Issuu on Google+

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

1


DEDIKIM

Së pari: ia dedikoj gjyshit dhe mësuesit tim, autodidaktit më të mirë, Bal Mark Milani, i cili, kur mbarova studimet per histori, më ushqeu, më këshilloi dhe më nxiti duke më thënë: Amanet përpiqu e shkruaj drejt dhe sa më shumë për Shoshin e për Dukagjinin pasi pothuaj nuk ka shkrue askush gja si duhet për ne! Së dyti: ua kushtoj të parëve tanë, qe plot sakrifica, glorje e triumfe, pse jo dhe me gabime gdhenden në histori emrin e Shoshit që na fali jeten. Se treti: ua kushtoj brezit te ri që po rritet dhe atyre qe do vijnë qe të që mos harrojnë se prej nga rrjedhin

2

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

3


Tryeza e lëndës Në vend të parathënies ...................................................................................7 Shoshi, kufijtë gjeografikë .............................................................................9 Kapitulli I Relievi dhe kushtet natyrore ........................................................................11 Kapitulli II Fshatrat e Shoshit .........................................................................................47 Kapitulli III Gjenealogjia e vllaznive të fshatrave të Shoshit ........................................174 Kapitulli IV Fisi, bajraku, organizimi hierarkik .............................................................212 Kapitulli V Shoshi në fokusin e legjendave të vjetra ....................................................240 Kapitulli VI Antalogji historike e Shoshit ......................................................................284 Kapitulli VII Atdhetarë të shquar të traditës ...................................................................306 Kapitulli VIII Martirët antikomunistë ..............................................................................324 Kapitulli IX Elita kulturore ............................................................................................340 Kapitulli X Ngulimet e vjetra të Shoshit .......................................................................392 Kapitulli XI Statistika dhe dokumente historike ............................................................437 Kapitulli XII Përmbyllje ..................................................................................................494 Ilustrime fotografike ................................................................................497 4

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

5


N

Ë VEND TË HYRJES NJË FALENDERIM

Plot 7 vite me parë (ditën e vitit të ri 2004), duke biseduar miqësisht në shtëpinë e Martin Gjonit, kryesisht për punë shkrimesh, fjala nxori fjalën dhe me shumë sinqeritet i thashë: - Martin, kam një endërr të mbyllur në syrtar, të cilën akoma nuk kam guxim ta bëj publike. - Hajër qoftë, a mund ta di - më pyeti, miku im? Dua të shkruaj një libër për Shoshin. Kjo ka qënë një nga endrrat e mia më të kahershme. Dikur endërroja, por kisha frikë se nuk do t’ja dilja dot të depertoja në labirintet Martin Gjoni e pandriçuara historike të vendlinjes sime. Sot pas shumë vitesh hulumtime, guxoj të deklaroj se kam në duar brumin e mjaftueshëm për bukën e shumëdeshiruar, por kostoja financiare me pret udhën si një merrlë bore e pakalueshme frori në Mal të Shoshit. Bashkbiseduesi tek sa degjoi fjalët e mia, i shendritën sytë, qeshi dhe më shumë përzemërsi më uroji: - Të lumtë dora dhe mendja! Vazhdo e shkruaj siç ta do zemra dhe siç e meriton të shkruhet për Shoshin tonë. Unë jam pensionist dhe nuk jam miljoner, por dashuria per vendlindjën më bën më të lumtur se sa të isha miljoner. Për derisa ky liber i kushtohet gjithë gjeneratave historike të Shoshit, për mua është njëlloj sikur për Shqurk gjithë këta homerikë të vjetër e fatosa të shquar të malsisë, m’kanë ardhë për vizitë në shtepi. Kolë Nika e Gjon Nika (Palaj) me gjithë zemër do t’i uronin: - Mirë se u ka pru Zoti e kjo natë! Unë nuk po bëj asgja më shumë veç se zëre se kanë pi një kafe e një gotë raki në tërvesën e Kolë Nikës. Pas kësaj ligjerate sa figurative aq edhe bujare, s’më mbeti gjë tjetër veç urimit: Faleminderit Martin Gjoni, se kush ka qënë ka për të qënë! Për mua si autor është kënaqësi e veçantë që ky libër u sponsorizua nga një pinjoll i një prej shtëpive më të mëdha e më të fisme të Shoshit. Martin Gjoni ishte nga të paktët shoshjanë që pothuaj në mënyrë telepatike ndante me mua të njejtën ënderr, prandaj me mirëkuptoi, e mirëpriti dhe kontriboi në realizmin e këtij libri, i cili për mua ishte detyrë eprore e jetës sime! Autori 6

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

7


S •

• • • • • • • • • •

8

Prelë Milani

HOSHI KUFIJTË GJEOGRAFIKË

Krahina e Shoshit ndodhet në pjesën qëndrore të Alpeve tona, me Siperfaqja 90 km2 , shtrihet në të dy anët e rrjedhjës së mesme dhe të poshtme të basenit ujëmbledhës të lumit Lesniqe (Shalës). Një pjesë e tij përshkohet nga Lumi i Stupes, dega kryesore e lumit të Shalës. Nga veri kufizohet me krahinën e Shalës-Kodër Shëngjergji-Guri ProshSukë e Kunorës. Në Jug kufizohet me Urën e Shtrejtë (Postribë)-Shkallë Logjë-Përtej shtëpisë së Mark Ujkës e para shtëpi e Prekalit, vazhdon lart për kodër në Qafë të Lopëve-Maja e Lepurit -Quku i Lepurit-Ujit e Shullajve. Me Shllakun si kufi ndarës është Topi i Cukalit-Fusha e Kronit të Liqenit Drumi i Dushmanit-Qafa e Pusit më tej në drejtim të Juglindjes-Suka e Veshkullit-Thika Mrajthit-Topi i Cukalit-Qafa e Seranës-Mali i Cukalit dhe më së fund, Komleni ndanë Shoshin nga Dushmani. Në juglindje dhe ne lindje kufizohet me fshatin Toplanë: Skuraç-Maje e Shkuqit-Rrasë të Helmit-Qafë Mjet. Në Veri -Lindje kufizohet me Shalën si vijë ndarëse është Lugu i Kufinit. Në lindje dhe ne verilindje kufiri vazhdon me tej me krahinen e Mërturit: Qafë e Streziqes . Në anen Veriperndimore: Qafa e Balzës e ndan me fshatin e Planit; ndersa Kodra e Kuvendit e ndan me e Pogun. Nga Jugu kufiri vazhdon me tej me fshatin e Kiri: Gryka e Lugjeve-Maje Zabelës-Mali Shoshit-fundi i Gradilës kufiri vjen duke u zgjatë drejt e në breg të lumit Kir, dhe përseri takohet në pikfillimin Shkallë- Logjë Më në veri-perendim të Shkallë Logjës, prroni Sheut-Rrasa e dhive të egraGryka e Shitës është kufiri me mehallën Likaj të fshatit Sumë.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

9


Kapitulli I

R

ELIEVI DHE KUSHTET NATYRORE

Lugina (Pellugu) Shalë-Shosh përbën bërthamën qendrore të Alpeve shqiptare dhe kufirin ndarës mes Alpeve perëndimore edhe Alpeve lindore. Ajo përshkohet nga lumi me të njëjtin emër që formohet nga dy degë kryesore, përroi i Kaprresë dhe perroi i Stupes. Nga fillimet, në gropën e Thethit, në lartësinë 1200 m deri në grykëderdhjen e Përrojt të Stupes, lugina ka pak a shumë drejtimin Veri-Jug, kurse prej këtej merr një kthesë të detyruar nga Juglindja. “Duke u nisur nga veçoritë e formave të ndryshme të relievit Lugina e Shalës nga ana morfologjike ndahet në tre sektorë: Sektori i Thethit, i Shalës dhe i Lesniqës1. Sektori i sipërm (i Thethit) është nga burimet e Okolit deri në grykëderdhjën e përroit të Kaprresë. Ky sektor ka trajtën e një grope të thellë akullnajore ovale të rrethuar me male të lartë e vendosur në lartësitë 760-800 m mbi nivelin e detit. Në ballë të luginës në (Veri), mes Qafës së Pejës dhe të Vishnjes rrinë hijerëndë si pirg gjigand i mprehtë dhe krejtësisht i shveshur me ngjyrë të errët maja e Arapit 2217 m. Në perendim qendron i heshtur dhe krenar masivi i Radohinës në kuoten 2570 m. Në lindje, luginën e qarkon maja e Alisë që ndahet nga maja Plishit prej qafës së Valbonës. Vargmali pastaj vazhdon me majën e Grykës së Masçobanit, me qafën e Derzave, Dnellin dhe arrin në majën e Drenit. Gropa e Thethit ne drejtimin VeriJug, ka gjatësine 6 km dhe gjerësinë 1000 m. Sektori i mesëm (Shalës) është nga fshati Ndërlysë deri në grykëderdhjen e përroit të Stupes dhe sektori i tretë (Lesniqes) është nga grykëderdhja e Stupes në Lesniqe, aty ku lumi i Shalës i bashkangjitet Drinit. Sektori i mesëm i luginës, merr tiparet e një pellgu, i cili tek Portat e Shalës (Rrasa e Tëngjonit) ndahet në dy pjese, në pjesën e krahines se Shalës dhe në pjesen e krahines së Shoshit. Pellgu i Shoshit gjeografikisht, nga këtu fillon duke koresponduar me ish-kufirin e vjetër, por jo të Shoshit të sotëm si njesi administrative në të cilin nuk bëjnë pjesë Lotajt. Pellgu i Shalës (më i madhi) i formuar në antiklinalin e Dukagjinit, në të cilin dallohen kater nivele taracash lumore, veçanarisht nga e djathta. Në dalje të Breglumit, kjo luginë formon një nga ngushtimet më të bukura e tepër origjinale duke e detyruar lumin të futet në një kllapë simetrike, që quhet me të drejtë Portat e Shalës. Ngushtimi

10

Prelë Milani

Gjeografia Fizike e Shqipërisë, botim i “Akademisë së Shkencave” pjesa dytë, fq.41.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

11


ndodh për shkak se lugina këtu hyn menjeherë në formacione karbonike të vjetra dhe masive. Pas Portave të Shalës, lugina zgjerohet përseri duke formuar pellgun e Shoshit, i cili ndryshon mjaft nga ai i Shalës. Ky ndryshim eshte ne vendosjen e tij në dy zona tektonike në atë të Alpeve dhe të Cukalit. Pikërisht për këtë arsye shpatet e këtij pellgu ulen gradualisht dhe bëhen asimetrike. Kjo i detyrohet struktures mbyllëse të antiklinalit të Cukalit nga e majta e kësaj lugine dhe erozionit më të fuqishëm të lumit të Shalës nga ai i Kirit, për shkak të nivelit bazë më të ulët. Nga dalja prej Shoshit e deri në grykëderdhjen e Stupes lugina ngushtohet, merr formën e gërmës “V” dhe bën gjarpërime të shpeshta. Pas grykëderdhjes së përroit të Stupes formohet sektori i tretë i luginës, në formën e një harku të madh ne anën jugore nga verilindja midis malit të Cukalit nga e djathta dhe Toplanës nga e majta. Asimetria e theksuar midis shpateve të kësaj lugine i detyrohet përbërjes së ndryshme gjeologjike të tyre; shpati i djathtë ndërtohet gati tërësisht nga flishi, kurse i majti nga karbonikë. Fundi i luginës, i cili njhesohet me shpatin është i ngushtë dhe formon gjarpërime të shumta deri sa përfundon në lumin Drin. Pellgu i Shalës dhe ai i Shoshit janë dy pjesë të një të tëre (Antiklinalit të Dukagjinit), ato rrethohen nga dy vargje malore gjigande nga perëndimi. Vargu malor midis Luginës së Shalës dhe të Kirit dhe nga lindja me vargun malore Qafë ValbonëBosh- Ershellë-Toplanë, që e ndan me pellgun tjetër të Nikaj-Mërturit. Vargu mes luginës së Shalës dhe të Kirit ka drejtim veri-jug, shtrihet mes Shalës në lindje dhe Kirit në perendim, nga rreza jugore e Bigës së Gimajve në veri deri në rrëzën veriore të malit të Cukalit në Jug. Tiparet e reljevit janë përcaktuar nga shtrirja e tij mes dy zonave tektonike të Alpeve në veri dhe të Cukalit në jug. Ky vargmal fillon me majën e Elbunit (1960 m) e cila shkëputet nga Biga e Gimajve në trajtën e një luspe gartitative. “Relievi shkëputet menjëherë sapo shkëputet nga krahu karbonitik i antiklinalit të Dukagjinit dhe futet në bërthamën rreshpore të tij”2. Karakteristikë dalluese e reljevit në ketë sektor të ndertuar nga rreshporët është nderthurja e një seri majash relativisht të buta dhe qafash jo shumë të larta që lidhin luginën e Shalës me atë të Kirit. Midis majave të këtij vargu spikatë maja e Boshit, maja e Kurorës së Lotajve, kurrizi i Malit të Shoshit. Pamja e vargut ndryshon sapo hyn në karbonatikët e zones tektonike të Cukalit ku relievi merr karakter mjaft të ashpër në lartësinë e majës së Bigës (1314 m), dhe asaj të Buellit (1378 m). Shpatet e vargut malor që kufizon Shoshin nga përëndimi dallohen për bimësi të pasur që përfaqësohet nga brezi i dushkut dhe i ahut. Vlen të përmenden veçanarisht pyjet e ahut të Balzës dhe malit të Shoshit në sektorin e Shoshit deri në lartësinë 800-900 m shtrihen qëndrat e banuara si Nicajt, Dardha apo pjesa e sipërme e Palajve. Kordoni lindje-perendim i vargmalit që ndan Luginën e Shalë e Shoshit (Pellgun e Dukagjinit) nga Pellgu (lugina e Nikaj-Mërturit) ka si nyje hidrografike mes Shalës, Valbonës dhe Nikajt kupolën gjigande të majës së Boshit (2416 m). Në Veriperendim qendron blloku i Jezercës (2694 m) i cili ndahet nga qafa e Valbonës (1800 m) dhe kurrizi vazhdon pastaj në drejtim të jugut sipas zgjatimit Bosh-Ershellë-Toplanë. Duke u mbështet në veçoritë morfologjike 2

12

Gjeografia Fizike e Shqipërisë, botim i Akademisë së Shkencave”pjesa e dytë, 46.

Prelë Milani

ky vargmal ndahet në dy pjesë: Blloku i Kakisë, midis Qafës së Dnellit dhe asaj të Agrit, kurse vargu i Toplanës nga ky i fundit deri në majen e Toplanës varg që korespondon me shpatin lindor të Pellgut të Shoshit. Duke filluar nga Qafa e Agrit (1320 m), Kurrizi i butë flishor i Streziqes, Qafa e Streziqes, qafë Mjeti, Plishku, maja e Shkuqit, Skaku e deri në majën e Toplanës (1941 m) dhe përfundon me majën e Madhe (1250 m), e cila formon një rrëpirë 1200-1300 m mbi luginën e Lesniqës Shalës, nga më të rrallat dhe befasueset e Alpeve tona me pragje të shumta strukturore, të formuara në drejtim të kundërt me rënjen e shtresave gëlqerore të antiklinalit të Lesniqës, të cilat i kanë dhënë rrëpirës një formë tipike të shkallzuar, në këtë vargmal ndërthurën një seri majash dhe qafash me forma të buta. ”Këto tipare morfologjike i detyrohen strukturave dytësore antiklinale (karbonatike) e sinklinare (flishore) që kalojnë terthor krahut Verilindje të antiklinalit të Cukalit ku është formuar ky varg”3. Mbulesa e këtij vargu malor vjen duke u bërë gjithnjë e më e pasur drejt jugut sidomos në sektorin e Shoshit. Brezi i dushkut arrin deri 900-1100 m, (Vuksanaj-Brashtë-Mollë-Lesniqe) ; kurse brezi i Ahut ka shtrirjën më të gjerë 1200-1800 m (Komplet) qafa e NdërmanjësQafa e Agrit- Streziqja deri në rreth të Brashtës-qafë Mjet-Shkuqi-Komplet L”qeni i Mollës dhe zbret deri në Qafën e Lisit. KLIMA Shoshi, si pjesë përbërëse e Alpeve qëndrore, nuk bën perjashtim nga veçoritë e klimës mesdhetare malore (me një përiudhë të gjatë me ngrica, me reshje të pasura shiu dhe bore), por përgjithësisht meqënëse shtrihet në pjesën më të ulët të Pellgut të Dukagjinit, ku ndihet sadopak një hapje e luginës nga jugu sasia e reshjeve të shiut, borës dhe ditët me ngrica janë më të kufizuara se në sektorin e epërm Nderlysa-Theth, madje stina e verës është përgjithësisht e nxehtë dhe e thatë, tipike mesdhetare kodrinore dhe e kundërta ngjet në dimër, pasi nga jugu bllokohet prej masivit të Cukalit, depërtimi i erërave me ndikim zbutës. Masivi i Cukalit për pellgun e Shoshit ka ndikuar negativisht në dy stinët ekstreme të vitit. Në verë masat ajrore të lagëta në jugperendim me karakter zbritës nuk kanë mundësi të kapercejnë këtë masiv prandaj në shumicën e rasteve, bien në mënyrë sporadike në faqet Jugperëndim të tij, ndersa në dimër masat ajrore të tejngopura më lagështirë më karakter ngjitës e duke kapërcyer vrullshëm këtë masiv konfrontohen më temperatura të ulëta si rezultat i rritjes së lartësisë në mënyrë të menjëherëshme duke i shënderruar në reshje të dendura bore që shkarkojnë furishëm madje jo rrallë herë më densitet me të lartë në Luginën e Shoshit se në atë të Shalës. Temperaturat e ajrit ulën nga Jugu në drejtim të Veriut, po në ketë drejtim shtohen edhe reshjet sidomos ato të borës. Temperatura mesatare vjetore lëkundet nga 10 gradë deri në 11 gradë në Kodër-Shëngjergj. Temperaturat e janarit përkatësisht 0 dhe 1, 5 gradë, pra me ndryshime të papërfillshme. Kurse temperatura mesatare e korrikut arrin në 19 3

Gjeografia Fizike e Shqipërisë”, botim i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë” 1991, fq.1979

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

13


gradë në Theth dhe 20, 6 gradë në Kodër-Shëngjergj, duke pasë një amplitude mesatare përkatësisht 19, 6 gradë e 18, 4 gradë, çka pasqyron karakterin malor të klimës. Vlera e temperatures minimale absolute në Theth (-19, 2 gradë), kurse ajo maksimale në Kodër -Shëngjergj (34, 5 gradë) 4. Të dhënat meteorologjike të regjistruara në stacionin Kodër Shëngjergj-513 m mbi nivelin e detit, rezulton: Shuma e temperaturave aktive rezulton 3368, 2 gradë. Shuma e temperaturave efektive mbi 10 gradë për Shoshin është 1400, 9 gradë, ndersa mesatarja për gjithë zonën e Dukagjinit është 1360 gradë C. Temperaturat mesatare sipas muajve ne Kodër Shëngjergj në grade celcius rezultojnë, 1- Janari 1, 5 grade C 7- Korriku 2- Shkurti 1, 7 grade C 8- Gushti 3- Marsi 6, 3 grade C 9- Shtatori 4- Prilli 11, 8 grade C 10-Tetori 5- Maji 15, 8 grade C 11-Nëntori 6- Qershori 17, 0 grade C 12-Dhjetori, = 11 gradë mesatarja vjetore5.

29, 6 grade C 20, 2 grade C 16, 4 grade C 12, 0 grade C 4, 6 grade C 2, 8 grade C

Për nga sasia e reshjeve lugina e Shalës (Pellgu i Dukagjinit) vjen menjëherë pas asaj të Bogës. Sasia e tyre lëkundet nga 2978 m m në Kodër-Shëngjergj deri 2921 m m në Thethë. Stina më e lagët është vjeshta në të cilën bien mesatarisht deri 1756 m m ne Kodër-Shëngjergj, pastaj vjen stina e dimrit me ndryshim fare të vogël (2-5% më pak, në stinën e ftohtë të vitit bie 70% e sasisë mesatare vjetore të reshjeve) 6. Karakteristikë për reshjet e vjeshtës është rënja e tyre kryesisht në formë shiu dhe më intensitet të madh, sidomos gjatë muaive tetor-nëntor, kurse gjatë dimrit zënë një vënd të rëndësishëm sidomos në sektorin e sipërm të luginës së Thethit. Stina e pranverës shënon fillimin e pakësimit gradual të reshjeve duke arritur në KodërShëngjergj 563 m m, ndërsa arrin minimumin në stinë e verës ku bie vetëm 10% e shumës vjetore. 7 Intensiteti maksimal i reshjeve për 24 orë për stacionin e Thethit është regjistruar me 25 Janar 1969 dhe është 294 m m që është edhe maksimumi shumëvjeçar i regjistruar i komplet zonës së Dukagjinit, kurse në Kodër Shëngjergj të Shoshit maksimumi shumëvjeçar është regjistruar me 5 dhjetor 1950 dhe është 270 m m. Intensiteti maksimal vjetor i regjistruar në Kodër Shëngjergj rezulton të jetë viti 1958 me një mesatare të habitshme 4774, 0 që përbën edhe intensitetin maksimal vjetor të Dukagjinit të regjistruar ndonjë herë. Mesatarja e reshjeve sipas muajve të regjistruara në Kodër Shëngjergj rezulton:

4 5 6 7

14

Sipas të dhënave statistikore të Gjeografisë Fizike të Shqipërisë vëllimi dytë, botim i Akademisë së Shkencave viti 1991, fq 42. Sipas të dhënave të Stacionit Metrologjik Shkodër, nxjerrë nga statistikat shumëvjeçare të stacionit të Kodër Shëngjergjit. . Z. Gjeta “Dukagjini” Gjeografia Fizike e Shqipërisë “ Vëllimi dytë po aty fq. 42-43 Gjeografia Fizike Shqipërisë “ Vëllimi i dytë po aty, fq 43

Prelë Milani

Janari Shkurti Marsi Prilli Maj Qershori

142, 1 mm 356, 0 mm 265, 7 mm 219, 8 mm 150, 8 mm 12, 3 mm

Korriku 51, 7 mm Gushti 87, 3 mm Shtatori 142, 6 mm Tetori 283, 0 mm Nëntori 455, 0 mm Dhjetori 508, 8 mm = 2798mm8.

Siç u theksua edhe më lart, sasia e reshjeve në dimeër, në sektorin e sipërm të pellgut të Dukagjinit bie në formë bore, ku formon edhe shtresë të qëndrueshme në pjesën më të madhe të stinës së dimrit dhe pjesërisht të vjeshtës dhe pranverës. Mesatarisht zona e Dukagjinit ka 35 ditë me reshje bore në vit dhe 66 ditë me shtresë dëbore. ”Lartësia maksimale e shtresës së bores në Thethë ka arritur 280 cm”9. Trashësia mesatare e borës në Shosh, në brigjet afër lumit dhe Stupes shkon 25-50 cm, në Ndreaj, Palaj, Celaj, Gurrë shkon ne 40- 65 cm. Në Nicaj, Çilkok, Dardhë, Pepaj, Brashtë dhe Mollë trashësia mesatare shkon 60-80 cm, kurse në mal të Shoshit, rreth të Brashtës, Livadhe të Pepsumajve të Mollës, Balza, Bualli të Palajve për shkak të lartësisë trashësia shkon nga 100-150 cm. Lagështira mesatare e ajrit në janar (mesditë) në pellgun e Shoshit lëviz 70% në Koder Shëngjergj dhe 75 % ne malin e Shoshit. Ditë të vrenëjtura vjetore Shoshi ka 100 ditë, të kthjellëta 105 dite, me 2 240 orë diellore në vit. Erërat lokale kanë drejtim dhe shpejtësi të ndryshme, për shkak të qëndrave barike, ciklonike, anticiklonike dhe coptimit të madh të reljevit. Në gjysmën e ftohtë të vitit mbizotëron ajri kontinental, që zbret nga Veriu në Jug, kurse në gjysmën e ngrohtë ajri detar që kalon nga Jugu në Veri. Murlani, Shiroku, Juga janë erërat më të njohura me periodicitet të rregullt vjetor të cilat pësojnë ndryshime të ndjeshme gjatë kalimit nëpër pjesë të ndryshme të Alpeve deri sa mbërrin në pellgun e Shoshit, por krahas ketyre vazhdimisht ushtrojnë ndikimin e tyre edhe juga, era e luginës dhe malit. Murlani: (i quajatur në popull veri) është i dashuruar përjtësisht me stinën e dimrit, gjithmonë fishkëllon nga (Verilindja). Përgjithësisht ai ndjek format kryesore të relievit, veçanërisht luginat dhe qafat të cilat duke e futur si në ulluk i rrisin shpejtësinë penetruese. Duke kaptuar qafat, murlani pagëzohet me emrin e tyre në Theth, thuhet po fryn Peja ose Valbona; në Shalë po fryn Ndermaja, në Shosh thuhet po fryn Agri, i cili i vjen hakut Brashtës, Kodres së Shthiut, Kodrës së Martinit e te tjereve. Murlani, si erë tipike e thatë në shumicën e rasteve sjell mot të kthjellët me ngrica, por kur fryn njeherazi me jugen e përëndimin, rebeloset ndaj tyre duke shkaktuar mot të keq, të shoqëruar me reshje të pasura me borë dhe rebeshe breshëri, madje edhe gjatë stinës së verës në lartësi të mëdha (bjeshkëve). Murlani pritej si erë e dëshiruar vetëm në mesin e vjeshtës kur kishte reshje të shumta e të vazhdueshme shiut, dhe shfaqja e tij automatikisht sillte nderprerjën e tyre dhe për rrjedhojë krijimin e kushteve për vjeljen e misrit dhe bereqeteve të tjera të stinës. 8 9

Sipas të dhënave shumëvjeçare të marra në Stacionin Metrologjik Shkodër, nxjerrë nga statistikat e ish stacionit në Kodër Shëngjergj. Gjeografia Fizike e Shqipërisë” Vëllimi i dytë po aty

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

15


Shiroku është erë e ngrohtë, gjatë verës e thatë, kurse nga fundi i vjeshtës, në dimër apo në pranverë, shkakton mot të vranët, që shpesh shoqërohet me stuhi, shterngata breshëri, por pse jo edhe borë në stinën e dimrit. Juga ndihet kryesisht gjatë pranverës. Në pranverë shkrin borën dhe sjell reshje shiu, kurse në verë reshje lokale, kryesisht bjeshkëve të shoqëruara me breshër. Erërat e luginës dhe të malit ndihen më shumë në stinën e verës, gjatë gjithë luginës së lumit të Shalës dhe degës së tij kryesore Stupja, për shkak të diferencave të mëdha midis maleve për rreth dhe luginës. Kjo erë flladitë mikroklimën e cila ndikon pozitivisht tek kulturat bujqësore. Shoshi ka klimë të favorshme për kultivimin e një game të gjerë të kulturave bujqësore si misrit, fasules, grurit, patates, perimeve, drurëve frutorë mollë, dardhë, kumbull, qershi, gështenjë, arra, ftua, hardhi e te tjera. Duke pasur një numër të konsiderueshëm ditësh me reshje bore dhe ditësh me shtresë bore, duke i shtuar plus edhe siperfaqet e konsiderueshme me kullota alpine, ka kushte shumë të mira të turizmit të skive si në Balza, mal të Shoshit, livadhet e Brashtës dhe në mënyrë të veçantë sidomos në L’qe të Mollë-Pepsumajve. UJRAT Pasuria e madhe ujore e Shoshit buron nga reshjet e bollshme, përbërja e truallit ku alternohen strukturat karbonitike me ato flishore, coptimi i relievit dhe mbulesa e pasur bimore. Arterja kryesore hidrologjike që përshkon mes për mes nga Veriu në Jug gjithë pellgun e Dukagjinit duke mbledhë njëri pas tjetrit një tufë përrenjësh të vrullshëm, është lumi i Shalës, i cili në sektorin e mesëm (të Shoshit) dhe të tretin (Lesniqe) arrin vlerat më të larta të prurjeve të tij. Lumi i Shalës ose (Lesniqes) që thirret shpesh në literaturën gjeografike, ka një gjatësi prej 37, 6 km, pjerrtësi të shtratit 22 m/km, sipërfaqe të pellgut ujëmbledhës 269 km (katrorë), rreth 107 km (katrorë) i përkasin anës së majtë dhe 162 km katrorë i takojnë anës së djathtë, duke shënuar kështu një asimetri të pellgut prej 0, 21 m/km10. Ka dy degë të rëndësishme: përroin e Kaprresë (Lumin e Zi më gjatësi 7 km) dhe të Stupes nga e djathta. Ama e lumit të Shalës është shkëmbi i bardhë i Bunit të Shtjerrave në rrezën jugore të majes së Arapit, që i ka dhënë edhe emrin lumi i Bardhë këtij lumi në sektorin e Thethit. Kjo pjesë është mjaft e gjerë, aq sa merr pamjen e një pellgu të vertetë. Shendërrimi i luginës së kushtezuar nga dalja e bërthamës së vjetër rreshpore e cila ka shkaktuar edhe thyerjën e menjëhershme të pjerrtësive të shpateve rrethuese”11. Një rol të rëndësishëm në formimin e saj ka luajtur edhe akullzimi kuaternar që i ka dhënë trajtën e një korite. Këto burime gufojnë nga masivet gjigande karbonitike në tempratura shumë të ftohta 6-7 gradë C. Gjatë rrugës ecin me shumë shpejtësi përmes një shtrati të paformuar, duke mbledhur shumë rrëke të përkohshme, sezonale. Këta përrenj zbresin rrëmbyeshëm duke krijuar disa ujvara si stoli nusërore në gjokset e maleve rinore alpine. Materialet e shumta copëzore të sjella prej këtyre përrenjëve në fund të luginës, të cilat lumi 10 11

16

Gjeografia Fizike e Shqipërisë, bot i Akademisë së Shkencave, Vëll. II, fq 43. Gjeografia Fizike e Shqipërisë. Vëll. II. Bot i A. Shkencave të Shqipërisë, fq. 41

Prelë Milani

i Thethit nuk është në gjendje t’i transportojë, për shkak të sasisë së pakët të ujit, i kanë dhënë asaj një karakter zallishtor dhe të gjerë (150-200 m). “Këtu takohet edhe një nivel tarace (nga e majta) në lartësinë mbi 4-5 m mbi shtratin e luginës”12. Një nga ujvarat më të bukura te alpeve tona është ajo i Grunasit, uji i të ciles thyen qafën nga një lartësi 25 m duke u shpërndarë si re pluhuri në të cilën përthyhen rrezet e diellit sidomos gjatë orëve të pasditës duke formuar kolorin e pasur të ngjyrave të ylberit. Në Gjeçaj formohet një katarakt tjetër që njihet nga vendasit me emrin katarakti i Thanës së Dashit. Duke rrjedhur në mënyrë të thekshme merr me vete përroin e Sheut të Shllinave nga ana e majtë e tij dhe atë të Gjelajve nga ana e djathtë, më në jug merr përroin e Cam Dedës e në Lagjen Grunas lumi futet në kanjonin me të njejtin emer, i zënë ngusht si peri në vrimën e gjylpërës detyrohet të përshkojë një udhë me gjatësi 2, 5 km, vende- vende, gjerësia e luginës nuk është më shumë se 2 m; ndersa shpatet ansore që kllaposin arrijnë mbi 25 m lartësi. Pasi lirohet prej atij gazepi Lumi i Bardhë merr frymë lirisht, kur zbret në zgjerimin e Nderlysës duke bërë pronë të tijat përrenjtë e vegjël si: Sheu i Dedë Lulës, i Dhive, i Gjarprit e te tjere. Zgjerimi, i cili është krijuar për shkak të një thyerje tektonike, që kalon tërthor saj dhe grykëderdhjes së përroit të Kaprresë. Dy shpatet e kësaj lugine janë pak a shum simetrike, veçse ndryshojnë nga shkalla e copëzimit. Në të dalë të Ndërlysës bashkohet me binjakun tjetër Lumin e Zi, (Kaprresë). Lugina e Kaprresë në pjesën e siperme ka tiparet e një pellgu ku përfundojnë cirqet e shpateve rrethuese midis majës së shtegut të Bigës së Gimajve. Kurse në pjesën e poshtme lugina vjen e ngushtohet duke marrë tiparet e një lugine tektoniko-erozive. Lumi i Zi buron lart në Kaprre, poshtë qafës së T’thorës, në Blinishtë merr me vete edhe përroin e Blinishtës, ky lumë ka marrë ketë emër nga ngjyra tipike e kaltër e ujrave të tij. Nga bashkimi i lumit të Bardhë (Thethit) me lumin e Zi (Kaprresë), në Ndërlysa krijohet Lumi i Shalës dhe këtu fillon sektori i mesëm i tij, i cili rrethohet nga e djathta pothuaj terësisht nga rreshpe, kurse nga e majta nga rreshpe e karbonitik. Me këtë lidhet edhe asimetria e shpateve sidomos karakteri i shkallëzuar i shpatit të majtë që vazhdon edhe në në Pellgun e Shoshit. Të dy shpatet dallohen për një copëtim të madh horizontal (3-5 km katrorë). Duke ecur i shpenguar ( në një shtrat të gjerë 30-40 m në ketë sektor formon disa meandrime), mbledh pas vetës burimet e Palnës së Tasit, të cilat ndikojnë në shtimin e theksuar të masës së ujit. Më pas kalon Gagun, përshkon bregun e lumit, duke marrë dhjetëra përroska dhe përrenj në të dy krahët, pastaj merr vrull dhe pa trokitur “zhbuton” portat e Shalës, dhe kalon në Pellgun e Shoshit, herë duke u tkurrur e herë duke u zgjeruar pak, sipas formacioneve të shpateve rrethuese. Deri sa mbërrin në Portat e Shalës (Rrasa e Ton Gjonit), lumi i Shalës ushqehet ne dy krahet nga keta përrenj: Në pjesën perendimore përroi i Gagut i cili buron nga Biga, përroi i Gimajve edhe ky buron nga Biga zbret duke gurgulluar dhe bie në lumë poshtë fshatit Camaj, ky është përroi më i gjatë dhe më i madh i anës së majtë; përroi i Dakajve që buron nga qafa e Boshit, kalon nëpër Dakaj dhe në afërsi të Camajve i bashkangjitet atit 12

Gjeografia Fizike e Shqipërisë po aty.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

17


të vet; përroi i Tajlanit nga Raja e Dakajve, kalon nëpër T’therme mes Lotajve e Nënmavriqit dhe derdhet në lumë; në Jugperendim vijon përroi i Lotajve-Gecajve, ky është përroi i dytë i këtij shpati, zgjerohet në Lotaj që vjen lart nga Suka e Kunorës dhe përfundon tek Ura e re; në faqën e djathtë lindore zbresin përronj dhe rreke të tillë si përroi i Dedë Nikajve që buron nga Qeta e Lekajve, kalon nëpër Pepnikaj dhe përfundon në shtratin kryesor afër shkollës së mesme në Breg Lumi; përroi i Mushit që buron nga Maja e Zezë, përroi i Abatit buron në majet mbi Abat; përroi i Hasanajve që buron afër qafës së Ndermajës, kalon përmes Nicajve dhe bie në lumë tek Rrasa e Ton Gjonit; përroi i Bobit buron nga maja e Rshellit; përroi i Thatë dhe i Mrizës (Pjolla -Vuksanaj) ; përroska e Thykës, Vala e Balit. Në të dalë të fshatrave Lotaj e Bob lumi tkurret shumë, pasi ndeshet befasisht me dy masivesh karbonitike mes fshatrave Pylaj dhe Kormës së Bobit, duke përshkuar një udhë të detyruar për rreth 2-2, 5 km deri në Vaun e Brashtës, ketu shtrati i lumit zgjerohet pasi shpengohet nga “toleranca” e masivëve karbonitike e të dy shpateve që ka një coptim të madh horizontal ( 4-5km/km katrorë). Në të dalë të fshatit Ndreaj nga shfaqja e një formacionit të ashpër karbonitik (një përthyerje strukturore) e detyron lumin për të dytën herë të futet në morsin e karbonitikëve të luginës që ka trajtën e gërmës “V”. Poshtë fshatit Pepsumaj lumi del në zgjerimin e tretë të sektorit të mesëm, zgjerim që tkurret në vendin e quajturt Vau i Ded Lekës. Nga vetë natyra konfigurative e shpateve të luginës i imponohet lumit të bëjë disa meandrime të detyruara. Nga Vau i Dedë Lekës deri poshtë Mollës Shoshit (Nën Mollë-Koteca-nën Shpellë) lumi futet në një kanjon shumë interesant rreth 450500 m të gjatë, mbi 25 m thellë dhe 8-10 m i gjërë. Lumi këtu futet si ne një tunel, bazamenti i shtratit të lumit, duke qënë i rrafshtë dhe jo shumë i pjerrët sikur e qetëson pak trimoshin, i cili ka marrë vrull si rezultat i zbritjes nga lartësitë me përthyerje të mëdha. Pas grykëderdhjes së përroit të Stupes formohet sektori i tretë i luginës së lumit të Shalës. Stupja bashkohet me lumin poshtë fshatit Guri i Lekës, masivi i Cukalit i del përpara dhe e detyron lumin te ndryshojë kursin nga drejtimi veri-jug në jug-lindje. Fundi i luginës pothuaj gjithkund njehsohet me shtratin e lumit, është i ngushtë dhe formon gjarpërime të shumta, poshtë staneve të Nën Plepit të Mollës lumi futet në Lesniqe të Toplanës duke përshkuar rreth 3 km dhe derdhet në Dri. Si përfundim mund të thuhet se shtrati i Lumit Shalë në sektorin e mesëm (të Shoshit) herë zgjerohet, e mëandron, herë tkurret midis kordoneve shkëmbore, shprehja më qartë është ekzistenca e shume puseve të thellë mbi 5-6 m në zonat e ngushticave dhe vave ( vëndkalime më të gjerë e të cekëta) të cilët alternohen njeri me tjetrin. Vau i Brashtës, i Ozmanit, i Gjonit, i Vojvishtës, i Dedë Lekës, Kotecit, Blinit, Zgiboxës, Nen Plepit, Lesniqës janë disa nga vanat kryesor të sektorit të mesëm dhe të tretë të Lumit të Shalës. Në sektorin e Shoshit në të majtë (P) lumi i Shalës ushqehet me keto burime hidrografike Sheu i Pepajve që buron prej Qafës së Listit përshkon Pepajt dhe Pylajt dhe then qafën në lumë në një ngushticë përballë karmës së Bobit. Stupja është dega kryesore me e madhe e Lumit të Shalës me gjatësi 14 km dhe sipërfaqe të pellgut ujëmbledhës 4, 61 km katrorë. Stupja përbehet nga 18

Prelë Milani

dy degë Stupja e Balzës që buron në Balza, kalon Nderlinat dhe grykën e Balzës. Stupja tjetër buron më në JP në livadhet e Nicajve dhe bashkohet me degën tjeter tek Mulliri i Nicajve, Stupja e bashkuar merr me vete përroin e Çilkokut që buron nga mali Shoshit, përroin e Palajve që buron nga Mali i poshtëm i Shoshit, pastaj vijojnë përroi i Çukës, i Pikës që buron nga Qafa e Çisë (afër Gurit të Lekës). Në krahun e djathtë Stupja merr me vete përroin e Celajve dhe disa përroska dhe rrëke të cilat nxjerrin kryet në raste stuhirash gjatë faqës së majtë të Kodrës së Pepsumajve si përroska e Martin Hasanit e brinjave të Serrës etj. Në krahun e djathtë në sektorin e Shoshit varitën në Lumin e Shalës edhe këta përrenj dhe përroska të rrëmbyeshme që mbledhin shumë ujë gjatë stinës së lagësht nder ta veçojmë përroi i Gurrës të Kol Shalës që kalon përbri faqës lindore të fshatit Brashtë (Vukaçë Ndrevashaj). Përroi Shulës (Shulë-shurrqel ujit) me dy degë njëra që buron nga Mali Shkuqit, kurse tjetra kryesorja poshtë qafës së Toplanës këta dy përrenj afër shtëpisë Kolë Micanit detyrohen të thyejnë qafën vertikalisht në një distancë mbi 70 m duke formuar kataraktin më klasik të alpeve shqiptare i veçantë, por fatkeqësisht i pa fiksuar në celuloid për shkak të distancës së largë, rrugës dhe pozicionit të izoluar gjeografik. Shurla e vogël ajo e Shkuqit shfaçet rrallë në raste stuhirash të mëdha edhe Shurla e madhe gjatë verës e humbet pjesën më të madhe të ujit edhe ajo pak që mbetet përdoret për vaditje dhe për rrjedhojë katarakti mbetet sezonal dhe shumë surprizues kryesisht gjatë stinës së thatë. Një fenomen shumë interesant sa i magjishëm dhe spektakolar të cilin shumë shpesh e kanë vrejtur banoret e Brashtës për të cilët nuk përbën ndonjë çudi është fakti se kur fryn shiroku me drejtim nga Cukali ballë përballë me Shurlat e kthen gjithë ujin e tyre prapa, ndonëse sasia që zbrapset është e barazvleshme sa për të bluar 20 mullinj. Uji i kthyer prapa spërkatë ashtën e Stapës si një impjant i papaparë me përmasa gjigande. Pjesë e Përroit të Brashtës bëhet edhe përroni i Branikut që buron në Lug të Breajve e të Branikut, kalon përbri staneve të Dedë Lushit e Ndue Sokolit, dhe në Gerbeta bëhet me Përroin e Brashtës dhe tek mulliri i Gercullit sipër Urës së Pejës bashkohet me lumin. Përroi i Mullinit buron në fund të brinjes së Ahit Madh, përroska e Katërviçit, Përroni i Lurthës që buron nga Lugina e Lqenit të Pepsumajve dhe Mollës, kalon nëpër Terveza dhe derdhet në sektorin e poshtëm të lumit të Shalës. Shpati flishor mes Stupjes dhe lumit të Shalës (Fshatrat Ndreaj dhe Pepsumaj) ka disa burime ushqyese të përkohëshme dhe të përherëshme të cilat gjatë stinës së reshjeve janë mjaft aktive dhe kanë sherbyer si vatra aktive erozioni të tillë janë përroi i Rripës, Lagsinës ( Ndreaj), përroska Pashisa që zbret pas Pllasit (Shtëpja e Lulash Sokolit) dhe përfundon tek vau i Ozmanit. Lagsinat e (Pepsumajve), përroska, e Pas Veshtit etj. Lumi i Shalës dallohet për ujëshmëri të madhe me prurje mesatare vjetore 33, 7 m kub në sekond), duke ia kaluar edhe Valbonës megjithëse pellgu i Shalës eshtë 2, 5 herë më i vogël se ai i Valbonës. Nga kjo del se zona e ushqimit të Shalës (pellgut) hidrologjik është shumë më i madh se pellgu hidrografik i tij. ” Një fakt i tillë provohet mjaft mirë edhe nga koefiçenti dhe moduli i lartë i rrjedhjes (përkatësisht 0, 80-09 dhe 95 1/sek /km katrorë) si dhe nga mbizotërimi i rrjedhjes nëntokësore (60, 6%) mbi atë sipërfaqësore (39, 4%) Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

19


”13. Nga analiza e e kurbës së prurjeve mesatare vjetore del se në rregjimin e këtij lumi dallohen dy përiudha. Gjatë përiudhës së lagësht prurjet mesatare përbëjnë 80% të rrjedhjës së përgjithshme vjetore, kurse në përjudhën e thatë vetëm 20% të saj. Në ecurinë vjetore të regjimit të lumit vërehet e plota kryesore në muain nëntor (52 m kub/sek) lidhet kryesisht me reshjet e shiut, kurse e plota e dytë, në prill (44, 4 m kub /sek) lidhet me reshjet e shiut dhe shkrirjën e borës. Si zakonisht prurja minimale është në muajn gusht (9, 2 m kub/sek) lidhur me thatësirën verore. Për sa i përket regjimit stinor të këtij lumi vërehet se ai ndjek besnikërisht ecurinë e reshjeve dhe të temperaturave”. Kështu në stinën e lagësht të dimrit kalon 33, 6% e rrjedhës së pergjithshme vjetore, në pranverë 29% (lidhur me shkrirjen e borës), në vjeshtë 34, 7% dhe pjesa tjetër në verë14. Nga kjo del se lumi i Shalës ka një regjim në të cilin përzihet ndikimi. i karstit, i borës dhe i reshjeve të shiut, por me mbizotërimin e këtyre të fundit. Ujrat e lumit të Shalës janë shfrytëzuar për prodhimin e energjisë elektrike që në vitin 1973 me ndertimin e H/C të Ndërlysës me kapacitet 700 KV/ore, më pastaj edhe të Thethit. Në sektorin e mesëm të kësaj lugine si në Vaun e Brashtës, në Vaun e Ozmanit ne Pepsumaj, Va të Vojvishtës janë tri pozicione të favorshme për ndertim hidrocentralesh pasi në shpinë të këtyre zgjerimeve lumi futet në ngushtica tipike kanjonike ku mund të bllokohet lehtësisht me diga jo të mëdha sikur të ekzistonte infrastruktura rrugore e domosdoshme. Në vitet shtatëdhjetë është bërë një studim nga inxhinierë të Komitetit Ekzekutiv ne Shkoder, i cili duhet të ekzistojë diku në ndonjë zyrë i pluhurosur për ndërtimin e një dige në grykën e Balzave të Shoshit, atje nga ku buron Stupja. Tek vendi i quajtur gryka e Nderlinave, ujarat kanë vetëm një rrugë kalimi mes dy masiveve karbonitikë të cilët janë si brirët e kaut në të dy anët e luginës. Një digë pa shumë shpenzime do të bënte të mundur krijimin e një rezervuari të madh që mund të përdoret për kultivimin e troftës, prodhimin e energjisë elektrike ose edhe ujitjen e tokave përreth tashmë të boshatisura nga migracioni masiv. TOKAT E PELLGUT TË SHOSHIT Formimi i tokave të pellgut të Shoshit është produkt i bazamentit litologjik të truallit të mbizotëruar nga flishet të nderthurura shpesh edhe nga karbonatikët, nga lartësia, perthyrja e madhe e relievit, veçoritë klimatike, hidrografike e te tjerë. Këta faktorë kanë formuar tiparet kryesore të tokave. Si tipar dallues i jashtëm është shtrirja e tokave me katzime vertikale dhe kufizimin e tyre në aspektin bujqësor. Kjo sipërfaqe e vogël bujqësore shpalosë mjedisin malësor dhe luftën e fortë për ekzistencë që kanë bërë këta banorë në kushte shumë të disvaforshme historike, duke ia shkulë malit me thonj dhe duke e mbrojtur tokën arë me mure të lartë që për nga volumi në shumë raste kalojnë përmasat e një banese. Tokat e kafëjta malore 200- 900 janë tokat mbizotëruese në pellgun e Shoshit. Ato përfshinë mbi 65% të sipërfaqës arë (Tokat e Palajve, Goshajve, Pylotajve,

Celajve, Ndreajve, Pepsumajve, Brashtës, Pylajve, Gurrës, Dardhës). Formimi i këtyre tokave është bërë kryesisht nga shkëmbinj terogjen dhe pjesërisht gëlqeror nën ndikimin e mbulesave bimore të dushkut dhe të një reljevi të pjerrët. Këto si dhe lagështira e madhe që merr kjo luginë, kanë çuar në gërryerje të tokave ku janë formuar shumë vatra erozioni të cilat në pellgun e Shoshit janë shume më tipike se në atë të Shalës. ”Ky tip tokash ka kompleks thithës me baza, kanë reaksion neutral, strukturë granulore, përmbajtje humusi që lëvizë 4-9%, kanë pehash 6-6, 5% Treguesit që paraqiten, i bëjnë këto lloj tokash mjaft pjellore dhe u japin karakteristika të pelqyeshme për zhvillimin e bimësisë15. Si toka të kafëta, të murrme, të pashpërlara janë tokat e Dardhës, Pylotajve, Pepajve dhe pjesërisht Celajve, Gurrës e Pepajve: kafe silikate të shpërlara janë tokat e Pepsumajve, Ndreajve, Brashtës, Palajve, Pylajve, Nicaj e Çilkok. Në këto toka rriten shkurret, dushqet, kultivohen drithërat, patatet, fasule farogjere, perime dhe drurë frutorë. Tokat e murme pyjore: Shtrihen sipër tokave të kafëta malore në lartësitë 8001200 m mbi nivelin e detit, në një sipërfaqe më të kufizuar dhe përfshin tërësisht katin bimor të ahut. Tokat e murrme pyjore formohen në kushtet e një lagështie të madhe mbi formacionet flishore dhe nën mbulesën e dendur të ahut. Profili i tyre është 35-60 cm, me përmbajtje të lartë humusi dhe të varfra në azot. “Ato parqiten me reaksion acid, kanë strukturë granulore plisore, kanë përmbajtje humusi 9-12%, pehash 5, 7-6, 1, janë toka të varfra në fosfor, janë toka pjellore”16. Këto toka janë të përshtatshme për mbjelljën e misrit, fasulës, patatës, faragjereve, drurëve frutorë si: molla, dardha, kumbulla e te tjere. Përhapja e tyre më e madhe është në bjeshkët e Mollës, ne Pepsumajve, Rreth të Brashtës, Plana, Çukë e Palajve dhe varën deri poshtë në Nicaj dhe Çilkok. Tokat livadhore malore, duke qënë së zënë lartësitë mbi 1500 m, shfaqen në sipërfaqe të kufizuar dhe fragmentare në pellgun e Shoshit si në (Lqe të Mollës te Pepsumajve, Streziqe e Livadhe të Brashtës, Balza, Sukë e Kunorës e Bulli të Pajave). Këto toka janë formuar mbi shkembenj sedimentarë dhe gelqeror, në kushtet e lagështirës së madhe, temperatura të ulëta dhe me mbulesë bimore pa kufi të qartë mes ahut dhe kullotave barishtore alpine janë toka të pasura me shumë humus 60-70 cm, të pasura me azot dhe me reaksion asnjanës. Janë mjaft pjellore (të veçante për patate dhe fasule), por lartësia dhe thyerja e terrenit i ka bërë të pasfrytëzuara sa duhet. Në këto toka livadhore, rritet një bimësi shumë e pasur barishtore me cikël të shkurtër vegjetativ e cila bëhet shkaktare për formimin e një shtrese të trashë humusi që ka prirje të zhvillohet drejt torfës veçanarisht në sektorët me lagështi të madhe dhe pjerrtësi të vogël. Tokat livallore të L’qenit të MollëPepsumajve dallohen për një pasuri të jashtëzakonshmë bimësh medicionale dhe kullotash, dhe burimesh të kristalta alpine, një bukuri të pazakontë, një virgjëri e krijuar e strukur dhe e ruajtur nga vetë dora e perendisë. Vetëm livadhet e Pepsumajve dhe Mollës kanë një sipërfaqe kullotash 550 dynym, mbi 350 dynym

13 14

15 16

20

Gjeografia Fizike e Shqipërisë Vëll. II, FQ 43. Gjeografia Fizike e Shqipërisë, po aty Dr. Z. Gjeta “Dukagjini” Historiku, gjeografia, kultura, burimet materiale, aktiviteti ekonomik, fq. 134.

Prelë Milani

Dr. Z. Gjeta po aty. Nxitja e zhvillimit ekonomik të Qarkut Shkodër objektivat e mijëvjeçarit të ri, Përgatitur (UNDP), fq. 25

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

21


janë ngjitë me to edhe livadhet e Brashtës. Mbi të gjithë shquhet Logu i L’qenit, një amfiteatër madhështor i gjithi i mbuluar me qilimin e blertë me sipërfaqe 120 dynym në formë govate vetëm më një dalje nga Juglindja, shpatull më shpatull me të ndodhet Livadhi i Gjatë (mbi 1km i gjatë), 50 dynum me një pjerrtësi 45gradë përbën një perlë natyrore përfekte për ushtrimin e sportit të skive. TOKAT BUJQËSORE TË SHOSHIT Toka bujqësore është e kufizuar, pasi vetë terreni malor e kushtëzon këtë. ”Ajo përbehet prej 391, 4 ha nga të cilat 314 ha tokë e punuar arë dhe 77, 4 ha tokë e refuzuar ose e papërdorur, një përqindje e ulët krahasuar me sipërfaqen e përgjithëshme të zonës”. Origjina e tokës bujqësore në pjesën dërmuese në Shosh ka ardhur si rezultat i përfitimit të tokës, nga shfrytëzimi apo sistemimi që i kanë bërë keta banorë brez pas brezi, duke ia shkëputur pyllit e shkëmbit, duke e mbrojtur nga përrenjt dhe duke e sistemuar në ara të vogla, te plehëruara e punuara me shumë kujdes e dashamirësi. Në se bëhet një karahasim me përiudhën e viteve 65-70, vërehet se tokat bujqësore kanë pësuar ndryshime të dukshme. Këto janë të lidhura ngusht kryesisht me levizjen e popullatës dhe lënien e tokës pa asnjë kujdes, që ka sjellë shtimin e sipërfaqeve të kullotave, të livadheve e madje edhe të pyjeve (në tokat e bjeshkës) në dëm të tokës së kultivuar. Janë një seri shkaqesh që kanë sjellë këtë degradim të pjesshëm të tokës së punueshme që me sa duket nuk ka të ndalur fare dhe që kanë ulur produktivitetin e saj dhe kanë sjellë një ulje të kategorisë së tyre. Fenomenet që u shfaqën me ndryshimin e sistemeve, sollën një largim të fshatareve të kësaj zone nga tokat e tyre, që megjithëse kishin një pronësi, nuk po tregonin kujdesin e duhur për kultivimin e tyre. Kjo ulje e interesit për tokën dhe pakësimi i të ardhurave që fshatarët siguronin prodhimet bujqësore nga ngastrat e tyre, solli një abandonim të tokës që ata kishin në pronesi, ulje të kujdesit për mbarështrimin e kafsheve prodhuese, e te tjera. Është për të ardhur keq për ish tokat bujqësore oaze produktive që kanë mbetur djerrina si (Fushat e Preçajve, të Celajve, Gurrës, Gjoshajve, Palajve, Dardhës, Logjet e Ndrevashajve e Vukaçit në Brashtë, arat e Pepajve, apo deri tek sipërfaqet e konsiderueshme mbi 20 dynym të arave të Kodrës së Martinit). Si në te gjithë Dukagjinin edhe Shoshi ka patur drurë të ndryshëm frutor, pasi është në traditën e ketyre banorëve punëtorë kultivimi i tyre. Sipërfaqja me pemë frutore dhe vreshta, në përqindje nuk zë një masë të konsiderueshme, në kuadrin e totalit të zones. Një pjesë e ketyre pemeve vazhdojnë të jenë akoma në prodhim si: kumbullat, arrat, gështenjat, mollët, qershitë dhe më pak hardhia e cila don shërbime të specifikuara në çdo stinë. Ndër drute frutore, vëndin e parë e zë Gështenja, e cila duhet thënë se gjatë viteve të kolektivizimit pësoi një goditje masakruese, duke iu vërsulur të gjithë kunder të gjithës me sopatë për lëndë drusore, madje edhe për motive banale si hunj gardhi e kreva për hardhi. Nder bimët e kultivuara vetëm gështenja ndihet fort e lumtur me migrimin masiv të popullsisë drejt zonave urbane. Gështënja është e perhapur kudo në Shosh, por më tipike janë kashnjetet e Mollës, Palajve, Ndreajve, Kodra e Martinit e Qytetezat (Pepsumaj), Pepajve, Celajve dhe më pak në Brashtë, Dardhë, Nicaj e Çilkok. 22

Prelë Milani

Kumbulla; zë vëndin e dytë nder drurët frutorë të zonës, pa përjashtim mbizotëruese në të gjithe katundet e Shoshit, aq sa është vështirë të jepet ndonjë shifer. Arrat: janë një pasuri e çmuar që rriten më tepër në prroskat dhe përrenjtë ëme lagështi. Duke qënë se Shoshi dallohet për një siperfaqe me copezim të madh të relievit, keëto bimë krahas frutave të mrekullueshme, lëndës speciale drusore kanë ndikuar pozitivisht edhe në frenimin e erozionit. Celaj, Ndreaj, Pepajt, Brashtë, Pepsumaj, Palaj, Nicaj, Gurrë, Pylaj, pra kudo kjo pemë është e pranishme, kryesisht në saje të zhvillimit të saj natyral. Hardhia: Në Shosh vend të rendësishëm ka zënë edhe vreshtaria. Mjeshtërit dhe kultivuesit më të shquar të hardhisë janë Pepsumajt, madje në tokat e këtij fshati gabimisht janë kultivuar bimët e arrave. Vreshti i Dedë Lushit, Prelë Mirashit, Bal Markut, Gjokë Lulit, Lulash Vuksanit, Mëhill Nikës, Ndue Sokolit kanë qënë sejcili më i mirë se shoqi me disa varietete që nuk u përshtateshin tokave të tjera të Shoshit. Molla me vreshtat e Pjeter Mëhillit, Bal Pjetrës, Pjeter Kocës, Ndue Bibës kanë qënë nga më të famshmet e zonës. Pas Pepsumajve dhe Mollës renditën Gjoshajt, qoftë për verë qoftë për raki. Hardhia është kultivuar edhe në të gjithe fshatrat e tjerë ku çdo ekononi kishte një vreshtëz të vogël për plotësimin e nevojave të veta. Bimësia: Mbulon 85% të sipërfaqes së Shoshit dhe zë një sipërfaqe 8230 ha duke zënë vendin e dytë në Dukagjin, pas Komunës së Pultit me 8486 ha. Ky petk i gjelbër ka vlera të mëdha ekonomike, turistike, shendetësore e te tjere. Në këtë bimesi mbizotërojnë elementet e florës së Evropës Qendrore. Nga kjo pikpamje, Shoshi bën pjesë në zonën floristike të Alpeve, nënzona qëndrore ku mbizotërojnë dushqet e ahu dhe më pak shkurret e kullotat alpine. Mbulesa bimore zhvillohet me kate vertikale për shkak të ndryshimeve klimateriko-tokesore dhe të lartësisë mbi nivelin e detit. Por ka raste, për arsye të ekspozimit të shpateve e të lagështirës, që brenda një kati bimor takohen lloje të kateve të tjera Shkurret dhe dushqet: Në sektorin e poshtëm dhe pjeserisht të mesëm të lumit të Shalës shtrihet në trajtë fragmentare një aral i ngushtë shkurresh mesdhetare gjetherënëse në lartësinë 150-400 m që zhvillohen në toka të kafeta. Kjo bimesi rritet në dy anët e luginës, por zhvillim më të dukshëm ka në shpatin e majtë (Perendimor) si: Zgibozë, Nënplep e Fundi i Vojvishtave; ne pjesën e poshtme te fshatrave Pepsumaj, Ndreaj, Brashtë, Pylaj e në degëzimin e Stupjes; pjesa e poshte e Karmës së Palajve, Gjocaj, Pylotaj, Culaj, Celaj e Gurrë. Një nga shkurret më të veçanta dhe të rrallë si specie është bushi i cili gjendet në rrjedhën e poshtme të lumit të Shalës. Pjesën më të madhe të pellgut të Shoshit e zë: Kati i Dushkut, i cili mbulon pjeserisht sektorin e poshtëm dhe plotesisht sektorin e mesëm të këtij pellgu nga 400-1000-1100 m lartësi. Veçori e këtij kati është shtrirja e gjerë e gështenjeës e cila formon pyll të vertetë në Mollë, Koder Kujt, Kodër Martini, Poshtë Rrasës ë Palajve, Pepaj, Vukaçë, Kashnjete të Ndreajve e te tjere. Kati i dushkut është ngushtuar mjaft për të hapur vend tokave bujqësore. Një pjesë e mirë e dushqeve janë shfrytëzuar për nevojat ekonomike, gjë që ka Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

23


çuar në prishjen e ekujlibrave ekologjik. Njeriu ndaj dushqeve është hakmarrë në shumë raste në mënyrë të pa përgjegjshëm, por që me largimin e banorëve te kesaj zone ka filluar një ringjallje e furishme e ketij brezi që tani pa mbulon edhe vëndet e shveshura që kanë qënë burime erozioni të përhershëm. Pylli i Shoshit është masivi më i madh pyjor i dushkut në gjithë pellgun e Dukagjinit i pozicionuar mes fshatrave Ndreaj-Pepaj-Pylaj, i ngulitur në një suitë flishore të butë me toka tipike të kafeta të pashpërlara. Ka pyllë qe ka mbrojtur në mënyrë të shkëlqyer sipërfaqën e pjerrët nga veprimtaria erozive, dhe qe kane qenë burimi kryesor i ushqimit të dhive, bagëtia më e mbarështruar e ketyre fshatrave. Në vitet shtatëdhjetë u ricungua nga Ndermarrja Pyjore, u ripërtri, u kompletua duke krijuar një peisazh të mrekullueshëm, të rinuar floristik, një pasuri e madhe me vlera eko-turistike, por që u shkallmua në mënyrën më të përçudnuar në vitet e mbrapshta të tranzicionit anarkik pas viteve nëntëdhjetë. Masive të tjera dushqesh kemi në Gurë të Lekës, Nënplep, Zgibozë, Vojvishtë, Plak Gjinit, Kodra Kujt, Katraviç, Fusha e Bathës, Masbraniku, Mbasgrykja dhe Stapja e Brashtës, Karmat e Palajve, Ndreajve, Brashtës, Pylajve, Homallat e Rrethit Brashtës, Pylla e Degëve, Pashisat, Kreli Kodra Martinit, Martihasani (Pepsumaj), Lagsinat e Ndreajve, Mbaskodra e Kishës (homallat e Gjocajve), Planat, Molla e Kuqe, Dushkanjat e Dardhës, Verrishtat e Stupes (Celaj-Gurrë-Nicaj-Çilkok, Lëbriqja e Gradila. Përfaqësuesit më të rëndësishëm të këtij brezi janë, bungu, qarri, palna, krekca, bliri i butë dhe i egër qelbzak (në gjuhën popullore), shparthi, frashëri i zi, frashëri i bardhë, mëlleza, shkozëzeze dhe shkozëbardhe, rruça, shelgu vililli, verri, dëllinja, shqemza, lari kurpna (kacavjerrëse), thana e egër, fiku i egër larushku (hardhia e egër), plepi, shtogu, murrizi. Lejthia si shkurre shtrihet në trajtë masivi në PalajGjoshaj-Nicaj-Çilkok, Gurrë-Dardhë, Plana, Pepaj e te tjere. Si element të nënpyllit rritën disa bimë barishtore, për shkak të kurorës së tyre jo të meëdha. Brezi i Ahut dhe halorët: Mbi katin e dushkut 700-1200 m, vendoset ai i ahut, i cili mbulon terësisht pjesët skajore të vargut malore mes Shalës dhe Nikaj Mërturit dhe mes Shalës dhe Kirit. Ahu rritet në toka të murrme ku reshjet dhe humusi janë të bollshme dhe klima e freskët. Masive të bukura ahu takohen në L’qe të Pepsumajve e të Mollës, Bjeshkë të Brashtës (Plish, Shkuq, Stape), Lug të Branikut, Qafë Lisit (Pepsumajve) e Bualli të Palajve. Ahu këtu gjëndet i virgjër, për shkak të mungesës së rrugës automobilistike në lartësi trupore 30-45 m, madje edhe mbi 50 m dhe perimetër 80-120 cm. I vetmi sektor i shfrytëzuar është sektori i malit të Shoshit dhe deri diku i Balzës. Nënkati i ahut ka bimësi të varfër barishtore, për shkak të kurorës së madhe, por vende-vende pylli zëvendësohet me bimësi të njomë barishtore deri vonë në vjeshtë. Bashkë me ahun dhe siper tij rriten palna e malit, lajthia e egër, bredhi i bardhe dhe tisi shfaqet në mënyrë fragmentare, vetëm në rrëzë Rasës së Gjokollarit në vendin e quajtur Lugu i Brejave në të majtë të L’qenit Mollës, i shfrytëzuar në maksimum, por gjithësesi i ruajtur në trajtë rudimentare. Sektori më dominues i bredhit është Kodra e Zezë mes Cukalit, qafës së Çisë në faqet Jugperëndimore të luginës në gjendje komplet të virgjër. Kullotat livadhore: Kullotat livadhore në zonën e Shoshit, shtrihen në të njëjtin 24

Prelë Milani

brez me ahun, madje një pjesë e ketyre livadheve janë përfituar nga shpyllëzimi i ahut, për rrjedhojë nuk formojnë një kat të veçantë, ato shfaqen tek-tuk në mënyrë sporadike aty ku nxjerr krye ndonjë masiv gelqerorë. Këto livadhe në Pepsumaj, Mollë Brashtë formojnë masive të mëdha mbi 850 dynym të nderthurura nga ahishtet, në trajtë më të kufizuar shfaqen në Balza, Bulli e te tjerë. Përparësia e tyre dallohet për sasinë e madhe të barit të njomë, për rreth 100 ditë dhe në sigurimin e barit të thatë për dimër, në mbrojtjen e tokës nga gërryerjet, në ushqimin e tokës me lëndë organike. Bimësia e këtyre kullotave livadhore përbëhet nga barishtore, graminor. Në specien e graminorëve janë egjra shumëngjyrëshe, grami, xhufka, rudithi, belzima, pangasa e livadheve, flokësina, bishtpetëza shpuse, bishtpetëza e rreme, koleria me shkelqim, pirgjaksja e butë. Nga bishtajorët dallohen tërfili i alpeve, tërfili i livadheve, tërfili i shtrirë, groshela gjethehollë, sygjarpri. Bjeshkët dhe Vërrini: Për shkak të veçorive klimatike e tokësore, Shoshi ka kullota verore me emrin “bjeshkë” dhe kullota vjeshtore me emrin “vërri” ose “karma”. Si bjeshkë kryesore janë: • Qafa e Lisit (Pepsumaj-Mollë-Ndreaj) • Plana (Nderaj) • Fuskë -Lugu i Kryqës (Brashtë) • Mollë Kuqe (Celaj), • Buelli (Palaj) e te tjere. Këtu verohej dhe kullotej nga 20 Qershori deri sa fillonte bryma pas 1 Nëntorit. Ndersa kullota sezonale verore si në Bulli, Çukë (Palaj), Steziqe (livadhet Brashtë), Stanet e Rrethit Brashtës, L’qeni (Mollë e Pepsumaj), shfrytëzoheshin në pikun e verës pas 15 Korrikut deri në fund të Shtatorit. Karmat sherbenin si kullose gjatë vjeshtës dhe dimrit sidomos për dhitë, por edhe për delet. Shoshi shquhet si vendi i karmave, të tilla jane: • Katraviçi • Masbraniku • Vojvishta (Pepsumaj-Gjoshaj-Ndregjinaj) • Zgiboca, , Nënpli (Mollë), • Kolëdocë, Qershiza (Palaj), • Karma e Ndreajve e Brashtës e Pylajve • Kodra e Kunjit (Pylotaj), Plakgjini (Gjocaj) • L’briqja e Gradila të (Nicaj e Çilkok) e te tjere. Karmat kanë qënë në zonën e dushkut dhe të shkurreve afër brigjeve të pasura me frashër, shkozë, mëllezë, qarr e te tjere. Kanë qënë në vende të thyera, të largëta e të izoluara, por të përshtatshme për ushqyerjen e mire te dhive. Karmat sot janë bërë vënde të pakalueshme nga tejmbushja me bimësi si rezultat i largimit të sopatës dhe këmeses së bariut dhe dhisë. Bimët Mjeksore: “Nga rreth 3200 lloje bimësh që ndodhen të studiuara në vendin tonë, mbi 250 ndodhën në Qarkun e Shkodrës, prej të cilave 210 janë bimë mjeksore aromatike”17. Mbi 80-90 lloje bimësh të tilla gjendeën në pellgun e 17

O. Ahmet, S. Rizam, N. Zefi: “Thesari i blertë” (Bimët mjekësore të Shkodrës), fq. 9.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

25


Dukagjinit, ku pa dyshim Pellgu i Shoshit shquhet për shumëllojshmerinë e ketyre bimeve me vlera kurative dhe aromatike. Trumza e cila gjendet me shumicë kudo në gjitha fshatrat e Shoshit, nga bregu i Stupes në te majtë (Perendim) të saj Gjoca, Pylotaj, Ndregjinaj, Gjoshaj, Palaj, Nicaj, Çilkok deri në afërsi të brezit të ahut. Në krahun e djathtë (Lindje) të Stupes, brinjat e Mëserës të Culajve, Vukaçit, Koder e Pepsumajve deri në breg të lumit, Ndreaj, Pylaj Celaj, Gurrë, Dardhë e Mollë e Kuqe. Trumza përdoret si bimë e si lule, lulja është burim shumë i mirë ushqyes për bletet. Mjalti i trumzës që grumbullohet nga bletët në shtator është më aromatiku dhe më i preferuari. Trëndafi i egër është i përhapur kudo në zonë, përfshirë pyjet e livadhet. Salepi është një bimë e rrallë që gjendet në livadhe Mollë, Pepsumaj, Brashtë, Balza, Bualli e te tjera. Thundermushka rritet në Qafë Lisi, Livadhe, Mollë Pepsumaj, Brashtë, Bualli, Luleshtryllja rritet pyjeve, luginave, bregoreve duke përfshi lartësitë 200400 m, rritet në Palaj, Nicaj, Celaj, Gurrë, Dardhë, Pepsumaj, Ndreaj, Gjocaj, Pylotaj, Ndregjinaj, Gjoshaj e te tjere. Shtogu gjendet më tepër i përhapur në Qafë Lisi (Pepsumaj-Mollë), Plak Gjini e Ndreaj. Xhërokulli: Është bimë e kullotave të pasura livadhore, ka qënë masivisht e përhapur në L’qe të (Pepsumaj Mollë) ku shquheshin Logu i L’qenit, livadhi Frashrit, Rrasa e Skakut, Lugjet, Palnat e (Gjokë Lulit), ndersa Livadhi Gjatë ka qënë supër kampion i bimës së xhërokullit, mjaft të pasura kanë qënë Logu i Brashtës, Livadhi i Shkuqit, Streziqja, kurse në trajtë rudimentare është shfaqur edhe në livadhet e Ndreajve dhe të Palajve. Lajthia: Masivet e Nicaj-Çilkokut, Palaj-Gjoshaj-Gurrë-Dardh-PylotajGjocaj janë më të mëdha të lajthisë ne gjithë Pellgun e Dukagjinit dhe të Kirit. Bliri është dy llojesh i egër dhe i butë, përhapje të gjerë ka në Karmat e Mollës, Qafë Lisit, Shkëmbi Kuq, Katraviç, Mbas Branikut, Pepsumaj, Karmë të Brashtës, Palajve, Lbriqe, Birça e te tjere. Dëllinja e zezë gjendet në trajta rudimentare Koder Pepsumajve, Krel, Vojvishtë, Rrasë e Katëviçit, Shkëmbi i Kuq, Terveza, Pas Grykave në livadhe, mbas Branikut, Në rrasë të Brashtës, në kodrat të Gjoshajve, Gjocaj, Karmë (Ndreaj e Pylaj) e te tjere. Dëllinja është masakruar pamëshirë qoftë nga sopata e të rriturve, por edhe nga shkrepset e fëmijëve lozanjarë. Boronica është e përhapur në pyjet livadhore në Balza, Bualli në L’qe të Mollë-Pepsumajve, Livadhe të Brshtës e mal të Shoshit. Bushi është një shkurre e zakonshme, ka gjethe të qëndrueshme vezake të rrumbullakta, lëkurore me bisht shume të shkurtër e me buzë të plota të përkulura nga brenda; me lule të gjelbërta që lulëzon në muajin Mars-Prill 18. Bushi shfaqet si bimë e rrallë në Lesniqe, e Nën Plepi sipër masiveve gëlqerore. Frashëri i bardhë gjendet në Katraviç, Shkëmbi Kuq, Mbas Braniku (Pepsumaj), Brashtë, Karmë e Palajve, Birça e te tjere. Shqemi është një shkurre me lartësi 2-4 m, me degë të reja me push,

KAFSHËT Pellgu i Shoshit siguron për kafshët e egra rezerva të mëdha ushqimore, pyllin e dendur si strehë, verë të ngrohtë, dimër të ftohtë me shtresë bore të qëndrueshme, ujra, bjeshkë e karma të bollshme dhe reliev të thyer larg vëndbanimeve. Gjitarët, shpendet, zvarranikët, amfibët, insektet e shumëllojshme përfaqësojnë një pjesë të konsiderueshme të llojeve të vendit tonë, kurse fauna ujore shkëlqen me troftën e lumit të Shalës Dhia e egër; është një specie e rrallë tipike alpine, shumë simpatike, me trup elegant e mbuluar me qime të gjata, peshon 25-26 kg, ngjyra e gëzofit në verë është e kuqrremtë në ndryshk, ndersa në dimër e murrme në të zezë. Si karakteristikë është njolla krejt e bardhë në ballë e cila fillon me rritjen e brirëve dhe zbret deri tek hunda. Këmbët, me të cilat kalon zhdërvjelltësisht prigje deri në 8 m lartësi e gjatësi. Qimen e ndërron dy herë në vit. Koka ka formë trekëndore, kjo është shumë karakteristike. “Brirët i ka të gjatë 16-22 cm të përkulura nga përpara, gjatësinë trupore rreth 135 cm, lartësinë 70-90 cm, kurse mashkulli ka lartësi më të madhe dhe peshon 35 kg e sipër. Nuhatjën e ka jashtezakonisht të zhvilluar, erën e njeriut e ndjen deri në 1000 m, kur ka erën në favor është shumë vigjilente falë dëgjimit përfekt 800-1000 m”19. Elegante, inteligjente, nuhatese, symprehtë, kokën e mban lart, shikimin përpara, ka veti të dobët se gjahtarin nuk e përcepton po të rrijë pa lëvizur qoftë edhe i zbuluar. Vrapon gjithë finesë dhe ndalet herë pas here duke përgjuar. Ky moment fatal shfrytëzohet nga gjahtarët e shkathët për ta shenjestruar. Dhija e egër jeton në tufa të përbëra nga 3-30 krerë, ka jetëgjatësi

18

19

26

“Bimët Mjekësore në familje”, botim i Drejtorisë së Arsimit shëndetësor, v 1980, fq. 99.

