Page 1

Број 49 

ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ НА МАКЕДОНИЈА 

Април 2007 

М А Ц Е Ф МА  ЦЕ  ЕФ  Ф п  пр  ро  ом  мо  ов  ви  ир  ра  а е  ен  не  ер  рг  ге  ет  тс  ск  ка  а е  еф  фи  ик  ка  ас  сн  но  ос  ст  т и  и п  по  оч  чи  ис  ст  та  а ж  жи  ив  во  от  тн  на  а с  ср  ре  ед  ди  ин  на  а  М АЦ 

Во овој број:  ó  Од уредникот  ó  Центар за енергетска ефикасност на  Македонија МАЦЕФ  ó  Новости од Македонија  ó  Новости од другите земји  ó  Корисни web­адреси  ó  Манифестации

OД УРЕДНИКОТ  Почитувани колешки и колеги, членови на МАЦЕФ!  Месец април го карактеризира состанокот во Охрид на  кој  претседателите  од  неколку  земји  дискутираа  на  тема  енергетика. Тоа што на енергетичарите им е јасно одамна и што  постојано  го  искажуваа,  сега  го  прифатија  и  се  согласија  и  државниците  дека  во  регионот  постои  огромен  недостаток  на  енергија.  Сите мора да се посветат на разумно користење на енергијата и  да  инвестираат  во  домашни  ресурси,  посебно  во  обновливите  извори на енергија.  Најавен е меѓу­конкурс за мали ГЕФ проекти!  Членовите  на  МАЦЕФ  да  достават  биографии  и  листа  на  трудови  (референци),  заради  можно  ангажирање  во  ПЕП  проектот.  Во  медиумите  нема  коментари  за  оправданоста  на  изнајмувањето  на  РЕК  Осломеј  на  странски  трговец  (провајдер  со електрична енергија). Можеби читателите на ИнфоМАЦЕФ ќе  ја коментираат  оправданоста на овој  чекор  на ЕЛЕМ (ако  имаат  информации!).  Од  следниот  број  читајте  повеќе  за  работата  и  ингеренциите  на Агенциите  за енергетика од соседните  земји  и  земјите  на  ЕУ  со  кои  што  МАЦЕФ  партнерува.  Во  секој  од  наредните  12  броеви  на  ИнфоМАЦЕФ  ќе  биде  претставена  по  една Агенција.  Почитувани,  не  очекува  долго  топло  лето,  исполнето  со многу активности во нашата област 

Активности на МАЦЕФ  Обука  за  успешно  подготовка  на  предлог  проекти  за  ГЕФ ПМГ  Претставници  на  МАЦЕФ  учествуваа  во  обуката  која  што  Глобален  еколошки  фонд  Програма  за  мали  грантови  (ГЕФ  ПМГ)  и  Министерство  за  животна  средина  и  просторно  планирање  на  Македонија  ја  организираа  во  пресрет  на  вонредниот  повик  за  поднесување  на  предлог  проекти  за  финасирање  од  страна  на  ГЕФ  ПГМ  Македонија  од  2006.  Обуката побуди интерес кај повеќе од 60­ тина претставници на  здруженија  на  граѓани  кои  се  заинтересирани  за  поднесување  на  предлог  проекти  бидејќи  токму  тие  во  најголема  мера  промовираат  активности  за  адресирање  на  глобалните  проблеми во областа на животната средина во државата.  МАЦЕФ  редовно  ги  следи  отворените  повици  на  донаторските  организации  и  фондовите  преку  кои  има  ретка  можност  да  се  обезбедат  средства  за  финансирање  на  активности  за  унапредување  на  енергетската  ефикасност,  заштита  на  животната  средина,  одржлив  економски  развој  како  и  за  намалување на сиромаштијата.  „Соларна енергија“ на проф. д­р Славе Арменски излезе  од печат 

