Issuu on Google+

PROXECTO INNOVACIÓN TECNOLÓXICA NA EDUCACIÓN: pizarras dixitais, tablets, redes sociais na aula e gamificación. Alba Teijeiro Moure Eva Rivas Comba Paula Llenderrozas Ron Reyes Prieto Fidalgo

1


ÍNDICE PÁX. 1.

XUSTIFICACIÓN E MARCO LEGAL…………………………………………………………… 3

2.

CONTEXTUALIZACIÓN……………………………………………………………………………. 3

3. …3

OBXECTIVOS…………………………………………………………………………………………

4.

COMPETENCIAS BÁSICAS………………………………………………………………………. 4

5. …6

CONTIDOS……………………………………………………………………………………………

6.

EDUCACIÓN EN VALORES……………………………………………………………………… 6

7. 6

METODOLOXÍA………………………………………………………………………………………

AGRUPAMENTOS……………………………………………………………….……. 7

RECURSOS…………………………………………………………………..………..… 7

ESPAZOS……………………………………………………………………….………… 7

TEMPORIZACIÓN……………………………………………………………………. 7

COLABORACIÓN COA FAMILIA…………………………………………….…8

PLANS E PROXECTOS…………………………………………………………….. 8

ATENCIÓN Á DIVERSIDADE……………………………………………………. 8

8.

ACTIVIDADES……………………………………………………………………………………... 9

9.

AVALIACIÓN………………………………………………………………………………………. 19

10.

CONCLUSIÓN………………………………………………………………………….…………..20

11.

BIBLIOGRAFÍA………………………………………………………………………..……………20

12.

WEBGRAFÍA…………………………………………………………………………..……………20 2


1.

XUSTIFICACIÓN E MARCO LEGAL.

A unidade didáctica “Figuras Xeométricas” está adicada para o 1º curso do 1º ciclo de Educación Secundaria Obrigatoria, para a materia de Matemáticas e dentro do apartado de Xeometría desta asignatura. A Xeometría é un apartado moi importante da asignatura pois ten múltiples aplicacións no mundo real. Todo o que nos rodea ten forma xeométrica, ata o propio planeta é unha esfera ovalada. Por iso é necesario que os alumnos recoñezan as figuras que hai no seu entorno e sexan capaces de aplicar as fórmulas necesarias para resolver problemas cotiáns. En canto ao marco legal, para a elaboración deste proxecto aplicouse a lexislación vixente: ● Ley Orgánica 2/2006 de educación. (LOE) ● Decreto 133/2007, do 5 de xullo, polo que se regulan as ensinanzas da educación secundaria obrigatoria na Comunidade Autónoma de Galicia. ● Decreto 132/2010, do 12 de febreiro, polo que se establecen os requisitos mínimos dos centros que imparten Educación Infantil, Educación Primaria e Educación Secundaria. ● Decreto 229/2011, do 7 de decembro polo que se regula a atención á diversidade do alumnado dos centros docentes da Comunidade Autónoma de Galicia.

2.

CONTEXTUALIZACIÓN.

Esta unidade desenvolveráse nun centro urbano duns 100.000 hab. aprox. cunha poboación xove do 12%. O centro é un I.E.S con 590 alumnos, dos cales 46 pertencen a 1º ESO, o curso que nos ocupa, repartidos en dúas clases de 25 e 21 alumnos cada unha. O centro conta con numerosos recursos como biblioteca propia, laboratorio, aula de informática, de música, de audiovisuais, ademais dunha pizarra dixital, un canon, un ordenador e varias TABLETS por aula. O horario é de xornada continua de 9.00 a 14.00 de luns a venres e de 16.10 a 17.50 só os luns.

3.

OBXECTIVOS.

Os obxectivos desta unidade son os seguintes: ➢

Dominar o vocabulario básico en canto a situacións, formas, propiedades e configuracións do mundo físico relacionados coa xeometría. ➢

Ser capaces de representar construcións xeométricas sinxelas: mediatriz, bisectriz.

Poder clasificar triángulos e cuadriláteros a partir de diferentes criterios.

Coñecer os polígonos regulares, a circunferencia e o círculo e ser capaces de construilos cos instrumentos de debuxo habituais. ➢

Saber medir e calcular ángulos en figuras planas. 3


➢ ➢

Estimar, medir e calcular perímetros e áreas de figuras representadas e reais. Coñecer a simetría de figuras planas e recoñela na natureza e nas construcións.

