Page 1

Број 47 

ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ НА МАКЕДОНИЈА 

Февруари 2007 

М А Ц Е Ф МА  ЦЕ  ЕФ  Ф п  пр  ро  ом  мо  ов  ви  ир  ра  а е  ен  не  ер  рг  ге  ет  тс  ск  ка  а е  еф  фи  ик  ка  ас  сн  но  ос  ст  т и  и п  по  оч  чи  ис  ст  та  а ж  жи  ив  во  от  тн  на  а с  ср  ре  ед  ди  ин  на  а  М АЦ 

Во овој број:  ó  Од уредникот  ó  Центар за енергетска ефикасност на  Македонија МАЦЕФ  ó  Новости од Македонија  ó  Новости од другите земји  ó  Корисни web­адреси  ó  Манифестации

OД УРЕДНИКОТ  Почитувани колешки и колеги, членови на МАЦЕФ!  Активностите  во  областа  на  енергетиката  се  се’  поинтензивни.  Свеста  за  потребата  од  штедење  на  енергија,  нејзино  умно  ефикасно  користење,  зголемување  на  користењето  на  домашните  ресурси,  посебно  на  обновливите  (или  поточно  трајните)  енергетски  ресурси  се  секојдневно  присутни  во  јавните медиуми и во активностите на Владата.  Донесена  е  законска  одлука  за  спречување  на  увоз  на  неквалитетни  котли  на  природен  гас  т.е.  тие  мора  да  бидат  со  потврден  (сертифициран)  квалитет  и  дефиниран  степен  на  корисно  дејство,  што  е  во  согласност  со  Стратегијата  за  енергетска ефикасност на Македонија!  Во  истиот  службен  весник  е  донесена слична одредба  и  за  ладилниците.  Претседателот  на МАЦЕФ, академик  Г. Каневче е избран  за  претседател на Македонскиот национален комитет на Светскиот  Совет за Енергија  Продолжуваат  активностите  за  вклучување  на  членовите  на  МАЦЕФ  во  работата  на  меѓународните  консултантски  компании  Далечинската обука се  одвива  според утврдениот  програм,  за што пријавените учесници редовно се информираат  Учесниците  во  подготовката  на  овој  Информатор  Ви  пожелуваат пријатни пролетни денови (иако е  сеуште зима), со  надеж  дека  и  цената  на  централното  ггреење  ќе  претрпи  корекција, заради овие чувствителни климатски пореметувања. 

Проф. Д­р Константин Димитров  ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ  НА МАКЕДОНИЈА МАЦЕФ  МАЦЕФ  е  доброволно  научно  здружение,  основано  да  делува  во  рамките на Република Македонија и надвор од неа.  МАЦЕФ  е  член  на  меѓународната  мрежа  за  енергетска  ефикасност  RENEUER (Regional Network on Efficient Use of Resources).  МАЦЕФ  e  член  на  Асоцијацита  на  Консултантски  организации,  нудејќи  професионални  експертски  услуги  од  својот  делокруг  на  работа,  во  земјата и надвор од неа.  МАЦЕФ е дел од мрежата managenergy формирана од страна на Euro­  pean commission DG Energy and Transport www.managenergy.net .  МАЦЕФ е член на БИСЕ Форумот. 

Активности на МАЦЕФ  Потпишан  договор  за  соработка  помеѓу  Групацијата  за  климатизација,  греење,  ладење  и  проветрување  при  Стопанска комора на Македонија и МАЦЕФ  Двете страни се согласија заеднички, со здружување на своите  капацитети,  да  соработуваат  врз  основа  на  рамноправност  и  доверба  при  реализацијата  на  зедничките  цели.  Веќе  се  предвидени заеднички активности во наредниот период. 

