Page 1

Opbouw Berlijnse muur

Hoofdartikel

De maanlanding

column

Vogue, new york city ballet in moskow

cultuur

Kennedy dood  nieuwe

binnenlandse politiek

Auto’s, computers

economie

Martin Luther King-zwartwit

samenleving

9 - Op de eerste schooldag na de kerstvakantie houdt de gouverneur van Georgia de poorten van de

universiteit gesloten. Hij wil voorkomen dat de federale regering met militaire dwang de toelating forceert van enkele zwarte studenten.

Gebeurtenis die er niks mee te maken had

Adolf eichman opgehangen

Spotprent (garagedeur, stenen gooien vanaf viaduct) & reclames/advertenties (mode)

Krant Lutsia Kors


West-Berlijn niet meer te bereiken vanaf Oost-Berlijn Van onze verslaggeefster Emily Jackson , 14 augustus 1961 “Mogelijk derde wereldoorlog” Sinds zondagochtend 13 Augustus ligt er 160 kilometer prikkeldraad dwars door Berlijn afgewisseld met opengebroken stukken straat. Aan de overkant vervangen Oost-Duitse soldaten in enorm tempo de rollen prikkeldraad door grote betonblokken. Daarachter staan groepen van de Oost-Duitste volkspolitie met machinegeweren om de Oost-Duitsters, die nog zouden willen vluchten, tegen te houden. Een eind verderop wordt aan Oost-Duitse zijde op de muur gereageerd met een groot feest. Volgens de groenteman, die tegenover Checkpoint Charlie woont, meent maar een deel van deze feestgangers dat het overwinningsgejoel. Het grootste deel van de Duitsers feest mee uit angst. Het uiten van je mening tegen het communisme kan namelijk je leven kosten. De groenteman ziet de toekomst somber in. Twee straten verderop heeft hij familie wonen, maar hij kan deze niet meer bereiken want de versperring staat ertussenin. Zijn broer is vanochtend de versperring overgesprongen en is er heelhuids vanaf gekomen. Deze Antifascistische verdedigingswal wordt gebouwd in opdracht van Walter Ulbricht, president van de DDR, die dat al heel lang wilde, en Nikita Chroesjtsjov. Willy Brandt, de burgemeester van Berlijn, vraagt Westerse landen om hulp. ’s Avonds is de reactie van Kennedy als volgt: “Een onmenselijke daad, om burgers op te sluiten in hun eigen land.” Tegelijkertijd laat hij zeggen dat de maatregelen zich richten tegen de bewoners van Oost-Berlijn en Oost-Duitsland en niet tegen de positie van de geallieerden in West-Duitsland. Eerder deze week waren er al tanks opgesteld aan de rand van de stad en er verzamelden zich volledig uitgeruste groepen soldaten. Nog maar twee maanden geleden hebben Kennedy en Chroesjtsov elkaar ontmoet in Wenen om onder andere over Berlijn te vergaderen. Chroesjtsjov verwacht blijkbaar dat Kennedy niet tot militaire aanval over zal gaan. Vanaf 1945 vluchtten elke maand duizenden Oost-Duitsers naar West-Duitsland. Dertien jaar later waren dit er al meer dan vijftigduizend per maand. De vluchtelingen willen weg uit Oost-Duitsland omdat Amerika met hulp van het Marshallplan Duitsland erg heeft geholpen. In West-Duitsland kwam de industrie weer langzaam op gang, maar OostDuitsland bleef achter.

Krant Lutsia Kors


Sinds 1949 is Duitsland in tweeën gesplitst: Oost-Duitsland werd de DDR (Deutsche Demokratische Republik) en West-Duitsland de BRD (Bundesrepublik Deutschland). Oost-Duitsland is communistisch en volgt de Sovjet-Unie in de controle op alles en de vijfjarenplannen. Hoewel Oost-Duitsland iedereeen door middel van propaganda laat denken dat het fantastisch gaat in de landbouw, worden in realiteit familieboerderijen gecollectiviseerd en investeert de staat in de industrie ten koste van menselijke goederen. Oost-Duitsland kan niet op haar eigen benen staan: ze blijft hulp nodig hebben van de Sovjet-Unie. Het Oosten kan het Westen niet meer bijhouden. In West-Duitsland is veel werkgelegenheid en veel gevluchtte Oost-Duitsers reizen via West-Berlijn naar West-Duitsland waar de Oost-Duitsers een comfortabel bestaan willen opbouwen, zo ook de broer van de groenteman.

Blunder van Nixon Door onze verslaggever David Miller, 25 september 1960 De twee presidentskandidaten, John F. Kennedy en Richard Nixon, voerden de afgelopen weken campagne. Gisteravond werd voor de eerste keer een debat op de televisie gehouden. Nixon had het debat zeer onderschat. Zo vond hij dat hij geen make-up nodig had ook al was hij herstellende van een knieoperatie. Ook leek het vaak alsof hij zich niet zijn gemak voelde. Voor de tachtig miljoen mensen die de uitzending via televisie hadden bekeken, was het een uitgemaakte zaak: Kennedy zal de verkiezingen winnen. Maar de mensen die de uitzending via radio beluisterden denken dat het nog een spannende strijd zal gaan worden.