Проф. Д­р Константин Димитров 

ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ  НА МАКЕДОНИЈА МАЦЕФ  МАЦЕФ  е  доброволно  научно  здружение,  основано  да  делува  во  рамките на Република Македонија и надвор од неа.  МАЦЕФ  е  член  на  меѓународната  мрежа  за  енергетска  ефикасност  RENEUER (Regional Network on Efficient Use of Resources).  МАЦЕФ  e  член  на  Асоцијацита  на  Консултантски  организации,  нудејќи  професионални  експертски  услуги  од  својот  делокруг  на  работа,  во  земјата и надвор од неа.  МАЦЕФ е дел од мрежата managenergy формирана од страна на Euro­  pean commission DG Energy and Transport www.managenergy.net .  МАЦЕФ е член на БИСЕ Форумот. 

Во време  кога  соларната  енергија добива  на  популарност  и  се  поголема практична примена во Македонија, авторот д­р Славе  Арменски,  професор  по  Обновливи  извори  на  енергија  на  Машинскиот  факултет­Скопје  направи  пионерски  чекор  со  издавање на книгата „Соларна енергuјa“.  Четивото  е  прво  во  Македонија  кое  со  висок  научен  приод  обработува теми поврзани со сончевата енергија и начините за  нејзино  современо  користење.  Ова  е  труд  кој  што  Ви  го  препорачуваме за Вашата домашна библиотека, а можете да го 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

набавите во  книжарницата на Машинскиот факултет.  Цена 900  денари.  Учество на енергетски манифестации  во Софија  Преставници  на  МАЦЕФ  и  Агенцијата  за  енергетика  на  РМ  активно  учествуваа  на  Биофорумот  која  се  одржа  минатиот  месец  во  Софија  во  присуство  на  повеќе  од  350  експерти  од  областа на енергетика од целиот свет.  М­р  Огнен  Димитров,  експерт  за  енергетска  ефикасност  во  државната Агенција за  енергетика го  изложи  трудот  на  тема  „  Користење  на  сметот  во  Република  Македонија  како  потенцијален извор на енергија “, во рамки на Биофорумот.  Дводневниот  форум  го  следеа  повеќе  манифестации  и  тоа  меѓународен  саем  и  изложба  за  енергетска  ефикасност  и  обновливи  извори  како  и  3­ти  Меѓународен  Конгрес  за  ЈИЕ  за  енергетска ефикасност и обновливи извори.  До членовите на МАЦЕФ 

Ја користиме  и  оваа  прилика  да  ги  известиме  сите  членови на МАЦЕФ дека сме пријавени како институција  која  е  спремна  да  пружи  консултантски  услуги  во  ПЕП  проектот  (Primary  Education  Project)  (проектирање,  ревизија  на  проекти  и  надзор  при  градба)  на  територијата  на  целата  Република.  Како  што  сте  и  поединечно информирани, во зависност од потребите на  инвеститорот  и  локацијата,  ќе  бидат  ангажирани  соодветни лица. Со проектот се предвидува реновирање  на  100  училишта  на  целата  територија  на  Република  Македонија.  Соработка со ФРУКТАЛ  Постигнат е договор МАЦЕФ да пружи консултантски услуги при  поставувањето  на новата производна линија  на ФРУКТАЛ. Овој  реномиран  производител  превзема  максимални  мерки  за  смалување  на  потрошувачката  на  енергија  во  своите  процеси,  со  кои  директно  влијае  и  на  смалувањето  на  загадувањето  на  околината.  При  тоа  е  остварена  и  целосна  соработка  со  локалната  самоуправа. 

Заинтересираните колеги кои  сакаат да станат активни  членови  на МАЦЕФ, треба  да  се јават на нашата  адреса,  за да ги добијат потребните формулари за зачленување.  Колегите  со  поголемо  искуство  и  резултати  во  оваа  област,  со  желба  да  бидат  внесени  во  меѓународниот  регистер на експерти,  ги замолуваме да контактираат со  нас,  за  да  им  го  доставиме  потребниот формулар.  Тоа  не  значи и обврска да се биде член на МАЦЕФ. 

