Page 1

¡pool' "

Nr. 19-april 1978 ' '--- -

'

1

.:

Werkgroep tuigerij en dokumentatie Evenemenfien 1978 Kontributie 1977 en 1978 Rektifikatie financieel overzicht l@ntklfjlte ~?m!I lol Ie/wad van /wl?tknd letAflfovatÂťluitJ


Van de redaktie Verder vraagt de redaktie ook dringend om tekeningen of foto's. Want buiten de te lezen stukjes is een tekening of foto ook erg belangrijk om een leuk verenigingsblad te kunnen maken. Wanneer U een tekening of foto wenst terug te ontvangen, wilt U dan zo vriendelijk zijn op de achterkant van hetgeen U inzendt, naam en adres te vermelden? U zult het gestuurde dan netjes terugontvangen. Bij voorbaat hartelijk dank voor uw medewerking.

Op de laatste ledenvergadering zijn er opmerkingen gevallen over de vele typefouten, welke in de laatste Bokkepoot stonden. Wij bieden onze excuses aan aan alle leden, die zich ergerden, maar wilden deze fouten ook even verklaren voor degenen, die niet aanwezig waren op deze vergadering. Wel, de vorige Bokkepoot MOEST geruime tijd voor de ledenvergadering in de brievenbussen van alle leden glijden en de tijd ervoor was kort. Dus werd er in haast en met veel kunsten vliegwerk een Bokkepoot klaargemaakt. De redaktie belooft u hierbij beterschap voor de toekomst.

Inlevering van kopy voor Bokkepoot nr. 20 uiterlijk voor 10 mei a.s.(dit ~eldt ook voor advertenties)

Aan deze ''Bokkepoot'' werkten mee :

Ben Beltman Annemarie Kos Rille van der GaliĂŤn Gerard Meijer Edith MĂœller Herman MĂœller Mathieu Hendriksen Piet Verkerk Fred Schimmel Yvonne Zeegers Els Schuursma

1

'


Rektifikatie financieel overzicht Het financieel overzicht, zoals dat is gepubliceerd in Bokkepoot nr. 18, is niet korrekt. Hiervoor bied ik mijn excuses aan en geef voor de goede orde de juiste staat van baten en lasten, alsmede de balans per 31-12-1977. INKOMSTEN. --------saldo giro

UITGAVEN.

--------

1/1/77 kontributies '76 idem '77 idem '78 Vlaggen (inkl. porto )

f.6.227,72 Kontributie f. 20,-(foutief) - 1. 110 ,-- 9. 590.-- sekretariaat 105 ,-- (inkl. po sten) 2.165 ,90 reiskosten 27 ,-614,75 kontr. andere verenigingen 125 ,-diversen: diversen: verkoop poster f. 10 ,oude rekeningen rente giro - 79,21 (1974+1976 f. 788,20 nieuwspoort - 237,75 dekl. havens -f' 89 '21 en ligpl. 72,05 "

advertenties in Bokkepoot Alg. ledenvergadering materialen-f'onds (verkoop) Evenement te Zwartsluis

.

5 21 ,-477,--

-

f.

1 • 375 ' -3.564,70

2 3 '67 4 '38

Bokkepoot (drank en Jort nr.13 t/m 17 Algemene ledenvergadering Vergaderkosten Materialen-f'onds (aankoop) Evenement te Zwartlsuis Saldo giro 31/12/ 1977 f.

1. 098 ,-4. 49 3' 5 2 602,25 130,-8.604,50 5.606,34 810,87 23.674,38

De kaskommissie heeft op 6 maart 1978 deze cijfers gekontroleerd en dit financi~le overzicht in orde bevonden. Fred Schimmel.

2


Balans per 31-12-1977 Saldo giro per 31-12-1977 Inventaris sekretariaat: Typemachine f. 400,-Elektrische nietmachine 125,-_ _2_0_0,..z.=_ Diversen

810,87

1' •

725,--

Materialen (in opslag in 't Kromhout) in kader P.B.F. f. 5.068,30 buiten kader P.B.F. 2.157,70

7.226,-167,--

Nog te innen ( advertenties ) Nog te betalen (rekening t.b.v. sekretariaat) Saldo per 31-12-1977

f. 8. 9 28 '87

./.

90, 37 f.

8. 838 '5Ăś

============

Kontributie 1977en1978 U zult het wel gemerkt hebben: de accept-giro's zijn verstuurd. Ik verzoek bij deze nogmaals iedereen die dat nog niet heeft gedaan om gelijk even een bedrag (zoveel mogelijk, maar minstens f20.-) en zijn of haar giro of banknummer in te vullen en de kaart op te sturen, dan hoeven wij niet meer met aanmaningen te zeuren

en bent U voor 1978 lid van onze vereniging. Voor degenen die voor 1977 ook nog geen kontributie hadden betaald is dit de laatste kans om lid te blijven. Men moet dan minimaal f35,- overmaken. flS,voor '77 + f20,- voor '78), waarna men weer gewoon op de ledenlijst wordt gezet. Fred Schimmel.

3


Werkgroep tuigerij en dokumentatie Hoera en dank U wel. We hebben een overweldigend aantal reakties gekregen op ons verzoek (nogmaals) een inventarisatieformulier in te vullen en op te sturen. Een aantal waren vergezeld van ~oto's en/o~ aanvullende informatie (kopiĂŤn van koopaktes, meetbrieven, beschrijvingen van restauratie enz. ) Nogmaals willen we iedereen, die nog niet gereageerd heeft, vragen alsnog een inventarisatieformulier in te vullen, om ons te helpen een overzicht te krijgen van de schepen, die nog aanwezig zijn en in diverse stadia van restauratie verkeren.