Empregar ferramentas informáticas para construír, simular e investigar relacións entre elementos xeométricos.

4.

COMPETENCIAS BÁSICAS.

A materia de matemáticas contribúe con todas as competencias básicas que se deben adquirir durante o 1º ciclo de Educación Secundaria:

COMPETENCIA MATEMÁTICA

As matemáticas na ESO non son só un fin en si mesmo, senón un medio para que o alumnado logre a consecución de competencias ligadas á comunicación lingüística, ao tratamento da información, ao coñecemento e interacción co mundo físico, ao ámbito social, cidadán, cultural e artístico e á autonomía necesaria para actuar con criterio propio e tomar iniciativas, responsablemente, nos diversos aspectos que afecten a súa vida, incluído o campo da aprendizaxe.

COMPETENCIA EN COMUNICACIÓN LINGÜÍSTICA

A comunicación lingüística na área de matemáticas ten características propias como son a súa precisión, a súa concisión e a súa falta de ambigüidade, e o dispoñer de símbolos propios e de diferentes rexistros de linguaxe (numérica, alxébrica, gráfica...) que están destinados a conseguir expresar claramente acontecementos presentes na vida cotiá.

TRATAMENTO DA INFORMACIÓN E COMPETENCIA DIXITAL 

Na sociedade actual impóñense outras fontes de información, os medios audiovisuais e as TIC, polo que é necesario que o alumnado adquira as habilidades para buscar, obter, procesar e comunicar a información para transformala en coñecemento, mantendo en todo momento unha posición crítica. O profesorado non se limitará, polo tanto, a ser a única fonte de información, senón que ten que ensinalo a buscar información relevante nos procesos de ensinanza e de aprendizaxe. Para isto é necesario que adquira as bases do pensamento científico necesarias para poder interpretar o mundo dos obxectos e dos fenómenos cos que convivimos. Esa interpretación precisa da axuda do coñecemento matemático tanto na linguaxe e conceptos que utiliza como nas formas de argumentación e razoamento empregadas para a resolución dos problemas, facendo útiles e prácticos os coñecementos adquiridos.

COMPETENCIA NO COÑECEMENTO E A INTERACCIÓN CO MUNDO FÍSICO

A historia das civilizacións está aí para recordarnos que os saberes e descubrimentos non entenden de fronteiras. Sociedades que poden estar atravesando por dificultades na actualidade ou mesmo outras que desapareceron foron no seu momento os faros que deron luz ao resto do mundo. A historia das matemáticas está ligada á historia da humanidade e, na parte que lle corresponde, é útil para que poidamos comprender certos acontecementos do pasado e do presente e mesmo predicir os do futuro. Así, a través 4


do estudo das matemáticas poderemos abordar temas candentes na sociedade actual. ●

COMPETENCIA SOCIAL E CIDADÁ

A comprensión da realidade social do mundo no que vivimos e o exercizo da cidadanía de maneira democrática son necesarios para a integración dos estudantes da ESO na sociedade. Determinados aspectos destas realidades poden entenderse mellor na medida en que poidan ser analizados empregando as ferramentas que proporcionan as matemáticas. Para comprender a pluralidade da sociedade española e europea pode cuantificarse a súa composición desde diferentes criterios (xeográficos, económicos, culturais, raciais, etc.) o que devén nun afondamento do coñecemento desa pluralidade. De novo as porcentaxes, a análise de táboas e gráficas e a estatística son os contidos matemáticos máis axeitados para facer estes estudos

COMPETENCIA CULTURAL E ARTÍSTICA

Un dos aspectos máis salientables da realidade social son os ámbitos cultural e artístico. Pero non só forman parte da cultura da nosa sociedade as producións literarias, a música, a pintura, ou a arquitectura. A ciencia e, en particular, as matemáticas son unha parte integrante dela. Moitas das creacións culturais da humanidade xamais se terían realizado sen o seu concurso. Abonda lembrar que, hai máis de vintecinco séculos, a música e as matemáticas se entrelazaban na escola pitagórica. Múltiples manifestacións da arquitectura, escultura e pintura de diferentes épocas constitúen exemplos nos que se detecta a súa relación directa coas matemáticas. Exemplos actuais de vangarda, como o cubismo, serían magníficos representantes do que queremos dicir.