Претседателите на двете организации при  потпишувањето на договорот  Македонскиот  национален  комитет  на  Светскиот  совет  за  енергија  (МНКССЕ)  со нови заложби  На февруарската седница на МНКССЕ која се одржа во МАНУ во  присуство  на  видни  личности  од  областа  на  енергетиката  во  Република  Македонија  и  претставник  на  МАЦЕФ  беа  утврдени  целите на  МНКССЕ за наредниот период:  ­  да ја  претставува Македонија во Светскиот совет за енергија  и  да  организира  учество  на  Македонија  во  активностите  на  Светскиот совет за енергија;  ­  да  ги  истражува  прашањата  поврзани  со  снабдувањето  и  користењето  на сите  облици  на енергија  со цел да се  постигне  висока општествена корист и минимални штетни последици врз  животната средина, на краток и подолг рок;  ­  да ги промовира истражувачките резултати;  ­ да разменува информации и соработува со други учесници во  енергетскиот сектор во Македонија.  Република  Македонија  е  примена  во  МНКССЕ  во  1993  г.  Актуелниот  претседател  на  МАЦЕФ,  акад.  Глигор  Каневче  воедно е  и  претседател на МНКССЕ,  a за  генерален  секретар  е  именуван  д­р  Влатко  Чингоски,  генерален  директор  на  АД  ЕЛЕМ.  Членовите  на МНКССЕ,  набрзо,  ќе  иницираат  апликативен  научен  проект,  со  работен  наслов  Одрживо  снабдување  и  користење  на  енергијата  во  Македонија,  кој  што  во  континуитет би се занимавал со одрживоста на енергетиката во  Македонија,  анализирана  од  правен,  економски,  еколошки, 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

развоен и  социјален  аспекти,  имајќи  ги  предвид  пред  се  домашните и регионалните потреби и можности.  Во оваа пригода  беше  прочитано  поздравното  писмо  од  г.  Слав  Славов,  регионален  координатор  за  Европа  на  Светскиот  совет  за енергија,  во  кое  истиот  ја  изразува својата спремност  за  соработка  во  корист  на  развојот  на  енергетиката  во  Македонија.  Општина ИЛИНДЕН вградува ГТП  Во  рамките  на  обезбедување  на  нормални  работни  услови  во  училиштето  “Браќа  Миладиновци“  во  општина  Илинден,  Градоначалникот  предвидува  поставување  на  геотермална  топлинска пумпа, како основен систем за затоплување. Со оваа  инсталација,  се  предвидува  замена  на  примитивното  затоплување  со  индивидуални  печки  на  дрва,  остварувајќи  економски и еколошки придобивки. 

Страна 2

Промоција на Националната  стратегија  за CDM  Претставници  на МАЦЕФ  присуствуваа        на  промоцијата  на  Националната  стратегија  за  Механизми  за  чист  развој  ­  CDM.  Статегијата  се  однесува  на  првиот  период  на обврски според Протоколот од Кјото 2008  – 2012 прилагодени за локални услови од  страна  на  УНДП  и  Министерството  за  животна  средина  и  просторно планирање. 

Заинтересираните колеги  кои сакаат да станат активни  членови на МАЦЕФ, треба да се јават на нашата  адреса,  за да ги добијат потребните формулари за зачленување.  Колегите  со  поголемо  искуство  и  резултати  во  оваа  област,  со  желба  да  бидат  внесени  во  меѓународниот  регистер на експерти,  ги замолуваме да контактираат со  нас,  за  да  им  го  доставиме потребниот формулар.  Тоа  не  значи и обврска да се биде член на МАЦЕФ. 

Македонска Општинска Мрежа за  Енергетска Ефикасност 

Градоначалникот со тим експерти од ФОНКО и МАЦЕФ 

Сегашни членови  на  МОМЕЕ  се  општините:  Сарај,  Ѓорче  Петров, Кисела Вода, Центар, Гази Баба и Кичево.  Во  најскоро  време  очекуваме  кон  неа  да  се  приклучат  и  работни  организации  и  Институции  кои  се  вклучени  во  програмите поврзани со енергетската ефикасност. 

Годишна членарина: 

24 000 денари 

РЕГИОНАЛНА МРЕЖА ЗА ЕФИКАСНО  КОРИСТЕЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА И ВОДАТА 

RENEUER (www.reneuer.com) 

Студија за  економска  оправданост  на  оптимизирање  на  гасоводна мрежа на Светска Банка  Претсавници  на  Енергетскиот  институт  „Хрвоје  Пожар“  и  консултантките  куќи  Пенспен  Лимитид  и  Economic  Consulting  Associates  го  посетија  МАЦЕФ  со  цел  да  добијат  појасна  слика  за  енергетската  состојбата  во  државата.  По  налог  на  Светска  Банка  тие  се  во  фаза  на изготвување  на Студија за економска  оправданост  за  поставување  и  оптимизирање  на  гасоводна  мрежа  во  9  држави  на  Балканот.  Студијата  ќе  биде  направена  врз основа на информации за 20 градови во овие држави. 