Door een misverstand is het, in de vorige Bokkepoot afgedrukte formulier precies overgenomen van het formulier van 3 jaar geleden. In die 3 jaar zijn de ideeĂŤn over behoud en restauratie nogal gewijzigd en van het onder monumentenWET plaatsen van schepen is geen sprake. Hiervoor onze excuses en we hopen dat u, ondanks deze tekst, toch alsnog een ~ormulier met gegevens zult opsturen. Namens de werkgroep: Fred Schimmel.

Evenementen 1978 OOk in 1978 wordt er weer het nodige georganiseerd op het gebied van zeilevenementen met of rond historische zeilschepen. In het najaar zal weer de zgn. Strontrace gehouden worden, in de tweede helft van de zomer de Klipperrace en op 4,5 en 6 augustus de ZomerreĂźnie van onze vereniging. Dit keer wordt die weer in Marken georganiseerd, omdat het het vijfde evenement zal worden in de (nog jonge) geschiedenis van onze vereniging. We hopen hiervan een traditie te maken. Er is reeds een groepje enthousiaste mensen geformeerd die zich met de organisatie bezig zullen hou-

4

den en U uiteraard tijdig over de gang van zaken zullen informeren. Wat betreft de organisatie van het evenement dit jaar: Inderdaad hebben wij een paar enthousiaste aktievelingen bij elkaar, maar er is zoveel werk dat wij nog een heleboel mensen kunnen gebruiken. Wie voelt hiervoor? We hebben het meest behoefte aan leden met telefoon omdat anders het kontakt wat moeizaam verloopt. Degene die belangstelling heeft gaarne kontakt opnemen met het sekretariaat, tel.: 020-244516.


Van de "Vereinigung zur Erhaltung Segelnder Berufsfahrzeuge" kregen we een aankondiging voor de opening van het nieuwe seizoen voor de Museumhaven "Oevelgoenne", in Hamburg, op zaterdag-avond en zondag 6 en 7 mei. In het middelpunt staat bij deze manifestatie het eerste echte museumschip van deze zustervereniging, de "Johanna", een stalen vrachtever met een houten vlak. De deelnemende schepen worden op 6 mei tot 15.00 uur verwacht, waarna er een soort vrije markt wordt gehouden van allerlei produk ten die per schip aangevoerd (kunnen) worden. Op zondagochtend wil men gemeenschappelijk op de Elbe gaan zeilen. Men hoopt bij deze opening, of anders in de loop van het

Schipper Koster vertelt:

seizoen vele geïnteresseerden te ontvangen. Kortgeleden ontvingen we ook een aantal uitnodigingen voor een "Veteran Ships Rendezvous" bij Oslo, dat wordt gehouden van 14 tot 10 augustus, en georganiseerd door "Seilsk~nte­ klubben Colin Archer". De schepen (10 grote vierkant getuigde en ong. 90 kleinere) worden op 13 aug. verwacht in de haven van Son, ten zuiden van Oslo, vanwaar men met elkaar naar Hoved~ya, vlak bij Oslo wil varen. Bij het sekretariaat zijn een aantal informatieboekjes met inschrijfformulieren voor belangstellenden. De inschrijving voor deelnemende schepen sluit op 1 mei.

De persoon, die de steen opstak, zijn hand was in de midden onder de steen en degene, die de steen aanpakte nam de stenen weer bij de einden en mikte het stapel(vervolg van Bokkepoot tje op de kruiwagen. (op het nr. 19 ) stenenvervoer komen we laEen heel belangrijk punt was ter nog wel eens terug.) de hoogte vanaf de buikdenWij gaan eerst verder met ning, tot aan de bovenkant hoe en waarom men dit of van de den.(lees dennetjes) dat, zus en zo deed!! Hier kwamen immers de ganOok met lichte lagens, zogen (brede planken) te ligals turf, stro en dergegen en bij het lossen stonlijke, werkte het veel ecoden daar de kruiwagens op, nomischer als een gro.ot hoe lager de kruiwagen bij deel van de lading zich bode buikdenning was zoveel te vendeks bevond. We denken gemakkelijker kon men het hierbij b.v. aan stro, takte lossen produkt met een kebossen, rijshout e.d. schop in de kruiwagens depo- Alles moest met de hand generen. Ook met steen was beuren en hiermede werd, de korte afstand tussen buik-bij de bouw van •n schip, denning en bovenkant den alvast rekening gehouden. van het allergrootste belang. Wij gaan eerste de grotere Degene, die op de gang stond schepen onder de loup nemoest van de opsteker de men. De doorlopende den met steen gemakkelijk aan kunhet verhoogde mastdek was nen pakken. al een aanmerkelijke verbe-

