Page 1

Број 43 

ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ НА МАКЕДОНИЈА 

Октомври 2006 

М А Ц Е Ф МА  ЦЕ  ЕФ  Ф п  пр  ро  ом  мо  ов  ви  ир  ра  а е  ен  не  ер  рг  ге  ет  тс  ск  ка  а е  еф  фи  ик  ка  ас  сн  но  ос  ст  т и  и п  по  оч  чи  ис  ст  та  а ж  жи  ив  во  от  тн  на  а с  ср  ре  ед  ди  ин  на  а  М АЦ 

Во овој број:  1  ó  Од уредникот  ó  Центар за енергетска ефикасност на  Македонија МАЦЕФ  ó  Новости од Македонија  ó  Новости од другите земји  ó  Корисни web­адреси  ó  Манифестации

OД УРЕДНИКОТ 

Активности на МАЦЕФ  Континуирана обука на членовите на МАЦЕФ  Во рамките на грижата за континуирана обука на членовите на  МАЦЕФ, од  21­25 октомври  еден член престојуваше во Лајпциг  во Ecologic – Institute for International and European Environmen­  tal Policy. Беше организиран тренинг семинар со наслов Climate  Technology  and  Energy  Efficiency  –  The  Engine  for  Economic  Growth  and  Innovation,  7.  CTI  Capacity  Building  Seminar,  во  присуство на учесници од над 20 земји од Европа. 

Почитувани колешки и колеги, членови на МАЦЕФ!  Во  Белград  од  3­6  октомври  се  одржа  Меѓународната  конференција  за  Примена  на  мерки  за  енергетска  ефикасноство  присуство  на  бројни  претставници  од  повеќеАгенции за ЕЕ и Европски институции за енергетика.  Во  Охрид  се    реализира  меѓународното  советување  Енергетика 2006, на 5 и 6 октомври.  Од  8­13  октомври  се  реализираше  продолжувањето  на  курсот за обука на општинарите од 4 општини, за изработка на  планови  и  програми  за  примена  на  мерки  за  енергетска  ефикасност, во соработка со компанијата ENSI од Норвешка,  III БИСЕ  Форум  ﴾Building  Integration  for  Sustainable  Energy﴿,  организиран  од  страна  на  Energie  Cites  и  ADEME,  се  одржа  во  периодот  од  25­27  октомври  во  Рига,  Латвија,  во  присуство  на  највисоките  претставници  на  Комесаријатот  за  енергетика  на  ЕУ и претставниците на UNEC EE21.  Македонскиот  пазар  станува  интересен  за  трговците  со  природен гас? Откако Мак Гас ﴾Ве­Ве и ЕВН?﴿ доби лиценца за  трговија  со  природен  гас  и  најавата  за  поднесената  документација за добивање на лиценца од страна на Гас­Треид  ﴾Топлификација  Членовите на МАЦЕФ беа присутни во Лајпциг заради  дополнителна  едукација  во  областа  за  трговија  со  лиценци  од  заштеди на емисија на јаглен двооксид ﴾Carbon Trade﴿.  Поздрав  до  читателите  од  сите  учесници  во  подготовката на овој Информатор 

Конференција за  енергетска  ефикасност  и  обновливи  извори на енергија  Од  3  до  6  октомври  во  Белград  се  одржа  горенаведената  конференција  со  присуство  на  голем  број  претставници  на  Агенциите за енергетска ефикасност на повеќе земји, Светската  банка,  Светскиот  совет  за  енергија,  Европската  агенција  за  реконструкција и др.  Состојбите  во  Македонија беа прзентирани од  страна на проф.  д­р  Константин  Димитров,  претседателот  на  МАЦЕФ,  со  рефератот  Спроведување  на  политиката  за  енергетска  ефикасност во република Македонија. 