Prelë Milani

trëndafilore 7-21, gjetheza vezake heshtore të dendura pak të thata me push. Lulëzon në përiudhën Maj-Qershor, bën frute të vogëla dhe të rrumbullakëta, shërben si lëndë lëndëregjëse e ngjyrosëse. Në krahasim me masivin e dendur të Nderlysës, në Pellugun e Shoshit gjendet me pakicë, kryesisht në Katravic, Vojvishtë, Fushë të Bathës, Shkam të Kuq (Pepsumaj), dhe në Karmë të Dedë Ndreajve, Palajve e Brashtës. Çaji, rritet në kodrina dhe shpate të that me bazament flishor, më i mirë është ai i zonës së kullotave alpine e më pas ai i brezit kodrinor të dushkut. Çaji i bjeshkës së Brashtës, Mollës, Pepsumajve, Ndreajve është ajka e këtij lloji, shumë aromatik sidomos në lulesat e tij, dhe shërben mjaft mirë në luftën kunder gripit. Bimë të tjera mjaft të përhapura janë Mëllaga, drunakuqi, gjarpri mjeksor, gjethedielli, hithrat, kamomili, kinëfusha, kufilma, këputja e arave, kulumbria, lavanda, lisra, lulekuqja, makthi mjeksor, manushaqja, manaferra, manaferra e butë, mendra e butë, milca, misri, molla e egër, murrizi, radhiqja, rrodhja e madhe, sallkami, sanza, shpatorja, zhumbrica, grami, gjëmbardha, gjëmbgomari, borziloku, çikorja këputja, lule delja, lulelepuri, majdanozi i egër, terfili i livadheve, plepi i zi, mështekna, rradhiqja, bunga (lëvore dhe gjethe), sanza, shelgu, tambëlgjaku (bar), urthi (gjeth), vjeshtulla, fjeri mashkull, shtara (livadhe Mollë PepsumajBrashtë), tatulla, bargjaku, bari veshit (livadhe-Mollë Pepsumaj).

Revista “Gjuetari”. Botim i shoqatës gjuetarëve, nr. 7, viti 205, fq. 13.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

27


18-23 vjet, në verë ngjitet në zonë me kullota malore, kurse në dimër zbret deri në 700-800 m. Kryqëzohet nga mesi i tetorit, barra zgjatë 23-24 javë dhe në fund të muajit Prill ose fillim të muajit Maj, mëma shtatzënë pjellë 1-2 keca. Kopeja udhëhiqet nga një cjap i shkathët me eksperiencë “kapiteni”, i cili kur dëgjon ose nuhatë njeriun lëshon një fishkëllimë të mbytur që sherben si alarm për tufën. Me të marrë sinajlin tufa ia merr vrapit dhe zduket në të dhjetat e sekondit. Në lëvizje gjuetari sado i rafinuar kurrë nuk mund të shenjestrojë mbi to. Dhija e egër ka mish të shijshëm dhe aromë dehëse, që buron nga ushqimi i saj me “nektarin” e klorofiltë të lartësive të virgjëra alpine. Në zonë e Shoshit, sektori i Çijave të Gurit të Lekës kufi me Cukalin, Bulli i Palajve, Maja e Skakut dhe Shkuqit në Mollë Pepsumaj, janë streha e kësaj “Hirushje” të mrekullueshme që zbukuron në çdo stinë malet e Shoshit. Ka pak armiq të rrezikshëm përveç njeriut, ujkut i ruhet duke i “thënë mos të qofsha falë, ” riqebulli është i rradhë, ariu është i plogësht dhe nuk i qaset dot. Një armik tjetër i rrezikshëm natyror i dhisë së egër janë ortiqet e borës, kur ka dimra idhnak me shtërngata bore si me 1963, 1985 apo 2005, ortiqet i dëmtojnë mjaft duke i përla përpara në shumë raste komplet kopenë. Kjo krijesë e përkryer që jeton në kurorat e thepisura alpine (Theth, Vermosh, Kelmend, Malet e Mokrës, Bigë e Gimajve, Kreshtat e Nikaj-Mërturit, Bogë, Çia të Cukal, Bulli të Palajve, Qetë Të Lekajve e te tjere), atje ku dielli lëshon rrezet e para, dhe bora nuk heq asnjëherë plotësisht qeleshEn, është mëkat të masAkarohet qoftë me kallashnikov, qoftë me kurthe e pusi të ndryshme. Dhia e egër është një mrekulli që jeton afër ”fronit” të perëndive, së cilës asnjë qënie e gjallë nuk i sjell asnjë dëm. Ndaj, o njerëz mos vini dorë mbi të! Viset ku ajo rritet dhe jeton duhet t’i jenë mirënjohëse përendisë për këtë dhuratë! Kaprolli: Më ka takuar dy herë gjatë udhtimeve të mija nëpër pyje të Shoshit të ndeshëm befasisht me kaprollin sa të bukur aq edhe elegant. Takimet kanë qënë krejt spontane, shumë mbresëlenëse, dhe të dhimbshme njëkohësisht, pasi bukuroshi i pyllit, iku i xhindosur, sikur të ishte përballur me ndonjë ujk e jo me mua që vetëm doja ta ledhatoja me shikime të pangopura. Kaprolli është një specie e rrallë, aq sa pak kush ka fatin të takohet me të. Jeton në brezin e ahut, dhe shfaqet herë pas herë në Bjeshket e Mollës, Pepsumajve, Brashtës, Balza apo Bulli të Palajve. Është kafshë barëngrënëse ripërtypëse, çift thundror me trup të hijshëm, të lartë 60-70 cm, i gjatë 130 cm, peshon 15-25 kg, ka ngjyrë gri në të përhimëtë në dimër dhe të kuqrremtë në verë. Koka e kaprollit ka tipare të bukura, mbështetet në një qafë të gjatë. Sytë i ka të bukur të mëdhenj dhe me ngjyrë të zeshkët, përpara zgjatet turiri i hollë në formë pyke. Mbi të ngrihet balli. Kaprolli është veshëgjatë dhe veshëgjerë. Në mes të tyre, te mashkulli gjenden brirët e bukur, të degëzuara dhe të përkulura pak nga prapa. Në bazë të numërimit të këtyre degëzimeve përcaktohet edhe mosha e kaprollit. Femra është shytë, pa brirë dhe quhet “Sutë”, emër që shpesh të parët tanë ua kanë vënë edhe vajzave të tyre. Katër këmbet e kaprollit janë të holla e të gjata, seicila prej tyre mbështet në dy thundra elegante. Këto thundra rezistojnë në dhjetra e qindra kilometra pa u ndier fare. Thundrat ripërtrihen nga viti i nëntë ose i dhjetë i jetës së tyre, kjo ripërtrirje zgjat gati një vit duke i munduar jashtëzakonisht 28

Prelë Milani

shumë bukuroshët e pyllit. Edhe më të bukur janë të vegjlit e kaprollit, trupin e kanë të mbuluar gjithë njolla të bardha. Pas lindjes nëna kujdeset për të vegjlit duke i ushqyer për tre muaj me qumështin e vet, deri sa të mësohen të hanë vetë bimësinë e pyjeve dhe të lëndinave. “Është kafshë me difmorfizëm seksual, femra njihet me emrin sorkadhe dhe është pa brirë, jeton 15 vjet dhe ushqehet me barë, gjethe, sythe, llastarë të njomë, mbarset në korrik a gusht, dhe pas 9 muajsh pjellë një a dy ose rradhë tre të vegjël por më së shumti dy, një mashkul, e një femër”20. Krapolli është atleti i pyllit, ai vrapon dhe nuk lodhet kurrë. Thonë se ai mund të ecë, vrapojë e të kercejë me orë të tëra. Dy tre metra gjatësi janë kërcimet e zakonshme për të. Kaprolli është vetë bari e vetë bagëti. Së pari shfrytëzojnë një ndarje të lendinës për ushqim, pastaj hidhen tek të tjerat. Kullotën e marrin pjesëpjesë, ashtu siç e bën bariu me delet e tufës së vet. Kapronjtë gjënden edhe pasdite duke kullotur. Pjesën tjetër të kohës ikin sa në një vënd në një tjetër, luajnë por edhe qëndrojnë dhe ripërtypen si dhija e delja. Ata vetëm natën mblidhen diku dhe rrinë të qetë. Kaprojtë kudo që të rrinë marrin vesh se çfarë bëhet përrreth. Nuk shohin fort mirë, veçse për të dëgjuar dhe për të nuhatur nuk ua kalon asnjë kafshë. tjetër Kaprolli e dikton shpejt armikun, por shpesh bëhet pre e ujkut, çakallit, dhelprës, maces së egër apo qënjeve endacake te tjer Nganjëherë, në raste vështirësie, ai mund të hidhet deri në 6-7 m përnjeherësh. Në vëndin tonë është vështirë të gjesh kafshë të tillë, me të dhëna të tilla atletike. Të moçmit e Shoshit tregonin se ai për ti rënë shkurt futej edhe në ujë duke kapërcyer lumin, madje duke ecur me not edhe kilometra të tëra pa u ndalur. Vrapimet e tij fluturuese janë e vetmja rrugë për t’i shpëtuar armiqëve të tij mishngrënës. Kujdesi i njeriut për shtimin dhe ruajtjen e tij ka qënë zero, aq sa shfaqja e tij duket si një mrekulli. Ujku: Mishngrënsi dhe gjahtari kampion i familjes së qenëve, i shkathët dhe i shpejtë si era. Agresiv e shënjetar si shigjeta, dinak i pamëshirshëm, i fortë e gjakatar i përjetshëm i pyllit. “Ka trup 70-80 cm të lartë dhe 100-140 cm të gjatë. Jeton 1516 vjet, mbarset në muajin Dhjetor-Shkurt, dallohet për pjellshmëri të lartë, 2-8 këlysh, të cilët i lind pas 9 javësh”21. Jeton si trimat duke ushtruar zanatin e vet të preferuar në bjeshkët dhe karmat e Shoshit, lëviz turr e vrap në kërkim të ushqimit sa nga brezi i dushqeve ashtu edhe në atë të ahut. Ushqehet me njëthundrakë të egër dhe të butë, lepuj, dele, derra, lopë, qen dhe çfarë ti dalin përpara. Është vrapues i shpejtë dhe rezistent, bën jetë tipike nate, nuhatë në mënyrë fine. Ku i jepet rasti nuk falë as kënd, kush i del përpara (Bagëtitë hutaqe që i zë nata në pyll). Kur është në gjendje të uritur është shumë i egër dhe në mjaft raste bën masakra të llahtarshme ndaj tufave, duke i prerë dhjetra e dhjetra bagëti, njëra pas tjetrës të cilave më shumë se mishin u preferon t’u pijë gjakun. Goditjet e tij janë fatale edhe për njëthundrakët dhe qete e mëdhenj, të cilët i sulmon drejt e në fyt. Është llups që përlanë pa asnjë problem një dash, sqap, gomar, viç apo meshqerrë. Kur bashkohen në kope gjatë dimrave me borë e murla janë shumë të rrezikshëm edhe për njerëzit. Ulërin në mënyrë të frikëshme dhe vërsulet egersisht drejt staneve ku hetojnë 20 21

Fjalori Enciklopedik shqiptare, botim i vitit 1980, fq. 454. Fjalori Enciklopedik, shqiptar, botim i vitit. 1980, fq. 1131.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

29


kopetë, preja e tyre të preferuar. Ujku mund të rezistojë 10-15 ditë pa ngrënë dhe pastaj në një vakt i kompenson humbjet. Në kushte teje të vështira kënaqet edhe me kafshë të vogla, si: minj, insekte, apo fruta të egra. Ai eshte armiku më i madh i gjitareve barngrënës të pyjeve tona, por njeriun ka më të madhin armik. Ujku në aventurat e tij spektakolare dhe të përgjakshme shpesh bie si “martir” në krye të detyrës, në kurthet ose tytën e armeve të barinjëve, të cilët janë në hasmëri të perjetshme njeri me tjetrin. Dhelpra: Ka kushte shumë të përshtashme të jetojë në gjithë zonën e Shoshit. Është sisore e familjes së qenëve, ushqehet me mish, gjahu i saj i preferuar janë pulat dhe lepujt, por nuk kursen as minjtë, insektet, frutat (gorica, manaferra, rrush), drithrat e te tjera. Dheplra ka trupin e qenit, gëzofin e trashë, qimet e verdha, turirin e zgjatur, veshet me majë të curritur përpjetë, trupin e hollë, këmbët të shkurta, bishtin e gjatë të hijshëm dhe lëkurën e butë . Këlyshët së pari i ushqen vetë, pastaj u mëson profesionin e gjahtarit. Dhelpra nuk shquhet si guximtare, por ka nuhajtje të hollë, mjeshtri dhe dinakëri të shkallës superiore në realizimin e gjahut. Çakalli: Është një kafshe e egër mishngrënëse e familjes së qenëve, e lartë 50 cm dhe 70-90 cm e gjatë, me ngjyrë hiri të verdhë, me kurrizë me nuanca të zeza, në bark i kuqrremtë me të bardhë. Ushqehet zakonisht me ngordhësira me të cilat argetohet qyl dhe falë nuhatjes i gjen shpejt në pyll. Shfrytëzon rastin kur ujku u versulet tufave dhe le teprica ushqimi të pa konsumuara. Jeton në tufa të vogla në vendet e pyllëzuara. Pellgu i Shoshit ka kushte të përshtatëshme për këtë kafshë, e cila gjuan lepujt, minjt e shpendet. Ushqehet edhe me insekte, perime, misër, por në shumë raste kur është i uritur dhe aq më tepër në grup sulmon kopetë e të të imtave duke i gjakosur në mënyrë të pamëshirshme. Si mishngrënës tipik bën komplet jetë nate, mbarset në muajin Janar- Mars dhe pas 9 javësh pjellë 4-8 këlysh. Në raport me fisin e ujqerve dhe të dhelprave, kjo kafshë është pakësuar mjaft. Ariu i murrmë: Në dinastinë e arinjëve përfshihen shumë lloje. Te ne gjendet vetëm lloji i ariut të murrmë. “Trupin e ka 1m të lartë, 1, 7- 2 m gjatësi, me trup të mbuluar me qime të dendura me ngjyrë kafe në të errët, me peshë 180-200 kg”22. Ariu ha çdo gjë. Më tepër pëlqen ushqimin bimor, sidomos masat e njoma. “Kullot “ në thekër të njomë, ha bar, kënaqet me këpurdha, kërkon sythe bimësh e rrenjë të njoma, sidomos fruta. Mollët e egra, gorricat, manaferrat, lëndet e dushkut e të ahut janë ushqimi më i zakonshëm për arinjtë e rinj. Ariu kënaqet kur gjen çerdhe bletësh në zgavrat e drurëve, ngjitet si xhongler, duke mos e përmbajtur dot veten deri sa të hajë mjaltin që gjen në hoje. Në arat e bjeshkës u versulet misrave, kungujve të njomë duke bërë kerdinë, nuk përton të ngjitet në maje të pemës per të ngrënë frutat që ia çojnë gojën lëng, kur nuk i arrin dot ka zgjuarsinë të thyejë degët e pemëve me perimeter 10-12 cm të trasha. Ariu është mishngrënës, jo rrallë kur i jepet rasti sulmon kafshë të ndryshme, si: dele e dhi, lopë e viça, kuaj e mushka. Ai me një goditje të fortë dhe të pamëshirshme e lë në vend gjahun, pastaj e shpie në një vend të sigurtë. Aty duke qënë shumë i lumtur e përla ngjithë oreks. Nuk është brutal, i papërmbajtur si ujku në gjueti. Arinjtë e moshuar nuk bëjnë dot

rrugë të gjata, gjithsesi kur e ndjejnë vetën ngusht e mbajnë frymëndhe vraponjnë energjikisht. Preferon të rrijë i vetmuar, mbretëron në mënyrë despotike duke i përzënë grabiqarët e tjerë. Ai është gjitari më i madh dhe më i fortë i pyllit në vendin tonë. Prandaj jo më kot fëmijët e quajnë atë “mbreti i pyllit”. Ndonëse mbretëron në mënyrë absolute, ai kalon një jetë me plot sakrifica e mundime. Nuk i vjen çdo gjë në gojë vetë, as nuk është pa armiq. Të lë përshtypjen se është i ngathët, por nuk është ashtu. Ai ecën rëndë-rëndë me putrat e tij të mëdha, por po i doli ndonjë hall vrapon nëpër pyll më shpejt se njeriu. Bën kilometra të tëra çdo ditë, ecën pyllit e lëndinave, u sillet përqark kodrave e maleve, ecën gjatë lumenjëve e përrenjëve. Po i doli ndojnë punë e ngutshme, lumin ose liqenin e çan pa iu dridhur aspak qerpiku i syrit. Dimrit të ftohtë me borë e plot erë, pyjet e Shoshit të Dukagjinit e të mbarë vendit tonë marrin një pamje të egër. Gjelbërimi zhduket. Kafshët struken në vende të sigurta. Vetëm ulërimat e ujqërve ose të ndonjë egërsire tjetër mund të dëgjosh, sidomos natën. Në këto kushte të disfavorshme arinjtë kanë zënë qoshet e tyre në zgavra drurësh të vjetër, në vrima të ndryshme në mes të rrënjeve të lisave të rrezuar, aty në ato strofka të strukura me kujdes me dushqe e myshqe kalojnë dimrin duke fjetur dhe pritur me padurimi beharin. Gjatë kësaj përiudhe ata jetojnë me rezervat e dhjamit që kanë në trup. Femra e quajtur arushë, mbarset në muajin Qershor-Korrik, këlyshët i lindin pas 7-8 muajsh në dimër. Ata kur lindin janë të vegjël të verbër dhe nuk lëvizin. Prandaj nëna i mban vazhdimisht pranë me përkujdesje e ledhatime lozonjare. Pranë nënës arinjtë e vegjël qëndrojnë dy- tre vitet e para të jetës së tyre. Pas kësaj moshe ata bëhën zotër të vetës. Arinjtë janë më jetëgjatë se të gjithë egërsirat e tjera. Gati 50 vjet mund të shkojë jetëgjatësia e tyre. Mbreti i ynë ari nuk ka të krahasura me kafshët e tjera grabiqare të pyllit. Bilanci ushqimor dhe roli i tij nuk dalin shumë negativ. Për këtë arsye edhe gjuetia e kësaj kafshe më ligj është e ndaluar, por në kushtet e mungesës së zbatimit të ligjit një gjë e tillë nuk është zbatuar asnjëherë. Gjithsesi ariu mbetet i frikshëm, i vështirë për tu syzuar nga gjuetarët të cilët në çdo rast ëndërrojnë ta godasin dhe ta kenë si trofeun më te rëndësishëm të sportit të tyre pasionant. Lepuri: Gjitar brejtës i familjes së lepujve me kokë të vogël e të rrumbullakët, me veshë të mëdhenj, këmbë të lehta dhe të shpejta. Është rreth 60 cm i gjatë, me ngjyrë kafe në të kuqrremtë gjatë verës, në të murme në kurriz gjatë dimrit, peshon 2, 5-5kg. Pjell pas 6 javëve, 2-4- 5 këlysh, tre- kater herë deri në vjeshtë. 23 . Siç shihet është rracë shumë prodhimtare, jeton 8-10 vjet, por përgjithësisht nuk kanë fat të plakën. Ka lëkurë të mbuluar me qime të buta, që përdoret në peliçeri. Mustaqet grefosur si burrë, ndonëse nuk u bë kurrë i tillë, ushqehet me barë, me gjethe lakrash, fasulesh e karrotash, si brejtës i pëlqejnë lëvoret e pemëve dhe të lastarëve të njomë, strehohet kryesisht në brezin e dushkut pranë qendrave të banuara, duke kërkuar ushqimin në ara, kopshtie, ograja, prozhme e livadhe. Në Shosh është një nga gjitarët më të populluar, i përhapur kudo, në Ndreaj, Pepsumaj, Gjoshaj, Palaj, Nicaj, Celaj, Dardhë, Gurrë, Pepaj. Në stinën e verës, pranverës dhe vjeshtës qëndron edhë në brezin e ahut, kurse në dimër kur shtresa e borës në këtë

22

23

30

Fjalori Enciklopedik shqiptar, botim i vitit 1980, fq. 36.

Prelë Milani

Fjalori Enciklopedik shqiptar, botimi i vitit 1980, fq. 576

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

31


brez është e lartë, zbret më poshtë, drejt brigjeve. Lepurit është një brejtës mjaft simpatik, me mish shumë të shijshëm dhe kjo është arsyeja që ka aq shumë armiq duke filluar që nga maciet gjahtare, qëntë, dhelprat, çakejt, ujqërit dhe njeriun me çifte e zagarë dhe kurthe. Nuk shquhet si kafshë iteligjente, ditën fle, natën siguron ushqimin, por edhe bie pre e kurtheve që i vihen gardhiqeve në baçe e kopshtije, vrapon shpejt, por nuk ka resitencë, këmbet e përparme i ka më të gjata se të parat prandaj nuk vrapon dot në teposhte, por gjithmonë ikën përpjetë. Gjuetarë të tillë si Kolë Sokoli, Ndue Reshpja, Gjergj Ara, Mark Kapaj, Xhemal Bushi, Zef Deda, Mark Kulla, Palë Kola, Gjin Kulla, Gjin Leka, te cilët sidomos gjatë stinës së dimrit në kohën e kooperativës bujqësore kanë zhvilluar spektakle të verteta gjuetie, duke vrarë me qindra lepuj. Kurse në çdo fshat të rinjtë dhe gjuetarët e moçëm ngrenin kurthe nëpër shtigje të ngushta, lëgatçina ujit, kur binte bore dhe në gardhiqe. Një mënyrë popullore e vjetër gjuetie ka qënë ndjekja e lepurit për gjurmë kur binte borë, natyrisht kur shtresa ishte mbi 40 cm. Gjuetarët zgjoheshin heret në të aguar të ditës shikonin ku ka gjurmë dhe lepurin e ndiqin pas gjurmëve deri në strofkë. I shkreti lepurush kur ndiente rrezikun trembej dhe dilte nga strofka, por nuk kish ku të vente, dhe duke qënë se nuk mund të çante borën detyrohej të binte pre e gjahtarëve që hallakateshin gjithë kënaqësi për mishin e shijshëm që siguronin atë ditë të ftohtë me bore e murla. Derri i Egër: Është një nga kafshët më interesante të Pellgut të Shoshit dhe objekti më i preferuar i gjahut për gjuetarët pasionant. “Derri është kafshë gjitare e gjinisë sudoe, çift thundrore, gjithçka ngrënëse, me trup të lartë 80-100 cm, i gjatë 120-160 cm. Mbarset në muajin Dhjetor-Janar dhe pas 4 muajsh pjell 4-8 gica me ngjyrë kafe dhe vija të verdha”24. Derri i egër ka ngjyrë te murrme-hiri deri në të murrme-kafe, qime të forta si qepallë të veshura me një push të imët leshatarë të dendur gjatë stinës së dimrit. Veshët e shkurtër me majë, turirin e gjatë si fyçkë, i aftë të kundrojë, të gërmojë kudo e në çdo gjë. Mashkulli i ka dhëmbët e qeserit shumë të zhvilluar dhe i varën në të dy anët e turirit si grepa të frikshëm. Gjymtyrët i ka më të larta se derri i shtëpisë, futet tek kafshët shumë atletike, vrapon pa e ndier lodhjen fare me km të tërë nga një shpat në një shpat tjetër me qimet e kurrizit të tendosura si kreshtë. Kur ia lyp nevoja nuk pyet fare për lumin e Shalës edhe pse ai mund të jetë në kulmin e prurjeve, por i versulet vertikalisht dhe del në bregun tjetër. Natyra i ka dhëne dhuratë një nuhajtje fenomenale, njeriun, armikun e tij kryesorë e nuhatë qindra metra larg, duke iu zhdukur si kometa në qiell. Ka trup të hajm gjithë muskulaturë, pamje sa të egër dhe aq të frikshme, guximtar i çatrafilosur, vigjilent që reagon ndaj çdo lëvizëje dyshuese në pyll, guximtar që nuk din të ndalet as përpara tytës së gjuetarit. Të gjuash derrin e egër duhet të jesh ekspert i vjetër i gjahut, pasi në levizje kurrë nuk të lë rast ta shënjestrosh. Vetëm po e qellove në tru dhe në shpatull drejt zemrës, ndalet nga plumbi i pare. Derri i plagosur inatoset në mënyrë të tmerrshme, sulet gjithë furi dhe agresivitet përpara në drejtim të kundershtarit, aq sa në shumë raste trupat e filizave me perimeter 10-15 cm i dermon në te dhjetën e sekondit me dhëmbet prerës si sharrë. Gjuetari 24

32

Fjalori Enciklopedik shqiptar, fq. 138

Prelë Milani

duhet të rrijë në pritë i maskuar mirë, përndryshe rrezikon fatalisht vetveten, pasi po të diktoi se ku ndodhesh, kur është i plagosur të versulet brutalisht duke mos të dhënë rast të vetembrohesh. Gjuetarët me përvojë u zënë pritë në shtigje të ngushta buzë greminave pasi aty po qe se nuk i thembojnë me plumb, ata mund të rrezohen shkëmbit. Nuk shquhen për iteligjencë të lartë, prandaj në raste të tilla marrshojnë në tufë, pas prijësit të tyre, i cili mund të përfundojë fatalisht në humnerë dhe të njëtën gjë pësojne edhe të gjithë të tjerët. Jeton në pyje të zakonshem dushkore te zonës sonë, gjatë verës dhe vjeshtës së hershme livadhet dhe ahishtet janë vëndi i tyre i preferuar, ushqehen me rrënjë të bimëve, fruta, brejtës, madje edhe ngordhësira. Germojnë dhe dëmtojnë shumë toka livadhore, në vjeshtë zbresin drejt viseve më të ulëta në zonën e dushkut lakmojnë lëndin e bungut, kënaqen fare më gëshenja dhe miserishten e bjeshkëve. Dimri është mjaft i mundimshëm për ta, gjithsesi ata lëvizin shumë dhe ushqimin e sigurojnë në lëvizje. Me rrallimin e banorëve të zonës numri i derrave ka ardhur gjithnjë duke u rritur, jo vetëm në L’qe, Bulli Balza por kanë gjetë prehje ne vënde të tilla si Mollë, Qafa e Lisit (Pepsumaj), Rrethi i Brashtës, Brashta, Planat, Kodra e Kunjt, Karma e Palajve, pothuaj kudo ku ka gështenja dhe lis. Derri i egër shquhet për mishin shumë të shijshëm dhe lëkurën e dobishme, prandaj njerëzit kënaqën kur e qellojnë. Derri nuk don t’ja dije fare as për ujkun as për ariun, prandaj në pyll ka status të veçantë. Baldosa ose Vjedulla: Zë vend të veçantë në faunën e Shoshit, banore e pyjeve të Brashtës, Mollës, Palajve, Ndreajve etj. Është kafshe e pangatrrushme, grih në pjesën e siperme dhe e zeze në pjesën e poshtme me një fztyrë dy kolorshe bardhe e zi. Leviz zakonisht gjatë natës por ka raste edhe gjatë ditës. Folenë e ndërton në strofulla të mbrojtura mirë të shtruara me barishte në labirinte tunelesh natyrorë. Nuk është kafshë letragjike, në fole qëndron gjatë motit të ftoftë. Shumohet një herë në vit, në dimrin e vonshëm ose në pranverë. Këlyshët maturohen pas 1-2 vjetës, jetegjatsia shkon deri në 15 vjet, ushqehet me gjithçka me të preferuar janë krimbat e tokës, dikur moti sulmonte arat me misër dhe patate sidomos në tokat e bjeshkës. Ka mish të shijshëm dhe yndyroz kur majmerohet në stinën e vjeshtës. Qelbësi është me pakicë dhe i përket zonave më të larta të këtij pellgu. Ka ngjyrë të errtë me një maskë badh e zi në fytyrë. Eshtë kafshe e vetmuar me një jetë aktive nate. Ushqehet me brejtës lepuj bretkosa, shpend, krimba shiu, insekte dhe kerma. Në rast rreziku lëshon një erë të veçantë. Nuk bie në letargji, shtohet një herë në vit duke pjellë 4-5 klysh, maturohet pas një viti dhe jeton 7-8 vjet. Macja e eger: Të takosh macen e eger është një previlegj që nuk i takon gjithkujt, pasi është një specie shumë e ralle, drejt zhdukjes. Nusja e lalës ose bukuroshja e minjëve, siç e quan populli, është më e hollë dhe elegante shfaqet e zhduket sa çel e mbyll sytë. Ketri jeton nëpër drurë, ushqehet me arra gështeja, fruta rrushi, lajthi, mollë, misër Gjeri në zgavrat e tyre ne pemët e ahut, bungut dhe ushqehet me lendën e tyre. Ka mish të shijshëm, kur majmërohet në vjeshtë. Janë shquar brashtoret si gjahtarë të përhershëm të tyre. Shqarthi (Kunadhja gushëbardhë) ngjason shumë me zardafin, por në Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

33


ndryshimi ai njollat në gushë është e bardhë, pa as një gjurmë të verdhë. Jeton në drurë por edhe në tokë është inteligjent i shkathët i shpejtë, nuk bie në letragji, nuk migron, ka gezof të hishëm dhe të butë. Ushqehet me brejtës gjumash, shpend, në vjeshtë dietës së vet i shton edhe fruta të eger Në faunën e Shoshit vend të rendësishëm zenë minjtë, urithi i arave, iriqët dhe lakuriqët e natës. Shpendet Kemi dy kategori sedentarë (të përhershëm) dhe shtegtarë. Si sedentarë dallohen trumcakët, sreqokët, solkoli, pëllumbi i egër, skifteri, orli, huti, korbi, gushkuqët, gjeli i egër, thëllëza e malit, harabelat. Shqiponja: Shqiponja pëlqen vendet e larte, të veçuara dhe të ashpra, atje ku syri “komumikon” lirshëm me majat e maleve mijëra metroshe. Në atë front madhështor jeton përditë shqiponja e malit, duke mos e penguar asgjë në vozitjën e saj në qiellin e kaltër. Njeriu pothuaj e ka të pamundur të shkoje tek foleja e shqiponjave. Jo vetëm se janë “ushtare” të pamposhtura në mbrojtje, por sepse foletë i ndertojnë në vende tepër të vështira. Zakonisht në majat, shkallët ose hundët e një shkëmbi të madh gjenden ato. Edhe në drurët e lartë pyjor gjen fole shqiponjash. Ato e ndertojnë shtëpinë vet me materiale rrethanore. Shqiponja e thurë me shkopinj dhe i jep folesë formën e një vazoje. Pastaj e vesh përbrenda me çfarë gjen: barë, gjethe, myshk. Si ustallore “duarartë” kujdeset për folenë dhe e ripërtërin çdo vit. Diametri i folesë së Shqipes mund të shkojë deri në 1, 50 m. Në këtë fole jeton disa vjet. Shqiponja është padronja e qiellit tonë, specia më autentike e shpëndëve grabitqar, mjaft e fuqishme, me mprehtësi, guxim dhe preçizion të pagabueshëm në gjueti. Sytë e saj janë 8 herë më të fuqishëm se të njeriut, aq sa lepurin e dallon 3 km larg, peshon 4-6 kg dhe ka një çift këmbësh të pajisura me kthetra të fuqishme dhe e madhe sa e dorës së njerit, me të cilat pushton për vdekje prenë. Shqiponja e malit si në fluturim ashtu edhe në vëndqëndrim me flatra të mbledhura ka një pamje madhështore, të rreptë dhe shumë sportive. Puplinin e ka ngjyrë kafe në të zezë. Në pjesën kurrizore mbulesa është me nuancë në të artë. “Shqiponja e rritur shkon deri një 1 m gjatësi trupore, ndersa kur i shtrin fort flatrat gjersia dyfishohet. Kokën e ka relativisht të vogël. Sqepi është i gjatë i, fortë dhe i kthyer nga poshtë një nga shkaqet vdekjeprurse të shqiponjave të moçme 50-70 vjeçare25. Edhe bishtin e ka të fortë të gjerë dhe të gjatë. Takohet në pyjet e larta të Shoshit: ne Bulli, Çia, Cukal, Bjeshkët e Mollës, Brashtës e Pepsumajve. Në mjediset e vështira ku jeton, në luftë të vështirë për ekzistencë, shqyponja ka sy të mprehtë për të parë, nuhatje të fortë për të “hetuar” dhe kthetra të fuqishme për të fituar. Shqyponja krenare nuk merret me gjera të vogla, ushqehet me lepuj, shpend, thëllëza, ketra, dhelpra, gjarpërinj, kafshë të plagosura, por që nuk heziton aspak t’u versulet edhe vetë: kecave, qingjave, rrunakve, pse jo edhe deleve. Në situata të vështira krizash nuk i përbuzë as ngordhësirat. Mashkulli dhe femra shpesh dalin bashkë për gjah, i kombinojnë bukur veprimet e tyre për të lodhur gjahun, pastaj gjithë deshirë, pa vështërësi e ngrenë në mënyrë spektakolare në një vend të përshtatshëm për ta ngrënë. 25

34

Enciklopedia Shqiptare, botim i vitit 1980, fq. 979

Prelë Milani

E vëzhgon nga disa km larg lepurushin e gjorë që del nga kaçubja, ku ka strehën për t’u ushqyer me ndonjë lastarë, niset me vrap drejt tij, fillimsht e trembë për ta nxjerrë në të zbuluar, pastaj i versulet në mënyrë të pa gabueshme një klithmë e mekur e lepurushit është lamtumira e dhimbshme qe i bën kësaj bote të egër, e cila e krijoj për të kënaqur oreksin e mishngrënsve të pa ngopur. Në karmat e Palajve, në Shkëmb të Kuq, Karaviç, Mbasbranikut (Pepsumaj), Curr të Plepit, në Ryp të Styllës, Rype të Grykave (Mollë), Birça të Çilkokut e te tjera. Prehë e orrlave kanë qënë jo vetëm qingjat dhe kecat, por edhe delet sidomos në përiudhën e dimrit kur vendi çsheshej nga gjethet, te cilat kullosin ne rrypinat shkëmbenjësh qe kane akoma barë të njomë. Shqiponjat në çift me zgjuarsi u vertiteshin për rreth dhe duke i trembur, në shumë raste i rrezonin shkëmbit, pastaj i shqyenin gjithë epsh. Në patrullim e sipër me syrin pishë shkëmbenjëve të thepisur dhe të çveshur, shqiponja sfidon çdo dylbi, kur nga 2-3 km lartësi dallon nepërkën pikaloshe që shtrihet e mblidhet si djall duke u ngrohur në diellin rrezatonjës të pranverës. Mbretëresha e qeillit, lëshohet pikjadë vertikalisht 90 gradë, qëllon në shenjë si silur i pagabueshëm dhe zvarraniku i frikshëm e sheh vetën në stratosferë, varur në sqepin vdekjeprurës të shqiponjes së lartësive. Stina e verës gjallërohet së tepërmi në Shosh edhe nga shtegtimi i zogjve dhe i shumë shpendeve që ndertojnë foletë në kushte të volitshme të freskisë së stinës. Sipërfaqësues të tyre janë dallëndyshet, qukapikët, bilbilat, pupzat, qyqet. Qyqja Ka pamje jo shumë terheqëse. Eshtë zog shtegtar, me ngyrë hiri, me njolla të bardha në fund të bishtit të errët. Krahërorin ngjyrë grih në të zbehtë, kurse pjesa e barkut e bardhë me vijëzime grihe. Kthehet së bashku me pranverën, këndon me zë të përvajshëm: “ku-ku” dhe gjen strehë në brezin e ahut, duke qënë pjesë e rëndësishme e fondit muzikor të pyllit. Qyqja nuk i mban vetë vezët e saj por i vendos ato në fole të shpendëve të tjerë dhe aty lindin zogjtë e saj. Skifteri (Kaçubeti). Mund të konsiderohet si snajperi i gjuetisë. Fluturon shpejt dhe me alternime sipas nevojave që i paraqiten, madje kur relaksohet për qejfin e tij është i aftë të ruaj ekulibrin në vendnumëro. Për skifterin janë të zakonshme pikjada spektakolare nga laertësitë për të qelluar për vdekje prehen e vet në siperfaqe të tokës. Skifteri i ndjek shpendet e vegjel edhe në hava, madje si trimosh aventurier është në gjendje të gergoajë edhe shqiponjat. Kurrizin de ka kaf grih me bordura të zbehta, të njejtin pikment ka edhe në kokë. Kurse pjesën e poshtmeme të krahëve e ka me bordurë bezhë dhe pjesën të brendeshme të errta. Skifteri është “qose” pa mustaqe. Ushqehet me brejtës dhe shpend të vegjel ku pa dyshim lepujt dhe pulat janë mezja e tij me e preferuar. Femijet skifterit gjahtarë i këndonin një këngë: “Kaçubet, kaçubet Pulat mia mos i prek... ”26 Bilbili: I famshëm për zerin dhe këngen e tij magjepse, por inpozant dhe dhe jo shumë i njohur për pjesën më të madhe të njerëzve. Bilbili ka trup pak pak me të madh se gushkuqi, bishti më i kuqrremët dhe pjesët e poshtme më të zbehta, koka 26

Sipas krijimtarisë popullore në Dukagjin.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

35


grih me unazë të ndritshme për rreth syrit. Është zog që shihet me shumë veshterësi pasi jeton në pyjet me nenkate të zhvilluar. “Foletë i nderton në afersi të tokës, 4-5 vezet e lëshuara në maj çelin pas 14 ditësh dhe të vegjlit fluturojnë 11-12 ditë më vonë”27. Bilbili ushqehet me krimba dhe insekte. Kënga e tij është lajtmotivi i pranverësë Bilbilat këndojnë në kor gjatë natës deri në agim, por agimi dhe muzgu janë momentet e itermezove më të shklëqyera bilbileske. Kënga ështe e fortë, e shpejtë me një mozaik tingujsh të shkëlqyer (Karakteristike “pju-pju-pju” të gjatë që vjen në ngritje dhe përfundon me një gurgudhimë të trashë) Dallëndyshja, shtegtare këmbëmbarë që vjen së bashku me pranverën e bukur e simpatike, e vockël (13-19 cm gjatësi), kokën e ka të gjatë e të mprehtë, me bisht të furkuar e këmbë të shkurtra. Ka ngjyrë të përhimtë shtufi, por te dallëndyshet kerbishtbardha pigmenti i puplave është blu deri në të zezë, me shkëlqim inkadeshent tek dallëndyshet bishtgërshera që janë më të hijshmet në pesë llojet e dallëndysheve që ka vendi ynë. Bishtgershërat janë zogjtë e parë shtegtarë që vinë duke na thenë ” mirë se ju gjeta” së bashku me stinën më të bukur të vitit. Dallëndyshja ka jetëgjatësi deri në 9 vjet, pjellë 3-5 vezë, të dy prindërit i ngrohin së bashku çfarë difton një marrdhënie harmonike me të drejta të barabarta të jetës së tyre “bashkëshortore”. Pas 14-15 ditësh vijnë në jetë zogjtë e vegjël të shveshur lakuriq dhe vetëm pas 20 ditësh vishen me puplat e tyre të bekuara e të stolisura, fort te hijshëm nga vullneti i krjiuesit të gjithëpushtetshëm të specieve të gjithësisë. Dallëndyshja është një zog i dashur për njeriun, pasi jeton fare pranë banesave , në pullaze ose rrezë çative tona preferon të ndertojë folezën e vet duke u shquar si një arkitekte shembullore. Dallëndyshja nuk e harron lehtë as shoqërinë as folezën e vjetër, prandaj me t’u rikthyer e stolis e rikonstrukton dhe fillon pushimet e veta të gëzuara. Dallëndyshja është zog i dobishëm për njeriun pasi ushqehet me insekte të dëmshmë për bujqësinë. Si gjahtare është inteligjente, nuhatë në mënyrë përfekte lëvizjen e insekteve, të cilat parandiejnë ndryshimin e motit. Dallëndyshja vrojtuese e mënçur e motit, na rrefen se kur do të bjerë shi në stinën e shumëdëshiruar të verës. Kur dallëndyshet fluturojnë shumë afër sipërfaqes së tokës së shpejti paralajmërojnë shi, këto fluturime i bëjnë për të kapur insektet që i afrohën sipërfaqes për tu mbrojtur nga shirat. Kur dallëndyshet fluturojnë lart si mikrosonik ato u rrefejnë bujqëve” mos mbani shpresë për shi por merrni shatin e hapni vijat e ujitjes për tokat e rreshkura nga thatesira”. Pëllumbi i shkëmbit: Është stërgjyshi i pëllumbave shtëpiak, pa dyshim nje nga shpendët me të bukur e me të dashur të trevave alpine, ndoshta i vetmi shpend që ka statusin e paprekshmerisë nga ana e gjuetarëve pasi vrasja e tij konsiderohet mëkat. Trupin e ka ngjyrë gri, , kurrizi është pakëz më i zbardhur, ndersa në qafe ka një nishan të ylbertë. Kërrbishti i bardhë është i dukshëm në fluturim. Pjesa e poshtme e krahëve është bardhecane, pjesa e sipërme gri me dy shirita të zinj të terthortë. Pëllumbat janë të hijshëm, të shpejtë, vrapojnë në mënyrë elegante dhe te vrullshme, udhëtojnë gjithnjë në grup, levizjet i kordinojnë në një mënyrë harmonike të përsosur, të përshtatur idealisht për të përballuar erërat e forta 27

36

T. Bino, H. Zoto, F. Bego “Shpendet dhe gjitarët e Shqipërisë”, fq. 179

Prelë Milani

turbulencat dhe rrymat vorbëlluese të lartësive dominuese ajrore. Pëllumbesha lëshon dy vezë në mars ose pak më vonë. ”Inkubimi zgjatë 17-19 ditë. Te vegjëlit, ushqehen dhe mbahen grohtë nga nëna në fole, ndërsa pas 35-37 ditësh bëhen të aftë për fluturim”28. Bufi (Huti) Është gjahtari më i fuqishëm dhe më i frikshëm në gjithë rrembyesit fluturues të natës. Futet në kategorinë e shpendeve jo të bukur për të mos e akuzuar si të shëmtuar. Ka veshë mjaft të dukshëm. Sqepin të shkurtër, krahët e gjerë në dizproporcion me trupin, koka e vogël sytë e mëdhenj të portokallinjë si “prozhektor”. Rrahja e krahëve është e plotë. Ka ngjyrim përgjithësisht të murrmë me njollëza dhe viza të errëta. Në se ditën fle gjumë ose në rastin me të mirë orinetohet shumë keq duke u përplasur si budalla, natën është padroni i errësirës, sheh e nuhatë në mënyrë të shkëlqyer dhe godet në mënyrë spektakolare, gjitarë të vegjël, shpend madje edhe pula budallaqe që nuk shkojnë në kotec në darkë. Ndonëse nuk shquhet si këngëtar ai këndon për qejfin e vet dhe të dashurës se tij kryesisht në fillimin e stinës së riprodhimit që perkon me përiudhën shkurtmars. Këngës ja thotë zakonisht një orë pas perëndimit të diellit me një uu -ho të fuqishme që dëgjohet në distancë që përseritet si refren çdo 8-10 sekonda Në se mashkulli ka një zë fondal prej “basi”, femra lëshon një ze më të dobët. Thirrja kiki- kekej shprehet e shoqëruar me përplasje të sqepit. “Femra lëshon 2-4 vezë që çelin pas 34-36 ditësh. Zogjtë fluturojnë pas 50-60 ditësh”29. Grifsha (Grizhla) Eshtë një nga shpendet më fotozhenik, plot ngjyra të bukra në puplimin. Kresha e vizuar, mustaqet e zeza, krahet bardhe e zi me një shirit ngjyrë ndryshku, me një nishan blu të ndezur, bishtin e zi dhe pjesa e pasme e bardhë, kontrastojnë me ngjyrën roze të puplimit trupor. Ka një klithmë karakteristike të zërit fluturon lart e poshtë gjithnjë duke trukuar levizjet e veta. Është e ndrojtur dhe frikacake për shkak të masakrave gjakatare të gjuetarëve të pamëshirshëm. Ushqehet me kokrra fara dhe lëndë lisi qe e mshefë dhe e ruan me kujdes si rezerve ushqimore për dimrin e gjatë e të ashpër alpin. Ha gjithashtu brumbuj, gjitarë e shpend ëtet e vegjël, vezë etj. Eshtë dëmtuese e madhe e miserishteve, pemtoreve, gështenjave në të cilat shpesh i ngrihet pusi nga gjuetarët. Folenë e nderton vetë mjeshtërisht në shkurre ose poshtë në degëzat anësore të pemëve. Pjell 5-6 vezë në muain maj dhe pas 16 ditësh ngrohje çelë të vegjëlit. Grifsha futet në kategorinë e shpendëve të zhurmshëm me ze të fortë te ashpër e të vrullshëm, lehtësisht e dallueshme. Në vjeshtë kur majmërohet ka mish të shijshëm. Korbi: Është shpend tipik i zonave shkembore, sterrë i zi lehtësisht i dallueshëm antipatik në pamje dhe gjestet fluturuese. Ka sqep të gjatë dhe të harkuar i përshtashëm për të ushqyer mishin e krimave, krahët dhe bishtin gjithashtu të gjatë. Në fluturim bishti i hapet si freskuaese. Në ndryshim nga sorra është i aftë të qëndrojnë pezull për një kohë të gjatë. Zëri i Korbit është një tipar i rëndësishëm dallues. Thirrja më e zakonshme e tij ështe një e çjerrë “krrok-krrok” e zhurmshme paralajmeruese 28 29

T. Bino, H. Zoto, F. Bego”Shpendet dhe gjitarër e Shqipërisë”, Tir 2006, fq 141 T. Bino, H. Zoto, F. Bego “Shpendet dhe gjitarët Shqipërisë”, Tir. 2006, fq 149

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

37


e zbulimit të një kerme të shijshme. Korbi është llups i madh ushqehet me gjera të larmishme; kerma te madhësive të ndryshme si dhe kafshë të gjalla, shpend të vegjel insekte, fara etj. Në shkurt-mars lëshon 4-5 vezët të cilat i çel pas 5-6 javësh. Folenë e ngre në maja pemësh të larta ose në zgavra shkëmbinjësh, fluturonjë në grup duke e nuhatur kermën nga distanca shumë të largëta. Korbat janë endacakë të shpejtë dhe kanë aftësi të gjurmojnë ujqërit, kur sulmojnë kopete dhe u versulën pas duke perfituar nga mbetjet e tyre. Gushëkuqi: është një nga zogjtë më të pranishëm dhe me të afrueshëm me njeriun. Krahërori i kuq i ka dhënë edhe emrin, zog i butë, rrumbullak trashaluq dhe aspak i ndrojtur me njeëzit, por aq zevzek dhe agresiv me llojet e tij të afërt. Sipas natyralistëve ky zog bëhet i ndrojtur dhe fshihet kur ndërron puplat në fund të verës. Çuditërisht shihen rrallë pastaj shfaqen me puplimin e tyre të ri dhe gati për të kënduar me afrimin e vjeshtës. Është zog i dobishëm ushqehet me krimba insekte, kokrra etj. Natyra e Shoshit ju afron një mjedis te pershtashëm, mëllënjave, sorrave, trishtilit bishtgjate, trishtilit me mustaqe, harabelit, qukapikut të zi etj Zvarranikët (reptile): përfaqësohen nga nëperka e zakonshme helmuese, bolla me 4 vija, rreth 2m gjatësi, hardhuca, zhapini i gjelbër e te tjere. Amfibet: nga amfibët ujorë dallon bretkosa e zakonshme e ujrave të embla, bretkocën e pyllit, ose bretkosën e drurëve, bretkocën e vogël me ngjyrë të gjelbër, bretkosën e kuqërrmtë, thithlopën, salamandren me bisht e ngjyrë të errët dhe pulla të verdha siç quhet ndryshe “e bukura e dheut”, salamandrën e zezë, etj. Insektet: Në klasën e insekteve përmendim gjinkallat, xixëllonjat, karkalecat e ndryshëm, brumujt, fluturat shumëngjyrëshe, rreth 20 lloje, bleta e egër dhe shumë e shumë specie të tjera. Në Shosh janë mbarështruar me qindra koshere bletë nga ekonomitë fshatare brez pas brezi. Në faunën ujore specja më e spikatur, ajka e peshqeve të vëndit tonë është Trofta, e cila në Sektorin e Shoshit zë mbi 70% të krejt sasië që ka lumi i Shalës. Trofta është peshk grabitqar i ujrave të ëmbla (salamonide). Në Shqipëri kemi dy lloje troftash endemike, trofta e Liqenit të Ohrit dhe malore e Shalës, Kirit, Cemit, Valbonës, Currajve e te tjerë. Trofta malore ka dhëmbë të fortë, kokën e mprehtë, luspat e vogla, të futura fort në lëkurë të cilat i hiqen me shumë vështirësi. Trofta është e lëvizshme, pendë yndyrore në shpinë dhe anëve të trupit me pika të kuqe, shpina ka ngjyrë boj hiri të çelët, eshte në të argjendtë. Trofta është një peshk simpatik, ndoshta më i hijshmi në klasën e vet. Këtë e reflekton ngjyra e trupit që ndryshon sipas kohës dhe moshës. Jeton në ujra të pasura me oksigjen dhe në temperatura të ulëta, ushqehet me invertebrorë, insekte dhe peshq të vegjël. Është një peshk shumë i shkathët, noton në drejtim të kundërt të rrjedhës, inteligjent me instikte natyrore për t’ju shmangur rrezikut, bie shumë vështirë në grep dhe mundohet të dalë prej tij me çdo kusht, madje në qoftë se nuk je peshkatar i përgatitur mund të këpusë filispajën dhe të le duarbosh. Peshkatarët e vjetër thonë . Një troftë që therët një herë me grep nuk e ndjek më kurrë fluturën as ushqimin që i vihet për ta mashtruar. Troftat e rritura mbi 3 kg nga vendasit quhen “Kryemëdha”, ato janë trofta të rritura disa vjeçare, rrinë zakonisht në pusa të thellë me 3-4 m 38

Prelë Milani

thellësi, ku uji mbështillet në formë vorbulli gjuajne peshqit e vegjël dhe të parritur. Kryemëdhatë kanë arritur përmasa të tilla deri në 12-15 kg. Mishi i troftës është me shije dhe vlera ushqyese të jashtezakonshme, që nga 200 gr deri - 15 kg nuk ka asnjë halë në mish përveç shtyllës vertebrale, i cila ndahet lehtesisht pa u shkoklitur fare nga pjesa tulore e trupit. Gjuetarët e vertetë të moçëm e kanë gjuajtur gjithmonë me grep, me flutur, ose me kallam në kohë stuhirash kur uji është i turbullt. Më mjeshtërit e gjuajtjes së ketij lloji peshku me grep kane qënë Pepsumajt (Pal Bungu një kampon i veçantë). Pas viteve 70-te, me futjen në perdorim të dinamitit është kryer një maskaradë ekologjike, janë shkarkuar në çdo pus qindra kuintal lëndë eksplozive, bombardime të çmendura të aventurjerëve të pashpirtë, aq sa në shumë vende kishte rrezik të deformohej edhe shtrati i lumit. Rezultati ka qënë fatal, specja më e shkëlqyer e faunës sonë alpine ka mbrritur në prag të zhdukjes së plotë. Unë do ta quaja mrekulli të një vullneti hyjnorë moszhdukjën e saj të plotë. Në qoftë se largimi i banoreve te zonës ka shmangur deri diku rrezikun e eksplozivit, në anën tjetër është varfëruar shumë baza ushqyese se si rezultat rritjes së bimësisë kemi frenimin e erozionit që sillte me vete edhe lëndën ushqyese për troftën malore.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

39


Ariu Dhia e egër

Ketri

Kaprolli

Iriqi

Shqarthi

Lepuri

Derri i egër

Shqiponja, Skifteri

Ujku, Dhelpra

Korbi Çakalli, Baldosa

40

Prelë Milani

Sorra

Pëllumbi Thëllëza, Trishtili, Mëllenja

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

41


Trofta

Gaforrja

Harabeli, Gushkuqi Nëpërka

Qukapiku

Gjeli i egër

Bilbili

Krmilli

Hardhuca

Salamandra

Zhaba

Kuqaloshi, Qyqja

Dallëndyshja, Grifsha

Kullota livadhore, Shosh

42

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

43


1. Masiv livadhor (Livadh i

gjatë i Bal Markut ) 2. Lesniqe, ku bashkohet Lumi i Shalës me Komanin 3. Pirgje shkëmbore Nicaj Shosh 4. Lumi i Shalës, sektori i tretë.

44

Prelë Milani

1. Pyll Ashta e Lqenit Mollës 2. Lugina e Stupës 3. Vreshta e Dedë Lushit Pepsumaj 4. Kullota Kodermartini

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

45


Kapitulli II

F

SHATRAT E SHOSHIT

1. Prashitje Gjoshajj (Zef Toka Mark Miruku) 2. Pejsazh lumor 3. Shkoza shekullore pas Malit të Shoshit vendpushimi i udhëtarve dukagjinas për ne Shkodër e kthim 4. Gështenjë shkullore Kodër Gurrë 5. Mruz shekullore i Gurrës 6. Livadhet e Mollës 2009(Tomë Kola,Gjelosh Marku, Gjon Vojvoda, Kole Kodrari, Prelë Milani

BRASHTA Brashta është një nga fshatrat më të kahershme të Pjetërshpanëve. Këtë e dëshmon më së miri rregjistri osman i vitit 1485 në të cilin rezulton Prashta (Brashta) me 4 zjarre (vatra) banimi dhe 2000 akçe të ardhura. Brashta e vjetër, Shoshi, Shëllia, Molla Bobi, Shala Lopçi, Mavriqi, Plani, Kiri, Xhani, Pogu, Prekali, Radoja, Fethi (Thethi), Salca, Mërturi, Nikaj, Bajka, Krasniqja, Toplana, Vilza, Raja të gjitha dikur kanë qënë nën zotrim të Pjetër Spanit, siç përmendet në dokumentacionin osman. Ata e kishin njohur sundimin osman qysh para vitit 1485, mundet edhe fill pas rënjes së Shkodrës. Këtë e dëshmon një shenim i defterit të rregjistrit të vitit 1485: “Sipas tij osmanët duhet t’i kishin pushtuar dhe vendosur garnizonin e vet ushtarak në kalanë e Mavriqit, që ishte kështjella qëndrore dhe e vetme në zotërimet e dikurshme të Pjetër Spanit, qysh para vitit 1485”1. Në vitin 1529-36 Brashta numëronte 10 zjarre kundrejt 8 zjarreve që numëronin Shoshi e Molla, duke u renditur e dyta pas Shllisë me 16 zjarre. “Me 1582 nuk përmenden zjarret e asnjërit prej këtyre fshatrave, sepse ishin kryengritëse” 2. Në këtë vit rezulton se Brashta kishte si të ardhura 1300 akçe. Ne nuk mund të themi në se janë shtuar zjarret apo janë rregjistruar zjarre dhe fshatra të reja pasi nuk dihet, por një shtim i barrës së fiskut në katër deri në pesë fish në pak dhjetëvjeçarë tregon ose për shtim të popullsisë ose rendim me te theksuar tatimesh. Brashta nga vitit 1628 kur përmendet te D. Vincenti, nuk del fare tek Gjeç Bardhi me 1638, as më 1640, del vetëm me 1745. “Në vitin 1768 Shoshi (Sciosci) së bashku me Prekalin dhe Brashtën figurojnë 189 shtëpi dhe 1013 fyrmë”3. Një gjë është e pakontestueshme; se jeta në këtë fshat ka vazhdur pa nderprerje, ndersa vllaznitë e Ndrevashës, Vukë Memës dhe Kokë Memës nuk dihet saktësisht se kur u bënë zotër të këtij fshati të banuar nga anas të tjerë të cilëve sot nuk u ka mbetë as shenjë kujtimi me përjashtim të tuallit me emrin Brashtë dhe të rrenojave të një kishe të vjetër në vendin e quajtur Curri i Kishës së Zojës në afërsi të Fuskës. 1 2 3

46

Prelë Milani

Prof. P. Selami “Studime historike”. Nr. 1972, fq 128. (Shih Deft osman. nr 17, f. 148) Kolë Luka - Treva e Pejtërshpanëve, Studime filologjike 1977, fq 171. Anon 1942. 393.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

47


KUFIJTË TOPONIMIK Brashta ndodhet në shpatin lindor të pellgut të Shoshit, ballëpërballë nga Perëndimi ka fshatin Ndreaj me të cilin i ndan sektori i rrjedhjës së mesme të lumit të Shalës. Në VP kufizohet me Shalën që nga livadhi i Dedë Mëhillit afër Qafës së Agrit dhe zbret vertikalisht për lug të kufirit deri në lumë. Në VL Brashta kufizohet me Mërturin, Qafë e Agrit - Livadhi i Prekë Nikës - Sukë e Kunorës - Qafë e Shteziqes. Këtu është pikë takimi (Shosh - Mërtur -Toplanë), pastaj kufiri vazhdon duke zbritur nga lindja drejt Toplanës, Shkallë Plakë, Rrasa e Mnerit, Tamruk -Qafë Mjet (Kufiri zbret thellë deri në homallat dushkore të Stapes), ngjitet lart në Kodër Plishit-Qafë e sipërme e Plishit - Shkuqi i Mark Dedës dhe së fundi livadhi i Bal Mark Milanit është pika ndarëse mes Brashtës, Pepsumajve dhe Toplanës. Në Jug dhe JP kufizohet me Pepsuamajt sipas këtij kufiri toponimik;Curri i KonakutMbasbranikut-Curri i rrasave të Zeza - Shteku i Qetës Madhe deri në lumë. Kufiri vazhdon më lart drejt Currit të Kolçit -Lami i Govadave - Curri i Palnave -Palna -Ashta e Palnave - Kodra e Kumbullave të egra-Gurra e Shkuqit

këto lagje Ndrevashaj, Vukaçë, Lugu i Kolçit, Shurlë, Rrethi i Brashës. Studjusi Mark Kurbini në vitin 1964 shkruan: 1-Rrethi i Brashtës kishte 7 shtëpi, 2-Vukaçi 5 shtëpi, 3-Kokaj 6 shtëpi (këtu kemi një pasaktësi duhet të kishte thënë Lugu i Kolçit dhe Shurla dhe jo Kokajt pasi Kokaj janë shumica edhe në Rreth të Brashtës) Ndrevashaj 7 shtëpi7. Në vitin 1980 1-Rrethi i Brashtës kishte 11 shtëpi 2-Lugu i Kolçit 5 shtëpi, 3-Shurla 4 shtëpi 4-Kodra e Lek Markut 5 shtëpi 5-Ndrevashajt 8 shtëpi.

Origjina e emrit Brashtë Brashta si shumë fshatra të tjerë të ish trevës së Pjetershpanëve është një djep në të cilin janë rritur anasit e hershëm (Pulatas me rrënjë të vjetra thrako-ilire) të zhdukur pa lënë gjurme, të cilët i dhanë edhe emrin këtij fshati që u bë pronë e zotëruesve të rinj; Ndrevashajt, Vukaçi dhe Kokajt, të gjithë pasues së Pep Sumës së Shoshit. Ky toponim që me lindjen e tij nuk ka pasë ndonjë ndryshim. Emri Brashtë thuhet në popull se rrjedh nga emri Ashtë (Pyllë), pasi vendi ku është i vendosur fshati ishte ashtë. Kështu nga toka e një fshati afër Ashtës me parashtesën B, për lehtësi theksimi, emri ka marrë trajtën tashmë solide Brashtë, ndërsa emri i përbashkët i banorëve të këtij fshati është brashtorë. Studjuesi Fran Luli duke iu referuar profesorëve të shquar Eqerem Çabejt e Aleksander Xhuvani për etimoligjinë e këtij emri nënvizon;”... E themi se Brashtë nga E. Çabej nxirret nga një bredhishtë dhe vetë bredh e merr një shumës metaforik i një bradhi të dikurshëm”4. Ashtu sikurse breshtë rrjedhë bredhishtë e vet nga një bredh me prapashtesën- shtë5. Duke bërë analizën e ketyre krahasimeve të Çabejt e Xhuvanit dhe Fran Luli arrin në përfundimin se: Atëhere edhe Brashtë duhet të rrjedhë nga një bredhishtë e dikurshme, ku grupi-dhishtë, u thjeshtua-shtë-, por Brashtë ruan trajtën primare me a të pametaformizuar, bredh te bredh-it. Gjithsesi kemi dy raporte të lidhur ngushtë njeri me tjetrin “Breshtë”, Bredhishtë, Brashtë:Bradhishtë, por i dyti është primar ndaj të parit6. Fshati shtrihet mbi një shpat, pjerrtësia e të cilit vjen duke u ngritur gjithnjë nga P në L. Shtëpitë janë të vendosura varg njera pas tjetrës duke filluar poshtë që nga afër lumit deri lart në Sukë të Shulës e Rreth të Brashtës, të cilat duke i vrojtuar nga larg të krijojnë imazhin e bukur sikur përqafohen me qiellin. Brashta kishte 4 5 6

48

Eqerem Çabej “St etimologjike”... II, fq 304 AleksandërXhuvani, Eqerem Çabej Prapashtesat. fq 87 Fran Luli St Filologjike 1990 nr. 3, fq 160.