5


Als de wind steeds uit de Z.W.-hoek bleef waaien, dan kon het gebeuren, dat er op de duur een hele vloot schepen aan de havendijk lag. (te Zwartsluis) De schippers liepen uit verveling met elkaar aan de wal te kletBij de meeste schepen sen. En waar praatten ze kwam er een originele over? Over varen! ankerlier op met schijfAl lag tijdelijk het schip ketting en dan nog een tegen de wal, de geest behoorlijk grote ijzeren bleef varende. Passeerde er roef. een origineel motorschip, Het kon niet op! Wie zo'n die zomaar doorvoer richschip bezat, die bezat heel ting Amsterdam, dan stonwat! den de schippers dat schip, De minderbedeelden keken meewaardig schuddekoppend, dan ook met argusogen tegen na te kijken. Wat die man hun zoveel rijkerer kolledeed was eigenlijk onverga' s aan. Afgunst en jaloeantwoord. Zomaar op een zie is er altoos geweest. draaibeweging te vertrouDe minderbedeelden hadden wen, dat elk ogenblik uit het er al spoedig over, dat kon vallen! Die nooit eens hoogmoed nog wel eens voor meer van de grotere wind de val kon komen. Velen van kon profiteren! Wat moest die generatie hebben er ook dit nu worden! Het einde hun hele leven over gedaan was nu gauw nabij! om het schip boven water te De motor werd een uitkomst houden en het percentage, voor degenen, die beurtdiendat het niet geklaard heeft, sten onderhielden. Nu kon en afgedreven is, is ook er immers veel beter op de aanzienlijk. gebruikelijke tijden gevaEen scheepsbouwer werkt van- ren worden! zelf ook voor zijn eigen In het begin van deze omportemonnai. Toen er voldoen-wenteling zag je nog maar de klipperaken waren, was zo af en toe een motor vamen op technisch gebied al ren, geleidelijk aan werzo ver gevorderd, dat de mo- den het er steeds meer, tottor zijn intrede deed! dat ze als paddestoelen uit Al was het dan eerst maar de grond rezen. Al met al experiment, de bouw van ori- nam het zo'n vorm aan, dat ginele motorschepen had ook de motorschepen het leeuwenzijn intrede gedaan. De deel van het vervoer gingftl voorui tstrevenden probeerden opslokken! hier en daar met een ontvan- Nu ga ik weer de klipperger in kontakt te komen en aken en andere zeilschepen zo werd de relatievaart gebo-onder de loup nemen. Het ren. Men probeerde bij de een werd in Rotterdam zo maar of andere ontvanger in dienst de gewoonste zaak van de wete komen, opdat men bij de reld, dat men voor bijna aanschaf van een origineel alle aan te bieden vrachten, motorschip, wat zekerheid in een motor vroeg. Met een het vooruitzicht had. zeilschip kwam men bijna Dat de te vervoeren goederen niet in aanmerking! Met de in zo'n geval altoos voor eenintrede van de motor, werd lage vrachtprijs plaats von- een nieuwe periode ingeluid. den, hoef ik hier eigenlijk De altoos zo gemoedelijk niet bij te schrijven. Dat varenden, die voorheen laat zich zo wel raden. nooit geen haast kenden,

tering, nu kon er uit het voorschip normaal geladen en gelost worden!! De smallere gangboorden en het verhoogde mastdek was ook alweer een hele verbetering.

6


sloegen om in gehaaste mensen. Het werd een algemene slogan onder de motorschippers: Met zo'n hoge investering kunnen we niet meer tegen de kant liggen! Gevolg dus: een moordende konkurrentie in de vrachtprijzen, plus het geknoei om aan een reis te komen. Een reisje moest soms duur gekocht worden. Om bij het onderwerp te blijven, waar we dit keer mee begonnen zijn, willen we de periode van de steilsteven onder de loup nemen. Toen men tot de ontdekking gekomen was, dat een schip met wat dunner ijzer, wat minder spanten, wat minder klinknagels enz, het ook wel kon, ging men op sommige werven een heel ande-

re methode volgen. Men bleef gebonden aan de beperkte afmetingen en ging die nu geheel benutten op de steile steven. De vierkante bouw ( ook in de kimmen ) en de volle te benutten breedte, soms wel 5,4 m, maakten er een voordelige lader van met geringe diepgang.

P.S. Er valt natuurlijk wel zoveel te vermelden uit die tijden, dat ik daar stof genoeg voor heb. Toch zou het gemakkelijker zijn, als b.v. iemand een bepaald onderwerp beschreven zou willen zien. Wilt U dit dan kenbaar maken? (Aldus schipper Koster. Red. )

De knecht van de ''Mikweh'' Onder het licht van een olielamp kwam de gemeentelijke uitnodiging op tafel en besloten we met het toenmalige (bokkepoten) Vlaggeschip der Edele Vereniging, het feest enig kaliber te gaan geven. Men moet niet vergeten dat het schip voornoemd niet in het bezit is van een mechanisch voortstuwingswerktuig (je krijgt die vlag uiteindelijk niet zomaar), dus boomden we het ding op de dag van vertrek door de Prinsengracht richting IJ.

De avonturen van de knecht van de "Mikweh" (of: Hoe een pleziertochtje anno 1977 kan aflopen.) Het was ter herdenking van de zoveel-en-halfjarige herdenking van de slag op de Zuiderzee, dat de gemeente Monnickendam de eigenaars van oudhollandse schepen uitnodigde, om 'ns een weekendje de stad te komen opluisteren. Ongeveer een maand voordat dit gebeuren zou plaatsvinden, kwam ik bij P. op bezoek.