Tijdens de uitzending spreekt Kennedy veel met ‘wij’. Hiermee geeft hij saamhorigheidsgevoel aan de kijker. Hij geeft het idee dat we het met zijn allen doen. Hij gebruikt veel stijlfiguren, bijvoorbeeld de anafoor, waarmee hij beter tot de mensen doordringt. Kennedy is erg duidelijk: ‘Amerika kan veel beter dan nu, en dat gaan we ook doen.’ Hij vergelijkt zichzelf voortdurend met de democraten Wilson, Roosevelt en Truman. Op veel gebieden is hij ontevreden: het onderwijs, hydroelektrische energie, gezondheid, voedsel en het verkeer. Kennedy laat blijken sterk tegen het communisme te zijn: hij noemt de Chinese communisten, Chroesjtsjov en de Sovjet Unie vaak als slechte voorbeelden. Hij is tegen rassenscheiding, maar hij vindt dat de staten dit probleem zelf moeten oplossen. In zijn toespraak zei hij: ‘De vraag voor ons allen…is: kan vrijheid in de volgende generatie overwinnen, of worden de communisten succesvol? Dat is de grote kwestie. En als we onze verantwoordelijkheden ontdekken, denk ik dat vrijheid overwint.’ Nixon gaat in op de uitspraken van Kennedy. Hij bekijkt de uitspraken positief: over alle onderwerpen die volgens Kennedy beter kunnen, laat Nixon zien dat de regering van de republikein Eisenhower al

Krant Lutsia Kors


fantastisch gehandeld heeft. Zo zei hij: ‘We hebben al meer scholen, hydro-elektrische installaties, ziekenhuizen en snelwegen gebouwd’. Als Nixon over ‘we’ spreekt, heeft hij het over de vorige regering. Hij zegt dat zijn grote voorbeeld Eisenhower is. In zijn toespraak zei hij: ‘Kennedy wil de regering meer geld laten uitgeven dan ik. ik heb becijferd hoeveel zijn programma kost. Dat is minimaal 13,2 miljard dollar per jaar meer en maximaal 18 miljard meer dan we nu uitgeven. Ons programma kost minimaal 4 miljard dollar meer en maximaal 4,9 miljard meer dan we nu uitgeven’ We zullen zien of de blunder gevolgen heeft bij de verkiezingen op 8 november, of dat hij het kan herstellen in de volgende twee televisiedebatten.

Kleur in de Sovjet-Unie Door onze verslaggever Jacob Johnson, 25 september 1960 Arthur Mitchell is de eerste Afro-Amerikaan die in George Balanchine's New York City Ballet danste in november 1955. Hij is net terug uit Moskou van een reis met het balletgezelschap, waar hij de eerste gekleurde balletdanser was om voor een Russisch publiek op te treden. Hoe vond je het om als een Amerikaan in de Sovjet-Unie tijdens de koude oorlog? Het was zo anders: je kon niet even naar binnen of naar buiten lopen. We kregen bijvoorbeeld balletles in het Bolshoi theater en een danseres was haar tas vergeten. Die wilde ze nog even ophalen, maar dan moest er een beveiliger mee. We waren erg zenuwachtig want niemand van ons was ooit in de Sovjet-Unie geweest, behalve onze choreograaf George Balanchine die daar geboren was. En het gerucht ging dat elke Rus, die de Sovjet-Unie ooit had verlaten en weer terugkeerde, in de gevangenis zou worden opgesloten. We waren dus bang dat hem dat ook zou overkomen, maar gelukkig gebeurde dat niet! Het gezelschap had veel succes. Ik had een geweldig succesvolle toer omdat de Russen nog nooit een zwarte man ballet hadden zien dansen. Wat waren de reacties van mensen die jou hadden zien dansen? Het was ongelooflijk! Zodra ik het podium opliep, hoorde ik om me heen ‘Dat is Arthur Mitchell. Dat is Arthur Mitchell.’ Een van mijn grootste voorbeelden was Chabukiani, een Georgische danser. Hij was al met pensioen toentertijd, maar kwam toch terug en danste met mij. Chroesjtsjov vond het wel interessant om met een zwarte man gezien te worden, dus ik werd vaak gevraagd naast hem te komen zitten in de loge. In Moskou zagen ze het balletstuk ‘pas de deux’ van Balanchine, dat is een balletstuk over een blanke vrouw en een zwarte man, als een interpretatie van de ongelijkheid in de Amerikaanse samenleving. Hier in Amerika was de reactie juist tegenovergesteld. Zou je nog een keer terug willen? Er was veel liefde en respect. Als ze je eenmaal een bijzondere danser hebben gezien, vergeten ze je nooit meer. Dans is één van hun favoriete kunstvormen, iedereen lijkt ervan te houden. Ik heb er veel vrienden gemaakt. Dus ja, heel graag!

