Page 1

ycie ISSN 1231- 8825

UNIWERSYTECKIE

www.zycie.amu.edu.pl nr 9 (216) wrzesie 2011

Najazd

maturzystów


Flesz

FOT. 2X MACIEJ MCZYSKI

Urodziny Botanika

2| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011


NASZ UNIWERSYTET W NUMERZE

4 | WYDARZENIA

16 | WSPIERAMY NAJZDOLNIEJSZYCH

 Kalendarium

 Dwadziecia lat dla nauki  Cegieka warta miliony Z prof. Krzysztofem Sobczakiem z Wydziau Biologii UAM, zdobywc grantu TEAM, rozmawia Maria Rybicka

5 | OBIEKTY STARE JAK... NOWE  Bdzie cieplej i pikniej

6 | WYDARZENIA  O zahlastanej fifulce i nie tylko  Nie po cudzych ladach...  Zoty UAM  Studia na zamówienie

18 | TAK WITUJ INNI 19 | POTYCZKI Z JZYKIEM

 Czytanie – trudne zadanie

 Polska pierwszy raz  Modzi chemicy maj gos

8 | WYDARZENIA  Papierowe indeksy id do lamusa  Doroczne wito performatyki

20 | NAJDALEJ I NAJZIMNIEJ

10-11 | PO RAZ PITNASTY

21 | NASZ UNIWERSYTET

 Salon dla mdrych i... „piknych”  Teoria – literatura – ycie  Do Biura po prac

 VOLONTARIO – pomó drugiemu

22-23 | PRZED STARTEM

12-13 | SZACOWNE RODY

 Najazd maturzystów  Adaptacja na wesoo

 Uniwersytet rewolucji nie lubi O tym, jakie istotne zmiany w yciu uczelni, jej pracowników i studentów ustawa przyniesie – z prof. Bronisawem Marciniakiem, rektorem UAM rozmawia Jolanta Lenartowicz

 Arktyczny uniwersytet

IV Kongres Mediewistów Polskich

24-25 | PRZYJECHALI!  Student w wielkim miecie

26-27 | NA SPORTOWO  Nasze srebrne koszykarki!  UAM zwycizc STUDENTEURO 2011

FOT. MARTA DZIONEK

14-15 | ZA NOWYM PRAWEM

FOT. MACIEJ MCZYSKI

 Doktorat po düsseldorfsku

7 | Z SOWIASK DUSZ

 Dobrzyccy – klan uczonych  Ród Radoliskich w oczach historyków

Flesz

Wizyta Marceliny Wójcik dyrektor Departamentu Finansowania Szkó Wyszych MNiSW na UAM

Na okadce: Poznaski Salon Maturzystów PERSPEKTYWY 2011

YCIE UNIWERSYTECKIE

UAM POZNA

nr 7/8 (216) | wrzesie 2011

Wydawca:

Redaktor naczelny:

Adres redakcji:

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Jolanta Lenartowicz, jolenmedia@gmail.com

61-701 Pozna, ul. Fredry 10

Rektorat, 67-712 Pozna,

Stali wspópracownicy:

Biuro redakcji: Marta Dzionek

ul. Wieniawskiego 1

Teksty: Adam Barabasz,

Zdjcia na okadkach: Maciej Mczyski

e-mail: redakcja@amu.edu.pl www.zycie.amu.edu.pl

Danuta Chodera-Lewandowicz, Filip Czekaa,

Korekta: Maria Rybicka

Marcin Krupka, Marcin Piechocki, Romuald Poczyski,

Opracowanie graficzne: Agata Rzsa

Maria Rybicka, Anna Zieliska Zdjcia: Maciej Mczyski, Maciej Nowaczyk

Druk: DRUKARNIA GEOKART

fotouam@amu.edu.pl

36-007 Krasne 178 a

Materiaów nie zamówionych redakcja nie zwraca. Zastrzega sobie prawo dokonywania skrótów, zmiany tytuów. Za tre zamieszczanych ogosze, reklam i komunikatów redakcja nie odpowiada. Zapraszamy do wszechstronnej wspópracy. wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 3


K NASZ UNIWERSYTET

Kalendarium

 W trakcie wiatowego Kongresu IUPAC (43rd IUPAC World Chemistry Congress) odbywajcego si w Portoryko podczas specjalnego jednodniowego sympozjum zatytuowanego „Czy kobiety s nadal niewystarczajco reprezentowane w nauce?”, Amerykaskie Towarzystwo Chemiczne (ACS) uhonorowao 23 zasuone dla chemii kobiety z caego wiata. Z tego grona jedyn nagrodzon Polk zostaa prof. Izabela Nowak z Wydziau Chemii UAM. Sympozjum odbyo si w ramach obchodów Midzynarodowego Roku Chemii 2011 oraz setnej rocznicy przyznania Marii Skodowskiej – Curie Nagrody Nobla.  W dniach od 29 sierpnia do 23 wrzenia 2011 r. w siedzibie Studium Jzyka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców UAM odby si intensywny kurs jzyka polskiego dla stypendystów programu LLP Erasmus. Na organizacj kursu zostao przyznane dofinansowanie w wysokoci 10.400 euro przez Fundacj Rozwoju Systemu Edukacji – narodow agencj programu „Uczenie si przez cae ycie”. Kurs zosta przeprowadzony na poziomie pocztkujcym i rednim. Udzia w nim wzili studenci rónych kierunków uniwersyteckich pochodzcy z krajów UE bd z krajów kandydujcych. W ramach zaj przeprowadzone byy lektoraty jzyka polskiego oraz wykady w jzyku angielskim dotyczce historii Polski, dzisiejszych problemów spoecznych, filmu i historii sztuki. Studenci wzili te udzia w zajciach dodatkowych: konwersatoriach, warsztatach teatralnych i tanecznych, wycieczkach po Poznaniu i Wielkopolsce, dyskotekach i pokazach filmów.  1 wrzenia odbya si II cz konferencji pt. „Prezydencja Polski w Radzie UE. Priorytety, cele, szanse i zagroenia”, której przedmiotem bya tematyka powizania priorytetów prezydencji z wyzwaniami dla polskiej polityki zagranicznej w kontekcie wymiaru parlamentarnego polskiej prezydencji w Radzie UE. Organizatorzy: Pracownia Bada nad Integracj Europejsk WNPiD UAM, Spoeczny Zespó Ekspertów przy Przewodniczcym Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP. Patronat: Przewodniczcy Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu RP.

 Cztery zespoy skadajce si ze studentów Wydziau Fizyki UAM oraz midzyuczelnianego kierunku Techniczne Zastosowania Internetu, wystartoway w 2011 roku w konkursie Google Online Marketing Challenge. Kadej z grup udao si znale si w gronie 100 pófinalistów. Podczas tegorocznej edycji konkursu studenci Wydziau Fizyki prowadzili kampanie dla: witryny przedsibiorstwa handlowo – usugowego, zajmujcego si usugami ogrzewania i wentylacji mieszka, witryny sklepu sprztu multimedialnego dla szkó, witryny sklepu muzycznego oraz witryny serwisu, zajmujcego si warsztatami budowy i programowania robotów dla dzieci i modziey. 4| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

 W dniach od 8 do 11 wrzenia w Subicach i Frankfurcie nad Odr odby si II Zielony Europejski Uniwersytet Letni „Europe – Make it, or breake it”. Impreza odbya si we wspópracy z Collegium Polonicum w Subicach i Uniwersytetem Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odr. Szkolenie pt:”Miliony za pomysy! Granty dla modych doktorów”, odbyo si 15 wrzenia w budynku UEP. Organizatorem by Regionalny Punkt Kontaktowy Programów Ramowych UE wraz z Lokalnym Punktem Kontaktowym przy Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Podczas szkolenia zaprezentowana zostaa oferta programu Ideas (Pomysy) – rodzaje grantów, zasady udziau i warunki ogoszonego przez Komisj Europejsk 20 lipca 2011r. konkursu dla naukowców, którzy uzyskali doktorat w okresie od 2 do 12 lat przed dat jego ogoszenia.  24 wrzenia odbyo si sympozjum „Suga Boy i M Stanu”. Stefan Kardyna Wyszyski naley do grona najwybitniejszych Polaków. Nosi zaszczytny tytu Prymasa Tysiclecia. Przypadajca w tym roku trzydziesta rocznica jego mierci staa si okazj do zorganizowania przez Wydzia Teologiczny UAM oraz Archidiecezj Poznask sympozjum naukowego, którego celem byo przyblienie zarówno sylwetki duchowej kardynaa, jak równie jego roli w yciu spoeczno – politycznym w Polsce.  ukasz Kalinowski, student UAM, zdoby zoty medal na mistrzostwach wiata w grach matematycznych i logicznych, których fina odby si w Paryu. Wród kilkuset uczniów i studentów, którzy dotarli do finau, byo 26 Polaków, wyonionych przez Polskie Towarzystwo Matematyczne i Wydzia Matematyki UW.  Centrum Bada Migracyjnych (CeBaM) przy Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM oraz uczestnicy fiskiego projektu Rekry-Amare zapraszaj na midzynarodow konferencj Promoting Work-related Immigration and Spreading Good Practices in the EU. (Rekry-Amare Conference in Poland). Spotkanie odbdzie si 4 padziernika 2011 roku w Sali Senatu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Collegium Minus, ul. Wieniawskiego 1). Imigranci yj wród nas. Tworz ogromny, lecz wci niedoceniany potencja kulturowy. Zwaszcza jeli mowa o wysoko wykwalifikowanych specjalistach, take naukowcach, których wiedza i dowiadczenie z pewnoci wzbogacaj rodzime wzorce w krajach przyjmujcych Unii Europejskiej. Jak zatem wykorzysta szanse pynce z obecnoci takich grup imigrantów? Jak uatwi im funkcjonowanie w kraju przyjmujcym? Odpowiedzi na te i inne pytania wymagaj midzynarodowej wspópracy rodowisk akademickich i eksperckiej wymiany dowiadcze. Wanie taki kontekst towarzyszy naukowcom, uczestnikom konferencji. mdz


NASZ UNIWERSYTET OBIEKTY STARE JAK... NOWE

Bdzie cieplej

Tradycyjnie ju kady pocztek roku akademickiego wita studentów mniejsz lub wiksz niespodziank. Raz to jest cakiem nowe oblicze starych, dobrze znanych miejsc, odmieniony nie do poznania akademik, kiedy indziej boiska, odwieona i unowoczeniona sala wykadowa… Tak bdzie i w tym roku. Generalnemu przeobraeniu ulegy tego lata zwaszcza obiekty stare, raczej zaniedbane. Tak oto swój nowy wygld i szyk uzyskay midzy innymi: Akademik przy Nieszawskiej 4. 14 wrze-

nia oddano do uytku po generalnym remoncie dom akademicki przy ulicy Nieszawskiej 3. Nowy wygld i znacznie lepsz funkcjonalno uzyskay tam wymalowane i umeblowane na nowo pitra od 6. do 10. Studenci i doktoranci maj do dyspozycji 10 segmentów trzypokojowych z penym wyposaeniem, 40 segmentów dwuosobowych i 10 pokoi jednoosobowych, wszystko z penym wyposaeniem. To jednak nie koniec, bo wyremontowany zosta take parking, plac zabaw i boisko sportowe do koszykówki i siatkówki – co zreszt przez wadze uczelni zostao wypróbowane natychmiast po uroczystym oddaniu do uytku. Koszt remontu Nieszawskiej – 5 263 145 z. Zespó budynków przy ulicy Szamarzewskiego 89. Tam bdzie przede wszyst-

kim cieplej. To skutek prac wykonanych w budynkach A, B i C ramach projektu Termomodernizacja budynków dydaktycznych UAM. Budynki miay nieocieplone ciany i nieszczeln stolark okienn, nic wic dziwnego, e byo tu po prostu zimno. eby to zmieni i podnie temperatur w pomieszczeniach, ciany i stropodachy budynków zostay ocieplone styropianem, drewniane okna i drzwi wymienione na nowe. Sprawno instalacji c. o. podwyszona zostaa take poprzez modernizacj wza cieplnego, wymian instalacji oraz wymian grzejników. Zgodnie z danymi z audytów energetycznych budynków, po przeprowadzeniu wskazanych prac spodziewany jest nie tylko wzrost temperatury w pomieszczeniach, ale take znaczny spadek zapotrzebowania na energi

FOT. MARTA DZIONEK

i pikniej

Otwarcie Boiska i Akademika przy ul. Nieszawskiej

ciepln. Tym samym realizacja projektu przyczyni si nie tylko do dogrzania sal i pomieszcze, ale take do zwikszenia efektywnoci energetycznej opisanych budynków, przez co znaczco wpynie na obnienie emisji zanieczyszcze do atmosfery (dotyczy kotowni gazowej). Dziki staraniom podjtym przez uczelni przedsiwzicie to uzyskao jesieni br. wsparcie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na kwot 1 511 854 z. Projekt jest realizowany w ramach priorytetu III rodowisko przyrodnicze, dziaania 3.2 Infrastruktura energetyczna przyjazna rodowisku Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. *** To nie wszystko. Zakres prac przeprowadzonych na Szamarzewie jest znacznie szerszy. W budynku D zamontowana zostaa winda, bd wyremontowane sanitariaty, sale wykadowe a ponadto sala gimnastyczna. Teren uzyska nowe oblicze dziki rozebraniu walcych si garay, a take remontowi ze rodków Zarzdu Dróg Miejskich dojazdowej ul. Paszty. Ogóem na prace na Kampusie Szamarzewskiego Uczelnia przeznaczya 4.715.584 z. Midzychodzka 5. Ocieplony i odwieony zosta te budynek dydaktyczny przy ulicy Midzychodzkiej 5. Za czn kwot 1 425 031 z. wykonano midzy innymi modernizacj instalacji, wymian pokrycia dachu, stolarki okiennej. Odnowiony te zosta wze cieplny wraz z systemem centralnego ogrzewania. Prace remontowe poprawiy równie estetyk pomieszcze dydaktycznych.

