Issuu on Google+

“Samenwerken  in  complexe  opgaven”  

  Post  Bachelors-­‐opleiding  voor  leidinggevenden  en  professionals    

Versie  1  juli  2013  


Inhoud    

•  •  •  •  •  • 

Post  Bachelors  

Aanleiding   Visie   Doel     Profiel  deelnemers   Programmering   Vorm  en  opzet  

donderdag  19  september  13  

2  


Aanleiding  (1)     •  Nederland  kent  meer  en  meer  complexe  opgaven:   –  Van  maakbaar  ordenen  naar  procesmaFg  (her)ontwikkelen   –  Van  een  lineaire  naar  een  circulaire  economie  en  werken  met  andere   financieringsmodellen   –  Nieuwe  vormen  van  parFcipaFe,  een  andere  verhouding  tussen  overheid  en  burgers   –  Andere  vraagstukken  in  de  ruimtelijke  ontwikkeling,  veiligheid,  zorg  en  onderwijs,   andere  vormen  van  dienstverlening,  andere  samenwerking  in  de  keten,  kenniscentra  

•  Het  werken  aan  deze  opgaven  is  transdisciplinair:  actoren  werken  samen   met  een  grote  integraFe  van  perspecFeven     •  Het  werken  aan  deze  opgaven  is  ook  emergent:  er  zijn  simpelweg  geen   pasklaren  oplossingen,  het  gaat  erom  de  grens  van  weten/niet  weten  te   verleggen   •  De  complexiteit  zit  ook  op  het  sociale  vlak:  het  aantal  actoren  neemt  toe   en  Hun  belangen  worden  meer  expliciet.  Nieuwe  strategieën  omvaPen   co-­‐creëren,  collecFef  leren  en  en  het  creëren  van  win-­‐win  situaFes   Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

3  


Transdisciplinair  samenwerken   Veel onderlinge betrokkenheid

Betrokkenheid deelnemers

parallel

Weinig onderlinge betrokkenheid

integratief

parFcipatorisch  

transdisciplinair  

mulFdisciplair  

interdisciplinair  

laag

Integratie

hoog Uit Antrop, M. 2007, figuur 18


Aanleiding  (2)     •  Professionals  en  leiders  in  organisaFes  willen  leren  transdisciplinair  aan   complexe  opgaven  te  werken  en  hun  eigen  rol  daarin  versterken   •  Er  is  behoeRe  aan  een  seEng    waar  tegemoet  kan  worden  gekomen  aan   deze  “leer-­‐  en  ontwikkelvraag”  ,  aangezien  reguliere  opleidingsseUngs   deze  ontwikkeling  niet  ondersteunen.   •  Een  Post-­‐Bachelors-­‐traject  (PB)  kan  deze  seUng  bieden:  leidinggevenden   en  professionals  vormen  samen  een  Community  of  PracJce  om  zo  aan   hun  eigen  ontwikkeling  te  werken  en  tegelijkerFjd  zich  te  oontwikkelen  als   actoren  voor  genoemde  opgaven  in  de  eigen  organisaFe   •  Deze  PB  dient  qua  opzet,  inhoud  en  vorm  aan  te  sluiten  op  de  genoemde   ontwikkelingen  waarin  transdicplinair  samenwerken  in  complexe  opgaven   centraal  staat  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

5  


Visie  (1)   •  De  PB  is  opgebouwd  rond  vraagstukken  die  complex  zijn:   –  De  vraagstukken  kunnen  niet  meer  met  bestaande   aanpakken  worden  opgelost  (Emergent).   –  actoren  met  verschillende  belangen  die  moeten   handelen  in  gezamenlijk  belang  (MulF-­‐parFjen   omgeving)   –  veel  perspecFeven  in  het  vraagstukken  (strategisch,   financieel,  organisatorisch,  contextgebonden  etc.)   –  langdurige  processen  waarin  zaken  als  conFnuïteit,   duurzaamheid  en  sociale  innovaFe  centraal  staan   –  De  vraagstukken  zijn  gebiedsgebonden  (regio,  ruimte),   ze  raken  communiFes  in  hun  directe  leef-­‐  en   werkomgeving  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