Македонска Општинска Мрежа за  Енергетска Ефикасност  Сегашни  членови  на  МОМЕЕ  се  општините:  Сарај,  Ѓорче  Петров, Кисела Вода, Центар, Гази Баба и Кичево.  Во  најскоро  време  очекуваме  кон  неа  да  се  приклучат  и  работни  организации  и  Институции  кои  се  вклучени  во  програмите поврзани со енергетската ефикасност.  Годишна членарина:  24 000 денари  Соработка со локалната самоуправа  Во рамките  на соработката на МАЦЕФ  во МОМЕЕ,  изработена е  програма  за  потребните  мерки  за  енергетска  ефикасност  во  едно  училиште  во  општината  Кисела  Вода.  Оваа  програма  училиштето  ќе  може  да  ја  искористи  за  приготвување  на 

Страна 2

апликација за  конкурирање  за  финансиски  средства  во  Проектот  финансиран  од  страна  на  УСАИД,  кој  го  реализира  компанијата  Academy  for  Educational  Development,  а  каде  што  МАЦЕФ е партнер.  Во  неколку  училишта  во  општините  Гази  Баба,  Кисела  Вода,  Ѓорче  Петров,  Велес  и  Кичево  беа  поставени  инструменти  за  континуирано  следење  на  температурата  на  воздухот  во  училниците  и  котларниците.  Во  наредниот  период,  заедно  со  претставниците  на  локалната  самоуправа,  членови  на  МОМЕЕ,  овие податоци  ќе бидат анализирани и врз основа  на нив ќе се  приготват акциони планови за превземање  на соодветни мерки  за  енергетска  ефикасност.  Ова  е  законска  обврска  на  секоја општина (Закон за енергетика). 

РЕГИОНАЛНА МРЕЖА ЗА ЕФИКАСНО  КОРИСТЕЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА И ВОДАТА 

RENEUER (www.reneuer.com)  RENEUER  е  формирана  по  иницијатива  на  претставници  на  владите,  невладините организации и претпријатијата од 8 земји и тоа Албанија,  Бугарија,  Босна  и  Херцеговина,  Србија  и  Црна  Гора,  Македонија,  Молдавија, Романија и Хрватска.  Основната  задача  на  оваа  мрежа  е  да  се  ангажира  за  решавање  на  проблемите за ефикасна употреба на енергијата и водата во земјите од  Југоисточна  Европа.  RENEUER  ги  дефинира  основните  определби  во  областа  на  ефикасното  користење  на  енергијата  и  водата  преку  анализа  на  проблемите  со  кои  се  среќаваат  земјите  од  Југоисточна  Европа и можностите за нивно решавање. 

teking@mt.net.mk Новости од Македонија  ГА­МА ќе го гасифицира Бунарџик  Јавното претпpијатие за управување  и  пренос  на природен гас  ГА­МА  ќе  ја  гасифицира  слободната  економска  зона  Бунарџик.  Ова е договорено на средба на Владата со претставници  на ГА­  МА и на Макпетрол. ГА­МА веќе изработила физибилити студија  за изградба на гасна инфраструктура до зоната.  Странски компании сакаат да инвестираат во бизнисот  со ветерници  Повеќе странски компании се заинтересирани за вложување во  изградба  на  ветерници.  Поголемиот  број  компании  веќе  се  обратиле  до  Министерството  за  економија  од  каде  барале  услови  за  можностите  за  инвестирање  во  овој  бизнис.  Најверојатно  ќе  се оди  на моделот  приватно­јавно партнерство  односно  приватните  компании  заедно  со  Електрани  на  Македонија  (ЕЛЕМ)  ќе  инвестираат  во  изградба  на  ветро  паркови.  Во  моментов  експертски  тим  на  ЕЛЕМ  врши  испитувања  на четири  локации.  До јуни треба да бидат готови  првите  резултат  по  што  ќе  се  знае  кои  локации  се  најповолни  за  инвестирање,  односно  каде  се  најповолни  параметрите  на  ветерот.  Извор: Бизнис портал Тотал  ЕЛЕМ го поништи повикот за издавање на ТЕЦ Осломеј  под закуп  Управниот  одбор  на Електрани  на Македонија  (ЕЛЕМ)  го  пони­  шти  новиот  јавен  повик  за  издавање  под  закуп  на  термоелек­  траната  Осломеј.  Одборот  одлучил  компанијата  да  продолжи 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

