Issuu on Google+

KWK Promes na okrągło 54

Architektura & Biznes  52010


fot.: Wojciech Wilczyk

na stronie obok i powyżej: — szkieletowa konstrukcja ścian budynku z zewnątrz została pokryta nieimpregnowanymi deskami z cedru kanadyjskiego — ten gatunek drewna cechuje się wysoką odpornością na zmienne warunki atmosferyczne — kształt bryły, wybudowanej na rzucie koła, ma pozytywny wpływ na bilans energetyczny budynku

dom w Radostowicach KWK Promes

Marta Karpińska Parafrazując niezapomnianego inżyniera Mamonia z „Rejsu” — przeciętnemu Polakowi podobają się tylko takie domy, które już zna. A skoro zna głównie tandetną zabudowę jednorodzinną wypełniającą wsie, miasteczka i rozlewające się wokół naszych miast sypialne suburbia, to widocznie musi ją lubić, cóż począć. Wykańczany właśnie w Radostowicach pod Pszczyną drewniany dom projektu KWK fot.: Wojciech Wilczyk

Promes wygląda na tym tle naprawdę egzotycznie.

Architektura & Biznes  52010

Czy stanie się alternatywą dla budowanych od sztancy katalogowych dziwadeł? 55


KWK Promes na okrągło

DOM W RADOSTOWICACH ul. Czarkowska, Radostowice pod Pszczyną

PROJEKT KWK Promes

reklamowego, głoszącym jednak dobrą nowinę o tym, że energooszczędne technologie budowlane także w Polsce są na wyciągnięcie ręki. Trzeba tylko zrozumieć, że są one naprawdę nam wszystkim potrzebne.

AUTOR Robert Konieczny

ty tu urządzisz

INWESTORZY Katarzyna Baron, Tomek Baron

jest bardzo dobrze zaizolowany — począwszy od fundamentu, gdzie została zastosowana zarówno izolacja obwodowa, jak i termiczna, poprzez zewnętrzne ściany drewnianej konstrukcji szkieletowej wypełnione w całej swojej grubości wełną mineralną, na solidnej warstwie izolacyjnej poddasza skończywszy. Zadbano przy tym o maksymalne wyeliminowanie mostków termicznych. Wysoką energooszczędność domu zapewniają także rozwiązania instalacyjne, takie jak gruntowy powietrzny wymiennik ciepła, centrala wentylacyjna z odzyskiem ciepła, pompa ciepła czy ogrzewanie podłogowe. Jak informuje inwestor domu na swojej stronie internetowej, na podstawie obliczeń wykonanych przez ekspertów z Politechniki Śląskiej, zapotrzebowanie energetyczne całego domu, przy założeniu, że wszystkie wymienione wyżej systemy działają, wynosi 13,5 kWh/m 2 na rok, a przy ich wyłączeniu: 42,5 kWh/m2 rocznie. Dla porównania standard domu pasywnego zakłada, że jego zapotrzebowanie energetyczne nie powinno przekraczać 15 kWh/m 2 na rok; z kolei zapotrzebowanie na ciepło dla domu niskoenergetycznego kształtuje się na poziomie od 30 do 60 kWh/m 2 rocznie.

Początkowe plany zakładały, że zostaną zbudowane dwa wzorcowe domy — jeden pod Pszczyną, drugi pod Berlinem. Obrys polskiej działki pod budowę budynku był znany, niemiecka — stanowiła niewiadomą. Robert Konieczny zdecydował więc o zaprojektowaniu domu na rzucie koła, uznając, że powstałą w ten sposób bryłę będzie można wkomponować w działkę o dowolnym kształcie. Zrealizowany dom ma układ centralny — drewniana konstrukcja szkieletowa ścian zewnętrznych jest osadzona na zaizolowanym, betonowym fundamencie i oparta na zlokalizowanym w środku założenia murowanym trzonie, pełniącym funkcję komunikacyjną i mieszczącym w swojej strukturze wszystkie przewody instalacyjne, a także kominy wentylacyjne. Dzięki takiemu rozwiązaniu żadna z wewnętrznych ścian budynku nie jest elementem konstrukcji nośnej, jego wnętrze można więc poddawać dowolnym modyfikacjom, zarówno jeżeli chodzi o wysokość kondygnacji, jak i liczbę czy rozmieszczenie poszczególnych użytkowych przestrzeni. Cała idea domu opiera się na prostej i sprawdzonej filozofii — zewnętrzna forma budynku jest stała, rozkład wnętrza projektują użytkownicy według własnych potrzeb.