6  


Visie  (2)   •  De  PB  heeR  een  transdisciplinair  perspecFef:  de   complexe  opgave  wordt  bezien  in  haar  context   (holisFsch).  Systeemdenken  en  ecologische   organisaFeprincipes  staan  daarmee  centraal  in  de   filosofie  van  de  PB.   •  Deelnemers  leren  door  verbinden;  het  leren  en   ontwikkelen  wordt  georganiseerd  rond  een  concrete   complexe  opgave.   •  De  PB  als  Community  of  PracFce  brengt  kennis  en   ervaring;  moderatoren  helpen  kennis  te  brengen,  te   ontmoeten  ,  te  verbinden  en  te  reflecteren  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

7  


Wat  is  Stoas  Vilentum  en  waarom  deze  Post-­‐B  hier?   •  •  •  • 

Stoas  Vilentum….   Stoas  Vilentum  werkt  vanuit  ecologisch  perspecFef   Stoas  Vilentum  heeR  alumni  die  genoemde  leerbehoeRe  hebben   Stoas  in  een  acFeve  learning  community  waar  leren  en  onderzoek  vanuit   ecologisch  perspecFef  staat  centraal  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

8  


Doel  Post-­‐B   •  Deelnemers:   –  verkennen  en  experimenteren  met  diverse  invalshoeken   –  werken  vanuit  én  aan  de  eigen  prakFjk  om  hun  bijdrage  aan  de   samenwerking  te  verbeteren   –  reflecteren  ze  op  hun  persoonlijke  bijdrage,  het  collecFeve  belang  en   het  belang  van  de  eigen  organisaFe……   •  ….zodanig  dat  er  een  Community  of  PracFce  in  Nederland  ontstaat  om  de   transiFe  naar  transdisciplinair  samenwerken  in  complexe  opgaven  te   ondersteunen  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

9  


Profiel  deelnemers   •  Diversiteit:  brede  groep  deelnemers  die  vanuit   verschillende  invalshoeken  naar  case  kunnen  kijken   •  Professionals  en  leidinggevenden  met  minimaal  4  jaar   werkervaring  op  HBO-­‐niveau   •  Werkzaam  bij  zowel  overheid,  profit  als  non-­‐profit  én   werkzaam  in  projecten,  programma’s  en  processen  die   een  mulF-­‐actor  perspecFef  kennen   •  Deelnemers  die  willen  brengen  en  halen   •  Deelnemers  die  zelfredzaam  kunnen  zijn  in  complexe   opgaven   •  AcFef  betrokken,  nieuwsgierig  en  open  minded  naar  de   werking  van  deze  complexe  vormen  van  samenwerken.  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

10  


Opzet     •  • 

• 

Intake   Leertraject  langs  drie  lijnen:   1.  Real  life  case  waar  deelnemers  in  leren   2.  Eigen  case  van  de  deelnemers:  leren  en  toepassen  in  eigen  werk   3.  Inhoud  en  reflecFe   Werkend  vanuit  een  real  life  case:   –  De  case  biedt  deelnemers  een  real  life  leeromgeving  (halen)  waarin  alleen   door  samenspel  resultaat  behaald  kan  worden.   –  Deelnemers  hebben  met  hun  kennis/ervaring/inzet  in  de  case  toegevoegde   waarde  (brengen)   –  De  case  helpt  deelnemers  te  reflecteren  op  de  eigen  case  en  vice  versa  

•  Twee  keer  een  half  jaar   –  Eerste  halve  jaar  gemeenschappelijke  real  life  case  centraal   –  Tweede  halve  jaar  eigen  casus  centraal   Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

11  


Programmering   Start  oktober  2013   LoopFjd  1  jaar   GroepsgrooPe  max.  20   Intake  op  ervaring  en  eigen  case   Leertraject  opgebouwd  rond  specifieke  case   Persoonlijk  en  groepsbegeleiding   Moderatoren  uit  onderzoek-­‐  en  (advies)prakFjk   PresentaFe  manifest  ook  aan  eigen   “opdrachtgever”/  netwerk   •  Na  deelname:  alumnus  in  learning  community   (o.a.  studium  generale)   •  •  •  •  •  •  •  • 

  Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

12  


Opzet  in  hoofdlijnen   Gezamenlijk    werkterrein   Eerste halve jaar

 1   Eerste halve jaar staat gezamenlijke casus centraal. Leren begint hier, samen met de casuseigenaren en moderatoren. Na een half jaar wordt dit proces afgerond

tweede halve jaar

 3   In het laatste halve jaar blijft de casus op afstand betrokken om lange termijn ontwikkelingen zichtbaar te maken.

Post  Bachelors  

Theorie  en  reflecJe  

Eigen  werkterrein  

 2  

 3  

Het formele leerproces (inhoud en reflectie) is ondersteunend aan het gezamenlijke leren in en om de casus. Casus eigenaren zijn in dit halve jaar van harte welkom op deze leermomenten

De eigen casus is inactief in dit eerste halve jaar. Een autoethnografie begeleidt de deelnemers in het vasthouden en leggen van verbindingen

 2  

 1  

Het formele leerproces (inhoud en reflectie) is ondersteunend hier de eigen casus.

De eigen casus staat centraal in dit halve jaar. Eerdere inzichten worden benut en de eigen rol krijgt aandacht.

donderdag  19  september  13  

13  


ToelichJng  opzet  PB   1e  half  jaar:   •  Real  life  case  dominant   •  Inhoud  en  reflecFe  in  modules   •  ReflecFe  (via  logboek  t.b.v.  eigen  case)   Afronding  1e  half  jaar:     •  Actoren  real  life  case  “nemen  afscheid”     2e  half  jaar   •  Werken  aan  eigen  case  dominant   •  Inhoud  en  reflecFe  in  modules   •  Real  life  case  komt  aantal  malen  in  modules   terug  (“the  journey  conFnues”)   Afronding  PB  met  manifest   Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

14  


Voorbeelden  van  mogelijke  real  life  cases  

•  Uitdiepen  Eems/Dollard     •  Noord  Holland   •  ……  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

15  


Inhoudelijke  thema’s  (elementen)  (1)   1.  Start:  “seUng  the  stage,  starFng  a  community”   –  Manifesten  van  moderatoren   –  Socialiseren  en  spelregels  leergemeenschap  (binnen  en  buiten)   –  Kennismaken  met  gateway-­‐methodiek  en  opstarten  van  de  review  (??)  

2.  Systemisch  perspecFef:     –  complexiteit  &  dynamiek,  soR  systems   –  Samenwerkingsconstruc(es;  programma’s  en  processen  

3.  Maatschappelijk  perspecFef:     –  crisis  en  nieuwe  paradigma’s   –  economie,  ecologie  en  emancipaFe   –  communiFes:  werken  met  idenFteit  en  sociaal  kapitaal  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

16  


Inhoudelijke  thema’s  (elementen)  (2)   4.  OrganisaFe  perspecFef:     – 

omgaan  met  macht,  belangen,  consensus  building  

5.  OntwikkelingsperspecFef   –  – 

begeleiden  en  interveniëren     collecFef  leren  en  ontwikkelen  

6.  InnovaFe  perspecFef:     –  financieel  economische  construc(es   –  sociale  innovaFe   –  innovaFeconstruc(es     7.  DuurzaamheidsperspecFef:   –  ecologisch  organiseren   –  energie  construcFes   8.  Capita  selecta  en  Manifesten   Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

17  


Begeleiding  leertraject  door  moderatoren   •  Verbindt,  begeleidt  proces     •  Brengt  wel  en  niet  weten  bij  elkaar,  heeR  ruime  ervaring  in  één  of   meer  van  de  perspecFeven   •  SchuiR  de  grenzen  van  het  niet-­‐weten  steeds  weer  op   •  Helpt  reflecteren   •  Moderatoren:  (namenlijst)  

    Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

18  


Uitnodiging  tot  gesprek   •  Om  behoeRe  te  onderzoeken   •  Om  thema’s  te  verdiepen  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

19  


OrganisaFe     •  •  • 

Begeleidingsteam:  huidige  vijfmanschap   Docententeam:   Programmateam:  logisFek    (locaFe,  finance,  e.d.)  –  inhoudelijk    (rode  lijn  in  het   programma)  –  verkeerleiding  –  procesbegeleiding  (nog  verder  uitbalanceren    -­‐   contactpersoon  van  de  casus  –  contactpersoon  van  de  deelnemers   –  Michiel:  inhoudelijke  leider;  aangevuld  met  iemand  uit  Stoas  Vilentum  en  iemand  uit   Twynstra  Gudde  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