7


Het was op donderdag, gewone mensen werken dan en ik wil niet zeggen, dat die mensen op weg naar hun werk, van hun fietsen vielen, maar ze denken toch altijd minstens dat het een film betreft. "Papa, wat doet die man daar?" roepen de kinderen. "Oh, die meneer heeft een kapotte motor, Jantje", zegt Papa. Nou ja, op de plaats van afvaart aangeland, de plaats dus waar de schipper zijn wijsvinger bevochtigt en in de lucht steekt en de knechts (ja, d'r was no~ zo'n idioot ingetrapt!) met geoliede, routineuze gebaren, fok en grootzeil hijsen, touwwerk opschieten, ankers klaarmaken, zwaard laten zakken en ondertussen een shaggie rollen, konden wij slechts konstateren, dat schipper's wijsvinger aan alle kanten opdroogde. Dat deed de zon (het was zomer, maar er was zon.) Er was echter geen wind. Een schipper is niet voor een gat te vangen, dacht P liet een mast zakken, nodigde ons uit plaats te nemen in de uitwip en presenteerde ons de, altijd aanwezige, sloepsriemen. "Even naar de Willemsluis jongens!" Och, je bent jong, sterk en je wilt wat, dus we roeiden die elf en een kwart ton even naar de Willemsluis, alwaar we voorspoedig geschut werden. De sluiswachter kwam natuurlijk informeren of de motor kapot was en zei dat we anders zijn vrouw wel konden lenen, want die kon zo goed trekken. Wat moet je daar nou op zeggen? Juist, ja en dat zeiden wij ook! De zon was er nog steeds, begon ook steeds meer z'n

best te doen, maar de wind hing nog steeds in een zakje. ( op de borst van Odysseus ) Dat werd dus doorro ei en tot na de tweede brug van het Noord-Hollandskanaal. De ontberingen van de galeislaven stonden ons na enige tijd helder voor ogen. Wat zouden die mensen gedaan hebben om zoiets te verdienen? Rob (onze werkende passagier) had midden op het IJ het genereuze aanbod gekregen van de schipper 'dat as 't em niet beviel, die altijd nog kon afstappen op de Willemslui s. ' Hij bezwoer me, dat hij op dat moment eigenlijk direkt over boord had moeten springen om naar de geciviliseerde wereld terug te zwemmen. Tijdens het roeien zag ik dat P., naast zijn normale drukke en verantwoordelijke bezigheden als schipper, al enige tijd aan het friemelen was met een linnen band, die hij met beide einden en door middel van zo'n onnavolgbare schippersknoop, aan een lang stuk touw verbond, hetwelk door een blokje in de mast geschoven was. En jawel hoor, de mast ging omhoog, de riemen werden opgeborgen. Zijn we d'r al? Nee, we waren d'r nog niet. Maar er was wel een pad langs het kanaal en daar mochten we, hoe oudhollands!, op lopen en jagen! Het enige dat mij van deze tocht nog bijstaat, zijn de verwarde blikken der vissende dagjesmensen, de vraag of de motor soms kapot was en de tune van 'Lawrence of Arabia' (vanwege de zon dus). Al jagende, zwoegden we naar Broek-in-Waterland alwaar we, Leve de afwisseling, het laatste stukje tot de bruggetjes maar weer roeiden.

8


Aangekomen in de vaart naar "Achteruit honden, "schreeuwMonnickendam werden we opde hij "lafaards!" Maar gelopen door een plezierbeseffend, dat hij hier jacht, waarvan de eigenaar te doen had met een stel vriendelijk informeerde of desperado's, nam hij toch de motor soms kapot was en wijselijk het aanbod van aanbood ons wel tot Monde sleep aan. Uitgeput vienickendam te trekken. Hier len wij neer aan dek. werd een aanslag gepleegd Ik besef, dat enigen onder op P's gietijzeren schippers-U, die zelf misschien jaren geweten. Vriendelijk doch in 'de liende' hebben gelobeslist keken zijn staalpen, minachtend hun neus blauwe ogen, omringd van het, zullen ophalen voor dit door over het water turen, onbeschaamde staaltje van door en door gelijnde geslapheid. Maar ik geef toe zicht, in 's mans ogen. het is niet anders. Op zijn plaats, ijzeren Hoe dan ook, tijdens de vuist aan de helmstok, recht-sleep werd de vrede getete hij zijn rug en sprak: kend en bezegeld met een "Nee dank U, wij redden borrel, het wel!" De brug onderdoor en daar Diep binnen in Rob en mij was de eerste sluis al. brak iets. Hoe ontroerend! Schutten ad. f, 2,50. Hetzelfde moment begrepen Ha nog een sluis. we echter de konsekwenties Schutten ad. f. 2,50. die dit voor ons zou hebben. Waar het dus om gaat is: We hadden geen keus. dat je uitgenodigd wordt op Als één man kwam de beeen banket, maar zelf wel manning uit zijn hol voor de kroketten moet meenemen. de mast vandaan en liep We vernamen, dat we zelfs gillend naar de kampanje HAVENGELD moesten betalen. Beroofd van alle hoop, ' (dus je moest ook nog je eidreigden de ellendigen de gen stoel meenemen.) kaptein het hoofd in te Door echter een, voor de slaan en het schip over te havenmeester, totaal onbenemen. MUITERIJ!! reikbare plaats in te nemen De schipper telde razendin de haven, ontdoken we dit snel de koppen van de, hem havengeld. We waren er ! ! ! trouwe bemanningsleden Voor ons mocht het feest ' b eginnen . f t maar kwam al net zo snel' ·· tot de konklusie dat hij Frank. zich tegenover een overN.B. WORDT NOG VEHVOLGD. macht bevond.