Проф. Д­р Константин Димитров  ЦЕНТАР ЗА ЕНЕРГЕТСКА ЕФИКАСНОСТ  НА МАКЕДОНИЈА МАЦЕФ  МАЦЕФ  е  доброволно  научно  здружение,  основано  да  делува  во  рамките на Република Македонија и надвор од неа.  МАЦЕФ  е  член  на  меѓународната  мрежа  за  енергетска  ефикасност  RENEUER (Regional Network on Efficient Use of Resources).  МАЦЕФ  e  член  на  Асоцијацита  на  Консултантски  организации,  нудејќи  професионални  експертски  услуги  од  својот  делокруг  на  работа,  во  земјата и надвор од неа.  МАЦЕФ е дел од мрежата managenergy формирана од страна на Euro­  pean commission DG Energy and Transport www.managenergy.net .  МАЦЕФ е член на БИСЕ Форумот. 

Презентација на состојбите во Македонија 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не’ на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk i blog www.infomacef.wordpress.com 


ИНФОМАЦЕФ 43 

Страна 2 

Форумот го обележа новиот Акционен план за енергетска ефи­  касност(ЕЕ) публикуван од Комисијата на ЕУ на 19 октомври. Во  присуство на многубројни владини претставници енергетичари,  експерти, образовни  и финасиски институции и НВО, г. Andris  Piebalgs, комисионер за енергија во Европската Комисија ја пре­  несе пораката од Планот согледувјќи го потенцијалот за финан­  сиски заштеди од ЕЕ раководење како и можностите и придо­  бивките за општините и пошироко БИСЕ земјите членки. Препо­  раките се целосно во прилог на енергетска безбедност и одр­  жлива заштита на животната средина. 

Дел од учесниците на Конференцијата  Посебно  беше  организиран  семинар  со  наслов  ЕЕ  на  згради  во  светлината  на  ЕУ  Директивата  2002/91/ЕС,  во  соработка  со  Германската  агенција  за  енергија  (DENA)  и  Агенцијата  за  енергетска ефикасност на Република Србија.  Заклучоците,  препораките  и  следните  активности  заинтере­  сираните можат лично да ги добијат и коментираат директно со  вработените на МАЦЕФ.  Продолжува обуката на општинските службеници  Програмот  кој  започна  минатата  година,  веќе  се  наоѓа  во  втората  фаза  на  реализација:  обука  на  општинарите  во  подготовката на енергетските планови и акционата програма за  спроведување  на  мерки  за  енергетска  ефикасност.  Покрај  презентациите и работата во тренинг центарот на МАЦЕФ­МФС,  претставниците  на  Норвешката  компанија  ЕНСИ,  работеа  и  во  просториите на општините (Сарај, Карпош, Центар). 

Во простроиите на тренинг центарот за енергетска ефикасност  на МАЦЕФ  Трет БИСЕ Форум, Рига (Латвиа) 25­27 октомври 

Еден од плоштадите во стариот дел на градот Рига 

Работно претседателство  Исто  така,  г.  Bernard  Laponche,  претседател  на  ОН  ЕЕ21  Комитетот, раководеше една од пленарните сесии кои побудија  најголем  интерес  кај  учесниците,  а  се  однесуваше  на  претстојните  ЕУ  програми  и  механизми  за  финасирање  на  јавниот  сектор  во  периодот  од  2007­13  г  во  согласност  со  приоритетите  на  политиката  и  приликите  како  тие  може  највносно  да  се  реализираат.  За  жал,  повеќето  мерки  се  однесуваат  за  ЕУ  членките,  а  земјите  од  Западниот  Балкан  имаат изузетно лимитиран пристап.  „Оваа  година  БИСЕ  разговорите  и  вмрежувањето  одеше  во  насока на можности за финансирање на проекти за интелиген­  тна  енергија  на  општинско  ниво,  што  за  македонски  услови  значи  напорна  работа  во  надградба  на  човекови  ресурси,  изготвување  на  општински  планови  и  потенцијали  за  ЕЕ  и  им­  плементација на проекти со применети мерки за ЕЕ. Оваа прак­  са ќе и помогне на локалната самоуправа во разрешувањето на  тековната  проблематика  (јавно  улично  осветление,  загревање  на  објектите  под  нивни  ингеренции,  како  што  се  училишта  и  културни  домови,  примена  на  алтернативни  енергетски  извори  и сл.) и унапредено управување со буџетот.“ – заклучи проф. д­  р Константин Димитров, заменик градоначалник на Град Скопје  и претседател на Центарот за Енергетска Ефикасност на  Маке­  донија  ­  МАЦЕФ.  Р.  Македонија,  на  национално  ниво,  е  БИСЕ  партнер  преку  Македонската  општинска  мрежа  за  енергетска  ефикасност – МОМЕЕ. 