20  


Uitwerking  van  het  programma   1e  intervenFe:  3  daagse  startbijeenkomst   • 

Dag  1:  kennismaken  met  elkaar,  het  de  casus  en  met  onze  uitgangspunten   –  –  –  – 

Ochtend;  kennismaken  met  elkaar   Middag  1e  deel;  aRrap  door  iemand  uit  de  casus   Middag  2e  deel;  koppeling  aan  onze  uitgangspunten   Avond;  inhoudelijke  verdieping  op  het  meest  in  het  oog  springende  elem  in  deze  casus  

• 

Dag  2  en  3:  Gateway-­‐training  

• 

Alle  dagen  door  2  begeleiders;   –  1e  dag:  programmamanager  +  2e  mens  uit  programmateam   –  1e  avond:  gastspreker   –  2e  en  3e  dag:  trainer  van  Gateway  +  iemand  uF  het  programmateam  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

21  


Uitwerking  van  het  programma   2e  intervenFe:  5  daagse  gateway   •  •  • 

Werken  in  3  of  4  groepen.  Elke  groep  volgt  eigen  werkwijze  met  eigen  thema. ��   De  groepen  kunnen  gebruik  maken  van  een  begeleider  die  op  locaFe  beschikbaar  is  voor  een   x  aantal  uur.  Daarvoor  ligt  er  een  in  teken-­‐agenda.     Avond  van  dag  1,2,3   –  begint  met  een  vijfuurtje   –  Daarna  uitwisseling  plenair  (hoe  is  het  gegaan,  hoe  is  de  voortgang,  welke  vragen  heb  je,  wat  werkte   goed  (Fps),  waar  heb  je  hulp  nodig  (vragen)   –  Daarna  kunnen  de  teams    naar  eigen  inzicht  verder  

•  • 

Dag  4  heeR  vanaf  de  middag  de  mogelijkheid  voor  een  proefpresentaFe.  Qua  begeleiding   sluit  er  dan  iemand  extra  aan  (uit  begeleidingsteam  die  bekend  is  met  de  casus  )   Dag  5  omvat  de  presentaFes  aan  de  opdrachtgever  (opdrachtgevend  systeem).  Alle  teams   zijn  dan  aanwezig.  Opzet:   –  –  –  – 

Proloog  (zonder  opdrachtgevendsysteem)   PresentaFes  afgewisseld  met  reflecFes  van  de  opdrachtgever   Gezamenlijk  gesprek  en  integraFe   Procesafronding  (zonder  opdrachtgevend  systeem)    

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

22  


Uitwerking  van  het  programma   3e    4e  en  5e    intervenFe:  verdieping  op  perspecFeven     • 

Elke  verdieping  omvat  twee  dagdelen  (middag  en  avond)   –  Halve  dag  inhoudelijke  bijdrage  vanuit  de  casus   –  Halve  dag  gesprek,  oefening  en  dergelijke  

• 

• 

Let  op:  mensen  uit  het  opdrachtgevende  systeem  nemen  deel  (we  stellen  hier   geen  maximum  aan.  We  bekijken  per  casus  hoe  we  hiermee  omgaan)  De  groep   kan  dus  redelijk  uitbreiden.     Begeleiding:  inhoudelijk  deskundige  +  iemand  uit  programmateam  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

23  


Uitwerking  van  het  programma   6e  intervenFe:  afronding  van  de  case   •  • 

Omvat  een  middag  en  een  avond   Aanwezig  zijn:     –  –  –  – 

• 

Deelnemers   Opdrachtgevend  systeem   Contactpersonen  van  klantsysteem  en  opdrachtgevendsysteem   Inhoudelijk  begeleider?    

Let  op:  onderwerp  is  atechten,  afronden,  afscheid  nemen.?    