Prelë Milani

Në vitin 1990 fshati Brashtë kishte 32 shtepia të shpërndara si vijon I-Rrethi i Brashtës kishte 9 shtëpi 1-Mark Ndue Ara 2- Kolë Ndou 3-Mirash Ndou 4-Marash Ndou 5-Gjegj Ndou 6-Pal Lulec Guri, 7-Kolë Pal Prroni, 8-Marash Vogël Prroni 9-Dedë Zef Prroni II-Lugu i Kolçit 6 shtëpi 1-Prekë Ujkë Ara, 2-Ndue Lulash Rrethi 3-Gjon Nikë Rrethi, 4-Tomë Nikë Rrethi 5-Vat Marash Lami 6-Mark Lulec Guri III- Shurla 3 shtëpi 1-Kolë Mican Ulaj 2-Palë Marash Ulaj 3-Zef Nikë Rrethi 7

Mark Kurbini. ”Shoshi” Dorëshkrim i daktilografuar, fq. 135 Arkivi i Muzeut Historik

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

49


IV-Vukaçi + Kodra Lek Markut 5 shtëpi 1-Kin Mark Deda, 2-Lulash Ndue Ara, 3-Kolë Prel Kroni 4-Mëhill Zef Ulaj, 5-Gjon Ndue Ara V-Ndrevashaj 9 shtëpi 1-Dedë Gjon Marashi, 2-Marash Pal Kodra 3- Kolë Ndue Nrevashaj 4-Zef Kol Papçi, 5-Gjin Kolë Papçi 6-Lulash Prek Oborri, 7-Nikollë Prekë Oborri 8- Lekë Marash Kroni 9- Sokol Marash Kroni Në dhjetor 2005 me daljën edhe të familjes së fundit të Kolë Prelës, Brashta çregjistohet (vdes) pas 520 vjetësh si qendër e banuar. TOPONIME Bregu i poshtëm te ura e Brashtës - Ura e Brashtës - Fusha e Elterit - Fusha e Shullanit - Bregu i Sipërm (tek Shtëpia e Mirash Ndout) - Kodra e Mbrapshtisë - Kodra e Zabelit - Kodra e Mark Vukës - Homallat e Elbit - Mbrapshtia - Rrgalla - Rogza - Shullani Ndermjet Currash - Rrathët - Rrahi i Palit - Homallat - Furra e Kolë Balës - Quku i Sutës - Tek Shëji - Tek Vidhat - Lagsina - Logu i Lajthiave Rrasat e Zeza - Qeta e Lekë Gjekut- Karma e Brashtës - Shteku i Rrathve - Curri i Gjatë - Curri i Lopëvet - Maja e Krysë - Maja e Rrathtorit - Curri i Mhilloshit Mbas Kullet- Homalla e Gjatë - Shkalla e Keqe- Guri i Derat - Te Shej - Gurra e Fuskës - Gurra Mbas Kishet - Gurra e Gjon Marashit - Gurra e Derrat - Gurrat e Kol Shalës - Logu i Ulkolajve - Fushë Dushe - Kodra e Vukës - Prroni i Cingulit - Kodra e Vneshtit -Nën Shpellë - Mbas Shpatit- Ara e Prekës-Kodra e Kolçit Suka e Shurlës- Kodra e Kulit (Kufi me Vukaçë) - Kodra e Lek Markut (Kufi me Ndervashaj) - Fuska - Lugu i Kolçit - Gryka e Brashtës - Shullani i Brashtës -Sterat - Shurla - Kuj i Kishës- Kryja e Brashtës - Suka e Thermës - Qafa Mjet- Shkalla e Keqe - Guri Uknikës - Rrethi Brashtës- Mrizi i Rrethit - Kodra e Madhe (kufi me Salcë) - Qafa e Streziqes - Logu i Kufinit (Kufi me Shalë) - Karma- Lugu i Kryqës -Shkami i Vogël -Kodra e Rrahishtave - Kodra e Qershizës - Pirrat - Lami i Madh - Rrasa e Krysë - Rasa e Brashtës - Shteku i Rrasës - Stapja -Fusha e Stapës - Logu i Brashtës (Livadhe) Kodra e Planave (kufi me Pepsumaj) -Shkuqi i Gjon Marashit - Rrahi i Shkuqit- Shkuqi i Prekë Ujkës - Plishi - Qafza e Plishit -Qafa Mjet- Qafa Mjet e Sipërme: 50

Prelë Milani

Shpellat: Shpella e Kolë Iballës afërsisht një km e gjatë dhe 10-15 m e gjerë gjendet në veri të fshatit- Shpella e Pren Ndocit Shpella e Zezë (rreth 15 m e gjatë dhe 4-5m e gjerë) Shpella e Nikë Babunit Shpella me derë VLLAZNIA NDREVASHAJ 1-Ndrevashajt janë vllaznia e parë e Brashtës 2-Vukë Mema Vukaçi, vllaznia e dytë 3-Kokë Mema Kokajt, vllaznia e tretë Vukaçi dhe Kokajt janë të Memaj pasi rrjedhin nga Memë Pepa, Ndrevashajt rrjedhin prej Vashë Pepës, ndersa të tria këto vllazni së bashku kanë një atë të përbashkët Pepë Sumën e Shoshit. Krahas Ndevashajve të Brashtës i njejti gjak janë edhe Ndevashajt e Gjocajve. ”Tradita gojore thotë se Ndrevashajt u ndanë tek Curri i Lacës, aty ku gjendej shtëpia e Marash Ndout të Brashtës. Një rrem i këtij fisi ka shkuar në Bob të Fierzës, të cilët sot janë rreth 50 familje si Nikë Smajli dhe Pjetër Smajli të cilët deklarohen si Ndrevashaj. Një pjesë e këtij fisi janë shkëputë nga Bobi i Fierzës dhe janë vendosë në Beltojë”8. Ulë Kolajt janë barku i madh i Ndervashajve të Brashtës. Nikë Ula (Lulash Preka)- Tuc Ula (babai i Marash Tucit i cili nuk la djalë). Gjokë Ula, shtëpia e Pjetrushit. Përpara 200 vjetësh kanë qënë të gjithë në një shtëpi së bashku. Pinjolli më i shquar i këtij barku është Marash Tuci që u vra duke luftuar në mënyrë epike në pazar të Shkodrës me asqerët e Ibrahim Pashës në vitin 1806. Shtëpia e Nikë Ulës: Lulash Prekë Oborri, babai i Gjeloshit Pëllumbit dhe Gjokës Gjelosh Lulash Oborri, babai i Kristjanit dhe Emiljanos Pëllumb Lulash Oborri, babai i Marledit dhe Fatjonit Gjokë Lulash Oborri, babai i Florinit Nikollë Prekë Oborri, babai i Gjovalinit (3 djem), Petritit (1djalë) Markut (1djalë) Shtëpia e Gjokë Ulës; Deli Pjetrushi Marash Pjetrushi Ndue Pjetrushi Tomë Pjetrushi Familja Deli Pjetrushit Pal Coli, babai i Marash Palit Marash Pal Kodra, babai Sokolit, Gëzimit, Petritit, Kujtimit, Dedës Sokol Marash Kodra, babai i Ardianit 8

Treguar nga Gjon Marashi, Lulash Preka dhe Marash Pali

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

51


Gëzim Marash Kodra, babai Kristjanit Petrit Marash Kodra, babai i Marjanit Dedë Marash Kodra, babai i Marselit Familja Marash Pjetrushit Gjon Marash Logu, babai i Kolës (pa trashigimtar) i, Dedës (me një vajzë) dhe Martinit. Martin Gjon Logu, babai i Marjos Mëhill Marash Logu, babai Lushit, Ndocit, Ndojës, Nikës, Markut Lush Mëhilli, Babai i Toninit, Skenderit, Fatmirit dhe Zefit. Ndoc Mëhill Logu, babai i Shkelzenit dhe Besardit Tonin Lush Logu, babai i Erikut. (Skenderi, Fatmiri dhe Zefi nuk kanë djem) Ndue Mëhill Logu ka lënë dy vajza Nikë Mëhill Logu nuk ka djalë. Mark Mëhill Logu nuk ka lënë trashigimtar. Familja Ndue Pjetrushi Ndue Pjetrushi, babai i Babunit Babun Pjetrushi, babai i Nikës Nikë Babuni, s’ la trashigimtar. Familja e Tomë Pjetrushit Tomë Pjetrushi, babai i Zefit Zef Toma la një vajzë (Dilën të martuar në Dardhe me Pal Ndoc Kodrën) Shtëpia Marash Keqanit, Ndrevashës Marash Keqan Ndrevashaj, babai i Ndojës Ndue Marash Ndrevashaj, babai i Kolës dhe i Marashit Kolë Ndue Ndrevashaj babai i Agustinit, Marash Ndue Ndrevashaj babai i Denisit Shtëpja e Kolë Balë Papçit: Kolë Bal Papçi, babai i Gjinit, Zefit dhe Pjetrit Gjin Kolë Papçi, babai i Ndojës (2 djem), Ndrekës, Prelës (1 djalë) Nikolinit, Tomës, Franit, Vatës. Zef Kolë Papçi, babai Nikës Fatmirit, Kolës dhe Gegës Nikë Zef Papçi babai i Eltonit Fatmir Zef Papçi babai Ledjanit Pjetër Kolë Papçi, babai i Mëhillit dhe Agustinit.

52

Prelë Milani

Shtëpia Mirash dhe Marash Ndue Kronit Marash Ndou babai i Lekës dhe i Sokolit. (Mirash Ndou nuk la trashigimtar) Palokë Nika, kusherini i tyre nuk la trashigimtar Lekë Marash Kroni babai i Dedës. Dedë Lekë Kroni babai i Xhuljanit dhe Ektorit Sokol Marash Kroni baba i Kolës, Klevisit dhe Klodjanit VLLAZNIA VUKAÇË I - Shtëpia e Vatë Gjonit: Mark Deda Lulash Ndou Pal Mirashi II - Shtëpia e Dedë Ndreut Prelë Pepa Marash Celi Zef Ndoci Familja e Mark Dedës Mark Deda, babai Ndocit, Dedës, Gjonit Zefit dhe Kinit Ndoc Mark Deda, babai i Lekës, Luigjit dhe Pashukut Lekë Ndoci babai i Gjinit dhe Gjonit Luigj Ndoci, babai i Aleksit e Arditit Pashuk Ndoci, baba i Gjergjit dhe Kolës. Dedë Marku, babai i Ndojës (një djalë), Shanit (një djalë), i Vatës (tre djem), i Hilës (s’ka djalë)i Nikollës (një djalë Dedushi Berdicë) Zef Marku e Gjon Marku nuk patën djem. Kin Mark Lera babai i Ndrekës dhe (Sokolit që vdiq i ri). Gegë Marku babai i Paulinit. Familja e Lulash Ndue Arës Lulash Ndue Ara, babai i Pjetrit dhe Mëhillit. Pjeter Lulash Ara, babai i Zefit Mëhill Lulash Ara, babai i Gjergjit Familja e Vogël Mirash Prronit Vogël Mirash Prroni, babai i Marashit dhe Zefit Marash Vogël Prroni, babai i Gjovalinit, Gjergji, Agroni, Sokoli, Aleksi Zef Vogël Prroni, babai Fredit dhe Ferdinandit

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

53


Familja e Kol Pal Prronit Kolë Pal Prroni, babai i Mëhillit, Palit, Kastriotit dhe Lazrit Mhill Kolë Prroni, babai i Klevisit Pal Kolë Prroni, babai i Kristjanit dhe Kolës Kastriot e Lazër Kolë Prroni janë akoma beqar. Familja e Marash Cel Lamit Marash Cel Lami babai i Dedës, Vatës, Nikës, Markut Deda Marash Lami, babai i Agronit, Gjonit, Prelës Ndoit Vat Marash Lami, babai i Gëzimit, Gjeloshit, Besnikut, Kolës, Vinçensit Nikë Marash Lami, babai i Kristjanit Mark Marash Lami, babai Emiljanos dhe Klodjanit Familja e Prel Pepë Kronit Prelë Pepa, babai i Kolës Kolë Prela, babai i Pepës, Prelës, Gjeloshit, Markut, Ndojës. Mark Pepa, vëllai i Prelë Pepës nuk la trashigimtar. Familja e Zef Lekës Zef Leka ishte babai i pesë djemëve Pjetrit (vdekë), Mitrit, Lazrit, Kastriotit dhe Agronit Zef Ndoci nuk la trashigimtar dhe shkon në tre brez me familjën e Marash Celit VLLAZNIA KOKAJ Shtëpia e Grimc Ndout Kolë Micanit Zef Micanit Dedë Ndrethit Familja e Dedë Ndrethit Dedë Ndrethi babai i Ndocit. Ndoc Deda nuk ka trashigimtar djalë Familja e Kolë Micanit Kolë Micani babai i Gjeloshit Gjelosh Kolë Kola babai i Benit, Ndokës, Zefit dhe Pëllumbit. . Ben Gjelosh Kola, babai i Kolës, Kostandinit dhe Klajdit. Pëllum Gjelosh Kola babai i Agustinit Ndokë Gjelosh Kola babai Elsonit Familja e Zef Micanit Zef Mican Kola, babai i Marashit, Franit dhe Mëhillit. 54

Prelë Milani

Marash Zef Kola, babai i Palit, Lekës, Martinit, Gjergjit Pal Marash Kola, babai i Mirit, Gjokës dhe Sokolit. Lekë Marash Kola babai i Vuksani, Nikolles, Aleksit Martin Marash Kola babai i Marjanit Gjergj Marash Kola, babai i Kevinit Fran Zef Ulaj, babai Tomës, Ndojës dhe Petritit Tomë Fran Ulaj, një djalë Xhuljon. Ndue Fran Ulaj, babai i Sokolit, Drilandit Mëhill Zef Ulaj, babai i Vatës, Markut, Dedës, Gjonit (një djalë) dhe Gegës Vatë Mhill Ulaj, babai i Agustinit dhe Emiljanit Shtëpia e Malës (Rrethi): Lulash Preç Rrethi, babai i Nikës dhe Ndojës. Nikë Lulash Rrethi, babai i Zefit, Gjonit dhe Tomës. Ndue Lulash Rrethi, babai i Palit, Markut, Lazrit, Gjergjit, Prekës, Hilës, Mirashit, Pëllumbit. Zef Nikë Rrethi, babai i Gjinit dhe Pjetrit Gjin Zef Rrethi, babai Nikolinit, Agronit dhe Aleksit Petrit Zefi, babai Emanuelit. Gjon Nikë Rrethi, babai i Kolës dhe Lulashit. Tomë Nika nuk la djalë. Pal Ndue Rrethi, babai i Toninit, Nikolinit dhe Gjovalinit Mark Ndue Rrethi, babai i Pashkos Lazer Ndue Rrethi, babai i Romit Mirash Ndue Rrethi, babai i Aleksit Prekë Ndue Rrethi, babai i Tonit, Marjanit Pëllumb Ndue Rrethi, babai i Zefit Gjergj Ndue Rrethi, babai i Ronaldos Hilë Ndue Rrethi, baba i Robertos Shtëpia e Pepë Martinit Ujkë Hasani Ndue Pjetra Lulash Bala Familja e Ujkë Hasanit Ujkë Hasani, babai i Prekës, Ndoshit dhe Voglit: Prekë Ujka, babai i Dodës, Ndojës dhe Sokolit. Dodë Prekë Ujka, babai i Pavlinit, Gjokës, Nikollës Nikollë Dodë Ujka, 2 djem Ndue Prekë Ujka, babai i Françeskut, Zefit dhe Emanuelit Sokol Prekë Ujka, babai i Renatos. Vogël Ujka tre djem, njeri nuk jeton. Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

55


Ndosh Ujka nuk pati trashigimtar. Familja Ndue Pjetër Arës Ndue Pjetër Ara babai i Markut, Kolës, Gjonit, Gjergjit, Marashit dhe Mirashit. Mark Ndue Ara, babai Franit, Pjetrit (nuk jeton), Gjinit, Lekës dhe Çunit. Gjin Mark Ara, babai i Antonit Çun Mark Ara, babai Markut Pjetër Mark Ara, babai i Mateos Kolë Ndue Ara, babai i Martinit, Sokolit, Frrokut, Pëllumbit. Martin Kolë Ara, babai i Viktorit, Valterit dhe Mikelit Sokol Kolë Ara, babai i Sebastjanit Pllumb Kolë Ara, babai i Emanuelit Marash Ndoue Ara, babai i Zefit, Bardhokut, Ndokës (vdekë), Prekës, Kristjanit Zef Marash Ara, babai i Françeskut Mirash Ndue Ara babai i Lazrit (nuk jeton), Gjokës, Prelës. Gjokë Mirash Ara babai i Valentinit dhe Valmirit Gjon Ndou, babai i Sadikut Sadik Gjon Ara, babai i Gabrielit. Gjergj Ndou, babai i Mëhillit, Pashkut dhe Nikës Familja e Lulash Balë Prronit Lulash Balë Prroni babai i Cocit, Markut, Zefit, Ukës. Coc Lulash Prroni, babai i Kujtimit. Mark Lulashi, babai i Balës (dy djem), Prelës (një djalë) dhe Nikës (një djalë). Zef Lulashi, babai i Pjetrës, Tomës dhe Dedës Dedë Zef Prroni babai i Pashkut (që nuk jeton) Ndojës Gjeto Zef Prroni (një djalë) Ukë Lulashi nuk la trashigimtar Shtëpia Nikë Martinit (Mëhill Kola, Bub Kola) Familja e Mëhill Kolës Bub Kola: babai i Pjetër Bubit që nuk la trashigimtar Mëhill Kola: babai i Dedës Lulecit, Likut dhe Lushit këta të dy të fundit pa trashigimtar. Dedë Mëhill Guri babai i Ndrekës, Linit dhe Mëhillit. Lulec Mëhill Guri, babai i Markut dhe Palit. Lin Ded Guri, babai i Dedës, Agronit, Geges Benit (një djalë). Ndreka dhe Mëhilli nuk kanë trashigimtar. Mark Lulec Guri babai i Franit, Gjinit, Gentit. Pal Lulec Guri babai i Toninit dhe Ndojës 56

Prelë Milani

MIGRIMET E PARA Ndue Logu 1947 Tiranë Ndoc Deda 1950 Elbasan Dedë Marku 1955 Berdicë Vogël Ujka 1960 Shkodër Zef Marku 1960 Shkodër Gegë Marku 1960 Lezhë Ndoc Logu 1960 Laç Martin Logu 1960 Fier Mark Lulashi 1970 Tropojë Zef Lulashi 1970 Tropojë Ndrekë Deda 1970 Shkodër Zef Leka 1970 Tropojë Migrimi në vitet tetëdhjetë 1

Lush Mhill Logu

Velipojë

Pashko Dedë Prroni

Vaudejës

2

Lin Dedë Guri

Shkodër

Mhill Dedë Guri

Shkodër

3

Lekë Ndoc Deda

Bushat

Pjetër Lulash Ara

Velipojë

4

Pashuk Ndoc Deda

Bushat

Pjeter Kolë Papçi

Shkodër

4

Luigj Ndoc Deda

Shkodër

Mark Marash Lami

Velipojë

6

Fran Mark Ara

Shkodër

Fran Zef Ulaj

Tiranë

7

Pjeter Mark Ara

Shkodër

Tomë Fran Ulaj

Triranë

8

Lekë Mark Ara

Shkodër

Ndue Fran Ulaj

Tiranë

9

Gjin Mark Ara

Shkodër

Petrit Fran Ulaj

Tiranë

10

Çun Pjetër Ara

Shkodër

Nikë Marash Lami

Velipojë

11

Dedë Marash Lami

Velipojë

Venbanimet aktuale 1

Pal Marash Kola

Shkodër

55

Mirash N Rrethi

Velipojë

2

Lekë Marash Kola

Shkodër

56

PëllumbN. Rrethi

Velipojë

3

Miri Pal Kola

Shkodër

57

Gjeto Ded Prroni

Vadejës

4

Gjokë Pal Kola

Greqi

58

Bal Mark Prroni

Shkodër

5

Sokol Pal Kola

Itali

59

Prelë Prroni

Shkodër

6

Martin Marash Kola

Itali

60

Tomë Prroni

Shkodër

7

Gjergj Marash Kola

Torovicë

61

Pjeter Zef Prroni

Shkodër

8

Tomë Fran Ulaj

Tiranë

62

Tomë Zef Prroni

Shkodër

9

Ndue Fran Ulaj

Tiranë

63

Marash V Prroni

Torovicë

10

Petrit Fran Ulaj

Itali

64

Zef Vogël Prroni

Shkodër

11

Mëhill Zef Ulaj

Shkodër

65

Zef Mark Deda

Shkodër

12

Vat Mëhill Ulaj

Itali

66

Lekë Ndoc Deda

Bushat

13

Gjon Mëhill Ulaj

Itali

67

Ndoc Deda

Bushat

14

Mark Mëhill Ulaj

Itali

68

Ndue Deda

SHBA

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

57


15

Gegë Mëhill Ulaj

Itali

69

Djali Shan Dedës

Itali

16

Dedë Mëhill Ulaj

Itali

70

Vat Deda

Shkodër

17

Ben Gjelosh Kola

Angli

71

Hilë Deda

Gjermani

18

Ndokë Gjelosh Kola

Tiranë

72

Nikollë Deda

Berdicë

19

Zef Gjelosh Kola

Tiranë

73

F. Geg Markut

Lezhë

20

Pëllumb Gjelosh

Tiranë

74

Ndrekë Kin Lera

Shkodër

21

Zef Nikë Rrethi

Bardhaj

75

Pjetër Lulash Ara

Velipojë

22

Gjin Nikë Rrethi

Bardhaj

76

Mëhill Lulash Ara

Velipojë

23

Gjon Nikë Rrethi

Bardhaj

77

Lekë Mark Kroni

Shkoder

24

Paulin Dodë Preka

Itali-Dr

78

Sokol Kroni

Shkodër

25

Ndue Prekë Ujka

Itali-Dr

79

Dedë Lekë Kroni

Shkodër

26

Sokol Prekë Ujka

Itali Dr

80

Zef. K. Papçi

Shkodër

27

Mark Lulec Guri

Shkodër

81

Pjetër Kolë Papçi

Greqi

28

Fran Mark Guri

Shkodër

82

Gjelosh. L. Oborri

Shkodër

29

Lin Dedë Guri

Shkodër

83

Pëllumb. L. Oborri

Velipojë

30

Dedë Lin Guri

Tiranë

84

Gjokë. L. Oborri

Itali

31

Mhill Dedë Guri

Australi

85

Sokol. M. Kodra

Shkodër

32

Agron Lin Guri

Shkodër

86

Gëzim. M. Kodra

Shkodër

33

Dedë Marash Lami

Velipojë

87

Dedë. M. Kodra

Shkodër

34

Ben Lin Guri

Shkodër

88

Petrit. M. Kodra

Shkodër

35

Ndrekë Dedë Guri

SHBA

89

Kolë N Ndrevashaj

Shkodër

36

Nikë Marash Lami

Velipojë

90

Mirash Ndrevashaj

Shkodër

37

Vatë Marash Lami

Velipojë

91

Nikollë Prek Oborri

Shkodër

38

Mark Marash Lami

Grqi

92

Gjovalin N Oborri

Shkodër

39

Ndue Lulash Rrethi

Velipojë

93

Kolë Ndue Ara

Berdicë

40

Mark Ndue Rrethi

Velipojë

94

Kujtim. M. Kodra

Berdicë

41

Pal Ndue Rrethi

Velipojë

95

Skender Logu

Itali

42

Gjergj Ndue Rrethi

96

Fatmir Logu

Itali

43

97

Nikë Logu

Kavajë

98

Ndoc Logu Laç

Laç

45

Pal Lulec Guri Sokol Ujaka Shkodër Lazër Ndue Rrethi

Velipojë S h . Vjeter Shkodër Itali

99

Martin Gjoni

Fier

46

Prekë Ndue Rrethi

Greqi

100

Martin Kolë Ara

Berdicë

47

Kujtim Prroni

Shkodër

101

Sokol Kolë Ara

Berdicë

48

Ndue Dedë Prroni

Vadejës

102

Marash Ara

Grudë

49

Hilë Rrethi

Greqi

103

Gjokë Ara

Grudë

50

Sadik Gjon Ara

Greqi

104

Gjon Ndue Ara

Shkodër

51

Frrok Kolë Ara

Itali

105

Ndue Ara

Shkodër

52

Pëllumb Kole Ara

Berdice

106

Tonin Logu

Shkodër

53

Gent Mark Guri

Greqi

107

Zef Logu

Itali

54

Petrit Nikoll Oborrr

Shkodër

108

Mark Nikoll Oborri

Shkodër

44

58

Prelë Milani

MOLLA Fshati Mollë nuk ka patur ndonjë emër tjetër në të kaluarën, as ndonjë ndryshim nga emri i sotëm. Molla del si fshat në defterin e Rumelisë qysh në 1529-36 me 8 zjarre dhe 340 akçe të ardhura (fl. 315). Në defterin e vitit 1582 nuk përmenden fare zjarret, por shënohet 2000 numri i akçeve (Defr. 1582. f. 257260), afërsisht 5 herë më i madh është numri i rentes monetare. Te D. Vinventi shënohet Mola me 1628 (Rel. I/25/171). B. Orsini Relacione te Injac Zamputi, (16446, f. 387) Sh. Gospari me 1671 Mola me 6 shtëpi dhe 40 frymë (Gaspri 1930. f. 496, Hylli Dritës nr IX, fq, 497). Me1695-6 te Orsigliada Mola. Identifikimi i Mollës si vendbanim bëhet edhe nga Nopça (Norddalbanien, f. 82). Armaro (f. 83). K. Ulqini (“Kumtari”, f 111) dhe së fundi K. Luka (“Studime Filologjike” nr 1971, f. 148). Duke cituar këto konfirmime, arrimë në konkluzionin se Molla del për së pari në dritë në vitin 1529-36 në Pjetërshpani dhe është aty prap 46 vjet më vonë, me 1582, humb për shkaqe të padituar, nga optika e relatorëve dhe del përseri në Pult në vitin 1628. Në gojën e nje relatori të huaj Orbis Seraphicus, Molla përcaktohet si fshati i parë i Shoshit. Por po ta shikojmë me 159-36, kjo nuk mund të krahasohet, pasi na del po me atë madhësi sa Shoshi. (Shoshi, 8 e Molla 8 zjarre). Studjuesi Kolë Luka nxjerrë një konkluzion të drejtë kur thotë:”Kjo nuk mund të bëhet një me Mollën që ka Defteri i vitit 1485, sepse kjo Mollë nuk është fshat, por kullotat e fshatit Vilzë të Drishtit. Ky është një toponim tjeter”9. Molla e djeshme dhe e sotme e Shoshit gjendet e vendosur në JL të Shoshit, ulur “këmbkryq” mbi një masiv shkëmborë në lartësi 700-800 m lartësi. Duke qënë një nga fshatrat më karakteristik të Shoshit, ngjason si akropoli i një kalaje fantastike natyrore, në të djathtë të rrjedhjës së poshtme të lumit të Shalës, përballë masivit gjigand të Cukalit. Një ballkon me fushë pamje të gjerë, nga ku vrojton si në shpatull të pulës gjithë Shoshin, Dushmanin, Vilzën deri në fshatrat e Pukës dhe nuk ke nga të depërtosh në atë fortesë vetëm përmes dy shtigjeve shumë të ngushta dhe lehtësisht të vezhgueshme nga vendasit. Armao dhe më pas Nopça besonin se duke parë izolimin dhe mundësitë e pakta për të hyrë në këtë vënd, ky fshat i sherbente fisit të Shoshit si vendstrehim në përjudhat e ndjekjeve turke10. Konkluzioni i Nopçës nuk ka nevojë për asnjë koment, Molla ka qënë fortifikatë natyrore e Shoshit gjatë shterngatave të herë pas herëshme historike. Ky fashat ka një legjendë sipas së cilës thuhet: ”Aty fillimish ka patur vetëm një rrënjë- mollë dhe se shtëpia e parë që është themelue është vëndosur te molla dhe më pas terreni rreth së cilës janë shtue shtëpitë, është quajtur Mollë”11. Banorët e hershëm të këtij fshati quheshin Molliq, thuhet në traditën gojore. Ata ishin Pulatas të vjetër (thrako -ilir), saktësisht nuk dihet se nga ishin ngulitur këtu, (legjenda, udhërrëfysi i vetëm që kemi; thotë se ishin nga Malsia e Rekës). Emrin ky fshat e ka marrë nga këta banorë, pasi banorët e sotëm të Mollës (Jakaj dhe Ulçaj) janë të ardhur vonë nga teritori i Gjytetzës, fis i Mustaf Hysës së Pepsumajve vëlla me Dedë Mustafën (Aliaj) Demë 9 10 11

Kolë Luka “Treva e Pjetershpanëve”, Studime Etimologjike, fq 148. Frac Nopça :”Nordalbanien”, f. . 82 Mark Kurbini “Historiku i Shoshit”Studim i dakdilografuar 1964, fq. 132. Arkivi i Muzeut Historik Shkodër.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

59


Mustafën (Demaj). Molla e vjetër pulate siç del nga një shkrim i vitit 1671 mbi Shqipërinë, i Arqipeshkvit të Shkodrës Sh. Gaspri, i cili përmendë ketë fshat me 40 frymë dhe një kishë të kushtuar Sh’Henrrikut, rrënojat e së cilës shihen ende”12. Në Mollë kanë sherbyer disa klerikë në përjudha të ndryshme si At, D. Passi (1637), At’Genovizi, Fra Antunoviçi, At’Benedetto da soligo, At’ Bonetti. (Pater Cordignoano, F, Missione, Volante secondo Padre Domenico Passi, ne. fq 87)13. Mbledhësi i mitologjisë së maleve tona At’Benardin Palaj kur flet për legjendat e fisve të veriut sipas kujtesës popullore thotë:”Gjol e Pepë Suma, të nipat e Mark Ditës, zunë vend në Kodër të Shënqurkut në Shosh, ku gjetën Karmasorin e Drogobatin, që i dyndën me luftë e ma vonë u morën vendin”14. Legjenda e vjetër na tregon duke lënë pas disa pse-he enigmatike që nuk jemi në gjendje t’i zgjidhim dot. Drogobat është emri i një patalogu (djerrinë) të vogël vetëm disa metër në të hyrë të fshatit Mollë. Një toponim i vjetër që askush nuk ia din kuptimin, por po t’i rreferohemi gojëdhënës së vjetër të mbledhur nga Palaj, imagjinata logjike na shpie të arsytojmë se ky toponim, është emertesë e atyre banorëve anas që gjetën në Shosh, pasardhësit e Pepë e Gjol Sumës. Gojedhena e mbedhur nga Palaj në vitet tridhjetë të shekullit të kaluar, ka ardhur duke u zbehur në memoristikën e brezave të sotëm, prandaj nuk jemi në gjendje të japim një verdikt në se toponimi Dragobat ishte vendbanimi i (drogobatësve), ashtu siç ishte vendbanimi Mollë i (molliqëve) të përzënë apo thjeshtë një toponim gjeografik. Deri sa Drogobati është në fshatin Mollë, këtë toponim e kemi dhuratë nga anësit e vjetërt të Mollës, të cilët janë të konfirmuar me dokument shkresor historik, por nuk përjashtohet mundësia se aty krahas molliqëve, mund të ketë patur ndonjë gjini tjetër me emrin Drogobat. Çobanët e Molliqve, nën Mollë afër lumit, gjatë kullotjes së bagëtive u zunë me çobanët e Pepsumajve, zënka u shoqërua me shkëmbim zjarri ku mbeti i vrarë Ded Leka i Pepsumajve. Atij vendi që atëherë e sot i ka mbetur emri “Vau i Dedë Lekës”. Gojëdhëna e gjallë popullore thotë se banorët e vjetër të Mollës duke parandjerë pasojat e rënda të ndëshkimit që do t’i priste, ikën natën duke e braktisë fshatin. Pepsumajt kur dolën për t’u hakmarrë nuk gjetën aty asnjë njeri të gjallë. Atëherë dy nga 4 vëllezërit (Jaku dhe Ula) qëndruan aty dhe ngritën fshatin e tyre, Mollën e re të Shoshit. Kufijtë toponimik të Mollës Fshatrat me të cilat kufizohet Molla (per shefi) janë Toplana, Dushmani dhe fshatrat e Shoshit, Guri Lekës, Gjytetza (Pepsumjat) dhe Brashta. Maja e Shkuqit- Maja e Skakut, Curri i Çardakut -Curri i Qershisë- Curri Kapitit-Curri i Bretkut dhe së fundi shkalla e Gargullit janë pikat që e ndajnë Mollën e Shoshit me Toplanën. Maja e Komlemit- Qafa e Shkambit- Redika-Maja e Dushmanit janë kufijt e Mollës me Dushmanin. Molla kufizohet me Shllakun në Cukal. Molla e Gjytetza 12 13 14

60

Sh. Gaspari, 1930, fq. 496. Anton Kodrari Gazeta”Dukagjini”. Qershor 2007. Benardin Palaj “Mitologjia e gjallë e maleve “Visaret e Kombit” vëllimi 11, fq. 69.

Prelë Milani

janë dy pjesë të një të tëre. Maja e Mureve- Shkëmbi Mbrapshtisë - Stera-Curri i Katërviçit të Vogël, të poshte e në Va të Ded Lekës (Kjo pjese nga Curri i Katerviçit deri në lumë, tërsisht e pakalueshme) është kufiri nga V-JP mes Mollës dhe Gjytetzës. Në V dhe VL nuk ka ndonjë kufi shumë të përcaktuar qartë pasi kalon nëpër territore me reljev të thyer e nëpër mal me re (të pandarë, i gjithë bashkësisë fshatare). Gjithsesi Mbrapshtia deri pak poshtë në drejtim me stanin e Zef Markut (sipër Rrugës gështenjave) është e Gjytetzës, pastaj kufiri vazhdon për kreshtë të qafës së Lisit Mollës- në Quk të Qershisë-Rrugës së Gurrës së re dhe në Qetë Krapesë. Këtu kjo shpatinë dhe kroni i Gurrës së re janë të Mollës. Në këtë krua mbushnin ujë deri nga 25 korriku stanet e Qafës së Lisit të Mollës, pastaj uji pakësohej dhe Qafa e Lisit të Mollës mbushte ujë tek Vajzit në Shtretna. Gjithë Shkami i Kuq është i Pepsumajve, një vend i ashpër por me kullota dhe homalla shumë të mira frashri për dhitë dhe delet. Pjesën e poshtme, të Prozhmit pas livadhit të Prelë Mirashit (të Shkamit Kuq) e ka Molla, më lart deri në Gryka, pas Livadhit të Gjatë dhe grykës së Logut është teritor i Pepsumajve. (Shih kufirin e bjeshkës). Me gurin e Lekës, Mollën e ndan lumi. Me Brashtë- Maja e Shkuqit- Kodra e Kumbullave të egra-Kodra e Logut L’qenit. Molla në të djathtë të Lumit të Shalës dhe Guri i Lekës përballë në të majtë, dy fshatrat e ekstremit JL të pellgut gjeografik të Shoshit. Fshati më i afërt i Mollës është Gjytetza (Pepsumajt) mbi dy orë rrugë këmbësore me ulje e ngjitje vertikale në një terren shumë të thyer. Kurse distanca në vijë ajrore është shumë e shkurtër, prandaj gjithmonë në të kaluarën Molla e Gjytetza kanë komunikuar me zë, përkundrejt njeri- tjetrit si nga “Ballkoni i katit të parë ne ballkonin e katit të pestë në pallatin perballë” si dy pallate gjigande natyrore. Çdo lajm i rëndësishëm (vdekje, bashkimi, potere etj) jepej me zë piskamë maja krahut. Në Mollë i bëzahej shtëpisë së Dakës ( gjeneratat më të fundit kanë qënë Ndosh Lulashi, Pjetër Koca e më pas Dedë Kola). Në Gjytetza, Pepsumaj i bëzahej shtëpisë së Alisë (Lekë Prelës, Vuksan Lekës- Lulash Vuksanit etj). Gjithmonë i thirrej vetëm një personi. “O mo-re Pje-ter Ko- caaa”! Nuk kishte fare rëndësi në se ky ishte, apo nuk ishte në shtëpi, pasi për t’u përgjigjur, përgjigjej kushdo që e dëgjonte zerin i pari në katund. Pala tjeter që dëgjonte thirrjen përgjigjej, Ooo, ç’thu-moreee (ç’ka po thu-e) (shkurtohej nënvizimi im PM). Thirrësi, pasi dëgjonte më vëmendje përgjigjen “marrje”, mbushej mirë me frymë dhe në mënyrë përfekte artikulonte lajmin me një intonacion të qartë për degjuesin në distancë 3-4 km në vijë ajrore edhe në kushtet e motit më erë dhe lagështirë. Ooo ka dekë. Ko-lë Ni-ka -i -Lek-ajt, Sha-lës- e -hyn nes-ër në dhe -moreee. “Kur marrsi nuk ishte i qartë për marrjen, për t’u qartësuar thoshte: Ooo si the mo-reee! Dhënsi i lajmit ishte i detyruar të përseriste prap në mënyrë më të shkoqitur nga e para lajmin. Ndodhte shpesh që për shkak të kushteve të papërshtashme atmosferike kur ajri është i ngopur me lagështi dhe me erë që “intermezoja” vazhdonte disa herë. Herën e dytë a të tretë ose të disatën rradhazi, marrsi e “paralajmëronte”. Nuk e di ç’ka je ka thue more”. Dhënësi ose karikohej në maksimum ose kur nuk ishte shumë profesionist i vinte në ndihmë një i dytë dhe jepte lajmin. Kur lajmi dëgjohej saktësisht, marrësi thoshte: “Ooo Nje-va mo-re. Nje-vaaa”. Kjo mënyrë komunikimi është operistike për nga vokacioni, e lashtë e Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

61


madhështore sa vetë historia e banorëve të malit, praktike si më s’ka në kushtet e një jetese arkaike në amplitudave maksimale të përthyerjes së terrenit të banuar alpin. Kjo mënyrë komunikimi ka qënë nderlidhja më e shpejtë mes gjitha lagjeve e mahallëve të Shoshit njëra me tjetrën, apo të fisit me fiset e tjerë (Shalë-Nikaj, Toplanë, Mërturë, Kirë etj) deri në vitet e çlirimit. Për shkak të kushteve specifike (të Mollës) kjo mënyrë komunikimi Mollë - Gjytezë është ruajtur si rudiment edhe kur kishte korrjer telefoni në vitet 1984- 1992, vazhdoi edhe pas prishjes së telefonisë kabllore deri në vitin 2001 kur Molla u boshatis përfundimisht. Në Pepsumaj janë shquar si thirrësa me famë Prelë Mirashi, Zef Prela i biri, deri në vitet 70 dhe Mark Balë Milani nga vitet 70-90-të i cili ka thirrur me mijëra herë duke dhënë qindra lajme në çdo stinë të vitit. Në Mollë ndër brezat e vonë vlen të veçohen Dedë Kola, Sokol Nika, Kolë Zefi etj. Për të shkue në Mollë nga qendra e Shoshit duhet të udhëtosh drejt Kodrës së Pepsumajve dhe pas 40-45 minutash mbrrin në Gjytetza, pastaj prej aty ulesh tëposhte e në breg të lumit, ku gjendet Ura e Pejës e ndertuar nga Begollajt e Pejës gjatë konfliktit ushtarak me Bushatlijtë e Shkodrës. Shoshi duke mbajtur anën e Bushatlijëve në këtë konflikt u detyrua të shpërngulet nga zemra e fisit në Mollë e më pas në Komne (Një rryp shkembi i pyllëzuar vetëm me një hyrje të ngushtë këmbësore pertej lumit perballë faqes Lindore të Mollës) për t’i shpëtuar hakmarrjes shpaguese të Begollajve gjakatarë. Me qëllim që të kalonte ushtria e armatosur me topa të artilerisë malore siç thotë tradita gojore u ndertua kjo urë e cila u pagëzua me emrin “Ura Pejës”. Këmbësori pasi kalon urën e Pejës duhet të jetë i parapërgatitur se ka përballë një malore plot dredha, djersitëse, aq sa të ngulshon fryma. Një udhë rraskapitëse për një që shkel për herë të parë në të. Një martonë sportive me kapërcim pengesash për udhëtarët e përhershëm e këmbëlehtë të këtij fshati. Udhëtari i nisur nga Gjytetza kalon T’Thorën e urës, Homallat, Ujthin dhe në Fushë të Bathës në një patolok tek stani i Vuksan Lekës (Lulash Vuksanit) ka qënë pushimi i parë. Aty pushonin këmbësoret, ulnin barrën e shpinës, ndiznin ndonjë cigare dhe duke soditur Pepsumajt që gjenden krejt përballë ia merrnin shtruar kuvendit, duke mos menduar fare malorën më të fortë që i priste, Brisë së Ahit të Madh. Përpara se të ngjiteshe kësaj malorje duhet të kaloje një terthore të avashtë, Lera, (Fushë Bathës), Kodra e Rogës, te Palna, prroi i Palnës, Brija e Ahit të Madh, një vend i mbyllur komplet me aha shekullor sa në çdo ore të ditës gjendesh i ledhatuar nga hija dhe flladi i tyre çlodhës që udhëtarin e lehtëson si me i heqë zhabën prej shpinet. Në krye të Brisë së Ahit të Madh (të mëdhenj janë të gjithë ahat, por ai i madhi fort nuk ekziston më) gjendet një kryq që quhet Elteri i Rrahit. Përpara elterit bajnë kryq e pushojnë udhëtarët edhe një herë. Uji do iu dukej më të mirë se mjalti, por Zoti nuk ka mënduar për një gjë të tillë, prandaj kush e pin, dredh edhe nga një tjetër cigare, shkëmben ndonjë fjalë ose hokë dhe duke thënë;- nimo bafti Zotit! niset të përshkojë segmentin e fundit të rrugës e cila vijon nga Elteri i Rrahit - Kodra e Rrahit të djegun -Sterë e Katerviçit, një shteg i ngushtë që kapton masivin gelqeror të Katërviçit. Deri më 1974 kur u zgjerua, për të kaluar edhe njëthundrakët ka qënë një sterë shumë e rrezikshme edhe për këmbsoret të cilët duhet të kalonin në disa shlorakë druri të lidhur me guzhma thanet të cilët shërbenin si kcima tangencial 62

Prelë Milani

faqës së frigshme të shkëmbit mbi 25 m humnerë poshtë tyre. Curri i Katraviçit (Vogël). Prroni i Kolë Pepës, mbledhë si një lug mulliri, gjithë gurët që rrezoheshin nga shpati i thatë dhe i djegur i Majës së Mureve. Prroni i Kolë Pepës, i mbeti kështu së aty është rrëzuar shumë dekada më parë nji njeri i quajtur Kolë Pepa. Ky vend i frigshëm në verë nga gurët dhe i tmerrshëm në dimër në kohë ortiqesh. Kur kalon këtë përrue je i detyruar ti ngjitesh një malorje të shkurtër me pjerrtësi rreth 70 gradë, pastaj vjen Curri Zermçë-Shkallza-Styllë e vogël, Kryqëza - Lugu i ShkozësDrogobat dhe më në fund “ishulli i thesorit shkëmbor”. Molla fshati më i përqëndruar i Dukagjinit. 12 shtëpi ngjitur njera me tjetrën sa kur shkoje për vizitë tek njeri nuk kishe nga ia mba, pa u përshëndetë me gjithë katundin. Për të mbrritur në Mollë me kafshë me ngarkese, qe dhe lopë (deri 1974) ishte një rrugë tjetër më e gjatë e cila ndahet me rrugën më të shkurtër në Kodër Rrahit Djegun - Sukë të Mollës - te Dardhat (në Qafë Lisi të Pepsumajve), ngjitet lart në një shpatinë ahishte në Qafë Lisit Mollës -Kodër Dakës - Shtretna - Vajzi - Gerbetë, Shtegu i Krapejve - Prroni i Plepit- Kodra e Gjetheve - Shtegu i ngushtë - Rrasa e keqe - Kurtha e Gjelit - Çungje - Mollë. Kjo rrugë për t’u përshkruar nga Qafa e Lisit në Mollë don 1, 5 orë. Pas hapjes së rrugës së re të Qetave të Mollës në vitin 1974 (për herë të parë për kafshë me ngarkesë), rruga e Vajzit e humbi rëndësinë që kishte pasur dikur në të kaluarën. Në vitin 1974 në kohën e Koperativës bujqësore, kur kryetar ka qënë Halil Vogli u hap rruga e re e Qetave të Mollës (për kafshë me ngarkesë). Në vitin 1975 duke qënë se ishte fshati i vetëm më i largët i Dukagjinit i paelektrifikuar, ndriçimi elektrik është bërë me motorr diezel, motorristi i parë ka qënë Gjon Zef Kodrari dhe furnizuesi i tij me karburant Nikollë Mark Kreniku, i cili për një normë e gjysëm (ditë pune) transportonte nga Ndreajt në Mollë, një ditë po e një ditë jo 40 kg naftë me shpinë. Në fund të vitit 1983 dhe fillim të vitit 1984 është ndertuar linja elektrike trefazore. Pepsumaj -Mollë -Guri- Lekës, mbi 10-15 km për 13-15 familje. Në vitin 1984 është ndertuar gjithashtu edhe linja telefonike, dhe me 1987 edhe dyqani me artikuj të përzier industrial e ushqimorë. Molla ka pasë gjithashtu shkollën e vet fillore qysh në vitin 1963. Mësuesi i parë ka qënë Zija Barbullushi nga Shkodra, për t’u pasuar me Mëhill Lekë Camën 1964 (Koder Shëngjergji), Zef Xhurin, Pashko Bigën, Zef Podin, Martin Mollën, Vatë Rrasarin, i pari mësues vëndas, Pashko Krenikun dhe se fundi Marta Qarricën. Ky fshat kishte infermjerin e vet, për disa dekada, ka qënë Nikë Zefi i Toplanës pastaj Drita Shkollari. Si këshill ka qënë gjithmonë së bashku me Pepsumajt (Nikë Pali, e Pëllumb Lulash Urani) qënë kryetarët më jetëgjatë Si brigadë ka qënë herë më vete (autonome), më shumë me Pepsumajt dhe ndonjëherë edhe me Brashtën. Si organizatë partie ka qënë me Brashtën, Gjon Nikë Rrasari, Vatë Mark Qarrica dhe Halil Fran Shkollari, kanë qënë antarët e vetëm të partisë së ketij fshati. Gjoni dhe Vata kanë qënë edhe sekretar organizate për disa vite. Molla e Shoshit ka sipërfaqe të kufizuar toke, pak ara (veç 20, 5 dynym) të sistemuara mjeshtrisht, të mbështetura sipër një curri shkëmbi, të gjitha mbi ujë me rendimente të ulta, falë mëshirës së natyres, por grosha, misri dhe patatet kanë qënë të një cilësie të veçantë. Sipërfaqe më të konsiderueshme toke Molla ka pasë në Vrri Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

63


(Zgiboxë) 21 dynym, Nënplep 6 dynym, Qafa e Lisit të Mollës 37 dynym, Logu i L’qenit 4 dynym tokë e re e përfituar në koperativë. Me Mollën në një brigadë kanë qënë edhe Tokat e Blinit (11, 5 dynym dhe Guri i Lekës 14 dynym, Kodra e Kujtit 3, 5 dynym (këto i përkasin Pylajve). Molla ka qënë kryesisht fshat blegtoral, kanë dominuar të imtat mbi 600 krerë (kryesisht dhi) përpara viteve të kolektevizimit (1960-1967). Numri i bagtive të trasha ka qënë i kufizur mbi 60 krerë lopë e qe dhe vetëm 2-3 njëthundrakë të kushtëzuar nga terreni i thyer. Në vitet tetëdhjetë pothuaj çdo shtëpi kishte mushkën e vet. Në kohën e Koperativës Bujqësore përseri Molla kishte një peshë të ndjeshme në numrin e krerëve 160 krerë dhi 50 krerë dele, 14 krerë qe15. Molla ka pasuri kullosore si Zgiboxa, Nën Plepi, Curri i Plepit, Nën Molla, Qafa e Lisit me mbi 50 dynym kostarë, ograja (megja) dhe livadhet e famshme të Mollës me mbi 250 dynym kullota verore, nga të cilat mbi 200 dynym janë kostit për bazë ushqimore për stinën e dimrit16. Qendra e banuar e fshatit Mollë shtrihet sipër një kodre të butë të mbuluar me gjelbërim drurësh frutorë, dhe padyshim është fshati më fotozhenik i Shoshit, pasi shtëpitë janë të ngritura pranë hundë më hundë, pranë e pranë njera- tjetrës si në ndonjë lagje të vjetër qytetase të Beratit apo Gjirokastrës. Në krahun e djathtë të Mollës si një piramidë hijerendë i bën roje maja e Styllës, një masiv i tëri karbonitik i epokës së mesozoikut, ndërsa në gjysëmdistancë poshtë kësaj maje qëndron thikë përpjetë Curri i Sokolit, i cili duket sikur qendron varur pas masivit të madh mëmë si karabushi pas kumbonës. Poshtë fshatit në distancë 200-250 m ndodhet e vetmja arterje jetëdhënëse ujore, një krua me pak ujë i cili nuk shterron kurrë ndonëse në kohën e thatësirave cerrleku i tij nuk është më i trashë se gishti i madh i dorës. Uji buron nga masivi flishor dhe është shumë i lehtë, i freskët dhe i shëndetshëm për organizmin. Mollçorët kanë vuajtur gjithmonë për ujë, por kur në shtëpi u kanë shkuar miqtë e largët të reshkur nga lodhja dhe rruga e gjatë, më të parën nderë kanë shkue turr e vrap në krue me i pru ujë të ftohtë deri sa të largohet etja. Në raste zafetesh (morte, dasma, festa), ndonëse Molla ka qënë fshati më i thatë i Dukagjinit djemtë e ri (tarabakia) i kanë shërbyer me ujë të freskët në mënyrë ekspresive të gjithë pjesmarrësve që bënin nga 4-5 ose 6-7 orë rrugë me këmbë mes vapës së korrikut ose të gushtit. Në Mollë të Shoshit në stinën e thatë më problematike ka qënë kursimi i ujit se i rakisë. Klima me ajër shumë të pastër, uji i shëndetshëm, mirëushqyerja e vazhdueshme, moskëputja me punë të renda fizike (kresisht blegtor të favorizur nga kullotat e shumta), ndjenja e lartë e humorit dhe e alegrisë i kanë bërë mollçorët prototipa të njerëzve të shëndetshëm, të gjatë, të hijshëm, e shumë hokatarë. Bujaria tipike: Molla ka pasë një bujari karakteristike. Kur shkonte një mysafir në Mollë të një mik, kumbarë ose dashamirë i tij, ai nuk mund të dilte prej andej pa u bërë mik i gjithë katundit. I zoti i shtëpisë e merrte mikun e shumpritur dhe shetiste së bashku me të shtëpi më shtëpi duke pi kafe, raki, e duhan. Diku 15 16

64

Sipas Statistikave të ish- koperativës bujqësore Shosh të konfirmuara nga ish - brigadierët. Tomë Rushini. Pëllumb Urani dhe Kolë Kodrari Sipas statistikave të ish Koperativës Bujqësore Shosh dhe ish brigadierëve, Tomë Kolë Rushini, Pëllumb Urani dhe Kolë Kodrari.

Prelë Milani

ndryshonte mënyja, piqej ndonjë feltere gështenja e kungull venë, diku shprazej kusia e kapsutave, diku tjeter ndonjë kaki me kertolla, diku ndonjë tas bulmet ose kos të kulluet, pra gjithkund miku gjente ngrohtësi, bujari vençe, alegri, pse jo edhe shpotitje thumbuese. I zoti i shtëpisë dilte në mëngjes me mikun dhe bënte xhiron tradicionale nëpër katund që zgjaste deri në mesditë. Ai dilte me një mik dhe kthehej me një mik e 5-6 shoqëruesa nga katundi. Miku në Mollë dilte për një natë, por mbetej së paku 3 net atje, ku kërciste rakia, vena, mishi, unazat, dominahet dhe shpotitjet tipike mollake. TOPONIME Kodra e Qetës (kufi me Toplanë e në vijim) - Guri Qorr- Lami i Konarit - Tek trojet (bëhet fjalë për trojet pas terheqjës së Shoshit nga vëndstrehimi i Komlemit) Tek ka vra Leka krapollin - Qeta e Pjetrukut - Curri i Plepit të Vogël, Curri i Plepit të Madh - Curri i Dëllisë - Curri i Kumbullës - Prroni i vijave -Rasa e Plepit të Madh- Rasa e Plepit të Vogël - Lami i Konakut (Nën Plep) - Qeta e Vlashit Shtegu i Qapit - Shtegu i Mullinit- Curri i Vath Delisë - Te është vra Palush Mirashi - Shpella e Nikë Ulës -Curri Haxhi Begut- Lami i Rrasës -Rasa e Qershisë - Curri i Qershisë - Lami i Rrasës -Rypi i Krrabës - Qetat e Mark Mirashit - Curri i Mollavet - Curri i Rrypit Ahit - Curri i Rrahit të Cam Kolës - Grykat e Skuraçit - Te Shpella e Vajzit - Te Shpella e Dedë Ndojës - Qeta e Prendë Kacolës -Lami i Harushës Lami i Shtretnës - Kroni i Zanave - Rrahi Mbi krue - Curri i Homallës Curri i Gjatë -Kodra e Konakut Brashës - Lami i Lopvet - Prozhmi - Tervezat- Bythëgrykat Tinari i Vocit - Te është vra Kolë Pjetri - Shpella e Grebujave - Shkalla e Mushkut - Furra e Lulecit - Gjollat e Ulçet - Quku i Qershisë - Gurra e Shtretnës - Shtretna -Kodra e Dakës - Koniqet e Sipra - Tek Çardaku- Maja e Mureve -Tehi i Brejës - Curri i Qershisë-Curri i Blinave- Qetat e Qershisë - Varri i Ozmanit - Rypi i Shtyllës- Shpella e Lekoçit - Rrypi i Thanës -Te Hupën Govadat - Stylla e Vogël -Kryqëza - Prroni i Currit Sokolit - Shkallza - Currat e Drogobatit - Currat e Çungjes -Drogobat - Curri i Homallës -Shtegu i Ngushtë- Kodra e Gjetheve Curri i Qetës Keqe - Prroni i Plepit Te priten Krapojt - Lami Djerr - Prroni i Hithave Nën Lam Djerr - Kodra e Çobanet, Qafa e Pusave, Mullini i Lurdhës Lami i Sipërm - Lami Poshtëm -Curri i Lurdhës - Curri i Plumbave - Curri i Qetës së Dhënet - Curri i Topit - Curri i Shpellës Kuqe, Farku i Hajdarajve - Qeta e Lopvet - Shpella e Mash Lekës -Shpella e Duhanit - Shtegu i Buzmave - Curri i Rrypit Komlemit - Curri i Qetës Keqe -Qeta e Madhe - Shteku i Korbave -Vau i Blinit - Curri i Kazanavet - Djerrinat, Rrëximet - Maja e Currit Ahit- Shpella e Krezmvet - Shpella Ujthit Shullanet, Curri i Bletëve - Curri i Gjollavet, Curri i Bletës -Prroni i Ortekut Borës - Sardup- Shpella Zgiboxës - Rrahi i Zgiboxës - Sardupi i Shtëpisë së Dakës - Fusha e Gjelit - Vau i Gjelit -Kodra e Zgjojave - Tek përzihen Lumi e Stupja -Ura e Rrahit - Nën shtek të keq - Bregu i Nënshpellës - Tek Kryja - Te është rrëzue Vajushi - Në fier tek shullani i Dushqeve - Shtegu i Kotecave - Tek ka djegë Nika Malën - Tek Guri i poshtëm- Kodra e Plepave - Qeta e Jakut - Shtegu i Korbit - Te është vra Kolë Deda - Curri i Gurrës - Curri i Gjollavet - Mbas Kishet - Mbi Gurrë - Tek ka gjetë Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

65


Mala Bletën - Kodra e Rrahit të Gjelit - Vau i Dedë Lekës- Nën Stera, Te curri i Qukulit - Tek Guri i Pushimevet - Curri Gjatë - Tek gjethet e Kolë Shytanit - Shteku i Kolë Pepës - Shteku i Ukës - Curri Katërviçit, - Curri i llumrit- Curri Zërmç, Curri i Kaj Sufës - Mullini Mbrapshtisë- Guri i Bardhë - Kodrat e Lopvet - Rrihnat, Livadhi Mbi Mris - Livadhi i Bal Lekës - Rrasa e Skakut - Sanat e Martin Gjonit Livadhi i Frashnit - Mrizi i Mollës Po thuaj çdo pëllmbë e malit të Mollës ka një emër të veçantë, toponimet e më sipërme janë vetëm një pjesë e atyre emërtesave të shumta dhe interesante që banoret e ketij vendi i kanë vu çdo kufiri dhe objekti natyral që i rrethonte. Dy toponime të veçantë:Se Molla që një fortifikatë e sigurt natyrore kjo nuk don kurrfarë komenti. Kjo gjë i bën përshtypje edhe një njeriu krejt të zakonshëm, kurse Baronit Nopça iu pat fiksue në kujtesë kur e ka quajtur vendstrehimi i fisit të Shoshit17. Curri i Topit:Sipas traditës shumë të përfolur popullore në kohën kur Shoshi ishte arratisur dhe strehuar në Komlem, përballë Mollës ndaj sulmit shkatrrimtar të Begollajve të Pejës si jeniçerë dhe mërcenarë të devotshëm të Otomanit. Ushtarët turq të pajisur me armatime të ndryshme u ngjitën në Mollë dhe në një Curr përballë Komlemit vendosën një top të artilerisë malore dhe filluan të gjuajnë atë vend ku kishte një shpellë të madhe dhe një shteg të pakalueshëm. “Prej atëhere e deri më sot ai curr mbi të cilin turqit vendosën topin i mbeti Curri i Topit”18. Curri i Shkambit të Haxhi Begut:Edhe ky toponim shpjegohet dhe ka të bëjë me të njëtën ngjarje historike, sipas gojdhënës nga rrodhën toponimet Ura e Pejës, dhe Curri i Topit. Haxhi Begu thuhet se ishte një pashë Pejanë prijësi i ushtrisë turke. Ky gjatë kësaj lufte në besë të tij, i bëri zë shoshjanëve me dalë kundra e me u marrë vesh me ta me qellim që të pranin luftën. Me një pabesi mizore, duke shkelur çdo rregull kalorsiak luftimi, sapo del një shoshjanë për bisedime e vret. Atëherë shoshjanët e vranë dhe e rrëzunë shkambit, prandaj i mbeti emri atij vendi Curri i Haxhi Begut”19. Shpella e Komlemit: Në vazhdën e legjendave vlen të përmendet edhe ajo e Shpellës së Komlemit, e cila ndodhet mes një shkëmbi në krahun e djathtë të lumit të Shalës, përballë fshatit Mollë. Shpella ka siperfaqe të konsiderueshme, më e madhja nder shpellat e eksploruara të Shoshit, (aty mund të strehohen deri në 500 veta). Në vitin 1478 Lekë Dukagjini thuhet se u rrethua nga ushtria turke. Në këto luftime përveç armëve të zakonshme të kohës, Lekë Dukagjini i rrethuar përdori edhe fuçi të mbushura me raki, të cilave u dha zjarr duke i rrokullosur poshtë nëpër pyllë lëshimi i flakërimave të frigëshme, i tmerroi pushtuesit turq të cilët kujtuan se kishin të bënin me ndonjë armë të re të panjohur. Nga kjo ata u tërhoqën të frigësuar dhe të befasuar”20 Varri i Ozmanit: Ky varr gjendet në bjeshkën e e Mollës (Në Qafë të Lisit, 17 18 19 20

66

Franc Nopça. Nordalaien. Fq 82. Anton Kodrari. Molla e Shoshit “Mirë se të ka pru Zoti Gazeta “Dukagjini”, nr 42 Qershor 2007 Gazeta “Dukagjini, nr 42. Qershor. 2007 P. Benardin Palaj. “Hylli i Dritës” nr. 12-13. 1941. Cukeli Ndue. ”Dukagjini ndër shekuj, fq.64.