Доделување на наградите на ДИСПЛЕИ

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не’ на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk i blog www.infomacef.wordpress.com 


ИНФОМАЦЕФ 43 

Страна 3 

Во исто  време беа доделени наградите од  DISPLEY  кампањата,  која се спроведува во 200 града во Европа, во над 4000 објекти,  а  се  однесува  кон  јавно  презентирање  на  мерки  за  енергетска  ефикасност,  кои  се  спроведуваат  во  објектите.  Дефинирањето  на  карактеристиките  на  објектите  се  реализира  преку  софтвер  во  кој  се  внесуваат  податоците  за  објектите  кои  сакаат  да  учествуваат  во  кампањата.  Градот  Скопје,  како  член  на  мрежата  Energie  Cites,  има  право  да  го  користи  овој  софтвер.  Наградите  ги  добија  Бристол  (Англија),  Брашов  (Романија)  и  Лил  (Франција).  Наградите  ги  додели  Г­дин  Патрик  Ламберт,  директор  на  Извршната  агенција  за  интелигентна  енергетика  при Европската комисија (IEEA). 

И уште еден кадар од прекрасните објекти во Рига  Фондации за финасирање на активности 

Заинтересираните колеги кои сакаат да станат активни  членови на МАЦЕФ, треба да се јават на нашата адреса,  за да ги добијат потребните формулари за зачленување.  Колегите  со  поголемо  искуство  и  резултати  во  оваа  област,  со  желба  да  бидат  внесени  во  меѓународниот  регистер на експерти,  ги замолуваме да контактираат со  нас,  за  да  им  го  доставиме потребниот  формулар.  Тоа  не  значи и обврска да се биде член на МАЦЕФ. 

Македонска Општинска Мрежа за  Енергетска Ефикасност  Сегашни  членови  на  МОМЕЕ  се  општините:  Сарај,  Ѓорче  Петров, Кисела Вода, Центар, Гази Баба и Кичево.  Во  најскоро  време  очекуваме  кон  неа  да  се  приклучат  и  работни  организации  и  Институции  кои  се  вклучени  во  програмите поврзани со енергетската ефикасност. 

Годишна членарина: 

24 000 денари 

teking@mt.net.mk

Новости од Македонија  ЗЕМАК  Меѓународен симпозиум  Традиционално, на 5 и 6 октомври во Охрид ЗЕМАК го органи­  зираше  меѓународниот  симпозиум  Енергетика  2006  како  дел  од  своите  редовни  активности.  Трудовите  од  овој  симпозиум  се  собрани  во  две  книги.  Се    очекува  дел  од  нив  да  бид  епрезентиран и во часописот Енергетика.  Скопски „Гас­трејд“ бара лиценца за трговија со гас  Скопската  компанија  „Гас  –трејд“  поднесе  барање  за  лиценца  за  трговија  со  гас  до  регулаторната  комисија  за  енеретика, 