Volgende aflevering: -Patathalen op Marken. -Een onvrijwillige ontmoeting in Volendam -De weg terug.

9


Ontmoeting Elf jaar gelden ontmoette ik voor het eeBBt bewust een boot. 16 Jaar, van drie hoog achter. Wat is dan een boot voor je? Hoogstens zo'n ding, waarvoor je voor de brug moet wachten! ! Maar je komt iemand tegen met een boot en je helpt wat aan boord. Het gaat je interesseren en je gaat leren werken aan zo'n schip. De gereedschapkist aan boord van die tjalk, van ongeveer 80 ton, bevatte: een bijl, een zaag, hamer, nijptang, schaaf, twee beitels, een paar avegaars, omslagboor en, ergens diep weg, een dissel en een rijschaaf. Met dit gereedschap werd me geleerd om te gaan aan boord en aan een schip te werken. Het was goed met zo weinig materiaal te leren werken aan boord van een schip, zoals in de tijd dat deze schepen werden gebouwd. En het kon niet uitblijven: ik kocht ook een scheepje. Platenspeler, platen, enz. verkopen en een Westlandertje gekocht van 10,9 m. kaal casco. Goed, beginnen maar! Met grote hulp van de schiPper van de tjalk hebben we er in ongeveer 1t jaar tijd een roefje, luikenkapje, mast, (steigerpad) giek, zwaarden en zeil opgekregen. Zodra het kon, woonde ik aan boord, nergens stahoogte. (De stelregel: een schip is om te varen en je kan er ook nog op wonen, vond en vind ik, heel acceptabel.) De zwaarden van dat scheePje waren trouwens prachtig. Komt die schipper op een nacht aan met een duikplank, in tweeën gebroken. Nou 'n

kwaliteitje hout, mooi verloop van dik naar dun. Zeilen naaien van dekzeilen (kaasdoek), zodat de banen mooi met het achterlijk lopen. En ja ••• een motor? Een vaarboom, pikhaak, twee lange riemen ging prima. In het voorste onderluik zitten, de riemen tegen de bolders, De Amstel afgeroeid, door de Utrechtse brug, mast omhoog, zeilen op en wat nu? Ja, er moest gezeild worden, iets wat ik nog nooit had gedaan. Wel veel verhalen van gehoord, een paar gelezen en nu! ! De wind kwam recht van de wal, dus dwarssc~eeps en ik de zeilen strak. Want je moet toch wind vangen in die zeilen. Afijn, na drie keer uit lagerwal te zijn gemodderd, fietst er iemand langs, die schreeuwt: "Je moet die zeilen niet zo strak houden! 11 Dat was wat nieuws, dus proberen en gaat me dat scheepje zomaar vooruit zeg!! Dat was heel goed: niets te weten over zeilen en het dan helemaal op gevoel leren. Zeil losser, strakker en ja hoor, ik kwam zelfs de bocht door. Bij Ouderkerk leren remmen. Voor de brug, nou dat viel mee, zeg. Je laat de schoot los en de vaart gaat eruit. Afijn, omdat er geen motor in stond, leerde je op 't laatst zo gezegd, lezen en schrijven met zo'n scheepje. Op de Westeinder zeilen, schoot vast, roer op de pen en in de roef zitten op het bankje uit de raampjes kijken en dromen, mijmeren. Zo'n tevreden gevoel krijgen over dat scheepje, je veilig voelen in haar.

10


Het ruimpje is de moederschoot: de naam zegt het al, het ruim, de ruimte, alles kan er gebeuren. Stenen, stront, hout, graan, koeien, mensen, een werkplaats, een huiskamer, toilet, douche, of gewoon de ruimte. Goed, we waren dus aan het zeilen en proberen nu ergens aan te leggen. "HĂŠ, ga jij met die strontpraam ef~e ergens anders liggen!" zijn kreten, die je regelmatig te horen krijgt in kontreien van toeristisch vermaak. Voor-en najaar zijn de beste tijden om te varen. Dan lig je ergens langs 'n dijk, bent buiten bezig, komt er iemand langs, die vraagt: "Is dat bootje van U?" Dan krijg je verhalen van vroeger, enz. enz. Maar de vraag: is dat bootje van U, deed me denken.

Volgens mij is het scheepje van degene, die het heeft gebouwd en ik mag er alleen maar voor zorgen.

De schipper is dood

de kop van dit stukje: Dat is een van de opmerkingen, die je te horen krijgt als je schip nog niet helemaal tot in de puntjes is.

In een vorige Bokkepoot schreef ik over mijn schip de 'Vriendschap', hoe ik haar gevonden en haar weer onder zeil, in de oude glorie, heb gebracht. Maar ze is natuurlijk nog lang niet af. ze moet van binnen nog worden afgetimmerd, de zetborden moeten er nog op, houten blokken moeten worden gemaakt enz. enz. Met andere woorden: ze zeilt, maar de fijne a~werkingen mo eten nog gedaan worden. Want je hebt een schip en wilt er zo gauw mogelijk mee varen.(Wat het doel is van onze vereniging.) Maar ja, daardoor krijg je ook leuke en rare opmerkingen te horen. Zoals je al gelezen hebt in

Balthazar.