Collegium Novum. Póartem mona powiedzie, e w bloku B zmieniono badaj wszystko z wyjtkiem... murów. Bdzie cieplej, bo i tu podjto prace termoizolacyjne: wymieniono wszystkie instalacje centralnego ogrzewania oraz wody, wyremontowano pion azienek, zastosowano przy tym pioniersk metod ocieplenia tego budynku od wewntrz. Uzyska take now elewacj. Wymieniono take piony hydrantowe zamontowano nowe przegrody ogniowe, zgodne z przepisami przeciw poarowymi. Zaoone zostay instalacje do Pracowni Nauki Tumacze Symultanicznych oraz w sali wykadowej w Novum, w bloku B. To poszerza moliwoci dydaktyczne unowoczenionego budynku. A warto wykonanych prac wyniosa 7 854 443 z. „Szpitalik.” Zmienia si te oblicze tak zwanego „szpitalika” przy alei Niepodlegloci 24. Tutaj po zakoczeniu remontu w lutym 2012 r. na powierzchni 1.066,88 m kwadratowych miejsce swoje znajd: Katedra Studiów Azjatyckich Wydziau Neofilologii, Studio Filmowe oraz zespó e-learningu. Program uytkowy zakada dostp osób niepenosprawnych do wszystkich tutejszych pomieszcze. Budynek zostanie wyposaony w specjalistyczny sprzt niezbdny do dziaalnoci orodka dydaktyczno – multimedialnego. Na to wszystko przeznaczono 6 497 836 z. W kontekcie wszystkich podjtych w tym roku akademickim prac remontowych i ich skutków traci na prawdziwoci sarkastyczne twierdzenie, e uniwersytet pod wzgldem infrastruktury dzieli si na bogat Pólen noc i biedne Poudnie.

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 5


NASZ UNIWERSYTET WYDARZENIA

O zahlastanej fifulce i nie tylko W czerwcu odby si POZNAN SLAVIC FEST, czyli Festiwal Kultury Sowiaskiej, który swoimi korzeniami siga 2005 roku. Pocztkowo, jako Poznaski Festiwal Piosenki Sowiaskiej, przyciga do miasta twórców i entuzjastów muzyki sowiaskiej, zarówno tej tradycyjnej, ludowej, jak i nowoczesnej. POZNAN SLAVIC FEST jest inicjatyw studentów i doktorantów Instytutu Filologii Sowiaskiej UAM, których celem jest promowanie kultury Sowian za porednictwem muzyki, literatury, jzyka, folkloru, taców czy kuchni z obszaru caej Sowiaszczyzny. Festiwal ju sta si trwaym elementem programu kulturalnego Poznania, chcemy jednak, aby czy on wszystkich mioników kultury sowiaskiej z caej Europy – mówi Patryk Borowiak z Instytutu Filologii Sowiaskiej UAM – Kiedy organizowalimy I Poznaski Festiwal Piosenki Sowiaskiej, emocje byy ogromne. Po raz pierwszy bowiem mielimy za zadanie sprosta oczekiwaniom zespoów, solistów oraz tumnie

Nie po cudzych ladach... Dyrekcja Biblioteki Uniwersyteckiej przygotowaa wystaw pod hasem: Pasje prof. Schramma: Nie lubi chodzi po cudzych ladach... Otwarto j 5 wrzenia w gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej. Tego te dnia Magorzata Okupnik prezentowaa ksik, powicon pamici prof. Ryszarda Schramma (1920-2007), naukowca, biochemika, taternika, alpinisty, polarnika i odkrywcy. Profesor Ryszard Wiktor Schramm – podkrelia – pozostawi trway lad w nauce polskiej jako twórca studiów z biochemii na UAM i autor wielu pionierskich prac z tego zakresu. By jednym z ostatnich odkrywców niezbadanych miejsc na kuli ziemskiej, pomysodawc wanych w dziejach alpinizmu i polarystyki wypraw. Uczestniczy w 11 ekspedycjach, których celem byy „biae plamy” w Afryce, Arktyce i Azji, siedem z nich zorganizowa i poprowadzi. Do waniejszych zalicza si trawersowanie pónocno – zachodniej czci Spitsbergenu w 1973 r., eksploracj Emin – Ruwenzori w 1974 r., wypraw w góry Darwazu Afgaskiego w 1975r., eksploracj pónocnej czci Gór Atomowych na Spitsbergenie w 1977r. czy opynicie Spitsbergenu maymi odziami bezpokadowymi z przyczepnymi silnikami Anna Dodot w 1980 i 1983r.

zgromadzonej publicznoci. I udao si! Cho impreza bya studencka, doskonale bawili si wszyscy, którzy przybyli posucha muzyki w duchu sowiaskim. Oczywicie na suchaniu si nie skoczyo i uczestnicy wcignli publiczno do wspólnego choro, które w takt bakaskich rytmów plsao w Sodowni Starego Browaru. Dalej ju byo tylko z górki – spotykalimy si kadego roku na Dziedzicu CK „Zamek”, by wspólnie bawi si do pónych godzin nocnych. A dzi oprócz muzyki POZNAN SLAVIC FEST zaprasza na wykady, filmy, wernisae, przedstawienia teatralne czy warsztaty folklorystyczne. W tym roku organizatorzy na tydzie przejli Collegium Maius, by zaprezentowa m. in. przegld kina serbskiego i czeskiego; warsztaty „Folklor Sowian Poudniowych – zrozumie i polubi”, podczas których bugarskie i serbskie pieni obrzdowe wykonaa Barbara Wiliska; wykad Urszuli Kowalskiej pt. „Polski po czesku, czeski po polsku – Czy zahlastana fifulka i szmaticzku na paticzku naprawd istniej? Jak brzmi

czeski po polsku? Co zachwyca w polskim po czesku?”; przedstawienie „Niedwied” wedug Czechowa w reyserii Anny Moniki Szymaskiej ze Studia Teatru Castingowego mplusm, z którym Instytut Filologii Sowiaskiej wspópracuje; warsztaty taców bakaskich w krgu, poprowadzone przez instruktork, pani Ann Trba, czy wreszcie projekt HEY-OWANIE, bdcy spektaklem muzycznym pt. „Jeli wiesz, co chc powiedzie...” opartym na tekstach K. Nosowskiej i zespou Hey (Studio Teatr Castingowy mplusm, scenariusz i reyseria Anna Szymczak i Patryk Borowiak). Tegoroczny Festiwal to równie I Midzynarodowy Konkurs Recytatorski Poezji Sowiaskiej „Sowiaskie Recytacje”, który bdzie kontynuowany podczas kolejnych edycji PSF. Ponadto imprezy z muzyk sowiask w klubach, karaoke, tace i wystawa fotografii z Powdiw. Wstp na wszystkie wydarzenia festiwalu by bezPatryk Borowiak patny.  Wicej o POZNAN SLAVIC FEST na: www.pfps.wordpress.com

Zoty UAM Program „Nowoczesna Uczelnia” to pierwsza w Polsce wspólna inicjatywa propagatorów idei informatyzacji szkolnictwa wyszego, podjta przez dzia aplikacji biznesowych Microsoft oraz CSF Polska i portal rp. pl. Program zainaugurowano 30 listopada 2010 r. i od tej pory polskie uczelnie publiczne i niepubliczne konkuroway o specjalny certyfikat, mówicy o stanie zaawansowania wdraania aplikacji klasy ERP. Do programu zgosio 20 uczelni

z caej Polski. Organizator programu Zotym Certyfikatem wyróni UAM. W gronie nagrodzonych certyfikatami programu „Nowoczesna Uczelnia” znaleli si równie: Akademia Leona Komiskiego – Zoty Certyfikat, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu – Srebrny Certyfikat, Szczeciska Szkoa Wysza Collegium Balticum oraz Stargardzka Szkoa Wysza Stargardinum – Brzowy Certyfikat.  Wicej na: www.nowoczesnauczelnia.rp.pl Ewa Kolanus

Studia na zamówienie UAM zdoby dofinansowanie na nowe kierunki zamawiane: biotechnologi i ochron rodowiska. Od nowego roku akademickiego 2011/2012 na studentów, którzy zdecyduj si podj studia stacjonarne I stopnia na tych kierunkach czekaj: – motywacyjne stypendia dla najlepszych (nawet 1000 z miesicznie), – kursy praktyczne i stae w przedsibiorstwach dajce dodatkowe kwalifikacje zawodowe, – kursy wyrównawcze, – zajcia dydaktyczne prowadzone przez wybitnych specjalistów z dziedziny biogospodarki,

6| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

– unowoczenione programy studiów. Wydzia Biologii bdzie realizowa program kierunków zamawianych w ramach projektu „Studia na Biotechnologii i Ochronie rodowiska UAM drog do sukcesu zawodowego”, dziki rodkom przyznanym przez MNiSW w ramach Programu Operacyjnego Kapita Ludzki. Ponadto kierunkami zamawianymi na UAM s: chemia, informatyka i matematyka.

 Wicej na: http://kierunkizamawiane.wmi.amu.edu.pl Ewa Frankowska


NASZ UNIWERSYTET Z SOWIASK DUSZ

Czytanie

– trudne zadanie

Z

badania, w którym uwzgldniono 31 pastw (pastwa czonkowskie UE, Islandi, Lichtenstein, Norwegi i Turcj), wynika, e wikszo z nich poczynia postpy w strategii na rzecz poprawy umiejtnoci czytania i pisania. W wielu krajach brakuje jednak rozwiza skupionych na grupach, których problem ten dotyka najbardziej, a wic chopców, dzieci z rodzin w niekorzystnej sytuacji oraz dzieci migrantów. Ministrowie edukacji UE wyznaczyli za cel zmniejszenie do 2020 r. odsetka osób, które nie radz sobie z czytaniem, z 20% do poniej 15%. Dotychczas cel ten osigny jedynie Belgia (wspólnota flamandzka), Dania, Estonia, Finlandia i Polska. Androulla Vassiliou, komisarz ds. edukacji, kultury, wielojzycznoci i modziey, powiedziaa: Trudno zaakceptowa fakt, e tak wielu modych ludzi w Europie nadal nie ma podstawowych umiejtnoci czytania i pisania. Z tego powodu naraeni s na wykluczenie spoeczne, trudnoci ze znalezieniem pracy i gorsz jako ycia. W ostatnim dziesicioleciu sytuacja nieco si poprawia, ale postp jest niewystarczajcy. Sprawno czytania jest podstaw uczenia si – z tego wzgldu niedawno rozpoczam kampani na rzecz sprawnoci czytania skierowan do osób w kadym wieku, szczególnie pochodzcych z najmniej uprzywilejowanych rodowisk, takich jak dzieci romskie.

Potrzebni specjalici W opracowaniu, które przygotowaa sie Eurydice na zamówienie Komisji, uwzgldniono cztery najwaniejsze zagadnienia: metody nauczania, sposoby rozwizywania problemów z czytaniem, ksztacenie nauczycieli i upowszechnianie czytania poza szko. Kade z nich przeanalizowano na podstawie bada naukowych, wyników najnowszych midzynarodowych sonday oraz szczegóowego przegldu krajowych

polityk, programów i najlepszych praktyk. Okazuje si, e tylko osiem pastw (Dania, Finlandia, Islandia, Irlandia, Malta, Norwegia, Szwecja i Zjednoczone Królestwo) zapewnia szkoom specjalistów, zajmujcych si problematyk czytania, którzy wspieraj nauczycieli i uczniów. Raport Eurydice stanowi istotny wkad w dziaalno powoanej `przez Vassiliou grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. umiejtnoci czytania i pisania, której pracom przewodniczy ksina Niderlandów. Eksperci zajmuj si badaniem sposobów wspierania umiejtnoci pisania i czytania we wszystkich grupach wiekowych oraz ocen skutecznoci dotychczasowych inicjatyw politycznych i programów. Do poowy 2012 r. maj przygotowa konkretne propozycje dziaa. Sie Eurydice oferuje informacje i analizy dotyczce europejskich systemów ksztacenia i polityki edukacji. Obecnie do sieci naley 37 biur krajowych z 33 pastw, uczestniczcych w unijnym programie „Uczenie si przez cae ycie”. Sie jest koordynowana i zarzdzana przez unijn Agencj Wykonawcz ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego w Brukseli, która odpowiada za przygotowywanie publikacji i oferuje bogate internetowe zasoby informacji.

Od przedszkola W ostatnich latach wiele wysiku woono w popraw krajowych wytycznych oraz upowszechnianie najlepszych praktyk pedagogicznych. W caej Europie powszechn praktyk jest ju wprowadzanie podstaw nauki czytania na poziomie przedszkolnym. Na sprawno czytania zwraca si te uwag podczas nauczania innych przedmiotów w programie szkolnym, tak aby upowszechnia czytanie ze zrozumieniem w rónych kontekstach. Nie ma jednak jednego, nadajcego si w kadym przypadku i gwarantujcego powodzenie, podejcia do tego zagadnienia. Z bada naukowych wynika, e najlepsze

FOT. MACIEJ MCZYSKI

Wielu Europejczyków nie radzi sobie z czytaniem. Co pity pitnastolatek i wielu dorosych w Europie ma trudnoci w czytaniu. Komisja Europejska opublikowaa opracowanie, opisujce w jaki sposób pastwa staraj si poprawi sprawno czytania i gdzie nadal wystpuj niedocignicia.

jest czenie rónych strategii, doskonalcych umiejtnoci czytania. Wspólne uczenie si i dyskusje z rówienikami równie mog si przyczyni do lepszego zrozumienia tekstu i pomóc uczniom sabym w czytaniu. Cho wikszo pastw dysponuje dobrymi wytycznymi w zakresie programów nauczania, wicej uwagi naleaoby powici ich wdraaniu przez nauczycieli. Niewiele pastw zatrudnia specjalistów w dziedzinie nauki czytania do pomocy nauczycielom i uczniom. Niestety, równie niewielu nauczycieli ma moliwo specjalizacji w tej dziedzinie. Barier w szybkiej i skutecznej pomocy uczniom mog by te dugotrwae procedury przy organizowaniu dodatkowego wsparcia. Wiele krajowych polityk i inicjatyw ma na celu upowszechnianie czytania. Wikszo z nich jednak skierowana jest do ogóu spoeczestwa, a nie do osób, które maj najwiksze trudnoci w czytaniu. Wane jest ponadto, aby w programach tych wykorzystywano zrónicowane materiay dydaktyczne, w tym multimedialne.  Wicej informacji: w Teaching Reading in Europe: Contexts, Policies and Practices.

Komisja Europejska: Ksztacenie i szkolenie

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 7


Papierowe Y id do lamusa FOT. MACIEJ MCZYSKI

Studenci pierwszego roku trzech wydziaów UAM nie dostan ju zielonych ksieczek. Zastpi je elektroniczne indeksy, które uatwi ycie zarówno studentom, jak i wykadowcom.