Prelë Milani

pak më lart kryqit të qafës dhe pak më poshtë gjollave të Ulçajve, në të majtë të rrugës ka të ngjitesh për në livadhe). Ky ushtar shqiptar nga emri nemceli si rekrut, mbeti i vrarë në vitet e luftës së parë prej koçakut të famshëm Coc Lulashi i Toplanës, nga të vetmit koçakë që nuk iu dorzue nemcës “. Në këtë përpjekje qe plagosë edhe Zef Marku i Mollës” 21. Qeta e Krapejve Gurra e re- Shtegu i Shkamit të kuq Patina - Curri i Thanave Curri i Branikut - Curri i Brejët -Curri i Gjokollarit - Livadhi i Brejat- Palnat e Gjokë Lulit- Logu i Lëqenit - Livadhi Gjatë, Lugjet- Kodra e Mrizit. VLLAZNITE E FSHATIT MOLLË E RE Sipas fillit të qartë gjenetik Molla e Gjytetza janë vëllezër dhe si fshat i përkasin Pepsumajve. Hysë Mema djali i Memë Pepës dhe nipi i Pep Sumës pati tre djem Mustafën, Ozmanin dhe Isufin I-Mustafë Hysa: (Pepsumaj + Molla e sotme) 1-Dedë Mustafa Aliajt 2-Dem Mustafa Demajt 3-Sulë Mustafa Jakajt 4-Ulë Mustafa Ulçajt 5-Vukë Mustafa (Vllaznia Hajdaraj, dalë fare, pa trashigimtar) 6-Mulë Mustafa dalë faret 7-Gjel Mustafa dalë faret (nuk lanë trashigimtar). Në kujtim të tyre ruhen toponimet;- Ara e Hajdarajve qe është poshtë Vijës së Vadës që të çon te shtëpia e Lulash Vuksanit, aty gjenden edhe rrenojat e kullës së Hajdarajve. - Arët e Mulës, tek shtepia e Lulash Sokolit- Suka Gjelit te shtëpia e Dedë Lushit - Fusha e Gjelit, Mollë etj, II-Ozman Hysa (Familja e Lulash Ndoc Gështenjës dhe Hilë Mirashit -Pepsumaj) III-Isuf Hysa të shpërngulur në Mes dhe të islamizuar më pas. Qysh nga defteri osman i vitit 1529-36 kur del për herë të parë emri Mollë me 8 zjarre (Molla e vjetër Pulate) e deri në vitin 1990 kur filloi largimi masiv nga malësitë tona, Molla asnjëherë nuk i ka kaluar 12 shtëpi. Madje në kujtesën e gjatë popullore ky fshat nihet kudo në Dukagjin me 12 shtëpi. Në vitin 1964 autori Mark Kurbini thotë se Molla kishte 12 shtëpi dhe afërsisht 85 frymë22. Po kaq pati edhe në fillim të viteve nëntëdhjetë Molla ne 1990 1-Pjeter Koca 2-Ndue Biba, 21 22

Gazeta Dukagjini po aty. Mark Kurbini “Shoshi studim historik 1963”, fashikull i daktilografuar. Arkivi i Muzeut Historik Shkodër, fq 133-134.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

67


3- Fran Marku, 4-Tomë Kaceli, 5-Nikë Pali, 6- Lulec Gjeloshi. 7-Mëhill Kola. 8- Dedë Kola, 9-Pjetër Zogu, 10-Kolë Zefi, 11-Zef Lushi, 12 Shan Biba Molla kishte 12 tyme, ndërsa si familje kanë qënë më tepër. Mustafë Hysa pati 7 djem Në Mollë u vendosën dy nga katër vëllezërit, dy nga katër djemët e mbijetuar të Mustafë Hysës, Sula (Jakajt) dhe Ula (Ulçajt) VLLAZNIA JAKAJ Kjo vllazni përbehet nga 4 shtëpi (ose çejade) dhe rezulton më e shumtë se Ulçajt 1-Shtëpia e Lulash Jakut (Dakës): Kocë Lulashi Ndosh Lulashi Kolë Deda Kocë Lulash Kreniku babai i Pjetër Kocës Pjetër Koca nuk la trashigmitar. Ndosh Lulash Kreniku baba i Markut Mark Ndosh Kreniku babai i Gjeloshit, Nikollës, Pashkut, Marashit dhe Lulashit Gjelosh Mark Kreniku, babai i Lekës, Fatmirit, Ndojës dhe Antonit Nikollë Mark Kreniku, babai i Alfredit dhe Eduartit Pashko Mark Kreniku, babai i Serxhjos dhe Jozit Marash Mark Krenuku, babai i Armandos dhe Altinit Lulash Mark Kreniku, babai i Markos Familja e Kolë Dedë Rrushini, babai i Dedës, Dakës Tomës, Linit, Prelës Gjokës e Martinit Dedë Kolë Rrushini, baba i Ndojës dhe i Kolës Ndue Dedë Rrushini- babai i Kristjanit Dakë Kolë Rrushini- babai Toninit (1 djalë), Ardianit, Nikolinit dhe Pjerinit. Lin Kolë Rrushini- babai i Vaselit, Gjovalinit dhe Zefit Prelë Kolë Rrushini- babai i Sokolit Gjokë Kolë Rrushini- baba i Emilajnos Tomë Kolë Rrushini -nuk ka fëmijë Martin Kolë Rrushini- nuk la trashigimtar. 68

Prelë Milani

2-Shtëpia e Pjetër Jakut. (Fushazi): Mëhill Pjetër Fushazi- babai i Kacelit dhe i Markut. Mark Mëhill Fushazi- vdiq në Belgjikë pa lënë trashigimtar. Kacel Mëhill Fushazi- babai i Tomës, Gjonit e Pjetrës. Tomë Kacel Fushazi- babai i Rokut, Zefit, Nikës dhe Marashit Rrok Tomë Fushazi- babai i Benit dhe Marjanit Zef Tomë Fushazi- babai i Valterit dhe Tomës Marash Tomë Fushazi- babai i Xhovanit dhe Fabjanit Nikë Tomë Fushazi- s’ka djalë. Gjon Kacel Fushazi- babai i Lazrit, Dedës, Sandrit dhe Pëllumbit Lazër Gjon Fushazi- babai i Kristjanit, Dedë Gjon Fushazi- babai i Denisit Sander Gjon Fushazi- dy djem Pëllumb Gjon Fushazi- babai i Xhonantonit 3-Shtëpia e Dedosh Jakut janë pasuesit e vëllezërve Fran e Ndue Mark Shkollarit: Fran Mark Shkollari- babai i Halilit, Sadikut dhe Pëllumbit. Halil Fran Shkollari- babai i Sokolit dhe Kristjanit Sadik Fran Shkollari- babai i Parisit dhe Xhentilit. Pëllumb Fran Shkollari -nuk ka djalë Ndue Mark Koçeku- babai Markut dhe Gezimit Mark Ndue Koçeku- babai i Ndojës dhe Marjanit Gëzim Ndue Koçeku një djalë 4- Shtëpia e Vatë Jakut Lulec Gjelosh Qarrica Zef Mark Kodrari Pjetër Zog Livadhit. Lulec Gjelosh Qarrica, babai i Markut dhe i Lekës. Mark Lulec Qarrica- babai i Vatës, Prelës, Jakut, Kinit, Gjinit, Gjetos, Balës Vatë Mark Qarrica babai i Toninit, Valentinit, Lulecit, Kinit, Dritanit dhe Sebastjanit Jak Mark Qarrica- babai i Kristjanit, Rensit dhe Marlenit Gjin Mark Qarrica- babai i Besnikut, Brikenit dhe Bertit Gjeto Mark Qarrica- një djalë, Balë Mark Qarrica- një djalë Prelë Mark Qarrica- nuk ka djalë tani për tani, Kin Mark Qarrica- ka vdekë pa trashigimtar. Lekë Lulec Qarrica:- babai i Gezimit Gjovalin Lekë Qarrica - 1 djalë Zef Mark Kodrari- babai i Gjonit, KolësNdojës Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

69


Kolë Zef Kodrari- babai i Zefit, Gjergjit, Sokolit, Gjonit Ndue Zef Kodrari- baba i Antonit, Aleksit. Gjon Zef Kodrari- nuk la trashigimtar djalë. Pjeter Zog Livadhi- baba i Franit, Mhillit, Ndocit dhe Zefit Mhilli Pjeter Livadhi- babai i Agustinit dhe Edmondit Ndoci Pjeter Livadhi- babai i Aleksandrit Zef Pjetër Livadhi- babai i Elvisit. VLLAZNIA ULÇAJ: Shtëpia e Bibë Dodës Bibë Doda pati dy vëllezer (Bekë e Nikë Doda) Bibë Doda- babai i Lushit, Ndojës, Pjetrit e Shanit Lush Biba- babai i Zef Lushit. Zef Lush Gurini- babai i Dedës Lulashit, Gjinit dhe Voglit Dedë Zefi Gurini- babai Pavlos Ndue Biba nuk pati djalë. Shan Biba babai i Gjonit, Pali dhe Gjergjit Gjon Shan Gurini- babai Marku, Valentinit, Pal Shan Gurini - (2 djem) Pjetër Bibë Gurini- babai i Paulinit dhe Edi Paulin Pjetër Gurini- 1 djalë. Familja e Bal Pjetrës, Gjergj Ujkës e Mhill Kolës: Gjergj Ujka babai i Ndocit dhe i Zefit Ndoc Gjergji, nuk ka trashigimtar Zef Gjergji, babai i Sentiljanit dhe Mikelit Ukë Staka, Shytan Staka, Bal Pjetra dhe Mhill Kola nuk lanë trashigimtar as njëri. Familja e Nikë Palit: Nikë Pal Rrasari -babai i Palit, Gjonit, Sokolit, Vatës, Prelës Pal Nik Rrasari- babai i Nikës Kreshikut, Kristjanit Gjon Nikë Rrasari -babai i Mirit Sokol Nikë Rrasari- babai i 2 djemve Jozefit dhe Ervinit. Prelë Nikë Rrasari- nuk ka djalë Vatë Rrasari vdiq aksidentalisht në Pukë Familja e Mark Dedushit: Mark Dedushi - babai i Dedës e Gjovalinit: Dedë Marku (1 djalë) Gjovalin Marku (1djalë) MIGRIMET DERI NË BOSHATISJE TË MOLLËS Migrimi i Jakajve dhe i Ulçajve, i mollçorve të ri është mjaft i vonë 70

Prelë Milani

Më i pari nder ta ka qënë Bal Pjetra 1950 (Shkoder). Në vitin 1946 është arratisë Mark Mëhilli i cili ka vdekë në Belgjikë pa lënë trashigimtarë. Në vitet e para pas çlirimit Pjeter Biba e Dedë Marku (Shkodër) Në vitet 60-të vëllezërit Ndoc e Zef Gjergji (Shkodër). Në vitet e para të kolektivizimit kanë migruar Gjon Kaceli, Pjeter Kaceli (Ajasëm) Lekë Luleci (Bërdicë). Në vitet shtatëdhjetë Dakë Kola, Lin Kola, Gjokë Kola (Shkodër). Në vitet tetëdhjetë Ndue Deda, Ndue Zefi, (Shkodër) Zef Toma (Berdicë). Ndersa pjesa tjetër te gjithë të migruarve i përkasin viteve 1990-2001 vit në të cilin doli edhe kryefamiljari i fundit Mark Lulec Qarrica (dhjetor 2001), duke i vënë drynin e mbylljes përfundimtare të vazhdimsisë së jetës në këtë fshat me histori të dokumentuar 473 vjeçare. MOLLA E RRETHUAR: E rrethuar prej maleve, e veçuar prej shoqeve, me të vetmin komunikim 2-3 shtigje të vështira, Molla ka sherbyer si strehë koçakësh në valikat përcëlluese ushtarake të kohërave të ndryshme. Gojëdhëna siç e theksova më lart flet qartë për rrethimin e Mollës në kohën e turkut kur Shoshi kishte marrë ikjën dhe strehuar në Komlem, Curri i Topit dhe Curri Haxhi Begut. Me 17 janar 1917 Molla rrethohet nga një ushtri malazeze e prirë nga Kapiteni shqiptar Gjelosh Toma i Trieshit, me synimin e vetëm vrasjën e Ukë Stakës dhe të Dedë Ndout. Ukë Staka ka qënë një personazh i njohur i kryengritjeve anti- turke të vitit 1910 dhe asaj anti- malazeze në vitin 1915 të zhvilluara në Dukagjin, emri i të cilit u skalit në vargjet e kahershme të, rapsodisë:... Ukë Staka, Dedë Ndou e Mark Ndou thirrjes për t’u dorzuar se ishin të rrethuar nga të gjitha anët iu kunderpërgjigjen me të shtenë e hallakamë, duke dalë prej rrethimit me guxim intuitë dhe zhdërvjelltësi gjeje. Në ketë përpjekje mbetën të vrarë Shytan Staka, Drane Ndoshja, gruaja e Lulash Stakës, Ndoc Marku, Pjeter Ndou prej Berishe të cilët kishin ardhë me fjetë për qef tek Ukë Staka dhe i zuri rreziku aty. U plagosën, Zef Staka, Prekë Ndou dhe Sose Dedja. Gjatë viteve të Luftës së Parë Botërore (në kohën e sundimit të nemces) në Mollë gjeti strehë koçaku i famshëm Coc Lulashi i Toplanës. Ka qënë viti 1917 kur austriakët morën me detyrim Zef Markun e Mollës si udhërrëfyes me qellim kapjen e të shumkërkuarit nga Toplana. Cocë Lulashi e M. Hila kishin ba stera drurit me gurë tek shpella e Lekoçit (afër Majes së Mureve në bjeshkë), me qellim që kur të vinte ushtria me i rrëzue gurët e kështu me i ba qëndresë kundërshtarit pa shumë luftë:Tek shpella e Lekoçit ushtria u përball me pushket e koçakëve. Coc Lulashi i nisi pushkën ushtrisë. U vra një mercenar shqiptar i nemces me emrin Ozman i cili ka një vorr në Qafë të Lisit Mollës, ku i ka mbetë emri “Varri i Ozmanit”. Duke kujtuar se është nemceli Coc Lulashi plagosë edhe Zef Markun e Mollës në vetull të syrit e në këmbë. Zef Marku pasi u plagos bani za-”Kush je ti që qite, se ke vra Zef Markun e Mollës” ?! Coci e Zefi ishin probatina të dashur shumë23. Në vitin 1927 në Mollë të Shoshit rrethohet koçaku anti Zogisit Gjon Marashi i Shoshit në shtëpinë e Jak Markut dhe pas një rrebeshi spektakolar të shtënash të dyanshme Gjon Marashi çan rrethimin dhe i plagosur rëndë në shpatull futet mes valëve të 23

Gazeta Dukagjini, nr 43, Qershor 2007.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

71


lumit të Shalës dhe arratiset në shpellat e Gurit të Lekës. Molla rrethohet edhe në vitin 1947 nga forcat e ndjekjes së sigurimit të shtetit komunist pasi në Mollë kishin gjetë strehë Lulash Gjeloshi, Deli Marashi e shumë të arratisur të tjerë antiqeveritar. Në ketë përpjekje u vra Kolë Deda i Mollës, u arrestua Zog Mala, i cili u mbyt nga turturat e sigurimit, iu dogj shtëpia Pjetër Kocës kurse Zef Marku u torturua fizikisht. Në Mollë kanë gjetë strehë, Mark Sadiku i Shalës, Major Gjergj Vata i Temalit, Major Mark Mala i Shoshit, Pal Mëhilli i Shllakut, Kanto Marashi e Gjeto Marku të Malsisë së Madhe etj. Në bjeshkët dhe shpellat e Mollës koçakët e të gjitha kohërave kanë gjetë strehën bujare me bukë, ushqim, ujë, duhan e besë. Kulti i fortë i besës i (mbajtjes së mikut dhe në kundershtim me ligjin në fuqi) në Mollë në disa raste arriti deri në absurditete me pasoja fatale, për disa mollçorë, të cilët u viktimizuan më shumë se vetë protagonistet rrebel. VENDBANIMET AKTUALTE TË FAMILJEVE TË MOLLËS 1-Tomë Kolë Rrushini Shkodër 2-Prelë Kolë Rrushini- Shkodër 3-Lin Kolë Rrushini- Shkodër 4-Gjokë Kolë Rrushini- Shkodër 5-Ndue Dedë Rrushini- Shkodër 5-Kolë Dedë Rrushini- Shkodër 6-Tonin Dakë Rrushini- Shkodër 7-Ardian Dakë Rrushini- Itali 8-Nikolin Dakë Rrushini- Itali 9-Pjerin Dakë Rrushini- Itali 10 -Gjelosh Mark Kreniku- Shkodër 11- Nikollë Mark Kreniku- Shkodër 12-Pashko Mark Kreniku- Shkodër 13-Marash Mark Kreniku- Shkodër 14 -Lulash Mark Kreniku- Itali 16-Mark Lulec Qarrica- Golem (Shkodër) 17- Prelë Mark Qarrica- Itali 18-Jak Mark Qarrica- Shkodër 19 -Gjin Mark Qarrica- Greqi 20-Balë Mark Qarrica- Greqi 21-Gjeto Mark Qarrica -Greqi 22-Lekë Lulec Qarrica- Bërdicë 23-Gëzim Lekë Qarrica- Bërdicë 24-Gjovalin Lekë Qarrica- Bërdicë 25-Kolë Zef Kodrari- Shkodër 26-Ndue Zef Kodrari- Shkodër 27-Gjon Kacel Fushazi- Ajasëm Shkodër 28-Pjeter Kacel Fushazi -Ajasëm Shkodër 29-Lazer Gjon Fushazi- Ajasëm Shkodër 72

Prelë Milani

30- Dedë Gjon Fushazi- Ajasëm Shkodër 31- Rrok Tomë Fushazi- Itali 32- Zef Tomë Fushazi- Itali 33-Marash Tomë Fushazi- Itali 34-Nikë Tomë Fushazi- Amerikë 35-Fran Pjeter Livadhi- Bardhaj 36-Mëhill Pjeter Livadhi- Bardhaj 38-Ndoc Pjetër Livadhi- Bardhaj 39-Zef Pjetër Livadhi -Shkodër 40- Djemt e Sadik Fran Shkollari- Grudë 41-Paris e Xhentil Sadik Shkollari- Shkodër 42- Pëllumb Fran Shkollari- Greqi 43-Paulin Pjeter Biba -SHBA 44- Edi Pjetra- SHBA 45-Pal Shan Gurini- Itali 46- Gjergj Shan Gurini- Itali 47-Mark e Valentin - Gjon Gurini- Shkodër 48-Zef Lush Gurini -Velipojë 49-Dedë Zef Gurini-Velipojë 50-Lulash Zef Gurini- Velipojë 51-Pal Nikë Rrasari- Shkodër 52-Gjon Nikë Rrasari- Shkodër 53-Sokol Nikë Rrasari- Shkodër 54-Prelë Nikë Rrasari- Shkodër 55-Ndoc Gjergj Ujka- Shkodër 56- Zef Gjergj Ujka- Shkodër 57- Gjovalin Dedë Mark Dedushi- Shkodër 58-Marketin Dedë Dedushi- Shkodër 59- Anton Gjovalin Dedushi- Amerikë SHËLLI-JA (Sot Kodra e Sh’lliut) Sipas burime të defterit osman me 1485 Shëllija është regjistruar si vendbanim i Pulatit (Pultit- Pjetërshpanilisë) me 4 zjarre dhe 60 akçe të ardhura baraz me fshatin Shosh dhe Brashtë. Në vitet 1529-36 Shëllija është katerfishuar pasi figuron i regjistruar me 16 shtëpi dhe 1500 akçe të ardhura, dy herë më tepër se fshatrat Shosh e Mollë që kishin nga 8 zjarre sejcili, ndërsa Brashta renditej i dyti me 10 shtëpi. Përseri sipas defterit osman të v. 1583, plot pas 47 vjetësh Sh’llija rezulton me 2900 akçe të ardhura, por relatori nuk ka shënuar numrin e banorëve që supozohet se do të jetë patjetër më i madh se ne 1536 në regjistrimin paraardhës24. 24

- Def Osman i Rumelisë 1585, fl 340. - Deft Rumelisë. fl. 315. - Def 1582. fl 257-259.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

73


Ky fshat del në dritë, më 1628 te D. Vincenti S. Elia, po me këtë trajtë citohet edhe në vitin 1671 Sant Elia të dyja trajta të italjanizuara dhe rezulton me 22 shtëpi dhe 83 frymë. Duhet supozuar se ky moment duhet të ketë qënë kulmi i lulëzimit të këtij fshati25. Ky fshat ndodhej në të shkuarën e largët në vendin e quajtur Kodra e Sh’lliut në një pozicjon të barazlarguar mes fshatrave Ndreaj dhe Hapstënë, aty ku sot ndodhet qëndra e komunës Shosh. Se ky fshat ndodhej pikërisht aty, përveç toponimit Kodër e Sh’lliut na rrefen edhe një dokument i vitit 1637 (Albania I. 87), d. m. th dy vjet pas Gjeç Bardhit, ku përmendet S. Elia di Shoshi. Po në këtë kohë përmendet edhe Kështjella e Kirit, në luginën tjetër. Duke qënë në fillim të luginës thekson studjuesi Kolë Luka, mundet që është shkatërruar në ketë kohë për t’i zënë vendin më vonë Ndreajt26. Se ky fshat është shkatërruar si qendër e banuar e krahinës së Pultit është më se e qartë, ndonëse nuk dihet koha as shkaku i cili duhet të ketë qënë politik si rezultat i konfrontimit me pushtuesit e huaj. Që nga viti 1671 Shllija nuk figuron më si e tillë dhe vendin e të cilit e zë fshati Ndreaj, i cili u pagëzua nga banoret e rinj që erdhën këtu më vonë me emrin e atlashit të tyre të përbashkët Ndre Pepa babai i 5 djemëve 1-Palushit 2-Buloshit 3-Dedës 4-Lekës 5-Gjekës Në vitin 1628 konfirmohet nga relatorët edhe manastiri i Shën Mërisë në Shosh (Rel. 1. 19/171) e përseritet edhe të Bursini me 1629 (Rel. I 30/ 179 v). Nga ky manastir sot nuk ekziston asnjë gjurmë, përveç varrezave të Kodrës së Shmrisë (Shën Marisë) të cilat sot thirren varret e Ndreshajve. Aty fillimisht i kanë pasë varrezat të gjithë Pepsumajt. Manastiri i lartpërmendur duhet të ketë qënë patjeter në ketë kodër pasi nuk ka asnjë vend tjeter në Dukagjinin e sotëm që të ketë emrin Shen Mëri. Kodra ku ka qënë manasiti ri është një vend dominues me shesh pamje të gjerë nga ku mund të vrojtosh lehtësisht gjithë pellgun e Shoshit Tek vendi i quajtur Guri i Çuklë (ky gurë ka qene afer shtepise se Kole Mill Sukes,sot nuk ekziston më pasi në kohën e ngritjes së qëndrës së ish Kooperativës Bujqësore të Shoshit u thye me dinamit për ndertim), gjatë logut të Kodrës deri në Shëmri, dallohen ende mbetjet të një rruge të shtruar me kalldrëm, e veçantë nga të gjitha rrugat e tjera të Shoshit. Hapja e rrugës automobilistike në vitet 70 për në fshatin Pepsumaj ka qënë faktori i demtimit të gjurmëve të këtij kalldremi Kjo rrugë kalldremi duket qartë se lidhte Kodrën e Shlliut me Manastirin e Shen Mërisë. NDREAJ Në vitin 1948 katër vëllezërit e fshatit Ndreaj kishin 1-Bulosh Ndreu 6 shtëpi me 32 frymë 2-Palush Ndreu 4 shtëpi me 19 frymë 3-Dedë Ndreu 4 shtëpi me 19 pjestarë 4-Lekoç Ndreu 1 shëpi me 8 frymë. 25 26

74

Rel. I. . 26/17 V. Sh. Gaspri 1930. fq 495:L. Kolë Treva e Pjetrëshpanëve, fq170. L. Kolë po aty.

Prelë Milani

Gjithsej fshati i Ndre Buxhës ka pasë 16 shtëpi me 97 frymë27. Emri i këtij fshati rrjedh nga emri Ndre (Buxha) babai i gjithë Ndreajve i ngulitur aty përpara 12 brezave, duke marrë sipas emrit të tij Ndre, mbrapashtimin e natyrshëm të theksimit “aj”, Ndreaj. Emri i përbashkët i banorëve të këtij fshati është Ndreaj (Ndrejor). Kufijtë natyror të fshatit Ndreaj Fshati Ndreaj shtrihet në pjesën kërthizore të Pellgut të Shoshit, aty ku zgjerimi i kësaj lugine arrin përmasat maksimale. Ndreajt ndodhën ballë për ballë fshatit Brashtë me të cilin Lumi i Shalës i kufizon nga Lindja. Në pjesën Veriore kufizohet me fshatin Pylaj (Karma e Dedëndreajve - Lugu i Thellë në Pyllë të Shoshit). Në VP, kufizohet me fshatin Pepaj sipas këtyre kufijëve toponimik : Afër konakut të Kol Martinit në Plana - shtëpia e Gjon Pepës, kufiri shkon lart deri në Kodër të Kuvendit dhe Maja e Sukës Kunorës e ndan më Shalën. Në pjesën perendimore kufizohet me Celajt sipas këtyre kufijve toponimik :Shpati i Thanës - Kodra e Qafës së Astrës -Kodra e Reshpës - Kodra e Shlliut - Kodra e Shmrisë. Në JP kufizohet me fshatin Pepsumaj një kufi jo shumë i qartë Varrezat e Sh’mrisë janë të Pepsumajve- Kodra tek ka kcye Pepushi - Elteri i Hil Mirashit - Kashnjeti i bajraktarit i blerë (Pepsumajve) për përrue tëposhtë e në grykë të Karmës - Rrasat e Zeza në Karmë. Shtëpitë e Ndreajve shtrihen varg në mënyrë asimetrike që nga Bregu i Lumit deri në Koder Shlliut. Fshati ndahet në pesë lagje të vockla (Lagsinat +Bregu), Rripa, Katundi i madh, Martinajt dhe Preçajt). Shpati mbi të cilin mbështetet fshati Ndreaj është i ndertuar nga formacione të buta flishore dhe i tillë është edhe reljevi i butë tipik i zonës së dushqeve me vatra të përhershme erozioni të theksuara në pjesën Veriore dhe VP. Logjet e Preçajve, i Lulash Pjetrës, Deli Marashit, Vuksan Gjelës shtëpisë së Pjetrushit, Nikë Gjonit, janë edhe tokat më të mira të katundit, i cili pjesën më të madhe të tokave e ka siguruar nga ç’pyllzimet e hershme të shpatinave të pjerrta të cilat më pas i ka niveluar duke ngritur mure mbrojtëse. Tokat e Ndreajve kanë sasi të mjaftueshme ujit. Kumbullat, gështenjat, arrat, hardhitë zënë vendin kryesor në pemët frutore pa lënë mënjanë qershitë, mollat dardhat, ftonjtë etj. Pylla e Shoshit me masivet e saja dushkore, Karmat e Dedndreajve e Ndreajve, Planat Qafa e Lisit dhe Balzat kanë qënë kullotat më të rëndësishme të këtij katundi të përmendur edhe për mbarshtrimin e bagëtive të imta kryesisht dhi e më pak dele e lopë. Duke qënë se shtrihet tërsisht në Zonën e Dushkut mbulesa bimore është shfrytëzuar pa kritere të drejta duke u dëmtuar dhe varfëruar së tepërmi. Sopata nuk ka njohur mëshirë as në masivet me gështenjë të Kashnjeteve të Preçajve, të Bajraktarit, Vukaçit madje deri në Kashnjetet e mrekullueshme të Kodrës së Martinit në Pepsumaj duke i masakruar në mënyrën më të pamëshirshme sipas parimit. “Të gjithë kundër të ashtuquajturës pasuri e përbashkët”. Gështenja që i falë njeriut bukë e ushqim, pa i kërkuar atij asnjë sherbim të pritet nga njeriu për hunj gardhi ose kreva hardhishë, kjo është barbari, që meriton ndëshkim të rreptë ligjor! 27

Përgjithësisht baballarët jetojnë këtu ndersa djemtë e tyre jashtë në emigracion, pra është e njejta familje që ishte dje në Shosh e pjestuar në Shqipëri dhe jashtë.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

75


Lagjja Preçaj: Vendbanimet aktuale 28 1-Kolë Mëhill Suka Shkoder- Itali 2- Zef Mëhill Suka Hot i ri - Itali 3- Dedë Gjon Pusi Shkoder 4-Mark Lulash Pusi me vëllezer Shkoder- Angli 5-Kolë Martin Ftoni: Shkoder- Greqi 6- Martin Gjon Livadhi Shosh- Tiranë Itali 7-Tomë Gjon Livadhi Shosh 8-Ndue Pjeter Kroni me djem. Shkoder- Itali -Greqi Lagjia Martinaj: Vendbanimet aktuale 1-Mark Gjon Luci Torovicë- Greqi 2-Ndue Marku Greqi 3-Nikë Marku Tiranë 4-Gjergj Marku Tiranë (familja) 5-Pal Marash Arra. Itali Katundi i madh Venbanimet aktuale 1-Ndok Mirash Kulla Rrethina 2-Nikë Palë Kulla Shosh 3-Dedë Lulash Ashta Shkodër 4-Mëhill Lulash Ashta Shkodër 5-Çun Zef Fusha Shkodër 6-Gjergj Vatë Lajthia Itali- Shkodër 7Gjon e Ndosh Lajthia Shkodër 8-Mark Vuksan Lajthija Torovicë 9-Pjeter Dedë Lajthia me të vëllanë Prelën Shkodër 10-Gjokë Doda me djemtë e tij Tiranë 11-Prelë Nikë Suka Greqi 12-Pashko Nikë Suka Rrethina (Golem) 13-Gjergj Martin Guri me të vëllanë Vatën Bardhaj- Bërdicë 14-Kolë Ndue Kodra me djemët e tij Sokoli dhe Deda. Shkodër- Grudë 15-Tomë Zef Fusha Shkodër 16-Fran Zef Fusha Shkodër- Itali 17-Gegë Zef Fusha Shkodër-Shosh 18-NikëVuksan Vuksani me djemët e tij Shkoder- Berdicë Torovicë Itali Gjeloshi, Lushi, Pali, Vata Preka 19-Gjergj Mirash Kulla Shosh 20 -Dedë Gjergj Kulla Shkodër 21-Ndoc Gjergj Kulla Bardhaj

TOPONIME TË FSHATIT NDREAJ Qafa e Astrës- Fushat e Gjata - Qafa e Lisit - Logu në Kodër - Fusha e ShullanitProzhmi i Kishës - Prozhmi i Ulë Markut - Logu i Thanës - Maja e Lepurit - Prozhmi i Rripës - Qafa e Pyllës - Suka e Kunorës -Kodra e Kuvendit - Fusha e Balzës - Qafa e Lisit - Mrizi i Ndue Mirashit - Prroni i Gjekajve - Brija e Gjekajve - Karma e Ndreajve - Shpella e Prekë Kolës, Urdhat - Shpella e Dedë Përloshit - Guri i Çobanët - Shpella e Teshave - Shpati i Marash Demës - Shpati i Kolgecit - Rrahi Dedë Gjonit -Fusha e Vukaçit - Hasanajt - Mllisa - Prozhmi i Pupit - Lagsinat - Fusha e Melit- Rrasa e Krypës - Fushë Rrotulla - Vukaçi - Varret e Ndreshët - Kodra e Shmrisë- Kodra e Shlliut - Varret e Ndreajve në Kodër Shlliut -Varret e Tivaçit - Fusha e Elperit- Rrahi mbas Qafës- Karma e Dedëndreajve - Lami i Qetës - Lami i Gjeloshit -Murrza - Luli i Dedë Mëhillit - Ashta e Dedë Mëhillit -Arat e Korrofetës - Murrizi- Ara e Sykë Gjonës - Tivaçi - Pusi i Prendit- Lami Rripës -Logu i Rripës- Shpella e Rripës GURRA, UJRA: Uji te Shteku i Qetës Gjatë - Ujti tek del ujitë - Ujitë tek ara e Gjon Noshit - Uji i Lagsinës - Uji i Ndresavës - Uji i Tivaçit - Kroni i Dedë Ndreut- Uji i Karrafetës - Gurra e madhe e Ndreajve - Uji tek shtëpia e Nikë Gjonit - Uji i Martinajve - Lgata e Marash Zefit - Uji i Gjekët - Uji i Ograjës - Lgata e Lulash Gjonit - Kroni i Ndue Pjetrushit - Uji i Prekiqit - Uji Mark Mekshit. Shpellat: Shpella e Gjelit në krye të Karmës së Dedndreajve - Shpella e Prekolës është shpella më e madhe e Ndreajve me mure, përtej Lagsinave afër Lumit - Shpella e Krrutit sipër stanit të Martin Prekës - Shpella e Dedë Prelës, poshtë Kacutit. Mullinjtë e Ndreajve Mullini i Lagsinës (Lagsina ka dy mullinj, njëri në fund të arëve tjetri në qoshe të arëve) Mullini afër Gurit Murg Mullini Dedndreajve Mullini i Zef Ndojës. NDREAJT NË VITIN 1990 Në vitet tetëdhjetë- nëntëdhjetë të shekullit që sapo kaloi Ndreajt kanë pasë numrin më të madh të banorëve në historinë e tyre, madje në raport me sipërfaqën e kufizuar të tokës dhe kullotat fshati ka qënë i mbipopulluar gjithsejt 39 zjarre. Në Katundin Ndreaj jetojnë së bashku dy nga pesë djemtë e Buxh Ndreut Martin Buxha (Martinajt) i madhi Ndre Buxha (Ndreajt), i vogli. Së bashku me këta dy vëllezër jetojnë edhe një kurm i vllaznisë Preçaj të quajtur Preçajt e Kodrës së Shlliut. Preç Gjoli ishte djali i dytë i Gjol Sumës (Pepë Gjoli, Preç Gjoli, Gjin Gjoli, Kolë Gjoli) vëllau i gjyshit të Martin Buxhës e Ndre Buxhës. 76

Prelë Milani

28

Sipas shenimeve familjare të Tomë Zefit, Shkodër 21. 11. 2006.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

77


Lagjja Rripë: 1-Palë Prekë Bregu me vëllezërit Martini, Nikolla, Ndoja 2-Rrok Pjetër Bregu 3-Lekë Marash Verri 4-Mirash Lush Suka me të vëllanë Ndojën 5-Gjergj Mark Bregu 6-Gjon Nikë Guri me vëllezrit, Ndojën, Prelën, Marashin

Vendbanimet aktuale Shkodër- Greqi- Itali - SHBA Rrethina Shkodër- Greqi - Itali Shkodër Shkodër- Greqi Shkoder- Itali- Grqi

Vllaznitë e Ndreajve Buxhë Ndre Pepa la trashigimtar Martin Buxhën, prej tij rrjedh vllaznia Martinaj që jetonte pjesën e sipërme te fshatit Ndreaj Cel Buxhën, prej tij rrjedh fshati Celaj Meç Buxhën, prej tij rrjedh fshati Mekshaj Pepë Buxha, prej tij rrjedh fshati Pepaj Ndre Buxhën, prej tij rrjedh fshati Ndreaj Ulë Buxha (Të parët e këtij vëllaut janë larguar për në Gjakovë). Ndre Buxha pati 4 djem 1- Bulosh Ndreu Buloshajt 2- Palush Ndreu Palushajt 3- Dedë Ndreu Dedndreaj 4- Gjekë Ndreu Gjekajt të larguar për gjake dhe të vendosur në Beltojë (fisi i të famshmit Zekë Jakinit) 5- Lekoç Ndreu (Famija e Dedë Sokol Logut) VLLAZNIA PREÇAJ Preçajt, e K. Shlliut dhe të Lagsinës Në fshatin Ndreaj kanë jetuar një pjesë e Vllaznisë e Preçajt që rrjedhin nga barku i Preç Gjolit të cilët se bashku me Preçajt e Dardhës dhe Gurrës formojnë vllazninë e dytë (Preçaj) te gjinise se Gjol Sumës. 1 - Shtëpia e Gjon Ndout, Këmbë fisi, (Krye i madh fisi) Familja e Lulash Gjon Pusit Lulash Gjon Pusi babai i Markut, Gjonit, Nikolinit dhe Petritit Mark Gjon Pusi babai i Salvadorit, Lorencit Gjon Lulash Pusi babai Alfonsit dhe Robertit Nikolin Lulash Pusi nuk ka djalë Petrit Lulash Pusi babai i Xhekut.

Dedë Gjoni babai i Angjelinit Angjelin Deda një djalë. 2 - Shtëpia e Ndokë Mirashit. Familja e Martin Ndokë Ftonit Martin Ndokë Ftoni babai i Vatës, Ndojës, Kolës dhe Mëhillit Vatë Martin Ftoni babai i Sokolit dhe Gjeloshit Kolë Martin Ftoni babai i Martinit dhe Markut Ndue Martin Ftoni babai i Robertos Mhill Martin Ftoni babai i Besit, Antonit dhe Fredit 3-Shtepia e Ton Mëhillit Familja e Kol Mëhill Sukës Mëhill Kol Suka babai i Kolës, Zefit dhe Palit. Kolë Mëhill Suka babai i Gezimit Gëzim Kolë Suka një djalë. Zef Mëhill Suka babai i Mirashit, Sokolit dhe Vaselit Pal Mëhill Suka një djalë Familja e PjetërTon Kronit Pjeter Toni babai i Ndojës, Gjeloshit, Franit, Gjergjit. Ndue Pjeter Kroni babai i Gjovalinit, Ndrekës, Toninit, Petritit, Shkelzenit Gjelosh Pjeter Kroni babai Fredit dhe Nardit Fran Pjeter Kroni babai i Eduartit, Luanit, Rrikut, Kristjanit dhe Valentinit Gjergj Pjeter Kroni babai Sandrit dhe Nikos. Fanilja e Gjon Ndoc Livadhit Gjon Ndoci babai i Martinit dhe Tomës Martin Gjoni babai i Pëllumbit dhe Gjinit Gjin Martin Livadhi një djalë. Tomë Gjon Livadhi tre djem VLLAZNIA MARTINAJ (Martin Buxha): Familja e Gjon Nosh Lucit Gjon Nosh Luci babai i Markut e i Kolës Mark Gjon Luci babai i Ndojës, Gjergjit, Nikës, Gjinit dhe Balës. Kolë Gjon Luci: babai i Martinit, Sokolit dhe Petritit. Martin Kol Luci babai i Arbenit Ndue Mark Luci babai Lushit e Astritit. Gjergj Mark Luci ka lënë një djalë, kishte dy (Pëllumbin dhe Pjetrin), Nikë Mark Luci (një djalë)

Familja e Dedë Gjon Preçit 78

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

79


Familja e Zef Mirash Arrës Zef Marash Arra babai i Palit dhe Dedës që nuk jeton Pal Marash Arra babai i Gzimit, Dedës dhe Lulashit. VLLAZNIA PALUSHAJ (Palush Ndreu): janë shtëpia e Lulash Pjetrës, Mirash Mëhillit Nikë Vuksanit Ndue Pjetrushit: Palushajt në vitin 2005 ishin 18 familje 1 - Shtëpia e Dedë Kolë Perës Familja e Lulash Pjetër Kullës Lulash Pjetër Kulla : babai i Pjetrit Pjetër Lulashi babai i Markut, Pllumbit, Lazrit dhe Gjonit Mark Pjetër Kulla babai i Xhozefit dhe Ledjanit Pëllumb Pjetër Kulla babai i Ermirit dhe Edmondit Lazër dhe Gjon Kulla janë akoma pa djal Marash Pjetra nuk ka trashëgimtar banori më i vjeter i Shoshit 107 vjeçar (2010) Familja e Mirash Mëhill Kullës Mirash Mëhill Kulla:babai Mëhillit Gjergjit, Palit, Ndokës Mëhill Mirashi nuk pati trashigimtar Gjergj Mirashi babai i Dedës, Ndocit, Qazimit. Dedë Gjergji babai i Fatmirit, Taulantit, Kristjanit, Valentinit. Ndoc Gjergji babai Sokolit dhe Florjanit Qazim Gjergji nuk ka djalë akoma. Pal Mirashi babai i Nikës dhe i Skenderit Nikë Pali babai i Palit, Edit, Valit. Skender Pali një djalë. Ndokë Mirashi babai i Gjeloshit, Martinit, Gjovalinit dhe Ndojës 2 - Shtëpia e Ndue Palit dhe Mesh Palit Familja e Nikë Vuksan Vatës Nikë Vuksani babai i Gjeloshit, Lushit, Vatës, Palit, Prekës. Gjelosh Nika babai i Lekës, Toninit, Vuksanit, Ndokës Ndokë Gjelosh Vuksani, një djalë. Lush Nika babai i Shpendit, Shpresimit, Zefit dhe Ndoci që nuk jeton. Pal Nika babai i Pëllumbit dhe Marjanit. Vatë Nika babai Martinit, Prendit e Nikës. Prekë Nika babai i Antonit dhe Armandit.

80

Prelë Milani

Familja e Ndue Pjetrushit Ndue Pjetrushi babai i Kolës dhe Markut. Kolë Ndue Kodra babai i Sokoli dhe i Dedës Sokol Kolë Kodra një djalë Zefi. Mark Ndue Kodra babai i Gjonit Gjon Mark Kodra një djalë, Jakuintino. VLLAZNIA BULOSHAJ (Bulosh Ndreu) janë shtepitë e Marash Kolës Gjelosh Kolës Pep Kolës Kokërr Kolës Ndue Vatës Martin Pjetrës Nikë Dodës Gjokë Dodës Vat Gjelës Vuksan Gjelës Vllaznia e Bulosh Ndreut në vitin 1948 ka pasë 6 shtëpi dhe 39 frymë 1 - Shtëpia e Bajraktarit Familja e Marash Kolës Marash Kola babai i Deli Marashit dhe Kolë Marashit A-Deli Marashi pati 6 djem Markun, Zefin, Nojën, Çunin, Bekën dhe Marashin Mark Delia pati tre djem Gjinin, Pjetrin dhe Gjonin Zef Deli Fusha la trashigimtar Franin, Tomën, Gegën. Fran Zef Fusha babai i Lekës, Nikës, Vaselit, Gjekës, Prelës Lekë Fran Fusha babai i Eltonit dhe Marselit Nikë Fran Fusha babai Robertos. Gjekë Fran Fusha babai i Valëntinit dhe Kristjanit. Vasel Fran Fusha babai i dy djemve. Tomë Zef Fusha babai i Vuksanit dhe Toninit Gegë Zef Fusha babai i Zefit, Gjetos, Gjergjit, Paulinit Çun Deli Fusha babai i Ejllit Ejll Çun Fusha dy djem Markun dhe Kolën. Maç, Ndue dhe Bekë Delia nuk lanë trashigimtar. Mark Deli Fusha babai i Gjinit, Pjetrit dhe Gjonit

Ndrek Marku babai i Kastriotit dhe Sandrit

Gjin Marku babai i Ndrekës (2 djem) Ejllit, Marku ( 2 djem)t Lekës (2 djem) dhe Luigjit (një djalë). Mark Gjini babai i Markelinit + një djalë tjetër Pjetër Marku babai i Toninit (2 djem) dhe Nikolinit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

81


Gjon Marku, babai i Angjelinit (1 djalë), Arbenit dhe Afrimit Afrim Gjon Marku babai i Xhonantonit B-Kolë Marashi baba i Marashit Kole Marashi, babai i Kokrrit Kokërr Kola babai i Palit. Pal Kokrri babai i Sokolit, Nikolinit dhe Gjergjit Pepë Kola ka lënë dy vajza Mire Pepja dhe Linë Pepja Kokërr Kola, babai i Palit Pal Kokrri babai i Sokolit, Nikolinit dhe Paulinit29 Familja Gjelosh Kolës Kolë Marashi babai i Gjeloshit Gjelosh Kola babai i Lulash Gjeloshit Lulash Gjelosh Ashta, babai i Gjeloshit, Dedës dhe Mëhillit. Dedë Lulashi babai i Ndocit dhe i Ndojës. Ndoc Deda babai i Aleksit. Ndue Deda babai i Xhovanit dhe Andreas. Mëhill Lulash Ashta babai i Lushit Lush Mëhill Ashta babai Florjanit, Fabjanit Me 1948 shtëpia e bajraktarit të Shoshit 1 shtëpi me 18 frymë. Në vitin 2006 nga ish shtëpia e bajraktarit të Shoshit numërohën 22 shtëpi (familje me 113 pjestarë, 60 meshkuj 53 femra30 2-Shtepia e Gjel Dedës Vat Gjelë Lejthia babai Gjergjit, Gjonit Ndoshit Gjergj Vata babai Fatmirit e Nikolinit. Gjon Vatë Lejthia nuk ka trashigimtar Ndosh Vata Lejthia babai i Gjovalinit dhe Agustinit. Familja e Vuksan Gjel Lejthisë Vuksan Gjela babai i Dedës dhe Markut Dedë Vuksan Lejthia babai i Pjetrës dhe Prelës Pjeter Dedë Lejthia babai i Aleksit Prelë Dedë Lejthia nuk ka djalë akoma Mark Vuksan Lejthia babai i Vuksanit, Kinit dhe Sadikut. 3- Shtepia Dedë Ndout Familja e Martin Pjetër Gurit Martin Pjetër Guri babai i Gjergjit, Vatës, Ndojës, Mëhillit Zefit. Gjergj Martin Guri babai i Sadikut e Martinit. Vat Martin Guri babai i Mirashit, Frankos e Aleksandrit 29 30

82

Sipas ditarit përsonal të Tomë Zef Fushës, Shkodër 21. 11. 2006 Arkivi personal i Tom Zefit, Ndrejaj - Shosh

Prelë Milani

Mëhill Martini babai i Gjonit, Ndocit, Gjovalinit dhe Kristjanit. Zef Martin Guri babai i Nikolinit e Mikelit Ndue Martin Guri nuk ka djalë. Familja e Lazër Ndokës Lazër Ndoka babai i Tomës Tomë Lazri babai Geraldit dhe Bertit Familja e Nikë Dodës Nikë Dodë Suka babai i Prelës dhe i Pashkut. Prelë Nikë Suka babai i Lushit dhe i Sokolit Sokol Prelë Suka, babai i Robertit dhe Valentinit Pashko Nikë Suka babai i Noshit, Prekës, Bardhokut Familja Gjokë Dodë Sukës Gjokë Dodë Suka babai i Nikollës, Kolës, Linit, Lekës, Lazrit. Nikollë Gjokë Suka babai i Gjinit, Zefit, Antonit, Dodës, Valentinit dhe Vladit. Kolë Gjokë Suka, babai Nardit. Lin Gjokë Suka, babai Armandit dhe i Mirit Lekë Gjokë Suka babai i Agustinit Lazer Gjokë Suka babai Pavlos dhe Danjelit VLLAZNIA DEDËNDREAJ (Dedë Ndreu), janë familjet e Sokol Stakës Nikë Gjonit Lush Dedës, Pjeter Balës Marash Mëhillit, Kolë Mëhillit, (Sokol Vuksani ka dalë shumë kohë më parë nga Shoshi). 1 - Shtëpia Ndue Malës Stak Pjerta babai i Sokolit dhe Vocrrit Sokol Staka babai i Prekës, Pjetrit dhe Markut. Familja e Sokol Stakës Prekë Sokol Bregu, babai i Martinit, Palit, Nikollës dhe Ndojës. Martin Prek Bregu babai i Sokolit, Gjeloshit dhe Mëhillit. Pal Prekë Bregu babai i Marashit. Nikollë Prekë Bregu, babai i Toninit dhe Marinit. Ndue Prekë Bregu, babai i Francit Pjetër Sokol Bregu:babai i Lulashit dhe i Rrokut Lulash Pjetër Bregu babai i Ndocit, Shtjefnit, Tomës Rrok Pjetër Bregu (2 djem) Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

83


Mark Sokol Bregu babai i Gjergjit Gjergj Mark Bregu babai i Markut, Pëllumbit dhe Noshit Familja e Vocërr Stakës Vocërr Stakë Rripa, babai i Ndocit, Njacit, Hilës dhe Bepinit Ndoc Vocërr Rripa, babai i Sokolit Sokol Ndoc Rripa, babai i Antonit Njac Vocër Rripa, babai i Redit Bepin Vocërr Rripa, babai i Ardit Hilë Vocër Staka i mirënjohur si futbollist i shquar i “Bashkimit Shkodran”, titullar i ekipit në vitet 1929-33, vdekja e parakohshme fatkeqësisht ia vrau të gjitha endrrat rinore studentit të fakultetit të mjeksisë së Universitetit të Bolonjes. Familja e Nikë Gjon Gurit Nikë Gjon Guri: babai i Gjonit, Ndojës, Prelës, Marashit. Gjon Nikë Guri babai i Nikolinit, Pëllumbit, Sadikut dhe Pashkut. Ndue Nikë Guri babai i Paulinit dhe Marjos Prelë Nikë Guri babai i Kristjanit Marash Nikë Guri babai i Denisit, Marketinit, Sandrit, Miroslavit Nikolin Gjon Guri babai i Klaudjos Familja e Lush Dedë Sukës Lush Dedë Suka babai i Mirashit dhe Ndojës Familja ePjetrush Ndout Pjetrush Ndou babai i Tomës dhe Gjergjit Tomë Pjetrushi babi i Toninit, Tonini ka dy vajza. Familja e Marash Mëhill Verrit Marash Mëhill Verri babai i Lekës Lekë Marashi babai i Gjinit, Vuksanit dhe Gasprit Familja Kolë Mëhill Krypës Kolë Mëhilli babai i Zefit dhe Franit. Zef Kolë Krypa babai i Gjonit dhe Ndrekës. Gjon Zef Krypa babai Paulinit dhe Elit Ndrekë Zef Krypa, babai i Sandrit dhe Xhuljos Fran Kola babai i Bardhokut, Petritit, Çeskut dhe Mirit 2 - Shtëpia Mhill Malës: Familja Pjetër Balës Pjetër Bala, babai i Zefit, Gjokës, Markut, Ndocit (Matisë, Lulashit, Gjovalinit) keta tre të fundit nuk jetojnë më dhe nuk kanë lënë trashigimtar Zef Pjetër Lisi babai i Benit dhe Vladit Mark Pjetër Lisi babai i Ardianit dhe Pavlinit Gjokë Pjetër Lisi babai i Edit dhe Aleksit 84

Prelë Milani

Ndoc Pjetër Lisi babai i Mondit dhe Klintonit Ardian Mark Lisi babai i Robertos, Elvisit dhe Julit Pavlin Mark Lisi babai i Petros dhe Markos Mondi Ndoc Lisi babai i Antonjos. VLLAZNIA LEKOÇAJ (Lekoç Ndreu) familja e Sokol Marash Dodit Sokol Marash Logu babai i Dedës dhe Marashit Dedë Sokoli Logu babai i Ndojës (nuk jeton), Gjovalin Dedë Logu babai Edisonit Alesjos Ndrekë Dedë Logu babai i Klodjanit Marash Sokol Logu nuk ka djalë. VLLAZNIA GJEKAJ (Gjekë Ndreu): Trojet e banimit i kanë në rrafshin e brisë së Gjekajve aty ku sot gjendet shtëpia e Mark Vuksan Gjelës, poshtë ish-stallave të Sektorit Ndreaj. Nga Vllaznia Gjekaj tradita popullore na kujton se rrjedh fisi i Zekë Jakinit të vendosur në Beltojë. Thuhet se Ndre Buxha u martua dy here, prandaj Deda (Dedëndreajt) dhe Gjeka (Gjekajt) lindën nga grueja e dyte e Ndre Buxhës Migrimet para viteve nëntëdhjetë 1

Tush Jaku i vllaznisë Gjekaj para 7 brezësh

Beltojë

2

Zef Palushi i vllaznisë Palushaj para 6 brezësh

Beltojë

3

Vocerr Stakë Rripa i vllaznisë Ded Ndreaj 1903

Shkodër

4

Pal Kokrri në vite 50-të

Lezhë

5

Gjin Marku në vitet 50-të

Mahmurras

6

Pjeter Marku në vitet 50-të

Lezhë

7

Gjon Marku në vitet 50-të

Lezhë

8

Pjeter Bala në vitet 50-të

Shkodër

9

Mark Kodra në vitet 60-të

Shkodër

10

Ndue Bregu në vitet 70-të

Shkodër

11

Gjergj Kroni në vitet 70-të

Vepra (HC)

12

Fran Kroni në vitet 70-të

Vepra (HC)

13

Gjelosh Kroni në vitet 70-të

Vepra (HC)

14

Vat Ftoni në vitet-70

Vadejës

15

Kolë Luci në vitet 80-të

Koman

16

Pjeter Kulla në prag vite 90-të

Shkodër

17

Gjon Pusi në vitet 80-të

Vepra

18

Pal Suka në vitet-80

Vepra

19

Ndue Guri në vitet 70-të

Vepra

20

Zef Guri në vitet 80-të

Shkodër

21

Mhill Guri në vitet 80-të

Vepra

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

85


Jetojnë në Ndreaj në vitin 2010

1

Gjergj Mirash Kulla

4

Tomë Gjon Livaldhi

2

Qazim Gjergj Kulla

5

Nikë Pal Kulla

3

Martin Gjon Livadhi

6

Rrok Pjeter Bregu

Vendbanimet aktuale

Balë Mark Luci

Greqi

114

Ndue Gjon Guri

Shkodër

36

Nikë Mark Luci

Tiranë

115

Prelë Nikë Guri

Shkodër

37

Gjergj Mark Luci

Tiranë

116

Marash Nikë Guri

Itali

38

Pal Marash Arra

Itali

117

Pal Prekë Bregu

Grudë

39

Kolë Gjon Luci

Itali

118

Martin Prekë Bregu

Shkodër

40

Martin Kolë Luci

SHBA

119

Gjelosh M Bregu

Itali

41

Arben Martin Luci

SHBA

120

Mhill Martin Bregu

Itali

42

Sokol Kolë Luci

Itali

121

Sokol Martin Bregu

Greqi

43

Dedë Lulash Ashta

Shkodër

122

Franc Ndue Bregu

Shkodër

44

Ndoc Dedë Ashta

Shkodër

123

Nikoll Prekë Bregu

SHBA

45

Ndue Dedë Ashta

Shkodër

124

Mirash Lush Suka

Shkodër

46

Mhill Lulash Ashta

Shkodër

125

Ndue Lush Suka

Shkodër

47

Petrit Mhill Ashta

Shkodër

126

Lulash Pjetër Bregu

Torovicë

48

Fran Zef Fusha

Shkodër

127

Fran Kolë Krypa

Torovicë

49

Nikë Fran Fusha

Itali

128

Bardhok F Krypa

Itali

50

Lekë Fran Fusha

Shkodër

129

Petrit Fran Krypa

Itali

51

Milan Çun Fusha

Shkoder

130

Çesk Fran Krypa

Itali

52

Vasel Fran Fusha

Greqi

131

Fatmir Fran Krypa

Itali

53

Gjekë Fran Fusha

Greqi

132

Gjon Zef Krypa

Shkodër

54

Kin Mark Lejthia

Tororovicë

133

Ndrekë Zef Krypa

Shkodër

55

Vuksan M. Lejthia

Torovicë

134

Gjin Lekë Verri

Itali

56

Sadik M. Lejthija

Torovicë

135

Pjetër Lulash Kulla

Shkodër

57

Pjeter Ded Lejthija

Shkodër

136

Mark Pjetër Kulla

Shkodër

58

Prelë Dedë Lejthia

Shkodër

137

Pllumb Pjetër Kulla

SHBA

59

Zef Martin Guri

Shkodër

138

Lazer Pjetër Kulla

Kanada

60

Gaspër Lekë Verri

Greqi

139

Gjon Pjetër Kulla

Kanada

61

Vasel Fran Fusha

Greqi

140

Mark Ndue Kodra

Tiranë

62

Gegë Fran Fusha

Shkodër

141

Gjon Ndue Kodra

Tiranë

63

Zef Gegë Fusha

Shkodër

142

Skender Pal Kulla

Shkodër

64

Gjergj Vatë Lejthia

Shkodër

143

Pal Mhill Suka

Grudë

65

Djem e Gjergjit

Itali

144

Njac Vocerr Rripa

Shkodër

66

Zef Pjetër Lisi

SHBA

145

Sokol Ndoc Rripa

Shkodër

67

Ben Zef Lisi

SHBA

146

Vocerr Stakë Rripa

Shkodër

68

Vladi Zef Lisi

SHBA

147

Anton Sokol Rripa

Itali

69

Mark Pjetër Lisi

Shkodër

148

Ardit Benard Rripa

Itali

1

Kol Mhill Suka

Shkodër

80

Nosh Vatë Lejthia

Shkodër

2

Gzim Kolë Suka

Itali

81

Gjon Vatë Lejthia

Shkodër

3

Zef Mhill Suka

Golem

82

Pashko Nikë Suka

Golem

4

Mirash Zef Suka

Itali

83

Prekë Pashko Suka

Greqi

5

Sokol Zef Suka

Itali

84

Sokol Prel Suka

Greqi

6

Vasel Zef Suka

Itali

85

Lush Prelë Suka

Itali

7

Angjelin Dedë Pusi

Shkodër

86

Nikollë Gjokë Suka

Tiranë

8

Mark Lulash Pusi

Shkodër

87

Kolë Gjokë Suka

Tiranë

9

Gjon Lulash Pusi

Angli

88

Lekë Gjokë Suka

Tiranë

10

Nikolin. L. Pusi

Angli

89

Lin Gjokë Suka

Tiranë

11

Petrit Lulash Pusi

Angli

90

Lazer Gjokë Suka

Tiranë

12

Kolë Martin Ftoni

Shkodër

91

Gjergj Martin Guri

Bardhaj

13

Martin Kolë Ftoni

Shkodër

92

Sadik Gjergj Guri

Bardhaj

14

Vat Martin Ftoni

Shkodër

93

Vatë Martin Guri

Berdicë

15

Sokol Vat Ftoni

SHBA

94

Mhill Martin Guri

Berdicë

16

Gjelosh V Ftononi

Greqi

95

Ndue Martin Guri

Shkodër

17

Ndue Martin Ftoni

SHBA

96

Ndokë. M. Kulla

Rrethina

18

Mhill Martin Ftoni

SHBA

97

Dedë Gjegj Kulla

Shkodër

19

Gjin M Livadhi

Tiranë

98

Ndoc Gjergj Kulla

Shkodër

20

Pllumb M Livadhi

Greqi

99

Gjelosh N. Vuksani

Torovicë

21

Ndue Pjeter Kroni

Shkodër

100

Vuksan Gj Vuksani

Angli

22

Gjergj Pjeter Kroni

Shkodër

101

Ndokë Gj Vuksani

Shkodër

23

Fran Pjeter Kroni

Shkodër

102

Tonin GJ Vuksani

Torovicë

24

Gjelosh. P. Kroni

Shkodër

103

Lush Nikë Vuksani

Berdicë

25

Gjovalin N Kroni

Shkoder

104

Shpend L Vuksani

Angli

26

Ndrekë. N. Kroni

Greqi

105

Shpresim L Vuksani

Angli

27

Tonin N. Kroni

Greqi

106

Pal Nikë Vuksani

Berdicë

28

Petrit Ndue Kroni

Greqi

107

Vatë Nikë Vuksani

Berdicë

29

Shkelzen. N. Kroni

Greqi

108

Sokol Kolë Kodra

Shkodër

30

Mark Gjon Luci

Torovicë

109

Dedë Kolë Kodra

Shkodër

31

Ndue Mark Luci

Greqi

110

Gjon Mark Kodra

Tiranë

70

Ardian Mark Lisi

Shkodër

149

Mondi Ndoc Lisi

Shkodër

Pavlin Mark Lisi

Shkodër

150

Sokol Pal Korri

Shba

32

Lush Ndue Luci

Greqi

111

Gjon Nikë Guri

Shkodër

71

33

Astrit Ndue Luci

Greqi

112

Nikolin Gjon Guri

Shkodër

72

Ejll Gjin Fusha

Itali

151

Nikolin Pal Kokrri

SHBA

Shkodër

73

Lekë Gjin Fusha

Itali

152

Gjergj Pal Kokrri

SHBA

34

86

35

Gjin Mark Luci

Prelë Milani

Greqi

113

Pllumb Gjon Guri

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

87


74

Luigj Gjin Fusha

Angli

153

Arben Gjon Fusha

Lezhë

75

Afrim Gjon Fusha

Lezhë

154

Tonin Pjetër Fusha

Itali

76

Angjelin Gjon Fusha

Lezhë

155

Nikolin Pjetër Fusha

Itali

77

Ndrekë Gjin Fusha

Mahmurraz

156

Bert Tomë Lazri

Durrës

78

Tom Pjetrushi

Shkodër

157

Lek Gjelosh Vuksani

Angli

79

Gergj Pjetrushi

Shkodër

158

Prek Vuksani

Shkoder

CELAJ Fshati Celaj shtrihet pas Kodrës së Shlliut në shpatin L të pellgut të Stupes. Shtëpitë e banimit shtrihen varg përtgjatë këtij shpati duke filluar me shtëpinë e Sokol Delisë 500-600 m lart mbi bregun e përrojt të (lumit) të Stupes dhe përfunduar lart afër visë së Gurrës me shtepine e Martin Zefit dhe akoma më në lindje me shtepinë e Marash Palushit afër shkollës 9 vjeçare të Ndreajve. Trualli gjeologjik i këtij fshati përbehet nga formacione flishore- rreshpore me rrudhosje të buta të mesozoikut. Tokat e Celajve janë të kafëta malore të formuara nga terrogjene të rreshpuara. Shtëpitë e banimit stolisen me gjelbërim të dendur të drurëve frutorë, por pjerrtësia në rritje e terrenit në të dy anët e katundit, në lindje përtej përroit të Celajve dhe në perëndim shpati që e kufizon me fshatin Gurrë. Në ndryshim të theksuar, prej formacioneve karbonitike rezistente ndaj gërryerjes, rreshporët e këtueshëm janë shumë të shkatërruar edhe shkalla e lartë e coptimit tektonik të tyre, për shkak të shtrirjes dhe pjerrtësisë së konsiderueshme, ka bërë që të shfaqet në mënyrë shumë tipike fenomeni i erozionit duke mbizotëruar pejsazhi bokë e çveshur dhe prroska të thata të cilat në stinën e shirave janë shumë intensive në aktivitetin e tyre eroziv. Kufijtë toponimik: Në lindje kufizihet me fshatin Ndreaj - Kodër ShlliutQafa e Astrës. Në Pyllë të Shoshit, takohet me Pepajt - Mollë kuqe me Dardhën që i bie në veri të Celajve. Në jugperendim kufizohet me Pylotaj - Culaj - kalon Stupen për prrue nën shtëpinë të Kol Rrufecit- në Fushë Pylotaj, Kashnjete - Vijë e Ndregjinajve. Kufizohet djathtas me Çilkokun për prrue mbas kodrës së Mirakajve. Në perendim kufizohet me Gurren Kodra e Shano Spanit. Celajt kanë pasë pjesë kullotash edhe në Lbriqe pertej Malit të Shoshit, në Mal të Shoshit, Leu i Keq është i Marash Babunit. Kullotat e bjeshkës Celajt i kanë pasë të përbashkëta me Nicaj -Çilkok-dhe te gjithë Gjolajt Fshati Celaj nuk ka pasë tjetër emër në të kaluarën. Emri Celaj rrjedh nga partonimi Cel. Cel Buxha djali i Buxh Ndreut u vendos pikërisht këtu kur u nda nga vellezrit e tjerë (Martini, Mëçi, Pepa dhe Ndreu). Mëç Buxha, i treti djalë i Buxh Ndreut u vendos në lagjën e sotme Mekshaj. Celit dhe Mëçit u takoj hisja pranë e pranë dhe sejcili formuan lagjen e vet Celi (Celajt), që patën shtim më të madh numerik dhe Meçi (Mekshajt) që u shtuan më pak. Kufiri mes Celajve dhe Mekshajve është për vijë të Celajve sipër shtëpisë së 88

Prelë Milani

Marash Babunit deri në Gurrë. Toponime: Fusha e Mullinit - Gjollat - Çukla - Fusha e Melit - Te Bungu i Marashit - Fusha e Ulit (Ulë Buxha vëlla i, Martinit, Celit, Pepës, Ndreut, Mëçit nenvizimi im P. M) i larguar në Kosovë. Mysi i Lekë Vatës -Mullini i Celajve- Vada e madhe që vjen prej mullinjëve të Dardhës - Vada e Mjedizit që vjen prej GurretVada e Poshtme e Sokol Delisë- Pusi i Gurrës së Staket Krojet:Gurra e Stakët- Gurra e Mrikë Preçes - Kroni i Mëkshët- Kroni i Birës së Botës. Fshati Celaj, më 1990: 1-Marash Babuni 2 familje Shkoder - SHBA 2-Kolë Sokoli 2 familje Grudë - Angli 3-Kolë Ndoja 1 familje Oblikë 3-Petrush Ndoja 1 familje Oblikë- Itali 4-Dedë Çuni 1 familje Bardhaj 5-Zef Mirashi 2 familje Oblikë 6-Ndue Zefi 3 familje Rrethina 7-Gjon Bala 5 familje Shkoder- Rrethina 8-Mëhill Marku 1 familje Rrethina 9-Mark Ndoci 1 familje Tiranë 10-Marash Nika 3 familje Tiranë 11-Kolë Nika 2 familje Rrethina 12-Fran Zefi 3 familje Shosh, Berdicë, Itali 13-Dedë Mirashi 1 familje Shkoder 14-Martin Zefi 5 familje Shosh-Shkoder- Olikë- Angli 15-Kolë Palushi 2 familje Guci e re 16-Mark Marashi 2 familje Tiranë - Torovicë 17-Dedë Sokol 2 familje Shkodër 18-Nikë Gjergji 1 familje Shkoder 19-GjokëGjergjit 4 familje Bajzë 20-Marash Sokoli 1familje Shkoder Si përfundim Celajt në vitin 1990 kishte 39 familje31. Në vitin 2008 numri i familjeve të këtij katundi është 2 konkretisht familjet e Fran Zef Mollzatit dhe Kolë Martin Prronit. Celajt: përbëhën nga tre vëllezër 1- Stanaj (Stan Preka) Gjon Bala Sokol Delia 2-Vllaznia Stakaj (Stakë Preka) Kjo vllazni ka dalë faret, të fundit trashigimtar kanë qënë Prekë Ndoka dhe Prelë Ndoka/Prelë Ndoka ka lënë trashigimtare dy vajza (Tringë e Lulë Prelja) 31

Sipas të dhënave të Dedë Tokës, Zef Mirashit dhe Palë Dedë Gështenjës.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

89


3- Vllaznia Papaj (Papë Preka) Mirash Zefi Marash Babuni Ndue Pjetra Familja e Deli Nikë Kullës Nikë Malë Kulla babai i Delisë, Rufecit dhe Gjonit Deli Nikë Kulla babai i Sokolit Sokol Deli Kulla babai i Kolës dhe Nikës Kolë Sokol Kulla babai i Pejtrit (Vdekë), Gjinit dhe Ndojës Pjeter Kolë Kulla babai i Albanit, Armandos, Albertit Gjin Pjeter Kulla babai i Sokolit, Pavlinit, dhe Kastriotit Nikë Sokol Kulla babi i Zefit, Gjeloshit dhe Markut Zef Nikë Kulla babai i Dorjanit Gjelosh Nikë Kulla dhe Mark Nikë Kulla akoma nuk kanë fëmijë. Familja e Cel Mirash Tokës Cel Mirash Toka babai i Babunit Babun Cel Toka babai i Marashit dhe i Gjegjit Marash Babun Toka babi i Lekës dhe i Dedës Lekë Marash Toka babai i Viktorit, Gegës, Mirashit Dedë Marash Toka babai i Ardianit Gjergj Babun Toka babai i Nikës dhe i Noshit. Nikë Gjergj Toka babai i Antonit, Albertit dhe Alfonsit Nosh Gjergj Toka babai i Pavlinit. Familja e Mirash Balës Mirash Bala babai i Zefit dhe Dedës Zef Mirashi babai i Mirashit dhe Ndojës Mirash Zef Zefi babai i Zefit dhe i Prelës Zef Mirash Zefi babai i Lulashit, Martinit dhe Ndojës Lulash Zef Zefi babai i Blendit. Martin Zefi nuk ka djalë Ndue Zef Zefi babai i Klajdit Ndue Zef Gështenja 32babai i Gjonit, Mhillit, Prekës dhe Gimës Gjon Ndue Gështenja babai i Pëllumbit, Kujtimit, Gëzimit, Bardhokut e Shanit Mhill Ndue Gështenja babai Fatmirit, Agustinit dhe Marjanit Prekë Ndue Gështenja babai i Danjelit. Gimë Ndue Gështenja baba i Kristjanit dhe i Gentit Familja e Dedë Mirash Balës 32

90

Skandaloze, shihe çfarë mbiemrash na kanë vënë, pa i pyetë njerzit, Mirash Zefi e Ndue Zefi njëri me mbiemrin Zefi tjetri me mbiemrin Gështenja.