COMPETENCIA PARA APRENDER APRENDER

Por outra banda, os avances no proceso de resolución dun problema, aínda sen ter acadada unha solución, proporcionan unha satisfacción que recompensa o esforzo realizado e redunda na autoestima. Nese proceso de resolución sempre se aprende algo, aínda que sexa vendo o que xa coñeciamos desde outro punto de vista. Pero tamén se poñen en xogo estratexias de aprendizaxe como a formulación de preguntas, o sentimento de curiosidade pola exploración de obxectos e situacións, a observación e rexistro sistemático de feitos e relacións, a integración e relación da nova información con outros datos e coa propia experiencia e coñecementos anteriores, a utilización de técnicas de consulta e a disposición a aceptar diferentes puntos de vista. Pode, polo tanto, considerarse como un proceso de aprendizaxe autónoma que fai que a competencia de aprender a aprender se fortaleza.

COMPETENCIA DE AUTONOMÍA E INICIATIVA PERSOAL

Con esta metodoloxía póñense tamén en xogo destrezas relativas á autonomía e a iniciativa persoal, dado que no proceso de resolución dun problema, en moitas ocasións, é necesario optar con criterio propio entre varias vías, desenvolver a opción elixida e facerse responsable dela. Tamén exixe o desenvolvemento de valores persoais tales como a liberdade, a autocrítica, a confianza na propia capacidade, a creatividade, etc.

5


5.

CONTIDOS.

Os contidos mínimos que se deben tratar nesta unidade son os seguintes: ➢ Elementos básicos para a descrición das figuras xeométricas no plano. Utilización da terminoloxía adecuada para describir con precisión situacións, formas, propiedades e configuracións do mundo físico. ➢

Construcións xeométricas sinxelas: mediatriz, bisectriz.

Clasificación de triángulos e cuadriláteros a partir de diferentes criterios.

Coñecemento dos polígonos regulares, a circunferencia e o círculo e a súa construción cos instrumentos de debuxo habituais. ➢

Medida e cálculo de ángulos en figuras planas.

Estimación, medición e cálculo de perímetros e áreas de figuras representadas e reais. Aplicación do Teorema de Pitágoras. ➢

Simetría de figuras planas. Recoñecemento da simetría na natureza e nas construcións.

Emprego de ferramentas informáticas para construír, simular e investigar relacións entre elementos xeométricos.

6.

EDUCACIÓN EN VALORES.

Nesta etapa educativa é moi importante cimentar o conxunto de valores do alumnado, xa que se están formando como futuros adultos, polo que hai que fomentar principios como a solidariedade, cooperación, autoestima, creatividade, reflexión, autocrítica, tolerancia, respecto, igualdade, etc. Todos estes aspectos traballaranse na clase a diario.

7.

METODOLOXÍA.

O método empregado para desenvolver esta unidade será un enfoque mixto, tanto construtivista coma condutivista, que persegue a “creación” de individuos críticos, autónomos e que saiban desenvolverse na sociedade á que pertencen sen que ninguén lles “mastique” as ideas previamente, senón que sexan capaces de pensar e analizar os problemas, as causas, as consecuencias, e as posibles solucións que se lles plantexen na vida por eles mesmos. 6


AGRUPAMENTOS.

O traballo de aula vaise facer utilizando varias técnicas: individualmente, como as tarefas de desenvolvemento, consolidación ou o exame, en grupos pequenos, como o traballo final ou as actividades de reforzo e ampliación, e en gran grupo, é dicir, toda a aula, para explicacións, saídas á cidade, visionado da videoconferencia, exposición do traballo...

RECURSOS.

Os recursos necesarios para levar esta unidade a cabo son de tipo non funxibles, como o libro de texto, as tablets, a PDI, o proxector, o ordenador, a regra, cartabón, escuadra, compás… ; e funxible, como a libreta de clase, os bolígrafos, os lapis, gomas, folios...

● ESPAZOS. Os espazos utilizados para impartir esta unidade didáctica serán a aula ordinaria e a aula de informática. Tamén realizaremos unha saída ao exterior para que os propios alumnos sexan capaces de recoñecer figuras xeométricas no mundo real para que, posteriormente, realicen un traballo en grupo que formará parte da avaliación final.

