Issuu on Google+

Öğretmen Yeterlikleri

Dr. Süleyman Sadi SEFEROĞLU Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü 06532 Beytepe ANKARA e-Posta: Web:

sadi @ hacettepe.edu.tr http://yunus.hacettepe.edu.tr/~sadi/


İyi Öğretmen ve Standartlar  İyi öğretmenlerin yetişmesinde öğretmen yetiştiren kurumlara büyük sorumluluklar düştüğü söylenebilir.  Yetiştirilen öğretmenlerin istenilen nitelikte olabilmeleri için de bir takım standartların saptanması gerekmektedir.  Bu standardı sağlayacak yollardan birisi öğretmen yeterlikleridir.

-2-


Öğretmenlerin Mesleki Alandaki Yeterlik Durumları  Yeterlik nedir?  Bir meslek alanına özgü görevlerin yapılabilmesi için gerekli olan mesleki bilgi, beceri ve tutumlara sahip olma durumu.

 Öğretmen yeterlikleri:  Öğretmenlik mesleğini etkili ve verimli biçimde yerine getirebilmek için sahip olunması gereken genel bilgi, beceri ve tutumlar.

-3-


MEB ve Öğretmen Yeterlikleri Milli Eğitim Bakanlığının çalışmaları  Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri  6 ana yeterlik alanı,  bu yeterlikleri yerine getirebilmek için gerekli bilgi, beceri ve tutumlar – 31 alt yeterlik alanı  yeterliklerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin delili olabilecek gözlemlenebilir-ölçülebilir davranışlar – 233 performans göstergesi  Özel alan yeterlikleri

-4-


Neden Öğretmen Yeterlikleri?  Öğretmen yeterliklerinin kullanılma amaçları:  Öğretmen yetiştirme politikalarının belirlenmesi,  Öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarının hizmet öncesinde öğretmen yetiştirme programlarının düzenlenmesi,  Öğretmenlerin hizmet içi eğitimi,  Öğretmenlerin seçimi,  Öğretmenlerin iş başarım ve performanslarının ölçümü,  Öğretmenlerin kendilerini tanıma ve geliştirmeleri.

-5-


Yeterlik Alanları 1. A- Kişisel ve Mesleki DeğerlerMesleki Gelişim 2. B- Öğrenciyi Tanıma 3. C- Öğrenme ve Öğretme Süreci 4. D- Öğrenmeyi, Gelişimi İzleme ve Değerlendirme 5. E- Okul-Aile ve Toplum İlişkileri 6. F- Program ve İçerik Bilgisi

-6-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(1)

 A- Kişisel ve Mesleki Değerler-Mesleki Gelişim  A1- Öğrencilere Değer Verme, Anlama ve Saygı Gösterme  A2- Öğrencilerin Öğrenebileceğine ve Başaracağına İnanma  A3- Ulusal ve Evrensel Değerlere Önem Verme  A4- Öz Değerlendirme Yapma  A5- Kişisel Gelişimi Sağlama  A6- Mesleki Gelişmeleri İzleme ve Katkı Sağlama  A7- Okulun İyileştirilmesine ve Geliştirilmesine Katkı Sağlama  A8- Mesleki Yasaları İzleme, Görev ve Sorumlulukları Yerine Getirme -7-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(2)

 B- Öğrenciyi Tanıma    

B1- Gelişim Özelliklerini B2- İlgi ve İhtiyaçları Dikkate Alma B3- Öğrenciye Değer Verme B4- Öğrenciye Rehberlik Etmek

-8-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(3)

 C- Öğrenme ve Öğretme Süreci C1- Dersi Planlama C2- Materyal Hazırlama C3- Öğrenme Ortamlarını Düzenleme C4- Ders Dışı Etkinlikleri C5- Bireysel Farklılıkları Dikkate Alarak Öğretimi Çeşitlendirme  C6- Zaman Yönetimi  C7- Davranış Yönetimi     

-9-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(4)

 D- Öğrenmeyi, Gelişimi İzleme ve Değerlendirme  D1- Ölçme ve Değerlendirme Yöntem ve Tekniklerini Belirleme  D2- Değişik Ölçme Tekniklerini Kullanarak Öğrencinin Öğrenmelerini Ölçme  D3- Verileri Analiz Ederek Yorumlama, Geri Bildirim Sağlama  D4- Sonuçlara Göre Öğretme-Öğrenme Sürecini Gözden Geçirme

-10-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(5)

 E- Okul-Aile ve Toplum İlişkileri     

E1- Çevreyi Tanıma E2- Çevre Olanaklarından Yararlanma E3- Okulu Kültür Merkezi Durumuna Getirme E4- Aileyi Tanıma ve Ailelerle İlişkilerde Tarafsızlık E5- Aile Katılımı ve İşbirliği Sağlama

-11-


Yeterlik Alanları ve Alt Yeterlikler

(6)

 F- Program ve İçerik Bilgisi  F1- Türk Milli Eğitimin Amaç ve İlkeleri  F2- Özel Alan Öğretim Programı Bilgisi ve Uygulama Becerisi  F3- Özel Alan öğretim Programını İzleme, Değerlendirme ve Geliştirme.