Prelë Milani

Dedë Mirashi babai i Pjetrës, Çunit dhe Markut Pjeter Deda babai i Ndojës Ndue Pjetrush Trolli babai Pjetrushit dhe i Kolës Pjetrush Ndue Trolli babai i Nikollës dhe Lazrit Nikoll Pjetrush Trolli babai i Ndojës Lazër Pjeter Trolli babai i Gabrielit dhe Enos Kolë Pjetrush Trolli babai i Gjeloshit. Gjelosh Pjeter Trolli babai Fatjonit dhe Renatos Dedë Çun Gështenja babai i Palit dhe i Ndocit Ndoc Dedë Geshtenja babai i Florencit dhe Markut Pal Dedë Geshtenja nuk ka akoma djalë. Familja e Bal Livdhit Bal Gjon Livadhi babai i Gjonit Gjon Bal Livadhi babai i Palit, Vatës, Zefit, Dedës dhe Nikës Pal Gjon Livadhi babi i Pjetrës, Fatjonit, Gjovalinit Pjetër Pal Livadhi babai i Julit Gjovalin Pal Livadhi nuk ka fëmijë. Fatmir Pal Livadhi babai Xhovanit dhe Luçianos Vatë Gjon Livadhi babai i Gjeloshit Ndocit (vdekë) dhe Agronit Ndoc Vatë Livadhi babai i Ardisonit dhe Jozit Agron Vatë Livadhi nuk ka fëmijë. Zef Gjon Livadhi babai Antonit Anton Zef Livadhi babai i Kristjanit Dedë Gjon Livadhi nuk ka djem Nikë Gjon Livadhi babai i Blendit dhe Klaudjos Familja e Lulash Gjon Mullisit Mark Lulash Mullisi babai i Mhillit dhe Franit Mhill Mark Mullisi babai i i Ndojës, Marashit dhe Gjinit Ndue Mhill Mullisi babai i Kristjanit Marash e Gjin Mhill Mullisi nuk kanë fëmijë Fran Mark Mullisi ka vdekë pa lënë trashigimtar. MEKSHAJT Gjithë banorët e sotëm të Mekshajve rrjedhin prej dy zjarresh 1 - Shtëpia Pep Gjonit: Ndue Gjon Temelit Mark Ndoc Guralecit. Ndue Gjon Temeli babai i Gjegjit dhe i Zefit. Gjergj Ndue Temeli babai i Ermirit. Zef Ndoja, babai i Elvisit, Eltonit dhe Emiljanit. Mark Ndoc Guraleci babai Pjetrës Pjeter Mark Guraleci babai i dy djemve. . Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

91


2-Shtëpia e Pal Ndout Prekë Ujkë Arës Gjelosh Ujkë Arës Fran Zef Mollzatit Kolë Nikë Malit Marash Nikë Malit Prekë Ujkë Ara, babai i Zefit dhe i Martinit. Zef Preka babai i Gjovalinit dhe Ndojës Martin Preka babai i Armandos. Gjelosh Ujkë Ara babai i Besnikut Fran Zef Mollzati babai i Pavlinit, Pëllumbit dhe Gjekës Pavlin Frani babai i Sandrit, Aleksit dhe Silvjos. Dedë Mirash Shytani babai i Zefit dhe Ndojës Kolë Nikë Mali babai i Pjetrës dhe Gëzimit. Pjetër Kolë Mali babai i Arjanit dhe Pavlinit Gezim Kolë Mali një djalë Marash Nikë Mali babai i Gjonit, Pashkut dhe Vatës. Gjon Marash Mali baba i Gentit dhe Dori Pashko Marash Mali babai i Leonardit dhe Klaudjos Vat Marash Mali babai i Armandos, Kristjanit dhe Arditit Vat Luli (Lula)babai i Zefit dhe Pashkut (Paçit) Zef Vatë Lula babai Kolecit dhe i Ardit Pashko (Paçi) Vat Lula babai i Pjerinit Valterit dhe Rolandit Vëndndodhja e banorëve të Mekshajve sot Në lagjen Mëkshaj të fshatit Celaj në vitin 2008 jeton vetëm Fran Zef Mollzati me djalin e tij Pëllumbin. Të gjithë banorët e tjerë janë larguar si vijon: 1- Djemtë e Vat Lulit, Zefi, Pashku dhe nipat e tij Koleci, Arditi, Pjerini, Valter dhe Rolandi banojnë në Tiranë që në vitin 1920. 2-Marash Nikë Mali me djemtë Gjoni Pashku, Vata Tiranë. 3-Pjeter Kolë Mali Grudë 4-Tomë Kolë Mali Grudë 5-Zef Prekë Ara Shkodër 6-Martin Prekë Ara Shkodër 7-Gjelosh Prekë Ara Shkoder 8-Gjergj Ndue Temeli Itali 9-Zef Ndue Temeli Itali 10-Pjeter Mark Guraleci Tiranë 11-Paulin Fran Molzati Bërdicë 12-Gjekë Fran Mollzati Itali 13-Dedë Mirash Shytani Shkodër. Gjon Ndoka ka vdekë në burgjet Zogiste i denuar në vitin 1926. Mhill Vocrri ka dalë faret. 92

Prelë Milani

VLLAZNIA LEKPEPAJ (HAPSTENA) 1-Ndue Kolë Rreshpja 2-Pal Kolë Rreshpja 3-Mark Marash Podi 4-Zef Marash Podi 4-Dodë Martin Prroni 4-Kolë Martin Prroni 6-Zef Martin Prroni 7-Ndue Martin Prroni 8-Vatë Martin Prroni Shtëpja Cam Lekës Zef Pal Prroni babai i Martinit dhe Mirakës Martin Zef Prroni babai i Kolës, Dodës, Zefit, Ndojës dhe Vatës Mirakë Zef Prroni nuk pati tarshigimtar Kolë Martin Prroni babai i Toninit, Martinit, Dedës, Gjergjit dhe Gjonit, dy të fundit nuk jetojnë Dodë Martin Prroni babai i Nikolinit, Leonardos dhe Prelës Zef Martin Prroni babai i Xhuljos Ndue Martin Prroni babai i Kristjanit dhe Kastriotit Vate Martin Prroni nuk ka djalë akoma. Gjergj Gjon Ara babai i Nikës dhe i Gjokës Nikë Gjegj Ara nuk ka lënë trashigimtarë djalë Gjokë Gjergj Ara babai i Palit, Prelës, Kastriotit, Pjetrës Pal Gjokë Ara babai i Arbrit dhe Filit Prelë Gjokë Ara babai i Kristjanit Pjeter Gjokë Ara babai i Angjelinit Kastriot Gjokë Ara babai Gjergjit dhe Jorgenit Shtëpija e Vat Lekës Palush Kolë Rreshpja babai Kolës, Marashit dhe Pllumbit Kolë Palush Reshpja babai i Ndojës dhe i Palit Ndue Kol Reshpja babai i Petritit dhe i Sokolit Pal Kolë Reshpja babai i Nikës Marash Palush Podi babi i Markut, Zefi dhe Gjonit Mark Marash Podi babai i Gjinit, Fatmirit dhe Mëhillit Zef Marash Podi babai i Nikollës, Mirashit dhe Marashit Gjon Marash Podi babai i Alsidit NICAJT Emri i fshatit Nicaj thuhet se rrjedh nga emri i njeriut të parë që u vendos në ketë terren, duke marrë sipas emrit të tij origjinal Nic mbasshtimin “j” “Nicaj” emri i përbashkët i banorëve të këtij fshati është Nicor ose Nicajt. Si njesi bazë atministrative vendore (Pleqësi apo Këshill), fshati Nicaj përbehet nga tri lagje Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

93


Nicaj epiqendra e këtij trinomi, Gurra e cila ndodhet në pjesën JL dhe lagjia Çilkok që e kufizon në pjesën perendimore. Pep Gjoli djali i madh i Gjol Sumës pati 4 djem 1- Gjon Pepën (Gjoshajt), 1- Nikë Pepën (Nicajt), 3- Ndre Pepën (Ndreajt), 3- Pal Pepën (Palajt), 4-Lekë Pepën shtëpinë e Martin Zefit dhe e Gjergj Gjonit. Si gjini fshati Nicaj përbëhet nga tri vllazni 1-Gjon Koci, 2- Simon Koci, 3- Mirak Koci Këta vellezer thuhet se u ndanë në Gurrë, Gjoni dhe Simoni dolën në trojet ku thuhet se qe ngulitë Nikë (Nic) Pepa afër bjeshkës duke kapërcyer Stupen ndersa, Miraka qëndroi në Gurrë duke jetuar në fqinjësi së bashku me Preçajt e Gurrës (pasuesit e Preç Gjolit) në një lagje më të vogël se Nicajt, por që ka emër dhe individualitet te veçantë në fisin e Shoshit. Ka të gjitha gjasat që Gurrë u quajt për arsye të një gurre të veçanta që ka në hyrje të fshatit. Në qoftë se Nicajt dhe Gurrën i marrim si dy pjesë të një të tëre atëherë kufiri toponimik tradicional është si vijon. Sipër vidhave të Jakës, poshtë për Koder të Sanës, Pabit e në Breg të Gurrës, për prrue në breg të Stupes është kufiri Lindor i Gurrës me fshatin Celaj, i cili vazhdon për Koder të Gjelave e në rrugë të Çilkokut. Me fshatin Dardhë kufizohet nga verilindja dhe kufiri kalon nga fusha e Nikë Lekës - Stami i Kryqës - Mullinjt e Dardhës. Me fshatin Çilkok kufizohet në drejtimin jug- perendimor të horizontit, nga Prroni i Thatë - Stami i Melgulit - Fusha e Leut të keq. Në Perëndim fshati Nicaj kufizohet me Kirin nga Maja e Shoshit - Maja e Gëlqerës, Gryka e Lugjeve të Kirit. Nicajt dhe Çilkoku shtrihen në drejtim të perendimit nga mali i Shoshit deri në breg të Kirit (Shkoza Mbas Malit- Gradila - Birçat dhe Lëbriqja). Kufiri i përbashkët i karmave dhe malit të Nicaj Çilkokut vazhdon Qetë e Palajve - Bigë Qafë të Palit- Kodra e Rrashit të Nikë Ndocit - Breg të Kirit, (është kufiri toponimik me Prekalin dhe vazhdon për breg të Kirit përpjetë - Shteg të Karmës - Gradilë, Lug të Përfillave - Mbi Shkjathë - Mbi Zabela - Maje të Lugjës - Elteri i Pogut- Kodra të Kuvendit - Rrethtë e Palushit - Roga Stalit -Prroni i Mullijëve të Dardhës - Breg të Balës - Lamë të Grykës - Kuje të Kultyrës - Vorret e Dardhës- Lami i Kuq dhe ngjitet nga ku filluam tek vidhat e Jakës33. Fshati Nicaj shtrihet gjatë një bregorje shpat thepisur, duke patur në fund një prrue të thellë të quajtur Stupe gjithashtu e përberë prej një lugine të thellë. Nicaj është një nga fshatrat më të lartë mbi nivelin e detit e të gjithë pellgut të shoshit, 33

94

Treguar nga Ndrekë, Dede Quku MartinGjon Geshtenja, Ndue. Kole Rrasa, banorë dhe njohës të hollsishëm të fshatit Nicaj

Prelë Milani

shtrihet kryesisht në brezin bimor të shkurreve të lejthisë dhe pjesërisht të ahut. Bora këtë fshat e merr grykë që herët në vjeshtë dhe bashkjeton gjatë e dashuruar me terenin në pozicjon të kapt nga dielli. Shtëpitë e këtij fshati zgjatën mbi bregore, kodra e lëndina të vogla të shpërndara në mënyrë dis-harmonike. Misri, patatja, fasulja janë bimët kryesore të drithrave, qepa, prasi, hudra, domatja, kastarveci lakra, rrepka, bishtaja janë perimet që kultivohen në kopshtin e çdo ekonimie. Nicajt shquhen për prozhmet me lajthi, arra, gështenja qershia dhe hardhitë janë drufrutoret më të rëndësishëm. Fshati ka pasë gjithmonë drejtim bujqësoro-blegtoral. Gradila dhe Lbriqja kanë qënë karmat me kullosa të pasura sidomos për dhitë që kalonin dimrin dhe pranverën në keto teritore që shtrihen pas Malit të Shoshit dhe zgjaten deri në breg të Kirit afër Prekalit. Çdo familje ka pasë krahas shtëpisë në Nicaj edhe stanin në Lëbriqe dhe Gradilë. Sipërfaqja e tokës së punueshme të këtij fshati së bashku me tokat e karmave dhe të bjeshkës kalon shifrën 5 hektarë. Numri krerëve të imta para kolektivizimit ishte mbi 1000 kokë. Fshati Nicaj në vitin 1964 sipas studjuesit Mark Kurbini numëronte 18 shtëpi34. Në vitin 1990 Fshati Nicaj kishte 24 tyme ndërsa numri i familjeve është 2, 5 herë më i madh. Taponime të fshatit Nicaj Fuaha e Çorrit - Brija e gurit të zi - Fusha e Prelë Nikës - Nën Kaçi - Ara e Dakçit - Lugjet e Zogut - Nën Rrasa - Rrahi i Maç Kolës- Shpella e Gjonit- Bukçi -Prroni Nderpylës - Fusha e Gjatë - Ndermjet Stupeve - Fusha e Rajës Shkamit Poti Logu i Fellë - Rrahi i Zogut - Fusha e Kullës- Fusha e Prelë Gjokës - Leu i keq - Livadhi i Simonit- Mysi i Palinë Lules- Rrahi i Dodës- Lami i Zabelit- Kulla e Madhe- Mysi i Nikë Prekës - Shpellazi Nan rrasa - Rrotullakja- Buksi -Logjet Rahishta- Fusha e Fjerës - Quku i Kingjave Nicajt janë një fshat i pasur me burime ujore, kjo duket tek ekzistenca e disa krojeve. si Kroni i Ujit mbi Nicaj - Kroni Mirash Balës - Te deli afër shtëpisë së Dodë Delisë - Kroni i Brisë së Gurit zi Kroni i Mark Nikës. Burimet ujore janë mbledhur në vija ujitëse dhe quhen vada, Nicajt janë shquar për të ashtuquajturat vada të gjalla që kanë futë nën ujë të gjitha tokat e fshatit. Vada e Sutpes së Nicajve. Kroni i Mark Nikës - Pikat dhe uji Te Deli, këto tre burime bashkohen në një vadë. Vada e Lek Ndout - Vada e fushës ÇorritVada e Poshtme e Mark Lucës Toponime të Karmës: Guri i Kuq - Uji i Zbutës, Kodra e Bletës, Pylli Maxharraj (është një kodër ku për disa kohë gjatë luftës së parë Botërore kanë qëndruar disa ushtarë austro-hungarez) - Kodra e varrit- Shpella e Pikës - Maja e GjetheveMaja e pikës- Buthi - Shullani - Pylla - Shpati i Kol Delës- Vija e Lbriqes - Lami Lopëve- Fusha e Shejt.

34

Mark Kurbini “Shoshi -studim historik” materiali i dakdilografuar Fondi i Muzeut Historik Shkodër, fq 129.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

95


1 - VLLAZNIA GJON KOCIT, janë shtëpia e Mark, Gjelosh Dedë, Nikë, dhe Ndosh (Lucës) Lekë Ndout Dodë Delisë Kol Mirit Mark Vocrrit Ndue Marashit Kolë Balës. Gjin Martinit Shtëpija e Mark Lulës (Qukut): Nikë Lucë Quku nuk pati djalë trashigimtar Mark Lucë Quku babaj i Vuksan Markut. Vuksan Mark Quku babai i Gjergjit, Markut dhe Lulashit. Gjergj Mark Quku një djalë Antoni Mark Vuksan Quku dy djem Lulash Mark Quku nuk ka djalë. Dedë Luc Quku: babai i Ndrekës, Ndocit, Martinit dhe Lazrit. Ndrekë Dedë Quku babai i i Kolës dheNikës. Martin Dedë Quku babai i Gjovalinit Lazer Dedë Quku baba i Altinit. Ndoc Deda nuk ka fëmijë. Familja e Lekë Ndue Ksollës: Lekë Ndue Ksolla babai Nikollës dhe Palit Nikollë Leka Ksolla babai Aleksit Fredit dhe Valterit Pal Lekë Ksolla babai i Ndojës Edit dhe Kolës Familja e Gjin Martin Shkalles Gjin Martini babai i Dedës. Dedë Gjini babai i Lulashit, Palit Markut, dhe Nikës Familja e Kol Mirit (Rrasës) Kolë Mir Rrasa babai i Ndojës dhe i Tomës Ndue Kol Rrasa babai i Pjetrës, Palit dhe Prekës Pjeter Ndue Rrasa babai i Gjonit dhe Çeskut Pal Ndue Rrasa një djalë Prekë Ndue Rrasa babai i Aleksandrit. Familja e Mark Vocërr Grihës: Marku Vocërr Griha babai i Prelës, Zefit, Gjergjit dhe Kinit Prelë Mark Griha babai i Ndocit dhe Markelinit Zef Mark Griha babai i Kolës, Mikelit dhe Albertit Gjergj Mark Griha babai i Nikolinit dhe Antonit Kin Mark Griha dy djem i madhi Benardi 96

Prelë Milani

Gjon Lulash Griha tre djem Shkoder Familja e Ndue Marash (Shpijanit): Ndue Marash Shpijani babai Kolës dhe i Gjonit Kolë Ndue Shpijani babai Pavlinit Gjon Ndue Shpijani babai, Marketinit dhe Denisit Binak Ndue Shpijani babai i Armandos. Familja e Kol Balës: Kolë Bala, babai i Marashit Marash Kola Babai i Vatës Vat Marashi katër djem Familja e Deli Sokolit (Prroni): Deli Sokol Prroni, babai Zefit Dodës dhe i Kolës Zef Deli Prroni babai i Mirashit dhe i Palit Mirash Zef Kulla babai i Lekës Pal Zef Kullababai i Fatmirit Dodë Dedë Kulla babai i Nikës Nikë Dod Kulla babai i Mëhillit Mëhill Nikë Kulla një djalë. Kolë Deli Prroni babai i Pashkut dhe i Franit Pashko Kolë Prroni babai i Florjanit, Vladit, Gjergjit e Aleksandrit ka lënë 4 djem Fran Kolë Prroni babai i Lolës dhe Agustinit 2 - VLLAZNIA SIMON KOCI: janë shtëpitë e Pjetër Zogut, Gjon Nikës Pjeter Dedë Çorrit Kacol Vuksanit Prele Sadrise Familja Pjetër Zog Guralecit Pjetër Zog Guraleci babai i Franit, Mirashit, Gjeloshit, dhe Gjergjit Fran Pjetër Guraleci babai i Dedës, Prelës dhe Gjonit Dedë Fran Guraleci babai i Ardianit Marash Pjetra dy djem Gjelosh Pjetra dy djem Gjergj Pjetra nuk ka trashigimtar mashkull. Familja e Nikë Gjon Gështenjës: Nik Gjon Gështenja baba i Gjonit dhe i Ndokës Gjon Nikë Gështenja baba i Martinit dhe i Pëllumbit Martin Gjon Gështenja babai i Sokolit, Marjanit Nikolinit dhe Kolës Pëllumb Gjon Gështenja babai i Albanit dhe Antonit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

97


Ndokë Nik Gështenja babai i Marashit, Nikollës, Gjovalinit, Gëzimit dhe i Petrit që nuk jeton Nikollë Ndokë Geshtenja babai i Mikelit dhe Marinelit Marash Ndokë Geshtenja një djalë Familja e Zef Sokol Koçekut: Lulash Sokol Koçeku vëllai i Zefit nuk la trashigimtar Zef Sokol Koçeku babai i Lulashit, Franit dhe Dritanit Lulash Zef Koçeku një djalë

Venbanimet e reja të Nicajve:

Familja e Ndre Prekë Koçekut: Ndre Prekë Koçeku baba i Prekës dhe i Toninit Prekë Ndre Koçeku babai i Fredit Tonini Ndre Koçeku dy djem Klejdi dhe Klevisi Familja e Dedë Mhill Kullës: Dedë Mëhill Kulla babai i Markut, Ndojës, Pjetrës Mëhillit dhe Ndocit Ndue Dedë Kulla babai i Sokolit (1 djalë), Gjergjit (1 djalë), Gëzimit (1 djalë) dhe Kolës Mark Deda babai i Prelës, Vuksanit dhe Balës. Pjetër Dedë Kulla babai i Pllumbit dhe Agustinit Mhill Ded Kulla një djalë, Ndoc Dedë Kulla dy djem. Familja e Ndue Sadrisë dhe Prelë Sadrisë : Ndue Sadri Lami babai i Mirashit Mirash Ndue Lami babai i Zefit, Lekës, Vatës, Kolës dhe Nikollës Zef Mirash Lami babai i Gjovalinit. Prelë Sadri Lami babai i Markut dhe i Lushit Mark Prel Lami baba i Gëzimit Lush Prel Lami ka një djalë ( Gezimi) me banim në Lezhë. Familja e Pjeter Dedë Çorrit Pjetër Deda babai i Kolës, Zefit Dedës, Marashit dhe Mëhillit Kolë Pjetër Çorri babai i Mitrit dhe i Pjetrit Mitër Kol Çorri babai Gjergjit, Gjonit dhe Valentinit Pjetër Kola Çorri babai Kristjanit dhe Klevisit Dedë Pjetër Çorri babai i Gzimit, Martinit, Franit, Shanit, Nikës, Gjinit, Ndocit dhe Petritit Gëzim Dedë Çorri babai i Albertit Marash Pjetër Çorri babai i Vladimirit Mëhill Pjetër Çorri babai i Gjovalinit, Pavlinit, Pashkut Gjovalin Mellil Çorri babai Mikelit dhe Valterit Paulin Mhill Çorri babai i Kristjanit, Virgjiljos dhe Antonjos Pashko Mhill Çorri babai i Ndojës 98

Prelë Milani

1

Ndrekë Dedë Quku

Grudë

24

Ndoc Dedë Kulla

Shkodër

2

Martin Dedë Quku

Grudë

25

Prelë Fran Gurleci

Grude

3

Lazër Dedë Quku

Grudë

26

Lekë Mirash Kulla

Itali

4

Ndoc Dedë Quku

Greqi

27

Kin Mark Griha

Angli

5

Kolë Shpijani

Shkodër

28

Aleks Nikoll Ksolla

Shkodër

6

Gjon Shpijani

Shkodër

29

Pal Zef Kulla

Shkoder

7

Ndue Dedë Kulla

Bardhaj

30

Mark Zogu

Grudë

8

Fran Kola

Bardhaj

31

Pal Lekë Ksolla

Grudë

9

Dedë Gjini

Shkodër

32

Pal Mhill Çorri

Ajasëm

10

Ndue Kolë Rrasa

Bardhaj

33

Gëzim Marku

Itali

11

Pjeter Ndue Rrasa

Grude

34

Gjergj Vuksani

Berdice

12

Pal Ndue Rrasa

Grudë

35

Lulash Vuksani

Torovicë

13

Prekë Ndue Rrasa

Grudë

36

Mark Vuksani

Shkodër

14

Vat Marashi

Tiranë

37

Lulash Prela

Shkodër

15

Gjon Nik Gështenja

Grudë

38

Marash. Nd. Gështenja

Angli

16

Martin Gj Gështenja

Grudë

39

Sokol M. Geshtenja

Shkodër

17

Pëllumb Gështenja

Grudë

40

Nikollë. N. Gështenja

Shkodër

18

Lulash Zef Koçeku

Bardhaj

41

Gjovalin. N. Gështenja

Itali

19

Pjetër Dedë Kulla

Hot

42

Gezim N. Gëshenja

Itali

20

Prekë Ndre Koçeku

Boriç

43

Prel Mark Kulla

Itali

21

Tonin Ndre Koçeku

Greqi

44

Mëhill Dedë Kulla

Shkodër

22

Fran Pjetr Guraleci

Rrethina

45

Dedë Frani

Rrethina

23

Zef Mirashi

Mahmurras

Nicajt që banojnë në fshatin e tyre të vjetër në vitin 2010 1-Mirash Ndoja 2-Prelë Mark Griha 3-Zef Mark Griha 4-Gjergj Mark Griha 5-Mitër Kolë Çorri 6-Pjetër Kolë Çorri 7-Familja e Pashko Koles GURRA Del për herë të parë e dokumentohet në vitin 174535 Fshatit Gurrë ështe një fshat i vogël i vëndosur mbi një tulinë të butë flishore e cila në pjesën prendimore dhe veriperendimore, madje deri në JL qarkohet nga përroi i Stupes që e ndanë nga fshatrat Nicaj dhe Çilkok. Në Veri Lami i Kuq e 35

Kolë Luka Rreth Toponimisë së trevës së Pjetershpanëve në shekujt e parë të sundimit osman. Studime Filologjike nr 3 1977, fq. 171

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

99


ndan nga Dardha, në Lindje Kodra e Sanes Spanit është kapercylli mes Gurrës dhe Celajve. Shtëpitë e fshatit janë ndertuar në krye të ca arave pjellore, të ndara me stame hardhish dhe megja të gjelbërta rrethuar më pemë dhe ujë të bollshëm vaditës. Shquhet burimi i Gurrave në Lindje të Katundit që me sa duket i ka dhënë edhe emrin Gurrë ketij fshati, nga ku buron edhe Prroi i Gurrës që ushqen një vijë ujitëse që kalon në fshtin Celaj. Në Pjesën perendimore nga Stupja vjen një vadë e gjallë ujit që fut nën ujë arat e sistemuara me kujdes të ketij fshati, Poshtë shtepive në pjesën Jugore të fshatit shtrihen ograja me gështenja, pemë frutore, verra shkurre me lajthi. Mënjëherë sipër rrugës këmbësore që përshkon fshatin cep më cep nxjerrin krye strukturat tipike gelqerore të vjetra të shkoklitura nga veprimi i forcave të natyrës. Çfaqja e ketyre strukturave të thepisura, bimësia e varfer me driza dhe shkozë që nuk arrinë t’i mbulojë dot me gjelbërim krijon një kontrast të theksuar me pjesën tjeter të fshatit, që gjallnon nga ngjyra e blertë. Gjithsesi ky kordon karbonatik që nxjerr krye dhe vjen duke u lartësuar deri në kufi me fshatrat Dardhë Nicaj, është arterja ushqyese e burimeve të bollshme e gurgulluese të fshatit që në mënyrë metaforike populli i pagëzoi me emrin Gurrë. Përbri fshatit në të djathtë fare pranë gurëve në një lendinë të vogël janë themelet e Kishës se Shndreut, nga më te vjetrat e Arqipeshkvisë së Pultit, për disa dekada ka qënë jo vetem kisha kryesore e Shoshit, por edhe qender e Arqipeshkvisë. TOPONIME Guri Derr - Rogat e Nosh Lulashit - Fusha e Ndue Dedës -Ara e re -Koqavaçi - Kodra e Burgut - Logu i Gjokë Ulës - Lgata -Gurra e Mollës - Kroni i PepësKroni i Laticës - Vidhat e Jakës- Shpati i Vidhave - Guri Shnre, Shmri-Kultyrë -Guri Shndre - Mali Mbi Çorr - Vija e Stupes - Vija e Gurrës- Vija e Poshtme - Mullini tek Guri Shëndre - Ara e Lul Ndout (Fran Zefit)- Fusha e Pjeter Kolës (Pepë Ndrethit) Fusha e Prekë Lulashit - Mbas Çardake - Fusha e Buxhit (ara e Gjin Lekës)- Mullini i Celajve - Logu i Shkamit - Rrathtori - Bisteci - Lyrsa - Te shpia e Lamit - Shpati i Lopve - Guri Plak- Rrasa e Gelqerës -Qeti i madh- Bukça- Ujtë e Papës - Guri Gabel - Ara e Coles - Rrasa Çorr Nën Çorr - Shpal Gjon - Drokthi i Balzave në Bjeshkë -Ashta Dedë Mhillit (Bjeshkë)- Suka e Bubrrecës VLLAZNIA MIRAKAJ (Nicajt e Gurrës) janë shtëpitë e • Kolë Gjon Arrës • Sokol Deli Murit • Lekë Vuksa Gurit • Ndre Sokol Aramadhit • Ndosh Lulash Kullës • Zef Mican Lamit Mhill Pjere Shkalla, Babai i Pjetres qe ka vdeke Familja e Kolë Gjon Arrës: Kolë Gjoni babai i Gjergjit 100

Prelë Milani

Gjergj Kola babai i Nikollës, Kolës, Ndrekes dhe Ndocit Nikollë Gjergji babai i Edit, Mirjanit dhe Danjelit Kolë Gjergji babai i Tomes dhe Gentit. Familja e Sokol Deli Murit: Sokol Deli Muri babai i Markut, Zefit, Lazrit, Nikës dhe Lulashit Mark Sokol Muri babai i Gacit, Gjinit, Gegës, Aleksit Nikë Sokol Muri babai Çeskut, Alfredit dhe Almirit Zef Sokol Muri baba i Klerit dhe Kristjanit Lazer Sokoli Muri nuk ka djalë Lulash Sokol Muri ka dy djem. Familja e Ndre Sokol Aramadhit: Ndre Sokoli babai i Lulashit, Pepës dhe Martinit Lulash Ndrethi babai i Pjetrës Pjetër Lulashi babai i Edit dhe Kristjanit Pepë Ndrethi babai i Gjonit, Petritit, Nikës dhe Pavlinit Martin Ndrethi babai i Kolës, Ndokës, Pashkut, Vatës, Prelës Familja e Ndosh Lulash Kullës: Ndosh Lulash Kulla babai i Kolës Kolë Ndosh Kulla babai i Ndojës, Toninit, Fatmirit, Gëzimit Ndoshit Ndue Kolë Kulla babai i Jozefit Tonin Kolë Kulla babai i Emiljanos Familja e Zef Mican Lamit: Zef Mican Lami babai i, Mirashit, Franit dhe Nikës Mirash Zef Lami babai Pashkut, Kolës, Ndojës dhe Zefit. Ndue Mirash Lami babai i Gentit Pashuk Mirash Lami një djalë Zef Mirash Lami një djalë Nikë Zef Lami nuk ka lënë trashigimtar Fran Zef Lami baba i Gegës, Kinit, Bardhokut, Gjovalinit, Gjetos, Antoni Gegë Fran Lami babai i Çeskut dhe Leonardit Gjovalin Fran Lami 2 djem Familja Leke Vuksan Gurit Leke Vuksani babai i Gjinit, Palit dhe Zefit Gjin Leka babi i Dedes, Pllumbit dhe Albertit Zef Leka babai i Dritanit, Aleksit dhePashkut PREÇAJT E GURRËS • Gjergj Marku Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

101


• Kolë Marku • Gjelosh Lulashi • Pal Deda Familja e Mark Lulashit: Mark Lulashi babai i Gjegjit dhe i Kolës Gjergj Mark Guri babai i Pjetrës, Nikës dhe Mhillit Pjetër Gjegj Guri babai i Marashit, Markut, Franit, Zefit, Gjovalinit, Marjanit dhe Nikolinit Nikë Gjergj Guri babai i Ndojës dhe Kristjanit Mhill Gjergj Guri është beqar. Kolë Mark Guri babai i Ndojës, Antonit dhe Prelës Ndue Kol Guri babai Sandrit Anton Kolë Guri babai i Markut dhe i Mikelit Familja e Gjelosh Lulashit Gjelosh Lulashi babai i Dedës Dedë Gjeloshi babai i Lulashit, Artanit, Ferdinandit, Frrokut dhe Ardianit. Familja e Pal Dedë Arës Pal Dedë Ara babai i Ndojës, Lazrit, Toninit dhe Petritit Ndue Pal Ara babai i Fatjonit, Leonardit, Nardit Lazër Pal Arra babai i Kristjanit dhe Valterit Tonin dhe Petrit Ara nuk kanë fëmijë. Familja e Prelë Dedës Prelë Deda babai i Zefit dhe Gjonit Zef Prela babai i Albanit Gjon Prela babai i Nestit FAMILJET E GURRËS NË VITIN 1990

102

1

Gjergj Mark Guri 2 familje

2

Pal Dedë Ara 2 familje

3

Dedë Gjelosh Guri me djem

4

Kolë Ndosh Kulla me djem

5

Fran Zef Lami me djem

6

Gjegj Kola 2 familje

7

Sokol Deli Muri 1 familje

8

Martin Ndrethi me djem

9

Pep Ndrethi me djem

10

Pjeter Lulashi

11

Gjin Leka me djem

12

Zef Leka me djem

Prelë Milani

MIRGIMET PËRPARA VITEVE 90 1

Prelë Deda

Përpara çlirimit Shkodër

2

Kolë Mark Guri

Në vitet 60-të Lezhë

3

Mirash Zef Lami

Në vitet 60-të Shkoder

4

Nikë Zef Lami

Në vitet 60-të Shkodër

5

Zef Sokol Muri

Në vitet 70-të

6

Mark Sokol Muri

Në vitet 80 Gur i Zi Kuç

7

Lazer Sokol Muri

Në vitet 80-të Vepra Greqi

8

Lazer Pal Ara

9

Gjon Pepë Aramadhi

Në vitet 80-të Mahmurraz Në vitet 80-të Tropojë Shkodër Në vitet 80-të Vermosh

10

Nikollë Kolë Ara

VENDBANIMET AKTUALE 1

Pjeter Gjergj Guri

Lezhë

2

Nikë Gjergj Guri

Shkodër

3

Mhill Gjegj Guri

Itali

4

Dedë Gjeloshi

Golem

5

Ndue Pal Ara

Shkodë

6

Lazer Pal Ara

Mamurras

7

Petrit Pal Ara

Grudë-Greqi

8

Tonin Pal Ara

Shkoder

9

Kol Ndosh Kulla

Rrethina

10

Ndue Kolë Kulla

Shkodër

11

Tonin Kolë Kulla

Itali

12

Fatmir Kolë Kulla

Itali

13

Gjergj Kolë Arra

Grude

14

Nikollë Gjergj Arra

Vrakë

15

Kolë Gjergj Arra

Grude

16

Ndoc Gjergj Arra

Tiranë

17

Mark Sokol Muri

Gur i zi - (Kuç)

18

Zef Sokol Muri

Gur i Zi (Kuç)

19

Nikë Sokol Muri

Gur i zi (Kuç)

20

Lazer Sokol Muri

Sh B A

21

Lulash Sokol Muri

Greqi

22

Zef Lekë Guri

Vrakë

23

Dritan Zef Guri

Tiranë

24

Familja e Gegë Fran Lamit

Golem

25

Kin Fran Lami

Greqi

26

Bardhok Fran Lami

Greqi

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

103


27

Gjovalin Fran Lami

Golem

28

Gjeto Fran Lami

Golem

29

Gjovalin Fran Lami

Golem

30

Anton Fran Lami

Golem

31

Kolë Martin Aramadhi

Tiranë

32

Ndokë Martin Aramadhi

Tiranë

33

Pashko Martin Aramadhi

Lezhë

34

Vatë Martin Aramadhi

Greqi

35

Prelë Martin Aramadhi

Shkodër

36

Pjeter Lulash Aramadhi

Gurrë

37

Gjon Pepë Aramadhi

Tiranë

38

Paulin Pepë Aramadhi

Shkodër

39

Nikë Pepë Aramadhi

Shkodër

40

Petrit Pepë Aramadhi

Hot

41

Djemtë e Mirash Zef Lamit

Shkodër

ÇILKOKU Daton për herë të parë në dokumenta osmane në vitin 174536. Çilkoku shtrihet në pjesën VP të pellgut të Shoshit, në krahun e majtë të përroit të vrullshëm të Stupes. Prroni i thatë në Veri e kufizon me fshatin fqinj të Nicajve. Në JP me Ndregjinaj e kufizon Kodra e Kashnjetit, në Perëndim me Palaj e ndan Qafa e Shënkollit, në Perendim me Gurrën dhe në Jug me Celajt e kufizon përroi i Stupes. Formacioni gjeologjik mbi të cilin shtrihet ky fshat është kryesisht flishor me copëzim horizontal të dukshëm si rezultat i ndikimit të faktorëve eroziv të natyrës. TOPONIME Rrgalla e Ndre Palit - Thepi i Shejit - Boka e shejit - Drushti - Gjavineli -Kodra e Botës- Fusha e Ndre Dedës - Fushat e Martin Kolës - Mullini i Çilkokut. Mullini kufi me Gurrë- Mullini i Lursave- Lursat e Çun Sokolit- Ara e Macajve- Arat e Cel Vatës - Menguli - Kashnjeti i Mengulit- Leu i Keq- Nëlvum- Boka e KuqeFusha e Luc Gilës- Shpati Mrracisë- Shpati Çverrit. Nelvuni i Mark Pepës- Fusha e Dershanës- Prroni i Mullinit- Prroni i Qelbës- Prroni i Gropës Gurra :Gurrat e Bardha - Gurra tek shtëpia e Prekë Gjeloshit - Gurra tek shtëpia e Gjon Ndocit- Gurra tek shtëpia Prelë Vuksanit. Çilkoku në vitin 1990:Në prag të levizjeve shperbërëse demografike të të gjithë fshatrave të Dukagjinit në vitin 1990 Çilkoku numronte këto familje Kolë Marku banesë dykatëshe Prelë Vuksani banesë njëkatëshe Gjon Ndoci banesë tip kulle Lazer Ndoci banesë njëkatëshe 36

104

Kolë Luka. “Rreth Toponimisë së trevës së Pjetershpanëve në shekujt e parë të sundimit osman”Studime filologjike nr. 3. 1977. fq 171.

Prelë Milani

Fran Preka banesë dykatëshe Martin Preka banesë njëkatëshe Mark Ndoci banesë dykatëshe Jak Mëhilli banesë njëkatëshe Kolë Gjoni banesë dykatëshe Mark Prela dykatëshe Mirash Ndou dykatëshe Vat Mirashi dykatëshe Lekë Gjoni njëkatëshe Dedë Vogli njëkatëshe Mark Zefi njëkatëshe Zef Lulashi njëkatëshe Kolë Lulashi dykatëshe Mark Deda dykatëshe Zef Nderu njëkatëshe Pjetër Vogli dykatëshe Në vitin 2008 ky fshat rezulton vetëm me dy familje 1- Familja e Vat Marashit 2- Familja e Vat Mirashit Çilkoku përbehet nga tre vllazni: 1 VLLAZNIA GJEKÇAJ;janë familjet e Ndre Prekë Çezmës Mirash Ndue Rajës Zef Prelës Pjetër Nikës Mëhill Nikës Kole Marku Gjelosh Marku Ndoke Marashi 2 VLLAZNIA DEDÇAJ: janë familjet e Kolë Vukës, Prekë Gjeloshit, Mëhill Qerimit, Dedë Qerimit, Kolë Qerimit, Ndokë Gjergjit, Gjon Pjetrës Mark Palit, Gjon Ndocit, Pëllumb Lazrit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

105


Prelë Vuksanit Gjergj Palit. Kolë Lulashi Zef Lulashi, Prekë Ndue Staka Ndue Zefi Fran Zefi Vat Marashi 3 VLLAZNIA GJON ULÇAJ; janë familjet Mark Zefit Pal Zefit Pjetër Voglit, Vat Mirashit Zef Celit Vllaznitë e Çilkokut janë pasues të Ndre Gjin Gjolit. Sipas traditës së pakontestueshme popullore; një nga djemtë e Ndre Gjinit qëndroi aty ku gjendën sot, afer Kishës së Shoshit, ndersa tre vëllezërit e tjerë dolën dhe u vendosën në Çilkok përpara 8 brezash. Vend i Çilkokut thuhet se ka qënë vendi i Pepsumajve. Familja e Ndre Prekë Çezmës Prekë Ndre Çezmja babai i Ndreut dhe i Gjonit Ndre Prekë Çezmja nuk la trashigimtar Gjon Prekë Çezmja babai i Kolë dhe i Dedës Kolë Gjon Çezmja babai Dakës, Petritit, Mhillit, Gjinit dhe Edit Dakë Kolë Çezmja babai i Klaudjos Dedë Gjon Çezmja babai i Fredit, Ndrekës dhe Jozit Lulash Gjon Çezmja nuk ka fëmijë Familja e Mirash Ndue Rajës Mirash Ndue Raja babai Sokolit, Ndojës, Palit dhe Lekës Ndue Mirash Raja babai i Arbrit dhe Albanit Sokol Mirash Raja dy djem Lekë Mirash Raja dy djem (i madhi Kristjan) Pal Mirash Raja nuk ka djem. Familja e Mark Prelë Rajës Mark Prela babai i Gjovalinit, Ritos, Bardhokut Arjanit dhe Ndocit Zef Prela babai i Kujtimit dhe Aleksit. Familja e Prek Gjelosh Arrës Prekë Gjelosh Arra babai i Franit dhe Martinit Fran Prekë Arra babai i Agimit dhe Çeskut Martin Prekë Arra babai i Gentjanit

106

Prelë Milani

Familja e Kolë Vukë Verrit Kolë Vukë Verri babai i Ndojës, Nikës dhe Mëhillit Ndue Kolë Verri babai Zefit, Marjanit, Agimit Nikë Kolë Verri babai Gjeloshit, Vatës, Pavlinit, Petritit, Ndokës dhe Tomës Mhill Nikë Verri babai Emiljanit, Spartakut dhe Françeskut. Familja e Gjergj Palit dhe Prelë Vuksanit (Guri) Prelë Vuksan Guri nuk ka trashigimtar Gjergj Pal Guri babai i Palit, , Kolës, Zefit, Dedës, Lulashit, Kinit, Nikës Pal Gjergji babai i Marashit, Marjanit dhe Vuksanit. Kolë Gjergji babai i Pjetrës Zefi Gjergji babai i Aldos dhe Endrit. Familja e Dedë dhe Pjetër Vogël Arës Dedë Vogël Ara babai i Hilës, Linit, Gjetos dhe Nikës Pjeter Vogël Ara babai i Gjokës (1 djalë), Ndojës, Martinit (1 djalë) dhe Gegës Familja e Ndoc Mal Gështenjës Ndoc Mal Gështenja babai i Gjonit, Markut, Lazrit, Ndojës Gjon Noc Gështenja babai i Toninit, Viktorit, Sokolit Tonin Gjon Gështenja babai i Dionisit Mark Ndoc Gështenja babai Gegës, Nikolinit, Shanit dhe Gjinit Lazer Ndoc Gështenja babai i Pllumbit Pëllumb Lazer Gështenja babai i Gjinit. Ndue Ndoc Gështenja babai i Kujtimit dhe Fatmirit. Familja Qerim Dedë Gurit Qerim Dedë Guri babai i Dedës Kolës dhe Mhillit Dedë Qerim Guri babai i Shanit dhe i Markut Shan Dedë Guri babai i Viktorit që nuk jeton dhe Gjovalinit (dy djem) Mark Dedë Guri babai i Gjergjit, Kristjanit dhe Nikollës Kolë Qerim Guri babai i Zefit Zef Kol Guri nuk ka trashigimtar mashkull Mhill Qerim Bota babai i Marashit, Ndocit dhe Jakut Jak Mhill Bota babai i Pavlinit Familja Zef Mark Murit Zef Mark Muri babai i Markut dhe i Palit Mark Zef Muri babai i Prelës, Pllumbit dhe Mhillit Pal Zef Muri një djalë Familja e Stak Ndue Gurit Stak Ndue Guri babai i Lulashit dhe Ndojës Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

107


Lulash Stak Guri babai i Kolës dhe i Zefit Kolë Lulash Guri babai i i Gjovalinit, Ndojës, Palit, Pjerinit, Ndocit, Marjanit, Petritit Zef Lulash Guri babai i Gjinit Gjin Zef Guri babai i Silvjos Familja e Ndokë Vatës dhe Cel Vatës Ndokë Vata babai Mirashit dhe i Gjonit Mirash Ndoka babai i Vatës, Nikollës dhe Gjergjit Vat Mirashi babai Sokolit dhe Agimit Nikollë Mirashi babai i Landit Gjergj Mirashi babai i Vilsonit dhe Armandos Gjon Ndoka babai i Lekës Lekë Gjoni babai Ndocit dhe Mhillit. Ndoc Leka ka 4 djem Cel Vata një djalë Familja e Gjelosh dhe Kol Mark Rrgallës Gjelosh Mark Rrgalla babai i Ndokës (2 djem), Nikës (1 djalë), Gëzimit dhe Përparimit Kolë Mark Rrgalla babai Palit (2 djem) Markut, Gjinit (1djalë), Martinit, Pllumbit, Ndojës, Gjergjit dhe Mondit. Familja e Nikë Lulashit Nikë Lulashi babai i Pjetrit dhe Mhillit Pjeter Nika babai i Ndojës, Noshit, Dedës dhe Lazrit Mhill Nika dy djem Familja e Ndokë dhe Pjetër Gjergj Palit Ndokë Gjergji babai Gjeloshit, Lazrit (2 djem), Pllumbit, Kolës dhe Zefit (që ka vdekë) Pjeter Gjergji babai Gjonit, Markut (1 djalë) dhe Pavlinit (1 djalë) Familja e Mirash Ndokës Marash Ndoka babai i Vatës Vat Marashi babai i Ndojës dhe Kolës. Familja Zef Ndre Thepit Zef Ndre Thepi babai i Ndojës dhe Franit Ndue Zef Thepi babai i Mirashit, Agronit, Pjetrës Fran Zef Thepi babai i Xhozefit dhe Anxhelos

108

Prelë Milani

Migrimet e para

Migrimet e viteve 1960-1990

Ndokë Mirashi1

Shkoder 1950

1

Ndue Mirashi

Hot i ri 1977

2

Cel Vata

Durrës 1955

2

Shan Dedë Guri

Shkoder 1963

3

Pjeter Nika

Durrës 1955

3

Ndue Kol Verri

Shkoder 1969

4

Mhill Nika

Shkoder 1955

4

Zef Prel Raja

Shkoder 1968

5

Pjeter Gjergji

Shkoder 1953

5

Ndue Zefi Thepi

Mjedë 1967

6

Ndue Staka

Shkoder 1950

6

Gjelosh Marku

Grudë 1967

7

Çun Marku

7

Mhill Kola

Grudë 1970

8

Nikollë Mirashi

Velipojë 1973

9

Fran Zef Thepi

1977

10

Sokol Mirash Raja

Shkoder 1978

11

Zef Kolë Guri

1965

12

Pal Kola

Mahmurras 1965

13

Ndue Zef Thepi

Shkodër vitet 80-të

1

2

Vendbanimet e reja pas viteve 1990 1

Kolë Marku

Grudë

15

Lekë Raja

Golem

Grudë

16

Pjeter Vogli

Grudë

Grudë

17

Paçram

18

4

Tonin. Gj. Geshtenja Viktor Gj Geshtenja Marash Mhilli

4

Ndoc Mhilli

Bardhaj

6

Mark Guri

Dobraç

7

Kolë Çezmja

8

Dedë Çezmja

9

2 3

Gjokë Pjetra

Grudë

Hilë Arra

Shkodër

19

Pal Zefi

Shkodër

20

Gjergj Mirashi

Velipojë

Bardhaj

21

Martin Arra

Shkodër

Bardhaj

22

Fran Arra

Golem

Lulash Çeznja

Bardhaj

23

Zef Gjergji

Grudë

10

Mark Raja

Shkodër

24

Prelë Vuksani

Grudë

11

Lulash Gjegji

Mahmurras

25

Kolë Lulash Guri

Grude

12

Zef Lulash Guri

Shkodër

26

Mark Zef Guri

Shkodër

13

Pal Gjergji

Grudë

27

Pal Zefi

Bardhaj

14

Mirash Raja

Golem

Familjet që jetojnë në Çilkok në vitin 2009 1-Gjon Ndoci 2-Lin Deda 3- Vat Mirashi 4- Ndue Vat Marashi PALAJT Origjina e këtij emri tregohet se rrjedh nga një njeri i quajtur Pal që, ishte themeluesi i këtij katundi, i cili mori emrin e tij. Emri i përbashkët i banorëve të Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

109


këtij fshati është Palaj (Palas- Palsor- Palaj) Kufiri tradicjonal i Palajve është si vijon. Me lagjën Gjoshaj në Lindje kufiri kalon deri tek vendi i quajtur Elteri, për prrue përpjetë deri në Qafë të Shënkollit, ecën lart në Fushë të Çurrit- në Çukë (një fushëz në malin e Palajve)- në Mal të poshtëm të Shoshit (Mali i Palajve)- në Fushë të Ujkë Nikës (Lera është një shkëmb) -në Koder Lejthizë - tek Shpella e Barit, shpella gjendet të kufiri i ndërmjetëm i Vilës e Prekalit rreth një gjysëm ore mbi Gurin e Kuq dhe mund të strehohen 200-250 njerëz për nevojë, kjo shpellë është e përbashkët e Palajve me Prekalin dhe është komplet strehë shkëmbit. . Në Veri- Lindje kufizohet me Çilkokun. Në J L kufizohet me Pepsumajt - Prroni i Lepurit, pastaj kufiri vazhdon akoma më në jug me Lugun e Thiut që ndan Palajt me Dushmanin, drejt e në qetë të Prendashit në maje të Muliçishit (ngjitur me malin e Cukalit) - në Linzë të Cukalit- në Breg të Bigës- nën Gurë të Lekës, gjatë bregut- në lumë të Stupës ndahet me Kodrën e Kujit që është e Pylotajve - Shpella e Bletës kufi me karmën e Pylotajve dhe të Gjoshajve. Në VP Bualli i Palajve Qafa e Çisë e ndanë me Prekalin. Palajt shtrihen mbi një shpat, janë vendosur rradhë-rradhë mbi një varg lendinash të vogla që përshkohen fund e krye nga dy përrenj të cilët bashkohen në një pikë në fund të fshatit duke formuar një luginë të thellë nëpër të cilën gjatë stinës së lagët të vitit rrjedh në mënyrë të furishme Përroni i Palajve që gjithë furi zbrazet në Lumin e Stupës. Trualli litologjik i fshatit Palaj, përbehet nga formacione flishore të cilat nderpritën në mënyrë të terthotë nga masivi karbonitik i Bullit duke e rrokur buzë për buzë këtë fshat me Rrasë së Palajve, e gjitha gëlqerore me një pjerrtësi mbi 65 gradë e sheshtë dhe autentike në llojin e vet në gjithë Pellgun e Dukagjinit. Fshati Palaj më 1990

110

1

Prelë Mark Çezmja

16

Gjovalin Doda

2

Kolë Mirash Fusha

17

Pal Gjoni

3

Dedë Mark Thana

18

Marsh Pali

4

Nikë Lush Toka

19

Mark Pali

5

Kolë Lulash Fiku

20

Dedë Zefi

6

Martin Kokërr Ahi

21

Pal Delia

7

Zef Kokërr Ahi

22

Vat Gjeloshi

8

Ndoc Mëhilli

23

Bal Mark Plepi

9

Dedë Mhill Arra

24

Ndue Mark Plepi

10

Mark Hilë Gështenja

25

Fran Mark Plepi

11

Mhill Mark Deda

26

Fran Kolë Kulla

12

Mhill Zef Kodra

27

Lulash Preke Prroska

13

Gjin Lekë Sana

28

Mirash Mark Toka

14

Nikë Doda Bota

29

Vat Mark Çezmja

15

Pashuk Dode Ashta

Prelë Milani

Pjete Ndue Mici

Migrimet para viteve nëntëdhjetë 1

Prel Gjelosh Kulla1945

15

Ndoc Gjoni 1970

2

Mark Kola 1950

16

Ndue Marku 1970

3

Marash Ndoja 1950

17

Gjon Ndoja 1970

4

Kolë Vogli 1950

18

Pashko Ndoja 1970

5

Marash Zefi 1960

19

Mirash Ndoja 1970

6

Mirash Zefi 1960

20

Ndokë Gjeloshi 1970

7

Martin Gjoni 1960

21

Vatë Gjeloshi 1970

8

Ndue Marku 1970

22

Fran Gjeloshi 1970

9

Gjin Zef Mala 1960

23

Ndoc Kol Kulla 1970

10

Fran Zef Mala 1960

24

Dedë Kol Kulla 1975

11

Kolë Marku 1960

25

Bal Mark Plepi 1975

12

Marash Pjeter Plepi 1965

26

Gjegj Hilë Gështenja në vitet 80-të

13

Gjergj Mhilli 1970

27

Nikoll Plepi në vitet 80-të

14

Dedë Gjoni 1970

TOPONIME Kol Doc - Elteri afër Gjoshajve - Fusha e Plincit nën Gjoshaj - Fusha e Çurrit, sipër Palajve ka rreth 36 dynym sipërfaqe - Kroni i Pal Delisë - Kodra e Ndrenikajve - Kodra e Mullinit mes Ndrenikajve e Ulnikajve. Në ketë prrue ka pasë pesë mullinj edhe dy më poshtë shtatë gjithsej. - Curri i Petramit (vendi i Pal Delisë)- Brinjat e djeguna (afër shtëpisë së Nikë Lushit) - Fusha e Çunit (tokat e Mëhill Zefit, Dodë Prelës, Mëhill Markut dhe Hilë Grimcit) - Kodra e Tanushit (vendi tek shtëpia e Dedë Mëhill Nikës) - Kodra e Kelanajve (vendi ku ndodhen shtëpitë e Mëhill Zefit, Dodë Prelës dhe Ndue Markut) - Kroni i Dovillit. Rrgalla Potreçit nën Leknikaj-Gjonerr (arat e Pjeter Ndojës dhe Nikë Mëhillit - Kroni i Martinit (afer shtëpive të Nikë Mëhillit dhe Pjetër Ndojës. Kolë Delisë, Mirash Ndojës, Vat Gjeloshit dhe Lulash Prekës). - Gurët e Smusit ose Arat e Çikave, këto toka i ka pasë shtëpia e Prekë Ndout - Poterçi, vendi sipër shtëpisë së Kolë Delisë - Zalli Sistë - Gërxulli (vëndi i shtëpisë së Pal Markut) - Kodra e vorreve - Hullia - Thikat e Cjapit - Guri i Vidhit - Curra - Smasi- Nderbuza - Bajb (vendi i Mirash Markut - Qafat e Sipra - Qafat e poshtme - Ara e Lulës (kashnjet gështenjash) - Homallat - Prozhmi - Nën Rreth - Gurët e Blinit - Suka e Rrasës Guri Çobanet- Rrasa e Palajve- Pezhti - Kodra e Kullës - Maja e Rrethit -Fusha e Kakinit -Maja e Kakinit Djegsina - Brasta- (Sipër shëpisë së Pal Gjonit) - Picaku i Goshtullës (kufi me Çilkok) -Rrahi i Djegun - Bira e Borës - Maja e Prujës. Toponimet e bjeshkës: Gryka e Qetës - Lugu i Dragojve - Pellgu -Livadhi Ndershtrejtës - Rreshpja e Bigës -Qafa e Bullit - Kodra e Prenikës - Krrabat e Palajve - Frashnat - Shpella e Kuqe- Shtegu i Janit - Nën Shkamb të Kuq - Curri nën Shpellë - Linza - Qafa e Çorrit - Farcë- Trojet e Palajve-Curri i Magjes - Mjetna - Tonush - Qershizë -Plepe të Buellit - Buelli i Palajve- Brijat e Qapit - Qafa e Çisë - Shpella e Barit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

111


Shpellat e Palajve: Shpella e Skinjokut - Shpella e Gurrave të Lerës, Shpella Ndershkam zën rreth 200 kokë bagëti - Shpellë Kuqja - Shpella e Lugut Dragonit gjendet në bjeshkë në të cilën kanë verue disa familje - Shpella e Bulshit - Shpella e Barit më e madhja. Palajt përbëhen nga tri vllazni 1-Leknikaj 2-Ndrenikaj 3-Gjineshaj VLLAZNIA LEKNIKAJ - Përbehet nga tre vëllezer: Palvataj (Vatë Pali - shtëpia e Kolë Nikës- Marash Pali, Gjergj Ndoja) Calaj (Cal Pali- shtëpia e Mhill Korrit-Mark Gjonit - Zef Gjonit) Micaj (Mic Pali-shtëpia e Kolë Delisë-Mic Doshit-Pjeter Nojës - Prekë Dudës- Vatë Gjeloshit. ) Shtëpia e Kolë Nikës Nikë Pali babai i Kolës, Gjonit, Lekës, dhe Lushit Kolë Nika dhe Lush Nika nuk kanë lënë trashigimtar Gjon Nika baba i Lulashit Martinit, Dedës dhe Ndocit. Lulash Gjoni nuk pati trashigimtar në linjën mashkullore: Martin Gjon Guraleci babai i Sokolit Sokol Martin Guraleci babai i Serxhjos Ndoc Gjon Guraleci babai i Arbenit, Fredit dhe Eltonit Dedë Gjoni babai i Gjonit, Lorencit dhe Klodit Lekë Nikë Sana babai i Gjinit dhe i Vuksanit: Gjin Lek Sana babai i Lekës, Ndojës (së mbytur në Otranto 9 janar 2004), Eduardit dhe Vitorit. Ndokë Suka babai Kolës (një djalë) dhe Gjovalinit Vatë Suka babai i i Pëllumbit +1 Vuksan Leka babai i Nikos, Xhenarit dhe i Gjergjit. Shtëpia e Pal Mark Gurit Pal Marku babai i Marashit, Markut, Mëhillit, Linit, Lazrit, Prekës Mark Pal Guri babai i Valentinit, Ndojës, Gjonit dhe Çeskut, Balës (vdekë) Valentin Mark Guri babai i Markos Marash Pal Guri babai i Nikolinit, Bardhokut, Palit, Martinit, Vaselit, Dashamirit dhe Lulashit: Mhill Pal Guri babai i Mirashit, Pjetrës dhe Zefit. Lin Mark Guri ka dy djem. Lazër Marku nuk ka fëmijë: Shtëpia e Ndue Markut Ndue Marku babai i Gjergjit (2 djem), Pashkut (2 djem), Mirashit (3 djem), Kolës (2djem) 112

Prelë Milani

Shtëpia Mark Gjonit Mark Gjoni babai i Pjetrës, Balës, Ndout dhe Franit Pjeter Mark Plepi babai i Marashit, Nikollës dhe Palit: Marash Pjetra babai i Pjerinit: Nikollë Pjetra babai i Kreshnikut, Gjergjit dhe Julit: Pal Pjeter Plepi nuk ka djalë: Bal Mark Plepi babai i Ferdinandit Rrokut dhe Çeskut Ferdinand Bal Plepi babai i Edit dheErmalit Rrok Bal Plepi babai i Mondit Çesk Bal Plepi ka një djalë Ndue Mark Plepi babai i Gjeloshit dhe Sadikut Gjelosh Noli babai i Xhuljos dhe Kristjanit Fran Mark Plepi babai Aleksit, Gjovalini, plus një djalë tjetër Shtëpia e Mëhill Kokrr Rrases Mëhill Kokrr Rrasa babai i Zefit, Gjonit, Jakut, Kinit Kin Mëhilli babai i Mirjanit Jak Mhilli babai i Eduartit GjonMhilli babai i Sebastjanit Zef Mhilli, babai Martinit, Mirashit, Ndrekës Shtëpia e Zef Gjonit Zef Gjoni babai i Prelës e Dedës: Prelë Zefi babai i Kolës, Zefit, Toninit, Lulashit dhe Ndocit: Dedë Zefi babai i Antonit Pal Vataj janë shtëpia e Nikë Palit, Pal Markut, Ndue Markut dhe Mic Doshit Familja e Kolë Deli Kullës : Kolë Deli Kulla babai i Franit, Ndocit, Tomës, Dedës: Fran Kolë Kulla babai i Lekës, Prekës, Zefit, Nikolinit, Petritit. Lekë Fran Kulla babai i Alfonsit, Gabrielit Ndoc Kol Kulla babai i Valentinit dhe Bertit, Tomë Kola Kulla babai i Pëllumbit dhe Benit Dedë Kola dy djem Familja e Pal Deli Kullës Palë Delia babai i Lazrit Lazër Pal Kulla babai i Agustinit, Fatmirit dhe Aleksit Familja Prekë Dudë Prroskes Prekë Duda babai i Lulashit e Ndrekës : Lulash Preka babai i Markut (3 djem), Toninit (1 djalë) dhe i Gjonit.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

113


Familja e Gjelosh Gjokës Gjelosh Gjokë Kulla babai i Vatës dhe Prelës Vatë Gjelosh Kulla babai i Sokoli dhe Gjergjit që nuk jeton. Sokol Vatë Kulla babai i Zogut dhe Gëzimit Prelë Gjelosh Kulla dy djem Leonardi (1 djalë) dhe Beni: Familja Ndue Micit Ndue Mici babai i Pjetrës, Mirashit dhe Marashit Pjetër Ndoja babai i Gjokës (3 djem), Lazrit, Zefit (3 djem), Martinit, Mirashit, Nikollës Lulashit. Mirash Ndoja nuk la trashigimtar Marash Ndoja babai i Ndojës, Palit, Gjonit, Markut Ndue Marashi s’ka trashigimtar, Pal Marashi (3 djem) Gjon Marashi (1djalë) Mark Marashi (1 djalë) Familja Mhill Micit Mhill Mici babai Dedës, Nikës dhe Gjergjit Dedë Mëhilli nuk la trashigimtar. Nikë Mëhilli babai i Mëhillit (2 djem), Kolës (1 djalë), Lushit (1djalË) VLLAZNIA NDRENIKAJ përbehet Shtepia e Mark Kolës Shtepia Mal Dakës Shtepia e Gjon Ndout Shtepia e Stakaj 1 - Shtëpia e Mark Kolës familjet e, Mirash Markut Prelë Markut Vat Markut Prelë Mark Çezmja babai i Gjergjit, Lekës, Tomës, Gjetos, Vitorit, Franit dhe Sokolit Gjergj Prelë Çezmja dy djem Edi dhe Ndoja, Tomë Prela babai i Pjerinit. Lekë Prela babai i Robertit Gjeto Prela babai Markut Fran Prela babai i Andreas. Mirash Mark Toka babai i Nikollës dhe i Zefit. Nikollë Mirash Toka babai Agimit dhe Toninit që nuk jeton, mbytur në tragjedinë e 9 janarit 2004 Zef Mirash Toka babai i Leonardit dhe Alfredit. Vat Mark Çezmja babai i Paulinit 114

Prelë Milani

PaulinVat Toka babai i Romarjos. 2 - Shtëpia Mal Dakës, janë familjet Dedë Mëhill Nikës, Zef Mala, Pal Gjoni Dedë Mëhill Geshtenja babai i Dakës, Mëhillit, Ndojës. Pal Gjoni babai i Lulashit (3 djem), Pjetrës (2 djem) dhe Gjonit (2 djem) Familja e Zef Malës Zef Mala babai i Gjinit dhe i Franit Gjin Zef Mala (3 djem) Fran Zef Mala (2 djem) 3 - Shtëpia e Gjon Ndout, Lulash Bala Ndoc Mëhilli Çun Kola Familja Kolë Lulash Fikut babai i Gjonit, Pjetrës, Markut. Gjon Kol Fiku babai i Ndojës, Pjetër Kol Fiku babai Kristjanit. Familja e Mhill Pjetrës Mhill Pjetra babai i Ndocit Ndoc Mëhilli babai i Palit, Pashkut dhe Sokolit që nuk jeton. Pal Ndoci ka dy djem. Familja e Nikë Lush Tokes Nikë Lushi babai i Zefit Gjinit dhe Gjonit ( nje dial) Zef Nika babai i Ndojës dhe Albertit. Gjon Nika nje djal Familja e Mëhill Nikës Mhill Nika babai i Dedës Dedë Mhilli babai Dakës, Mhillit dhe Ndojës Familja e Zef Malës Zef Mal Daka babai i Franit dhe i Gjinit Zef Mala dy djem Gjin Mala dy djem 4-Shtëpia Sakes Prelë Pjetra, Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

115


Dodë Prela Zef Ndoci Pal Gjonit, Kokerr Kolës Dodë Prel Ashta babai i Nikës, Prelës, Pashukut, Pjetrës, Gjovalinit, Sandrit dhe Gjeloshit. Nikë Dodë Bota babai i Tomës dhe Frrokut. Prelë Dodë Bota nuk pati trashigimtar në linjën mashkullore. Tomë Nikë Bota babai Zefit, Ndoshit, Kolës, Agimit. Frrok Nikë Bota babai i Gjonit, Nikollës, Marketinit. Pashuk Dodë Bota babai i Pavlinit. Gjovalin Dodë Bota babai i Marjanit, Zefit, Emanuelit Pjetër Dodë Bota babai i Dodës, Palit, Gjergjit, Prelës Sandër Dodë Bota babai i Marselit Gjelosh Dodë Bota babai i Nardit dhe Emanuelit. Familja e Zef Ndocit: Zef Ndoc Kodra babai i Mëhillit dhe Markut Mëhill Zef Kodra babai i Markut, Palit dhe Vatës. Pal Mëhill Kodra babai i Zefit, Kristjanit, Alfredit, Marjanit Mark Mëhill Kodra babai i Edisonit dhe Emanuelit Vatë Mëhill Kodra babai i Blertit dhe Mondit. Mark Ndoci babai i Kolës, Ndojes dhe Gjergjit Kolë Mark Ndoci babai i ( Frederik Ndocit) Ndue Marku dy djem Gjergj Marku nje dial Lazër Ndoci babai i Ndojës (2 djem) Gjergjit (1 djalë) Familja e Zef dhe Martin Kokërr Ahit Zef Kokërr Ahi babai i Pashkut, Prelës, Pavlinit, Marashit dhe Mirashit Pashko Zef Ahi babai i Emiljanos dhe Lusit Prelë Zef Ahi babai Klodianit Martin Kokërr Ahi babai i Zefit, Ndojës dhe Kristjanit. VLLAZNIA GJINESHAJ: Mirash Noshi, Mhill Ndreu, Dedë Marku, Lulash Marku Gjin Marku. Hilë Grimci Mark Mhilli 100 shtëpi nga kjo vllazni ka më se dy shekuj që janë vendosë në Dajç të Bregut të Bunës. Familjet e Mark Hilës dhe Mëhill Markut quhen Corraj. 116

Prelë Milani

Familja e Mirash Noshit Mirash Noshi babai i Kolë Mirashit Kolë Mirash Fusha babai i Ndojës, Linit, Ndocit dhe Sokolit: Ndue Kol Fusha babai i Zefit, dhe Ndoshit (që nuk jeton). Lin Kol Fusha babai i Marashit dhe i Marjanit. Sokol Kol Fusha babai i Dritanit dhe Florjanit, Ndoc Kol Fusha babai i Fatmirit. Familja e Mëhill Ndre Gurit Mëhill Ndreu babai i Palit Pal Mëhilli babai i Lazrit Petritit, Franit. Familja e Dedë Mark Thanes Dedë Marku babai i Gëzimit dhe i Kujtimit. Lulash Marku babai i Erinit dhe Emanulelit. Gjin Marku babai i Edinit. Familja e Hilë Grimc Geshtenjës Hilë Grimci babai i Markut dhe Gjergjit Gjergj Hilë Gështenja babai Benardit dhe Sandrit Mark Hilë Geshtenja babai i Kolës, Prelës, Nikës, Franit, Kristjanit Familja e Mark Mhillit Mark Mhilli babai i Mhillit Mhill Marku babai i Ndojës dhe Dedës Vendbanimet aktualete të Palajve 1

Pavlin Vatë Çezmja

Bardhaj

67

Mirash Ndue Guri

Shkodër

2

Gjergj Prel Çezmja

Golem

68

Pashko Ndue Guri

Shkodër

3

Lekë Prel Çezmja

Itali

69

Lin Pal Guri

Shkodër

4

Tomë Prel Çezmja

Itali

70

Valentin Mark Guri

Sh. Vjetër

5

Gjeto Prel Çezmja

Angli

71

Ndosh Pal Guri

Grudë

6

Viktor Prel Çezmja

Itali

72

Nikolin. M. Guri

Ashtë

7

Ndoc Mhill Prroni

Tepe

73

Kolë Prel Lumi

Palaj

8

Pal Mhill Prroni

Bardhaj

74

Dedë Zef Lumi

Bardhaj

9

Kolë Lulash Fiku

Shkodër

75

Nikoll Pjeter Plepi

Shkodër

Gjon Kolë Fiku

Shkodër

76

Marash Pjetër Plepi

Durrës

10 11

PjetrëKolë Fiku

Shkodër

77

Pal Pjetër Plepi

Itali

12

Nikë Lush Toka

Bardhaj

78

Ferdinand. B. Plepi

Shkodër

13

Martin Kokerr Ahi

Golem

79

Çesk Bal Plepi

Shkodër

14

Pashko Zef Ahi

Shkodër

80

Rrok Bal Plepi

Shkodër

15

Prelë Zef Ahi

Dobraç

81

Gjelosh Nol Plepi

Shkodër

16

Mirash Zef Ahi

Zyicer

82

Sadik Nol Plepi

Angli

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

117


17

Marash Zef Ahi

Itali

83

Fran Mark Plepi

Lezhë

56

Ndokë Gjelosh Suka

Shkodër

122

Pjetër Pal Thepi

Velipojë

18

Ded Mhill Geshtenja

Bardhaj

84

Mirash Zef Rrasa

Bardhaj

57

Kolë Ndokë Suka

Shkodër

123

Gjon Pal Thepi

Vaudejës

19

Dakë Geshtenja

SHBA

85

Martin Zef Rrasa

Greqi

58

Martin. Gj. Guraleci

Greqi

124

Anton Pjetër Ahi

Golem

20

Mark Hil Geshtenja

Bardhaj

86

Ndrekë Zef Rrasa

Itali

59

Sokol. M. Guraleci

SHBA

125

Kolë Vogël Kroni

Shkodër

21

Gjegj Hil Geshtenja

Oblikë

87

Kin Mhill Rrasa

Velipojë

60

Ndoc. Guraleci

Shkodër

126

Lazer Vogël Kroni

SJHBA

22

Mhill Mark Sana

Grudë

88

Jak Mhill Rasa

Velipojë

61

Gjon Dedë Guraleci

Shkodër

127

Anton Lazer Kroni

SHBA

23

Zef Marku

Itali

89

GjonMhill Rrasa

Shkodër

62

Tomë Kolë Kulla

Tiranë

128

Nikolin Mark Kroni

Shkodër

24

Nikollë Marku

Itali

90

Prel Gjelosh Gjoka

Shkodër

63

Dedë Kolë Kulla

Gjermani

129

Pashko Mark Kroni

Shkodër

25

Pashuk Dodë Ashta

Bardhaj

91

Nard Prel Kulla

Shkodër

64

Ndoc Kolë Kulla

Shkodër

130

Gjergj Mark Kroni

Shkodër

26

Pjeter Dodë Ashta

Bardhaj

92

Sokol Vat Kulla

Itali/Bardh

65

Gjin Zef Mala

Shkodër

131

Mhill Mark Kroni

SHBA

27

Gjovalin Dodë Ashta

Bardhaj

93

Fran Kolë Kulla

Bardhaj

66

Gjergj Ndue Guri

Shkodër

132

Fran Zef Mala

Shkodër

28

Skander Dodë Ashta

Bardhaj

94

Lekë Fran Kulla

Bardhaj

67

Zef Nikë Toka

Bardhaj

133

Fran Prelë Çezmja

Shkodër

29

Gjelosh Dodë Ashta

Shkodër

95

Prekë Fran Kulla

Shkodër

68

Gjon Nikë Toka

Bardhaj

134

Zef Ndue Mici

Shkoder

30

Frok Nikë Bota

Grudë

96

Zef Fran Kulla

Itali

31

Tomë Nikë Bota

Rrenx

97

Nikolin Fran Kulla

Itali

32

Pak Mhill Kodra

Hot i ri

98

Petrit Fran Kulla

Itali

33

Vat Nhill Kodra Familja e Mark Kodres Marash Zef Kodra

Hot i ri

99

Pal Deli Kulla

Grudë

Hot i ri

100

Lulash Prek Prrocka

Bardhaj

Shkodër

101

Mark L Prrocka

Bardhaj

34 35

118

36

Kolë Mark Ndoci

Gjemani

102

Tonin Lulash Kodra

Greqi

37

Gjergj Mark Ndoci

SHBA

103

Ndrek Prek Prrocka

Tiranë

38

Ferderik Kol Ndoci

SHBA

104

Mhill Nik Greshtenja

Shkodër

39

Pal Mhill Deda

Lezhë

105

Kol Nikë Geshtenja

Itali

40

Kolë Mirash Fusha

Bardhaj

106

Lulash. N. Geshtenja

Itali

41

Ndue Kol Fusha

Bardhaj

107

Gjergj. M. Geshtenja

Grudë

42

Ndoc Kolë Fusha

Bardhaj

108

Ndoc Gj. Geshtenja

Itali

43

Lin Kolë Fusha

Itali

109

Gjokë Pjetër Mici

Shkodër

44

Sokol Kolë Fusha

Itali

110

Lazer PjetërMici

SHBA

45

Dedë Mark Thana

Velipojë

111

Martin Pjeter Mici

Gjermani

46

Lulash Mark Thana

Velipojë

112

Ndosh Pjetër Mici

Itali

47

Gjin MarkThana

Itali/ Shk

113

Lulash Pjetër Mici

Itali

48

Pal Mhill Guri

Itali

114

Mirash Ndue Mici

Shkodër

49

Lazer Pal Guri

Itali

115

NdueMarsh Mici

Shkodër

50

Fran Pal Guri

Itali

116

Gjon Marsh Mici

SHBA

51

PetritPal Guri

Itali

117

Pal Marsh Mici

SHBA

52

Gjin Lekë Sana

118

Mark Marsh Mici

SHBA

53

Vuksan Lekë Sana

119

Nikoll Mirash Toka

Bardhaj

120

Zef Mirash Toka

Golem

121

Lulash Pal Thepi

V. Dejes

54

Vat Gjelosh Suka

Bardhaj Itali/ Bardh Shkodër

55

Fran Gjelosh Suka

Shkodër

Prelë Milani

FSHATI GJOSHAJ (Vllaznia Gjoshaj) Fshati Gjoshaj shtrihet mbi podin e një rrafshnalte flishore në një pozicjon të barazlarguar me të gjitha pikat ekstreme të Pellgut të Shoshit. Pa dyshim është fshati më fotozhenik i gjithë kësaj krahine. Për pozicjoni gjeografik qëndror, për terrenin e butë lëndinor pa përthyerje, me ujë të mrekullueshëm për shesh pamje të gjerë, jo më kot në të shkuaren është zgjedhur nga misjonarët Françeskan si vend i ndertimit të Kishës së Shoshit, një nga kishat më të mira të Dioçezës së Pultit, këmbanat e së cilës sa herë binin dëgjoheshin në mënyrë të qartë, cep më cep të Shoshit. Kisha është vëndosur në pikën më dominante të rrafshnaltës në pjesën JL të fshatit ballëpërballë me shtepiat e Gjoshajve dhe të Ndegjinajve të cilat janë të vendosura në faqën tjetër të shpatit, rrëzë arave të rrafshta dhe pjellore të sistemuara me mure mbrojtëse dhe të qarkuara me hardhi, varitete të shumllojta të cilat padyshim së bashku me hardhitë e fshatit Pepsumaj janë më të mirat, jo vetëm të Pellgut të Shoshit, por nuk kanë të krahasuar as kerrkund në Dukagjin. Toka e Gjoshajve është nga më pjelloret e Shoshit, sipërfaqja për familje është nga më të lartat e zonës, kultivohet tradicionalisht misri, fasulja, patatja, perimet (qepa, prasi, domatja, kastraveci, kungulli, speci, lakra, rrepka etj) Në drurët frytorë hardhia, zën vendin qëndrorë, pastaj kumbullat, gështenjat kurse qershitë, dardhat, mollat, arrat, manat kanë peshë më të parëndsishme, ndonse çdo familje ka disa drurë të tillë frutorë. Kufijt toponimik të Gjoshajve varjojnë në Perendim kufizohet me fshatin Palaj në vendin e quajtur Elteri i Palajve, vazhdon me Palaj në Fushën e Çurrit- Reshpen në Dardhca dhe përfundon te Kroni i Çukës. Në VP kufizohet me Çilkokun, kufiri ndarës kalon nga Guri Burg - Qafë të Shënkollit - Guri i Çukës - Gurra e Trungut, për rrugë e në mal të Çilkokut. Në Jug të Gjoshajve gjendet fshati i vogël Gjocaj, kufiri ndarës me të cilin fillon tek Kisha- (Gjon Vukaj) - Rrasë të Bibës - Breg të Stupës. Në Pjesën Veriore kufizohet me fshatin Pylotaj si piketë ndarse janë gurët e Bardhe afër Gurit Burg. Emri i këtij fshati rrjedh nga emri i të parit njeri që u ngulit të banonte në këtë Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