● TEMPORIZACIÓN. Dita unidade desenvolverase aproximadamente ao longo de 10 sesións de 50 minutos. Terán clase 4 horas semanais: luns, martes, mércores e venres. Será impartida a comenzos da terceira avaliación, entre o 22 de abril e o 7 de maio. A saída realizarase o día 6 de maio.

LUNS

MARTES 22

Actividades iniciais Comezo explicación.

MÉRCORES

VENRES

23 Explicación. Actividades desenvolvemento.

25 Explicación. Actividades desenvolvemento. 2 Actividades de ampliacion e reforzo.

28 Actividades de consolidación.

29 Actividades de consolidación

30 Repaso.

5 Saída.

6 Traballo e exposición.

7 Examen

7


● COLABORACIÓN COA FAMILIA. A familia é o pilar básico no que se apoia a formación dun neno-adolescente. Por iso é preciso que tanto familia como centro unan as súas forzas para axudar aos alumnos a medrar en valores que fagan deles o día de mañá adultos responsables, capaces e bos cidadáns. Para a saída que temos prevista será necesaria a autorización previa dos pais ou titores que será comunicada cunha semana de antelación por vía alumno.

● PLANS E PROXECTOS. Os plans aos que nos referimos a continuación forman parte do Proxecto de Centro e son os que se traballarán nesta unidade : o Plan lector, no cal se fomentará a lectura a través de textos relacionados coa Xeometría, e o Plan de introducción ás TIC, mediante o uso de programas informáticos nos que realizarán actividades varias sobre a unidade. ● ATENCIÓN Á DIVERSIDADE. A través do Decreto 229/2011, do 7 de decembro regúlase a atención á diversidade do alumnado dos centros docentes da Comunidade Autónoma de Galicia. Así pois, é responsabilidade do profesor detectar aqueles casos que requiran especial atención, nos cales os alumnos presenten algún tipo de diferenza a respecto dos compañeiros. O docente deberá, xa que logo, adaptar as actividades, explicacións e ritmo da aula a eses alumnos para que ninguén se quede atrás nin sexa desprazado.

8.

ACTIVIDADES.

O conxunto de actividades que se levarán a cabo nesta unidade estarán clasificadas en varios apartados:

1. ACTIVIDADES INICIAIS E DE MOTIVACIÓN

- Presentación da unidade didáctica aos alumnos mediante un GLOGSTER no que se explican os obxectivos que cada estudante deberá alcanzar ao final.

8


- Para poñer aos alumnos en situación, ensinaráselles un cómic, en Pixton. Así motivámolos antes de comezar a explicación.

- Tamén se realizarán actividades de detención de coñecementos previos no Tux Paint.

9


2. ACTIVIDADES DE DESENVOLVEMENTO Iniciarase o tema explicando os seus diferentes apartados e intercalarase con actividades varias para detectar se entenderon o que se lles foi explicando. Así realizaranse actividades en varios programas:

- Actividades de Notebook

Clasificación.

Identificación.

                        

Áreas das figuras.

                      

- Actividades de Educaplay Sopa de letras

10


Test

      

    Realizaremos unha videoconferencia, a través de Skype, con outro profesor doutro centro para que lles explique un apartado do tema “Áreas e perímetros das figuras planas”. Este sería o vídeo gravado e colgado en Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=BU_zQA8Kt5o (vídeo Skype explicando áreas e perímetros)

3. ACTIVIDADES DE CONSOLIDACIÓN A medida que se vaia explicando o tema iránse facendo repasos ao comezo de cada sesión para refrescar a memoria dos alumnos. Así por exemplo poderíase facer unha actividade de control con este cómic:

- Actividades en Pixton

Unha vez visto e explicado o tema 11


propoñeráselle aos alumnos actividades varias para que comproben os coñecementos adquiridos.