Z

niknicie tradycyjnych indeksów to prawdziwa rewolucja na uczelni. Na razie dotyczy bdzie ona studentów pierwszego roku trzech wydziaów: Filologii Polskiej i Klasycznej, Matematyki i Informatyki oraz Nauk Politycznych i Dziennikarstwa. Od przyszego roku ju kady student rozpoczynajcy nauk na UAM bdzie mie jedynie elektroniczny indeks. – Studenci, którzy rozpoczynajc studia otrzymali papierowe indeksy, bd studiowa wedug starych zasad, to znaczy z papierowymi indeksami, a do ukoczenia rozpocztego cyklu studiów – mówi Agnieszka Ksikiewicz z biura prasowego UAM. Wprowadzenie elektronicznych indeksów moliwe jest dopiero od stycznia 2010 roku. Polska pozostaje jednym z ostatnich pastw europejskich posugujcych si jeszcze papierowymi indeksami, obok Biaorusi, Ukrainy, Czech i Sowacji. Na wielu uczelniach wpro-

8| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

wadzenie elektronicznych indeksów nie oznacza rezygnacji z tych tradycyjnych. Nasz uniwersytet nie przewiduje jednak równoczesnego posiadania dwóch typów indeksów. Nie bdzie take moliwoci otrzymania tradycyjnego indeksu na wniosek studenta. Zielona ksieczka znika wic na dobre.

Koniec kolejek po wpisy Elektroniczny system oceniania ma przynie same korzyci zarówno dla studentów, jak i wykadowców. – Studenci nie bd musieli zdobywa wpisów, musz tylko zaliczy przedmiot. Nie bdzie take mowy o zgubieniu indeksu – caa historia studiów znajduje si w systemie elektronicznym i student do swojej historii studiów i osigni ma dostp non-stop online. Nauczyciele akademiccy natomiast bd musieli wprowadzi ocen z przedmiotu tylko raz – do systemu elektronicznego. Do tej po-


NASZ UNIWERSYTET WYDARZENIA

ry musieli wpisa ocen do indeksu, karty okresowych osigni i protokou zaliczenia przedmiotu – tumaczy A. Ksikiewicz.

Karty egzaminacyjne nie dla studentów Dotychczas studenci musieli otrzyma wpis do indeksu i na kart egzaminacyjn. Wraz z wprowadzeniem elektronicznych indeksów znikn take karty egzaminacyjne. Tym samym era „polowa” studentów na wykadowc w celu uzupenienia brakujcych wpisów i era kolejek pod pokojami wykadowców powoli dobiega koca. – Karta egzaminacyjna nazywa si teraz kart okresowych osigni. Zgodnie z rozporzdzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyszego w sprawie dokumentacji przebiegu studiów, musi by ona przechowywana w teczce studenta. Moe mie jednak ona posta podpisanego przez dziekana wydruku z systemu informatycznego. Oznacza to, e studenci, którzy nie otrzymaj papierowych indeksów, nie otrzymaj równie papierowych kart osigni studenta – wyjania A. Ksikiewicz. System elektronicznego oceniania ma by cakowicie bezpieczny. Gwarantowa maj to zabezpieczenia oraz codzienne kopie zapasowe baz danych. Ryzyko utraty danych jest wic bardzo mao prawdopodobne. Filip Czekaa

Zdaniem studentów: Anna Spychalska, tegoroczna absolwentka WNPiD: Elektroniczne indeksy to z pewnoci due uatwienie dla studentów, take dla wykadowców. Skoczy si polowanie na wpisy z kocem kadego semestru, jednak al mi troch tego zielonego symbolu, który przecie towarzyszy pokoleniom studentów. Pamitam, gdy na pierwszym roku otrzymaam indeks- byo to do ekscytujce uczucie i szczerze mówic, troch wspóczuj przyszym studentom, e nie bdzie im dane tego poczu. Witold Wyrwa, student II roku SUM ILS: Indeksy i cay system internetowy s bez sensu. Nie ma to adnego znaczenia, tylko utrudnia spraw. Pomimo systemu USOS na tablicach nadal wisz kartki na zapisy na egzamin lub na seminaria. Jaki jest wic sens prowadzenia tego systemu internetowego, skoro wszystko jest jak byo? Nadal trzeba chodzi za wykadowcami z indeksami, zapisywa si na egzaminy na jakich kartkach itp. Zapisywanie si na przedmioty to te fikcja, niepotrzebna dodatkowa formalno. Natomiast jeli ten system dziaaby poprawnie, miaby sens, tak jak ma to miejsce na Zachodzie, gdzie wszystko odbywa si przez internet, a wykadowca informuje studentów o ewentualnych nieobecnociach mailowo.

Doroczne wito performatyki Siedemnasta konferencja „Performance Studies international” (PSi), gromadzca wiatow spoeczno badaczek i badaczy performatyki odbya si w Utrechcie. Performatyka to nowa, dynamicznie si rozwijajca, transdyscyplinarna i transkulturowa dziedzina bada humanistycznych. Skupia ona swe badania na performansach – ludzkich „zachowanych zachowaniach” (restored behaviour), czyli takich, jakie czowiek wykonuje z intencj zakomunikowania czego innym ludziom; powtarzalnych, wchodzcych w skad sekwencji zachowa wyuczonych w procesie inkulturacji bd poprzez specjalistyczny trening; do których wykonawca ma dystans, zdajc sobie spraw, i s one wanie restored behaviour. Od mniej wicej dwudziestu lat na caym wiecie powstaj liczne orodki bada performatycznych. W naszym regionie liderami s niewtpliwie Chorwaci, którzy m.in. dwa lata temu zorganizowali konferencj PSi Zagrzebiu. Zaoony przeze mnie w 2008 r., w Instytucie Kulturoznawstwa UAM Zakad Performatyki jest pierwsz placówk bada performatycznych w Polsce. Wpisuje si on ze swoim profilem badawczym w dotychczasowy dorobek uczonych z IK UAM (wicej informacji o performatyce i o Zakadzie na stronie domowej IK: WWW. kulturoznawstwo. amu. edu. pl). W najbliszym czasie otwarcie kolejnego orodka planuje si na UJ. Konferencje Performance Studies international, które jeszcze w latach 90. XX w. byy nieformalnymi dyskusyjnymi spotkaniami garstki pionierów, przeksztaciy si teraz w ogromne imprezy, gromadzce setki uczonych z caego wiata, którzy bior udzia w dziesitkach referatowych i dyskusyjnych paneli, a take w bogatym programie wydarze towarzyszcych. Bardzo sprawnie zorganizowania konferencja Utrechcie, zgromadzia 510 uczestników i odbya si pod hasem „Technology, Memory, Experience”. Jej patronem by Giulio Camillo, XVI-wieczny twórca „teatru pamici”. Ów szczególny „teatr” mia zapewni wszystkim go odwiedzajcym bezporedni dostp do caej ludzkiej wiedzy o wiecie. Wynalazek Camilla sta si gównym symbolem i punktem odniesienia dla zamierze organizatorów XVII PSi.

Skierowali oni uwag i poznawcze wysiki uczestników konferencji na rol performance studies w badaniach i refleksji nad relacjami czcymi technologi, pami i szeroko pojmowane kulturowe dowiadczenie. Najbardziej pasjonujcym fragmentem XVII PSi byo dla mnie starcie jednego z czoowych autorytetów performance studies, Jona McKenziego (University of Wisconsin-Madison) z Rosi Braidotti (Universiteit Utrecht). Amerykanin przedstawi swoje liczne projekty praktycznych zastosowa wiedzy performatycznej, czce wysiki oferujcych konsultacje uczonych z prac wielkich korporacji. McKenzie wyszed bowiem z zaoenia, e lepiej zmienia korporacje od rodka ni protestowa przeciwko nim na ulicy. Natomiast Braidotti stanowczo bronia bezinteresownoci bada humanistycznych, dowodzc, e uniwersyteccy humanici nadal powinni przede wszystkim kultywowa krytyczne mylenie i skutecznie wpaja je studentom. Sdz, e warto zapamita ten gos (poparty zreszt potem w dyskusji przez wielu uczonych europejskich) w okresie wzmoonego nacisku na „poyteczno” bada humanistycznych, a take ich „zastosowalno” i „zgodno z zapotrzebowaniami rynku pracy”, jaki ma miejsce w naszym kraju, na ogó pod hasem „europeizacji” polskiej nauki. Juliusz Tyszka

Instytut Kulturoznawstwa Wydzia Nauk Spoecznych UAM

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 9


NASZ UNIWERSYTET PO RAZ PITNASTY

Salon dla mdrych i... „piknych” Z Iwon Wegner-Maruszewsk, dyrektorem Wydawnictwa Naukowego UAM rozmawia Jolanta Lenartowicz W targowym Poznaniu targi ksiki naukowej, organizowane przez Wydawnictwo Uniwersyteckie od 15 lat zajy ju swoje stae miejsce. Wkrótce rozpocznie si ich pitnasta edycja. Zrazu pomys, eby w Poznaniu „targowa równie rozumem”

w ogóle ludzi ksiki. Przyjedaj do nas i bibliotekarze, i ksigarze. Mamy poczucie, e w dniach targów koncentruje si u nas wiat ksiki. Jest to te swoisty salon ksiek piknych, sporód których

budzi nieco niepokoju, czy da si ksik naukow traktowa

wybiera si co roku… najpikniejsze.

jako handlowo-targowy eksponat. A dzi?

Targom towarzysz dwa konkursy – na ksik naukow, monograficzn oraz na podrcznik, bo istotnym zadaniem wydawców tej grupy jest równie zapewnienie waciwych podrczników dla studentów, które musz by i praktyczne, i dobrze przygotowane z metodycznego punktu widzenia.

– Dzisiaj chtnych na to, by zaprezentowa wydane przez siebie dziea naukowe jest wci wielu. Udzia w obecnych, 15 targach zgosio 65 oficyn specjalizujcych si w wydawaniu ksiek naukowych i popularnonaukowych, niskonakadowych monografii, podrczników akademickich, sowników, encyklopedii. Wród wystawców s zarówno wydawnictwa akademickie, jak i prestiowe oficyny wydawnicze. Zaczynalimy nasze ekspozycje w Collegium Maius, w piknej scenerii holu. Koleje byy róne – w pewnym momencie nie miecilimy si w tym miejscu i gociny uycza nam Zamek. Teraz powrócilimy do gmachu uczelni, uznajc, e ekspozycja w centrum miasta, w siedzibie Uniwersytetu, gdzie przewija si tylu naukowców, tylu studentów – ma niezaprzeczalne walory. Ksika przysza do swoich odbiorców. Nietrudno zauway, e wród nich ta forma promocji i sprzeday tak specyficznego towaru, jakim jest dzieo naukowe, zyskaa uznanie.

Zorganizowanie tak duego przedsiwzicia, jakim s targi, to powane zadanie. Jacy partnerzy was tu wspieraj?

Towarzyszy nam od pierwszej imprezy wsparcie wadz akademickich, yczliwo kolejnych rektorów, dobra rada prof. Przemysawa Hausera, który od pocztku przewodniczy Komitetowi Organizacyjnemu targów. Pomaga nam take Stowarzyszenie Wydawców Szkó Wyszych oraz Polskie Towarzystwo Wydawców Ksiek. Cenne s te patronaty medialne, udzielone przez wane krajowe i regionalne instytucje kultury i sztuki. Istotne wsparcie znajduj od wielu lat w zespole pracowników Wydawnictwa, bardzo zaangaowanych równie w dziaania targowe. Jubileusz targów bdzie wic naszym wspólnym witem.

Gównie – jak podkrelaj sami uczestnicy – z tego powodu, e Poznaskie Dni Ksiki Naukowej zachcay sw dobr organizacj, interesujc formu. To przycigno innych. Dzi jestemy znaczcym miejscem ogólnopolskich spotka z pikn i mdr ksik. To wyranie podwaa teori, e papierowe ksiki odchodz w przeszo, a ich miejsce zajmuj wydawnictwa elektroniczne.

Wydaje si, e kada z tych form odnajduje miejsce dla siebie. To prawda, e wydawnictwa elektroniczne zyskuj olbrzymi popularno, ale te w wyrany sposób su ksice prawdziwej, bo tak nazywamy ksik papierow. S grupy czytelników zafascynowanych nowoczesnymi rodkami przekazu, ale jest te niemaa gromada mioników ksiek, dla których prawdziw przyjemnoci jest wzicie ksiki do rki, poprzegldanie jej w dowolnej chwili… A jednak te nowe technologie wpywaj na ycie ksiek tradycyjnych.

Zwyczajowo targom towarzysz imprezy dodatkowe: debaty o ksice, jej miejscu w kulturze, promocje…

Tak, targi to nie tylko impreza handlowa. To spotkania z autorami i wydawcami, rozmowy, a czasem burzliwe dyskusje na tematy warunkujce ycie i prac wydawnictw czy 10| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

FOT. MACIEJ MCZYSKI

Oczywicie, pod ich wpywem ksika tradycyjna si zmienia. Dziki drukowi cyfrowemu ukazuje si szybciej, sprawniej i mona wrcz drukowa ksik na yczenie. Dzi ksika naukowa musi by te pikna – wydana zgodnie z reguami sztuki edytorskiej, czsto w twardej oprawie, z okadkami projektowanymi przez wzitych artystów… Ponadto, jak zauwaamy, umieszczanie publikacji na platformach elektronicznych jest dobr form promocji ksiki papierowej. Internet potrafi zainteresowa na tyle, e czytelnik w ksigarni szuka dla siebie okrelonego wydawnictwa.


NASZ UNIWERSYTET PO RAZ PITNASTY

Teoria – literatura – ycie W dniach 7-9 lipca 2011 roku wielkopolski Cie sta si wiadkiem prawdziwego najazdu modych humanistów oraz ich mistrzów. W nalecym do UAM XVIII-wiecznym dworku odbya si I Transdyscyplinarna Szkoa Letnia, która zgromadzia 70 uczestników z 16 orodków w Polsce.