119


vend i cili ishte Gjon Pepa djali Pep Gjolit dhe nipi i Gjol Sumës atlashit të gjithë Gjolajve të Shoshit. TOPONIME Rasa e Gjoshajve -Maja e Kularit - Fusha e Bremnit - Kodra e Vorreve Logjet e Gjoshajve - Brijat e Kolbave - Quku i Krojës - Maja e Prozhmit - Qafa e Shënkollit - Shpati i Dardhave -Maja e Çverrit - Fusha e Stragut -Fusha e Çukës poshtme - Çuka e Sipërme -Rrahi i Trungut- Gurët e Ndre Prenit - Mali i Çilkokut - Quku i Barit - Maja e Thaçit - Maja e Mgurit Karma e Gjoshajve: Shpati i Curreve deri në Qafa të Shehrit- Maja e CurreveLugu i Curreve- Garbi -Nën Shpellat- Curri i Mshpellës- Rrgalla e Mirashit- Nën Mriz të Gjinit- Livadhet në Qafë të Palajve -Faqja e Bekshit- Livadhet - Livadhet e Buellit. Krojet:Gurra e Çezmës - Gurra e Minaçit - Gurra e Fratit - Gurra e Gjon Pepës- Gurra e Stragut, - Gurra e Çukës së poshtme - Gurra e Çukës së Sipërme Gurra e Gjon Vuket - Gurra e Dedë Kolisë-Gurra e Lekët Gjoshajt janë një vllazni e vogël që përbëhet nga dy barqe: 1 - Gilocaj Ndue Gjergji Miruk Deda Kolë Sokoli 2 - Shtëpia e Binakut Pjetër Balës Vatë Gjeloshit Prelë Gjeloshit Përpara një shekulli Gjoshaj kishte vetëm tre shtëpija Binak Gjonit, Lucë Gila dhe Ndue Pali, në vitet dyzet u dyfishuan, kurse sot ka rreth 35 familje. Familja e Ndue Gjergjit: Ndue Gjergj Ara babai i Toninit (Tonini një djalë), Dedës, Sokolit (Sokoli një djalë) dhe Pëllumbit. Zef Gjergj Ara babai i Mëhillit (Mëhilli dy djem), Gjonit (Gjoni një djalë), Franit (Frani një djalë), Petritit (Petriti dy djem) Dedës dhe Besnikut. Familja e Kolë Sokolit: Kolë Sokol Uji babai i Mëhillit, Pjetrit dhe Martinit. Mark Sokol Uji nuk pati trashigimtar në linjën mashkullore Mhill Kolë Uji dy djem Gjergji dhe Marku. Pjetër Kolë Uji një djalë Agustini. Martin Kolë Uji dy djem Kola dhe Kristjani

120

Prelë Milani

Familja e Miruk Dedës: Miruk Ded Rreshpja babai i Markut, Zefit dhe Marashit Mark Miruk Rreshpja babai i Pjetrës, Kolës Gjergjit dhe Ndojës: Zef Miruk Rreshpja babai i Gëzimit dhe Mirit Marash Miruk Rreshpja nuk la trashigimtar Familja e Kol Marashit: Kolë Marashi babai i Ndojës (1 dijalë), Zefit, 2 djem) dhe Markut (1 dijalë) Familja e Zef VatëBlinit Zef Vatë Blini babai i Franit, Kolës Marashit, Tomës, Mëhillit, Gjinit dhe Nikës. Kolë Zef Blini babai i Fatjonit: Fran Blini babai i Davidit: Marash Zefi Blini babai i Eduardit, Erjoinit, Ersonit Mhill Zef Blini, babai Mateos Familja e Prelë Gjeloshit: Prelë Gjelosh Curri babai i Lushit, Gjergjit dhe Dedës. Lush Prel Curri babai i Markut, Gjeloshit dhe Agimit: Gjergj Prel Curri babai i Petritit, Gentit : Mark Lush Curri babai i Gabrielit: Shtëpia Bal Pjetrushit: Balë Pjetrushi babai i Pjetrës, Gjonit, Kolës, Markucit, Binakut Pjetër Bala: babai i Mëhillit dhe i Marashit: Mëhill Pjetra nuk ka trashigimtar në linjën mashkullore. Marash Pjetra, babai i Dushanit, Nikollës dhe Lekës. (Këta kanë lindur në Paris dhe jetojnë atje Nikolla e Leka kanë nga një djalë Dushani nuk ka djalë) Mark (Markuc) Bala babai i Palit, Pepës dhe Shanit Pal Mark Fusha babai i Lazrit. Pep Mark Fusha babai i Tomës dhe Nikës. Shan Mark Fusha babai Florit dhe i Alfonsit Kolë Bal Fusha: babai i Ndocit Ndoc Kolë Fusha babai i Ndojës, Martinit, Petritit dhe Gjonit Ndue Noc Fusha babai i Mateut Petriti Ndoc Fusha Petriti një djalë Maksimin Gjon Ndoc Fusha: babai i Zefit, Toninit dhe Nikolinit 1

Mhill Kolë Uji

Shkodër

19

Gjelosh L Curri

Bardhaj

2

Pjetër Kolë Uji

Shkodër

20

Gjergj Prel Curri

Shkodër

3

Martin KolëUji

Shkodër

21

Mhill Zef Gjergji

Shkodër

4

Kolë Zef Blin

Shkodër

22

Gjon Zefi

Shkodër

5

Fran Zef Blini

Shkodër

23

Fran Zefi

Shkodër

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

121


6

Ndosh Zef Blini

Bardhaj

24

Petrit Zefi

Shkodër

7

Mhill Zef Blini

Bardhaj

25

Pal Mark Fusha

Itali

8

Ndoc Zef Blini

Bardhaj

26

Shan Mark Fusha

Shkodër

9

Ndue Gjergji

Shkodër

27

Pepë Mark Fusha

Bardhaj

10

Tonnin Ndoja

Itali

28

Ndoc Kolë Fusha

Bardhaj

11

Sokol Ndoja

Itali

29

Petrit Ndoc Fusha

Bardhaj

12

Mark Rreshpja

Shkodër

30

Francë

13

Pjetër Reshpja

Angli

31

14

Zef M Rreshpja

Bushat

32

15

Gzim Z Rreshpja

SHBA

33

Ndue Ndoc Fusha Dushan Marash Bala Nikollë Marash Bala Aleksander M Bala

16

Lazer Pal Fusha

Itali

34

Martin Ndoc Fusha

Francë

17

Flor Shan Fusha

Shkoder

35

Gjon Ndoc Fusha

Francë

18

Mark Lush Curri

Bardhaj

Francë Francë Fracë

NDREGJINAJT Ndregjinaj dhe Gjoshajt janë i njëjti fshat i përberë nga dy vllazni të ndryshme. Ndregjinajt janë pasues të Gjin Gjolit, Gjoshat janë pasues të Gjon - Pepë- Gjolit Toponime Milosh Nën Burk Mrrusullat Fusha e Marash Palit Kroni i Lekët Gurra e Vogël Fusha e Prendit Fusha e Mark Delisë Fusha e Mëhill Lulashit Familja Gjon Ndokës Lulash Gjoni babai i Mëhillit dhe i Dedës Mëhill Lulash Kodra babai i Marashit, Palit Marash Mëhill Kodra babai i Nikës, Zefit dhe Ndojës Nikë Marash Kodra babai Altjonit dhe Edisonit Zef Marash Kodra babai i Amarildos Ndue Marash Kodra babai Renatos dhe Dorjanit. Dedë Lulashi babai i Kolës Pal Marsh Kodra, babai i Markut dhe Lulashit Kolë Deda Kodra babai Mëhillit dhe Martinit. Mëhill Kolë Kodra, babai i Eraldos

122

Prelë Milani

Familja e Kolë Ndokë Shoshit Kolë Ndokë Shoshi babai Zefit Zef Kolë Shoshi babai i Pashkut Pashko Zef Shoshi babai i Zefit dhe Markut Zef Pashko Shoshi babai i Gjergjit Mark Pashko Shoshi ka një vajzë Familja e Zef Lucit (Kroni) Zefi Luci babai Kolës dhe i Dedës. Tomë Luc Logu nuk ka djalë Kolë Zef Kroni babai i Gjeloshit, Palit, Ndojës dhe Sokolit Dedë Zefi Kroni babai i Vladit dhe Florit. Familja e Zef Cacit Zef Caci babai i Ndojës, Mëhillit dhe Mirashit Ndue Zef Toka babai i Markut, Zefit Aleksit Mëhill Zefi Toka, babai i Ndocit dhe Pavlinit Mirash Zefi Toka ka një djalë Ndue Cac Toka pa trashigimtar Familja e Deli Dedë Shkëmbit Deli Deda babai i Markut, Zefit, (Nikës i vrarë në Gurin e Kuq me 1941 nga ushtria jugosllave) dhe Palit (i vrarë nga sigurimi i shtetit në vitin 1946). Mark Deli Shkëmbi, babai i Gjergjit, Linit, Nikollës Nikollë Mark Shkëmbibabai i Markut dhe Anxhelos Lin Mark Shkëmbi babai i Danjelit Zef Deli Shkëmbi babai Gjonit, Lazrit, Franit Gjon Zef Shkëmbi babai i Olit, Marjanit dhe Arjanit Fran Zef Shkëmbi babai i Palmirit dhe Rrikut Lazer Zef Shkëmbi babai i Kristjanit dhe Zefit. Gjergj Mark Shkembi, babai i Gjovalinit Familja e Cumel Vaët Gështenjes Cumel Vata babai i Prendit, Vatës Kolës Prend Cumli ka lënë 6 vajza Kolë Cumli nuk ka lënë trashigimtarë Vat Cumli Vata babai i Nikollës Shtëpitë e fshatit Ndregjinaj ne 1990 1-Mark Delia 8 frymë 2-Tomë Luci 2 frymë 3- Zef Luci 6 frymë 4- Kolë Zefi 6 frymë Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

123


5-Kolë Deda 7-Mëhill Zefi 8-Ndue Zefi

10 frymë 4 frymë 1 frymë

Në vitin 200 8 nuk ka asnjë familje që banon në ketë fshat. Ku banojnë Ndregjinajt pas largimit nga venbanimi i tyre i vjetër? 1

Tomë Luci

Shkodër

2

Kolë Deda

Shkodër

3

Dedë Zefi

Shkodër

4

Grudë

6

Kolë Zefi Gjergj Mark Shkembi Ndue Zefi

7

Mhill Zefi

Dobraç

8

Lin Marku

SHBA

9

GjonZefi

Greqi

10

Lazer Zefi

Greqi

11

Fran Zefi

Greqi

5

Shkodër Kiras Bardhaj

12

Marsh Mëhilli

Kukël

13

Nikë Kodra

Trush

14

Zef Shoshi

Tiranë

15

Gaspër Shoshi

Tiranë

16

Vat Cumli

Mahmurras

17

Zef Kodra

Greqi

18

Mark Kodra

Ittali

19

Lulash Kodra

Shkoder

FSHATI GJOCAJ Është një lagje e vogël, që shtrihet në faqen JP të Lumit të Stupes. Fillon nga bregu i këtij lumi deri tek Kisha e Shoshit. Në Veri kufizohet me fshatin tjetër të vogël Pylotaj. Në Lindje me Pepsumaj, në JP me Gjoshajt. Në P dhe VP me Kishën e Shoshit dhe Ndregjinajt në Vl me Celajt. Shtëpitë e banimit janë të vëndosur në mesin e kësaj shpatine aty ku formacionet flishore bien në kontakt dhe ngushtohen nga masivi karbonitik që fillon të çfaqet në JP të Gjocajve kufi me Gjoshajt duke e detyruar Stupen të rrudhet mes strukturave karbonitike që e rrethojnë deri sa përfundon në Lumin e Shalës mes Gurit të Lekës nga P dhe Kodrës së Kujit nga L. Fshati ka sipërfaqe të kufizuar toke, mesatarisht 4 dynym për shtëpi, por të sistemuara me shumë kujdes. Arat janë mbrojtur dhe zgjeruar duke ngritur mure të larta 2-3 m në pjesën fundore, gje e cila i ka bërë më të rrafshta, me të mbrojtura nga erozioni, për rrjedhojë edhe më të yndyrshme e më pjellore. Toka përgjithësisht ka qënë nën ujë, por jo në sasi të bollshme. Burimi kryesor vjen nga drejtimi i Lagjes 124

Prelë Milani

Pylotaj. Gjocajt shtrihen terësisht në zonën bimore të shkurreve të shkozës, të cilat janë shfrytëzuar në maksimum. kryesisht për dru zjarri. Si fasht është i varfër për kullota, por për këtë arsye ka shfrytëzue Karmën e Vojvishtës, e cila është shumë e përshtashme për dimrim, pranverim dhe vjeshtim të dhive për të cilat Gjocaj janë shquar vazhdimisht. Pertej Stupja që gjendet pas shpinës së fshatit Pepsumaj ka gjithshtu kullosa dhe homalla dushku që gjocajt i përdornin për ushqimin e bagëtive gjatë dimrit. Në drurët frutor kumbullat dhe hardhitë kanë qënë dy specjet më të rëndësishme Toponime:Kodra e Gjocajve -Mullini Gjocajve - Qafa e Mullinit - Ara e Lushit - Ara Nën Kolaj - Trojet - Guri i Kolë Sumës - Nën Kishë- Kisha- Ograjat -shkoza e Mark Prekës - Verri i madh - Nën Avull - Kodra e Avullit - Kroni i Avullit, Njergulla - Maknuri (Pertej-Stupja): Para Mullinit - Bulza - Guri Shqipës - Kodra e Gjetheve - Shteku i Krelit- Elteri i Kodrës Vorret e Pepsumajve - Elteri Pepushit - Qafa e Pashisë Martin Hasani (duke filluar nga Shtegu i Krelit e në vijim gjithë këto toponime janë edhe pikë takimet të Gjocajve me Pepsumajt. Vojvishta -Vau i Picit- Fusha e Konakut- Shpella e Plepit Rrahi i Epërm - Rrgalla e Vojvishtës - Bardhulina, Qafat e Shehrit- Qafa e Vojvishtës- Maja e Curreve janë tri maja -Shteku i lopvet- Shtegu i Kurthës - Gërbetat - Vojvishta e Pepsumajve - Vau i Dedë Lekës, Vau tek Fiqtë, Bregu i Nën Koniqeve- Bregu i Mbrapshtisë- Bregu i Shullanit- Bregu i Kotecit Pusat më të rëndësishëm të Stupës janë Pusi i Alagrethës më i shquari për mirë për t’u larë në verë por edhe i pasur me peshk- Pusi i Vaut të Pusit - Pusi tek ujit e Ftoftë (Nën Hunja) Pusi Avell. Gjocajt përbëheshin nga këto familje: Familja e Lulash Sokolit Bregut Lulash Sokoli, babai i Kolës, Franit, Tomës Kolë Lulashi, babai i Martinit Martin Kola, babai i Pavlos Fran Lulashi babai i Gëzimit, Lulit, Gjovalini. Tomë Lulashi nuk ka lënë trashigimtar. Familja Prelë Sokolit Prelë Sokoli babai i Mikelit Pavlinit dhe Angjelinit. Familja e Mark Ndout (Malotes) Mark Ndue Malota babai i Zefit, Ndojës, Gjeloshit dhe Mëhillit: Zef Mark Malota babai i Lushit dhe i Mirashit: Ndue Mark Malota babai i Markur, Pashkut, (Pjetrës e Lekës që nuk jetojnë). Mëhill Mark Malota babai i Palit, Markut dhe Ndocit Pal Mehill Malota babai i Agustinit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

125


Ndoc Mehill Malota babai i Silvestrit Familja Mirash Ndout Mirash Ndou nuk ka lënë trashigimtar në linjën mashkullore Familja e Mark Malës Mark Mala babai i Gjergjit Gjergj Mark Mala babai i Markos Të pesë këto familje quhen shtëpia Mal Tonit. Mal Toni qe babai i Ndue, Sokol e Vatë Malës. Ndue Mala qe babai i Markut, Mirashit, Prekës. Sokol Mala qe babai i Lulashit Nikës, Mirashit dhe Prelës. Vatë Mala pati dy djem Kolën dhe Vatën që kanë vdekë që të dy. Familja e Gjon Ndout Gjon Ndue Rrahi baba i Markut dhe i Kolës: Mark Gjon Rrahi baba i Gjinit, Gjergjit, Prelës dhe Lazrit (vdeke) Gjin MarkRrahi babai i Fredit, Dashamirit Gjergj Mark Rrahi babai i Manuelit dhe Marinit Prele Mark Rrahi babai i Markut, Renit +1 Kolë Gjoni Rrahi babai i Pjetrës, Toninit dhe Marashit (s’ka dial) Pjeter Kole Rrahi babai i Klevinit e Kolinit Tonin Kole Rrahi babai i Ladit.

Në vitin 2000 nga fshati Gjocaj doli dhe familja e Ndue Markut, duke e lenë në vetmi dhe të boshatisur ndoshta përgjithmonë këtë fshtat, shtëpitë e të cilit që tani janë shëndërruar në germadha, ndersa tokat e bashtinat në djerrishte të shkreta. Vendbanimet e reja të Gjocajve 1

Kolë Gjon Rrahi

Shkodër

16

Gjergj Nika

Shkodër

2

Pjeter Kol Rrahi

Shkodër

17

Pjetër Nika

Shkodër

3

Tonin Kola Rrahi

Shkodër

18

Gjovalin Pjetra

Shkodër

4

Marash Kole Rrahi

Angli

19

Luigj Pjetra

Shkodër

5

Gjergj Nikë Lushi

Shkodër

20

Shkodër

6

Kolë Nikë Lushi

Shkodër

21

7

Martin Kolë Lulashi

Shkodër

22

Mark Ndue Malota Pashko Ndue Malota Mhill Mark Malota

8

Gëzim Fran Lulashi

Shkodër

23

Pal Mhill Malota

Itali

9

Greqi Bajzë

Familja e Nikë Lushit: Nikë Lushi, babai i Gjergjit Pavlinit dhe i Kolës Kolë Nika babai i Nikolinit, Gjergji Nika nuk ka djalë.

Lul Fran Lulashi

Bajzë

24

Mark Mhill Malota

Greqi

10

Gjovalin Fran Lulashi

Bajzë

24

Pavlin Nika

Greqi

Familja e Gjelosh Martinit nuk ka lënë trashigimtarë Familja Zef Gjonit Zef Gjoni babai i Zefit dhe i Nikës: Dedë Zefi babai i Gjovalinit dhe i Rrobertit. Nikë Zefi babai i Antonit dhe Gjergjit Familja e Pjetër Gjonit Pjetër Gjoni, babai i Gjovalinit Luigjit + 1. Zef Gjoni dhe Pjeter Gjonit kanë migruar nga Gjocajt përpara 70 vjetësh Familja e Mark Dedës Mark Deda nuk ka lënë trashigimtar në linjën mashkullore. Në vitin 1990 fshati Gjocaj kishte tre shtëpia 1 - Kolë Gjoni 126

2 - Ndue Marku 3 - Mark Gjoni vetëm një më pak se në fillim të shekullit të kaluar kur përbehej nga katër shtepia të: 1 - Ndue Malës 2 - Prelë Nikës 3 - Ndue Lulashit 4 - Gjon Ujkës.

Prelë Milani

11

Gjergj Mark Mala

Shkodër

26

Mark Mhill Malota

Greqi

12

Gjovalin Deda

Bajzë

27

Lulash Zef Malota

Bajzë

13

Rroberto Deda

Bajzë

28

Gjin Mark Rrahi

Grudë

14

Anton Nika

Bajze

29

Gjergj Mark Rrahi

Shkoder

15

Prel Rrahi

Greqi

PYLAJ Ky fshat gjendet në Veri të Pellgut të Shoshit. Kodra e Shëngjergjit e kufizon me Lotajt e Shalës nga Veriu e VP permes dushkanjash te vyera kufizohet me fshatin Pepaj. Lumi i Shalës e kufizin nga JL, ndersa Lugu i thellë e kufizon në J me fshatin Ndreaj. Kufi që vazhdon edhe në drejtim të JP në homallat e Pyllës. Prroni i Sheut e përshkon mes përmes katundin, duke e ndarë në mënyrë simetrike. Pjesa Lindore është në pozicion me të ekspozuar ndaj diellit, më e pjerrët, por që në Kodër Shëngjergj zgjerohet duke formuar tulinën më pjellore të Katundit që ka shërbyer edhe si kryeqender e Arqipeshkvisë së Pultit edhe si qender atministrative e Rrethit dhe Nënprefekturës së Dukagjinit në të kaluarën. Pjesa lindore e fshatit është e ndertuar nga formacione flishore, tokat janë të kafëta dhe bimësia është me e pasur dhe më e larmishme. Pylajt shtrihen në zonën pyjore të dushkut. Tokat bujqësore Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

127


janë në sipërfaqe të kufizuar, por jo në zgrip, siç ngjet zakonisht në zonat malore alpine. Sheu është arterja kryesore ujitëse. Duke pasë parasyshë pozitën relativisht të ulët të katundit, tempraturat e ngrohta gjatë verës, fshatarët kanë arritur t’i marrin tokës miser fasule dhe perime me rendimente të kënaqshme. Pylaj janë katund i dalluar për kultivimin e hardhisë, kumbullave, arrave, geshtenjave dhe drurëve të tjerë më pak të kultivuar si dardhë, modhë, qershi, ftua etj. Toponime: Sheu - Mullini i Vilës - Mullini i Pylajve - Pusi i madh Pusi i Cacës -Pusi Rreshpes - Pusi Zi -Kroni i Sokol Ndout -Kroni i Prekës -Kroni i Dedë Cobnit - Kroni i mirë - Kroni i Mengules -Uji i Sheut- Kroni i Micit. - Ara r Kishes - Ara e Martinit - Ara e Syk Markut - Ara Bytherrathtorit - Qafza e Kolë Hasës -Ara e Shkaraminave - Ara e Kolë Vatit - Ara e Sukullarit - Ara e Ndergeshtenjes - Logu i Dedë Lulashit - Logu i Ndue Sokolit - Fusha e Filipit - Ara Qafë Dardhës - Lami i Nndout -Ara e Pjetrit - Arat e Prekë Martinit- Arat në Kajda - Brojat e Micit - Ara e Kronit - Karma e Vilës- Curri i Bardhë - Lugu i Këlcyrës Curri i Shelberës - Curri i List - Shpati i shpellës - Qeta e madhe - Kodra e Bletës - Arrat mb i Krue - Kodra e Skutës - Qetat e Martin Kolës - Qetat e Micit - Shtegu i Keq - Te Suka - Curri i Zermit - Curri i zi - Rasa e Magallës - Karma pertej Sheut -Shpella e dhënve - Shpella e dhive - Shpella e Lakuriqve - Kodra e Mark Kocit - Quku i Elterit - Boka e Kuqe - Kodra e Kajës - Guri i Ndrenikës - Shporja - Uji i Merganës Kashnjeti i Ndue Sokolit- Kashnjeti Dedë Lulashit - Kashnjeti i Vilës - Elteri i Marash Vatës - Kodra e Gjatë - Livadhi i Pal Kolës - Rasa e Sipërme Gumnari - Rasa e Sipërme Guri Cobanët - Kodra e Murganës - Guri i zi - Homalla e Nikës. Në vitin 1990 fshati Pylaj përbehej nga këto familje 1

Gjelosh Prelë Rreshpja

10

Mhill Dedë Shporja

2

Ndoc Prelë Reshpja

11

Zef Dedë Shporja

3

Lush Prelë Rreshpja

12

Nikë Paloka Arra

4

Gjon Dedë Sukullari

13

Martin Kola Fusha

5

Lulash Mark Gështenja

14

Fran Pjetra

6

Gjergj Kolë Qafza

15

Vuksan Leka

7

Pal Kolë Qafza

16

Pakokë Leka

8

Shan Ndue Lami

17

Pjeter Lekë Kodra

9

Palokë Gjon Arra

18

Kolë Vuksani

1 - Shtëpia e Dedë Lucës Kolë Hasa, Dedë Çobani, Prelë Toma 2 - Shtëpia e Mark Pepës Mark Marashi 3 - Shtëpia e Deli Gjokës, Ndue Sokoli, Ndokë Mici, Pjetër Mici, Kolë Filipi 4 - Shtëpia e Nojajve Dedë Lulashit 128

Prelë Milani

Familja e Kolë Hasës Kolë Hasë Qafza babai i Gjergjit dhe i Palit Gjergj Kolë Qafza babai Zefit dhe Nikolinit Zef Gjergj Qafza një djalë Nikoll Gjergj Qafza 5 djem. Pal Kolë Qafza babai i Marashit, Markut dhe Ndojës Marsh Pal Qafza një dalë. Familja e Dedë Çoban Sukullarit Dedë Çoban Sukullari, babai i Gjonit, Markut, Pjetrës, Martinit Gjon Dedë Sukullari, babai i Kolës, Mirashit dhe Dedës, Zefit. Mark Dedë Sukullari, babai i Gezimit dhe Ermalit Pjetër Dedë Sukullari dy djem Martin Dedë Sukullari dy djem Famlia e Prelë Tomës Prelë Toma babai i Gjeloshit, Ndocit dhe Lushit Gjelosh Prelë Reshpja, babai i Prelës, Vatës, Lulecit dhe Lekës Ndoc Prelë Reshpja, babai i Nderimit, Bekimit, Ejllit+ 1 Lush Prelë Rreshpja një djalë Familja e Mark Marash Gështenjes Mark Marash Gështenja, babai i Lulashit Lulash Mark Geshtenja, babai i Gjeloshit dhe Ndoshit Gjelosh Lulash Geshtenja dy djem Nosh Lulash Gështenja një djalë Familja e Ndue Sokol Lamit Ndue Sokol Lami, baba i Shanit Mirashit dhe Sokolit Shan Ndue Lami, babai i Gjovalinit, Gezimit, Gjinit dhe Toninit Gjovalin Shan Lami, babai i Kristjanit Mirash Ndue Lami, babai i Gjergjit, Besnikut, Dritanit dhe Edit. Familja e Pjetër Micit Pjeter Mici babai i Mëhillit, Lulashit, Franit dhe Marashit Marash Pjeter Mici, babai i Marinelit, Marjos dhe Marenglenit Mhilli, Lulashi dhe Frani nuk lanë trashigimtarë Familja e Ndokë Micit: Ndokë Mic Qeta babai i Prekës, Nikollës, Martinit, Lazrit Nikollë Ndokë Qeta, babai i Petritit dhe Pavlinit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

129


Prekë Ndokë Qeta, babai i Zefit dhePjetrës Martin Ndokë Qeta, babai i Edmondit Lazer Ndokë Qeta, babai i Fredit Gjin Ndokë Qeta, babai i Ledit dhe Dritanit Familja Filip Bush Fusha Filip Bush Fusha, babai i Kolës dhe Zefit Kolë Filipi Fusha, babai i Martinit dhe Gjeloshit Martin Kola Fusha, babai i Kolës, Pavlinit dhe Dedës Gjelosh Kola Fusha një djalë Familja e Palok Gjon Arrës Palokë Gjon Arra, babai i Nikës dhe i Pjetrës Nikë Palokë Arra, babai i Marashit, Gjonit, Tomës, Skenderit dhe Kolës Pjeter Palokë Arra dy djem Familja e Dedë Lulash Shporja Dedë Lulash Shporja, babai i Mhillit dhe Zefit Mëhill Dedë Shporja, babai i Palit, Ndocit, Vatës, Ndojës, Mirashit Zef Dedë Shporja babi i Kolës, Gjergjit, Sokolit, Lulashit. GURI I LEKËS Guri i Lekës është një fshat në JL të Malit të Cukalit, në sektorin e fundit të rrjedhës së Lumit të Shalës, pikerisht në pjesën ku ky lum detyrohet të marrë një kthesë të fuqishme nga drejtimi V-J në drejtimin V- JL për shkak të përballjes me masivin gjigand të Cukalit. Guri Lekës në JP kufizihet me krahinën e Dushmanit në Veri me masivin e Cukalit, me të cilin e ndan Qafa e Çisë, në VP kufizohet me Çijat e Palajve, në Jug kufizohet nga Lumi Stupja, ndersa në JL Lumi i Shalës e ndanë me Mollën e cila i qëndron përballë lart si Shpata e Demokleut. Guri i Lekës është fshati i ekstremit JP të Shoshit i vendosur mes një masivi të dendur pyjor në pikëtakimin e dushqeve me ahishtet. Sipas traditës gojore që rrefehet brez pas brezi në Dukagjin emri këtij fshati lidhet me emrin e Princit të ndjerë Lekë Dukagjini që në malet e Kanusë rrespektohet si hero kombëtar dhe babai i së drejtës shqiptare. ”Dukagjini i Dukagjinve ruajti fenë, besën e kanunë me armë në dorë, qysh ditën që sipas gojdhënës, të gjallë në popull, Lekë Dukagjini i lëshoi namën turkut prej Gurit të Lekës e deri sa erdhën ditët e lirisë”37. Në kohën e Luftës së Dytë Botrore një ekspeditë arkeologjike italjane ka bërë studime në Fshatin Guri i Lekës për të konfirmuar vertetësinë e legjendes që thuhet se Lekë Dukagjini është varrosur në ketë fshat. Rezultatet e studimit nuk u bënë të ditura asnjëherë. Ka disa autor të cilët Gurin e Lekës e supozojnë si vendbanimi i Lek Spanit, supozimi i pa argumentuar me fakte konkrete dhe që nuk u pëlqen fare ta marrin në konsideratë dukagjinasve të Dukagjinit të ri. Gjithësesi Guri i Lekës është një fshat i vogël, por historik i Shoshit, aty është rritur dhe burrëruar heroi epik i Lahutës së malsisë 37

130

At. Benardin Palaj “Hylli i Dritës nr 12-12 1941, fq 246

Prelë Milani

Sokol Tona, luftarë syshkëndi që u flijua për mbrojtjen e trojeve tona kombëtare në Vraninë së bashku me Oso Kukën. Nga Guri i Lekës ka qënë trimi Ndoc Kola i sprovuar në prita e mejdane duke filluar që nga Kryengritjet e viteve 1910 kunder Turgut Pashës në Qafën e Agrit, me 1911 merr pjesë në ngritjen e flamurit në Deçiç. Sipas autorit Sejfo Vllamasi në librin e tij “Ballafaqime politike’’, qysh nga ngritja e flamurit në Vlorë 1912”Ndoc Kola është autori i vrasjes së Hasan Riza Pashës me 1913”38. Guri i Lekës në të shkuarën përbehej: Nga shtëpia e Prekë Ukës, prej të cilit rrjedhin familja e Pap Prekës parardhësit e Zef Ndojës, Sokol Tonës dhe Ndoc Dedës. Shtëpija e Ndoc Kolës, Vuksan Lekë Martinit... Ndokë Micit (që e kishte shtëpinë në Blini më JP-të Gurit të Lekës. Të gjithë banoret e Gurit të Lekës janë të një barku me Pylajt e tjerë. “Njaj Ndosh Vuka burrë i vogël Thirrë më ka gjyqi në Shkodër I kam ba pashës një sherr të vogël Ja kam vra 3 vetë me’j kokërr” Kjo këngë e vjetër epike, që kendohej dikur me lahutën e motit i kushtohej Ndosh Vukës së Pylajve për trimërinë e diftuar në luftë me asqerin e dauletit. Babai i Sokol Tonës quhej Lulash Preka, por thirrej me përkedheli Tona. Në Dukagjin emrat mashkullore theksohen me “a” jo me “i” (Tona, Prela, Zefa, Pjetra etj). Tona (ose Lulash) Preka është axha i Ndoc Dedës së Gurit të Lekës. Familja Zef Kolës Zef Kolë Drrasati babai i Nikës Nikë Kolë Drrasati babai i Ndocit, Dedës, Palit dhe Pjetrit Zef Kolë Drrasati babai i Marku dhe i Mhillit Mark Zef Drrasati babai Ndojës dhe Aleksandrit Ndoc Nikë Drrasati babai i Sokolit, Alfredit, Refaelit, Arbenit dhe Nikolinit Dedë Nikë Drrasati babai i Mondit Pal Nikë Drrasati babai i Ardit Familja e Zef Ndojës Ndue Gjoni babai i Zefit Zef Ndue Harusha babai i Ndojës dhe Franit Ndue Zef Harusha babai i Gjonit (1dialë) dhe Paulinit Fran Zef Harusha babai Toninit (2 djem) dhe Dedës (një dialë) Familja e Vuksan Lekës Vuksan Leka ishte djali i Lekë Martinit, Vuksani nuk pati djalë por 5 vazja, as axha i tij Prekë Martini nuk la trashigimtarë. Vendbanimet aktuale të ish fshatit Guri i Lekës

38

1

Ndoc Nikë Drrasati

Shkodër

2

NikolIë Ndoc Drrasti

Shkodër

Dedë Toka Gazeta Dukagjin nr 51 shkurt 2008

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

131


3

Sokol Ndoc Drrasati

Itali

4

Fred Ndoc Drrasti

Tiranë

5

Refael Ndoc Drrasati

Shkoder

6

Ben Ndoc Drrasati

Shkodër

7

Pal Nikë Drrasti

Amerikë

8

Dedë Kolë Drrasti

Shkodër

9

Mondi Dedë Drrasti

Irlandë

10

Pjetër Nikë Drrasti

Shkodër

11

Mark Zef Drrasti

Shkodër

12

Aleksander Mark Drrasati

Shkodër

13

Ndue Zef Harusha

Shkoder

14

Gjon Ndue Harusha

Kanada

15

Pavlin Ndue Harusha

Kanada

16

Tonin Fran Harusha

Bardhaj

17

Dedë Fran Harusha

Bardhaj

SHPEPIA E LEKË CAMËS KODER-SHENGJERGJI Ështe e vetmja shtepi në Shosh që nuk rrjedhë gjenologjikisht në linjën mashkullore as nga baku i Gjol Sumës, as i Pepë Sumës. Gjithësesi në linjen gjenologjike amësore është gjysëm shoshshjane, plus bashkjetesën pësë breznore mes shoshjonve. Camë Deda që në moshë të mitur mbeti jetim, u rrit tek dajat (shtëpia e Mark Marshit të Pylajve), u pranua nga dajadharët si pjestarë barabartë i bshkësisë gjindore pa pargjykim dhe me itegritet u bë pejsë organike e fistit tersisht homogjen të Shoshit Camë Deda pati djalë Lekë Camën i cil la pas pesë djem Vuksan Leka Palok Leka, Pjetër Leka, Zef Leka Mëhill Leka Vuksan Leka babai i Markut dhe Kolës Mark Vuksani banbai i Lëkës, Nikës, Viktorit dhe Franit Kolë Vuksani babi i Kristjanit, Vuksanit dhe Gentjanit Palokë Leka babi i Ndojës dhe Nikollës Ndue Paloka babi I Mirashi (s’ka dial, Gjovalinit (3 djem, Gjonit (2 djem), Eduardit Nikollë Paloka babi i Tomës Agimit, Linit, Ndrekës dhe Camës Pjeter Leka babai i Dedës, Gjokës, Gjergjit, Lazrit, Pllumbit, Gjinit Dedë Pjeter Kodra babai i Aleksit dhe Fredit Gjokë Pjeter Kodra babai i Emiljanit Lazër Kodra babi i Elvisit dhe Eltonit 132

Prelë Milani

Gjergj Pjeter Kodra babi i Pjerinit PlLumb Pjetër Kodra babi Zefit dhe Albertit Gjin Pjetër Kodra beqar Zef Leka nuk la trashigimtar Mhill Lekë Cama, babai Arbenit (1 dial), Angjelinit, Sokolit dhe Kujtimit Levizjet migruese të fshatit Pylaj para viteve nëntëdhjetë 1

Ndoc Kola

Shkodër para 1944

2

Zef Kola

Shkodër para çlirimit

3

Pjeter Kola

Shkodër para çilrimit

4

Nikollë Ndoka

Ajasëm para vitit 1967

5

Martin Ndoka

Ajasëm Perapar vitit 1967

6

Lazer Ndoka

Ajasëm para vitit 1967

7

Marash Mici

Shkoder në vitet 60-të

8

Prekë Ndoka

Ajasëm 1978

9

Pjeter Dedë Sukullari

Shkoder ne vitete 80-te

10

Ndue Zef Harusha

Shkoder përpara viti 1967

11

Mirash Ndue Lami

Përpara viti 1967

12

Zef Filipi

Para viti 1967

13

Ndue Paloka

Para vitit 1967

14

Gjokë Kodra

Para vitit 1967

Levizjet pas vitit 1990 1

Ndoc Reshpja

Hot i ri

11

Gjelosh Kolë Fusha

Shkodër

2

Shan Ndue Lami

Bardhaj

12

Zef Gjergj Qafza

Tiranë

3

Gjon Dedë Sukullari

Berdicë

13

Tonin Shan Lami

Itali

4

Martin Ded Sukullari

Itali

14

Gjin Shan Lami

Itali

5

Martin Kol Fusha

Torovicë

15

Gjovalin Lami

Bardhaj

6

Nikë Palok Ara

Shkodër

16

Gëzim Shan Lami

Bardhaj

7

Pjetër Palokë Ara

Grudë

17

Lush Prel Rreshpja

Itali

8

Pal Mëhilli

Grudë

18

Marash Pali

Shkodër

9

Ndoc Mëhilli

Grudë

20

Marash Lulashi

Shkodër

Prelë Gjelosh Rreshpja

Bardhaj

8

Mark Vuksani

Grudë

10

Familja e Lekë Camës 1

Dedë Kora

Shkodër

2

Lazer Kodra

Shkodër

9

Nikollë Paloka

Grudë

3

Gjergj Kodra

Shkodër

10

Ndue Paloka

Shkoder

4

Pllumb Kodra

Grudë

11

Mhill Leka

Grudë

5

Gjin Kodra

Greqi

12

Arben. M. Kodra

Itali

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

133


6 7

Gjokë Kodra Gjon Ndue Paloka

Shkodër Shkoder

13 14

Gjovalin N. Paloka Tonin Kodra

Shk. -Itali Greqi

Banorët e Pylajt 1

Gjergj Kolë Qafza

4

Zef Dedë Shporja

2

Nikolin Gjergj Qafza

5

Kol Vuksani

3

Mhill Dedë Shporja

6

Lulash Gështenja

FSHATI PiLOTAJ (rrjedh nga fjala “pilot”, vendbanim i pultit të vjetër) Fshati Pylotaj gjendet në pjesën Prendimore të rrjedhës së mesme të Stupes. Nga veriu kufizohet me Çilkokun, në drejtim të VP kufiri vazhdon me Ndergjinajt, me Gjoshajt, kurse JP ka fshatin Gjocaj. Bazamenti litologjik i truallit ku shtrihet fshati ëshë i ndertuar nga formacione të buta tipike flishore, coptimi horizontal i terrenit është i konsiderueshëm, veprimtaria e erozionit në shpatet e disa sektorëve ka krijuar vatra aktive. Mbizotërojnë tokat e kafëta, bimësi tipike janë lajthia, shkoza, verri, dushku dhe gështenja. Pylotajt në gjysmën e shekullit të kaluar numroi vetëm tre shtepi. Fshati nuk ka shumë tokë por arat janë të sistemuara me shumë kujdes, uji e vaditshëm ka qënë relativisht i mjaftueshëm por jo i bollshëm. Në aspektin ekonomik si çdo fshat i Shoshit ka qënë i drejtimit bujqësoro-blegtoral. Pylotajt janë shquar si bujq dhe blegtor të mirë, krahas misrit dhe perimeve vend me rëndësi zënë hardhitë, kumbullat dhe gështenjat. Teritori i fshatit nuk ka qënë shumë i pasur me kullota, prandaj për ketë qellim kanë çfrytëzuar karmën e Kodrës së Kujt, shumë e mirë për stinët e vjeshtës, dimrit dhe pranverës. Kodra e Kujit është një kurrizore malore me lartësi mesatar e cila ngrihet si perde ndarse mes Lumit të Shalës dhe degës kryesore të tij Stupjes. Pylotaj si buq vital e duar shkathët i kanë nxjerrë me thonjë malit disa arza pjellore qoftë për miser ndonse pse pa ujë (tokë rezistente ndaj thatësirës, madje i përshtatej një lloj kollomoqi farë e vogël që piqej shpejt, pa dyshim nga miserishtet më të shijshme) por në mënyrë të veçantë për grosha dhe patatet kurrë nuk rrinin pa bereqet. Kodra e Kunjit shquhet për mbulesën e dendur bimore me dushk, shkozë, frashër, mëlleze, bli, krekc, panjë dhe sidomos gështenjët në formë masivi. Në shkuarën ky fshat përbehej nga: 1. Shtëpia e Rufec Dedës, 2. Prekë Ndout, 3. Vuksan Markut. Në vitin 1990 ky fshat kishte 9 tyme

134

1

Pal Kolë Ara me djem

2

Gjergj Kolë Ara

3

Vatë Rufec Fusha me djem

4

Zef Nikë Guri

5

Petrit Nikë Guri

6

Lulash Prekë Ara me djem

Prelë Milani

7

Ndosh Prekë Ara

8

Gjelosh Mark Ara

9

Pjetrush Mark Arra me djem

Venbanimet e reja 2010 1

Marash Vat Fusha

Shkodër

2

Kolë Vat Fusha

Shkodër

3

KujtimVat Fusha

Shkodër- Itali

4

Zef Vat Fusha

Itali

5

MartinVat Fusha

Vrakë

6

Nikollë Vat Fusha

Golem

7

Sokol Pal Ara

Belgjikë

8

Petrit Pal Ara

Itali

9

Ndue Kol Ara

Koplik

10

Gjegj Kolë Ara

Oblikë

11

Ndokë Gjelosh Ara

Shkoder

12

Pjetrush Mark Ara

Golem

13

Dedë Marku me 4 djem

Shkodër

14

Lazer Pjetrushi Ara

Golem

15

Fran Pjetrush Ara

Golem

16

Zerf Nikë Guri

Greqi

17

Pertit Nikë Guri

Shkodër

18

Mark Ndosh Ara

Bardhaj

19

Mirash Ndosh Ara

Grudë

20

Pjetër Lulash Ara

Shkodër

21

Tomë Lulash Ara

Bardhaj

Fshati Pylotaj që nga tetori i vitit 2006 kur doli banori i fundit Mark Ndoshi është një fshat i i zbrazur plotësisht, banoret e vetëm dëshmitar të historisë së ketij vendi janë të shumit e varrezave. Familja e Lulash Prekë Arës: Lulash Preka babai i Tomësdhe Pjetrit Tomë Lulash Arra babai i Prelës që nuk jeton, Nikolinit, Zefit Pjetër Lulash nuk ka djalë. Pjestarët e kësaj familje jetojnë në Shkodër. Familja e Ndosh Prekës: Ndosh Preka babai i Markut (3 djem), Mirashit, Agronit, Pavlinit. Familja e Nikë Vuksanit: Nikë Vuksan Guri babai i Zefit, Petritit, Vuksanit dhe Palit. Zef Nikë Guri babai i Gjovalinit Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

135


Familja e Kolë Rrufec Arës: Kolë Rrufeci, babai i Palit, Ndojës dhe Gjergjit. Pal Kola babai i Petrit dhe i Sokolit. Ndue Kola (1 djalë). Gjergj Kola babai i Fatmirit. Familja e Vat Rufec Fushës : Vat Rrufec Fusha babai i Marashit (3 djem), Martinit, Zefit (1 djalë), Nikollës (1 djalë Çesku), Kolës (2djem), Kujtimit (1 djalë) Familja e Pjetrush Mark Arës: Pjetrush Marku babai i Lazrit (2 djem Kristjani-Ndoja), Franit (3 djem), Markut, Ndocit, Gjonit. Familja e Gjelosh Markut: Gjelosh Mark Arra babai i Ndokës Ndokë Gjelosh Ara babai Martinit, Noshit dhe Gjeloshit Familja e Dedë Markut:Deda babai i 4 djemve, jeton në Shkodër është banori i parë migrues i këtij fshati që në kohën përpara kolektivizimit të bujqësisë, me 1967. PEPSUMAJT (GJYTETËZA e Shoshit) Pepsumajt e Shoshit shtrihen në segmentin e poshtëm të rrjedhës së mesme të Lumit të Shalës. Më konkretisht në faqen lindore të masivit flisho-kodrinor (Kodra e Shmrisë - Maja e Krelit), që sherben si një kordon ndarës simetrik mes Lumit të Shalës dhe degës së tij më të madhe Stupës së Shoshit. Pepsumajt kacavarën në mënyrë sporadike lart nga maja e Kodrës së Martinit, deri tek Ura e Pejës në breg të lumit, përgjatë një shpati të pjerrët rreshpor. Shtëpitë janë ngulitur në tre nivele formacionesh të buta litologjike. 1-Në pllajën e Kodrës Martinit 450-500 m mbi nivelin e detit, kanë banurar familjet e Sokol Marashit, Prelë Gjokës, Ndoc Kolës dhe Zef Ndreshës, ky i fundit i pari migrues i këtij fshati i cili u bë tregtar i madh në Shkoder, ai pati tre vajza dhe gjithë pasurië ja konfiskoi P. P Sh-ja, pas ardhjes në pushtet në vitet e para pas çlirimit 2-Tulina e Gjytetzës kërthiza qindra vjeçare e fshatit. Pepsumaj Gjytezë është toponim që rrjedh nga emri një qyteze të rrenuar mesjetare të Principatës së Pultit të vjeter, e cila saktësisht nuk dihet se ku ishte, tek Dardhat në Fushë të Grishës apo në fshatin e sotëm me të njejtin emer. Gjithsesi duhet kazma e arkeologut për të nxjerrë një përfundim konkret pasi muret të vjetra që gjendën në këtë hapsirë mund të vertetojnë edhe një enigëm tjeter ende të panjohur deri më sot se ku gjendej Shoshi i vjeter (Pulat) i papërkufizuar qartë asnjëherë. 3- Katundi i poshtëm, vetëm me tre shtëpia dikur ish- stane (koniqe) të 136

Prelë Milani

vendosura larg njera- tjerës si në kulmet e një trekëndëshi barabrinjës (Fusha e Pllasit- Fusha e Dhelprës dhe Fusha e Vukaçit) Pepsumajt kufizohen në V me fshatin Ndreaj, në VL me Brashtën, në JL me Mollën, në VP me Pylotaj, në P me Gjocajt dhe JP me Palajt dhe Gurin e Lekës. Tre nga pese djemet e Mustafë Hysës që mbijetuan Aliajt, Demajt dhe Hajdarajt qëndruan në Qjytetza. Pinjolli i fundit i Hajdarajve Sokol Kola në mes të shekullit të kaluar vdiq duke mos lënë trashigimtarë. Poshtë kopshtit të Lagsinës në mes të Fushës së Vukaçit dhe Fushës së Dhelprës janë themelet e kullës dhe pak më poshtë ara e Hajdarajve. Në Mollë në vendin e Molliqve (anasve të vjetër Pulatas) u vëndosë dy vëllezrit e tjerë Sulë Mustafa (Jakajt), Ulë Mustafa (Ulçajt). Në Qytetza kanë qënë kullat e 1-Ujkë Lulashit 2- Mark Milanit 3-Lekë Prelës 4-Mirash Gjonit 5-Marash Markut 6 -Gjon Dedës. Pepsumajt janë një fshat i vogël me sipërfaqe toke relativisht të kufizuar, me shumë pak uji për vaditje, shumë të permendur për kultivimin e hardhisë, pa dyshim rakia dhe vera e Pepsumajve kanë qënë dhe mbeten të pashoqe në gjithë hapsirën e Alpeve shqiptare. Pepsumajt me karmat e pasura për kullota (Vojvishta, Stijani, Katërviçi, Mbas Branikut, Fusha e Bathës), bjeshkët e Qafës Lisit dhe Livadhet prrallore të Liqenit kanë qenë baza e mirë për zhvillimin e blegtorisë, e cila ka qënë dega kryesore e ekonomisë së tyre. Pepsumajt dhe Molla duke qënë blegtorë të përmendur, janë mirëushqyer tradicjonalisht në mënyrë të bollshme në kushtet e një klime shumë të pastër duke formuar një prototip fiziku të pashëm, të shendetshëm dhe nga më azganet e Pellgut të Duakgjinit. Toponime Maja e Krelit ndodhet si pikpytje mbi Gjytetza - Shtegu i Krelit- Reshpja e Gjytetzës është lartësia e parë mbi shtëpiat e katundit. - Suka e Milicës (mbi varre) - Elteri i Mullinit (në koder ku hyn rruga për Gjocaj) - Elteri i Thepave të Zez 250300 më lart në vijë të drejtë me Eterin e Mullinit Thepat e Zez (mbi Pepsumaj)- Qafa e Pashisë është në përfundim të Thepave të zez- Thepi ku është vra Ukë Staka Gryka e Martin Hasanit - Nën Mbiudhe - Maja e Sukës së Kodrës Martinit (Maja e Sukës dhe Maja e Krelit janë dy pikat më të larta të vargut kodrinor rreshpor Krel -Maja e Sukës - Kacuti poshtë majës së Sukës është masivi gjigand gelqerore dhe pikë kontakti i karbonitikëve me flishet - Rrasa e Kacutit ka sherbyer gjithmonë edhe si orë lokale, për banoret e Brashtes, Mollës dhe barinjtë e Qafës se Lisit, Katërviçit, Lëqenit etj. Kur në rrasë të Kacutit binte hija ora gjithmonë konsiderohej 12. - Ura e Pejës -Bregu i Gjonit, (poshtë Urës së Pejës rreth 200 m) Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

137


Fundi i Vojvishtës (poshtë Urës së Pejës 200-300 m). - Shpella e Bregut të Gjonit zen rreth 30-40 kokë bagëti për strehim - Fusha e Dhelpnës - Aret e Mulës (Mul Mustafës) - Arat e Ndreshës (afrë rrugës që të çon në Mollë) - Vau i Ozmanit (sipër Urës Pejës 200-300 m) - Gurra e Meguls pas Pllasit Arat e Pllasit (Pllas i thonë tubave ose kapave të kashtës së kollomoqit, dikurë ka pasë shumë pllasa prandaj i mbeti emri tek Pllasët (Pllasi) - Fusha e Prekë Velës - Fusha e Vukaçit (aty ku ndodhet shtëpia e Lulash Vuksanit) - Fusha e Hajdarajve - Rrahi i Culit sipër Hajdarajve - Lagsina- Pusi i Verrave - Pylla e Degëve - Currëmbuzmat (Curri buzë shkëmbit në pjesën jugore të fshatit)- Rasa e Prenushit - Shteku i Masvreshtit Qetat e Shegojit- Suka e Vrështit (vëndi ku është shtëpija e Mëhill Nikës) - Fusha e Pepushit- Kopshti i Babokut - Suka e Gjelit (aty ku ndodhet shtëpia e Dedë Lushit) Vreshti i Vatës - Guri i Kshtejave -Vorret e Kishës së Shelbumit- Brija e Marr Nikës- Gështenja e Lekoçit (një gëshenjë gjigande shumë e vjeter e mbjedhur nga Lek Deda i Dedë Mustafës sot ka vetëm trungun) Gështeja Mixhokut (në krye të Arës së Zef Prelës). Gështenja e Vuksanit në Prrue të Arës së Dedë Ndocit- Gurra e Sipër- Lami i Pepçit - Gropca - Shteku i Pashisë - Fusha e Grishës - Thepat e Bardhë -Thepi i zi - Gryka e Stijanit - Logu i Dardhave - Ujit e Melit - Kodra e Martinit, thuhet se aty janë nda Mollë e Pepsumaj - Kodra e Palit - Arat e HilësKroni i Lulash Nocit- Kashnjetet e Ndue Sokolit- Kashnjetet e Lulash Ndocit Homallat e Lulash Ndocit - Tek ka këcye Pepushi - Vorret e Shmrisë. Vojvishta - Kodra e Çobanet - Rrypi i Vojvishtës - Shteku i Kurthës - Guri i Bardhë - Shtegu i Lopvet- Qafa e Vojvishtës - Qafat e Shehrit - Rrgalla e Vojvishtës - Kryja e Sutit-, Rrypi i Krelit- Shpella e kuqe - Lugu i Brejt - Qeta e Urthit. Toponime pertej lumit:Katërviçi i madh dhe i vogël - Fusha e Bathës - Mullini i Gërcullit - Sterat e Kolit - Mbas Branikut - Lami Shpellës - Prroni i Mullinit -Shteku i Rretës i poshtmi dhe i sipërmi - Prroni i Palëns - Kodra e Rogës - Palna e Ndue Marashit- Brija e Ahit të Madh- Elteri i Rrahit -Rahi Plepët - Stera e Katerviçit - Mbrapshtia - Shteku i Ukës - Maja e Styllës - Pirrat -Rraja e Shkamit Roga e Gurrës - Gurra te Konaku i Bal Markut - Geshtenja tek Konaku i Bal Markut gjigande me perimeter mbi 2 meter. -Pylla e Gjokës - Rrahi i Djegun - Qafa e Lisit - Kodra e Demës - Qeta e Krapesë - Shteku i Shkamit të Kuq -Laku i Branikut - Patina - Curri i Thanave -Te rrzimet - Qetat e Konakut - Rrahi i Lulit - Lugu i Thive - Livadhi i Zefit - Lugu pas livadhit të Zefit - Guri Bardhë - Qetat e Shkamit të Kuq - Qetat e Mëhill Pjetrës - Prozhmi - Shkalla e Mushkut - Qetat e Shkallës së Mushkut - Fusha e Mëhill Pjetës - Shpella e Grebujave - Livadhi i Brejave - Shtizat -Palnat e Gjokës - Rrypet e Shtizave - Curri i Palnës - Rrasa e Gjokollarit - Dardha e Grykës - Gryka e Kolë Nikës -Mbas Grykave - Logu i Lqenit - Mrizi i Logut - Logu i Mëhill Nikës - Logu i Sokol Ujkës - Trulli i Koniqeve të Demajt- Livadhi i Noc Marashit- Kodra e Gjokollarit - Brija e Logut- Livadhi i Gjatë - Shtegu i Livadhit Gjatë- Rrypi i Livadhit Gjatë- Roga e Livadhit të Gjatë - Maja e Livadhit të gjatëLugjet - Kodra e Mrizit - Kodra e Kumbullave të Egra- Gurra e Vogël - Krojet e Mrizave - Maja e Shkuqit - Gurra e Shkuqit - Livadhi i Bal Markut në Shkuq. Pepsumajt kanë jeturar së bashku në harmoni shembullore për qindra vjet me 138

Prelë Milani

rradhë, pasuesit e tre nga shtatë djemtë e Mustafë Hysës; 1- Dedë Mustafa -Vllaznia (Aliaj) 2- Demë Mustafa - Vllaznia (Demaj) 3- Vukë Mustafa - Vllaznia (Hajdaraj) i dalur fare përpara 50 vjetësh. Vëllezërit Sulë e Ulë Mustafa pasi u ndanë në Kodër Martinit me (Dedë e Demë Mustafën) u vendosën në fshatin Mollë. Vëllezërit Mul dhe Gjel Mustafa nuk patën fat të lënë trashigimtar. I vetmi kujtim që ruhet prej tyre, janë toponimet Arët e Mulës (Gjytetza) - Suka e Gjelit (Gjytetza)- Ara e Gjelit (Mollë). 4-Vllaznia Ndreshaj (Ozman Hysa). (Shtëpia e Lulash Ndocit dhe Gjokë Vatës) rrjedhin nga trungu i Ozman Hysës vëllai i Mustafë Hysës dhe Isuf Hysës. Vllaznia e Ozman Hysës u shtua shumë pak duke mbetur gjithmonë një ose dy shtëpi. Kanë pasë si pasuri shumicën e kodrës së Martinit, tokë e bollshme por pa uji, kashnjetet dhe homallat dushkore më të mira të Shoshit Pasuesit e Isuf Hysës, dolën nga Pepsunajt e u vendosën në Mes, më pas islamizohen duke fituar ofiqin e të parit të Mesit. “Ky fis sot quhet Haxhi-Ymeraj, pasardhës të një farë Ndoje, prej mahallës së Mustafë Hysës së Pepsumajve të Shoshit” 39. VLLAZNIA ALIAJ (Dedë Mustafa) ka qënë djali i parë në rradhën e lindjes mes 7 djemve të Mustafë Hysës. Aliaj janë familjet e Prelë Mirashit, Ndoc Marashit, Vuksan Lekës Nikë Lekës Prelë Mirash Bungu babai i Zef Prelës Zef Prel Bungu babai i Palit dhe Kolës Palë Zefi babai i Gjegjit Gjergji Pal Bungu babai i Valentinit dhe Markeljanit Kolë Zef Bungu babai i Marjanit. Ndoc Marash Ahiri babai i Dedës dhe Ndojës Dedë Ndoci la trashigimtare një vajzë, Marien. Ndue Noci nuk la fare trashigimtar. Mark Marash Ahiri nuk la trashigimtar në linjën mashkullore (vetëm 1vajzë, Prenën, martuar në Preçaj me Mhill Kolën) Vuksan Lekë Vojvoda baba i Lulashit, Lekës dhe Keqanit Keqan Vulksani nuk la trashigimtar, ashtu si axha i tij Shytoj Leka Lulash Vuksan Vojvoda babai i Gjonit, Kolës dhe Çeskut. Gjon Lulash Vojvoda babai i Dedës dhe Fatmirit: Kolë Lulash Vojvoda babai i Dritanit: Çesko Lulash Vojvoda babai 39

H. Kopliku. ”Cirka”, nr 24, qershor 1939, fq 147.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

139


Lekë Vuksan Vojvoda baba i Vuksanit Vuksan Lekë Vojvoda babai i Aleksandrit Aleksandër Vuksan Vojvoda babai i Nuelit Nikë Lekë Lami babai i Mëhillit, Marashit dhe Ndokës: Mëhill Nika babai i Nikollës dhe Kolës. Nikollë Mëhilli babai i Mikelit dhe Pllumit. Kolë Mëhilli babai i Nikolinit. Marash Nikë Lami babai i Markut dhe i Pavlinit. Mark Marash Lami 2 djem Ndokë Nikë Lami nuk ka trashigimtar VLLAZNIA DEMAJ (Demë Mustafa) :përbehet nga tri shtëpia: 1-Shtëpia e Bal Demës Ujkë Lulashit, Gjelosh Lulashit Milan Çunit 2- Shtëpija e Gjol Demës: Mark Mëhilli Gjokë Luli Kolë Gjoni Lulash Gjonit, të cilat nuk kanë lënë trashigimtar 3- Shtëpia e Marash Demës: Ndue Sokoli, Marash Sokolit Kolë Prelës, Shtëpia e Bal Demës: Balë Dema babai i Lulash Balës dhe Mark Balës: Lulash Bala babai i Ujkë Lulashit dhe i Gjelosh Lulashit. Ujkë Lulashi babai i Sokolit, Voglit, dhe Prekës: Prekë Ujka nuk la trashigimtar Familja e Vogël Ujkës Vogël Ujka babai i Marashit dhe i Ndokës Marash Vogël Ujka babai Gjonit, Lekës dhe Kolës Gjon Marash Ujka babai i Ardianit dhe Nardit Lekë Marash Ujka babai i Astritit Astrit Lekë Ujka baba i Xhuljanit, Orgesit Kolë Marash Ujka babai i Pjetrës Pjetër Kolë Ujka nuk ka djalë. Ndokë Vogël Ujka babai i Martinit, Gjeloshit, Nikës, dhe Lazrit 140

Prelë Milani

Martin Ndokë Ujka babai i Agronit, Pashukut, Ilirit, Ardianit Gjelosh Ndokë Ujka babai i Besnikut dhe Antonit Nikë Ndokë Ujka babai i Nardit dhe Kristjanit. Lazer Ndokë Ujka babai i Visardit, Elisit dhe Nerit Nard Gjon Ujka një djalë Familja e Sokol Ujkës Sokol Ujka babai i Lulashit, Prekës (Shorit) dhe Ndojës Prekë Sokoli nuk ka lënë trashigimtar. Lulash Sokoli babai i Ndojës, Tomës dhe Pëllumbit. Ndue Lulash Sokoli babai i Sokolit dhe i Gjovalinit: Tomë Lulash Sokoli babai i Nikës: Pëllumb Lulashi Sokoli babai i Zefit dhe i Kristjanit Familja Lush Gjelosh Fikut babai i Gjeloshit dhe i Dedës. Dedë Lush Fiku babai i Martinit, Ndojës dhe Ndocit: Martin Dedë Fiku babai i Zefit dhe i Lushit: Zef Martin Fiku babai i Albertit. Ndue Dedë Fiku babai i Kolës dhe i Markut: Ndoc Ded Fiku babai i Danjelit dhe i Denisit Familja Mark Balës Mark Bala babai i Çunit Çun Marku babai i Milanit Milan Çuni babai i Nikës, Pepës dhe Markut Nikë dhe Pepë Milani dy vëllezrit e mëdhenj të Mark Milanit nuk lanë trashigimtar. Mark Milani babai i Balës, Çunit dhe Pepës Çuni Mark Milani vdiq gjimnazist, Pepë Mark Milani la dy vajza Cubën të martueme tek Martin Cama në Camaj dhe Zojën, të martuar me Nikollë Prekën në Thethë. Bal Mark Milani babai i Markut Mark Balë Milani babai i Prelës Prelë Mark Milani babai i Klodjanit. Shtëpia e Marash Demës:Marash Dema babai i Martinit Martin Vata babai i Marashit dhe Gjokës: Marash Vata baba i Sokolit Sokoli Marashi babai i Marashit dhe Ndojës: Familja e Ndue Sokolit Ndue Sokol Shpatina babai i Kolës, Gjonit, Prekës dhe Pjetrit: Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

141


Kolë Ndue Shpatina babai Neritanit Gjon Ndue Shpatina baba i Mikelit, Sokolit, Artanit, , Fonit Mikel Gjon Shpatina babai i Klodjanit dhe Jurgenit Prekë Ndue Shpatina babai Pjerinit Pjerin Prekë Shpatina babai i Kristjanit Pjetër Ndue Shpatina babai i Arturit dhe Viktorit Familja e Marash Sokolit Marash Sokol Sukani babai i Zefit Zefi Marash Sukani babai i Franit dhe i Marashit: Fran Zef Sukani babai i Nikollës dhe Pjetrushit: Nikollë Fran Sukani babai i Steljos Marash Zef Sukani babai i Elvisit, Eduartit, Emanuelit Elvis Marash Sukani babai i Antonjos. Familja e Gjokë Vatës Gjokë Vata babai i Prelës Prelë Gjoka babai i Profesor Kolë Prelës dhe Mark Prelës Kolë Prela dhe Mark Prela asnjeri nuk lanë trashigimtar Shtëpia e Gjol Demës. 1- Mark Mëhillit 2 -Gjokë Lulit 3- Lulash Gjoni - Kolë Gjoni : Gjol Dema babai Dedës Dedë Gjoli babai Pjetrës Ndojës e Gjonit Pjeter Deda babai Mëhillit Mhill Pjetra babai i Mark Mëhillit Mark Mhilli pati një vajzë Zojë Markën të martuar në Brisë tek Zef Rexha. Gjon Deda babai i Kolës dhe i Lulashit Kolë Gjoni dhe Lulash Gjoni nuk lanë trashigimtar Ndue Deda babai i Lulit Lul Ndou babai i Gjokës Gjokë Luli nuk la trashigimtar dhe kështu shtëpia e Gjol Demës u shua përfundimisht në vitin 1965 me vdekjën e Gjokë Lulit pinjollit të fundit të kësaj shtëpie nga më të fortat e Shoshit. VLLAZNIA HAJDARAJ (Vukë Mustafa) Vukë Mustafa babai i Ndojës Ndue Vuka babi i Hajdarit Hajdar Ndou babai i Kolës Kolë Hajdari babai i Ndojës Ndue Kola babai i Kolës Kol Ndou babai Sokolit 142

Prelë Milani

Sokol Kola është pinjolli fundit që vdiq duke e mbydhur perfundimisht ketëderë VLLAZNIA E OZMAN HYSËS (Shtëpija e Lulash Ndoc Geshtenjës) Gjithë Pepsumajt (Qytetza) +Molla janë vllaznia e Mustafë Hysës), ndersa vetëm familja e Lulash Ndocit rrjedh nga Ozman Hysa. Lulash Ndoc Geshtenja babai Markut, Kolës, Noshit, Tomës dhe Pashkut: Mark Lulash Geshtenja babai Zefit Zef Mark Gështenja babai i Endrikut + edhe një vëlla tjetër. Kolë Lulash Geshtenja babai i Gjegjit që nuk jeton dhe i Martinit Ndosh Lulash Geshtenja babai i Lulzimit Tomë Lulash Geshtenja babai i Eduardit. Pashko Lulash Geshtenja nuk ka trashigimtar Pepsumajt (Gjytetza)në vitin 1990 1

Balë Mark Milani

5

Zef Marash Sukani

2

Dedë Lush Fiku

6

Lulash Vuksan Shtegu

3

Mhill Nikë Lami

7

Lulash Sokol Urani

4

Marash Nikë Lami

Venbanimet e Pepsumajve në vitin 2010 1

Mark Bal Milani

Shkodër Kiras

2

Martin Dedë Fiku

Kamëz Tiranë

3

Ndue Dedë Fiku

Berdicë

4

Ndoc Dedë Fiku

Kamëz Tiranë

5

Marash Nikë Lami

Shkodër-djemët Greqi

6

Familja Mhill Nikës

Shkodër -Tepe

7

Gjon Lulash Vojvoda

Shkodër Tre Heronjët

8

Kolë Lulash Vojvoda

9

Ndue Lulash Urani (Sokoli)

10

Tomë Lulash Urani

Shkodër Shkodër- Fermentim djemtë Itali Shkodër

11

Pllumb Lulash Urani

Guci e re.