- Actividades de Educaplay

Adiviñanza

         

Actividades de Educaplay

Responde

          Tamén se levarán a cabo actividades coas Tablets usando recursos a través de varias páxinas en Internet: http://educacion.practicopedia.lainformacion.com/matematicas/como­calcular­el­area­de­un­poligo no­2370 (vídeo explicación áreas) http://www.amolasmates.es/primero%20eso/mat1eso7.html https://www.youtube.com/watch?v=8EFVgK9JMPE (paralelogramos)   https://www.youtube.com/watch?v=i0OqY7Zx_30 (figuras xeométricas obxectos reais)   https://www.youtube.com/watch?v=6wIDfRF9I8M (vídeos paralelogramos e áreas)   http://www.vitutor.com/geo/eso/poligonos.html (teoría e exercicios sobre polígonos) http://www.vitutor.com/geo/eso/areas.htm

4. ACTIVIDADES DE REFORZO 12


Para aqueles alumnos que non logren adquirir os contidos traballados, reforzaranse con tarefas máis sinxelas para que así os repasen e poidan alcanzar os obxectivos mínimos da unidade. isto faráse traballando coas TICs para motivalos e que non vexan esta tarefa coma un castigo. - Actividades de Educaplay

Mapa

             - Actividades de Cuadernia

13


Tamén se levarán a cabo actividades coas Tablets usando recursos a través de varias páxinas en Internet: http://www.vitutor.com/geo/eso/acVideos.html http://joaquincarrion.blogspot.com.es/p/figuras­planas.html http://www.recunchotecno.es/article­areas­y­perimetros­107043064.html  http://www.matematico.es/competicion/mapa/?nivel=1 (actividades 1 ESO interactivas)

5. ACTIVIDADES DE AMPLIACIÓN Para aqueles alumnos que conseguiran os obxectivos mínimos do temario e que vaian máis adiantados có resto, propóñeselle unha actividade que amplía os contidos sobre Xeometría. Trátase de que fagan unha viaxe pola Historia da Xeometría e de que despois contesten a unhas preguntas sobre o que leron. Así trabállase a lectura e a comprensión. Para esta tarefa dividiráse a clase naqueles alumnos que se adicarán a actividades de reforzo e aqueloutros nos que farán as de ampliación, para logo volver o máis rápido posible a unir ao grupo de novo nas seguintes actividades. - Ampliación do temario utilizando Time Rime

14


­  Actividades de Test no Educaplay sobre Time Rime

15


6. ACTIVIDADES DE AVALIACIÓN Para este punto, dividiremos as actividades en tres apartados: 1º. Realización dun test individual que medirá os coñecementos adquiridos do alumno para que o propio alumno se decate de se sabe ou necesita repasar algún contido determinado. Con esta actividade foméntase a autoavaliación. Actividade en Educaplay - Test final

16


17


2º. Realización dun traballo colaborativo, de 5 alumnos cada grupo, sobre a saída ao exterior que se realizou previamente, no que terán que observar o mundo que os rodea e apuntar exemplos de figuras xeométricas que observen, para despois poñelas en común no equipo e realizar un pequeno traballo de recopilación e descrición dos datos obtidos. Despois terán que expoñelo ao grupo aula e serán valorados polo resto de compañeiros, a través de críticas construtivas. Con esta actividade os alumnos medirán os coñecementos adquiridos deles mesmos e dos compañeiros. Así foméntase a coavaliación. Tamén o profesor fará unhas preguntas aos alumnos para ver qué lles pareceu a unidade, se lles gustaron as actividades realizadas, o uso das TICs, a saída ao exterior, o traballo en grupo, se cambiarían algo… Ademais premiaráse o mellor traballo e a mellor exposición con sendos diplomas, para fomentar a idea de que todo esforzo ten a súa recompensa.

 

 

3º. Finalmente realizarase un pequeno exame que será puntuado polo profesor. Con esta actividade foméntase a heteroavaliación.

18


9.

AVALIACIÓN.

Algúns dos aspectos que se comentan a continuación xa foron citados no apartado de actividades de avaliación, pero agora serán detallados máis pormenorizadamente. Nesta unidade teranse en conta varios aspectos relativos á avaliación. Por un lado, os alumnos relizaran unha autoevaluación do seu propio aprendizaxe e coñecemento, tanto ao comenzar a unidade a modo de avaliación inicial, como ao final da unidade didáctica, para evaluar o que aprenderon. Despois farán unha coevaluación avaliando o traballo dos seus propios compañeiros, realizando en todo momento críticas constructivas, que favorezan a aprendizaxe e o compañeirismo na aula. Para que os alumnos amosen o seu grao de conformidade e as posibles aportacións suxeridas para mellorar, o profesor entregará uns cuestionarios que servirán para evaluar o seu propio traballo, constituíndo así a avaliación dos alumnos ao profesor. Finalmente haberá heteroavaliación, que se realizará a partir dun exame no que o profesor avaliará aos alumnos.