дознава „Тотал“. Компанија ќе тргува со гас на територијата на  Скопје, а во втората фаза и низ земјата. Основач на „Гас­трејд“  е  скопска  „Топлификација“  но  не  се  исклучува  можноста  и  други компании да се вклучат во овој бизнис.  повеќе...  Коментар:  Во  досегашниот  период  единствен  лиценциран  трговец  со  природен  гас  беше  Макпетрол/АД  ГАМА.  Но  во  меѓувреме  лиценца  доби  и  компанијата  регистрирана  со  име  Мак Гас (ВеВе/ЕВН). Сега  се најавува и  трет  можен увозник на  природен  гас.  Анализирајќи  ги  перформасите  на  компаниите,  може  да  се  очекува  дека  Макпетрол  ќе  ја  загуби  лидерската  позиција од следниве причини. ЕВН е увозник на гас за Австри­  ја,  а  влегува  во  тој  бизнис  и  во  Бугарија.  Располага  и  со  под­  земни складишта за околу 700 Мм 3  гас. Цената кој тие можат да  ја  постигнат  (како  големи  купувачи)  е  сигурно  поповолна  во  однос  на  малите  капацитети  со  кои  работи  Макпетрол.  Гас­  Треид на Топлификација, треба да се разбере дека во позадина  стои  Итера,  која располага со сопствени производни  капаците­  ти на гас, иако нема лиценца за извоз.  Но и без  тоа,  со очеку­  ваниот  капацитет  од  350­400  Мм 3  гас  на  годишно  ниво,  тие  се  знатно поголем купувач, во споредба со количините кои сега ги  набавува Макпетрол (60­80 Мм 3 ).  Времето  многу  бргу  ќе  покаже  дали  овие  претпоставки  се  реални.  За три години ќе почне изградбата на АМБО  Претставниците  на  Македонија,Албанија  и  Бугарија  задолжени  за реализација на проектот АМБО, конечно ја договорија траса­  та  низ  која  ќе  минува  нафтоводот.  Нафтоводот  ќе  биде  долг  917 километри. Tрите земји се договoриле набрзо  да потпишат  договор  според  кој  се  предвидува  почетокот  на  изградбата  на  АМБО да започне за три години.  повеќе...  Гаспром сака да инвестира во гасоводни проекти  Руската  компанија  „Гаспром„  сака  да  инвестира  во  Македонија  во  гасоводни  проекти.  Намерите  на  овој  светски  гигант  и  го  пренесе  на  министерката  за  економија  Г­ѓа  В.  Рафајловска  рускиот  амбасадор  во  земјава  Г­дин  Владимир  Солоцински.  Засега  „Гаспром„  во  земјава  има  договор  за  извоз  на  гас  со  скопски  „Макпетрол„.  Сепак  оваа  компанија  која  отвори  претставништво  во  земјава  е  заинтересирана  и  за  инвестиции  во ширење на гасоводната мрежа.  повеќе...  „ЕСМ­ЕВН“ ги едуцира граѓаните како рационално да ја  користат струјата  „ЕСМ­ЕВН“  со  месечните  сметки  на  корисниците  им  испрати  и  брошура со која ги советува како да заштедат енергија. Брошу­  рата содржи куси совети за начините преку кои корисниците ќе  можат да си ги намалат трошоците по овој основ, со рационал­  но трошење на струјата.  „Со оглед на фактот што енергетската ефикасност е заложба на  секоја држава очекуваме добра соработка со нашите корисници  и  со  сите  значајни  фактори  од  областа  на  енергетиката  во  земјава“, велат од ЕСМ.  повеќе...  ЕФТ – Македонија доби лиценца за трговија со струја  ЕФТ ­ Македонија доби лиценца за трговија со струја во зем­  јава. Регулаторната комисија за енергетика официјално додели  лиценца на оваа компанија. ЕФТ ­ Македонија е фирма ќерка на  британско српската компанија ЕФТ, со седиште во Белград и  Лондон. Таа е една од компаниите која тргува со струјата преку  енергетските берзи во Европа.  повеќе...  „ТЕЦ Неготино“ ќе не спасува од недостигот на струја  Од недостигот на струја што се очекува да се јави кон крајот на  оваа и почетокот на идната година ќе се спасуваме преку вклу­  чување на ТЕЦ Неготино, велат експертите. Според нив ова ќе  биде  единствено  решение  за  недостигот  на  струја  што  ќе  се  јави  во  следните  неколку  месеци.  МЕПСО  распиша  тендер  за 