RENEUER е  формирана  по  иницијатива  на  претставници  на  владите,  невладините организации и претпријатијата од 8 земји и тоа Албанија,  Бугарија,  Босна  и  Херцеговина,  Србија  и  Црна  Гора,  Македонија,  Молдавија, Романија и Хрватска.  Основната  задача  на  оваа  мрежа  е  да  се  ангажира  за  решавање  на  проблемите за ефикасна употреба на енергијата и водата во земјите од  Југоисточна  Европа.  RENEUER  ги  дефинира  основните  определби  во  областа  на  ефикасното  користење  на  енергијата  и  водата  преку  анализа  на  проблемите  со  кои  се  среќаваат  земјите  од  Југоисточна  Европа и можностите за нивно решавање. 

teking@mt.net.mk Новости од Македонија  Скопје формираше градско претпријатие за  стопанисување со енергија  Советот  на Град Скопје  донесе  одлука  за формирање  на Јавно  градско  претпријатие  за  енергетски  дејности.  Во  согласност  со  Законот  за  енергетика  и  Законот  за  град  Скопје,  новото  јавно  претпријатие треба да врши дистрибуција на природен гас и да  управува со него, снабдување со топлинска енергија, дистрибу­  ција на геотермална енергија, како и производство на енергија  од обновливи енергетски извори. 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

Ќе се зголемува и производната цена на електричната  енергија  Електрани  на Македонија  (ЕЛЕМ)  прави  пресметки  за  зголему­  вање  на производната цена на електричната  енергија.  Експер­  тите на компанијата калкулираат за колку проценти треба да се  зголеми  електричната  енергија,  по  што  ќе  се  поднесе  барање  до Регулаторната комисија за енергетика.  Извор: Бизнис портал Тотал  Проект на УСАИД за основното образование  Започнат е проект во вредност од 16.4 милиони долари за заја­  кнување  на  процесот  на основното  образование.  Битна  компо­  нента е и зголемувањето на ефикасноста на користењето на 

Состанок на работната група  енергијата  во  училиштата.  При  тоа  треба  да  се  обноват  100  училишта,  а  во  исто  време  да  се  промовираат  мерки  за  енер­  гетска  ефикасност  на ниво  на општини,  директори  на  училиш­  та,  котлари  и  ученици.  Проектот  треба  да  се  реализира  во  пе­  риод од 5 години. Носител на проектот  е Академијата за развој  на образованието од САД.  Извонредна активност на УСАИД!  Владата подготвува кампања за енергетска ефикасност  Владата  ќе  спроведе  кампања  за  енергетска  ефикасност  преку  која  граѓаните  ќе  се  едуцираат  како  да  ја  користат  енергијата  порационално.  Кампањата  треба  да  биде  спроведена  од  Агенцијата  за  Енергетска  Ефиканост  и  Секторот  за  енергетика  во Министерството за економија.  Проект за биогориво на Студиорум и ГЕФ  Проектот  за  Експерименталното  производство  на  биодизел  на  земјоделски  површини  загадени  со  тешки  метали  во  Источна  Македонија  ќе  трае  17  месеци,  а  предвидува  засадување  на  површини со  маслодајна репка во  општина Пробиштип, од која  ќе  се добива биодизел кој што  ќе може да се  користи за земјо­  делската механизација и други машини.  Проектот  го реализира  Центарот за регионални  истражувања  и соработка „Студиорум“  со финасиска поддршка од ГЕФ.  Повеќе  Се намалува цената на гасот  Регулаторната  комисија  за  енергетика  ја  утврди  цената  за  услуга  за  снабдување  со  природен  гас  за  првиот  квартал  на  2007  година.  За  услугата  на  снабдување  корисниците  ќе  плаќаат  по  17.23  денари  за  еден  кубен  метар.  Со  оваа  одлука  Комисијата  ја  намали  цената  на  природниот  гас  приближно  за  10 %.  Извор: Дневник  Владата ќе бара свикување на вонредно собрание  во ГА­МА  Владата  ќе  побара свикување  на вонредно  акционерско  собра­  ние  во  ГА­МА,  велат  владини  извори.  На  вонредното  собрание  Владата повторно ќе го предложи Владо Петровски за извршен  директор на ГА­МА. Претставници  на владата најавуваат дека е 