-12-


Özel Alan Yeterlikleri  Özel Alan Yeterlikleri:  Öğretmenlik mesleğini etkili ve verimli biçimde yerine getirebilmek için alanlara özgü olarak sahip olunması gereken genel bilgi, beceri ve tutumlardır.

 İlköğretim kademesi öğretmenlerine yönelik 16 alanda “Özel Alan Yeterlikleri” geliştirilmiştir.  Geliştirilen Özel Alan Yeterliklerinde; Yeterlik alanı, Kapsam, Yeterlikler, Performans göstergeleri bulunmaktadır.    

-13-


Özel Alan Yeterlikleri

Yeterlikleri Belirlenen Özel Alanlar: İlköğretim  Türkçe  İngilizce  Fen ve Teknoloji  Bilişim Teknolojileri  Okul Öncesi  Görsel Sanatlar  Matematik  Sınıf Öğretmenliği  Sosyal Bilgiler  Müzik  Beden Eğitimi  Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi  Teknoloji ve Tasarım  Özel Eğitim  Hayat Bilgisi -14-


Özel Alan Yeterlikleri

Yeterlikleri Belirlenen Özel Alanlar: Ortaöğretim

        

Matematik İngilizce Türk Dili ve Edebiyatı Kimya Fizik Biyoloji Tarih Coğrafya Felsefe -15-


Öğretmen Yeterliklerinin Belirlenmesinin Anlamı  Öğretmen yeterlikleri çerçevesi  Hizmet-öncesinde eğitim  Hizmet içinde uzun süreli mesleki gelişim

-16-


Öğretmenlerin Teknolojik Yeterlikleri  Öğretmen yeterlikleri konusunda özellikle batılı ülkelerdeki alan yazın diyor ki:  Teknoloji yeterlikleri öğretmen yeterliklerinin ayrılmaz bir parçasıdır

 Ülkemizde yapılan araştırmalarda (öğretmenler ve öğretmen adayları diyor ki:)  teknoloji okur-yazarı olmak bir öğretmenin önemli bir niteliğidir

-17-


ISTE Standartları  Uluslararası Eğitim Teknolojileri (Derneği) Birliği (The International Society for Technology in Education-ISTE)  Teknolojinin eğitimde kullanılmasıyla ilgili çalışmalar yapıyor.

-18-


ISTE Standartları  ISTE’ye göre öğretmen standartları, teknoloji okuryazarı olmayı, derslerinde teknolojiyi kullanabilmeyi, öğrencilerini teknolojiyi kullanmaya yöneltebilmeyi, öğrenme çevresini öğrencilerin teknolojiyi kullanabilecekleri biçimde düzenleyebilmeyi,  meslektaşları ile İnternet üzerinden iş birliği yapabilmeyi kapsamaktadır.    

-19-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 1. Öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırmak ve yaratıcılıklarını teşvik etmek.  Öğretmenler alan bilgilerini, öğrenme-öğretme süreçlerini ve teknolojiyi kullanarak yüz yüze ve sanal ortamlarda öğrencilerin öğrenmelerini, yaratıcılıklarını ve yenilikçi özelliklerini geliştirecek etkinlikler düzenlerler.

1. Bilgi (dijital) çağının gereklerine uygun öğrenme yaşantıları ve değerlendirme etkinlikleri tasarlamak ve geliştirmek.

 Öğretmenler, etkili öğrenmelerin gerçekleşmesi için çağdaş öğrenme araçları ve kaynaklarıyla bütünleştirilmiş özgün öğrenme etkinlikleri tasarlar, geliştirir ve değerlendirirler

1. Bilgi (dijital) çağında çalışma ve öğrenme konusunda model olmak.

 Öğretmenler, yenilikçi bir meslek adamı olarak bilgi toplumunun gereklerine uygun bir şekilde çalışır, buna uygun bilgi ve beceriler sergilerler.

1. Bireyleri, bilgi (dijital) toplumu üyesi bir bireyin taşıması gereken sorumluluklarla ilgili olarak teşvik etmek ve onlara model olmak.

 Sürekli gelişen ve değişen bilgi toplumunda yerel ve evrensel toplumsal sorunlar ve sorumluluklar konusunda bilgi sahibi olan öğretmenler meslek yaşamlarında etik ve yasal kurallara uymaya özen gösterirler.

1. Mesleki gelişim ve liderlik etkinliklerine katılmak.

 Öğretmenler, sürekli bir şekilde mesleki olarak kendilerini geliştirir, yaşam boyu öğrenme konusunda model olur, çalıştıkları okullarda elektronik (dijital) araç ve kaynakları etkili bir şekilde kullanarak liderlik davranışları sergilerler -20-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 1. Öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırmak ve yaratıcılıklarını teşvik etmek.