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не’ на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk i blog www.infomacef.wordpress.com 


ИНФОМАЦЕФ 43 

увоз на  950  гигават  часови  за  првите  четири  месеци  од  2007  година.  повеќе...  КИБС ќе ја поскапи струјата  Државните  друштва  ЕЛЕМ  и  МЕПСО  се  договорија  порамнува­  њето на дневните приходи да оди преку домашната клириншка  куќа КИБС, но од ЕСМ Дистрибуција предупредуваат дека дого­  ворот што државните компании го направиле насамо ќе предиз­  вика  ново  поскапување  на  струјата  за  граѓаните.  "Согласно  законската  регулатива  потребно  е  да  се  прецизираат  сите  услови за  трите  компании ­ЕСМ, ЕЛЕМ и МЕПСО. Сметаме дека  со  ваквиот  начин  на  воведување  на  банката  се  кршат  сите  енергетски  правила  и  ќе  се  зголемат  трошоците  на  сите  ком­  пании  што  индиректно  ќе  значи  зголемување  на  цената  на  струјата кон граѓаните", велат во ЕСМ Дистрибуција.  повеќе...  Македонија ќе добие 4,5 милиони долари од Светската  банка за енергетска ефикасност  Бордот  на  директори  на  банката  ќе  го  одобри  заемот  од  4,5  милиони  долари  за  енергетска  ефикасност.  Проектот  ќе  почне  на на почетокот на 2007 година. Ова го соопштуваат од канце­  ларијата на Банката во Скопје.  повеќе..  Дванаесет странски компании се пријавија на тендерот  за Чебрен и Галиште  Дванаесет  странски  компании  се  пријавија  на  тендерот  за  изградба на  хидроцентралите Чебрен и Галиште на Црна Река,  велат  од  Министерството  за  економија.  Дополнуваат  дека  се  работи  за  реномирани  компании  но  заради  еднаков  третман,  одбиваат да ги откријат нивните имиња.  повеќе...  Фабриките почнаа да поднесуваат барања за еколошки  дозволи  Градските  власти  го  добиле  првото  барање  од  погонот  на  Рудници  и  железарница­Институти  за  да  им  издадат  Б­инте­  грирана  еколошка  дозвола  за  работа  што  треба  да  потврди  дека  погонот  ги  задоволува  еколошките  стандарди  во  произ­  водството.  Според  новиот  закон,  секоја  фабрика  или  помал  погон во градот мора да поседува ваква дозвола ако поставува  нови  машини,  односно  да  ја  усогласи  работата  на  старите  со  новите стандарди.  повеќе... 

РЕГИОНАЛНА МРЕЖА ЗА ЕФИКАСНО  КОРИСТЕЊЕ НА ЕНЕРГИЈАТА И ВОДАТА 

RENEUER (www.reneuer.com)  RENEUER  е  формирана  по  иницијатива  на  претставници  на  владите,  невладините организации и претпријатијата од 8 земји и тоа Албанија,  Бугарија,  Босна  и  Херцеговина,  Србија  и  Црна  Гора,  Македонија,  Молдавија, Романија и Хрватска.  Основната  задача  на  оваа  мрежа  е  да  се  ангажира  за  решавање  на  проблемите за ефикасна употреба на енергијата и водата во земјите од  Југоисточна  Европа.  RENEUER  ги  дефинира  основните  определби  во  областа  на  ефикасното  користење  на  енергијата  и  водата  преку  анализа  на  проблемите  со  кои  се  среќаваат  земјите  од  Југоисточна  Европа и можностите за нивно решавање. 