En een van die puntjes is de top van de mast. Het was namelijk zo, toen ik eindelijk de zeilen kon hijsen, was ik niet meer te houden en al die afwerkende dingen moesten dan maar wachten, dus varen. De vakantie stond voor de ~eur, dus d~ tros los en hijsen de zeilen. Er moesten zelf~ nog enkele tampen gesplitst worden, dus de boel maar aan elkaar knopen en splitsen dan maar onderweg. En daar ging ik met miJn vrouw, dochtertje en scheepshond richting Friesland. Naar het plaatsje Gorredijk dat aan de Opsterlandse Compagnonsvaart ligt. Daar heb-

11


ben wij kennissen, die altijd veel belangstelling tonen voor ons schip en die wilden we dus verrassen. De Opsterlandse Compagnonsvaart is een oude turfroute, welke moet openblijven en ik heb een oud tur~schip en zo sloegen we 'n heleboel vliegen in één klap. Het is trouwens echt de moeite waard, die tur~route. Je komt door veengebieden en dat valt niet mee, vooral omdat wij vaak helemaal alleen waren en je soms zel~ bruggen moet draaien. Moeilijk ook omdat wij de hele route onder zeil gevaren hebben. En dan is het hard werken: zeil neer, bomen, era~ springen, brug openen, zeil hijsen, enz. enz. (en dat met z'n tweeën) Maar goed, we hebben genoten en ik raad •t iedereen aan, hoewel:het wordt dan misschien weer te druk, maar ja, dat zijn dan weer andere problemen. Maar goed, na 'n dag heerlijk te hebben geklungeld, kwamen wij in Gorredijk aan. De brug werd al opengedraaid na ~et zien van zo'n oud schip onder zeil. En onder krit~sch O?g va~ 'n paar oude baasJes, misschien oude turfschippers, voeren wij binnen.

zitten. Ga maar eens een dagje bij de sluizen zitten. Het is precies dezelfde agressie als op de weg. Maar goed, we dwalen af! Zo kwamen we in Gorredijk aan en het was 'n hele verrassing voor onze kennissen. We konden precies voor hun huis aanleggen, midden in 't dorp. We hadden veel bekijks. Na een paar gezellige dagen daar en na het tur~museum te hebben bekeken (erg leuk)vertrokken we weer. Nu moesten we eerst door een sluisje, midden in 't dorp. Gorredijk was vroeger een belangrijk dorp voor de tur~vaarders, want je kon er van alles opnieuw inslaan, als je het veen inof uitging en dat kan je nu nog goed zien. Alles praktisch nog in oude staat. Maar goed, wij de sluis in, de sluiswachter al 'n paar keer onder het draaien (alles met de hand) naar ons kijken. En ja, hoor, •t kommentaar: " Is de schipper dood." Is de schipper dood?, dacht ik en ik voelde me juist zo best met al dat bekijks voor m'n mooie oude schip. Dus zei ik: 11 Hoe zo?" De sluiswachter antwoordde~ "Nou de top is eraf." en beEén van de oude baasgon te lachen. je~ (m~t pe~) r~ep: "Goed zo, Nou ja, ik ook, want met prima. en ik riep terug: al die haast had ik de "Tf!e g~an ti:r~ halen", wa:;irop trompet en de vleugel glad hij z n duim opstak en riep: vergeten. Ik wilde varen en "J:;i,ja, d~ ts ;,n echt sch~p, dat zat zo hoog!! frima! pri~a. (H;t w:;is in Maar ja, ' t kommentaar was t Fries, ik kon t niet goed. Ik gaf 'm een pilsgoed verstaan.) je en verzekerde hem dat Ik was zo'n ~eetje do?r de ik springlevend was ~n dat b:~g, toen ~ij me nar~ep, de top er zo gauw mogelijk wiJzend op n groot wit op zou komen. j aDchnkt: d. . t , En zo voeren we weer verder. " e om ie nieuwe au o. 11 , waarop de andere baasjes Na mijn vakantie begon ik moesten lachen. meteen aan de top. Zo was ik op een zaterdag bezig En eigenlijk hadden ze gelijk, tegenwoordig vamet de top, de trompet ren ze alsof ze in 'n auto had ik al klaar, toen 'n

12


zeilschipper langs kwam. Die zei: "Ja maar, dat kan zo niet. Je kan er wel een vleugel en een zeildoek aanmaken en dan denken:dat zit hoog en het ziet er leuk uit, maar als je 't doet, moet je 't zo doen. Ik kan het wel dromen, want ik moest het als kleine jongen van m'n vader verwisselen, als het kapotgewaaid was." En hij het zaakje uittekenen en ik aan de slag. En nu wil ik het voor de liefhebber ook uittekenen, om zo onze schepen nog meer naar het originele terug te brengen. De trompet en de trommelstok spreken voor zichzelf. Onder aan de trompet kan je een beugel maken, die uitsteekt naar stuurboord. Deze eindigt in 'n soort vorkje, waar twee rolletjes inzitten. Over het buitenste rolletje komt het halend part, waar de lamp aan hangt en gaat over het tweede rolletje weer naar beneden door een oog langs de lamp. De af stand tussen de twee rolletjes is de zijkant en het midden van de lamp. Nu nog een lijn onder aan de lamp zodat de lamp niet meer gaat slingeren. De maten op de tekening kun je zelf zo'n beetje

bepalen. Je moet de hekkevleugel zo uitzagen, dat ze iets omhoog wijst. Maar nu het doek: het moet vlaggendoek zijn, kleur blauw. In het begin is de wimpel ongeveer net zo breed als de vleugel bij de trommelstok en loopt dan langzaam smaller uit tot ongeveer 3 à 5 cm. aan 't einde van de wimpel. Dan wordt het doek geplooid op •n stokje (dit schuif je in de zoom ) en het stokje wordt met een paar steken door de gaatjes van de vleugel vastgezet. Bovenaan wordt het doek ook met 'n steek door de gaatjes vastgezet. Het geplooide gedeelte is rood, wit en blauw. Verder wordt onderaan de wimpel, op de zoom, met blokjes of franje van rood, wit, en blauw afgezet.