Realizaranse tres tipos de avaliación ao largo da unidade: ➔ Inicial: con esta avaliación descubriremos o punto de partida, é decir, os coñecementos previos que teñen os alumnos sobre o tema que imos a tratar. Para iso farán unhas actividades iniciais en Tuxpaint, lerán un cómic, verán algún vídeo explicativo, etc. ➔ Continua: terase en conta o traballo realizado na aula día a día, así como o progreso de cada un dos alumnos. ➔ Final: por último, avaliarase todo o aprendido na unidade, e os contidos explicados ao largo da mesma. Realizarase unha actividade final tipo test, un traballo realizado en grupo, un examen e un cuestionario, como explicamos anteriormente. Ademais de califar o traballo, os propios alumnos otorgarán dous diplomas, un ao traballo máis completo e outro á mellor exposición.

Criterios de avaliación:

● ● ● ●

● ●

Dominio do vocabulario básico relacionado coa xeometría. Capacidade para representar construcións xeométricas sinxelas: mediatriz, bisectriz. Clasificación de triángulos e cuadriláteros a partir de diferentes criterios. Coñecemento dos polígonos regulares, a circunferencia e o círculo e saber facelos cos instrumentos de debuxo habituais. Capacidade para medir e calcular ángulos en figuras planas así como estimar, medir e calcular perímetros e áreas de figuras representadas e reais. Coñecemento da simetría de figuras planas e recoñela na natureza e nas construcións. Emprego das ferramentas informáticas para construír, simular e investigar relacións entre elementos xeométricos.

Instrumentos de avaliación e técnicas:

19


➔ ➔ ➔ ➔

Traballo de aula: 10%. Participacións e compañeirismo na aula: 10%. Realización dun traballo en grupo: 30%. Examen: 50%.

Isto detállase no Glogster: http://pareltpr.edu.glogster.com/proxecto-1

10.

CONCLUSIÓN.

Con esta unidade preténdese que os alumnos alcancen os contidos mínimos e necesarios para desenvolverse no mundo que os rodea. Ademais contén actividades interactivas que integran as TICs para motivar ao alumnado, facilitar a súa aprendizaxe e introducilos na realidade multimedia. Para rematar, incluimos unha frase que nos pareceu interesante, porque como xa mencionamos na metodoloxía, a práctica, o que fas por ti mesmo, é o que realmente interiorizas.

“O que oes esquécelo, o que les lémbralo, o que fas apréndelo.” (PROVERBIO CHINO)

11.

BIBLIOGRAFÍA. VV.AA., Matemáticas, 1ºESO, Editorial Anaya, Madrid: 2012.

12.

WEBGRAFÍA. https://prezi.com/ http://www.educaplay.com/es/ http://www.glogster.com/ http://www.pixton.com/es/ https://www.blogger.com http://timerime.com/es/ http://www.diplomamaker.nl/ 20


http://issuu.com/

ACTIVIDADES PARA PDI E TABLETS http://luisamariaarias.wordpress.com/matematicas/tema­13­area­de­figuras­planas/ https://www.youtube.com/watch?v=BU_zQA8Kt5o  http://educacion.practicopedia.lainformacion.com/matematicas/como­calcular­el­area­de­un­poligo no­2370  http://www.amolasmates.es/primero%20eso/mat1eso7.html https://www.youtube.com/watch?v=8EFVgK9JMPE    https://www.youtube.com/watch?v=i0OqY7Zx_30    https://www.youtube.com/watch?v=6wIDfRF9I8M   http://www.vitutor.com/geo/eso/poligonos.html  http://www.vitutor.com/geo/eso/areas.htm http://www.vitutor.com/geo/eso/acVideos.html http://joaquincarrion.blogspot.com.es/p/figuras­planas.html http://www.recunchotecno.es/article­areas­y­perimetros­107043064.html  http://www.matematico.es/competicion/mapa/?nivel=1

 

21


Proxecto voando entre figuras xeométricas