I

dea zrodzia si w krgu dziaajcej ju od niemal dwóch lat ogólnopolskiej Konferencji Kierowników Filologicznych Studiów Doktoranckich. Projekt Szkoy Letniej jest ambitny i dugofalowy – obejmuje organizowanie corocznych konferencji, wieczonych seri publikacji i kilkuletni, midzypokoleniow realizacj duego zadania badawczego pn. „Polska pami kulturowa”. Pierwsza Szkoa Letnia obejmowaa szeroki temat: Teoria – literatura – ycie. Praktykowanie teorii w humanistyce wspóczesnej, a jej organizacj zajo si poznaskie Studium Doktoranckie Wydziau Filologii Polskiej i Klasycznej, kierowane przez prof. Ann Legeysk. Doktoranci nie wygaszali swoich referatów, lecz suchali wykadów i uczestniczyli w warsztatach, prowadzonych przez najwybitniejszych badaczy. Zajcia prowadzili: przewodniczcy KKFSD, prof. Ryszard Nycz (UJ/IBL PAN), prof. Przemysaw Czapliski (UAM), prof. Micha Pawe Markowski (University of Illinois/UJ), prof. W. J. T. Mitchell (University of Chicago), prof. Ewa Rewers (UAM) oraz prof. Anna Zeidler-Janiszewska (SWPS). Wykady, które w zaoeniu byy osi programu, szybko stay si w rzeczywistoci przyczynkiem do pomiennych dyskusji, które przerywa jedynie kolejny punkt spotka, by wreszcie kwestie nierozstrzygalne rozstrzyga w kuluarach. Na sukces wykadów i warsztatów zoyo si kilka czynników, w tym charyzma prowadzcych – cho kluczowy okaza si dobór tematów. Zaproszeni wykadowcy po-

dejmowali zarówno najszerzej dyskutowane problemy (egzystencja, ycie), jak i opowiadali o dopiero wykluwajcych si metodologiach. Pojawiy si kwestie dotyczce biopoetyki, posthumanistyki, dowiadczenia czytania, przyszoci sztuki, praktycznego dziaania (take artystycznego) jako metody badawczej. Zamykajc obrady, prof. Ryszard Nycz podkrela, e „chorob polskiej humanistyki s dwie rzeczy. Po pierwsze, reprodukowanie wiedzy przez profesorów. Po drugie, reprodukowanie wyników z pominiciem procedur dochodzenia do nich przez studentów”. Wydaje si, e pogld ten podzielali wszyscy prowadzcy i dlatego te spotkania w Cieniu miay charakter autorskich laboratoriów humanistycznych, podczas których odywaa relacja mistrz-ucze. Marta i Krzysztof Hoffmannowie

Do Biura po prac Wakacje to dobry czas dla studentów, którzy chc podj patne praktyki studenckie. Biuro Karier UAM oferowao w tym sezonie peen zakres praktyk dla studentów w takich firmach jak Lucas Bank, BZ WBK czy kancelarie prawnicze.

B

iuro Karier UAM wspiera studentów w poszukiwaniu pracy. Powstao w lipcu w 1997 roku i jest wzorowane na brytyjskim programie Careers Service. Ma penomocnictwo rektora do zawierania umów w imieniu uniwersytetu. – Latem, kiedy nie ma zaj dydaktycznych, zainteresowanie t form pracy ronie – powiedzia kierownik Biura Karier UAM dr Jacek Radomski. Dziki tym praktykom student zdobywa nowe dowiadczenie, które pomaga mu póniej w poszukiwaniu interesujcej pracy. Niektóre praktyki s patne – np. w firmie Arvato, która zatrudnia ponad 1000 modych ludzi z bieg znajomoci jzyka angielskiego i niemieckiego. Do pracodawców, wiodcych prym

na rynku pracy, naley równie Urzd Miasta Poznania. Pod koniec maja w Poznaniu odbyo si zebranie z szefami najwikszych korporacji i przedsibiorców, wspópracujcych z BK UAM. Na spotkaniu omawiano problemy praktyk i stay oraz mówiono o koniecznoci wprowadzenia na uniwersytet wykadów praktyków – przedsibiorców. Rozmawiano równie o potrzebie utworzenia uzgodnionego z firmami banku prac dyplomowych. Zielone wiato zostao zapalone i by moe ju wkrótce nasi studenci bd mieli moliwo lepszego przygotowania si do wymaga rynku pracy – doda dr RaAnna Zieliska domski.  Wicej na: bkarier@amu.edu.pl.

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 11


NASZ UNIWERSYTET SZACOWNE RODY

Dobrzyccy – klan uczonych

FOT. ARCHIWUM UAM

15 lipca przypada 80 rocznica mierci profesora Stanisawa Dobrzyckiego (1875-1931), rektora Uniwersytetu Poznaskiego w latach 1923/24, dziekana Wydziau Filozoficznego (1920-1921), kierownika I Katedry Historii Literatury Polskiej, cenionego wykadowcy i historyka literatury.

P

rofesor Stanisaw Dobrzycki (1875-1931) by wychowankiem Uniwersytetu Jagielloskiego, uczniem Jana Baudouina de Courtenay (promotor pracy doktorskiej). Pracowa jako nauczyciel w gimnazjum, a w roku 1901 otrzyma stanowisko profesora na Katedrze Jzyków i Literatur Sowiaskich we Fryburgu (Szwajcaria). W 1919 roku wróci do Polski i wraz z rodzin osiad w Poznaniu, gdzie organizowano nasz uniwersytet. czy zainteresowania jzykoznawcze z kompetencjami historyka literatury. Zosta zapamitany jako bardzo dobry nauczyciel akademicki i yczliwy czowiek. Zmar 15 lipca 1931. Zosta pochowany w Poznaniu na cmentarzu w. Marcina przy ul. Bukowskiej (dzi nieistniejcym). Pretekstem do przypomnienia sylwetki prof. Dobrzyckiego staa si wizyta jego wnuka i prawnuków w Poznaniu. W kwietniu tego roku pastwo Dobrzyc-

cy nawizali kontakt z Instytutem Filologii Polskiej, pytajc, czy istnieje moliwo pokazania uniwersytetu, z którym by zwizany prof. Dobrzycki – jego prawnukowi. 17 lipca b. r. gocili w Poznaniu Tomasz Dobrzycki wraz z synem Adamem i Mateuszem oraz kuzynem Rafaem Muszyskim z odzi. Spotkalimy si przed wejciem Collegium Minus przy awce Heliodora wicickiego, pierwszego rektora uniwersytetu. Goci po uniwersytecie oprowadza dr Maciej Junkiert i niej podpisana. Chcielimy pokaza wnukowi i prawnukom profesora najwaniejsze miejsca, zwizane z histori uniwersytetu, który wspótworzy ich dziadek i pradziadek: przede wszystkim Collegium Maius – siedzib Wydziau Filologii Polskiej i Klasycznej. W trakcie wizyty gocie wypytywali o histori uniwersytetu, ju t powojenn i o jego tradycje. Gocie obejrzeli Bibliotek Wydziau – jedn z najbar-

Ród Radoliskich w oczach historyków Instytut Historii UAM we wspópracy z Muzeum Regionalnym w Jarocinie zorganizowa sesj naukow pod tytuem „Ród Radoliskich w dziejach Jarocina”, w której udzia wzili studenci i pracownicy UAM.

S

eminarium odbyo si w zabytkowych wntrzach dawnej XIX–wiecznej siedziby rodu Radoliskich i spotkao si z ywym zainteresowaniem mieszkaców Jarocina i okolic. Inicjatork spotkania bya prof. Boena Górczyska-Przybyowicz z IH UAM, a gospodarzami przedstawiciele Muzeum Regionalnego w Jarocinie z dyrektorem Sebastianem Plut na czele. Zgodnie z tradycj seminariów historycznych organizowanych przez Zakad Historii Powszechnej XIX i XX wieku studenci zwiedzili przed seminarium obiekt, w którym si odbywao, czyli paac Radoliskich. Przewodnikiem by Sebastian Pluta, dyrektor Muzeum Regionalnego. Odkry przed uczestnikami seminarium niektóre z tajemnic posiadoci oraz zwróci ich uwag na oryginalne elementy wystroju wntrz , takie jak np. bogato dekorowana boazeria.

12| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

Przedstawione w czasie sesji referaty dotyczyy dwóch gównych zagadnie: potencjau badawczego zasobu archiwalnego dotyczcego Radoliskich, który znajduje si w zbiorach Archiwum Pastwowego w Poznaniu oraz losów Jarocina i rodziny Radoliskich w ostatnich dwóch stuleciach. Znajdujce si w Archiwum Pastwowym zbiory obejmuj nie tylko dokumenty rodzinne, ale i bogaty zbiór akt gospodarczych oraz kasowych, dotyczcych majtków rodziny z XIX i pierwszej poowy XX wieku. W ich skad wchodz równie rónego rodzaju dokumenty rodowe (min. korespondencja osobista, rachunki domowe czy dokumenty zwizane z dziaalnoci dyplomatyczn najznaczniejszego wówczas przedstawiciela rodu, dyplomaty w subie Prus, Hugona von Radolin). S te gromadzone przez Radoliskich dokumenty,


FOT. ARCHIWUM RODZINNE

NASZ UNIWERSYTET SZACOWNE RODY

dziej nowoczesnych tego typu placówek. Kolejnym wanym punktem bya Biblioteka Poznaskiego Towarzystwa Przyjació Nauk, gdzie moglimy pokaza wybrane prace prof. Stanisawa Dobrzyckiego oraz opracowania dotyczcego jego biografii, dziaalnoci naukowej i pedago-

gicznej. Warto wspomnie, e w latach 1923-1924 prof. S. Dobrzycki by sekretarzem generalnym PTPN. Poza tym, co warto wspomnie, i o czym kilkakrotnie mówi Tomasz Dobrzycki – jego dziadek by zaoycielem klanu uczonych. Wszystkie jego sze-

zwizane z genealogi familii - najdawniejsze pochodz z XV stulecia. Studentki Wydziau Historycznego, Marta Kluczyska i Katarzyna Kry przedstawiy wyniki swoich bada, opartych na tym zespole, dotyczcych gospodarki lenej oraz administracji majtku Jarocin. Kolejne wystpienia dotyczyy historii rodu Radoliskich oraz Jarocina na przestrzeni ostatnich trzech stuleci. Do pamitników Wirydianny Fiszerowej z domu Radoliskiej pt „Dzieje moje wasne i osób postronnych” sign Norbert Delestowicz, by przybliy suchaczom burzliwe dzieje rodziny na przeomie XVIII i XIX stulecia, a Marta Jankowiak zaprezentowaa powojenne losy ostatnich z rodu hrabin von Radolin w wietle wywiadów przeprowadzonych z nimi w ostatnich latach. Teresa Lindlar w swym wystpieniu dotyczcym e-

cioro dzieci wybrao drog naukow: najstarszy Stanisaw, matematyk i historyk matematyki, wykadowca WSI, Politechniki w Lublinie, Maria – przed wojn studiowaa polonistyk, ale ostatecznie ukoczya romanistyk – zajmowaa si tumaczeniami. Wysza za m za prof. Stanisaw Kolbuszewskiego, historyka literatury, który przez wiele lat (do 1945) wykada literatur polsk w Rydze, a po wojnie – we Wrocawiu. Warto doda, e zi profesora Dobrzyckiego zapocztkowa naukow tradycj w rodzinie Kolbuszewskich, jego syn Jacek jest profesorem Uniwersytetu Wrocawskiego. Druga córka profesora Dobrzyckiego – Irena zostaa anglistk, take bya zwizana z naszym uniwersytetem, wykadaa take w Toruniu, a potem na Uniwersytecie Warszawskim. Drugi syn profesora prof. Jan Dobrzycki, a ojciec Tomasza, specjalizowa si w cukrownictwie (Politechnika ódzka), jego modszy

lazkowskiej linii rodziny Radoliskich zwrócia uwag na to, jak rónymi ciekami potoczyy si losy tej rodziny, rozdzielonej nie tylko przez czas, lecz równie za spraw wojny. Referat Krzysztofa Puszczyka dotyczy postaw, przyjmowanych przez mieszkaców Jarocina wobec przemian spoeczno – politycznych okresu midzywojnia na podstawie publikacji „Gazety Jarociskiej” z tego okresu. Interesujcym uzupenieniem referatów byo wystpienie kolekcjonera pamitek, zwizanych z dziejami rodziny Radoliskich i Jarocina, Mariusza Kamierczaka, który przedstawi zebranym histori swych poszukiwa, wymagajcych czsto wdrówek w miejsca tak odlege, jak Turcja czy Wochy. Ostatnim punktem programu seminarium byo wystpienie pochodzcego z Jarocina studenta historii UAM. Odniós si on do

brat – Jerzy – m.in. historyk nauki – w historii astronomii, a prac naukow rozpocz na Uniwersytecie Poznaskim jako asystent w katedrze astronomii. Najmodsza córka Anna przez wiele lat bya kuratorem Galerii Malarstwa Obcego w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Spacer po centrum Poznania, zwiedzanie budynków uniwersyteckich (take Collegium Historicum) i bibliotek (Biblioteka Raczyskich) zakoczylimy na Placu Mickiewicza przed Collegium Minus. Dla naszych goci bya to wyprawa ladami rodziny, dla nas – w przeszo naszego uniwersytetu. Zofia Dambek

Przy pisaniu pracy wykorzystano take M. Bajer, Dobrzyccy i Kolbuszewscy. Humanistyka z przyrodoznawstwem i osmoza miedzy nimi, otwarto na przyrod i na sztuk – pojawiaj si w historii tych dwu rodzin co najmniej przez trzy pokolenia.

ukazujcych si w ostatnich miesicach w „Gazecie Jarociskiej” artykuów, w których dziennikarski obraz rodu Radoliskich daleki jest od prawdy historycznej. Polemika ta dowioda, jak wana jest rola historyków w strzeeniu prawdziwoci przekazu medialnego, dotyczcego wydarze historycznych i ich ocen. Sesja naukowa okazaa si niezwykle owocna nie tylko dla studentów, którzy mieli okazj zaprezentowa wyniki swoich bada przed szerokim gronem suchaczy, lecz równie dla mieszkaców Jarocina, którzy z duym zainteresowaniem przysuchiwali si przygotowanym referatom i chtnie uczestniczyli w dyskusji. Ju po raz kolejny, realizowana w Instytucie Historii UAM idea mówienia o historii w miejscach, gdzie ona si faktycznie dziaa, przyniosa bardzo dobre rezultaty.

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 13


NASZ UNIWERSYTET ZA NOWYM PRAWEM

Uniwersytet rewolucji nie lubi Nowe, a waciwie znowelizowane Prawo o szkolnictwie wyszym, ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – wchodzi w ycie z pocztkiem roku akademickiego.