сама да ја менаџира термоцентралата која ќе работи на јаглен,  евентуално  од  увоз  што  ќе  ја  зголеми  цената  на  чинење  на  производството.  Извор: Бизнис портал Тотал  Регулаторна комисија за енергетика тужи 46 компании  за неплатен годишен надомест  Регулаторната комисија за енергетика поднесе тужби против 46  енергетски  компании  поради  неплаќање  годишен  надомест  во  висина од 0,053% од вкупниот годишен приход на компанијата,  кој е законска обврска на секоја компанија.  Извор: Регулаторна комисија за енергетика 

Новости од другите земји  Годишно Генерален Состанок на Energie – Cites  Овогодишниот состанок на Energie – Cites се одржа во Брашов,  Романија на 26­ти април во  присуство  на високи претставници  на  општините  од  земјите  на  ЕУ  и  други  европски  земји  членови  на мрежата.  Град Скопје е исто  така член  на Energie  –  Cites  од  2006  година,  и  заедно  со  другите  членови  се  определени да ја намалат потрошувачката на енергија за 20%  во  објектите  на локалните  самоуправи  превземајќи  соодветни  мерки.  Освен  заклучоците  и  насоките  за  работа  во  2007­08,  особен  интерес  побуди  текстот  на  Соопштението  за  јавност  кое  што  би  го  објавила  мрежата  на  Energie  –  Cites  во  2020г,  а  би  гласело вака:  „  За  време  на  Пролетниот  Европски  Совет,  високи  државни  и  владини  претставници,  заедно  со  сите  Европски  институции,  го  покажаа  своето  задоволство  од  резултатите  постигнати  во  врска  со  енергетската  ефикасност,  обновливите  извори  и  борбата против глобалното затоплување.  Не само што беа постигнати сите цели, дури и надминати, туку  изгледа  дека  ЕУ  е  во  дорба  позиција  да  размислува  за  иднината  со  јасна  визија.“  Целото  соопштение  е  на  располагање на www.energie­cites.eu  БИСЕ Форум (Building Integration for Sustainable Energy)  Основните пораки кои произлегуваат од овој форум кој ги  обединува стручњаците од 32 земји од Европа се состои во  следното: 

BISE aims at encouraging the creation and strengthening of  networks of towns and cities promoting energy efficiency in  the New Member States, Candidate Countries, Western Balkan  Countries and Ukraine.  It is a pan­European process that brings together local, national  and European partners involved in energy efficiency in order to :  reduce the gap between these countries and the former EU15  countries,  accelerate the integration of the EU acquis,  highlight the importance of municipalities and improve local ca­  pacities.  In practical terms, three key areas of action have been identified :  hiring of energy managers in all municipalities  improvement of energy management in municipal properties  funding of municipal projects and networking activities  Европската комисија ќе ги разгледа предлозите за ЕЕ  улично осветлување и напојување  Комплетирани  се  првите  студии  за  воспоставување  стандарди  за  енергетска  ефикасност,  а  Европската  Комисија  на  база  на  овие  студии  ќе  предложи  официјални  предлози.  Двете  студии  се однесуваат на уличното осветлување и напојување. 