Страна 3

можно формирање  на  нова  компанија  која  ќе  го  контролира  преносот и дистрибуцијата со гас.  Извор: Бизнис портал Тотал  18 компании заинтересирани за ТЕЦ Неготино  Министерството  за  економија  информира  дека  се  пристигнати  18 понуди од компании од Германија,  Швајцарија,  Грција, САД,  Шпанија,  Швајцарија,  Јапонија.  Според  тендерските  услови,  понудата за купување на ТЕЦ Неготино мора да  биде поголема  од  38  милиони  евра.  Новиот  сопственик  ќе  мора  да  инвестира  во  изградба  на  нов  производствен  капацитет  од  300  мегавати.  Во  текот  на  изградбата  струјата  произведена  во  постојната  термоелектрана со инсталирана моќност од 210 мегавати, инве­  ститорот ќе биде обврзан прво да и ја понуди на државата.  Извор: Бизнис портал Тотал  Донесен тарифникот за малите хидроцентрали  Регулаторната комисија за енергетика донесе Тарифник за цена  на електричната енергија произведена во мали хидроцентрали.  Според  тарифникот,  еден  киловатчас  електрична  енергија  од  централа  со  годишно  производство  од  еден  мегават  ќе  се  продава  по  цена  од  12  евроценти.  Еден  киловатчас  струја  од  хидроцентрала  со  годишно  производство  од  1,  2  мегавати  ќе  чини  осум  евроценти  за  еден  киловатчас.  Шест  евра  ќе  биде  цената  на  еден  киловатчас  произведен  во  хидроцентрала  со  годишно  производство  два  до  4,2  мегавати,  пет  евра  за  кило­  ватчас  произведен  во  хидроцентрала  со  инсталирана  моќност  од 4­8 мегавати и  4,5 евроцентри за киловатчас произведен во  хидроцентрала со годишно производство од над 8,4 мегавати.  Извор: Бизнис портал Тотал  Градот со интернет технологија до чиста животна  средина  Секторот  за  заштита  на  животната  средина  и  природата  на  Град Скопје има отворена електронска адреса на која граѓаните  ќе можат да ги  испраќаат  своите  прашања,  забелешки  и сугес­  тии од областа на екологијата.  Прашањата можат  да се  испра­  ќаат на адресата infoekologija@skopje.gov.mk.  Распишан тендерот за 60 локации за мали  хидроцентрали  Министерството  за  економија  распиша  меѓународен  тендер  за  давање на концесии на 60 локации за изградба на мали хидро­  централи.  Tie  ќе  имаат  инсталирана моќ до 5 MW.  Треба да  се  градат на локации  на сливовите  на  реките  Вардар,  Струмица и  Црн Дрим.  Извор: Министерство за економија  Оглас за купување на термални соларни колекторски  системи со финансиска поддшка од страна на владата  на РМ  Министерството  за  економија  со  цел  стимулурање  на  користе­  њето на сончевата енергија во Република Македонија на првите  500  купувачи  на  термален  соларен  колекторски  систем,  кои  соодветно го имаат инсталирано во своите домови, ќе им обез­  беди поврат на дел од средствата кои ги потрошиле за купува­  ње  на  соларни  колекторски  системи  до  30  % (но  не  повеќе  од  300 евра).  Извор: Министерство за економија  Казни за фабриките без еколошки дозволи  Министерството  за  животна  средина  почна  да  издава  дозволи  што мора да ги поседуваат сите загадувачи за да продолжат со  непречена работа. Има два типа дозволи ­ едните се за големи­  те загадувачи и се со ознака „А“, а другите се „Б­дозволи“ и се  за  помалите  инсталации.  Првите  ќе  ги  издава  Министерството,  а вторите локалната самоуправа.

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 


ИНФОМАЦЕФ 47 

Извор: Министерство за животна средина  Италијанци сакаат да градат хидроцентрали  Италијанската  компанија  „Едисон  спа“  е  заинтересирана  да  изгради големи хидроцентрали во Македонија, со вкупна моќ од  околу  500  мегавати.  „Едисон  спа“  е  една  од  шесте  компании  што ги минаа претквалификациите за проектите за изградба на  ХЕЦ „Чебрен“ и ХЕЦ „Галиште“ на сливот на Црна Река.  Извор: Дневник дневен весник  Новости од другите земји  Во  претходниот  број  беше  презентиран  трендот  на  користење  на  примарните  енергетски  суровини  во  однос  на  видот  на  горивото, а сега е презентирано во однос на регионот. 