Op naar de maan Door onze columnist Pete Dickson, 26 mei 1961

Krant Lutsia Kors


Vier jaar geleden, op 4 oktober 1957, schrok Amerika zich rot. De Sovjet-Unie lanceerde de Spoetnik 1. Een maand later werd Spoetnik 2 gelanceerd met het hondje Laika als bewijs dat de Sovjet-Unie als eerste een levend wezen de ruimte in geschoten had. De technische kennis van Amerika was toch veel meer ontwikkeld? Als antwoord kwam Amerika vier maanden later inderdaad met de Explorer 1. Hoewel de Sovjet-Unie eerder was, was deze satelliet een groot succes. Als gevolg werd in 1958 de NASA opgericht, die met een grote som geld de leiding kreeg over ons ruimteprogramma in Amerika. Op 12 april vloog Joeri Gagarin in de Vostok 1 over de Grote Oceaan, Zuid-Amerika, en Afrika, om weer te landen in de Sovjet-Unie. Het leek alsof alles fantastisch ging tijdens die 98 minuten, maar er ging erg veel mis voor het opstijgen. Zo hield Gagarin een toespraak over hoe geweldig hij de Sovjet-Unie vond, vlak voordat hij instapte. Maar die toespraak was al lang van tevoren opgenomen en werd dus helemaal niet spontaan gehouden. Gagarin plaste wel tegen het achterwiel van de bus, die hem naar de Vostok 1 bracht. Ook werd er vlak voor de opstijging ontdekt dat Gagarin 14 kilo te zwaar was en dus werd er uitrusting, die hij bij zich had, weggehaald. Daar zaten onder andere kabels bij van belangrijke apparatuur. Na de vlucht schoot Gagarin zichzelf met een schietstoel uit de capsule. Met zijn parachute en helm waren ook dingen mis, maar uiteindelijk is hij er heelhuids vanaf gekomen. Een boer was als eerste bij hem, en hij kreeg wat melk en brood: een echt feestmaal! President Kennedy vertelde gisteren in zijn toespraak dat een Amerikaan als eerste veilig naar de maan gestuurd zou worden voor het einde van het decennium. Een citaat uit zijn toespraak: "Ik vind dat deze natie zich moet verplichten om voor het eind van dit decennium een mens op de maan te laten landen, en weer veilig terug te laten keren naar de aarde. Geen enkel ander ruimtevaartproject zal zoveel indruk maken op de mensheid, of belangrijker zijn in het ruimteonderzoek; en niets zal moeilijker of kostbaarder zijn om te volbrengen." In ieder geval zullen wij ruimer de tijd nemen om een professionele maanlanding te volbrengen, in plaats van elke maand een nieuwe stunt. Ook zal onze Amerikaan geen propagandapraatjes te hoeven houden voordat hij de ruimteraket instapt.

Martin Luther King Door onze verslaggever Benjamin Gunter, 29 augustus 1963 Gisteren stond het West Potomac Park in Washington vol met mensen. Ze kwamen luisteren naar toespraken van de burgerrechtenbeweging, maar vooral naar de bekende voorman Martin Luther King. De demonstratie was georganiseerd om het wetsvoorstel voor meer burgerrechten van president Kennedy te ondersteunen. Tijdens deze massademonstratie vroeg ik een paar mensen naar hun verhaal. Gwen Day Fuller: ‘Ik ben opgegroeid onder oneerlijke wetten en toestanden. We konden veel dingen niet doen, in tegenstelling tot witte kinderen in de buurt. Op een avond namen we afscheid van onze familieleden en een auto kwam langsrijden met vier mensen erin, die het N-woord begonnen te schreeuwen en vuurwerk in onze richting gooiden. En ik was degene die gewond raakte aan mijn rechterknie en ik moest daarvoor zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Ik denk dat dat één van de dieptepunten was voor mij. En Martin Luther King werd steeds beroemder in het land, veel mensen praatten over hem. Het is zo’n bijzondere gelegenheid om hem zo dichtbij mee te maken en te

Krant Lutsia Kors


mogen horen spreken over wat er gebeurt in ons land. Ook al zijn er duizenden mensen uit het hele land, er is toch een gevoel van kalmte, vrede en liefde. Iedereen lijkt zoveel hoop te hebben. En zo voelen wij ons ook, deze dominee is gekomen om Amerika te vertellen over de problemen die wij hebben gehad en met een oplossing te komen.’ Barbara Blackburn: ‘Toen ik hoorde over de demonstratie, moest en zou ik komen want ik voelde dat het gigantisch en historisch zou worden. Tegen de tijd dat het begon zag je niks behalve mensen. Ik kon niet geloven dat er zoveel mensen op één plek waren. En al die mensen zijn enthousiast: de mensen lachen, sommigen huilen, zingen, waaien met de vlag of klimmen in bomen met grote borden. Dit is gewoon één van die dagen dat je niet kan geloven dat jij hier deel van uitmaakt. Ik had niet gedacht, toen we een paar jaar geleden in Montgomery begonnen met onze busboycot, dat we hier nu met zo velen zouden staan.’ Toen hij klaar was met zijn toespraak begonnen mensen te klappen, maar ze bewogen niet. Ze waren in een trance. Pas toen iedereen besefte dat het echt over was, kwamen mensen langzaam in beweging.

Krant Lutsia Kors

koude oorlog  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you