Migrimet para viteve nëntëdhjetë 1

Lekë Vuksan Vojvoda

Lushnje në vitet 50-të

2

Ndue Sokol Shpatina

Shkodër në vitet 60-të

3

Pal Zef Bungu

Shkodër në vitet 70-të

4

Kolë Zef Bungu

Shkoder në Vitet 70-të

5

Lulash Ndoc Geshtenja

Bushat në vitet 70-të

6

Fran Marash Sukani

Shkodër në vitet 80-të

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

143


7

Marash Zef Sukani

Shkodër në vitet 70-të tani Greqi me djem

34

Elvis Marash Sukani

Greqi

8

Ndokë Nikë Lami

Shkodër në vite 70-të

25

Eduard Marash Sulkani

Greqi

9

Çesk Lulash Shtegu

Shkodër në vitet 80-të tani Itali

26

Emanuel Marash Sukani

Greqi

VENDBANIMET

AKTUALE

1

Vuksan Lekë Vojvoda

Durrës -Tiranë

2

Gjon Ndue Shpatina

Shkodër

3

Mikel Gjon Shpatina

Shkodër

4

Sokol Gjon Shpatina

Itali

5

Prek Ndue Shpatina

Itali

6

Pjerin Prekë Shpatina

Itali

7

Neritan Kolë Shpatina

Itali

8

Artan Gjon Shpatina

Itali

9

Pjetrush Fran Sukani

Greqi

10

Mark Marash Lami

Greqi

11

Pavlin Marash Lami

Greqi

12

Sokol Ndue Sokoli

Itali

13

Gjovalin Ndue Sokoli

Itali

14

Mark Lulash Geshtenja

Kamëz Tiranë

15

Tomë Lulash Geshtenja

Shkodër

16

Pashko Lulash Geshtenja

Shkodër

17

Martin Kolë Geshtenja

Shkodër

18

Zef Mark Gështenja

Bushat

19

Gjergj Pal Bungu

Shkodër

20

Lekë Vuksan Vojvoda

Tiranë

21

Mikel Nikollë Lami

Shkodër - Tepe

22

Pllumb Nikoll Lami

Shkodër -Tepe

23

Nikolin Kolë Lami

Shkodër-Tepe

24

Marjan Kolë Bungu

Itali

25

Zef Martin Fiku

Itali

26

Lush Marti Fiku

Itali

27

Martin Ndokë Ujka

Durrës Spitall

27

Gjelosh Ndoka

Durrës

28

Nikë Ndokë Ujka

Tiranë

29

Lazer Ndokë Ujka

Durrës

30

Kolë Marash Ujka

Shkodër

31

Djemt e Gjon Marashit

Shkodër

32

Pjeter Kolë Ujka

Zvicer

33

Ton Gjon Shpatina

Shkodër

33

Fon Gjon Shpatina

Shkodër.

DARDHA Nga dardhat me shumicë që ka ky fshat i mbeti emri Dardhë d. m th vendi i Dardhave, ndersa banoret ndonëse të gjithë janë të gjinisë së Preçaj (pasues të Preçit e Gjolit), quhen dardhçorë (dardharë) Toponimi Dardhë është më i ri se toponimet e vjetra pulate, Mollë, Brashtë, Lesniqe, Shëlli, Shëmri, Shosh, Culaj, Drogobat, Gurrë, Çilkok etj. Toponimi Dardhë është moshatar mos pak me i vonë se antroponimet Palaj, Ndreaj, Pepsumaj, Celaj, Gjoshaj, Gjocaj, që përkon me krijimin e katundeve të reja të unitetit fisnor të Shoshit të ri. Shumë më i vjetër se emri Dardhë është toponimi Kostur. Nga tradita popullore ky toponim thuhet se është emertesa e një kishë të Dioqezës së Pultit të vjetër. Kosturi shtrihet sipër një shkëmbi, në një pozicion dominues dhe të veçantë në pjesën L të fshatit të sotëm Dardhë. Këtu në mënyrë të mjegullt edhe sot dukën gjurmët e rrenojave të kishës së vjetër, ndertuar shekuj më parë, planimetria e së cilës shtrihej në drejtimin L-P me sheshpamje të gjerë në mbi krejt pjesën P të Pellgut të Shoshit. Tradita gojore thotë se përpara një shekulli e gjysëm një djalë nga Guri i Lekës, i cili kishte ra në gjak me Dushmanin fqinj, erdhi për të jetuar tek dajat në Dardhë. Dajat i falën tokë në vendin Mbiudhë në Qafë Kostur. Ai ngriti shtepinë e re, afër truallit të kishës së Kosturit. Nipi u martua dhe u shtua familjarisht, por në menyrë shumë misterjoze në një kohë pranvere duke qënë shëndosh e mirë, vdiq përnjëherë me të gjithë pjestarët e familjes, duke dalë faret siç thonë vendasit. Varret e kësaj familje fatkeqe janë të veçuara nga varrezat e tjera të fshatit. Sipas interpertimit bestytnik, ky njeri gaboi që ngriti shtëpinë në një vend që ishte truall kishe dhe për ketë arsye u ndeshkua40. Dardha shtrihet në pjesën VP të Pellgut të Shoshit në një pllajë me lartësi mbi 500 m mbi nivelin e detit e mbeshtetur pas shpatullave të Kodrës së Dardhës. Kjo koder është e veçantë në formë vetullore më e ngritur në lindje që vjen duke u zvogëluar ndjeshëm në drejtim të perendimit dhe bashkohet në mënyrë të njëtrajtshme me logjet e Dardhës. Kjo kodër është rreth 300 m e gjatë dhe e gjerë 10-15 m linear. Pjesa jugore e saj është shumë e pjerrët dhe qëndron si ballkon nga ku poshte vetit ka fshatin Gurrë dhe nga aty mund të sodisësh gjithë Shoshin. Në pjesën lindore të kësaj kodre ndodhen varrezat e fshatit Dardhë. Si vendbanim ky fshat është ngritur në kontaktin e një masivi të butë flishor, qarkuar nga periferitë gelqerore të cilat nxjerrin krye në mënyrë më të dukshme në pjesën VP dhe J të ketij fshati. Kufijtë toponimik Dardha kufizohet me Gurrën nga L drejt P si pas ketyre kufijve Guri i Thanës Zalli i Has Ulës-Lami i keq-Mullijt e Dardhës - Qafa e Gurit Shnre - Kyltyrë - Gura është vëndosur në J dhe JL të Dardhës. Stupja e kufizon Dardhën në JP, pastaj kufiri 40

144

Prelë Milani

Treguar nga Dedë Zefi, Nikë Gjeloshi dhe Pal Ndoci, banorë të fshatit Dardhë.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

145


vazhdon VP përgjatë përrojt të Stupes deri në Balza, kthehet përpjetë në kodrat e shpellave të Gjokucit, Qafë Lisit, Sukë Murtajës -Mbas Hillit -Fushë mbas Elperit, zbret poshtë majes së Elperit në Thanë Me Gurrën, si kufij janë mullinjt. Nga L kufizohet me Celajt (Mollzat). Toponimet: Guri Shnre- Qafa e Gurit Shnre- Mullini i Dardhës-Nën Çardak-Mbiguret-Lami i Keq- Kodra e Kuqe-Logu i Rrahinavet-Kosturi-Logu i Kosturit-Qafa KostureMbiudhet- Qarrat e Thatë- Kroni i Ligatës- Kodra e Dardhës-Rrenimet-Shpella mbas kodret-Quk Kultje - Rreshpe - Ripa e Dardhës - Kroni i Grekut -Ara e Grekut - Koptshi i Grekut -Logu i Grekut - Currat e Canit - Kodra e Logjës - Fasha - Mora -Fushë MoraGuri i Qyqes -Guri i Madh -Gurët e Mëdhej - Curri i Gjollave - Rasë Mora -Shpal Gjoni - Nënvreshti- Kroni i ftoftë - Gryka e Nënshqemit - Lami i Grykës - Shkëmbi i Bletës - Rrethi i vogël - Rrethi i madh - Rrajë Shkambit - Curri mbi Qeta -Shpellë Mora - Ujthi Mbimure - Prroni i Livadhit - Rrethi i Lepurit -Rasa e Lepurit - Qetat e Lepurit- Zalli i Has Ukës -Lejthia e Thame -Logu i Thanës - Kodra e Thanës - Maja e Lepurit - Shpella me ujë - Guri i Çobanet - Maja e vogël - Qafa e Lepurit - Suka e Zermavet- Rraza Rrasës - Logu i lepurit - Qafa e rrasës -Shpella Gjeçit - Qetat e rrasës - Vau i Mgjezit - Guri i qyqes - Curri i Gjatë - Qetat e Currit - Shpati i Currit - Qafa e Currit- Uji i Mrizit Shpatet - Shpella e Zezë - Pushimi - Ardhza në Rreth - Mllexa-Rrasazit-Kodra e Tasit Mbiqetë - Gryka e çobajvet - Qetat e Pal Kekës- Shpella në Rripe -Lami në Rrype -Logu i Druvet - Rripa -Konaku - Fusha në Rripë -Puçaku -Homallat- Guri i zi - Suka e Hithit - Shpati i Gjollat - Gurra në Rrah - Gryka e Shpatit - Qafa e Konakut - Kodra e Birazit - Kodra e gjedhvet - Gryka e Shtegut-Lugu i Rrasës - Bira e Gjelit -Mbi Bli - Curri i Blinit - Shpati i Thatë - Qetat e Shpatit Thatë - Shpati i Kodrës - Maja e Kodrës - Rrahi i Theknës -Suka e Mortajës -Suka e Kunorës -Bregu i Balzës-Shpella e Grykës - Pusi i Keq-Shtegu i Keq - Bira e Gurit - Pusi i Qelbtë - Ama e Sipërme - Prroni i Sakosit - Guri në rrah -Rrahi mbaskodret - Homalla Preç Gjonit - Uji i Birës Gurit Në vitin 1969 fshati Dardhë kishte 8 familje me 46 banorë Në vitin 1990 kishte 6 familje 45 banorë. Ky fshat vazhdimisht është banur nga vllaznia Preçajt e Dardhës. Preçajt e Dardhës përbehën nga tre vëllezër. 1. Vllaznia e Ulë Markut Zef Colit, Pal Ndocit, Mark Nikës, Prelë Pëllumbit, Pjetër Tomës Dedë Zefit 2. Vllaznia e Pal Makut Nikë Gjeloshi, Zef Kola 3. Vllaznia e Gjon Markut janë 50 shtëpi në Grizhë Familja e Zef Prenash Kosterit 146

Prelë Milani

Pjeter Tomë Prendashi nuk la trashigimtar Zef Prenashi babai Dedës, Franit dhe Mëhillit Dedë Zef Kosteri banai i Ndojës, Gjonit, Zefit, Ndrekës Ndue Dedë Kosteri babai i Arjanit, Kolës dhe Edit. Gjon Dedë Kosteri babai Antonit dhe i Agustinit Zef Dedë Kosteri babai i Ardianit. Ndrekë Ded Kosteri babai i Albertit Fran Zef Kosteri babai i Nikollës, Gjovalinit, Lekës, Leonardit Nikollë Fran Kosteri babai Kristjanit dhe Klodjanit Gjovalin Fran Kosteri babai i Francit Mëhill Zef Kosteri babai i Markut dhe i Palit Mark Mëhill Kosteri babai i Toninit, Marinit dhe Mondit Pal Mëhill Kosteri babaj i Benit, Julit, Aleksandrit, Nikolinit dhe Klidit Familja Nikë Gjelosh Kodra Nikë Gjelosh Kodra babai i Lekës, Martinit, Ndojës, Gjonit dhe Gjeloshit Lekë Nikë Kodra babai i Bardhokut, Arbenit dhe Fatmirit Martin Nikë Kodra babai i Pëllumbit Gjonë Nikë Kodra babai i Antonit dhe i Nikolinit Ndue Nikë Kodra babai i Paulinit dhe Aldos Gjelosh Nikë Kodra babaiVladimirit, Viktorit, Nikos. Familja e Zef Kolë Palit Zef Kola babai i Sokolit Sokol Kola një djalë. Familja e Col Stakë Vreshtit Col Staka babaj i Zefit Zef Col Vreshti babai i Gjovalinit, Toninit, Kolës, Klismanit dhe Kristjanit Familja e Pëllumb Prenash Shpatit Pëllumb Prenashi baba i Prelës e Markut Prelë Pëllumb Shpati babai i Gjergji Gjergj Prel Shpati babai Sokolit, Vatës, Markut Mark Pëllumbi babai i Kolës Kolë Marku babai i Rrokut dhe i Zefit. Nikë Marku babai i Kolës-Paulinit, Luigjit dhe Nardit Pal Ndoci nuk ka trashigimtar në linjën mashkullore Migrimet e para nga ky fshat kanë filluar vonë Pjeter Toma - 1946, Zef Kolë Pali - 1948, Mark Nika - 1953. Në vitet 60-të, Fran Zefi dhe Mëhill Zefi. 70-80 Martin Nika, Gjelosh Nika, Ndue Nika, Gjon Nika, Zef Deda

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

147


Vendbanimet aktuale 1

Gjon Dedë Kosteri

Bardhaj

2

Zef Dedë Kosteri

Itali

3

Ndue Dedë Kosteri

Shosh

4

Mark Mhill Kosteri

Oblikë

5

Ben Pal Kosteri

Irlandë

6

Juljan Pal Kosteri

Shkodër

7

Sander Kosteri

Shkodër

8

Nikollë Kosteri

Velipojë

9

Gjovalin Fran Kosteri

Shkodër

10

Lekë Fran Kosteri

Velipojë

11

Bardhok Lekë Kodra

ShBA

12

Fatmir Lekë Kodra

SHBA

13

Martin Nikë Kodra

Shkodër

14

Gjon Nikë Kodra

Shkodër

15

Ndue Nikë Kodra

Itali

16

Gjelosh Nikë Kodra

Shkodër

17

Gjergj Prel Shpati

Dobraç

18

Zef Kolë Shpati

Velipojë

19

Zef Kolë Shpati (Shala)

Velipojë

20

Rrok Kolë Shpati (Shala)

21

Zef Col Vreshti

22

Gjovalin Zef Vreshti

Velipojë Shtoj i vjeter Greqi

23

Pal Ndoc Kodra

Grudë

24

Zef Kol Pali (Balëza)

Shkodër

25

Kolec Nikë Rripa

Shkodër

26

Luigj Nikë Rripa

Shkodër

27

Nard Nikë Rripa

Shkodër

28

Sokol Zef Balza

Angli

FSHATI PEPAJ Fshati Pepaj gjendet në pjesën veri-perendimore të pellgut të Shoshit, i formuar në antiklinalin e Dukagjinit, i cili ndryshon në mënyrë të dukshme nga pellgu i Shalës. Ky ndryshim lidhet me vendosjën e tij në dy zona tektonike, në atë të Alpeve dhe të Cukalit. Pepajt shtrihen në një shpatullinë gjeomorfologjike asimetrike të strukur pas shpinës së fshatit Lotaj dhe pyllës së Shoshit nga ana tjeter. Bazamenti litologjik i reljevit, përbëhet kryesisht nga formacione flishore, tokat e kafta janë terësisht terrogjene të formuara nën ndikimin e mbulesës bimore të dushkut në një terren relativisht të pjerrët i cili nën veprimin e lagështirës së madhe dhe të reshjeve 148

Prelë Milani

të dendura, veçanarisht në sektorin rreshpor të pjesës veriore të fshatit, ka çuar në gërryerje dhe vatra erozioni. Fshati mbështillet si një pistil trendafilor nga petalet e blerta të dushqeve, kashnjeteve më gështenja, prozhmeve me lajthi dhe pemëve të shumta frutore dykotiledone. Suka e Kunorës në (V. P), dhe maja e Elperit në (JP) i qëndrojnë në ballë si dybrirësh gjigand të cilët përbëjnë edhe lakorën hipsometrike më të lartë, me një reljev strukturor të tipit me kueste. Mbulesa bimore është shumë e pasur, poshtë (në jug) kufi me Pylajt shtrihet në trajtë fragmentare një mikro aral shkurresh, pjesën më të madhe të bimësisë së fshatit e zë bimësia e dushqeve që formon Pyllën e Shoshit (në të cilën kanë pjesë Pylaj, Pepaj, Nderaj, Celaj) masivin më të madh të të gjithë rrjedhës së Luginës së Shalës, më të pasurin, më piktoreskun dhe më të shfrytëzuarin në mënyrë shkatrrimtare nga sopata çfarosëse sidomos pas viteve nëntëdhjetë. Pepajt shtrihen mes lartësive 500-700 m mbi nivelin e detit, ndersa bjeshka shtrihet në lartësitë 700-1200 m e dominuar nga brezi i ahut. Përroi i Sheut është arterja kryesore ujore, ai buron nga qafa e Lisit dhe zbret vrullshëm mespërmes fshatrave Pepaj dhe Pylaj duke iu bashkangjitur lumit të Shalës në pjesën ku ai detyrohet të futet në ngushticën govatore mes karmës së Pylajve nga (L) dhe të Vilës (P). Gjatë stinës së vjeshtës dhe të dimrit ky prrua, ka prurje të bollshme ujore, dhe dallohet për agresivitetin e tij eroziv tipik alpin, kurse gjatë stinës së verës është i begatë pasi fut nën ujë tokat e fshatrave, Nderaj, Pepaj e Pylaj, gjithashtu ky përrue ka favorizuar ngritjen e mullinjëve të blojës të cilët në Pepaj e Pylaj kanë qënë të përmendur dhe funksional gjatë gjithë vitit edhe në stinën e verës kur ishin thatësirat e mëdha. Kufijtë:Kufiri ndarës mes Pepajve e Pylajve ne jug kalon permes dushkanjash te pa piketa shume te qarta per syrin e zakonshëm te atyure qe nuk i kane ne pronsi. Kufiri Pepaj Pylaj vijon si nga krahu i Kodrës së Shëngjergjit, ashtu edhe në Pyllë të Shoshit (J dhe JL). Në pjesën VP, Kodra Makucit, Guri Prosh, Çukë e Lotajve, Rogat e Marash Kolës, kodra e Kunorës, Shtegu i deshve, Mraja e Dakajve, janë caqet kryesore. Në pyllë të Shoshit (në drejtim të (Jugut) kufizohet me Ndreajt dhe Celaj pa ndonjë ndarje shumë të qartë herë duke u zgjeruar, herë duke u tkurrur sipas, pronësisë së homallave dushkore. Kodra e Kuvëndit, Maja e Mgurit, Mali Shoshit janë kufiri ndarës nga VP në JP mes Pultit dhe Shoshit. Toponimet41. -Shpella e Krishës-. Ndodhet përballë shtëpisë së Binak Pjetrës, në ketë shpellë mund të strehohen deri 30 përsona dhe ka shërbyer si strehë për shtegtarët e 3 bajrakëve, kryesisht gjatë ditëve me mot të lagët -Kodra Mirash Ndout në krah nga shtëpia e Zef Ndocit. -Fusha e Mal Ndreut- Kufi me Shalë -Shullna - ndodhet në krah të Lotajve -Kodra e Prozhmit- Kufi me Shalë -Gjollat -Afer shtëpisë së Gjon Pepës -Planat -Sipër shtëpive të Pepajve 41

Mbledhur sipas të dhënave të Martin Kolë Shkëmbit, Pashko Gjon Pepës dhe Gjergj Zef Pyllës.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

149


-Fusha e Guhës-Fusha e mbas Elperit-Suka e Hillit-Qafa e Lisit-MurgjaKodra e Rrahit Pepajt-Suka e Kunorës- Guri i Balecit-Fusha Camës-Fusha e Sokol Kolës-Fusha e Ndue Dedës-Fusha e Nikë Mirashit- Fusha e Lulash Gjonit-Kroni i Mar Kocit- Kroni i Nikë Pepës- Kroni i Ndokës-Mullini i Pepajve-Mullini afër gurve zes-Mullini te ama e visë së vadës (afër shtëpisë Ndoc Lekës) -Kravna- aty ndodhej ish shtëpia e Ndokë Mirashit. -Krye arve-Qershia e Çunit-Vija e SheutDrumi i bajrakëve-Kroni Zef Ndocit-Kroni tek shpella e Krizhës-Kroni i Lush Zefit -Ura në fund Sheut- (është ura në fund të katundit Pepaj) -Ura në mes të katundit që lidh katundin me shtëpinë e Binak Pjetrës -Plepat e Ndokë Mirashit, që i pati mbjell vetë afë shtëpisë. -Kodra e drapnit- ndodhet tek konaku i Binak Pjetrës -Koniqet në Vashulla (të Zef Ndocit dhe Gjon Ndrethit) -Kroni në fund të kodrës së Rrahit- ka ujë të mrekullueshëm -Livadhi i Kodrës Kuvendit -Mrizat ku mbushnin ujë bjeshkaxhitë -Dardha e Pepajve- Afër shtëpisë së Kolë Martin Zefit, e pa banuar -Shpella e Sheut -Poshtë shtëpisë se Binak Pjetrës, duhet të ngjitesh, pastaj të ulesh që të futësh brenda, ka disa anekse meandruese, nuk mban lagështirë, është e errët dhe e frigshme, me sipërfaqe disa dhjetra metra katror. -Vija e madhe e Pepajve është vija tek shtëpija e Gjon Pepës dhe Ndokë Mirashit

-Vija e rr’mimit kalon mes për mes lagjës duke ujitë arat e Lulash Gjonit, Kolë Binakut, Lazër Pali dhe Lush Zefit. -Vija e ujit të burimit që nuk shterrë kurrë, buron tek kroni i Markucit dhe furnizon shtëpinë e Binak Pjetrës, Pjetër Mëhillit, Zef Ndocit dhe Nikë Pepës

Trojet e banimit Pepajt shtrihen në një vend të ndodhur midis pyjesh, me burime të bollshme ujitëse. Në një tulinë flishore të përshtatshme për kultivimin e misrit, fasulës, patates, grurit, thekrës në (bjeshkë), qepës, prasit, lakrës, rrepkave, domatës, specit. Në drurët frutorë mbizotëron gështenja, ku sejcila shtëpi kishte kashnjetin e vet si Kashnjeti i Zef Ndoci, Ndue Nikës, Lush Zefit, Gjon Pepës, Kolë Binakut, Pjetër Mëhillit, Dedë Binakut. Pas gështenjës vendin e dytë e zënë kumbullat, pastaj arrat e mrekullueshme, qershitë, mollat, ftojt, thanat etj. Sipërfaqja e tokës së punueshme bujqësore është 3, 8 - 4 ha nga të cilat mbi 95% janë plotësisht nën ujë dhe secila familje kishte privilegjin si pak kush në Shosh që bukën ta prodhonte vetë për 12 muajt e vitit. Pepajt ndoshta më shumë janë shquar si blegtorë. Kanë mbarshtruar dhitë, delët dhe lopët, por natyrisht dhia ka qënë në plan të parë. Në Pepaj numroheshin 600 shtyj homalla, 70 kostarë livadhe dhe 200 dynym prozhme lajthie42. Sipas traditës popullore të trashiguar, vendbanimi fillestar i Pepajve ka qënë në Palaj, ku edhe sot ka një arë që quhet fusha e Pepajve. Për arsye të tokës së pamjaftueshme prej aty janë shpërngulë në Mollë Kuqe në afërësi të Qafës së Astrës. Mollë Kuqja deri në ditët tona ka qënë vend stanesh. Toka e kufizuar pa ujë dhe 42

150

Treguar nga M. Kola Shkëmbi dhe P. Gjon Pepa.

Prelë Milani

në bjeshkë, kanë qënë shkaqet e mos ngritjes së një vendbanimi të qëndrueshëm. Gjithmonë sipas të dhënave gojore dhe numrimit të breznive mund të themi se Pepajt ia “vodhën pyllit” vendbanimin e sotëm rreth 250 vjet më përpara. Që në etnogjenezë në çfaqjen e tyre si fshat më vete Pepajt na rezultojnë me 4 shtëpi. Shpia e Gërmuc Dedës, Camë Dedës, Pepër Dedës, Vuksan Dedës, (kater vëllezërve të një barku). Mirgacioni deri në boshatisje Vetëm në kohën e Zogut ose në vitet e Luftës së Dytë Botërore kanë filluar lëvizjet e para migruese të banorëve të këtij fshati. Si migruesit e parë mund të quhen Kolë Qerimi (Shkodër) e Sokol Çuni (Tiranë) të larguar në kohën e Zogut, në një kohe të përafërt me ta është larguar edhe Mirash Gjoni (Dukagjin të ri), Dedë Lulash Ndoka është arratisë në Amerikë që në vitin 1947, i pasuar nga Ndue Dedë Shkëmbi në prag të viteve nëntëdhjetë. Pas çlirimit kanë emigruar Mëhill Pjetër Curri, para kolektivizimit Ndue Nika (Velipojë), Prelë Toma i nipi, Lekë Ndoci (Tropojë më pas Tiranë), kanë migruar në vitet e para pas kolektivizimit 1969-1970. Në fundin e viteve shtatëdhjetë (1978) i kanë thënë Pepajve lamtumirë edhe Marash e Martin Kola (Shkëmbi). Pas vitit 1990 si kudo në Dukagjin edhe në Pepaj filloi migracioni masiv. Në këtë vit ky fshat kishte 12 familje me 81 banorë. Brenda 17 viteve ka emigruar gjithë fshati veç familjes së Lulash Gjon Fushës. Ja cilat familje migruan pas viteve nëntëdhjetë 1

Dedë Binak Shkëmbi

Berdicë pastaj Shkodër

2

Pashk Gjon Pylla

Shkodër

3

Lazër Palë Dushku

Grudë

4

Mark Lush Pylla

Shkodër

5

Balë Pjetër Curri

Grudër

6

Ndoc Pjetër Curri

Grudë

7

Mark Gjergji Shkëmbi

Shkodër

8

Nikollë Dedë Pylla

Shtoj i Vjetër

9

Nikë Vuksan Pylla

Grudë

10

Zef Ndoc Pylla

Shkodër

11

Vat Gjon Fusha

Grudë

PEPAJ Sipas traditës qindravjeçare, Buxh Ndreu pati katër djem 1- Martin Buxha - Martinajt (paraardhësit e Gjon Noshit dhe Zef Mirashit) 2 -Cel Buxha Celajt 3-Mëç Buxha Mëkshajt 4-Pepë Buxha Pepajt 5-Ndre Buxha Ndreajt Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

151


Pepë Buxha lindi Dedë Pepën. Dedë Pepa lindi katër djem të cilët janë katër barqet e Pepajve 1-Gërmuc Deda shpia e Gërmucit. 2-Camë Deda shpia e Camës 3-Pepërr Deda shpia e Peprrit 4- Vuksan Deda Shpia e Vuksanit. Vendbanimet e reja të Pepajve

152

33

Fran Kolë Sirma

Shkodër

34

Gjovalin Kolë Sirma

Shkodër

35

Mirash Gjoni

Dukagjin i ri

36

Prekë Ndue Shkambi

Kanada

37

Mark Lush Pylla

Shkodër

38

Gjon Mark Pylla

Shkodër

39

Fran Mark Pylla

Shkodër

40

Sokol Mark Pylla

Shkodër

Agim Mark Pylla

Angli Shtoj i vjetër Shkoder

1

Dedë Binak Shkëmbi

Shkodër

2

Ndue Ded Shkëmbi

Amerikë

41

3

Cam Shkëmbi

Shkodër

42

Nikollë Dedë Pylla

4

Marash Kolë Shkëmbi

Shkodër

42

Shan Dedë Shkëmbi

5

Martin Kolë Shëmbi

Shkodër

6

Pal Marash Shkëmbi

Shkodër

7

Nikollë Marash Shkëmbi

Shkodër

8

Nikë Marash Shkëmbi

Shkodër

9

Mark Gjergj Shkëmbi

Shkodër

10

Gjelosh Mark Shkëmbi

Rumani

11

Gjin Mark Shkëmbi

Shkodër

12

Gjovalin Mark Shkëmbi

Shkodër

13

Gjon Mark Shkëmbi

Shkodër

14

Prelë Tomë Nika

Grudë

15

Ndoc Pjetër Curri

Grudë

16

Balë Pjetër Curri

Grudë

17

Mëhill Pjetër Curri

Tiranë

18

Pal Mëhill Curri

Belgjikë

19

Kujtim Mëhill Curri

Velipojë

20

Ndue Nikë Pepa

Velipojë

21

Gjin Ndue Pepa

Velipojë

22

Mirash Ndue Pepa

Velipojë

23

Prekë Pashko Ashta

Angli

24

Pashko Gjon Ashta

Shkodër

25

Gjergj Zef Pylla

Shkodër

26

Nikë Vuksan Pylla

Grudë

27

Gjin Lekë Pylla

Tiranë

28

Gëzim Lekë Pylla

Greqi

29

Pal Mark Dushku

Grudë

30

Nosh Vatë Fusha

Itali

31

Pëllumb Vatë Fusha

Grudë

32

Rrok Kolë Sirma

Shkodër

Prelë Milani

Pepajt kudo që ndodhën në vitin 2007 numronin 235 frymë - Lulash Gjon Fusha së bashku me grua dhe dy fëmijë është familja e vetme e fshtit tashmë të zbrazur Pepaj. Lulash Gjoni ka privilegjin të mbetet në historinë e këtij fshati të përmendur si banori i fundit, ashtu siç kujtohet Pepë Buxha si ati dhe themeluesi i këtij vendbanimi mbi 250 vjeçar. LESHNICA (Lesniqja) Ky emer në literaturën gjeografike është trashiguar nga dorëshkrimet e kartografeve të vjetër si hidronim Lestenichie,Lesniqe dhe perfshi krejt Lumin e Shalës. Lesniqja sot është një toponim i një oazi të vogël (kullotash) në krahun JL të grykëderdhjes së Lumit të Shalës, që sot i përkasin Toplanës. Në defterin osman të vitit 1529-36 figuron si Kalesnica me 14 zjarre dhe 100 akçe të ardhura , dhe me 1582 si Leshnica, pa zjarre, por ku shenohet detyrimi 2000 akçe . Studjuesi Kolë Luka në studimet e tij toponimistike për treven Pjetërshpanëve hedh idenë se trualli i vjetër i këtij fshati, mund të jetë fshati Pepsumaj i sotëm me ndonjë levizje në lartësi drejt Gurit të Lekës, që është strukur në vise të vështira si dhe Molla nga ekspeditat osmane .Zgiboxa, Nënplepi, Blini, janë teritoret kufitare të Lesniqës së rrudhosur që ekziton edhe sot si vend i begatë kullotash për dhi.Tek stanet e Zgiboxës edhe ky vend kullotash i fshatit Mollë në JL të tij, shihen qartë gjurmë trojesh(Tek trojet), ku kazma e arkeologut në të ardhmën mund të hedhë dritë mbi teritorin e shtrirjes së këtij vendbanimi të vjetër që besoj se duhet të ketë pasë si teritor që nga Guri Lekës- Blini, Zgiboxën, Nën Plepin deri ku bashkohet Lumi(Lesniqja & Shala me Drinin), ndersa sot ky toponim ekziston serisht por në një trajtë më të rrudhosur se atëherë.Tek relatorët nuk përmendet Lumi i Leshnicës,por vetëm te kartografet, del qysh te Coronelli me 1640 si Lestenichie. Nopça e ka nenvizuar me emrin Ljesnica. Me 1707 citohet si Lesternica te Atlasi i De. I’Isle, me 1740 përmendet serisht si Lesenica te Novus Atlas Seutter (ibid 677) dhe do të vazhdojë si Lesenitsa edhe më vonë, me 1793, te Carte generale e Marie( ibid 589). Me gjithë këto luhatje në drejtshkrim të kuptueshme, emri mund të vijojë Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

153


të ndiqet edhe nga autorët e mëvonshëm. “Ky është emri i vjetër i Lumit të Shalës” ,Rrjedha e sipërme e këtij lumi sot nuk thirret më Lesniqe,ndërsa pjesa e poshtme kur ky lumë bën një kthesë të detyruar drej JL, d,m.th prek vijën ku çan sistemin e maleve për të dalë në anën tjetër e për t’u derdhur në Drin poshtë Dushmanit, është Leshnica e vjetër pulate ose Lesniqja e Toplanës. PREKALI I VJETËR Prekal thuhet se rrjedh nga emri i njeriut të parë që u vendos në ketë terren për jetesë familjare më të mirë, duke marrë sipas emrit të tij Preka me prapashtimin “l” Prekal. Emri i përbashkët i banorëve të ketij fshati është prekalorë. Të dhënat e drejtpërdrejta dhe të hershme për Prekalin mungojnë, gjithsesi njoftimet e Kadastrës së Shkodrës si dhe ato të regjistrimeve osmane kanë lejuar studjuesit të arrijnë në përfundimin se edhe prekalorët (Prekalët) duhet të kenë qënë një bashkësi blegtorale. Me 1416-17 gjejmë të përmenduar në kadastrën e Shkodrës dy fshatra me emrin Prekal, në fushën e Bregut të Bunës, që kishin banorë kryesisht me mbiemrin Prekal, gjë që deshmon për prejardhjen nga bashkësia me të njejtin mbiemer43. Degëzime te tjerë nga prekalët (prekalorët) ishin vendosur edhe në tetë fshatra të tjera të trevës së Shkodrës si në Barbullush, Gaduçi, Mesabardh, Gur i Zi, Trompos i madh, Kakarriq, Qyteza e Balecit44. Nga të dhënat e regjistrimit të vitit 1485 vërejmë se ekzistonin si të banuara dy fshatra te mëparshme të Prekalve, tashmë më thjeshtë me emrin Prekal, njeri përfshirë në nahijen e Shkodrës dhe tjetri në nahijen e maleve. Në trevën malore të Drishtit ekzistonte një fshat tjetër me emrin Prekal, si dhe një truallishte në Gur të Zi. Ky i fundit nuk ishte veçse fshati Gur i Zi i vitit 1416 i cili kishte marrë si shtesë cilësimin Prekal sepse ishte populluar nga kjo bashkësi45. Regjistrimi osman i vitit 1485 tregon se 15 familje nga kjo bashkësi ishin ngulituar në 6 fshatra të trevës malore të Petershpanilisë si Davidi, Brisha, Shala, Blanda, Huani (Xhovani); Kliri; në nahijen e Shkodrës, Gorni Turmshi, Kurta në Altun ili, Serda, Çirna, Gonja46. Prania e familjeve të bashkësisë së Prekalve në fshatrat malore të Petershpanilisë, në fashtin Prekal të nahijes së Drishtit, provojnë se vendi i origjinës së vallaznisë së Prekalve duhet të ketë qënë pikërisht viset e Shoshi, Shalës e Pultit të sotëm ku gjenden fshatrat e lartpërmendura. Prej kësaj pjesë të kësaj vllaznie u vendosën në fshatrat e Bregut të Bunës, që u sherbenin atyre si kullota dimrore. Këto fshatra vazhduan të ekzistonin edhe në shek e XVI me përjashtim të njërit prej fshatrave të Bregut të Bunës të cilët në defterin e regjistrit të vitit 1582 e gjejmë të pabanuar dhe të përmendur me emrin Shul Prekala ose Gjergj Bardhi47. 43 44

45 46 47

154

S. Pulaha”Kontribut për ngulitjen ë katundeve dhe krijimin e fiseve në Shqipërinë e Veriut në Shekujt XV-XVI. Studime historike nr 1, 1975, fq 95 S. Pulaha Art i cituar nga Kadastri venedikas i Shkodrës në faqet 90a, 1010a, 92 a, 74b, 112b, 113a, 103b, 77 a, 95a janë shenuar keta emra. Aleks Prekali në Barbullush; Gjin Prekali kreu i fshatit Gaduçi; Nikoll Prekali Kakarriq; Aleks Prekali, Gjergj Prekali, Mihail Prekali në Gaduçi; Rajko Prekali kryepronar i Gurit të Zi: Petro Prekali Gurë i Zi S. Pulaha Art i cituar nga BV. A, defter, nr 17, fq 160, 161, 143, 135. S. pulaha Art i cituar TK. A defter nr 59, fleta 33, 38, 58. S. Pulaha. Art i Cituar. TK. A defteri po aty,

Prelë Milani

Nga këto burime mund të nxjerrim konkluzionin se katundi i Prekalve ishte i ngulitur përfundimisht duke krijuar qëndra të banuara si në trevat malore (Petershpanili Pulat), edhe ato fushore, qysh në fillimet e shek XV, pa arritur të zhvillohej në fis (të lidhur me një teritor dhe zotrim të caktuar). PREKALI I SOTËM Është pjesë teritorjale dhe gjenologjike e Fisit të Shoshit, i cili vetëm atministrativisht që pas shkrirjes së Rrethit Dukagjinit i kaloi Lokalitetit të Postribës. Fshati në të kaluarën nuk ka pasë emër tjetër. Kufijtë gjeografik Sipas anëve të horizontit Prekali kufizohet nga Lindja me Malin e Cukalit, nga Veriu me Sumën dhe Shoshin, nga perendimi me Urën e Shtrejtë dhe nga Jugu me Shllakun dhe fashtin Vukaj. Kufit Toponimik Me Urën e Shtrejtë: Kufiri fillon pertej shtëpisë së Mark Ujkës (e para shtëpi e Prekalit), për koder lart e në Qafë të lopve - Maja e Lepurit - Quku i Lepurit - Ujit e Shullajeve. Kufiri me Cukalin: Suka e Veshkullit- Thika - Mrajthi- Gropë e Cukalit. Kufiri me Shllakun: Topthi i Cukalit -Fushe e Kronit të Liqenit- Drumi i Dushmanit- Qafë të Pusit, kufi me Shoshin Kufiri me Shoshin: Livadhet e Fezës - Maja e Radikës - Sumullar- Koder e zezë - Mrizi i Plakut - për Thikë të Qetave të Sqapit - Në krye të Lerave të Vat Nikës - Thikë e Bullit - Bythë e Bigës - Qafë e Pyllës - Suka e Thepit të zi - Sukë të RrasaveKodra e Rrahit të Nikë Ndocit dhe përfundon tek Rruga e makinës në Lbriqe. Fshati Prekal shtrihet në të dy anët e lumit Kirë, shtëpitë janë të vendosura mbi kodra, lëndina dhe bregore në vargje njera pas tjetrës dhe zgjatën kështu nga fillimi i fshatit në kufi me Urën e Shtrejtë deri në rrëzë ku zbret rruga e Gurit të Kuq. Shumica e shtëpive janë larg njera- tjetrës, por aty- këtu gjendën edhe grupime 3-5 shtëpia afër njera- tjetrës. Terreni është i ngushtë aq sa është gjersia e luginës së Lumit Kirë, i cili përshkon vrullshëm masivet e foramcioneve gelqerore. Pejsazhi natyror përbehet nga faqe malesh gjysëm të thata. Nga pikpamja bujqësore është vend i varfër pasi sasia e tokës është mjaft e kufizuar. Fshati prodhon pak miser, groshë, patate, qepë, rrush, fiq, mana, kumbulla etj. Shumica e familjeve në të kaluarën nuk mund të siguronin më shumë se 5-6 muaj bukë. Pjesën tjetër e siguronin me të ardhura nga blegtoria. Përsa i përket blegtorisë Prekali ka kushte të përshtashme për mbarshtrimin e dhive. Prekalorët kanë qënë të përmendur edhe si mjeshter të mirë. Shtëpitë e tyre janë të ndertuara me gurë, llaç e gelqere. Për të plotësuar nevojat ekonomike iu përkushtuan mjeshtrisë së bishtpunuesve të të gjitha llojeve të veglave, të cilët i tregtonin në pazarin e Shkodrës. Toponime Qafa e Mares - Qafa e Bungut - Qafa e Sheut - Lugu i Sheut - Maja e Cekës Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

155


Maja e Kujës - Qafa e Vallnave - Lugu i Pikave- Elteri i livadheve -Maja e Plaçkur - Maja e Gëlqesir - Maja e Rrungajës - Maja Shtrajës - Maja e Laknishtës - Maja e Moleçiftit - Pylla e Çisë - Maja e Konjelit - Maja e Zgabës - Rrasat e Bardha - Kodrat e Çubunit- Qafa e Rrahit - Qeta e Ngujume - Qeta e Pishës - Maja e Melkuqit - Bytha e Bigës - Homalla e Mehmetit-Qetat e Kolshit- Mali i Bardhë - Mbi Zhyla - Gozga - Pylla e Kratës - Brijat e Qafës së Aheve - Qetat e Djegsit - Zgervejt e Bythës së Mkuqit - Lugu i Agronit - Kodra e Logjës- Lugu i Vreshtit - Prroni i Mullinit - Rogat e Marës -Pepnokaj -Docaj -Prroni i Kryqit -Kodrat e Kryqit -Kulaj -Uliqaj - Fusha e Gjatë - Kodra e Kol Macelit - Lugu i Marmie - Maja e Mysit -Prroni i Zhylës - Prroni i Dedajve - Curri i Kishës -Djerri i Martin Camës - Mbas Farket - Fusha e Tanit - Pusi i Tanit - Shpati i Gjollës - Currat e Qershisë Kodra e Qenit- Shkalla e Kurthëve -Suka e Sheut. SHPELLAT

PUSAT E LUMIT

KROJET E PREKALIT

Shpella e Rrypit të Ashtës

Pusi i Bishtës

Ujtë e Pep Nokët

Shpella e Rrypit të Kujës

Pusi i Rrasës

Gurra e Nikë Ndokës

Shpella e Shkjaut

Pusi në va keq

Kroni i Ujit të ftoftë (tek ura)

Shpella e Qafave

Pusi i Nën Arës

Kroni i amës vadës

Shpella e Kuqe

Pusi i Thikës

Ujit e Zhylës

Shpella e Zezë Shpella e Qafës së Drrasës Bira e Harushës

Pusi i Urës

Kroni i Dedët

Valajt e Kulit

Kroni i Mark Shytanit

Pusi i Bardhecit

Kroni i Ndoc Kolës

Shpella e Mrizit Piçakut

Pusi i Arrës

Kroni Qafë Malit

Shpella e plumbave

Pusi i zi

Kroni i Çisë

Shpella në But

Kroni N’petza

Shpella e poshtmë

Pusi i Zhylës Pusi i Gurve të Gjeloshit Pusi i Kishës

Shpella e pafund

Pusi i Qetës Sipër

BJESHKËT

Shpella bythë Qetës

Pusi i Çobës

Nënza

Shpella e Qafës së Rrahit

Pusi i Tanit P. i Qukut të Mark Gjonit Pusi i Sheut.

Cukali

Shpella e Sipërme

Shpella e Zbitës Shpella e Barit

Shpella e Ndue Dedës Shpella e Zhylës

Vllaznitë e Prekalit 1 - Kolaj Gjolaj- vllaznia e Parë 2 - Kulaj Pepsumaj 3 - Gjon Vukaj Gjolaj 4 - Pylotaj Pepsumaj 5 - Lekçaj (Ulqaj) Anas te vjetër Nga vllaznia e Gjolajve janë: Martinaj 4 shtëpi, në v 1964 Docaj 7 shtëpi, në v 1964 Gjon Vukaj 7 shtëpi, në v 1964. Nga Vllaznia e Pepsumajve janë Pep Ndokaj 5 shtepi në v 1964 Logja 5 shtëpi, në v 1964 Fusha e gjatë 23 shtëpi, në v 196448. Gjeneologjia e familjes së Ndue Lulash Noshit dhe Lulash Vuksanit Vllaznia Kolaj49

Qafa e Çisë Qafa e Sheut

Shpella e Vogël

156

URAT

Shpella në Lug Buellit

Prroni i Gjiburnit

Ura e Zhylës

Shpella Bythë Bigës

Prroni i Krajës

Ura e Shkollës

Shpella e Dhënvet

Prroni i Mullinit

Ura e Prekalit

Shpella e Prekuqit

Prroni i Kaçit

CURRAT

Prelë Milani

Curri i Prelë Marashit

BANORET E PREKALIT Banoret e fshatit Prekal janë të një trungu gjenetik me banorët e tjerë të Shoshit. Nuk është e drejtë të thuhet se janë të ardhur nga krahina e Shoshit, pasi Prekali ka qënë gjithnjë pjesë e teritorit të fisit të Shoshit. Lagjet kryesore të këtij fshati janë dy, të rrjedhura prej dy vëllezërve Pep Suma e Gjol Suma. Prekali mban dy rekord të veçta në mbarë zonat e Dukagjinit, Së pari: Ka 60 vjet pa as një vrasje me njeri tjetrit SË dytit: Ka plot 160 vjet pa as një vrasje me Urën e Shtrejtë e gjitha besimit mysliman

Kroni i Krajës rrezë Buellit

PRROJET

Docaj

Bira e Harushës

Kroni i Mullinit

Shpella e Temisnes

Prroni i Mrisë Currit Bolshit1 Lugu i Frashnit

48 49

1

Bepin Lulashi

Monto Zefi

2

Lulash Ndoja

Zef Noshi

3

Ndue Lulashi

Ndosh Preka

4

Lulash Ndoshi

Prekë Lulashi

5

Ndosh Lulashi

Lulash Vuksani

M. Kurbini: “Shoshi. Studim historik 1964. Fondi i Arkivit të Muzeut Historik Shkodër, fq 124 e daktilografuar As të vjetrit as të rinjtë e sotëm të vllaznive të tjera të Prekalit nuk janë në gjendje të bëjnë lidhjën gjenologjike deri tek Gjol e Pepë Suma

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

157


6

Lulash Lini

Vuksan Vata

Pjeter Gjon Fusha

7

Lin Pepa

Vatë Doci

Shtëpia e Gjon Ndocit

Shkodër

9

8

Pepë Martini

Doc Ndoka

9

Martin Ndoka

Ndokë Kola

Nikë Ndue Gjoni

Shkodër

10

Dedë Ndue Ndoci

Shkodër

5

10

Ndokë Kola

11

Kolë Gjoli

Kolë Gjoli

Pjetër Ndue Ndoci

Shkodër

4

Gjol Suma

Shtëpia e Gjin Ndoshit

12

Gjol Suma

Gjergj Lazër Pjetri

Shkodër

5

Gegë Lazer Pjetri

Tiranë

6

Gjin Lazer Pjetri

Tiranë

4

Ndue Lazer Pjetri

Tiranë

4

Pjeter Lazer Pjetri

Tiranë

4

Ndrekë Lazer Pjetri

Tiranë

3

Nikolin Lazer Pjetri

Tiranë

4

Nosh Vat Pjetri

Prekal

7

Mark Gjon Pjetri

Grudë e re

4

Luigj Mark Pjetri

Tiranë

5

Tol Mark Pjetri

Grudë

4

Kolë Ndoc Ndou

Grudë

7

Gjelosh Ndoc Ndou

Shkodër

5

Në vitin 1964 fshati Prekal numëronte 50 tyme me thuajse 340 banorë50. Në vitin 1990 90 shtëpi. Popullsia sipas gjendjes civile në vitin 2002 ishte 86 familje dhe 691 banorë Në 2007- Prekali numronte vetëm 33 shtëpi. Në vitin 2009 32 shtëpi VENDBANIMI I FAMILJEVE TË PREKALIT51 1. Vllaznia Kolaj Shtëpija e Lulash Ndoshit

pjesëtarë

Lulash Ndue Lulashi

Hot i ri

7

Lekë Ndue Lulashi

Hot i ri

2

Zef Ndue Lulashi

Hot i ri

4

Pjeter Gjergj Prela

Shkodër

10

Lazer Gjergj Prela

Shkodër

5

Nikollë Gjergj Prela

Shkodër

4

Sokol Gjergj Prela

Shkodër

4

Dedë Zef Prela

Grudë e re

6

Prelë Zef Prela

Mali Jushit

5

Mirash Zef Prela

Prekal

5

Shtëpia e Prelë Topit

Shtëpia e Mark Çunit Lazer Mark Sokoli

Prekal

7

Nikoll Mark Sokoli

Shkodër

10

Gjergj Mark Sokoli

Shkodër

8

Rrok Mark Sokoli

Shkodër

6

Nest Zef Sokoli

Shkodër

2

Tonin Dedë Nika

Shkodër

6

Sokol Dedë Nika

Shkodër

5

Pal Ndue Gjolaj

Shkodër

5

Fred Pal Gjolaj

Shkodër

4

Shtëpia e Nosh Nikës

50 51

158

Ndihmuan me te dhenat e tyre Lulash Ndoja, Kolë Gjoka, Ndosh Preka, Zef Sokol Mirashi Treguar nga Nosh Vuksani,Ejll Gjoka, Lulash Ndoja dhe Zef Mirashi, banorë të Prekalit.

Prelë Milani

Shtëpia e Kol Markut

Shtëpia e Ndue Gjeloshit Zef Ndue Gjeloshi

Mali Jushit

Fran Ndue Gjeloshi

Shkodër 2

10

Shtëpia e Mëhill Nikë Palit Prekal

11

Lulash Gjon Prela

Prekal

6

Mark Gjon Prela

Prekal

4

Tom Gjon Prela

Prekal

5

Dedë Gjon Prela

Prekal

5

Gjon Mark Prela

Prekal

4

Zef Mark Prela

Shkodër

4

Mirash Pjetër Vuksani

Prekal

2

Gjin Marash Vuksani

Boriç

6

Lulash Pjetër Vuksani

Prekal

8

Ndosh Prekë Vuksani

Shkodër-Itali

7

Prekal

2

Nikë Mëhill Pali Shtëpia e Gjon Lekës

Shtëpia e L. Vuksanit

Shtëpia e Gjel Vuksanit Pllumb Gjon Vuksani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

159


Kolë Gjon Vuksani

Vrakë

3

Shtëpia e Deli Markut

Frrok Gjon Vuksani

Shkodër

3

Dedë Pjetër Marku

Shkodër

5

Martin Gjergj Marku

Hot i ri

11

Gjergj Mark Marku

Mali Jushit

5

2. Vllaznia Kulaj Shtëpia e Macel Markut

Prelë Mark Marku

Mali Jushit

4

Ndoc Kol Marku

Shkodër

6

Pal Ndue Trina

Shkoder

4

Mhill Kolë Marku

Shkodër

3

Fran Ndue Trina

Shkodër

4

Tom Kolë Marku

Shkodër

6

Gjovalin Ndue Trina

Shkodër

5

Shtëpia e Kol Mirashit

Janë vllazni e Vukaçit

Nikolin Ndue Trina

Shkodër

4

Kin Ndokë Mirashi

Shkodër

8

Frrok Pjetër Marku

Prekal

6

Gjin Lekë Mirashi

Grudë e re

4

Kolë Lekë Mirashi

Grudë e re

3

Tonin Lekë Mirashi

Grudë e re

5

Lazër Pal Mirashi

Grudë e re

5

Shtëpia e Dush Mirashit

Pllumb Pal Mirashi

Grudë e re

4

Zef Pllumb Mirashi

pjesëtarë Hot i ri

12

Nosh Pal Mirashi

Grudë e re

5

Shtëpia e Shytan Nikës

Gjergj Mark Mirashi

Grudë e re

4

Gjergj Mark Nika

Shtoji i vjetër

Lulash Mark Mirashi

Boriç

5

Dedë Mark Nika

Hot i ri

11

Nikë Mark Mirashi

Boriç

10

Gjon Mark Nika

Shkoder

6

Zef Mark Nika

Hot

4

Shtëpia e Ndokë Mirashit

6

Gjin Mark Mirashi

Hot i ri

7

Shtëpia e Pjetër Çunit

Djali Gjelosh Mirashit

Shkodër

3

Marash Mhill Nika

Shkodër

4

Pal Mhill Nika

Prekal

9

3

Gjergj Nikë Nika

Vlorë

6

Shtëpia e Kuc Çunit Prekë Gjelosh Çuni

Hot i ri

Mark Prekë Çuni

Hot i ri

6

Shtëpia e Binak Çunit

Lekë Prekë Çuni

Hot i ri

5

Kolë Binak Nika

Shkodër

4

Shkodër

2

Gjon Lulash Çuni

Shkodër

5

Fred Pal Nika

Lulash Prekë Çuni

Shkodër

5

Shtëpia e Ali Markut

Gjergj Dedë Çuni

Hot i ri

6

Mark Lazer Marku

Grudë

8

Kin Dedë Çuni

Hot i ri

5

Pjetër Lazer Marku

Prekal

4

Mark Dedë Çuni

Shkodër

5

Shtëpia e Gjok Lulës

Ndue Mirash Çuni

Hot i ri

11

Kolë Gjokë Lula

Shkodër

3

Pjetër Ndue Çuni

Hoti ri

2

Ejëll Gjokë Lula

Prekal

1

Gjon Kolë Lula

Golem

8

Shtëpia e Prend Dedës

160

3. Vllaznia Gjon Vukaj 250 familje nga kjo vllazni gjenden në Pentar, largue para 250 vjetësh

Kolë Martin Deda

Hot i ri

12

Zef Martin Deda

Hot i ri

7

Vat Gjon Deda

Shkodër

5

Shtëpia e Palush Ndout

Shtëpia I e Vllaznisë Hot i ri

5

Mali Jushit

5

4. Vlaznia Pylotaj

Nikë Gjon Deda

Shkodër

4

Lazer Mark Ndou

Pëllum Gjon Deda

Shkodër

3

Mhill Lazer Ndou

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

161


Gjin Lazër Ndou

Hot i ri

4

Ndue Çun Bala

Shkodër

8

Gjon Lazer Ndou

Hot i ri

5

Lazer Çun Bala

Shkodër

5

Kolë Mirash Ndou

Grudë e re

6

Kol Çun Bala

Prekal

9

Mark Mirash Ndou

Grudë e re

6

Shtëpia e Mark Sokolit

Zef Tomë Ndou

Grudë e re

6

Sokol Mirash Mirashi

Shkodër

6

Pjetër Tomë Ndou

Grudë e re

4

Zef Sokol Mirashi

Shkodër

4

Kin Tomë Ndou

Shkodër

4

Ndue Sokol Mirashi

Shkodër

6

Gegë Tomë Ndou

Grudë e re

4

Mark Mirash Mirashi

Shkodër

7

Dedë Mirash Mirashi

Shkodër

4

Shkodër

4

Shtëpia e Gjelosh Ndreut Marash Ujkë Ndreu

Grudë e re

6

Gjon Mirash Mirashi

Pal Marash Ndreu

Grudë e re

4

Shtëpia e Stak Mirashit

Dedë Prekë Ndreu

Bardhaj

10

Ndue Gjelosh Mirashi

Prekal

5

Ndoc Prekë Ndreu

Bardhaj

4

Gjergj Ndue Mirashi

Hot i ri

5

Lekë Gjon Ndreu

Grudë e re

5

Nikë Ndue Mirashi

Prekal

4

Vatë Gjon Ndreu

Grudë e re

6

Kolë Pal Mirashi

Shkodër

2

Djali Lulash Ndreut

Gurudë e re

4

Tonin Kolë Mirashi

Prekal

6

Fran Ndue Ndreu

Grudë e re

6

Shtëpia e Gjergj Ndue Malës

Nikolin Ndue Ndreu

Grudë e re

6

Gjon Gjergj Gjoni

Prekal

6

Gjergj Ndue Ndreu

Grudë e re

4

Zef Gjergj Gjoni

Bardhaj

4

Pjeter Ndue Ndreu

Grudë e re

4

Shtëpia e Palok Kolë Mashit

Dedë Ndue Ndreu

Grudë e re

4

Zef Ndosh Mashi

Prekal

6

Nikolin Ndue Ndreu

Grudë e re

3

Dedë Ndosh Mashi

Prekal

4

Mungojnë edhe dy familje

Shtëpia e Zef Meshit

Vëllezer të kësaj shtëpie

Kin Zef Meshi

Shkodër

4

Zef Pal Ndreu

Grudë

6

Fran Zef Meshi

Shkodër

4

Ndoc Pal Ndreu

Grudë e re

4

Prelë Zef Meshi

Shkodër

5

Gjovalin Pal Ndreu

Grudë e re

4

Shtëpia e Çun Mhillit

Kolë Pal Ndreu

Grudë e re

4

Nikë Mhill Mhilli

Boriç

6

Sander Pal Ndreu + 3 vllezën

Grudë e re

4

Gjergj Kolë Mhilli

Hot i ri

4

Pjetër Kol Mhilli

Hot i ri

4

Shtëpia e Ndoc Kolë Gjonit Dedë Ndoc Gjoni

Grilë-Vrakë

6

Lulash Kol Mhilli

Hot i ri

4

Pëllumb Dedë Gjoni

Grilë

4

Nikoll Kol Mhilli

Hot i ri

3

Sokol Dedë Gjoni

Grilë

4

Shtëpia e Dedë Prekë Palit

Kin Zef Gjoni

Grilë

7

Prekë Ndue Pali

Golem

6

Martin Ndue Gjoni

Shkodër

2

Gjon Kolë Pali

Golem

6

Gjelosh Ndoc Gjoni

Prekal

5

Nikolin Ndue Pali

Shkodër

4

Shtëpia e Murrec Marrkut

Shtëpia e Çun Sokol Balës

162

Pjetër Çun Bala

Mali Jushit

7

Fran Murrec Murrça

Grudë e re

7

Djali Gjovalin Balës

Shkodër

3

Gjin Mark Murrça

Prekal

12

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

163


Zef Mark Murrca

Aliaj

6

Sokol Mark Murrca

Prekal

5

Mirash Mark Murrca

Aliaj

4

5. Vllaznia Lekçaj Shtëpia e Dedë Lulash Ndout Ndoc Dedë Ndreu

Shkodër

5

Lekë Ndoc Ndreu

Shkodër

4

Kin Ndoc Ndou

Shkodër

4

Lazer Dedë Ndou

Shkodër

7

Dedë Lulash Ndou Shtëpia e Mirash Mark Ndout Pal Mirash Ndou

Shkodër

5

Prekal

8

Lazer Pal Ndou

Shkodër

5

Mirash Pal Ndou

Prekal

7

Nikollë Pal Ndou

Velipojë

5

Pashuk Mark Ndou

Shkodër

5

Hilë Pjeter Ndou

Prekal

9

Zef Kolë Marku

Prekal

6

Prekë Ndue Marku

Shkodër

7

Djali i Ndue Palok Markut Shtëpia e Mark LulësPREÇAJ Mark Ndue Lula

Shkodër

4

Prekal

4

Lulash Mark Lula

Shkodër

6

Mhill Mark Lula

Prekal

4

Pjetër Tom Lula

Prekal

9

Shtëpia e Hil Markut

Shtëpia e Palokë Gjonit

Shtëpia e Lulash Gjelosh Ndreut nga PLANI

164

Nikë Lulash Ndreu

Prekal

4

Mhill Nikë Ndreu

Shkodër

6

Mark Nikë Ndreu

Prekal

6

Gjon Nikë Ndreu

Prekal

5

Dedë Nikë Ndreu

Prekal

4

Zef Ndue Ndreu

Prekal

3

Pal Ndue Ndreu

Shkodër

4

Viktor Pjetër Ndreu

Shkodër

6

Prelë Milani

SHKOLLA E PREKALIT, E PARA NË DUKAGJIN52 Shqiptarët në fushën e trashigimisë arsimore kanë qënë një popull i shkretë, i padije, të shpërndar, të izoluar dhe në grindje njeri me tjetrin, pa kurrfarë unifikimi shtetëror dhe më ndergjegje foshnajake kombëtare. Ja si e përshkruante revista prestigjoze kulturore “Rilindja” e Korçës” e datës 2 nëntor 1935, fytyrën e vertetë orjentale të Shqipërisë:”100 mijë qytetarë, s’dinë asgjë për 900 mijë fshatarë, 500 mijë gegë nuk dinë asgjë për 500 mijë toskë, 300 mijë kristjan nuk dinë asgjë 700 mijë musliman”53. Më të vjetrit e rajonit, por më të vonuarit në shkrimin e gjuhës së vet, më të vonuarit në njesimin e alfabetit, në hapjen e shkollave në gjuhën amtare, të fundit shtetformues të Ballkanit. Një popull një miljon me 900 mijë analfabet ishte gjendja jonë arsimore që tashiguam deri në vitin 1944. “Sundimi pesë shekullor i Turqisë, një sundim nga më të zezët, na ka shtuar të metat e vjetra dhe na ka paksuar virtytet: Turku na mësoi edhe një herë më përtac, e më harbutarë... ” 54 Atëherë kur Shqipëria qe e roberuar, gjuha shqipe dhe shkolla shqipe qe e ndaluar, Naimi ynë i madh këndonte shqip dhe me vargjet e tija të mbushura me patriotizëm, u bënin thirrje shqiptarve për të mësuar gjuhën shqipe. Po të mësojmë E të këndojmë, Mirë do rrojmë në ketë jetë Se dituria dhe mirësia njeriun e çquan, Mendja ndritohet, Zemra qarohet Shpirti madhohet55. Në kohën kur në malet tona mbizotëronte errësira e pafund mesjetare, gjendja e mjeruar si më ska, patrioti, studjuesi i gjithanshëm, kleriku dhe fatosi i arsimit shqip At Shtjefën Gjeçovi për herë të parë në mes të ketyre maleve ndezi një pishë për të ushqyer bijtë e maleve të leknisë me dritën e shkollës shqipe Me 17 shtator të viti 1917, në një dhomë të vogël të një shtëpie të vjetër, ku banonte vetë At’Shtjefën Gjeçovi hapi të parën shkollë në gjuhën shqipë në këtë treve të banuar prej shumë shekujsh nga filizat më të spikatur të tharmit iliro -arbëror. Në letrën që i dergonte Drejtorisë së Përgjithshme të Arsimit në Shkodër, Gjeçovi shkruante: Prekal, 18 shtator 1917 ... Kam nderin me ju shkrue me ju parashtrue... . do pika mi msojtorën t’re t’kti katundi, t’Prekalit, n’flamur të Shoshit, tuj e lutun zotninë tuej qi t’nini mirësinë me i marrun në kujdes. Me 17 t’Vjeshtës parë 1917, e fillova mësimin e do ta vijoj me të njajtin 52 53 54 55

Mit’hat Frashëri “Plagët tona”, fq. 15 “Rilindja” e Korçës, 2 nëntor 135. Mit’hat Frashëri po aty. Naim Frashri vell poetik “Fjalet e Qiriut, bot 1964, fq 50.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

165


qellim t’përhershëm t’em me i vlejtë masës së re të Kombit t’onë me deshirë qi t’përparojë kah zhvillimi i mendes e shijës e kah zhvillimi i jetës shoqnore e gjytetare. Mësimi ka me u dhanë dy herë në ditë, para dite djemve e vajzave mbas dite. Numri i nxansve asht ky Djem 26 e varza 11 Mësimi ka me u dhanë m’një odë të ksaj qele, oda asht e vogël dhe e ngushtë, por se do të bazohna në nevojat e kohës Për kah lënda e nji msojtores, për gjithçka jena mangut, por se unë nuk e t’oj (?) Zotnien tuej për teprina, vetëm për do sende të domosdoshme si janë libra, shkumsa, bukurshkroje, a ma mirë tabela t’vogla për t’vumit për fije të fëmijve, kah shkrimi e t’ndo i send tjeter qi t’u marrë mendja zotnisë suej se duhet për mesojntore N’shpnesë se si po fillohet mësimi me qellim t’ mirë, ashtu ka me shkue mbarë, po kam fatin me u nanshkrue Gjeçovi56. Një kerkesë të ngjashme Gjeçovi do i dergonte edhe konsullatës austrohungareze në Shkodër, por nuk arriti të merrte asgjë përveç se zhgënjimit të rradhes. Shkolla e parë e Prekalit qe jetëgjatë aq sa qëndroi Gjeçovi në Prekal deri në fillim të janarit 1919 kur u transferua në Troshan 57. Shkolla e Gjeçovit ishte si një flakerimë drite, që kaloi vetetimthi në qiellin e maleve plot re të Dukagjinit. Ndriçimi i saj u shua shpejt nga errësira e netëve të gjata që pasuan, por gjithsesi mbi atë gur themeli, pas Luftës së dytë Botrore do të ngriheshin shkollat kudo në fshatarat e Dukagjinit Shkolla e Prekalit

17 shtator 1917

2

Shkolla filloreve Palaj

1945 fillore

3

Shkolla fillore Nderaj

1945- 1947 në Shtëpinë e Gjon Balës

4

Shkolla shtatëvjeçare Palaj

1963 e para shtatëvjeçare në Shosh

4

Shkolla tetëvjeçar Ndreaj

1968

6

Shkolla fillore Brashtë

1963

7

Tetëvjeçare Brashtë

1977 Nikoll Gjoka Drejtori i parë

8

Shkolla fillore Mollë

1963

9

Shkolla fillore Nicaj

1956

10

Shkolla fillore Pepsumaj

1986

11

Shkolla mesme e Pergj Shosh.