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

24  


Uitwerking  van  het  programma  –  deel  2   1e  intervenFe:  opstartdag  van  de  eigen  gateway   • 

Opstartdag  (middag  en  avond)  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

25  


Uitwerking  van  het  programma  –  deel  2   2e  intervenFe:  eigen  gateway  (TER  DISCUSSIE)   •  • 

•  • 

In  groep  van  4;  Je  bent  elk  1x  opdrachtgever  en  3x  reviewer   We  pleiten  voor  een  gateway  in  een  korte  variant  van  3  dagen  (7  of  8  dagdelen).  Indien   gewenst  kan  een  groep  één  van  de  gateway’s  uitbreiden  naar  5  dagen  9dus  de   oorspronkelijke  variant.     Er  zijn  vier  weken  in  het  jaar    dat  dit  gepland  wordt.   Waar  gaat  het  om:   –  Meer  diepgang  krijgen  in  de  eigen  case   –  Experimenteren  met  de  perspecFeven   –  Zoeken  van  nieuwe  oplossingsrichFngen  

• 

De  ‘opdrachtgever’  kiest  de  begeleider.  De  begeleidingsFjd  is  verdeeld  tussen  de   opdrachtgever  (persoonlijke  begeleiding)  en  het  gateway-­‐team.     –  De  begeleider  is  aanwezig  op  de  laatste  avond  bij  de  voorbereiding  van  de  presentaFe   –  De  begeleider  is  ook  aanwezig  bij  de  presentaFe   –  De  begeleider  heeR  1  dagdeel  voor  coaching.  Dit  kan  zijn  een  persoonlijk  gesprek  met  de   opdrachtgever  in  onderling  overleg.  Dit  kan  ook  besteed  worden  aan  telefonisch  advies  gedurende   deze  dagen.  

• 

Eventueel  de  gateway-­‐onderzoeken  op  do  en  vr  en  op  maandag  presenteren.  Dat  geeR  Fjd   en  minder  kosten  in  de  overnachFng  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

26  


Uitwerking  van  het  programma  –  deel  2   3e    4e  en  5e    intervenFe:  verdieping  op  perspecFeven     • 

Elke  verdieping  omvat  twee  dagdelen  (middag  en  avond)   –  Halve  dag  inhoudelijke  bijdrage  vanuit  de  casus   –  Halve  dag  gesprek,  oefening  en  dergelijke  

• 

• 

Let  op:  mensen  uit  het  opdrachtgevende  systeem  nemen  deel  (we  stellen  hier   geen  maximum  aan.  We  bekijken  per  casus  hoe  we  hiermee  omgaan)  De  groep   kan  dus  redelijk  uitbreiden.     Begeleiding:  inhoudelijk  deskundige  +  iemand  uit  programmateam  

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

27  


Uitwerking  van  het  programma   6e  intervenFe:  afronding  van  de  leergang   •  •  • 

Omvat  een  24  uurs  (van  5  tot  5)   Laatste  dag  is  manifestendag   Aanwezig  zijn:     –  Deelnemers   –  Opdrachtgevend  systeem  (in  dit  geval  van  de  deelnemers)   –  3  begeleiders  

• 

Let  op:  onderwerp  is  oogsten  en  eigen  kleur  bekennen.    

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

28  


Uitwerking  van  het  programma   wat  missen  we  nog?  ReflecFes,  nabranders   •  •  •  • 

Intervisie.   ReflecFe   Verwerking  en  dergelijke   Veel  Fjd,  maar  6  dagen  échte  inhoud  

Mogelijke  oplossingen:   •  De  avond  begeleiding  van  de  gateway:  in  een  specifieke  vorm,  ipv  gewoon  het   goede  gesprek  kan  verdieping  geven   •  In  de  tweede  helR  telkens  3  dagdelen  in  de  inhoudelijke  module  om  meer   integraFe  en  verwerking  te  krijgen,  het  gaat  dan  in  de  ochtend  over  het  bije  elkaar   brengen  van  ervaringen  rond  het  betreffende  thema     •  Ipv  4  2  casussen  en  één  extra  week  bv  een  summercourse    of  in  twee  keer  2,5  dag,   in  dat  geval  kun  je  ook  twee  volle  gateway’s.    

Post  Bachelors  

donderdag  19  september  13  

29  


Post bachelor versie 8