13

\\


De lengte kan van 3 tot 7 meter of langer zijn. Op deze manier kan je het doek gemakkelijk vernieuwen. En let wel: Als de wimpel eraf is, is de schipper dood ! ! Gerard Meijer.

,....--.

Boekbespreking

achtereenvolgens jn het hotel "Galamadammen", tussen Fluessen en Morra, en het sluiswachtershuisje te Molkwerum woonde. De tekst bevat veel informatie over de schepen, die deze punten passeerden of er een nachtje bleven liggen. Erg leuk vind ik de passage waarin hij de kleuren van de schepen beschrijft: " •• En verder bestaat er een goede traditie bij het gebruiken van verf. Het berghout is zwart. De achtersteven is geel, dit zet zich door over het roer, dat gedeeltelijk ook geel en zwart is. De kluisborden zijn ook geel." Ik heb de indruk dat de tendens tegenwoordig bij donkergekleurde schepen ligt. Zwart met donkerbruin of donkergroen en donkergeschilderde roef. Wat vrolijker mag ook dus, leren we uit dit boek. Speciale aandacht vragen de tekeningen, etsen, aquarellen, ed., het gebied waar Dijk uiteindelijk enige roem op verworven heeft.

Dijk was bij uitstek tekenaar van het hollandse "Vandaag heb ik een grobinneschip. te tweemastklipper geteZijn werk munt uit door kend, de "Verwisseling" sobere, realistische weervan Heumen, Schipper Kosgave; het is alsof schip ter, 209 ton. en tekening elkaar aanvul•• de bemanning bestaat len. uit vrouw en twee dochters. Erg mooi vind ik b.v. de •• Er is een opduwer bij tekening op blz. 20 van het schip met een 15pk. het scheepje "De KoophanKromhoutmotor." del", een tjalkje van 24 Een mooi citaatje voor heton. dendaagse 'PK-freaks' Zelf zegt hij:"Wat het teen het komt uit "De schoon- kenen der schepen betreft heid onzer Binnenschepen" is dit zeker wel de vruchtgeschreven door W.J.Dijk baarste tijd van mijn leIk weet niet precies wanneer ven geweest." dit boek is uitgegeven, maar Het boek is uitgegeven ik zag het vorige week in door A.J. Hilgersom/Navide boekhandel en heb het ~are te Amsterdam, meteen gekocht. ( ISBN 90 70135 02 7 ) Het is geschreven aan het kosten f. 37,50 en dat is eind van de tweede wereldhet, naar mijn mening, oorlog, toen de schrijver nog waard ook.

14


E NQUE T E

L I GP L AAT S E N

van de werkgroep Havens, Ligplaatsen en Vaarwegen

WAT KAN EEN WERKGROEP DOEN VOOR LEDEN VAN DE VERENIGING? EEN WERKGROEP KAN NIETS DOEN ZONDER UW MEDEWERKING! Waaruit kan dan wel die medewerking bestaan? Uit: het invullen en opsturen van dit enquête-formulier (Postbus 2004, Amsterdam), Waarom wordt deze enquête gehouden? 1. Informatie inwinnen van leden om informatie te kunnen geven aan leden. Bijvoorbeeld om een lid van de Vereniging of zijn juridisch adviseur grond onder de voeten te geven. 2. Een averzicht te krijgen van knelpunten met betrekking tot liggen en varen van schepen van Verenigingsleden, Dit biedt ons een sterkere positie bij overleg over mogelijkheden en knelpunten met "overheden". 3. Ook "ligplaatsprobleemloze" leden wordt dringend gevraagd dit formulier in te vullen en te retourneren zodat we een zo goed mogelijk overzicht van de ligplaatsen en vaarwegen situatie krijgen. 4. Op het ogenblik heeft de werkgroep contacten met enkele juristen voor wie de resultaten van deze enquête zeker belangrijk zijn bij het verlenen van hulp. 5. De verstrekte gegevens zullen "vertrouwelijk" zijn en alleen intern in de Vereniging worden gebruikt. We zullen er nauwkeurig over waken dat geen der leden nadeel ondervindt door het invullen van dit enquête-formulier. Alstublieft vragen zo kort mogelijk beantwoorden, zo mogelijk doorstrepen wat niet van toepassing is. Eventuele uitgebreidere informatie (per vraag) op een apart vel papier. 1

naam (eigenaar/lid):

2

adres:

3

naam schip:

4

ligplaats schip+ gemeente+ prov.:

5

tonnage (evt. oud) + afmetingen:

6

type + bouwjaar:

7

in welk stadium is de restauratie van uw schip? onderdeks gereed /bovendeks gereed, behalve tuigage / voltooid (inclusief tuigage)