Страна 3

Извор: ЕКЕЕЕ  Германија бара воведување на енергетски пасоши за  зградите  На  состанокот  на  министрите  на  ЕУ  и  Г­8  и  интернационални  експерти  во  врска  со  поттикување  на  акциониот  план  за  Енергетска  Ефикасност,  Германија  предложи  воведување  на  задолжителни енергетски сертификати за зградите  Извор: Еуроактив  За заштита на климата потребно е враќање на  стаклените шишиња  Здруженијата  за  заштита  на  климата  од  Германија  бараат  од  потрошувачите  да  се  одречат  од  употреба  на  пластичните  шишиња за една употреба.  Нивното  производство, транспорт  и  рециклирање  предизвикува  двојно  повеќе  емисија  на  СО2  одколку  употреба  на  стаклени  шишиња.  Производството  на  пластични  шишиња  бара  многу  енергија  при  што  централното  полнење  предизвикува  долги  транспорти,  изјавуваат  од  здружението на пивари. Не ретко, во земјите со евтина работна  сила,  пластичните  шишиња  се  обработуваат  и  рециклираат  и  пак  се  враќаат  во  Германија.  Спротивно  на  ова,  стаклените  шишиња  можат  да  бидат  и  до  50  пати  повторно  полнети  пред  да бидат рециклирани и повторно обработени како стакло.  Извор: АФП  Нафтоводот од Црно Море ќе профункционира во 2012  Пет  северноевропски  земји  и  европската  комисија  потпишаа  декларација  за  изградба  на  нафтовод  кој  ќе  ги  снабдува  со  нафта  цетралноевропските  пазари.  Се  претпоставува  дека  ќе  почне  да  фунционира  во  2012г.  Овој  проект  е  во  прилог  на  Набуко проектот со кој западна Европа ќе се снабдува со гас од  каспискиот регион.  Извор: Еуроактив  Не успеа формирањето на картел за гас  Земјите  извознички  на  природен  гас,  кои  заедно  контролираат  околу 70% од светските резерви  на гас, ја отфрлија идејата за  креирање  на  „гасен  ОПЕК“  здружение,  но  изјавија  дека  и  понатаму  ќе ја разгледуваат  проблематиката  за формирање на  универзална цена на гасот.  Извор: Еуроактив  Компаниите пријавија емисија од 1487 милијарди тони  СО2  Компаниите кои партиципираат  во  тргувањето  со обврзници за  емисија  на СО2  досега  вкупно  пријавија  емисија  од  1487  мили­  јарди тони за периодот на 2006г.  Извор: Поинт Карбон  Бродскиот транспорт ќе влезе во системот на тргување  на емисии со СО2  Европската  комисија  потврди  дека  бродскиот  сектор  ќе  биде  вклучен во тргувањето  на емисии со СО2. Оваа одлука доаѓа по  заклучокот дека обидите за намалување на загадувањето преку  меѓународната  поморска  организација  не  е  доволно  ефикасно.  На  есен  ќе  се  реализираат  првите  консултации  за  потенцијал­  ните законски регулативи.  Извор: ЕКЕЕЕ  Намалување на загадувањето од автомобилите ќе чини  23 милијарди евра  Достигнување  на целите  на ЕУ, за  намалување  на емисиите на  СО2  од  автомобилите  до  120  грама за километар,  кои  се  пред­  видува да се достигнат до 2012г. би чинеле околу 23 милијарди  евра. Ова е резултат на анализите кои ги направи ЕК.  Извор: ЕКЕЕЕ

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

Шест европски региони промовираа мрежа за  обновлива енергија  Секој  од  овие  региони  беше  избран  заради  своето  уникатно  искуство  во  следните  области:  биомаса,  ветер,  соларна,  хидро  и  енергија  на  океаните.  Мрежата  ќе  има  за  цел  да  разменува  искуства на ова поле помеѓу локалните администрации, приват­  ни  компании,  како  и  да  ја  подигне  јавната  свест  преку  едука­  тивни програми.  Извор: Еуроактив 