Новости од другите земји  Акциониот план за енергетска ефикасност доби зелено светло  По  неколку  одлагања  европската  комисија го  објави  акциониот  план  за  енергетска  ефикасност.  Со  планот  се  предвидуваат  75  активности  поделени во шест групи за  намалување на примарната потрошувачка на  ел. енергија во Европа за 20% во периодот до 2020г.  повеќе...  ЕК воспостави инвестициски фонд од 100 мил. долари за „чиста“  енергија  Европската  комисија  (ЕК)  предложи  формирање  на  глобален  фонд  за  земјите во развој чија цел ќе биде развој на енергетската ефикасност  и 

Страна 4 

обновливите извори  на  енергија.  Со  овој  фонд  се  предвидува  снабдување  со  ел.  енергија  на  над  1,6  милијарда  луѓе  во  светот  кои  немаат можност да ја користат.  повеќе...  Платформа за зголемување на истражувањата за производство  на електрична енергија од ветер  Предводена од индустријата, а поддржана од ЕУ се развиваат проекти и  технологии за искористување на енергијата на ветрот за производство  на ел. енергија. Европската комисија за енергија веќе приготвува мапа  на потенцијали на обновлива енергија која се очекува да биде готова до  јануари следната година.  повеќе... 

Постигната спогодба за заштита на водите  Европскиот  парламент  и  советот  подготвија  предлог  текст  за  нова  директива  за природните води.  Директивата предвидува  спречување на  загадувањето на природните води, главниот ресурс на вода за пиење во  Европа, од земјоделски остатоци како што се пестицидите. Текстот мора  да  биде  усвоен  од  парламентот  и  советот  на  ЕУ  за  да  и  официјално  стане закон.  повеќе...  Словенија ќе гради втор блок на нуклеарната централа “Кршко”  Словенија  во  2013  година  ќе  почне  да  гради  втор  блок  на  нуклеарната  централа “Кршко”, а во овој енергетски проект ќе влезе сама за да стане  енергетски  понезависна  од  сега  кога  мора  да  увезува  енергија.  Изградбата на новиот  блок ќе чини  две милијарди  евра  кои би требало  да  ги  обезбеди  компанијата “Eles Gen”,  која е косопственик  на “Кршко”.  повеќе... 

Бугарија одобри ЈИ проекти  Бугарија  одобри  два  проекта  за  заедничка  имплементација  кои  ќе  генерираат  вкупно  717  000  кредити  за  тргување  со  СО2  до  2012г.  повеќе... 

Корисни web­адреси  http://www.newenergyfinance.com/  http://www.total.com.mk/  http://www.create.org.uk/  http://www.euractiv.com/  http://www.energyobserver.com/  Манифестации  ENERGY 2006 ­ Форми и менаџмент на енергија  23 – 26 ноември, Атина, Грција  Производство, инсталации, опрема, транспорт на сите видови  на енергија, конвенционални и алтернативни.  повеќе...  Четврти енергетски самит ­ „Енергетската иднина на  Балканот: Обновливи извори на енергија, когенерација  и нуклеарни централи“  29 јануари 2007, Белград  повеќе...  Европска конференција за локални енергетски  активности  31 јануари – 1 февруари 2007, Брисел и во живо на интернет  Шеста последователна конференција за енергетски менаџмент  повеќе...  Основен семинар за Пасивни куќи  25 Јануари 2007, Берлин  повеќе... 

Уредник: Проф. Д­р К. Димитров  Центар за енергетска ефикасност на Македонија  Тех. Секретар. И.Петрушевски,  Н. Парапунов 3а/52 1000 Скопје  Тел. 02 3099 216,  факс: 02 3061 013  e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk

Имате желба за соработка?  Ве молиме контактирајте не’ на: МАЦЕФ – ул. Н. Парапунов 3а/52, 1000 Скопје,  тел. 02 3099 216 и 3099 432, факс 02 3099 298, e­mail: macef@mf.ukim.edu.mk  www.macef.org.mk i blog www.infomacef.wordpress.com 

43 infomacef  
43 infomacef  
Advertisement