7a 1. hoeveel jaar bent u met restauratie bezig geweest: 2. hoeveel jaar denkt u nog nodig te hebben: Sa bewoond?

ja / nee

8b verhuurt u uw schip? ja / nee Zo ja, hoeveel weken per jaar ongeveer: 9

havengeld/liggeld per jaar: f ~~~....,..~~~_,..-..,,.,._....,.._,.,....,......,.._,..~,...­ Evt. korte toelichting ("overwinter" havengeld, "schriktarief")

9a voor welk "soort" vaartuig betaalt u havengeld: bedrijfsvaartuig / jacht / woonschip / ander:

15


10

hebt u walaansluiting: nee / electriciteit / water / gas

11

wat het schip betreft: mag u varen, kunt u varen? mag / kan / kan niet / mag niet

lla aantal weken per jaar dat u vaart: 12

ondervindt u ligplaatsproblemen: ja/ nee Zo ja, welke (korte omschrijving:

12a als u ligplaatsproblemen hebt en eventuele bewoning wordt gestaakt, mag u dan (legaal) blijven liggen? ja/ nee / ander: 12b (denkt u dat) uw ligplaats(probleem) verband houdt met het silhouet van het schip? ja / nee 13

ondervindt u problemen bij vertrek of terugkeer? ja / nee Zo ja, welke? (havenmeester, (brug)wachter enz.):

13a ondervindt u wel eens doorvaartmoeilijkheden? ja / nee Zo ja, welke en waar (aard, datum, tijd, plaats, enz.): 13b ondervindt u moeilijkheden in havens als "passant"? Zo ja, welke (gĂŠĂŠn plaats, hoogte havengeld):

ja / nee

14

bent u ligplaatsgebonden? ja / nee Zo ja, waarom (bijv. werk):

15

onder welke voorwaarden ligt u op uw ligplaats? 1. mondelinge / schriftelijke / geen toestemming 2. toestemming van: ambtenaar / gemeente / provincie / ander: 3. evt. andere oplossing:

15a voor welke periode geldt eventuele toestemming?

~~~~~~~~

15b korte toelichting hoe u aan ligplaats bent gekomen: 16

hebt u bij ligplaats- of doorvaartproblemen juridische hulp gehad? ja / nee Zo ja, waarover, tegen wie, procesvoering, uitspraak of oplossing:

16a welke juridische hulp? (advocaat, wetswinkel): Zo mogelijk: naam + adres voor evt. andere gevallen: 17

mocht u verder nog bijzondere kennis of opmerkingen hebben die voor de werkgroep en dus voor de Verenigingsleden van belang zijn, wilt u dat dan op een apart vel papier vermelden.


Te koo1 gevra~d: Goedeok. On rlijk 1 m. Hijs van 9 tot 12 m. P.A.Rezelman, Postbus 8, Den Oever.

Te Koop: Tjaikje l2m. Compleet casco met motor, zeilen enz. Binnenbetimmering en indeling moeten nog gebeuren. Alle materiaal aanwezig. H. '1es sie, Schupperi jweg 2 7, Apeldoorn.

Te koop prima geteerde luiken. Te bevr. F. Lansen, Rottewe~je 5, Haarlemmerliede ( bij speeltuin De Zoete Inval ) tel. 023-345071

Te Koop: Snel, origineel skĂťtsje, in goede staat, zeilklaar, 15,60 x 3,30 x 0,46 m. 28 ton. DTP 45 PK. Tel.: 020-860798

Te koop JP4 Lister 40 pk motor zonder keerkoppeling. Te bevr. Dik Kolkman. Poepershoek, Postbus 1977, Zwolle.

Te koop aangeboden: Kluiffok van Oostzeeklipper. Voorl. 16,5m onderl. 5,5m.,achterl. 12,5m. Tegen aannemelijk bod. tel. 04168-1879

Te koop t.e.a.b. houten hollandse roeiboot met inboard Detroit Perfection motor 6 pk Âą 1908. z.g. kaaskopje. Te bezichtigen Oude Schans t/o 62, Amsterdam.

Te Koop: Lichtgebogen gaffel, 2m. Tel. 020-860798

te koop: 2 bokkepoten, staal lengte 5 m. gegalvaniseerd 1 dubbel ankerlier afm. 60 x 60 x 60 1 nieuwe draadlier afm. 60 x 60 1 stokanker + 150 kg. verschillende grote blokken. 1 butagasstel, 2-pits 1 butagasfornuisje, 2-pits met grill en oven. 1 butagaskachel 4 kromme gaffels tot 4m. 1 duikpak of waterskipak (voor heren) 1 kompas 1 gasstrijkijzer 1 24-volts strijkijzer Te bevr. J. Snoep, Visstraat 32, Tholen. tel. 01660-2443

Aangeboden: stel stalen zwaarden 3x1m stel houten bokkepoten 5,8m. Gevraagd: stalen vlet met luchtkasten, liefst 3-3,50m. J.Engelbert, Postbus 68, Mannickendam of tel. 02284-1426.

Profile for LVBHB - het Historisch Bedrijfsvaartuig

Bokkepoot nr 19  

Verenigingsblad van de LVBZB (voorloper van LVBHB)

Bokkepoot nr 19  

Verenigingsblad van de LVBZB (voorloper van LVBHB)

Profile for lvbhb
Advertisement