O tym, jakie istotne zmiany w yciu uczelni, jej pracowników i studentów ustawa przyniesie – z prof. Bronisawem Marciniakiem, rektorem UAM rozmawia Jolanta Lenartowicz Ustawa ma zapewnia nowoczesny model ksztacenia. Na czym ma polega, czy jego skutkiem bdzie porównywalno dyplomów polskich i zagranicznych? Uczelnie akademickie, czyli te które maj uprawnienia do nadawania habilitacji, bd mogy samodzielnie ksztatowa programy studiów, w tym proponowa nowe kierunki i specjalnoci. To bardzo odpowiedzialne zadanie stwarzajce moliwo cilejszego powizania Uczelni z otoczeniem spoeczno-gospodarczym, m.in. poprzez ksztacenie na zamówienie pracodawcy. Na naszej Uczelni zostay powoane Rada ds. Jakoci Ksztacenia oraz wydziaowe komisje ds. jakoci ksztacenia, którym powierzono koordynowanie tego procesu. Wszystkie programy musz zosta dostosowane do Krajowych

Ram Kwalifikacji oraz do nowych wymogów, wynikajcych tak z rozwoju nauki, jak i z relacji z otoczeniem Uczelni. W konsekwencji powinno to doprowadzi do uatrakcyjnienia programów studiów i dyplomu wydawanego przez nasz Uczelni, porównywalnego z uczelniami z zagranicy. Zmieni si ma finansowanie. Ma to by finansowanie dla jakoci. Czy to znaczy, e bd wiksze pienidze dla lepszych uczelni? Finansowanie uczelni to z jednej strony finansowanie procesu ksztacenia, a z drugiej finansowanie bada naukowych. Wysoko finansowania obu tych gównych zada Uczelni bdzie zaleaa od oceny jakoci dziaalnoci dydaktycznej i badawczej. Przyznawanie rodków na badania naukowe ma by oparte na efektach pracy naukowej. Najwicej funduszy otrzymaj najefektywniejsi naukowo. Wikszo rodków bdzie rozdzielana w drodze konkursów. Powstanie specjalny fundusz projakociowy, z którego bd finansowane m. in. wydziay uczelni, instytuty i jednostki badawcze, które uzyskaj status Krajowego Naukowego Orodka Wiodcego (KNOW). W tym roku akademickim w drodze konkursów, zostan wyonione cztery „KNOW – y”, które przez 5 lat bd otrzymywa dodatkowo ponad 10 mln z. Status „KNOW” bdzie dawa pierwszestwo w ubieganiu si o rodki budetowe i unijne na finansowanie inwestycji i aparatury badawczej. rodki te bd mogy by przyznawane zarówno wydziaom szkó publicznych, jak i niepublicznych. Z kolei wyróniajca ocena Polskiej Komisji Akredytacyjnej przyniesie uczelni (a waciwiej jej konkretnej, wysoko ocenionej jednostce organizacyjnej) wicej rodków na dydaktyk. Chciabym, aby do uczelni dawniej zwanych „flagowymi”, byy kierowane takie rodki, które pozwoliyby znacznie podnie jako bada i ksztacenia. Nasz Uczelni postrzegam w tej grupie. Niestety obawiam si, e nowy algorytm rozdziau tych rodków, nie doprowadzi do odczuwalnych zmian finansowania w najbliszym okresie. To ma pewne uzasadnienie: trzeba da szans tym sabszym, aby mogli dostosowywa si i przetrwa... Proponuje si take utrzymanie tzw. „staej przeniesienia” na poziomie 70%. Zatem, nie spodziewam si tu rewolucji, cho-

14| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

cia dopyw rodków do naszej uczelni z rónych róde zewntrznych – na szczcie, zwiksza si. rodowisko akademickie od dawna domagao si przejrzystych zasad kariery naukowej. Czy nowe ramy prawne to zapewni? Osobicie uwaam, e konieczne jest przyspieszenie karier naukowych, ale jednoczenie naley pamita, e jeeli kto jest naprawd dobry w swojej dziedzinie – to kariera jego bdzie przebiegaa dynamicznie, niezaleenie od formalnych wymogów. Rzecz w tym, eby przyspieszajc karier – nie obnia poziomu naukowego. Nowe prawo nakazuje wprowadzenie przejrzystych procedur konkursowych jako drogi wyaniania kandydatów do zatrudniania na kadym ze stanowisk nauczycieli akademickich w uczelniach, zapewniajcej wiksze otwarcie na badaczy z zagranicy. Zmieni si zasady przeprowadzania procedury habilitacyjnej (osobicie jestem za utrzymaniem habilitacji). Procedura nadawania stopnia doktora habilitowanego znacznie si skróci. Obowizywa bdzie dwuletni okres przejciowy, podczas którego habilitant bdzie móg dokonywa wyboru „cieki” habilitowania: starej lub nowej. Inna wprowadzana zmiana to zasada zatrudnienia na podstawie mianowania tylko profesorów tytularnych. Cho podkreli warto, e nauczyciele akademiccy zachowaj obecne formy zatrudnienia. Kolejna istotna zmiana wyklucza podlego subow, która mogaby powodowa stronnicze decyzje i nieobiektywne oceny naukowe. Chodzi o wyeliminowanie nepotyzmu w uczelniach i instytucjach zwizanych ze szkolnictwem wyszym. A wieloetatowo, jak ten problem jest ujmowany? Obecnie zostaje wyeliminowana moliwo zatrudniania pracowników naukowych na kilku uczelniach. Naukowcy bd mogli pracowa maksymalnie na dwóch etatach. Ustawa przewiduje konieczno zgody rektora na dodatkowe zatrudnienie w obszarze dydaktyki i bada. Zdaj sobie jednak spraw, e jeli radykalnie nie zwikszy si wynagrodze – egzekwowanie tego przepisu bdzie trudne. Zmian rewolucyj-


FOT. MACIEJ MCZYSKI

nych na pewno nie bdzie, chocia musimy dostosowa si do ogólnych, ustawowych regulacji i do zasady respektowania nabytych ju praw. Jak rozwizuje si problem w naszym rodowisku gorcy, a mianowicie spraw tak zwanych orodków zamiejscowych? Dymy do zachowania tych orodków, w których zainwestowalimy sporo rodków finansowych w baz infrastrukturaln. Myl tu o Collegium Polonicum w Subicach, o Collegium Europaeum w Gnienie i o Kolegium w Pile. Bd to w perspektywie dugofalowej jednostki podstawowe, z moliwoci przeksztacenia w wydziay. Cay czas pracujemy nad stosownymi rozwizaniami, sucymi ich rozwojowi. Pozostae jednostki zamiejscowe bd „wygaszane” bd przeksztacane w jednostki o charakterze popularno-naukowym. Co z nowelizacji wynika na przykad dla studenta, dla doktoranta? Zmieni si zasady przyznawania pomocy materialnej studentom i doktorantom. Na pomoc materialn przeznaczone bdzie 75% wszystkich rodków. Podniesione maj by take progi dochodowe, zwizane ze stypendium socjalnym. Zaproponowano ponadto katalog bezpatnych usug dla wszystkich studentów (uczelni publicznych i niepublicznych). Darmowe bd m. in.: egzaminy (take poprawkowe i komisyjne), egzamin dyplomowy, a take zoenie i ocena pracy dyplomowej oraz wydanie suplementu do dyplomu. Bd inne reguy rozdziau pienidzy. Student na szczcie nic nie straci – raczej zyska. Uczelnia, w porozumieniu z samorzdem studenckim, zobowizana jest do przygotowania wewntrznych regulaminów i ustalenia wysokoci przyznawania i wypacania wiadcze pomocy materialnej dla studentów. Stypendium rektora dla najlepszych studentów (za osignicia naukowe, sportowe lub artystyczne) ma zastpi dawne stypendium naukowe. Wiele uwag wywoao te zagadnienie odpatnoci za studia na drugim fakultecie. Jak to w kocu ujmuje projekt ustawy? Ten problem zosta wedug mnie przerysowany. Na dwóch darmowych kierunkach, jednoczenie, bd mogli studiowa najlepsi studenci. Bdzie to ok. 10 % studentów danego kierunku, czyli dokadnie tyle, ile obecnie studiuje na dwóch kierunkach w UAM. Studiowanie w takim trybie przez osoby nie zawsze do tego predestynowane, blokuje miejsce innym, którzy s zmuszeni ponosi dodatkowe opaty. Jednake zmiany w systemie studiów, moliwo samodzielnego ksztatowania ich programów, tak by byy bardziej atrakcyjne, czy dostosowanie oferty edukacyjnej do potrzeb otoczenia zewntrznego – w konsekwencji doprowadzi maj do tego, e nie bdzie potrzeby

studiowania (dopuszczamy oczywicie wyjtki) na dwóch kierunkach. Przyjcie ustawy – to duo, znacznie wicej jednak to wdroenie jej w ycie... Jakie std pyn zadania? Co wydaje si by najpilniejsze, co najbardziej skomplikowane? Znowelizowana ustawa obliguje nasz Uczelni do wprowadzenia koniecznych zmian. Zamierzamy do koca tego roku kalendarzowego opracowa, podda pod dyskusj spoecznoci uczelnianej oraz przyj znowelizowany statut. To najwaniejsze narzdzie we wprowadzaniu zmian ustawowych. Wzorem ubiegej kadencji, powoaem Komisj Statutow, zoon z osób, które maj w tym zakresie dowiadczenie. Po-

woaem równie Zespó Redakcyjny statutu, skadajcy si z dowiadczonych prawników naszego wydziau, któremu przewodniczy obecny prorektor, prof. Krzysztof Krasowski (jako ekspert z ramienia KRASP uczestniczy w pracach nad nowelizacj ustawy w komisji sejmowej). Nowelizacja statutu to olbrzymie zadanie i wyzwanie, bo zasadnicze zmiany, które wymusza ustawa, dotyczy bd caego rodowiska uczelnianego, wszystkich jego struktur i jednostek organizacyjnych – od kadr poprzez pomoc materialn a po wynagrodzenia... Skad Komisji, jak te i wzorce wypracowane przy poprzednich pracach nad nowelizacj statutu, ka wierzy w pene powodzenie tego przedsiwzicia.

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 15


NASZ UNIWERSYTET WSPIERAMY NAJZDOLNIEJSZYCH

Dwadziecia lat dla nauki Fundacja na rzecz Nauki Polskiej obchodzi w tym roku 20-lecie swojej dziaalnoci. To nie tylko wito Fundacji, ale take polskiego rodowiska naukowego, któremu FNP w cigu dwóch dekad przekazaa ponad 450 mln z.

I

dea powoania niezalenej od struktur pastwowych fundacji majcej za zadanie wspieranie rozwoju nauki w Polsce powstaa w otoczeniu rzdu premiera Tadeusza Mazowieckiego. Zarejestrowana 6 lutego 1991 r., zostaa zasilona kwot 95 mln z, pochodzc z likwidowanego Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki. Ju w sierpniu tego roku przyznaa pierwsze subwencje. Po roku prezesem Fundacji zosta prof. Maciej W. Grabski, do którego jako wiceprezesi, doczyli: prof. Marian Grynberg, odpowiedzialny za dziaalno programow i Grzegorz Krawczyk, odpowiedzialny za stworzenie systemu finansowania dziaalnoci statutowej. To wanie pod ich kierownictwem powsta funkcjonujcy do dzi model dziaania Fundacji jako niezalenej, samofinansujcej si instytucji pozarzdowej non-profit. Istotnym elementem tego modelu s te dwa inne zaoenia – wyboru laureatów w drodze konkursów oraz kierowanie si wycznie kryterium doskonaoci naukowej w przyznawaniu finansowania. Pierwsi wieloletni prezesi wypracowali dzisiejsz pozycj i presti Fundacji. Stworzyli model wspierania ludzi nauki, który sta si wyznacznikiem standardów dla innych instytucji finansujcych naukowców – mówi prof. Maciej ylicz, obecny prezes Fundacji.

Wspiera ludzi, nie instytucje Wspieranie najzdolniejszych uczonych, tak aby mogli realizowa ambitne wyzwania badawcze i rozwija karier w Polsce, to niezmienny priorytet Fundacji od pocztku jej istnienia. Wybitne osignicia naukowe nagradzane s ustanowion w 1992 r. Nagrod Fundacji, która staa si najwaniejszym wyrónieniem naukowym w Polsce, a grono jej laureatów liczy 68 wiatowej klasy polskich uczonych. Nie ma liczcego si orodka naukowego w naszym kraju, w którym nie pracowaliby stypendyci Fundacji. Na indywidualne stypendia, subsydia i granty w cigu 20 lat Fundacja wydaa ponad 212 mln z, a wic niemale poow caej kwoty, jak przekazaa polskiej nauce. Fundacja oferuje bezporednie wsparcie uczonym na kadym etapie kariery naukowej, ze szczególnym uwzgldnieniem najmodszego pokolenia badaczy. Najduej, bo od 1992 r., realizowanym programem Fundacji skierowanym do naj-

modszych naukowców jest program START (dla badaczy poniej 30. roku ycia). Na stypendia dla ponad 2 700 laureatów tego programu przekazano prawie 55 mln z.

Warsztat pracy naukowej: aparatura, infrastruktura, biblioteki i archiwa Pierwszy okres dziaania Fundacji to okres niwelowania skutków duego niedoinwestowania polskiej nauki w dziedzinie infrastruktury badawczej. Programy oferowane przez Fundacj w tamtym czasie miay na celu pomoc w zakupie aparatury do bada naukowych, dofinansowanie remontów i modernizacji placówek naukowych, a take wspieranie inicjatyw o szczególnym znaczeniu dla polskiej nauki. Na te cele przeznaczono cznie ponad 177 mln z. Dziaania FNP z pierwszych lat jej istnienia pozwoliy na rozwój w Polsce wielu dziedzin nauki, jak np. biologii molekularnej, i umoliwienie wielu zespoom badawczym osigania wyników na poziomie wiatowym – mówi prof. Maciej ylicz. Efektem

FNP w liczbach

450 70 7500

mln z przekazanych na wspieranie nauki

zrealizowanych programów

indywidualnych nagród, stypendiów i subwencji przyznanych naukowcom wszystkich dziedzin, na wszystkich etapach kariery naukowej

1800

instytucjonalnych beneficjentów rónych programów FNP

68

16| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

Nagród FNP – „Polskich Nobli”

wsparcia Fundacji byy take remonty, modernizacja i poprawa bazy technicznej bibliotek naukowych, zwaszcza na uczelniach wyszych, zabezpieczenie i ochrona cennych zbiorów przyrodniczych oraz wyjtkowych archiwaliów przechowywanych w placówkach naukowych.

Wspieranie innowacji Od pierwszych lat swojego istnienia FNP zaangaowaa si we wspieranie rozwoju nowych technologii, produktów i usug oraz w dziaania na rzecz wdraania polskiej myli technicznej do gospodarki. Na te cele Fundacja przekazaa cznie ponad 34 mln z. W ostatnich latach wspieranie innowacyjnych projektów wdroeniowych realizowane byo za pomoc prowadzonego w latach 2006-2009 programu INNOWATOR. Obecnie trwa program VENTURES, skierowany do modych naukowców.