 Öğretmenler alan bilgilerini, öğrenme-öğretme süreçlerini ve teknolojiyi kullanarak yüz yüze ve sanal ortamlarda öğrencilerin öğrenmelerini, yaratıcılıklarını ve yenilikçi özelliklerini geliştirecek etkinlikler düzenlerler.

-21-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 2. Bilgi (dijital) çağının gereklerine uygun öğrenme yaşantıları ve değerlendirme etkinlikleri tasarlamak ve geliştirmek.  Öğretmenler, etkili öğrenmelerin gerçekleşmesi için çağdaş öğrenme araçları ve kaynaklarıyla bütünleştirilmiş özgün öğrenme etkinlikleri tasarlar, geliştirir ve değerlendirirler.

-22-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 3. Bilgi (dijital) çağında çalışma ve öğrenme konusunda model olmak.  Öğretmenler, yenilikçi bir meslek adamı olarak bilgi toplumunun gereklerine uygun bir şekilde çalışır, buna uygun bilgi ve beceriler sergilerler.

-23-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 4. Bireyleri, bilgi (dijital) toplumu üyesi bir bireyin taşıması gereken sorumluluklarla ilgili olarak teşvik etmek ve onlara model olmak.  Sürekli gelişen ve değişen bilgi toplumunda yerel ve evrensel toplumsal sorunlar ve sorumluluklar konusunda bilgi sahibi olan öğretmenler meslek yaşamlarında etik ve yasal kurallara uymaya özen gösterirler.

-24-


ISTE’nin Öğretmenler İçin Geliştirdiği Ulusal Eğitim Teknolojileri Standartları ve Performans Göstergeleri 5. Mesleki gelişim ve liderlik etkinliklerine katılmak.  Öğretmenler, sürekli bir şekilde mesleki olarak kendilerini geliştirir, yaşam boyu öğrenme konusunda model olur, çalıştıkları okullarda elektronik (dijital) araç ve kaynakları etkili bir şekilde kullanarak liderlik davranışları sergilerler.

-25-


Son Söz…  Okullarımızın başarılı olmasını sağlamanın yollarından birisi mesleki açıdan yeterli öğretmenlere sahip olmaktan geçmektedir.  Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri bu konuda bir temel oluşturmaktadır.  Öğretmenlere bu yeterlikleri kazandırabilmek için sürekli mesleği eğitim etkinlikleri gerçekleştirilmelidir.

-26-


Başvuru Kaynakları 

 

 

International Society for Technology Education (ISTE) (2008a). NETS for teachers: Supporting digital Age learners. [Çevrim-içi: http://www.iste.org/Content/NavigationMenu/NETS/ForTeachers/NETS_for_Teachers.h tm] (Erişim tarihi: 1 Eylül 2009). International Society for Technology Education (ISTE) (2008b). The ISTE national educational technology standards (NETS•T) and performance indicators for teachers. [Çevrim-içi: http://www.iste.org/content/navigationmenu/nets/forteachers/2008standards/nets_T_st andards_final.pdf] ve <http://www.iste.org/Content/NavigationMenu/NETS/ForTeachers/2008Standards/NETS _for_Teachers_2008.htm] (Erişim tarihi: 1 Eylül 2009). Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2006). XVII Milli Eğitim Şurası-2006. [Çevrim-içi: http://ttkb.meb.gov.tr/secmeler/sura/17_sura.pdf] (Erişim tarihi: 1 Ekim 2009). Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) (2008). Öğretmen yeterlilikleri: Öğretmenlik mesleği genel ve özel alan yeterlikleri. Ankara: Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. [Çevrimiçi: http://otmg.meb.gov.tr/YetGenel.html, http://otmg.meb.gov.tr/YetOzel.html ve http://otmg.meb.gov.tr/Otmg.html] (Erişim tarihi: 1 Eylül 2009). Seferoğlu, S. S. (2009). Yeterlikler, standartlar ve bilişim teknolojilerindeki gelişmeler ışığında öğretmenlerin sürekli mesleki eğitimi. Eğitimde Yansımalar IX: Türkiye'nin Öğretmen Yetiştirme Çıkmazı Ulusal Sempozyumu, ss. 204-217. Başkent Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Tekışık Eğitim Araştırma Geliştirme Vakfı, 12-13 Kasım 2009, Başkent Üniversitesi Bağlıca Kampüsü, ANKARA Seferoğlu, S. S. (2004a). Öğretmen yeterlikleri ve mesleki gelişim. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 58, 40-45. Seferoğlu, S. S. (2004b). Öğretmen adaylarının öğretmen yeterlilikleri açısından kendilerini değerlendirmeleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, s. 131-140. [Çevrim-içi: http://193.140.216.63/200426SÜLEYMAN%20SADİ%20SEFEROĞLU.pdf] (Erişim tarihi: 1 Eylül 2009). -27-


Teşekkürler!!!

 -28-


MEB