WSPÓŁPRACA prof. Hannu Tikka, Katarzyna Furgalińska GENERALNI WYKONAWCY Grupa DREVOBAU; Zakład Budowlany Jan Tasarz POWIERZCHNIA — działki: 1 323 m2 — użytkowa: 224 m2 KALENDARIUM — projekt: 2007 — realizacja: 2009/2010

I

nwestorami projektu są właściciele firmy zajmującej się, między innymi, produkcją dokumentalnych i reklamowych filmów o współczesnej architekturze. Pomysł na inwest ycję — stworzenie modelowego domu odbiegającego zarówno pod względem formalnym, jak i funkcjonalnym od przeciętnej krajowej — zrodził się z poczucia nieprzystawalności wysublimowanego obrazu filmowanych realizacji do otaczającej rzeczywistości. Zleceniodawcy chcieli, by projekt domu mieścił się w etosie architektury przyjaznej środowisku, korzystającej z naturalnych materiałów i cechującej się formalną prostotą. Te postulaty zawarli nawet — powołując się na współczesne przykłady drewnianej architektury ze Skandynawii — w dokumentującym proces realizacji projektu filmie swojego autorstwa, stanowiącym, co prawda, chwilami nieznośną mieszankę poetyki telewizyjnego serialu, szkoleniowej pogadanki i ­bloku

uroda pieńka

Decyzja o zastosowaniu tej w gruncie rzeczy bardzo pierwotnej formy architektonicznej — umiłowanej współcześnie chociażby przez architektów low-tech — wpłynie z pewnością pozytywnie na bilans energetyczny budynku. Przestrzeń zamknięta obrysem koła bardzo dobrze służy efektywnemu i równomiernemu rozprowadzaniu ciepła i wentylacji. Dodatkową zaletą tej formy jest to, że można nią swobodnie operować, jeżeli chodzi o rozmieszczenie otworów okiennych pod kątem najbardziej optymalnego wykorzystania energii słonecznej, czemu sprzyjają duże przeszklenia od strony południowej i ograniczone do minimum okna od strony północnej. Dom w Radostowicach

Nietypowa uroda domu pod Pszczyną wzbudza kontrowersje — wystarczy poczytać rodzime fora internetowe lub posłuchać pokątnych opinii. Budynek przypomina powiększony pieniek drzewa — jednych to może ujmować, innych drażnić. Jednak głosy świętego oburzenia z powodu formy domu brzmią zabawnie, jeżeli weźmie się pod uwagę kontekst polskiego pejzażu zdegradowanego przez naprawdę kiepską architekturę oraz ogólny brak ładu i składu. Oczywiście, projekt KWK Promes nie zaradzi tej bolączce, ale może warto docenić to, co w tym jednym zrealizowanym egzemplarzu modelowego domu jest w porządku: prostotę bryły, urodę surowego cedrowego drewna na elewacji, przestrzenność i jasność wnętrz, przyjazny klimat dobrze służący zarówno ludziom, jak i ich otoczeniu. Nawiasem mówiąc, cedr za parę lat pokryje się srebrzystą patyną i można założyć, że aluminiowodrewniane ramy okien, które w tej chwili za mocno kontrastują z barwą drewna, za jakiś czas scalą się kolorystycznie z elewacją i srebrnoszarym odcieniem dachowej membrany.