Fundusze europejskie dla polskiej nauki Zaangaowanie FNP w tematyk europejsk zapocztkowane zostao w 1993 r., gdy podja si ona zarzdzania programami Phare, wspierajcymi reform polskiego sektora nauki. Ponadto od poowy lat 90. Fundacja zajmowaa si projektami, wzmacniajcymi zwizki nauki polskiej z krajami UE. W 2008 r. Fundacja pozyskaa rodki z UE na realizacj szeciu programów (TEAM, MPD, WELCOME, POMOST, HOMING PLUS, VENTURES), do których w 2011 r. doczy program SKILLS. Z puli rodków unijnych do 2015 r. Fundacja przekae polskiemu rodowisku naukowemu 440 mln z.

Promocja polskiej humanistyki Ju od 1994 r. FNP dofinansowuje wydawanie dzie seryjnych, dokumentujcych dziedzictwo historyczne i cywilizacyjne Polski (np. Sownik Polszczyzny XVIw. czy Polski Sownik Biograficzny). W tym samym roku ruszy take realizowany do dzisiaj program MONOGRAFIE, dziki któremu powstaa prestiowa seria, obejmujca ju ponad 130 pozycji z zakresu nauk humanistycznych i spoecznych. Równoczenie FNP dofinansowuje take przekady wybitnych ksiek polskiej humanistyki naukowej na jzyki obce.


WSPIERAMY NAJZDOLNIEJSZYCH

Cegieka warta miliony Z prof. Krzysztofem Sobczakiem z Wydziau Biologii UAM, zdobywc grantu TEAM, rozmawia Maria Rybicka Dystrofia miotoniczna to choroba nieuleczalna? Tak. To choroba genetyczna, wystpujca u okoo 1 na 6 tys. ludzi. To najczstsza forma dystrofii miniowej, wystpujca u dorosych. Podstawowe jej objawy to sabnicie i zanik mini, zazwyczaj najpierw szyi, doni i stóp. mier nastpuje najczciej z powodu zaburze minia sercowego lub niewydolnoci oddechowej, a wczeniej, przez 10 – 15 lat trwa ból mini i niezdolno do poruszania si. Jeli to choroba genetyczna, to dlaczego wystpuje tak póno? Bo zwizana jest z bardzo nietypow form mutacji, nazywajc si ekspansj powtórze. Normalnie w naszym genomie istnieje wiele sekwencji powtarzajcych si, ale jest to kilkadziesit powtórze, nie wicej. W przypadku ekspansji, liczba powtórze wzrasta do kilkuset, a w nastpnych pokoleniach nawet do kilku tysicy. I tak na przykad kobieta ma, powiedzmy, 400 powtórze, jej syn tysic, a wnuk ju kilka tysicy. Im dusze powtórzenia, tym intensywno choroby wiksza czyli kobieta odczuwa znikome dolegliwoci i to w póniej staroci, jej syn zachoruje w wieku okoo 40 lat, wnuk ju w dziecistwie. Czy znany jest mechanizm tej choroby? Tak i jest nietypowy. My mówimy, e mutacja „musi si wyrazi” i zwykle wyraa si przez powstanie toksycznego biaka. Natomiast w tej chorobie mechanizm wyraania si uszkodze jest inny, bo objawia si wycznie na poziomie porednika przekazujcego informacje genetyczne czyli RNA. Pomidzy genem a biakiem istnieje taki przenonik informacji genetycznych. W dystrofii miotonicznej wanie ten zmutowany porednik jest ródem choroby. Upraszczajc: nie tylko nie powstaje adne potrzebne biako, ale na dodatek to zmutowane RNA odkada si w jdrze komórkowym – i to jeszcze wci nie byoby tak le – ale ono tam wy-

apuje pewne typy biaek z komórki, dziaajc jak gbka. I dopiero niedobór pewnego biaka, które zostao przez to RNA wychwycone w komórce, jest czynnikiem decydujcym o kaskadzie zjawisk chorobowych w dystrofii miotonicznej. A czego paski zespó chce si dowiedzie? Chcemy wiedzie, jakie tak naprawd funkcje peni to biako, które jest wyapywane przez toksyczny RNA. Sporo ju o tym biaku wiadomo, ale jeszcze wicej nie wiadomo. Bdziemy to bada, wykorzystujc fakt, e wie si ono z kilkuset innymi sporód kilkudziesiciu tysicy RNA. Bdziemy sekwencjonowa wszystko, co si moe „zapa” do tego biaka. W czym tkwi najwiksza trudno tych bada? Jak we wszystkich badaniach molekularnych w tym, e to, co istotne, ukryte jest w wielkim szumie informacyjnym. Jeden z genetyków nazwa to szukaniem igy w stogu siana. Tak, przy czym chodzi o to, by nie szuka na olep, lecz stale optymalizowa metod bada. Druga cz pana projektu dotyczy terapii? To czysta teoria? Nie. I nie bdziemy czekali na wyniki tamtych bada, lecz strategi terapeutyczn zajmiemy si równolegle. Szukamy czego, co mona postawi na drodze midzy biakiem a toksycznym RNA. Naszym modelem jest myszka transgeniczna z tak mutacj, jak u pacjentów. Projekt przewidziany jest na 4 lata? Tak, ale oczywicie po 4 latach problem si nie skoczy. To raczej dopiero pocztek. Có, caa nauka to stawianie malekich cegieek, ale tak, eby mona byo postawi inne cegieki, a do tej ostatniej, któr kto kiedy postawi. U prof. Thorntona widziaem pacjentów, cierpicych na t chorob i bezsilno lekarzy, nie mogcych im pomóc. W trakcie bada ten obraz mam w pamici,

e s ywi ludzie, którzy w sposób bolesny dowiadczaj tej dystrofii. Od 30 lat uczeni wci próbuj odnale na ni lek... Widziaam ogoszenia o naborze do pana zespou w gazetach. Sporo byo zgosze? Ogosilimy nabór w wielu pismach, take za granic. Na 6 miejsc przyszo 160 aplikacji, zwaszcza od modych postdoców z USA i Europy. Chcieliby wróci do kraju, ale z polskich uczelni wszyscy im odpowiadaj, e miejsc nie ma.... Dlatego szukaj takich ogosze jak nasze. Aplikacje skada te wielu doktorantów, to zrozumiae. Wymogiem w projekcie TEAM jest take wspópraca zagraniczna. Wród naszych partnerów jest wspomniany ju mój mistrz prof. Charles Thornton z uniwersytetu w Rochester, u którego spdziem kilka lat. To lekarz, jeden z najwikszych specjalistów zarówno wród lekarzy, jak i biologów molekularnych, zajmujcych si t chorob. Prowadzi najwiksz grup pacjentów, co oznacza dostp do wielkiego zbioru materiau biologicznego i moliwo poczenia bada klinicznych z molekularnymi, co w Polsce bywa najwiksz bolczk, bo lekarzy nieatwo zachci do wspópracy z naukowcami. Prof. Thornton jest te autorem pierwszego i jak dotd najlepszego modelu zwierzcego tej choroby. To takie trudne? Tak, trzeba „zrobi” zwierz, które ma dokadnie taki sam typ mutacji jak czowiek, a gatunki, có, róni si od siebie. Choby taki fakt, e mysz yje tylko 2 lata i nie wszystkie symptomy choroby u niej s takie same, jak u czowieka, który zachoruje w wieku 40-50 lat.

Prof. Krzysztof Sobczak otrzyma grant Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w programie TEAM w wysokoci 2 mln 280 tys. z. Stworzony przez niego w ramach grantu zespó bdzie bada problemy dystrofii miotonicznej.

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 17


FOT. X2 MARIA RYBICKA

NASZ UNIWERSYTET TAK WITUJ INNI

Doktorat po düsseldorfsku Na jednym z doktorskich kapeluszy znalaza si maa flaga Polski. Ale – co to jest doktorski kapelusz?

T

o tradycyjny biret, w tajemnicy przed doktorantem przygotowany i ozdobiony przez jego kolegów najrónorodniejszymi przedmiotami, majcymi charakteryzowa danego doktora – nie tylko pod wzgldem naukowym. By wic kapelusz ozdobiony piramid mufinek z kremem, by z berlisk wie radiow, ze zmylnie odtworzonymi strukturami zwizków chemicznych, by kapelusz obwieszony puszkami po napojach energetycznych czy przypominajcy nakrycie gowy Kapelusznika z „Alicji w Krainie Czarów”. Byy takie ze wiatekami, ze struktur atomu, z rzeb. Kady kapelusz wywouje oklaski i miechy, a najlepsze, najbardziej skomplikowane i dowcipne s symbolicznie nagradzane. To obyczaj Uniwersytetu Heinricha Heine w Duesseldorfie, gdzie wanie jeden z absolwentów Wydziau Fizyki UAM obroni (z wynikiem bardzo dobrym) doktorat z informatyki (to na jego kapeluszu znalaza si oprócz innych gadetów flaga Polski). Moe warto opisa t uroczyst promocj, tak bardzo odbiegajc od naszych standardów. Ju w zaproszeniu na promocj zwraca uwag podanie gociom miejsca parkowania we wspórzdnych geograficznych (GPS!). Od parkingu po budynek, gdzie odbywa si

promocja wieo upieczonych doktorów, supki i drzewa oznaczone s kolorowymi wstkami, tak aby gocie nie zabdzili. Wszdzie te stoj studenci, którzy udzielaj informacji. Dla goci jest pomieszczenie, gdzie mog usi i napi si soku czy wody (najstarszy z goci mia 90 lat – najmodszy 5 miesicy – jak poinformowaa prowadzca uroczysto pani prodziekan). Wreszcie czas na promocj w auli. Otrzymao j ponad 60 osób z matematyczno-przyrodniczego wydziau düsseldorfskiego uniwersytetu, najwicej z biologii i farmacji. Z informatyki – 5 osób, z matematyki – 1. Po wystpieniu rektora, który (tak jak wszdzie) mówi dobrze o swojej uczelni, kady wieo upieczony doktor, ubrany w swój fantazyjny kapelusz, odbiera dyplom (po niemiecku, bez aciny), mówi w jednym, dwóch zdaniach, o czym bya jego praca. Jeli powie to dowcipnie, otrzymuje oklaski uznania. Potem jest wykad, wygoszony przez saw profesorsk (tym razem by to prof. Alfred Wittinghofer, guru niemieckiej onkologii) i cho temat brzmi bardzo powanie, jest to po prostu ciekawy, krótki wykad popularnonaukowy dla goci. Na zakoczenie przewidziane jest w programie „wystpienie przedstawicieli doktorów”, lecz myli si ten, kto oczekuje

18| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

listy podzikowa dla rónych magnificencji. Grupka wieo upieczonych doktorów ad hoc ustawia stolik i improwizuje dobrze odegrane scenki, opisujce kilka egzaminów doktorskich. Jest w niej duo zabawnych szczegóów, zrozumiaych dla zainteresowanych i budzcych yczliwy miech take grona profesorskiego. Wystpuje m.in. jaka widocznie bardzo wymagajca „pani profesor”, która mówi, e „odpowied na moje pytanie, którego sama nie rozumiem, uwaam za satysfakcjonujc.” W przerwach midzy punktami programu promocji standardy gra jazzowy zespó uniwersytetu, a przy jednym z nich ganie wiato i wszyscy gocie do taktu wymachuj fluorescencyjnymi paeczkami, lecymi na pulpitach. Po uroczystoci by poczstunek (jak napisano w zaproszeniu sponsorowany przez firm), robienie pamitkowych zdj (szczególnie oblegana bya pani, bdca opiekunem doktorantów tej edycji ds. administracyjnych i organizacyjnych) i ogldanie wystawy pojazdów, bo oprócz zabawnych kapeluszy mona skonstruowa te dla wieo upieczonego doktora jaki mieszny pojazd. Wszystko zupenie inaczej ni u nas... Zupenie bez koturnów. Czy lepiej ni u nas? Bo MAJ ciekawiej na pewno.


NASZ UNIWERSYTET POTYCZKI Z JZYKIEM

Nadspodziewanie dobrze z jzykiem polskim radz sobie Niemcy i Turcy. Najtrudniej jest z Chiczykami, którzy nie znaj dobrze jzyka angielskiego, a brakuje sowników polsko – chiskich. Prowadzca zajcia ze studentami Ewa Wgrzak spomina natomiast pewnego studenta z Woch z ubiegorocznego kursu, którego genialne zdolnoci jzykowe przeszy do legendy.

J

ak trudny jest jzyk polski dla obcokrajowców, widzimy w Collegium Maius na lekcji, na której uczy si od tygodnia naszej mowy 15 studentów Erasmusa. Elena Nevada Aguilar z Kordoby, po opowiedzeniu, e wybraa Polsk na studia, bo jest bardzo egzotyczna i niepodobna do Hiszpanii i po wykrceniu sobie jzyka na powiedzeniu, e ma „dwa dziesi trzy lat” prosi... eby teraz pyta innych. W Poznaniu bdzie studiowa w szkole tumaczy. Zna jzyk woski, francuski i angielski. Doguban Arda Ulgan z Turcji potrafi ju powiedzie, e lubi gotowa i gra w pik. Cho interesuje si histori i polityk, w Poznaniu bdzie studiowa biznes, a wybra nasze miasto bo jest „ani za due ani za mae”. Asier Balza de Vallejo i Cindy Carolina Martinez Mendez bd doskonali si

FOT. MARIA RYBICKA

Polska pierwszy raz

na Wydziale Fizyki UAM. Asier szczerze przyznaje, e pado na Polsk, bo nie mia na swojej uczelni innego wyboru, ale dzi uwaa, e to dobry wybór. Nie widzieli jeszcze swojego Wydziau – wybieraj si na Morasko w najbliszych dniach. W zasadzie najtrudniej nauczy si jzyka polskiego Azjatom, bo wymowa jest tak inna, e sprawia im wrcz fizyczne trudnoci, ale zasad t ami Koreaczycy, studiujcy polonistyk w Seulu i na podstawie umowy z naszym uniwersytetem cz studiów odbywaj w Polsce – mówi dr Izabela Wieczorek ze Studium Jzyka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców – najwaniejsza jest po prostu motywacja. Trzydziestu modych ludzi z krajów UE i Turcji uczy si jzyka i kultury polskiej w dwóch grupach – zaawansowanej i po-

cztkujcej. W ramach Erasmusa nie wszyscy bd studiowa na UAM, bo o rozdziale miejsc decyduje narodowa agencja „Uczy si przez cae ycie”, która te ocenia przygotowane przez róne uczelnie projekty kursu. Niektórzy z nich bd studiowa w Warszawie czy Krakowie, ale tu w Poznaniu po raz pierwszy zetkn si z Polsk i naszym jzykiem. W Collegium Maius maj lekcje jzyka polskiego, a potem ze swoim opiekunem chodz na spacery po Poznaniu lub wybieraj si na wycieczki po okolicy. Wysuchaj te wykadów (w jzyku angielskim) o historii i kulturze polskiej, które zainaugurowa wykad dr Rafaa Witkowskiego o rozwoju demokracji w Polsce. Wezm te udzia w konwersatoriach, spotkaniach integracyjnych oraz warsztatach tanecznych i teatralnych. MAJ