Страна 4

2 –ра IASME/WSEAS Меѓународна Конференција за  енергија и животна средина  15­17, мај 2007, Порторож, Словенија  Повеќе  3 – та IASME/WSEAS Меѓународна Конференција за  енергија и животна средина  24­26, мај 2007, Крит, Грција  Повеќе 

Биоразградливата пластика како суровина за биодизел  Научниците на политехничкиот универзитет пронајдоа пласти­  ка која со разградување може да се конвертира во биодизел.  Извор: Renewable Energy 

Европски Геотермален Конгрес  EGC 2007  30 мај – 1 јуни, 2007, Унтерхакинг, Германија  Повеќе 

Европскиот парламент формира комитет за климатски  промени  Европскиот  парламент  изјави  дека  ќе  воспостави  привремен  комитет  за  климатски  промени,  кој би  ги развил  предлозите за  промени на климатската политика на ЕУ.  Извор: Поинт Карбон 

Летна Школа –„ Штеди енергија­ Направи го тоа!“  4­9 јуни, 2007, La Colle sur Loup, Азурна Обала, Франција  www.eceee.org 

Контроверзен извештај за климатските промени  предвидува црна иднина за сиромашните  Научници  и владини претставници од ОН, на маратонска сесија  усвоија  заклучок  на  извештајот  за  климатските  промени  во  2007.  Во  него  се  наведува  дека  глобалното  затоплување  е  во  полн замав и најпогодени ќе бидат најсиромашните земји.  Извор: Еуроактив  Српското електростопанство вложува 3,2 милијарди  евра во развој  Српското  Електростопанство  (ЕПС)  планира  до  2010  година  да  инвестира  3,2  милијарди  евра во  изградба на нови  капацитети  и  обнова  на  постоечките.  Најголеми  инвестициски  проекти  се  завршувањето  на  изградбата  на  термоцентралата  Колубара  Б,  изградба  на  трет  блок  во  термоцентралата  Никола  Тесла  Б  во  Обреновац,  како  и  обнова  на  Панонските  термоцентрали­  топлани.  Извор: Бизнис портал Тотал 

Светски Енергетски Конгрес, WEC 2007  11­ 17, ноември 2007, Рим, Италија  Светскиот енергетски конгрес е пошироко признаен глобален  сеенергетски настан кој се организира уште од 1924 г.  Повеќе 

Центар за енергетска ефикасност на Македонија  Уредник: Проф. Д­р Константин Димитров  Редакција: Македонка Димитрова, Игор Петрушевски  Никола Парапунов 3а/52, 1000 Скопје  Тел.: +389 2 3099 216; Факс: +389 2 3061 013  e­mail: macef@mf.edu.mk

Романија ќе гради трет и четврт реактор во нуклеарната  централа Чернавода  Романското  Министерство  за  економија  наскоро  ќе  ја  почне  процедурата  за  селектирање  потенцијални  инвеститори  за  изградба  на  два  нови  реактори  во  нуклеарната  централа  Чернавода.  Се  очекува  романската  Влада  да  донесе  формална  одлука за изградба на реакторите 3 и 4 во Чернавода по што би  бил објавен тендер.  Извор: Бизнис портал Тотал  Корисни web­адреси  http://www.newenergyfinance.com/  http://www.viaexpo.com/  http://www.total.com.mk/  http://www.create.org.uk/  http://www.euractiv.com/  http://www.ase.org/  http://www.display­campaign.org/  http://www.energie­cites.org/  http://www.erc.org.mk  Манифестации  Работилница за Енергетска ефикасност на објекти во  законската регулатива на Р. Македонија  Групација за климатизација, греење и проветрување при  Стопанската Комора и МАЦЕФ  11:00 ч. , 18 мај, Голема сала во Стопанска Комора, Скопје 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 

49 infomacef  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you