Issuu on Google+

60

lokalizacja: Rue Cristino Garcia, Saint-Denis 93, Francja; inwestor: władze samorządowe Saint‑Denis i Aubervilliers; autorzy: Vincent Parreira z zespołem; data projektu: 2006; konstrukcja: Incet, Sylva; architektura krajobrazu: Oasiis; powierzchnia całkowita: 7 070 m2; realizacja: Bateg + Arbonis, 2011; koszt: 14 mln euro

Vincent Parreira Atelier Architecture

kompleks szkolny Casarès-Doisneau

A

dolf Loos i jego apologeci pewnie przewracają się w grobach; nieco rustykalna na pierwszy rzut oka architektura świeżo wybudowanego ze‑ społu edukacyjnego Casarès‑Doisneau w podparyskim Saint-Denis — której naj‑ bardziej charakterystycznymi cechami są bogata ornamentyka, a także zastosowa‑ nie drewna jako dominującego materiału konstrukcyjnego i elewacyjnego — ra‑ czej odbiega od wyobrażeń, jakie mogli snuć ojcowie modernizmu na temat bu‑ downictwa początków XXI wieku. Nawet oswojeni z ekscesami postmodernizmu współcześni miłośnicy architektoniczne‑ go rzemiosła mogą w pierwszej chwili po‑ czuć się zbici z tropu na widok misternie rzeźbionych w drewnie tralek czy ażuro‑ wych obramień okiennych, które zdobią elewacje głównego budynku kompleksu. Jednak nietuzinkowa forma całego zało‑ żenia ma swoje uzasadnienie — wynika ona z twórczej interpretacji konteks‑ tu, wnikliwie przeanalizowanego przez

projektantów z paryskiego biura AAVP, na którego czele stoi Vincent Parreira. Zespół szkolny Casarès-Doisneau po‑ wstał na granicy dwóch podparyskich gmin: Saint-Denis i Aubervilliers, które pod koniec XIX wieku współtworzyły jeden z najbardziej uprzemysłowionych obszarów Europy. Ich władze ogłosiły wspólny konkurs architektoniczny (pra‑ cownia AAVP wygrała go, pokonując stu siedemdziesięciu konkurentów), w wy‑ niku którego w miejscu dawnych zabu‑ dowań fabrycznych został zrealizowany kompleks szkolno-sportowy. Współpraca obu lokalnych samorządów przy tej inwe‑ stycji znalazła odbicie w nazwie założenia — sławny fotograf Robert Doisneau był już wcześniej patronem szkoły w Auber‑ villiers, która przeniosła się do nowej rea‑ lizacji; władze Saint-Denis ze swojej stro‑ ny zaproponowały, by nad uczniami czu‑ wała także postać aktorki Marii Casarès. A r c h i te k to n i c z ny p e j z a ż r e g i o ‑ nu jest, mówiąc delikatnie, bogat y

i zróżnicowany. Tworzą go głównie charakterystyczne dla końca XIX wie‑ ku ceglano-kamienne budynki, a także kalejdoskop dwudziestowiecznych od‑ mian modernizmu. Na tym pozbawio‑ nym jakiegokolwiek urbanistycznego ładu tle wyróżniają się monumentalne formy historycznej (słynna dwunasto‑ wieczna bazylika Saint-Denis) i współ‑ czesnej architektury (monumentalna sylweta Stade de France w Saint-Denis czy założenie Centre Commercial Le Millénaire w Aubervilliers). Do tego do‑ chodzi bogate dziedzictwo budowni‑ ctwa poprzemysłowego. Projektanci z AAVP wzięli to wszystko pod uwagę, przygotowując swój projekt. Jak sami podkreślają — chcieli, by stworzony przez nich zespół budynków stanowił alegoryczną fuzję, na nowo interpretu‑ jącą architektoniczną przeszłość miejsca. W kompleksie stworzonym dla około pięciuset uczniów mieszczą się francu‑ skie odpowiedniki naszego przedszkola

alegoryczna fuzja


61


62

kompleks szkolny Casarès-Doisneau


63

rzut parteru

rzut 1. piętra

rzut 2. piętra


64

kompleks szkolny Casarès-Doisneau


65

i szkoły podstawowej oraz towarzyszą‑ ce im stołówka i centrum rekreacyjne. Jego trójkondygnacyjna, skonstruowa‑ na z betonu i drewna bryła na rzucie li‑ tery „U” tworzy wewnętrzny dziedziniec. Wschodnie skrzydło szkolnego budynku zostało ukształtowane w ten sposób, by wyeksponować odrestaurowany dzie‑ więtnastowieczny komin — jedyną po‑ zostałość stojącej w tym miejscu fabryki. Zdobienia zewnętrznych elewacji szkoły ze względu na zastosowany materiał — nieimpregnowany modrzew, w pierwszej chwili przywołują skojarzenia z budow‑ nictwem wernakularnym. Tymczasem stanowią one dosłowne nawiązanie do typowej dla historyzującej architektury drugiej połowy XIX wieku polichromii konstrukcyjnej — czyli ornamental‑ nych układów różnokolorowych cegieł

— dekorującej elewacje budynku fabry‑ ki czekolady, powstałego w tym okresie w podparyskim Noisiel według projektu Jules’a Saulniera. Od południowej strony założenie zamyka budynek mieszczący na pozio‑ mie drugiego piętra wysoką na siedem metrów salę gimnastyczną — sporto‑ wa infrastruktura tej części kompleksu służy nie tylko uczniom, ale też oko‑ licznym mieszkańcom. Obiekt powstał na miejscu hali fabrycznej, której stan techniczny, niestety, nie pozwolił na jej zachowanie. Nowy budynek swoją skalą nawiązuje do rozebranej struktury. Jego drewniana konstrukcja została osadzona na betonowych podporach, podobnie jak ma to miejsce w przypadku głów‑ nej bryły całego zespołu. Z zewnątrz obiekt mieszczący halę sportową został

fot.: Luc Boegly © AAVP

obłożony ażurowymi aluminiowymi pa‑ nelami w kolorze złota; perforowane pa‑ nele otaczają także na poziomie parteru całe założenie, tworząc dyskretną barie‑ rę oddzielającą bawiące się na szkolnym dziedzińcu dzieci od ulicy. Złoty odcień aluminium pięknie komponuje się z bar‑ wą drewna, które zapewne z czasem szlachetnie się spatynuje. Układ perfo‑ racji na metalowych panelach odtwarza dekoracyjne motywy z elewacji budynku szkolnego, ale ich rytm przywołuje sko‑ jarzenia z ornamentacjami charaktery‑ stycznymi dla świata arabskiego — to ukłon w stronę sporej części mieszkań‑ ców Saint-Denis i Aubervilliers pocho‑ dzących z krajów Maghrebu. Marta KARPIŃSKA (współpraca: Anna Popiel-Moszyńska)


Alegoryczna fuzja nr 236 marzec2012