Issuu on Google+

B is for Behaviour

Zarządzanie zachowaniem dzieci jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed nauczycielem edukacji wczesnoszkolnej. Ta kwestia łączy się również bezpośrednio z atmosferą panującą podczas zajęć. Jeżeli uda się nam w pozytywny sposób zarządzać zachowaniem dzieci, uczniowie będą się uczyć bez względu na zastosowane podejście czy metodę nauczania. Jeżeli nam się to nie uda, nieudane będą również nasze lekcje, rezultaty nauki będą nikłe lub nie będzie ich w ogóle, a my będziemy zestresowani i zmęczeni. Nie ma tu prostych rozwiązań, jest zaś wiele złożonych czynników i prawie zawsze „łatwiej to powiedzieć, niż zrobić”. Jednak już na etapie planowania lekcji możemy poczynić pewne kroki, by przygotować się do zarządzania zachowaniem dzieci i zapobiec ewentualnym problemom, zanim się jeszcze pojawią. Poniżej znajduje się 25 strategii, które pomogą zapobiegać problemowym zachowaniom dzieci podczas zajęć: 1) Planuj zróżnicowane serie zadań, których cele są jasne i które odnoszą się do doświadczeń dzieci, dostosowując poziom trudności do możliwości grupy. 2) Poświęcaj szczególną uwagę początkowym i końcowym ogniwom lekcji, przejściom pomiędzy zadaniami oraz chwilom przeznaczonym na udzielanie informacji zwrotnej – są to momenty, podczas których najczęściej pojawiają się trudne zachowania. 3) Spraw, by zadania były motywujące i przyjemne na tyle, na ile to możliwe. 4) Przewiduj, jaki wpływ na zachowanie dzieci będą miały konkretne zadania – czy spowodują poruszenie, czy spokój, czy będą angażować, absorbować? 5) Bądź uważny i obserwuj, jak dzieci reagują na zadania. Bądź przygotowany na to, by zmienić tempo – oraz zadanie, jeżeli będzie to konieczne. 6) Regularnie zmieniaj sposób usadzenia dzieci – używaj różnych kryteriów, by tworzyć pary i grupy, zależnie od zadania, np. opierając się na relacjach między dziećmi, ich wieku, płci, umiejętnościach, tempie, w jakim wykonują zadania, czy też dobierając je losowo. 7) Upewnij się, że każde z dzieci wie, na czym polega zadanie i jak je wykonać, przekazuj jasne instrukcje, demonstruj sposób wykonania zadania i prezentuj modele odpowiedzi. 8) Nagradzaj dzieci, gdy zachowują się poprawnie – „przyłapuj je na dobrym zachowaniu”, zamiast ograniczać się do ciągłego pouczania. 9) Chwal wtedy, gdy pochwała się należy (za jakość pracy oraz wysiłek), i mów o tym, na czym ci zależy. Staraj się nie stosować pustych pochwał (w przypadku małych dzieci ważnym elementem jest również chwalenie dla zachęty).

Materiały pochodzą z bloga metodycznego Carol Read: www.carolread.wordpress.com © Carol Read 2014


B is for Behaviour 10) Doceniaj dzieci i ich pracę (sukces rodzi sukces… i wyzwala chęć współpracy). 11) Wspieraj uczniów w przypadku problemów. Pomagaj na tyle, na ile to konieczne, ale nie więcej. 12) Aktywnie słuchaj tego, co dzieci mają do powiedzenia (ale nie pozwól im przerywać toku lekcji). Odłóż dyskusje na później, ale nie zapomnij o nich. 13) Ustal jasny sygnał mający zwrócić uwagę dzieci, oznaczający koniec pracy nad zadaniem, np. gest, dźwięk lub zajęcie miejsca, które wspólnie z klasą zostało wyznaczone do tego celu. 14) Zanim zwrócisz się do całej grupy, zaczekaj, aż wszyscy się skupią i wyciszą, np. zagraj w „grę czekania”.** 15) Utrzymuj kontakt wzrokowy z dziećmi – i używaj go, by zarządzać ich zachowaniem. 16) Nie bój się ciszy ani hałasu (zastanów się nad ich powodami, zanim na nie zareagujesz). 17) Mów spokojnie i cicho, jeżeli to tylko możliwe. Efektywnie wykorzystuj głos, by utrzymać zainteresowanie dzieci, zmieniając jego natężenie, ton, intonację i tempo wypowiedzi w zależności od sytuacji. 18) Bądź świadom języka swojego ciała – czy może on sygnalizować brak pewności siebie, niecierpliwość, wrogość, znudzenie? 19) Stawaj na środku sali, wydając instrukcje oraz udzielając informacji, ale nie pozostawaj w tym samym miejscu przez resztę lekcji i bądź w stałym kontakcie ze wszystkimi, aby uniknąć monotonii i utrzymać zainteresowanie całej klasy. 20) Miej oczy z tyłu głowy – by natychmiast reagować, gdy potrzebna jest pomoc, i by zapobiegać ewentualnym problemom. 21) Bądź konsekwentny w swoim zachowaniu. Zawsze rób to, co zostało zapowiedziane, i nie stosuj pustych gróźb. 22) Ustal lub wynegocjuj z dziećmi kontrakt dotyczący tego, jak mają zachowywać się podczas lekcji, w formie dostosowanej do ich wieku – i trzymaj się go. 23) Monitoruj pracę dzieci – ale nie przesadzaj z kontrolą! Daj im możliwość pokazania, że potrafią być niezależne i odpowiedzialne. 24) Zawsze pozostawaj w roli osoby, która kieruje grupą i wykazuje się pewnością siebie. Bądź gotowy to odegrać, jeżeli w rzeczywistości się tak nie czujesz! 25) Miej wysokie wymagania w stosunku do zachowania dzieci i potencjału, który powinny zrealizować – zawsze spełnią twoje oczekiwania!

*  Susan Halliwell, Teaching English in the Primary Classroom, Longman 1992 ** „Gry czekania” nauczyłam się wiele lat temu podczas kursu dotyczącego dynamiki grupy. Gra polega na tym, że z neutralnym wyrazem twarzy i otwartą postawą ciała czeka się na ciszę – zazwyczaj (choć nie ma gwarancji) jedno z dzieci zauważa to i samo zarządza resztą grupy, wzywając ją do wyciszenia się.

Materiały pochodzą z bloga metodycznego Carol Read: www.carolread.wordpress.com © Carol Read 2014


Alfabet Carol Read - Tiger B