przekrój B-B

przekrój C-C

niskoenergetyczny okrąglak

przekrój A-A

a

a

a

b

b

b

d

b

b

d

b

d c

e

c e

c

g

f

e

LEGENDA a — blacha tytanowo-cynkowa, profile aluminiowe podłużne, profile aluminiowe poprzeczne, papa ×2, deski 2,5 cm, krokwie 14 cm, wełna 20 cm; b — wykładzina 1 cm, wylewka betonowa 5 cm, styropian 3 cm, płyty OSB 2,2 cm, konstrukcja + wełna mineralna 22 cm, folia paroizolacyjna, łaty 15,5 cm, płyty gipsowo-kartonowe 1,2 cm; c — deski 2 cm, wylewka betonowa 10 cm, styropian ekstrudowany 15 cm, folia hydroizolacyjna, „chudy” beton 10 cm, zagęszczony piasek 30 cm; d — deski 2 cm, ruszt drewniany 3 cm, folia wiatroizolacyjna, wełna mineralna 14 + 8 cm, folia paroizolacyjna, płyta gipsowo-kartonowa na stelażu; e — styrodur 10 cm, folia hydroizolacyjna, monolityczna ława żelbetowa 30 cm; f — wylewka betonowa 10 cm, zagęszczony piasek 15 cm, tłuczeń 30 cm; g — płyty gresowe 2 cm, podkładki gumowe 4 cm, 2× derbigum sp, pianka poliuretanowa 4 cm, płyta żelbetowa 10 cm, zagęszczony piasek 30 cm

56

Architektura & Biznes  52010


a

świadomość inwestorów i architektów

LEGENDA a — blacha tytanowo-cynkowa, profile aluminiowe podłużne, profile aluminiowe poprzeczne, papa ×2, deski 2,5 cm, krokwie 14 cm, wełna 20 cm; b — wykładzina 1 cm, wylewka betonowa 5 cm, styropian 3 cm, płyty OSB 2,2 cm, konstrukcja + wełna mineralna 22 cm, folia paroizolacyjna, łaty 15,5 cm, płyty gipsowo-kartonowe 1,2 cm; c — deski 2 cm, wylewka betonowa 10 cm, styropian ekstrudowany 15 cm, folia hydroizolacyjna, „chudy” beton 10 cm, zagęszczony piasek 30 cm; d — deski 2 cm, ruszt drewniany 3 cm, folia wiatroizolacyjna, wełna mineralna 14 + 8 cm, folia paroizolacyjna, płyta gipsowo-kartonowa na stelażu; e — deski 2 cm, ruszt drewniany 3 cm, folia wiatroizolacyjna, wełna mineralna 20 cm, folia paroizolacyjna, płyta gipsowo‑kartonowa 1,2 cm; f — wylewka betonowa 10 cm, zagęszczony piasek 15 cm, tłuczeń 30 cm; g — płyty gresowe 2 cm, podkładki gumowe 4 cm, 2× derbigum sp, pianka poliuretanowa 4 cm, płyta żelbetowa 10 cm, zagęszczony piasek 30 cm; h — blacha tytanowo‑cynkowa, ruszt drewniany 3 cm, folia wiatroizolacyjna, wełna mineralna 14 cm, wełna mineralna 8 cm, folia paroizolacyjna, płyta gipsowo‑kartonowa 1,2 cm; i — bloczki 20 cm; j — płyta gipsowo‑kartonowa na stelażu, wełna mineralna 10 cm, płyta gipsowo‑kartonowa na stelażu; k — płyta gipsowo‑kartonowa na stelażu, wełna mineralna 10 cm, prowadnice szyby na stelażu

„Architekt jest od tego, by zmienić cię kolego” — brzmi jeden z bon motów Roberta Koniecznego na temat relacji projektant — inwestor. Pytanie kto kogo zmienił w tym przypadku? Dom w Radostowicach to pierwsza realizacja KWK Promes, w której poważnie zostały potraktowane kwestie wpływu architektury na środowisko i stało się tak w ogromnej mierze pod wpływem zleceniodawców projektu. Sam architekt podkreśla, że już od jakiegoś czasu chciał podążyć w tym kierunku. I dobrze, bo kierunek jest słuszny. I tak naprawdę nie ma większego znaczenia, kto komu będzie uzmysławiał, że architektura skupiająca się niemal wyłącznie na spektakularnej formie staje się powoli przeżytkiem. Grunt, żeby świadomość odpowiedzialności za to, co i jak budujemy stała się powszechna. A do tego jeszcze daleka droga.

A

a

c

e

i d

d

c

e

f

b rzut poddasza

a

B

Marta Karpińska

b

f

rzut parteru

a

rzut piętra f

b

f

c

e

b

e

c

h j

C

d

f

e

f B

A

b

Architektura & Biznes  52010

d

d

k

c

a

j

i

C

i

d

e

c

f

b a

57


Kwk promes na okrągło nr 214 maj2010