Modzi chemicy maj gos

P

onad 80 modych badaczy z caej Europy spotkao si w Collegium Polonicum w Subicach na 5. Europejskiej Konferencji Modych Badaczy (5th European Young Investigators Conference (EYIC 2011)). Te wyjtkowe spotkania odbywaj si w cyklu dwuletnim od 2003 roku a ich specyfik jest tworzenie programu wycznie przez modych naukowców. Wyjtkiem s prelekcje wygaszane przez zaproszonych goci, w tym roku byli to: prof. Krzysztof Bobrowski (Polska), dr Bernd Abel (Niemcy) i dr Ivana Ivanovi-Burmazovi (Niemcy). Konferencje su wymianie dowiadcze modych chemików, biologów i fizyków zainteresowanych rónymi

aspektami oddziaywania promieniowania (nisko i wysoko energetycznego) z materi. Zakres tematyczny konferencji obj chemi wolnych rodników, chemi radiacyjn, fotochemi, radiobiologi i spektroskopi, w tym szeroko rozumian spektroskopi laserow. Organizatorzy spotkania w Subicach – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytet Erlangen-Nürnberg podkrelaj, e miejsce to jest symboliczne, bowiem podkrela znaczenie midzynarodowej wspópracy naukowej, szczególnie na poziomie modej kadry. Dr Tomasz Pdziski z Wydziau Chemii UAM dodaje, e tego typu konferencje s szczegól-

nie poyteczne, gdy s okazj do zaprezentowania wyników bada modego pokolenia naukowców – doktorantów i modych adiunktów, którzy nawizuj tam kontakty, dziki którym odbywaj zagraniczne stae i wyjedaj na kolejne konferencje. Jak dodaje, spotkanie w Subicach odbyo si dziki zaangaowaniu profesora Klausa-Dietera Asmusa, wybitnego specjalisty w dziedzinie chemii radiacyjnej, wizytujcego profesora Wydziau Chemii oraz prof. Bronisawa Marciniaka, którzy dziki swoim kontaktom midzynarodowym, uatwili ju rozwój karier wielu modych talentów naukowych. Marcin Piechocki

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 19


NASZ UNIWERSYTET NAJDALEJ I NAJZIMNIEJ

Arktyczny uniwersytet Nowa uniwersytecka stacja polarna powstaa na Spitsbergenie w archipelagu Svalbard (Wysoka Arktyka).

FOT. MGR ALEKSANDRA TOMCZYK.

T

i Marka Marciniaka z Wydziau Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM oraz przy wielkim zaangaowaniu prof. Bronisawa Marciniaka, rektora UAM, udao si rozpocz budow nowej poznaskiej stacji polarnej - 8 lipca 2011 roku polski statek MS Horyzont II przypyn do zatoki Petunia, dostarczajc materiay niezbdne do budowania placówki. W budowie uczestniczya szóstka naukowców z Instytutu Geoekologii i Geoinformacji Wydziau Nauk Geogra-

FOT. AGATA BUCHWA

o z pewnoci jest najdalej na pónoc wysunity skrawek UAM, a prawdopodobnie w ogóle najdalej na pónoc wysunita polska placówka badawcza. Zaledwie 1300 km dzieli Stacj Polarn UAM od bieguna pónocnego. Stacja pooona jest na kocu Billefiordu w malowniczej zatoce Petunia. Jej budowa trwaa od 9 do 25 lipca 2011 roku. Po wielu staraniach profesorów Grzegorza Rachlewicza, Andrzeja Kostrzewskiego

20| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

ficznych i Geologicznych UAM: prof. Grzegorz Rachlewicz (kierownik wyprawy), dr Agata Buchwa, dr Marek Ewertowski, Jakub Maecki, Krzysztof Rymer i Aleksandra Tomczyk. Stacja skada si z dwóch domków o powierzchni 10 m kw. kady, oddalonych od siebie o 10 m. Badania prowadzone w zatoce Petunia dotykaj wielu aspektów nauk o Ziemi. Naukowców UAM inspiruj najnowsze osignicia wiedzy, ale take sami wytyczaj nowe kierunki bada. Projekty, które obecnie s realizowane we wspópracy z instytucjami m. in. z Norwegii i Szwajcarii, nierozerwalnie cz si ze zmianami klimatu i ich wpywem np. na osady mineralne, lodowce, wieloletni zmarzlin, szat rolinn i inne. Kady skadnik inaczej reaguje na zmiany warunków klimatycznych, a zoenie w jedn cao wszystkich informacji daje moliwo sigania dalej, tak w przeszo, jak i w przyszo zmian rodowiskowych w Arktyce. Poznaskie badania w zatoce Petunia rozpoczy si w 1983 roku i trwaj do dzi. Do 2009 roku czonkowie wypraw mieszkali w starej traperskiej chatce Skottehytta. Jakub Maecki


NASZ UNIWERSYTET

VOLONTARIO – pomó drugiemu Wydziaowe Centrum Wolontariatu „VOLONTARIO” dziaa przy Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM od 2005 roku.

C

dzeniowe i wielkanocne. Daje to moliwo zakupienia m. in. robótek rcznych i kartek wykonanych przez czonków Domu Dziennego Pobytu i Warsztatów Terapii Zajciowej w Szamotuach. VOLONTARIO od dwóch lat wspiera ogólnopolsk akcj pt. „Szlachetna Paczka”, organizowan przez Stowarzyszenie Wiosna z Krakowa. Poszukujemy rodzin ubogich na terenie Wielkopolski. Wchodzimy do domów, poznajemy wszystkich czonków rodziny. Przeprowadzamy wywiady na temat sytuacji materialnej i pytamy o najpotrzebniejsze rzeczy, których brakuje do przygotowania wit Boego Narodzenia. Nasz uczelniany pokój zamienia si w magazyn, w którym gromadzimy prezenty. Co roku w styczniu wspieramy Wielk Orkiestr witecznej Pomocy, angaujc si w czynn pomoc dla najbardziej potrzebujcych. Z okazji zakoczenia karnawau, wolontariusze uczestnicz w balu karnawaowym przy udziale seniorów z Domu Dziennego Pobytu, uczestników terapii zajciowej i dzieci z Domu Dziecka w Szamotuach.

W marcu organizowany jest na Wydziale Studiów Edukacyjnych „Dzie Kobiet”. Jednym z gównych celów imprezy jest promowanie zdrowego stylu ycia. Maj jest dla VOLONTARIO najbardziej pracowitym miesicem. Wszystko za spraw Rajdu Wiosennego „Studenci Dzieciom” dla dzieci z placówek opiekuczo – wychowawczych. W czerwcu VOLONTARIO organizuje na Wydziale Studiów Edukacyjnych Dzie Dziecka. Uczestnikami spotkania s dzieci z kilkunastu poznaskich przedszkoli. Dla naszych maych przyjació Koo Literacko – Teatralne „Nie UAM si” przygotowuje specjalne przedstawienia. Zaoycielk, opiekunem VOLONTARIO oraz Honorow Wolontariuszk jest Grayna Butrymowicz. Wszyscy, którzy chc dziaa, mog w kadej chwili zacz z nami wspópracowa. Zapraszamy!

Wolontariusze Wydziaowego Centrum Wolontariatu „VOLONTARIO” WSE UAM

FOT. ARCHIWUM VOLENTARIO

elem naszej pracy jest udzielanie wszelkiej pomocy ludziom jej potrzebujcym i propagowanie postawy bezinteresownej troski o drugiego czowieka. Naszym zadaniem jest zrzeszanie modych ludzi, chccych by wolontariuszami. Wspópracujemy ze szkoami podstawowymi, wietlicami szkolnymi i socjoterapeutycznymi, przedszkolami, fundacjami, stowarzyszeniami i innymi placówkami. Umoliwiamy take modym ludziom udzia w wielu warsztatach i szkoleniach. Rok akademicki rozpoczynamy w padzierniku, a oficjalne dziaania na pocztku grudnia Midzynarodowym Dniem Wolontariusza. Uroczysta gala odbywa si w auli naszego wydziau. Przybywaj zaproszeni gocie: dziekani WSE, reprezentanci stowarzysze i instytucji, z którymi wspópracujemy, przyjaciele oraz studenci, którzy maj okazje dowiedzie si, w jaki sposób funkcjonuj instytucje wspierajce nasze spoeczestwo. W okresie przedwitecznym organizujemy na naszej uczelni kiermasze boonaro-

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 21


NASZ UNIWERSYTET PRZED STARTEM

Najazd

maturzystów Okoo 20 tysicy uczniów klas maturalnych przewino si w cigu dwóch dni (8-9 IX) przez Poznaski Salon Maturzystów PERSPEKTYWY 2011, zorganizowany na Politechnice Poznaskiej.

O

d 5 do 29 wrzenia podobne imprezy zorganizowano w 18 orodkach akademickich Polski, a ich celem byo umoliwienie maturzystom zdobycia wiedzy z pierwszej rki na temat przyszorocznego egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów, a take na temat zasad rekrutacji na okrelone kierunki studiów w roku akademickim 2012/2013. Co roku w Salonie w caej Polsce bierze udzia ok. 200 000 maturzystów. W tym roku zainteresowanie byo tak wielkie, e uczniowie i wychowawcy musieli zapisywa si na wybrane spotkania przez Internet. Po tegorocznej fatalnej maturze z matematyki (25% uczniów oblao) uczestnicy Salonu 2011 w wielu orodkach wykazali ogromne zainteresowanie spotkaniami, powiconymi temu wanie przedmiotowi. Zdaniem dr in. Stanisawa Walickiego, dyrektora Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”, zarazem koordynatora Salonu w Poznaniu, wyjtkowo formuy Salonu polega na tym, e czy ofert edukacyjn przygotowan przez szkoy wysze na kolejny rok akademicki z fachowymi wykadami i prezentacjami na temat egzaminu maturalnego 2012, prowadzonymi przez ekspertów z Okrgowych Komisji Egzaminacyjnych.

Maturzyci w Poznaniu W tym roku liczba maturzystów, którzy odwiedzili Salon poznaski, osigna 20 tysicy. W sumie odbyo si ok. 40 spotka dla zarejestrowanych grup. Najwiksze z nich – dotyczce matury z matematyki i jzyka polskiego – miay miejsce w liczcej 740 miejsc auli w Politechniki Poznaskiej. Swoje oferty na stoiskach przedstawiao ok. 30 szkó wyszych i innych podmiotów edukacyjnych, w tym UAM. Podobnie jak w innych latach swoje stoisko miao te m.in. Ministerstwo Obrony Narodowej – promowao sub przygotowawcz, któr modzi ludzie mog odby w czasie studiów oraz sub w Narodowych Siach Rezerwowych. Przedstawiciele MON zapraszali uczestników Salonu (w tym panie), na swoje stoisko i na spotkanie pt. „Co zyskasz dziki wojskowej subie przygotowawczej w czasie studiów?”. Natomiast Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego promowao wiedz o tej instytucji i zachcao modzie do zaangaowania w ycie polityczne zjednoczonej Europy. Due zainteresowanie wzbudzi bezpatny „Informator dla maturzystów 2012”, omawiajcy

m.in. kierunki studiów i zasady przyj oraz porady „Matura w piguce”. eby otrzyma Informator wystarczyo wzi udzia w internetowej sondzie na temat swych planów edukacyjnych lub wypeni ankiet na miejscu. Maturzystów nie zniechcia nawet spora kolejka do stoiska, gdzie Informator wydawano. Na podstawie ankiety organizatorzy opracuj „Portret maturzysty” – pokoleniowy profil rocznika maturzystów 2012, który poznamy podczas przyszorocznego Salonu (profil maturzysty 2011 jest dostpny w Internecie).

Róne oczekiwania Jak zauwaya Zofia Hryhorowicz, dyrektor Okrgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu, w Salonie bior udzia 3 grupy modziey. Pierwsz tworz uczniowie zdecydowani, którzy wybrali kierunek studiów i oczekuj konkretnej wiedzy, jak zda, by dosta si na wymarzone studia. Drug grup – najliczniejsz – stanowi uczniowie niezdecydowani, którzy podczas Salonu mog zdoby wiedz potrzebn do podjcia ostatecznej decyzji. A wybra kierunek studiów uczniowie klas maturalnych musz do koca wrzenia. Wreszcie trzecia grupa to uczniowie, którzy nie wiedz, czy w ogóle zdadz matur. Tym udzia w Salonie pomaga uwierzy, e warto da sobie szans na matur i na studia. Spostrzeenia maturzystów, których mona byo spotka przed Centrum i w budynku, byy róne. Pierwsza z zagadnitych grupek, zoona z licealistów poznaskich, zgodnie stwierdzia, e na spotkaniu o maturze z jzyka polskiego dowiedziaa si niewiele nowego. Licealistki z innej grupki byy bardziej zadowolone – dziewczynie zainteresowanej geografi spotkanie o maturze z tego przedmiotu pomogo rozwia wtpliwoci, za jej koleank wykad z wiedzy o spoeczestwie (WOS) utwierdzi w wyborze tego kierunku. Licealistki z Krotoszyna, które wybieraj si na prawo i administracj, byy zadowolone ze spotkania powiconego maturze z jzyków obcych i z matematyki. Dla uczelni Salon by okazj do zainteresowania maturzystów kierunkami mniej modnymi, ale za to bardziej docenianymi przez pracodawców.

22| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

Danuta Chodera-Lewandowicz


NASZ UNIWERSYTET PRZED STARTEM

Adaptacja

FOT. IRENEUSZ GRZEKOWIAK

na w esoo

FOT. MACIEJ MCZYSKI

Obóz adaptacyjny – Campus Akademicki w azach k. Mielna to gone wydarzenie, wpisane w tradycj naszej uczelni. Z kad kolejn edycj coraz liczniejsze grono studentów poznaje i docenia uroki wyjazdu adaptacyjnego. W tym roku przygotowano a dwa tysice miejsc. Oprócz studentów UAM (ponad 1000 osób), uczestnikami byli take studenci z najwikszych akademickich orodków z caej Polski. Gwiazd tegorocznego Campusu Akademickiego by zespó Enej. Wystpi take Kabaret Skeczów Mczacych, zespó UAM Dream Team, odbyy si warsztaty taneczne z Egurolla Dance Studio, warsztaty dziennikarskie, spotkania z wadzami uczelni, wydziau i samorzdem studenckim, liczne szkolenia, kursy i wykady, zawody sportowe i imprezy, kino nocne, pokazy DJ i Vjskie, a take letnia szkoa jzyka obcego Ulisses. Kady uczestnik móg wedug wasnych preferencji zarzdza swoim planem dnia na Campusie. Dla ducha mia do wyboru: koncerty, wystpy DJ-ów, kabareton, miechoterapi, maraton filmowy, warsztaty plastyczne, ognisko i jam session, karaoke. Dla ciaa móg wybra warsztaty taneczne, Wielki Campusowy Performance, szkolenie z samoobrony i sztuk walki, dyskoteki i taneczne imprezy tematyczne, zawody sportowe, warsztaty masau, chrzest pierwszaków, Casino Party. Dla umysu mia do wyboru spotkania z ludmi ze wiata kultury, sztuki, nauki, biznesu, polityki, szkolenie motywacyjne, szkolenie z mobilnoci i wspópracy midzynarodowej studentów, szkolenie sztuki negocjacji, asertywnoci, rozwizywania konfliktów, szkolenie z praw i obowizków studenta, szkolenie z autoprezentacji i wystpie publicznych, savoir -vivre w kontaktach z osobami niepenosprawnymi, warsztat jzyka migowego i kurs pierwszej pomocy. Szymon Kwapiszewski

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 23


NASZ UNIWERSYTET PRZYJECHALI!

Student

w wielkim miecie

Z perspektywy dworca gównego PKP Pozna moe przeraa. Rozkopane miasto oznacza, e ciko bdzie dojecha na uczelni czy do akademika. My podpowiadamy jak to wszystko ogarn.

P

rzede wszystkim zamiast wpatrywa si w koparki i robotników udajcie si do informacji znajdujcej si w holu gównym dworca. Tam warto naby map Poznania, by nie zgubi si w gszczu ulic. Jeli dokonalicie zakupu to z atwoci odnajdziecie ulic, której szukacie. Ale, uwaga, miasto jest rozkopane, wic zanim wsidziecie do konkretnego autobusu czy tramwaju sprawdcie czy nie jedzie objazdem. Wszystkie wane informacje znajduj si na przystankach. No i oczywicie nie zapomnijcie o bilecie. Mona je kupi w kiosku lub biletomacie. Te drugie zazwyczaj znajduj si na przystankach.

Poznaskie jedzenie Teraz pora na posiek. Mona zrobi co w domu. Ale pytanie, czy jest na czym i z czego. Obok akademików UAM przy ulicy Sowiaskiej znajduj si tanie dyskon24| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

ty. Wród nich Biedronka, w której na pewno kupicie co taniego. Jeli nie chce wam si gotowa proponujemy spaghetti. W spaghetteriach Piccolo (jedna znajduje si na Starym Rynku) zjecie makaron za niecae 5 zotych. A zapcha was jak nic innego. Jeli wolicie poywny obiad polecamy bary mleczne. Tam, obiady serwowane s przez cay dzie. I smakuj wymienicie. Ostatecznie zostaje fast-food czyli pizza lub kebab czy zapiekanka. A to ju kwestia gustu. – Kebab zawsze tani i zawsze smaczny – mówi Maciej, student I roku dziennikarstwa. – Kumple wol schabowego. Moe te kiedy si przekonam do tego typu jedzenia. Pozna synie te z potraw regionalnych. Warto wic wstpi do Chopskiego Jada czy Pod Koziokami, gdzie serwowane s pyry z gzikiem czy bigos. Popularne stay si take chiskie knajpy. Wokó starówki znajdziecie ich kilka. A na amato-


FOT. MACIEJ MCZYSKI

rów pierogów czeka pierogarnia przy ulicy Wrocawskiej.

dach najatwiej bdzie podjecha tramwajem nocnym N21. Reszta musi korzysta z autobusu.

Wieczorem na imprez Najedzeni na pewno nabierzecie ochoty na imprez. I tu, zachcamy was, do pozostania w centrum miasta. Przede wszystkim polecamy klub Czytelnia. Lokal, znajdujcy si na ulicy wity Marcin 69, w kady pitek i sobot nie zawiedzie was muzycznie. W pitki hip hop, w soboty potacówka w stylu lat 80-tych czy 90-tych. Podobne klimaty panuj w Starym Kinie na Nowowiejskiego. To z kolei przy Placu Wolnoci. Jeli wolicie wyskoczy do pubu, pogada ze znajomymi, z pewnoci spodoba wam si w Lizard Kingu na Starym Rynku czy Londonerze. Kawa znakomicie smakuje w Cafe Kawka, Werandzie lub Nescafe. Powrót do domu zaplanujcie wczeniej. Tym, którzy mieszkaj na Pitkowie czy Winogra-

Weekendowe spacery A jeli macie wicej czasu proponujemy dugi spacer. Mona wybra si nad jezioro maltaskie. To obok Galerii Malta. Dojedziecie tam tramwajem lub autobusem. I z pewnoci zostaniecie na duej. Sztuczne jezioro w sercu miasta robi wraenie. Podczas spaceru mona zatrzyma si w niejednej knajpce i odpocz. Polecamy take odwiedzenie Palmiarni, która znajduje si niedaleko dworca zachodniego PKP a take spacer traktem królewsko-cesarskim. Informacje o tym szlaki znajdziecie na www.poznan.pl. No i nie moecie przegapi trykania kozioków na Starym Rynku punktualnie o godzinie 12.00. Joanna Maecka-Synoradzka

Wane adresy: www.poznan.pl www.mpk.poznan.pl studenci.amu.edu.pl Ceny biletów ulgowych:

1,00 z – 15 minut 1,50 z – 30 minut 2,00 z – 60 minut 3,00 z – 120 minut 6,00 z – bilet 24-godzinny 16,00 z – bilet tygodniowy Akademiki UAM:

Dom Akademicki Nieszawska Dom Studencki Babilon Dom Studencki Hanka Dom Studencki Jowita Dom Studencki Zbyszko Dom Studencki Jagienka

wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 25


NASZ UNIWERSYTET

Nasze srebrne

koszykarki! W finaowym meczu Akademickich Mistrzostw Europy w koszykówce 2011 zawodniczki UAM, pod wodz trenera Grzegorza Szajka, wywalczyy drugie miejsce na podium, zdobywajc 45 punktów w meczu z reprezentacj Pastwowego Uniwersytetu Rolniczego z Moskwy. Na stadionie Vista Allegre, mieszczcym 3600 widzów, w hiszpaskiej Cordobie, podopieczne trenera Szajka walczyy ambitnie i do koca. Rosjanki miay jednak wicej szczcia, zdobywajc zoty medal i 63 punkty w tym meczu.

Srebrny druyn UAM to: z Wydziau Biologii: Alicja Gronowicz (I rok st. I stopnia, kierunek biologia) i Patrycja Pokorska (II rok st. II stopnia, kierunek ochrona rodowiska); z Wydziau Nauk Geograficznych i Geologicznych: Agnieszka Skobel (II rok st. II stopnia, kierunek turystyka i rekreacja) i Agata Rafaowicz (V rok jednolitych st. mgr, kierunek turystyka i rekreacja); z Wydziau Nauk Politycznych i Dziennikarstwa: Marta Gajewska (II r. st. II stopnia, kierunek stosunki midzynarodowe), Patrycja Mazurczak (I rok st. II stopnia, kierunek politologia), Dominika Urbaniak (I rok st. II stopnia, kierunek stosunki midzynarodowe), Aneta Maciejewska (I rok st. II stopnia, kierunek stosunki midzynarodowe i I rok st. I stopnia, kierunek dziennikarstwo i komunikacja spoeczna); z Wydziau Prawa i Administracji: aneta Durak (I rok st. I stopnia, kierunek zarzdzanie); z Wydziau Studiów Edukacyjnych: Magdalena Dedio (I rok st. I stopnia, kierunek pedagogika specjalna z resocjalizacj) oraz z Wydziau Nauk Spoecznych: Joanna Kdzia (III rok jednolitych studiów mgr, kierunek kulturoznawstwo) i Milena Krzyaniak (I rok st. I stopnia, kierunek filozofia). Dla koszykarek UAM tegoroczne wicemistrzostwo Europy i srebrny medal to awans w stosunku do roku 2010, kiedy to zajy one czwarte miejsce w rozgrywanych w Po-

26| YCIE UNIWERSYTECKIE | wrzesie 2011

znaniu X Akademickich Mistrzostwach Europy w Koszykówce. W tym roku powtórzyy one równie swój sukces z roku 2008, kiedy w finale rozgrywanym w Novym Sadzie (Serbia) studentki UAM zdobyy srebro, trafiajc na druyn rosyjsk, która wówczas w walce o zoto pokonaa Polki zaledwie dziesicioma punktami. *** – Jestem z nich dumny – powiedzia po meczu Grzegorz Szajek, trener zawodniczek UAM. One te nie kryy radoci. Srebro, w finale Akademickich Mistrzostw Europy, to wielkie wyrónienie. – W ubiegym roku bylimy poza podium. W tym mamy srebro. To duy postp i wielka rado – mówi Grzegorz Szajek. W rozgrywkach nie udao si pokona tylko Rosjanek. Byy lepsze. – Nie ma si co dziwi. Dwie dziewczyny z tego zespou to zawodowe koszykarki – dodaje trener. Ukon dla dziekanów Od pocztku nie byo atwo. Pienidze, które otrzyma trener, nie wystarczyy eby wzi udzia w rozgrywkach. Wtedy rozpoczo si koldowanie po dziekanach poszczególnych wydziaów i proszenie o wsparcie. Opacio si. – Z tego miejsca chciaem podzikowa wszystkim, którzy wsparli nasz druyn – wyjania Grzegorz Szajek. – Gdyby nie to, pewnie nie pojechalibymy na te zwody. Droga do Cordoby, gdzie odbyway si mi-


NASZ UNIWERSYTET NA SPORTOWO

FOT. ARCHIWUM DRUYNY

UAM zwycizc STUDENTEURO 2011

strzostwa, bya duga. I cho w jedn stron wypeniona nadziej, w drug ju mina szybko i radonie. – Byo warto – wspólnie mówi dziewczyny i trener. W przyszym roku sign po zoto Koszykówka to cae ich ycie. Kochaj gra. I cho kada wybraa inny kierunek studiów, ze sportem postanowiy zwiza si na dobre. Mimo, e mino ju troch czasu od zakoczenia zawodów emocje jeszcze nie opady. W szatni nowej sali gimnastycznej na poznaskim Morasku druyna przygotowuje si do treningu. – Bardzo nas cieszy ten sukces, bo po ubiegym roku miaymy niedosyt – przyznaje Joanna Kdzia, jedna z reprezentantek druyny uniwersyteckiej. Wstaje. Ma ponad metr osiemdziesit wzrostu. Gra ju osiem lat. Na swoim koncie ma wiele sukcesów. Mimo tego ostro trenuje do przyszorocznych mistrzostw. – Chcemy sign po zoto – mówi. – Dlatego ciko trenujemy. Rzeczywicie. Obóz przygotowawczy w sierpniu, osiem treningów w tygodniu. Do tego dochodz biece mecze. Pytam o czas wolny. – W niedziel – mieje si Joanna Kdzia. – Pozostae dni wypenia mi koszykówka. Parkiet sali gimnastycznej powoli wypenia si dziewczynami. Trener spoglda na zegarek. Ubrane, gotowe do dziaania, czekaj na pierwszy gwizdek.

Zwycistwem reprezentacji Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu nad druyn Charkowskiej Akademii Zooweterynaryjnej (3:1) oraz zdobyciem III miejsca przez warszawsk AWF (po pokonaniu Akademii Wojsk Ldowych ze Lwowa wynikiem 6:1) zakoczyy si 13 wrzenia br. w Warszawie finalne pojedynki reprezentacji uczelnianych Polski i Ukrainy w ramach „STUDENTEURO 2011 – Polsko-ukraiskiego turnieju druyn uczelnianych w pice nonej”. Za najlepszego zawodnika turnieju uznany zosta Maciej Schober z UAM w Poznaniu.

– W rozgrywkach eliminacyjnych zdecydowanie lepsze byy druyny uczelni ukraiskich. Tym bardziej ciesz mecze rozegrane w finaach, bardzo profesjonalne, pene zaangaowania zawodników wszystkich druyn, w obydwu przypadkach wygrane jednak przez polskich studentów. I to w bardzo dobrym stylu! – podsumowa finaowe zmagania sekretarz generalny AZS, Bartomiej Korpak Pierwsza edycja STUDENTEURO odbya si we wrzeniu 2010 roku w ukraiskich miastach EURO 2012: Charkowie, Doniecku, Kijowie i Lwowie. W tym roku eliminacje odbyway si w Gdasku, Poznaniu, Warszawie i Wrocawiu, a fina rozegrany zosta 13 wrzenia br. w Warszawie. Gównym organizatorem turnieju po stronie polskiej jest Akademicki Zwizek Sportowy, we wspópracy z Fundacj Edukacyjn „Perspektywy”. STUDENTEURO jest jednym z gównych elementów ukraiskiej czci programu „Study in Poland”. Inicjatywa Turnieju Druyn Akademickich w Pice Nonej wysza ze rodowiska szkó wyszych Polski i Ukrainy. Równie mocno jak na promocji sportu wród modziey, organizatorom zaley na wzajemnej promocji osigni naukowych i dydaktycznych uczelni oraz na integracji studentów. – Dumni jestemy z tegorocznego zwycistwa Polaków w finale, ale gratulujemy sukcesu trzem najlepszym druynom: Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Akademii Zooweterynaryjnej w Charkowie i Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Cieszymy si te, e uczestnicy polsko-ukraiskiej konferencji „Przez sport do rozwoju wspópracy uczelni” – która odbya si przeddzie finau na Politechnice Warszawskiej – zgodnie uznali potrzeb organizowania STUDENTEURO równie w nastpnych latach. Dobrze to wróy rozwojowi polsko-ukraiskich kontaktów akademickich – mówi Waldemar Siwiski, prezes Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”, która wspólnie z Konferencj Rektorów Akademickich Szkó Polskich (KRASP) prowadzi program „Study in Poland” (www.stuna dyinpoland.pl).

Joanna Maecka-Synoradzka wrzesie 2011 | YCIE UNIWERSYTECKIE | 27


Życie Uniwersyteckie 09 2011  

Published by Życie Uniwersyteckie /UAM

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you