ЕУ го руши картелот за електрична опрема  Европската Комисија им одреди рекордна казна од 750 милиони  евра  на група  добавувачи  на  опрема  за  централи,  вклучувајќи  го и германскиот Сименс, во напор  да обезбеди природна  кон­  куренција  на пазарот  на електрична енергија  во  ЕУ.  Единаесет  компании кои изработубаат електрична опрема за големи енер­  гетски постројки и тоа: ABB, Alstom, Areva, Fuji, Hitachi Japan, AE  Power  Systems,  Mitsubishi  Electric  Corp,  Schneider,  Siemens,  Toshiba и VA Tech се целна група на Комисијата.  Извор: Еуроактив  Европска енергетска политика: 10 прашања, 10  одговори за иднината  Hildegard  von  Liechtenstein,  Доктор  по  инженерство,  кој  пишува  за  Институтот  Томас  Мур,  поставува  10  прашања  во  врска  со  Европската  енергетска  политика  и  заклучува  дека  решението  на  енергетските  грижи  треба  да  се  бара  во  нуклеаерната  енергија.  Извор: Институт Томас Мур  Човекот – фактор за глобално затоплување  Првата  целосната  ревизија  на  Интервладиниот  панел  за  кли­  матски  промени  на ОН(IPCC) по 2001 г. упатува  на попрезицни  предвидувања  во  повеќе  области  вклучувајќи  ги  глобалната  температура и ефектите  на стаклена градина.  Новите  пресмет­  ки  беа  овозможени  со  информациите  добиени  од  новиот  сате­  лит  и  унапреденото  моделирање.  Доказите  дека  човековите  активности  се  причина за  затоплувањето  на  планетата  сега  се  „непогрешиви“, се вели во научниот извештај.  Извор: Европска Комисија  Четири концерна сакаат да ја градат термоцентралата  од три милијарди евра на Косово  Четири  енергетски  концерни  се  пријавија  на  тендерот  за  из­  градба  на  термоцентрала  на  Косово  во  која  ќе  бидат  вложени  околу три  милијарди евра,  пишува белградскиот дневен весник  Глас јавности.  На тендерот што го распиша УНМИК се пријави­ 

Страна 4

ле германскиот  концерн  РВЕ  Пауер,  чешко­американскиот  кон­  зорциум  ЧЕЗ­АЕС,  германско­американскиот  ЕнБВ  и  ВГИ  и  ита­  лијански Енел во соработка со грчко­американски Сенкап.  Извор: Бизнис портал Тотал  Со практични совети во борба против климатските  промени  Групацијата за  Енергетика,  Компетитивност  и  Екологија  подне­  се  извештај во  кој на европската комисија и земјите членки на  ЕУ  и  претставува  практични  совети  за  најдобро  да  се  справат  со климатските промени и енергетскиот предизвик.  Извор: Еуроактив 

Корисни web­адреси  http://www.newenergyfinance.com/  http://www.viaexpo.com/  http://www.total.com.mk/  http://www.create.org.uk/  http://www.euractiv.com/  http://www.ase.org/  http://www.display­campaign.org/  http://www.energie­cites.org/  http://www.erc.org.mk  Манифестации  Меѓународен Конгрес за Енергетска ефикасност и  Обновливи извори на енергија; 24­26 април,  2007, Софија  Меѓународен Форум за Биоенергија за ЈИЕ  25­26 април, 2007, Софија  Меѓународен Саем за Енергетска ефикасност и  обновлива енергија; 25­28 април, 2007, Софија 

Повеќе Конференција на Energie­Cités 2007  25 – 27 април 2007, Брашов, Романија 

„Енергија и клима“ – Менување на свеста и однесувањето  Има  можност  да  се  промени  свеста  и  тоа  во  чекор  со  конфор­  ниот живот, локалниот развој, вработувањето... комуникацијата  има  клучна  улога  во  влијанието  на  промена  на  свеста  и  одне­  сувањето  на  луѓето  како  и  нивно  охрабрување  за  превземање  активности  за  енергетска  ефикасност.  Конференцијата  се  одржува по 12 пат.  Повеќе  2 –ра IASME/WSEAS Меѓународна Конференција за  енергија и животна средина  15­17, мај 2007, Порторож, Словенија  Повеќе  Европски Геотермален Конгрес  EGC 2007  30 мај – 1 јуни, 2007, Унтерхакинг, Германија  Повеќе  Светски Енергетски Конгрес, WEC 2007  11­ 17, ноември 2007, Рим, Италија  Светскиот енергетски конгрес е пошироко признаен глобален  сеенергетски настан кој се организира уште од 1924 г.  www.roma2007.it  Центар за енергетска ефикасност на Македонија  Уредник: Проф. Д­р Константин Димитров  Редакција: Македонка Димитрова, Игор Петрушевски  Никола Парапунов 3а/52, 1000 Скопје  Тел.: +389 2 3099 216; Факс: +389 2 3061 013  e­mail: macef@mf.edu.mk

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk 

47 infomacef  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you