1992. Kolë Çardaku Drejtori i parë

56 57

166

Ndreaj

1980- Gjyste Ara edukatorja e parë

2

Palaj

1987

Rrjeti i shkollave

pas vitit 2000

A. Q H, fondi 58, dosja 21 dokumenti 14. Ruzhdi Mata “Shtjefën Gjeçovi” Jeta dhe veprat, fq 59.

Prelë Milani

2

Shkolla tetëvjeçare Palaj

3

Shkolla fillore Nicaj

Defakto të gjitha inekzistente dhe në gjendje të mjeruar

Qendrat shëndetësore

1945-2000

1

Qendra shëndesore Nderaj

Pas vitit 2000 nuk ka më asnjë

2

Qendra shëndetësore Palaj

qendër shendetësore

3

Spitali Ndreaj 1996

Mësuesit e parë të shkollës së mesme Shosh • Kolë Çardaku Drejtor • Prelë Milani Histori- Gjeografi • Lazer Kodra Letërsi • Florjan Banushi Bio-Kimi • Drande Fiku Fizikë- Vizatim Teknik • Gjergj Palushi Matematikë Vitore Kodra Anglisht Liceistët e përjudhës 1925- 1939 • Çun Mark Milani Liceist “28 Nëntori” • Gjelosh Lulash Bajraktari Seminarist • Mark Prela Teknikum • Tomë Kola Liceist “28 Nëntori” • Kolë Gjon Marashi Teknikum pyjor Itali. Universitarët e viteve 1925- 1939 1. Prof Kolë Prela Torino Itali diplomue për Letërsi 2. Dr Gasper Zef Shoshi Filozofi Vjenë (djali Zef Kolë Ndokës Ndregjinaj) 3. At’Çiprian Nika Studimet Teologjike në Austri 4. Lekë Vojvoda Akademinë Ushtarake në Modena Itali 5. Mark Mala Akademinë Ushtarake në Itali 6. Hilë Vocër Staka ish futbollist i viteve tridhjetë vazhdoi Akademinë mjeksore Bolonjë, vdiq në vitin e tretë, ishte nga Lagjia Dedndreaj. Të gjithë masa tjeter e Shoshit përveç ketyre 10 vetave ka qënë totalisht analfabete Kuadro me arsim të lartë, 1945-199058

KOPSHTE 1

Shkolla tetëvjeçare Ndreaj

3

RRJETI I SHKOLLAVE TË SHOSHIT 1

1

Embri atësia mbiermri

V. Lindja

Arsimimi

V. Banimi

1

Dom Prekë Ndrevasha

Brashtë

Vdekë

2

Prelë. Gj. Gjoka

Palaj

Teologji Romë Nderlidhje BS. AU Tir

nr

58

Shkoder

Pjesa dermuse e ketyre 42 emrave janë nga Shoshi, por paten fat të arsimohen, pasi nuk jetuan në Shosh

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

167


168

3

Ndue Mëhill Logu

Brashtë

Aviacion BS. AU Tir

Vdekë

42

Vera Mark Kodra

Shkodër

Anglisht

Tiranë.

4

Vuksan Lekë Vojvoda

Pepsumaj

Agronomi

Tiranë

43

Miranda Zef Bala

Shkodër

Anglisht

SHBA

5

Zef Pashko Shoshi

Tiranë

Pikturë

BRSS

44

Vitore Kolë Kodra

Ndregjinaj

Gjuhë Letërsi

Shkodër

6

Marash Pjetër Mici

Pylaj

Agronomi

Shkodër

7

Ndue Dedë Marku

Brashtë

AU Tiranë

SHBA

8

Marash Pjeter Plepi

Palaj

A. Policisë

Durrës

9

Mark Ndue Kodra

Ndreaj

Shkolla L Partisë

Tiranë

10

Pjetër Mihll Shkalla

Gurrë

A. Policisë

Vdekë

11

Vatë Nikë Rrasari

Mollë

Ekonomi Agrare

Vdekë

12

Pashko Dedë Prroni

Brashtë

A Ushtarake Tiranë

Vdekë

13

Nikë Marash Kodra

Ndregjinaj

Matematikë-Juridik

Shkodër

14

Frederik Kolë Ndoci

Shkodër

A. Arteve Tiranë

SHBA

15

Prelë Mark Milani

Pepsumaj

Histori- A. Policisë

Shkoder

16

Marie Dedë Logu

Ndreaj

Gjuhë- Letërsi

Shalë

17

Vatë Mhill Ulaj

Brashtë

Ekonomi Agrare

Itali

18

Zef Vogël Prroni

Brashtë

A. Ushtarake Tiranë

Shkodër

18

Pjeter Kolë Ujka

Palç

Agronomi- Juridik

Zvicer

19

Gjon Ndue Kodra

Shkoder

Ekonomik -Juroidik

Tiranë

20

Zef Prekë Gjeta

Pylaj

Agronomi

Tiranë

21

Lulash Mark Kreniku

Mollë

A Ushtarake Tiranë

Itali

22

Drane Dedë Fiku

Pepsumaj

Ekonomi Agrare

Tiranë

23

Lazer Pjetër Kulla

Ndreaj

Bio-Kimi

Kanada

24

Kujtim Coc Prroni

Brashtë

Inxh-Mekanike

Shkodër

25

Nora Ndue Deda

Shkodër

ILKF

Shkodër

26

Lazer Pjetër Kodra

K. Shengjergji

Gjuhë Letërsi

Shkodër

27

Neritan Kolë Shpatina

Shkoder

Matematikë

Itali

28

Klodi Vuksan Vojvoda

Durrës

UT

Itali

29

Rita Kolë Ndoci

Shkodër

A. Arteve

Gjermani

30

Elona Vuksan Vojvoda

Durrës

UT

Tiranë

31

Altjon Nikë Kodra

Shkoder

Fizikë

Itali

33

Sokol Ndue Sokoli

Pepsumaj

Bio-Kimi

Itali

34

Aleksandër. V. Vojvoda

Durrës

UT

Tiranë

35

Dedë Gjon Vojvoda

Pepsumaj

Bio-Kimi

Shkodër

36

Gjovalin Fran Kosteri

Shkodër

Akademi të Rendit

Shkodër

37

Prelë Kolë Guri

Lezhë

Akademinë Detare

Vlorë

38

Djana Kolë Shpatia

Shkodër

Agronomi

Itali

39

Flora Kolë Shpatina

Shkodër

UT

Itali

40

Prenda Mark Kodra

Shkodër

Mjeksi

Tiranë

41

Mari Mark Kodra

Shkodër

Mjeshtri Sportive

Tiranë

Prelë Milani

Shkaqet e prapambetjes arsimore të zonës Siç shihet numri i kuadrove të lartë është mjaft modest për një zonë të tërë për një perjudhë 45- vjeçare. Një nga krenaritë dhe meritat e pamohueshme te sistemit të kaluar ka qënë arsimimi masiv i një populli terësisht analfabet. Shoshi as ketë favor të atij sistem nuk e pati fat. Shpesh here themi, kaq viktima na shkatoi diktatura mbretërore, kaq diktatura komuniste dhe harrojmë se viktimat më të mëdha dhe plagët më të rënda shoqërore të kësaj zone kanë ardhur e vazhdojnë të vijne nga mungesa e arsimimit dhe mospasja e një elite të vertetë intelektuale. A- Etikimi si zone rreaksionare, ishte shkaku i parë, por jo kryesori B- Diskriminimi krahinor nga pashallarët e kuq të Shkodrës, ka qënë shkaku kryesor. Për 40 vjet asnjë bursë për drejtësi, juridik, mjeksi, ekonomik, gjuhë të huaja etj. Kofiçenti i lartë i mesatarës ishte diskriminuese për Dukagjinin që kishte të njejtat kushte me zonat verilindore, nxenësit e atyre zonave mund të vazhdonin studimet e larta edhe me notën 7. C- Mungesa e përfaqësimit dhe e vetqeverisjes vëndore D- Mentaliteti arkaik i gjysherve dhe baballarëve tanë për shkollën, pasojë e injorances orjentale osmane që kultivoi në Shqipëri për 5 shekuj me rradhë, madje deri në vitet e pas çlirimit arsimimi ishte një tabu për pjesën dermuese të popullsisë myslimane të qytetit të Shkodrës dhe kategorikisht i papranueshëm për femrat. Mjerisht edhe sot komuniteti dukagjinas nuk është çveshë nga ky mentalitet E- Në vitin 1945 u hap konvikti i Xhanit, më pas u trasferua në Theth dhe së fundi në Shkoder në konviktin “Tomë Kola”. Vendi kishte nevoja të jashtëzakonshme për njerëz të shkolluar në të gjitha fushat. Nga kjo nevojë u regjistruan jetim dhe shumë fëmijë të talentuar për të vazhduar panderprerje nga klasa e parë në Univresitet. Të kësaj përjudhe janë edhe brezi i artë i atyre pak dukagjinësve që i lejuan prindërit të vazhdojnë shkollën. F- Kush i largoi nga shkolla këta nxënës të gjithë të talentuar?! • Pal Mirash Kullën Ndreaj • Pal Zef Bungun Pepsumaj • Mark Gjergj Shkëmbin Pepaj • Tomë Kolë Rushinin Mollë • Lekë Lulec Qarricën Mollë • Zef Gjon Livadhin Celaj etj Natyrisht një fëmijë nuk është në gjendje të marrë vendime të tilla Po të flasim troç, padituria ekstreme e prinderve të tyre i largoi nga udha e diturisë, duke i shkëputë nga shokët e tyre Ndue Logu, Prelë Gjeloshi, Zef Celi, Prelë Grima, Prekë Sokoli etj. Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

169


Troç, në atë kohë pati edhe të tjerë prind që refuzuan t’i dergonin fëmijët e tyre në shkollë larg shtëpisë Gjeneratën e parë nga e cila mund të vinin të tjera, Shoshi e dogji vetë nga padituria. Më vonë kur u zgjuan edhe lepujt nga gjumi Shoshit kurrë nuk iu dha ajo që i takonte. Arsimi është nje mbjellje që i jep shumë vonë frutat e veta. Shoshi nuk mbolli, prandaj nuk pati një nivel arsimor që të nxirrte nxënës konkurues në shkollat e mesme. Të mos harrojmë se jo pak bursa dhe të drejta studimi janë djegë nga vetë ish- nxënës të kësaj treve. Pikërisht nga varfëria e produktit arsimor Shoshi nuk pati asnjëherë mundësi të merrte në dorë as drejtimin e shkollës së vet, as të pushtetit, as të adminsitratës koperativiste, as të përfaqësimit politik pas lindjes së pluralizmit politik. Varferia e madhe arsimore dhe niveli jashtëzakonisht i ulët kultural nxori produkte qesharake këshillash komunal të viteve të demokracisë me arsim mesatar 5, 6 klasë . Duke vajtuar te kalueren kemi humbur 20 vite vetem me 20 të diplomuar në arsimin pa shkëputje nga puna, ndërkohë kur në ekstremin tjeter vetem për dy dekada i kemi hapur vetvetes 32 varre me pushkë! Të diplomuar 1992- 2010

Nicaj Çilkok

13

Drita Kolë Kodra

Ndreaj

14

Marie Dedë Bregu

Ndreaj

15

Zojë Vuksani

Ndreaj

16

Mire Kroni

Ndregjinaj

17

Prendë Mark Rreshpja

Gjoshaj - Bio-Kimi

18

Dedë Pjeter Kodra

Koder Shengjergji

19

Age Mark Milani

Pepsumaj

20

Lazer Pjeter Kodra

K. Shengjergji- Letersi

21

Tonin Gjergj Ara

Gjoshaj

22

Arben Gjelosh Ulaj

Brashtë

23

Manushaqe Shtegu

Pepsumaj

24

Vitore Kolë Kodra

Ndregjinaj Anglish e para në Shosh

25

Mark Nikë Kulla

Celaj.

26

Luljeta Kolë Kulla

Gurrë

27

Gëzim Mark Sadri (Lami)

Nicaj

28

Sokol Martin Bregu

Ndreaj

29

Marie Mhill Shkalla

Gurrë

Pa shkëputje nga puna

20

2

Me sistemin partajms

7

3

Infermjeri partajms

5

30

Lazer Pjeter Kulla

Ndreaj

4

Student që vazhdojnë Uiniversitetin

5

31

Dedë Gjon Vojvoda

Pepsumaj

32

Trigë Palë Ara

Pylotaj

33

Tule Pal Kodra

Dardhë

34

Sokol Pal Ara

Pylotaj

35

Pashkë Mark Griha

Nicaj

36

Angjelina Kolë Milani

E para me lartën për Cilkin e Ulët5

Mësuesit e Shoshit ndër vite

170

Bardhe Ndokë Gështenja Tonin Geshtenja

1

Mësuesit e parë të Shoshit • Mhill Lekë Kodra Koder Shengjergj • Gjelosh Kolë Ulaj Brashtë • Gjergj Kolë Qafza Pylaj59

59

11 12

1

Marash Miruk Rreshpja

Gjoshaj

2

Leze Pjeter Plepi

Palaj, e para Pedagogjikse e Shoshit

3

Zef Mirash Toka

Palaj

4

Prekë Nikë Vuksani

Nderaj

5

Nikollë Prekë Bregu

Ndreaj

6

Martin Prekë Arra

Çilkok

7

Zef Marash Podi

Celaj

8

Pashko Mark Kreniku

Mollë

9

Prelë Mark Milani

I pari mësues me të lartën - Histori

10

Marie Dedë Logu

E para mësuese me arsim të lartë- Letersi

Gjelosh Kola dhe Gjergj Kola kanë punuar përkohësisht si mësues, janë mësuesit e parë kunder analfabetizmit

Prelë Milani

Krahas ketyre kanë dhënë kontributin e vet duke punuar me mjaft pasjon edhe përkushtim edhe shumë mesues të tjerë pa arsimin përkatës pedagogjik si Martin Ulaj, Djella Vuksani, Drande Guri, Vitore Ara, Shkurte Kodra, Gjovalin Logu, Sokol Suka, Pjeter Doda Gjon Kosteri etj. Bluzëbardhat e Shioshit 1

Linë Gjon Ahi

8

Gjyste Guri

2

Prendë Ded Çardaku

9

Age Krypa

3

File Pal Kulla

10

Marie Toka

4

Tone Pjeter Kulla

11

Zojë Pylla

5

Lulë Dedë Fiku

12

Drita Shkollari

6

Marie Fran Ulaj

13

Linë Aramadhi

7

Vitore Mhill Ashta

Leze Mali

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

171


Kooperativat e para bujqësore të Shoshit 1

Koperativa e Brashtë

12 dhjetor 1966 - 1968. Kryetar Pjeter Lulash Kulla Zv Kryetar Pal Nika nga Lekajt deri vitin 1969.

2

Koperrativa Nicaj

Dhjetor 1966. Kryetar Ndue Kolë Rrasa

3

Koperativa Palaj

Dhjetor 1966. Kryetar Pal Kol Ara

4

Koperativa e bashkuar Nicaj- Palaj

Dhjetor 1967 me Kryetar Zef Gjergji nga Thethi.

5

Koperativa Ndreaj- Mollë

Me 29 nëntor 1966. Kryetar Pal Mirash Kulla

Koperativa e Bashkuar Shosh

gusht 1969 kryetar Pal Mirash Kulla.

Kryetarët e

Koperativës së Bashkuar të Shoshit nder vite

1

Pal Mirash Kulla

Shosh Gusht 1969- mars 1971

2

Halil Dan Vogli

Barbullush, 1971- 1975

3

Sulejman Geci

Trush 1976- 1979

4

Rrok Beci

Gur i Zi 1980- 1986

5

Engjëll Shuku

Bushat 1986- 1988

6

Pal Lera

Plan 1989- 1991

7

Vat Ulaj

Shosh Mars - shtator 1991shpërberja

Kryetarët e pushtetit ndër vite 1

Bal Mark Milani

Shosh - Sekretar i Lokalitetit Shoshit 1950- 1954

2

Mark Maka

Shkodër - Kryetar i Lokalitetit Shosh 1950-1954

3

Martin Dedë Çetina

Shalë 1971-1978 Kryetari i Këshillit Bashkuar

4

Mark Kapaj

Toplanë -Kryetar i Këshillit të Bashkuar 1978-1990

5

Zef Toka

Shosh Sekertari i pare i Këshillit Bashkuar 1986-1990

6

Zef Toka

Shosh- Dhjetor 1990 - korrik 1991

7

Ndoc Ashta

Shosh-Kryetar i K. Pluralist 1991- Korrik. 1992

8

Pëllumb Urani

Shosh- Sekretar i Këshillit të parë Pluralist

9

Ndoc Ashta

Shosh -Kryetar i Komunës Shosh 1992- 2002

10

Sokol Kodra

Shosh- Sekretar Komune 1997-2001

11

Mark Nikë Kulla

Shosh -2003- 2015

Pluralizmi politik në Shosh 1- Seksioni i parë i Partisë Demokratike të Shoshit u krijue me 10 janar 1991 me kryetar zotin Dedë Toka, nga fshati Celaj Ky seksion ishte i pari në gjithë rrethin e Shkodrës. 2- PS në Shosh u riorganizua pas 13 qershorit të vitit 1991, mbi bazen e PP, por duke përjashtuar publikisht një grup të vjetërsh që kishin imazhin hijerëndë të së shkuarës Kryetar i parë i PS-së së Shoshit jo ish- komunist nga viti 1991-1998 ishte Prelë Milani Shpopullimi i disa fshatrave të Shoshit Fshati

Viti

Familja e fundit e shpërngukur

Gjocaj

Vjeshtë 2000

Ndue Mark Malota

Molla

Dhjetor 2001

Mark Lulec Qarrica

Pepsumaj

Dhjetor 2004

Ndue Dedë Fiku

Brashta

Dhjetor 2005

Kolë Prelë Kroni

Pylotaj

Tetor 2006

Mark Ndosh Ara

Gjoshaj

Nentor 2008

Mark Miruk Rreshpja

Ndregjinaj

Dhjetor 2008

Ndue Zef Caci

SEKRETARET E PARTISË NDËR VITE Pal Kolë Ara Pylotaj Mirash Ndoja Theth Nikë Buja Selcë Gjon Rranxi Nënshkoder Mit’hat Zeka Tepe Luan Truma Shkodër Emin Zagani Barbullush Nikollë Bregu Ndreaj 172

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

173


Kapitulli III

G

JENEALOGJIA E VLLAZNIVE TË FSHATRAVE TË SHOSHIT

Gjon Pepa Nikë Pepa Ndre Pepa Pal Pepa Lekë Pepa

Gjoshaj Nicaj Buxhndreaj(Buxh -Ndre -Pepa) Palaj Lekpepaj

Gjergj Prela

Vatë Gjeloshi

Prelë Gjeloshi

5

Prelë Deda

Gjelosh Prela

6

Dedë Binaku

7

Binak Gjoni

8

Gjon Gila

9

Gilë Martini

10

Martin Gjoni

11

Gjon Pepa

12

Pep Gjoli

13

Gjol Suma

1

Gjenealogjia e familjev të Ndue Gjergj Arës - Kolë Sokol Ujit - Miruk Dedë Rreshpes - Ndue Kolës

Kol Ndreka

Vat Marashi

Nikoll Leka

Dedë Gjini

Kolë Ndoja

Marash Kola

Lek Ndou

Gjin Martini

Ndue Marashi Marash Pali

4

Luc Kola

Kol Bala

Ndue Delia

Martin Pali

5

Kol Marku

Bal Marashi

Deli Ndreu

Pal Marku

Mark Ndou

Marash Vata

Ndre Mirashi

Mark Gjoni

Gjergj Mhilli

Pjetër Marku

Ndue Kola

6

Mihill Kola

Mark Miruku

Kolë Marashi

7

Ndue Vata

3

Gjergj Ujka

Kolë Sokoli

Miruk Deda

Marash Ndou

8

Vat Leka

4

Ukë Delia

Sokol Cani

Dedë Ndou

9

Lek Gjoni

5

Deli Gjoni

Can Gjoni

Ndue Pali

10

Gjon Koci

6

Gjon Gila

Pal Gjoni

11

Koc Peci

7

Gilë Martini

12

Pec Nica

8

Martin Gjoni

13

Nicë Pepa

9

Gjon Pepa

14

Pep Gjoli

10

Pep Gjoli

15

Gjol Suma

11

Gjol Suma

Genti Pjetri

2

Pal Marku

Kolë Zefi

Pjeter Gjergji

Gjeneologjia e fshatit Gjoshaj u ndertua sipas të dhënave të Zef Vatë Blinit, Mhill Pjetër Balës 85 vjeç dhe Ndue Gjergj Arës

Prelë Milani

Paulin Kola

Ndrekë Deda

Tonin Ndoja

Fatjon Kola

Lulash Deda

Dedë Luca

Ndue Gjergji

Lazer Pali

Aleks Nikolla

2

1

1

Sander Vata

3

2

Gjenealogja e shtëpive të Binak Balë Fushës - Zef Vatë Blinit - Gjergj Prelë Currit

174

Zef Vata

Bal Prela

Gjenealogjia e familjeve të Dedë Lucë Qukut - Lekë Ndue KsollësGjin Martinit -Kolë Balës -Ndue Marash Shpijanit

VLLAZNIA GJOSHAJ1 (Gjon - Pepë - Gjoli)

1

Mark Bala

4

NICAJT2 (Nikë -Pepë -Gjoli) VLLAZNIA E GJON KOCIT

Gjinia e Pep Gjolit (më e madhja e Shoshit) • • • • •

3

Mirash Gjoni

PS: Antoni/Gjergji/Vuksani janë çejadi i Mark Lucës vellaut të madh të Dedë Lucës

2

Gjeneologjia e fshtit Nicaj u ndertua sipas të dhënave të Ndrekë Dedë Qukut, Ndue Dedë Kullës, Prelë Sadrisë 85 vjeç dhe Prelë Mark Grihës.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

175


Gjenealogjia e familjeve të Kol Mir Rrasës - Dodë Deli Kullës -Mark Vocërr Grihës dhe Mark Nikë Ulës 1

Gjon Pjetra

Florjan Pashku

Ndoc Prela

Gjenealogjia e familjeve të Pjeter Zog Guralecit - Kolë Pjetër Çorrit dhe Ndue Sadri Lamit

Mark Nika

1

Ardian Deda

Gjergj Mitri

Gjovalin Zefi

2

Dedë Frani

Mitër Kola

Zef Mirashi

3

Fran Pjetra

Kol Pjetra

Mirash Ndoja

4

Pjeter Zogu

Pjetër Deda

Ndue Sadria Sadri Deda

2

Pjetër Ndoja

Pashko Kola

Prelë Marku

Nikë Ula

3

Ndue Kola

Kolë Delia

Mark Vocrri

Ulë Gjoni

4

Kolë Miri

Deli Sokoli

Vocerr Bala

Gjon Vata

5

Zog Pjetrushi

Dede Preka

5

Mir Prela

Sokol Ndou

Bal Prela

Vat Leka

6

Pjetrush Ndou

Preke Vani

6

Prel Bala

Ndue Pjetra

Lekë Gjoni

7

Ndue Marashi

Van Stali

7

Bal Pjetra

8

Marash Stali

Stal Simoni

8

Pjeter Gjoni

9

Stal Simoni

9

Gjon Koci

10

Simon Koci

10

Koc Peci

11

Pec Nica

12

Nicë Pepa

13

Pep Gjoli

14

Gjol Suma

NICAJT E GURRËS VLLAZNIA MIRAKAJ3 (Mirakë Koci) Gjenealogjia e familjeve të Kolë Gjon Arrës, Sokol Deli Murit, Ndre Sokol Aramadhit - Nosh Lulash Kullës.

VLLAZNIA E SIMON KOCIT Gjenealogjia e familjeve të Gjon Nikë Gështenjes - Dedë Mëhill Kullës Zef Sokol Koçekut dhe Ndre Prekë Koçekut 1

Sokol Martini

Sokol Ndoja

Lulash Zefi

Prekë Ndreu

2

Martin Gjoni

Ndue Deda

Zef Sokoli

Ndre Preka

3

Gjon Nika

Dedë Mhilli

Sokol Nika

Prekë Sokoli

4

Nikë Gjoni

Mhill Nika

5

Gjon Nika

6

Nike Deda

7

Dede Vuksani

8

Vuksan Stali

9

Stal Simoni

10

Simon Koci

11

Koc Peci

12

Pec Nica

13

Nice Pepa

14

Pep Gjoli

Sokol Nika

3

176

Prelë Milani

1

Edi Nikolla

Gac Marku

Astrit Gjoni

Jozef Ndoja

2

Nikollë Gjergji

Mark Sokoli

Gjon Pepa

Ndue Kola

3

Gjergj Kola

Sokol Delia

Pep Ndreu

Kolë Ndoshi

4

Kolë Gjoni

Deli Sokoli

Ndre Sokoli

Ndosh Lulashi

5

Gjon Sokoli

Lulash Vuka

6

Sokol Nika

Vukë Ula

7

Nikë Martini

8

Martin Ula

9

Ulë Gjoni

10

Gjon Miraka

11

Mirak Koci

12

Koc Peci

13

Pec Nica

14

Nicë Pepa

15

Pep Gjoli

16

Gjol Suma

Gjeneologjia e vllaznisë Mirakaj u ndertua sipas të dhenave të Sokol Deli Muri 85 vjeç dhe Gjergj Kolë Arrës 75 vjeç

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

177


Gjenealogjia e familjeve të Zef Mican Lamit dhe Lekë Vuksan Arrës

Ndre Pepa

14

Pep Gjoli

15

Gjol Suma

Çesk Gega

Dedë Gjini

2

Gegë Frani

Gjin Leka

3

Fran Zefi

Lekë Vuksani

4

Zef Micani

Vuksan Marku

5

Mican Marku

6

Mark Staka

7

Stakë Ndou

8

Ndue Vata është vëllai i trimit

1

Sokol Gjini

Agron Vata

Kristjan Ndoja

Viktor Leka

9

Vatë Ula

2

Gjin Kola

Vat Gjoni

Ndue Mhilli

Lekë Marashi

10

Ulë Gjoni

3

Kolë Sokoli

Gjon Bala

Mhill Marku

Marash Babuni

11

Gjon Miraka

4

Sokol Delia

Bal Gjoni

Mark Lulashi

Babun Celi

12

Mirak Koci

5

Deli Nika

Gjon Vata

Lulash Gjoni

Cel Mirashi

13

Koc Peci

6

Nikë Mala

Vat Gjeloshi

Gjon Vata

Mirash Ndou

14

Pec Nica

7

Mal Gjoka

Gjelosh Vata

8

Gjokë Vata

Kolë Papa

9

Vat Stali

Pap Preka

10

Stal Preka

11

Prek Celi

12

Cel Buxha

13

Buxh Ndreu

14

Ndre Pepa

15

Pep Gjoli

16

Gjol Suma

• • • • •

TUrNGU GJENETIK I FSHATIT CELAJ5. (Cel- Buxh- Ndreu) Gjenealogjia e familjeve të Sokol Deli Kullës Gjon Balë Livadhit, Mhill Mark Mullisit dhe Marash Babun Tokës

Pal Gjokë Vata

Martinaj Celaj Mekshaj Pepaj Ndreaj

VLLAZNIA MARTINAJ - (Martin -Buxhë -Ndreu) 4

Gjenealogjia e familjeve të Mark Gjon Lucit dhe Marash Zef Arrës

178

Buxh Ndreu

13

1

BARKU I BUXHNDREAJVE

4

12

Ndue Kola

Gjenealogjia e familjeve të Kolë Ndue Trollit - Dedë Çun Gështenjës Mirash Zef Zefit - Ndue Zef Gështenjës (të gjitha këto familje së bashku me pasuesit Mirash Zefit e Marash Babunit janë të zermit të Pap Prekës)

1

Astrit Ndue Luci

Gezim Pal Arra

2

Ndue Marku

Pal Marashi

3

Mark Gjoni

Marash Zefi

1

Renato Gjeloshi

Florjan Ndoci

Blendi Lulashi

Pëllumb Gjoni

Gjelosh Kola

Ndoc Deda

Lulash Zefi

Gjon Ndoja Ndue Zefi

4

Gjon Noshi

Zef Mirashi

2

5

Nosh Luci

Mirash Ndoshi

3

Kolë Ndoja

Dedë Çuni

Zef Mirashi

Ndue Pjetra

Çun Deda

Mirash Zefi

Dedë Mirashi

Zef Mirashi

6

Luc Marku

4

7

Mark Ndou

5

Pjeter Deda

8

Ndue Pjetra

6

Dedë Papa

9

Pjeter Ula

7

Pap Preka

10

Ul Martini

8

Prekë Celi

11

Martin Buxha

9

Cel Buxha

Gjeneologjia e vllaznisë Martinaj u ndertua sipas të dhënave të Mark Gjon Lucit 75 vjeç

Prelë Milani

5

Mirash Deda

Gjeneologjia e fshatit Celaj është ndertuar sipas të dhënavë të Zef Mirash Zefit , Pal Gëshenjës dhe Dedë Tokës.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

179


VLLAZNIA MEKSHAJT6 (Meç- Buxh-Ndreu)

3

Gjovalin Zef- Ara

Pjeter Kola- Mali

Sander Paulin- Mollzati

2

Zef Preka

Kolë Nika

Paulin Frani

3

Prek Ujka

Nikë Lulçi

Fran Zefi

4

Ujkë Lulçi

Zef Mirashi

5

Lulç Pali

Mirash Shytani

6

Pal Ndreu

Shytan Pali

7

Ndre Meshi

8

Mexh Muxha

9

Buxh Ndreu

10

Ndre Pepa

11

Pep Gjoli

12

Gjol Suma

Ermal Gjergji

Vladimir Pjetra

Genti Gjoni

Zef Deda

2

Gjergj Ndoja

Pjeter Marku

Gjon Marashi

Dedë Mirashi

3

Ndue Gjoni

Mark Ndoci

Marash Nika

Mirash Shytani

4

Gjon Ndoka

Ndoc Mirashi

Nikë Lulçi

Shytan Pali

5

Ndokë Leci

Mirash Kola

Lulç Pali

6

Lec Meshi

Kolë Ndoka

Pal Ndreu

7

Mesh Buxha

8

Buxh Ndreu

9

Ndre Pepa

10

Pep Gjoli

11

Gjol Suma

Ndre Meshi

180

Pjetër Bala

Nikë Leka Lekë Ndou

7

Pepë Buxha

Bal Ndou

8

Buxh Ndreu

Ndue Deda

9

Ndre Pepa

Dedë Cama

10

Pepë Gjoli

Camë Deda

11

Gjol Suma

Dedë Pepa

12

Pepë Buxha

13

Buxhë Ndreu

14

Ndre Pepa

15

Pepë Gjoli

16

Gjol Suma

Zef Ndoci

Gjon Pepa

Ndoc Leka

Pepë Nika

Fran Mirashi

Alfred Nikolla

Pal Marku

Gjelosh Lulashi

2

Mirash Prela

Nikollë Deda

Mark Lazri

Lulash Gjoni

3

Prelë Ndoka

Dedë Lushi

Lazer Pali

Gjon Ndreu

4

Ndokë Mirashi

Lush Zefi

Pal Mhilli

Ndre Gjoni

5

Mirash Prela

Zef Gjoni

Mhill Gjoni

6

Prelë Vuksani

Gjon Preka

7

Vuksan Deda

Prek Pali

8

Dedë Pepa

Pal Peprri Pepërr Deda

FSHATI NDREAJ

1

Sokol Çuni

Ndue Pali

Pjeter Ndoci

Aleks Gjergji

Prekë Pashku

2

Çun Sokoli

Pal Marashi

Ndoc Pjetra

Gjergj Zefi

Pashko Gjoni

Trungu gjeneologjik i lagjes Mekshaj është ndertuar sipas të dhënave të Zef Prekë Arës dhe Zef Ndue Temelit. Gjeneologjinë e hollsishme të fshtit Pepaj do ta gjeni tek libri Balec Ndou Prisi Djelmisë së Shoshit bot i vitit 2008.

Prelë Milani

Pjeter Mhilli

Kolë Binaku

9

VLLAZIA BULOSHAJ8 (Bulosh Ndre Buxha) Gjenealogjia e familjeve të Deli Marash Fushës Lulash Gjelosh Ashtës, Koker Kolës dhe Dodë Nikë Sukës

Gjenealogjia e familjeve të Sokol Çunit - Marash Kolë Shkëmbit- Ndoc Mhill Currit - Zef Ndoc Pyllës - Gjon Pepë Ashtës

7

Lekë Nika

Dedë Pepa

1

GJENEOLOGJIA E FSHATIT PEPAJ7 (Pep- Buxhë- Ndreu)

6

Marash Kola

Gjenealogjia e familjeve të Ndokë Mirashit - Lush Zef Pyllës- Lazer Pal Dushkut - Lulash Gjon Fushës

Gjenealogjia e familjeve të Ndue Gjon Temelit - Mark Ndoc Guralecit-Marash Nikë Malit dhe Dedë Mirash Shytanit 1

Binak Pjetra

6

4

Gjenealogjia e familjeve të Prekë Ujkë Arës - Kolë Nikë Malit dhe Fran Zef Mollzatit 1

5

Kolë Marashi Marash Germuci Germuc Deda

8

1

Vuksan Toma

Kastriot Ndreka

Aleks Ndoci

Sokol Pali

2

Tomë Zefi

Ndrekë Gjini

Ndoc Deda

Pal Kokrri

3

Zef Delia

Gjin Marku

Dedë Lulashi

Koker Kola

Gjin Nikolla Nikollë Gjoka Gjokë Doda

Gjeneologjia e vllaznisë Buloshaj u ndertua sipas të dhenave të Tomë Zef Fushës, Pashko Nikë Sukës dhe Vat Martin Gurit

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

181


4

Deli Marashi

5

Marash Kola

Lulash Gjeloshi Gjelosh Kola

6

Kol Prela

Kole Prela

7

Prelë Pepa

8

Pep Ndrekali

11

Ndrekal Buloshi Bulosh Ndreu Ndre Buxha

12

Buxh Ndreu

13

Ndre Pepa

14

Pep Gjoli

15

Gjol Suma

9 10

Mark Delia

Kolë Marashi Marash Kola

Dodë Nika Nikë Deda Dedë Ndou Ndue Vata Vatë Ndrekali

Sadik Gjergji

Gerald Toma

Berti Sokoli

Pjeter Deda

Fatmir Gjergji

2

Gjergj Martini

Tomë Lazri

Sokol Prela

Ded Vuksani

Gjergj Vata

3

Martin Pjetra

Lazer Ndoka

Prelë Nika

Vuksan Gjela

Vat Gjela

4

Pjeter Mirashi

Ndokë Mirashi

Nikë Deda

5

Mirash Deda

6

Dedë Ndou

7

Ndue Vata

8

Vat Ndrekali Ndrekal Buloshi Bulosh Ndreu

1

Gjel Deda

Gjenealogjia e familjeve të Lulash Pjetrës Kullës - Mirash Mëhill KullësKolë Ndue Kodrës - Nikë Vuksan Vuksanit

9

182

Zef Marku

Ndue Pali

Mark Meshi

Pal Marku

8

Martin Pera

Mesh Pali

9

Pera Pali

10

Palush Ndreu

11

Ndre Buxha

12

Buxh Ndreu

13

Ndre Pepa

14

Pep Gjoli

15

Gjol Suma

Fatmir Deda

Lekë Gjeloshi

Sokol Martini

Gjin Leka

Paulin Gjoni

Mirash Lushi

2

Martin Preka

Lekë Marashi

Gjon Zefi

Lush Deda

3

Prekë Sokoli

Marash Mhilli

Zef Kola

Dedë Mirashi

4

Sokol Staka

Mhill Pjetra

Kolë Mhilli

Mirash Ndou

5

Stak Pjetra

6

Pjeter Ndou

7

Ndue Mala

8

Mal Deda

9

Dedë Ndreu

10

Ndre Buxha

11

Buxh Ndreu

12

Ndre Pepa

13

Pep Gjoli

14

Gjol Suma

Gjenealogjia e familjes së Pjetër Balës - Nikë Gjon Gurit Tomë Pjetrushit

VLLAZNIA PALUSHAJ9 (Palush- Ndre- Buxha)

1

Hic Marku

Nikë Martini

1

1

10

Vuk Nika

7

VLLAZNIA DEDËNDREAJ10 (Dedë Ndre Buxha) Gjenealogjia e shtëpisë së Sokol Stakë Bregut- Marash Mhill Verrit, Kol Mhill Krypës - Lush Dedë Sukës -

Gjenealogjia e familjve të Martin Pjetër Gurit- Lazer Ndokës Prelë Nikë Sukës -Vuksan Gjelë Lejthisë

9

6

1

Arben Zefi

Klodjan Nikolini

Tonin Toma

2

Zef Pjetra

Nikolin Gjoni

Tomë Pjetrushi

Zef Sokoli

3

Pjetër Bala

Gjon Nika

Pjetrush Ndou Ndue Gjoni

2

Mark Pjetra

Dedë Gjergji

Gjelosh Nika

Sokol Kola

4

Bal Leka

Nikë Gjoni

3

Pjetër Lulashi

Gjergj Mirashi

Nikë Vuksani

Kolë Ndou

5

Lekë Marashi

Gjon Ndou

4

Lulash Pjetra

Mirash Mhilli

Vuksan Vata

Ndue Pjetrushi

6

Marash Mhilli

Ndue Mala

5

Pjeter Vuka

Mhill Vuka

Vat Hici

Pjetrush Ndoja

7

Mhill Mala

Gjeneologjia e vllaznisë Palushaj u ndertua sipas të dhënave të Marash Pjeter Kullës 107 vjeçar, Gjelosh NikëVuksanit, Kolë Ndue Kodrës, dhe Gjergj Mirash Kullës

Prelë Milani

10

Gjeneologja e vllaznisë Dedëndreaj u ndertua sipas të dhënave të Gjon Nikë Gurit, Pal Prekë Bregut dhe Zef Pjetër Lisit

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

183


VLLAZNIA E LEKOÇ (Lekë )NDREUT11 Gjenealogjia shtëpisë së Sokol Marashit (Logut)

1

Eduart Jaku

Kolë Prela

Markos Valentini

1

Edison Gjovalin Logu

2

Jak Mhilli

Prelë Zefi

Valentin Marku

2

Gjovalin Deda

3

Mhill Kokrri

Zef Gjoni

Mark Pali

3

Dedë Sokoli

4

Kokër Bala

Gjon Prela

Pal Marku

4

Sokol Marashi

5

Balë Prela

Mark Sokoli

5

Marash Dodi

6

Prel Pjetra

Sokol Pali

6

Dodë Ivani

7

Pjeter Cali

7

Ivan Leka

8

Cal Nika

8

Lekë( Lekoç)Ndreu - vellaji Buloshit, Palushit Dedës dhe Gjekës

9

Nikë Pali

9

Ndre Buxha

10

Pal Leka

10

Buxh Ndreu

11

Lekë Nika

11

Ndre Pepa

12

Nikë Pepa

12

Pep Gjoli

13

Pep Gjoli

13

Gjol Suma

14

Gjol Suma

PALAJ (Pal- Pepë - Gjoli)

Gjenealogjia e familjes së Kolë Deli Kullës - Lulash Prekës Vatë Gjeloshit - Mirash Ndue Micit - Nikë Mëhillit

VLLAZNIA LEKNIKAJ12 Gjenealogjia e familjeve të Nikë Vuksanit Gjon Nikës Pjeter Mark Plepit

11 12

184

Gjenealogjia e familjeve të Mhill Kokërr Ahit - Zef Gjonit Pal Mark Gurit

1

Nikë Vuksani

Kreshnik Nikolla

Sokol Martini

2

Vuksan Nika

Nikoll Pjetra

Martin Gjoni

3

Nikë Lula

Pjetër Marku

Gjon Nika

4

Lul Pjetra

Mark Gjoni

Nikë Pali

5

Pjeter Cali

Gjon Prela

Pal Vata

6

Cal Nika

Prelë Pjetra

Vat Pera

7

Nikë Pali

8

Pal Leka

9

Lekë Nika

10

Nikë Pali

11

Pal Pepa

12

Pep Gjoli

13

Gjol Suma

Pera Pali

1

Alfons Leka

Mark Lulashi

Gëzim Sokoli

Skender Pali

Prek Mhilli

2

Lekë Frani

Lulash Preka

Sokol Vata

Pal Mirashi

Mhill Nika

3

Fran Kola

Prekë Toma

Vat Gjeloshi

Mirash Ndoja

Nikë Mhilli

4

Kolë Delia

Tomë Kola

Gjelosh Gjoka

Ndue Mici

Mhill Mici

5

Deli Pjetrushi

Gjokë Preka

Mic Doshi

6

Pjetër Kola

7

Kolë Preka

8

Prekë Ndou

9

Ndue Marashi

10

Marash Pali

11

Pal Leka

12

Lekë Nika

13

Nikë Pali

14

Pal Pepa

15

Pep Gjoli

16

Gjol Suma

Dosh Preka

Gjeneologjia e vllaznië së Lekoçaj u tregua nga, Gjovalin Dedë Logu dhe Shkurte Sokol Logu 85 vjeç Gjeneologjia e vllaznisë Leknikaj u ndertua sipas të dhënave të Martin Gjon Guralecit, Fran Kolë Kullës, Nikollë Pjetër Plepit, Frrok Nikë Botës, Pal Mhill Kodrës dhe Prelë Zef Ahit

Prelë Milani

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

185


VLLAZNIA NDRENIKAJ13

VLLAZNIA GJINESHAJ14

Gjenealogjia e familjeve të Mark Kolë Çezmës, Dodë Prelë Botës Zef Ndoc Kodrës - Zef Koker Ahit dhe Pal Gjon Thepit (Kelanajt)

Gjenealogjia e familjes së Hilë Grimcit - Mark Mhillit, Kolë Mirashit, Pal Mëhillit - Dedë Markut

Zef Toma

Marjan Pali

Klodjan Prela

Pllumb Lulashi

2

Eduart Gjergji Gjergj Prela

Tomë Nika

Pal Mhilli

Prelë Zefi

Lulash Pali

3

Prelë Marku

Nikë Doda

Mhill Zefi

Zef Kokrri

Pal Gjoni

4

Mark Kola

Dodë Prela

Zef Ndoci

Kokërr Kola

Gjon Mala

5

Kolë Vata

Prelë Pjetra

Ndoc Koçi

Kolë Koçi

Mal Koçi

6

Pjetër Gega

Koç Kelani

8

Vat Marashi Marash Marku Mark Kola

Kelan Marashi

9

Kolë Ndreu

Marash Staka

10

Ndre Nika

11

1

1

Zef Ndoja

Lazer Pali

Gëzim Deda

2

Gjergj Hila

Mhill Marku

Ndue Kola

Pal Mhilli

Dedë Marku

Hilë Grimci

Kolë Mirashi

Mhill Ndreu

Mark Nika

4

Grimc Ndreu

Mirash Ndoshi

Ndre Lulashi

Nikë Marku

5

Ndre Papa

Mark Mhilli Mhill Dedushi Dedush Ndoja

6

Pap Nika

Ndue Nika

7

Nikë Pali

Ndre Ujka

8

Pal Gjoni

Ujkë Ndreu

9

Gjon Pepa

Ndre Pepa

10

Pep Gjini

Stakë Ndreu

11

Gjin Nika

Nikë Pali

Ndre Nika

12

Nikë Pali

12

Pal Pepa

Nikë Pali

13

Pal Pepa

13

Pepë Gjoli

Pal Pepa

14

Pep Gjoli

14

Gjol Suma

Pep Gjoli

15

Gjol Suma

15

Gegë Kelani

Gjol Suma

Ndosh Lulashi Lulash Ndreu

1

Arel Tonini

Arben Pali

Gjin Marku

Petrit Ndoja

2

Tonin Kola

Pal Gjergji

Mark Marashi

Ndue Kola Kolë Palushi

1

Ndue Gjoni

Zef Pali

Ndue Zefi

Dakë Deda

Fran Zefi

3

Kolë Martini

Gjergj Gjoni

Marash Palushi

2

Gjon Kola

Pal Ndoci

Zef Nika

Dedë Mhilli

Zef Mala

4

Martin Zefi

Gjon Nika

Palush Kola

3

Kolë Lulashi

Ndoc Mhilli

Nikë Lushi

Mhill Nika

5

Zef Pali

Kolë Ndou

4

Lulash Bala

Mhill Pjetra

Lush Gjeloshi

Nikë Mala

6

Pal Nika

Ndue Leka

5

Bal Gjoni

Pjetër Gjoni

Gjelosh Mala

7

Nikë Lulashi

Lekë Martini

6

Gjon Ndou

Malë Toni

8

Lulash Marashi

Martin Marku

7

Ndue Gjoni

Ton Curri

11

Marash Prela

Pjetrush Ndou

8

Gjon Ndreu

Curr Ndreu

12

Prelë Keka

Ndue Martini

9

Ndre Nika

13

Kekë Cama

Martin Leka

14

Camë Leka

Lekë Pjetra

15

Lekë Pepa

Pjetër Vata

16

Pep Gjoli

Vat Leka

17

Gjol Suma

14 Gjeneologjia e vllaznisë Ndrenikaj u ndertua sipas të dhënave të Kolë Lulash Fikut dhe Gjergj Prelë Çezmës

Prelë Milani

Mark Lulashi

HAPSTËNA15 - VLLAZNIA LEKËPEPAJ (Lekë -Pepë -Gjoli)

Gjenealogjia e Familjeve të Lulash Balë Fikut - Ndoc Mhillit dhe Nikë Lushit - Dedë Mhillit

186

Ndue Mhilli

3

7

13

Sandër Gjergji

15

2

Gjeneologjia e vllaznisë Gjineshaj u ndertua sipas te dhënave Kolë Mirash Fushës dhe Gjergj Hilë Geshtenjës Gjeneologjia e vllaznisë Lekpepaj u ndertua sipas të dhenave të Gjokë Gjergj Arës, Ndue Kolë Rreshpës dhe Mark Marash Podit

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

187


VLLAZNIA PREÇAJ16 (Preç- Gjol -Suma)

VLLAZNIA E PAL MARKUT

Gjenealogjia e familjeve të Lulash Gjon Pusit - Martin Ndokë Ftonit - Kolë Vatës - Mhill Kolës Sukës - Gjon Ndoc Livadhit dhe Ndue Pjetër Kronit.

Gjenealogjia e familjes së Nikë Gjelosh Kodrës dhe Nikë Markut

Gëzim Kola Kolë Mhilli

Mirash Ndoja Ndue Pjetra Pjeter Toni

1

Dori Marku

Gjovalin Vata

Kol Vata

2

Mark Lulashi

Vat Martini

Vatë Mirashi

3

Lulash Gjoni

Martin Ndoka

Mhill Kola

4

Gjon Ndou

Ndokë Mirashi

Kolë Toni

5

Ndue Mhilli

Mirash Mhilli

6

Mhill Pjetra

7

Pjeter Ndoshi

Ton Mhilli Mhill Gjoni Gjon Ula

8

Ndosh Ula

9

Ul Geci

10

Gec Deda

11

Dedë Preçi

12

Preç Gjoli

13

Gjol Suma

Pllumb Martini Martin Gjoni Gjon Ndoci Ndoc Toni

188

Nikë Marku

2

Lekë Nika

Mark Nika

3

Nikë Gjeloshi

Nikë Gjoni

4

Gjelosh Vata

5

Vatë Daka

6

Dakë Pali

7

Pal Marku

8

Mark Gjoni

9

Gjon Preçi

10

Preç Gjoli

11

Gjol Suma

Gjenealogjia e familjes së Pal Dedë Arës, Gjergj Mark Gurit dhe Gjelosh Lulashit

Gjenealogjia e familjes së Col StakëVreshit - Pal Ndoc Kodrës Dedë Zef Kosterit - Prelë Pëllumb Shpatit

17

Bardhok Lek Kodra

PREÇAJT E GURRËS 18

DARDHA 17(Preçajt e Dardhës) VLLAZNIA E ULË MARKUT

16

1

1

Fatjon Ndoja

Lulash Deda

Marash Pjetra

2

Ndue Pali

Dedë Gjeloshi

Pjeter Gjergji

3

Palë Deda

Gjelosh Lulashi

Gjergj Marku

Lulash Ndou

Mark Lulashi

4

Dedë Ndou

1

Gjovalin Zefi

Pal Ndoci

Anton Gjoni

Pllumb Gjergji

5

Ndue Pjetra

2

Zef Coli

Ndoc Mirashi

Gjon Deda

Gjergj Prela

6

Pjeter Preka

3

Col Staka

Mirash Gjoni

Dedë Zefi

Prelë Pllumbi

7

Prekë Ujka

4

Stakë Ndoci

Zef Prenashi

Pllumb Prenashi

8

Ujkë Prenashi

5

Ndoc Gjoni

Prenash Hasa

9

Prenash Preçi

6

Gjon Hasa

10

Preç Gjoli

7

Hasë Ula

11

Gjol Suma

8

Ulë Marku

9

Mark Gjoni

10

Gjon Preçi

11

Preç Gjoli

12

Gjol Suma

Gjeneologjia e Preçajve te Koder Shlliut u tregua sipas të dhënave të Mark Lulash Pusit, Gjergj Pjeter Kronit, Kolë Mhill Sukës dhe Vatë Martin Ftonit Gjeneologja e fshatit Dardhë u ndertua sipas të dhenave të Gjon Dedë Kosterit, Pal Ndoc Kodrës, dhe Lekë Nikë Kodrës

Prelë Milani

18

Gjeneologjia e Preçajve te Gurrës u ndertua sipas te dhenave të Kolë Mark Gurit dhe Ndue Pal Arës

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

189


ÇILKOKU & NDREGJINAJ19 (Gjin- Gjol- Suma) NDREGJINAJT. VLLAZNIA KOLË-NDRE GJINIT Gjenealogjia e familjes së Mhill Lulash Kodrës dhe Zef Shoshit

Nikë Lulashi

5

Prekë Ndou

Sokol Kola

Lulash Vata

6

Ndue Martini

Kolë Vata

Martin Gjoka

Vatë Papa Pap Gjoka

Amarildo Kolë Kodra

Gjergj Zef Shoshi

2

Kolë Marashi

Zef Pashku - Shoshi

8

Gjokë Prela

9

Prelë Vata

10

Vat Ndreu

3

Marash Mhilli

Pashko Zefi

4

Mhill Lulashi

Zef Kola Kolë Ndoka

5

Lulash Gjoni

11

Ndre Gjini

6

Gjon Ndoka

12

Gjin Gjoli

7

Ndokë Ula

13

Gjol Suma

8

Ulë Pepa

9

Pep Gjergji

10

Gjergj Kola

11

Kolë Ndreu

12

Ndre Gjini

13

Gjin Gjoli

14

Gjol Suma

Gjenealogjia e familjes së Prekë Gjelosh Arrës - Kolë Vukë VerritGjergj Pal Guri - Gjon Ndoc Gështejë 1

1

Gjovalin Gjergji

Vlad Deda

Mark Ndoja

Nikollë Vata

2

Gjergj Marku

Dedë Zefi

Ndue Zefi

Vatë Cumli

3

Mark Delia

Zef Luci

Zef Caci

Cumel Vata

4

Deli Deda

Luc Marku

Cac Staka

Vatë Martini

5

Dedë Pjetra

Mark Pjetra

Stakë Martini

6

Pjetër Kola

7

Kolë Ndreu

8

Ndre Gjini

Martin Kola

1

Klaudio Daka

Nikë Sokoli

Kol Ndou

Ndokë Gjeloshi

2

Dakë Kola

Sokol Mirashi

Ndue Pjetra

Gjelosh Marku

3

Kolë Gjoni

Mirash Ndou

Pjeter Nika

Mark Lulashi

Gjeneologjia e Ndregjinajve u ndertua sipas të dhenave të Marash Mhill Kodrës, Zef Deli Koçekut dhe Kolë Dedë Kodrës Gjeneologjia e Çilkokut u ndertua sipas të dhenave të Kolë Gjon Çezmës, Ndue Kolë Verrit, dhe Martin Prekë Arrës

Prelë Milani

Gentjan Martini

Petrit Frani

Marjan Pali

Dionis Tonini

2

Martin Preka

Fran Kola

Pal Gjergji

Tonin Gjoni

3

Prekë Gjeloshi

Kolë Vuka

Gjergj Pali

Gjon Ndoci

4

Gjelosh Nika

Vukë Nika

Pal Marku

Ndoc Mala

Mark Vuksani

Mal Vuksani

5

NikëVuksani

6

Vuksan Marku

7

Mark Deda

8

Dedë Prela

9

Prelë Vata

10

Vat Ndreu

11

Ndre Gjini

12

Gjin Gjoli

13

Gjol Suma

Gjenealogjia e Familjeve të Mark Zef Gurit - Vat Mirashit, Dedë Qerim Guri - Lulash Stakë Guri

Gjenealogjia e familjeve të Ndre Prekë Çezmës Mirash Ndue Rajës - Pjetër Nikë Arës - Gjelosh Mark Rrgallës

190

Ndue Sokoli.3

1

ÇILKOKU20 VLLAZNIA E VATË NDREGJINIT

20

Gjon Preka

7

Gjenalogjia e familjes së Mark Deli Shkembi, Zef Luc Kroni, Zef Cacit dhe Vatë Cumël Vatës

19

4

1

Prelë Marku

2

Mark Zefi

Sokol Vata

Gjergj Marku

Silvjo Gjini

3

Zef Marku

Vatë Mirashi

Dedë Qerimi

Gjin Zefi

4

Mark Kola

Mirash Gjoni

Qerim Deda

Zef Lulashi

5

Kolë Gjoni

Gjon Ndoka

Dedë Vuksani

Lulash Staka

6

Gjon Ula

Ndokë Vata

Vuksan Marku

Stakë Ndoja

7

Ulë Marashi

Vatë Gjoni

Mark Deda

Mark Deda

Ndue Gjoka

8

Marash Vata

Dedë Prela

Gjokë Deda

9

Vat Ndreu

Prelë Vata

10

Ndre Gjini

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

191


11

Gjin Gjoli

10

Mustafë Hysa

12

Gjol Suma

11

Hysë Mema

12

Mëmë Pepa

13

Pepë Suma

Gjenalogjia e familjes së Vat Marashit - Pjeter Gjergj Palit Zef Ndre Thepit 1

Ndue Vata

Gjin Pjetra

Marash Ndoja

2

Vat Marashi

Pjeter Gjergji

Ndue Zefi

3

Marash Vata

Gjergj Pali

Zef Ndreu

4

Vat Cama

Pal Vuksani

Ndre Deda

5

Camë Deda

VLLAZNIA DEMAJ (Demë Mustafa-Hysa) - Gjytetëza Gjenealogjia e shtëpisë së Bal Demës -Lulash Sokol Sokoli Dedë Lush Fiku - Balë Mark Milani 1

Sokol Ndoja

Pjeter Kola

Albert Zefi

Klodjan Prela

Vuksan Marku

2

Ndue Lulashi

Kolë Marashi

Zef Martini

Prelë Marku

Mark Deda

3

Lulash Sokoli

Marash Vogli

Martin Deda

Mark Bala

Vogël Ujka

Dedë Lushi

Bal Marku

6

Dedë Prela

7

Prelë Vata

4

Sokol Ujka

8

Vat Ndreu

5

Ujkë Lulashi

Lush Gjeloshi

Mark Milani

9

Ndre Gjini

6

Lulash Bala

Gjelosh Lulashi

Milan Çuni

10

Gjin Gjoli

7

Bal Dema

Çun Mark

11

Gjol Suma

8

Demë Mustafa

Mark Bala

9

Mustafë Hysa

PEPSUMAJT: Gjinia Memiaj (më e madhja e Pepsumajve) • Hysë Mema • Vukë Mema • Kokë Mema

Mustafaj - Mustafë Hysë Mema Vukaçë Kokaj

21

192

1

Dedë Gjon -Vojvoda

Valentin Gjergj Bungu

Dedë Ndoc Ahiri

2

Gjon Lulashi

Gjergj Pali

Ndoc Marashi

3

Lulash Vuksani

Pal

Zefi

Marash Marku

4

Vuksan Leka

Zef

Prela

Mark Alia

5

Lekë Prela

Prelë Mirashi

6

Prelë Alia

Mirash Gjoni

7

Ali Marku

Gjon Alia

8

Mark Deda

9

Dedë Mustafa

21

Gjeneologja e fshatit Qytetza(Pepsumaj) ështe ndertuar sipas te dhenave të Bal Mark Milanit 85 vjeçar, Lulash Vuksan Vojvodës 85 vjeç, Zef Marash Sukanit, 70 vjeç Lulash Sokol Uranit 85 vjeç Mhill Nikë Lamit 80 vjeç dhe Dedë Lush Fikut 95 vjeç

Prelë Milani

Hysë Mema

11

Memë Pepa

12

Pep Suma

Gjenalogjia shtëpisë së Marash Demës: Zef Marash Sukanit - Ndue Sokol Shpatinës - Kol Prelë Gjokës

GJYTETËZA & MOLLË Barku i Mustafajve VLLAZNIA ALIAJ (Dedë Mustafa - Hysa) - Gjytetëza Gjenealogjia e shtëpisë së Ali Markut: Lulash Vuksan Vojvodës - Pal Zef Bungut - Dedë Ndoc Ahirit

10

1

Steljo Nikolla

Klodjan Mikeli

Kolë Prela

2

Nikollë Frani

Mikel Gjoni

Prelë Gjoka

3

Fran Zefi

Gjon Ndoja

Gjokë Vata

4

Zef Marashi

Ndue Sokoli

5

Marash Sokoli

6

Sokol Marashi

7

Marash Vata

8

Vat Martini

9

Martin Marashi

10

Marash Dema

11

Demë Mustafa

12

Mustafë Hysa

13

Hysë Mema

14

Memë Pepa

15

Pepë Suma

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

193


Gjenealogjia e Shtëpisë e Gjol Demës(Demaj) dhe Shtëpisë Sokol Kolës i vllaznisë Hajdaraj (sot pa trashigimtar në linjën mashkullore) 1

Mark Mhilli 1890

Gjokë Luli 1883-1962

Kolë e Lulash Gjoni

Sokol Kola (Hajdaraj)

2

Mhill Pjetra

Lul Ndou

Gjon Deda

Kolë Ndou

3

Pjeter Deda

Ndue Deda

4

Dedë Gjoni

Kolë Hajdari

5

Gjon Dema

Hajdar Ndou

6

Demë Mustafa

Ndue Vuka

VLLAZNIA ULÇAJ ( Ulë-Mustasfë -Hysa) - Mollë Gjenealogjia e Familjes e Zef Lush Gurinit - Shan Bibë Gurinit Gjergj Ujkës -Bal Pjetrës-Mhill Kolës 1

Ndue Kola

7

Lekë Gjeloshi

Kristjan Ndoja

Ben Rroku

194

Kol Prela

Gjon Shani

Zef Gjergji

Pjetër Bala

Shan Biba

Gjergj Ujka

Bal Leka

4

Lush Biba

Ujkë Leka

5

Bib Doda

Lekë Marku Mark Nika

8

Nikë Ula

9

Ulë Mustafa

10

Mustafë Hysa

Sokol Halili

11

Hysë Mema Memë Pepa Pepë Suma

2

Gjelosh Marku

Ndue Deda

Rrok Toma

Halil Frani

12

3

Mark Ndoshi

Dedë Kola

Tomë Kaceli

Fran Marku

13

4

Ndosh Lulashi

Kol Deda

Kacel Mhilli

Mark Ndou

5

Lulash Daka

Dedë Cama

Mhill Pjetra

Ndue Dedoshi

6

Dakë Lulashi

Camë Daka

Pjeter Jaku

Dedosh Jaku

7

Gjenealogjia e familjes së Nikë Pal Rrasarit e Mark Dedushit 1

Nikë Pali

Marketin Deda

Lulash Jaku

2

Palë Nika

Dedë Marku

8

Jak Vaka

3

Nikë Pali

Mark Dedushi

9

Vak Sula

4

Pal Vata

Dedush Ndoci

10

Sulë Mustafa

5

Vat Prela

Ndoc Leka

11

Mustafë Hysa

6

Prelë Nika

Lek Marku

12

Hysë Mema

7

Nikë Ula

Mark Nika

13

Memë Pepa

8

Ulë Mustafa

14

Pep Suma

8

Mustafë Hysa

10

Hysë Mema

11

Memë Pepa

12

Pepë Suma

1

Tonin Vata

Zef Kola

Agustin Mhilli

Ndue Kola

2

Vat Marku

Kolë Zefi

Mhill Pjetra

Kolë Marku

3

Mark Luleci

Zef Marku

Pjetër Zogu

4

Lulec Gjeloshi

Mark Vata

Zog Mala

1

Endrik Zef Geshtenja

5

Gjelosh Vata

Mal Vata

2

Zef Marku

6

Vatë Jaku

Vat Jaku

3

Mark Lulashi

4

Lulash Ndoci

5

Ndoc Kola

Prelë Milani

Mhill Kola

Dedë Zefi

Dodë Prela

Gjeneologjia e fshatit Mollë u ndërtua sipas të dhënave të Mark Lulec Qarricës 75 vjeç , Ndoc Gjergjit, Kolë Zef Kodrarit, Gjon Nikë Rasarit, Tomë Kolë Rrushinit dhe Gjelosh Mark Krenikut .

Bal Pjetra

Zef Lushi

Prelë Nika

Gjenealogjia e familjeve të Lulec Gjelosh Qarricës Pjetër Zog Livadhit - Zef Mark Kodrarit- Ndue Kolës

22

Sentiljan Zefi

2

6

1-VLLAZNIA JAKAJ (Sulë - Mustafë - Hysa) - Mollë22 Gjenealogjia e shtëpisë Nosh Lulash Krenikut -Kol Dedë RrushinitKacel Mhilli Fushazit dhe Mark Ndou Shkollarit

Mark Gjoni

3

7

Vukë Mustafa

1

Pavlo Deda

VLLAZNIA NDRESHAJ 23 (Ndre- Osman -Hysa) Gjytetëza Gjenealogjia e familjes së Lulash Ndoc Geshtenjes

23

Gjeneologjia e vllaznisë Ndreshaj u ndertua sipast të dhenave të Kolë Lulash Geshtenjës dhe Tomë Lulash Gështenjës

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

195


6

Kolë Prendi

11

Memë Pepa

7

Prendash Ndresha

12

Pepë Suma

8 10

Ndershë Ozmani Ozman Hysa -Vëllau i Mustaf Hysës(Pepsumaj +Mollë) Hysë Mema

11

Memë Pepa

12

Pepë Suma

9

VLLAZNIA KOKAJ.25 (Kokë -Memë -Pepa) Gjenealogjia e shtëpisë Grimc Ndout (Kolë Micani- Zef MicaniDedë Ndrethi) 1

Grimc Ndou

Kolë Beni

Miri Pali

Ndue Deda

2

Ndue Lulashi

Ben Gjeloshi

Pal Marashi

Dedë Ndrethi

3

Gjelosh Kola

Marash Zefi

Ndre Marku

4

Kolë Micani

Zef Micani

Mark Lulashi

5

Mican Vuksani

6

Vuksan Lulashi

7

Lulash Ujka

8

Ujkë Prela

9

Prelë Vata

10

Vatë Geci

11

Gec Koka

12

Kok Mema

13

Memë Pepa

14

Pep Suma

BRASHTA - VLLAZNIA VUKAÇË 24 (Vukë-Mëmë - Pepa) Trungu gjenologjik i familjeve të Mark Dedës - Lulash Ndue Arës - Pal Mirash Prronit 1

Gjin Leka

Zef Pjetra

2

Lekë Ndoci

Pjetër Lulashi

Gjovalin Marashi Marash Vogli

3

Ndoc Marku

Lulash Ndou

Vogël Mirashi

Kol Pali

4

Mark Deda

Ndue Vata

Mirash Bala

Pal Mirashi

5

Dedë Mirashi

6

Mirash Vata

7

Vat Gjoni

8

Gjon Leka

9

Lekë Prendi

10

Prend Vuka

11

Vuk Mema

12

Mem Pepa

13

Pep Suma

Klevis Mehilli Mhill Kola

Bal Vata

Gjenealogjia e shtëpisë së Prekë Ujkës - Lulash Balë Prronit Ndue Pjetër Arës

Gjenealogjia e familjes së Prelë Pepë Kronit - Marash Cel Lamit Zef Ndocit dhe Zef Lekës

24

196

1

Prelë Kola

Agim Deda

Zef Ndoci

Mitër Zefi

2

Kolë Prela

Dedë Marashi

Ndoc Gjoni

Zef Leka

3

Prelë Pepa

Marash Celi

Gjon Mala

Lekë Preka

4

Pep Çuni

Cel Ndou

Prekë Leka

5

Çun Basha

Ndue Sokoli

Lekë Nika

6

Bash Prela

Sokol Mala

Nikë Deda

7

Prelë Deda

Mal Ndreshi

8

Dedë Ndreu

Ndre Deda

9

Ndre Vuka

10

Vukë Mema

Gjeneologja e vllaznisë Vukaç u ndertua sipas të dhenave të Lekë Ndocit, Dedë Marash Lamit dhe Kolë Prelë Kronit

Prelë Milani

25

1

Paulin Doda

Kujtim Coci

Viktor Martini

2

Dodë Preka

Coc Lulashi

Martin Kola

3

Prekë Ujka

Lulash Bala

Kolë Ndou

4

Ujkë Hasani

Bal Pepa

Ndue Pjetra

5

Hasan Pepa

Pepë Martini

Pjeter Deda

6

Pepë Martini

7

Martin Prela

8

Prelë Martini

9

Martin Vata

10

Vatë Geci

11

Gec Koka

12

Kok Mëma

13

Memë Pepa

14

Pepë Suma

Dedë Martini

Gjeneologjia e Vllaznisë Kokaj u ndertua sipas të dhënave të Ndrekë Dedë Gurit, Ndue Lulash Rrethit dhe Martin Marash Kolës

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

197


Gjenealogjia e familjes së Dedë Mëhill Gurit - Pjetër Bubit Mal Preç Rrethit 1

Dedë Lini

Pjeter Bubi

Nikolin Gjini

2

Lin Deda

Bub Kola

Gjin Zefi

3

Dedë Mhilli

Zef Nika

4

Mhill Kola

Nikë Lulashi

5

Kolë Nika

Lulash Preçi

6

Nikë Martini

Preç Mala

7

Martin Prela

Mal Ujka

8

Prelë Vata

Ujkë Prela

9

Vatë Geci

10

Gec Koka

11

Kokë Mema

12

Memë Pepa

13

Pep Suma

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Ardian Sokoli

Enrik Tonini

Marjan Martini

2

Sokol Marashi

Tonin Lushi

Martin Gjoni

3

Marash Pali

Lush Mhilli

Gjon Marashi

4

Pal Coli

Mhill Marashi

5

Col Delia

Marash Pjetrushi

6

Deli Pjetrushi

7

Pjetrush Ndoja

8

Ndue Gjoka

9

Gjokë Ula

10

Ul Kola

198

11

Kolë Ndreu

12

Ndre Vasha

13

Vash Pepa

14

Pep Suma

1

Agustin Kola Kolë Ndoja

Prek Sokoli Sokol Nika

Eltjon Nika Nikë Zefi

Gjeneologjia e vllaznisë Ndrevashaj u ndertua sipas të dhënave Dedë Gjon Marashit, Lulash Prekë Oborrit, Marash Pal Kodrës , Zef Kolë Paçit dhe Kolë Ndue Ndrevashajt

Prelë Milani

Zef Kola Kolë Bala Balë Prela4 Prelë Bala Bal Vata Vatë Papa Pap Ndreu

Agustin Pali Pal Mhilli Mhill Marku Mark Ndou Ndue Mala Mal Toni Ton Malota Malotë Uka Ukë Ndreu Ndre Vasha Vashë Pepa Pepe Suma

Martin Kola Kol Lulashi Lulash Sokoli Sokol Mala

Gjin Marku Mark Gjoni Gjon Ndou Ndue Lulashi Lulash Ndou Ndue Gjoni Gjon Gjeka Gjeke Ndreu

Gjenealogjia e familjeve Nikë Lushit -Mark Dedë dhe Zef Gjonit

Trungu gjenealogjik i familjes së Lulash Prekë Oborrit Marash Keqan Ndrevashës - Prekë Sokol Ndrevashës dhe Kolë Balë Paçit

26

Nikë Alia

Gjenealogjia e familjes së Mark Ndue Malotës - Lulash Sokolit dhe Mark Gjon Rrahit

1

Kristjan Gjeloshi Gjelosh Lulashi

Ndue Marashi Marash Keqani Keqan Hyseni Hysen Alia Ali Marku Mark Kola

GJOCAJ 27 VLLAZNIA NDREVASHAJ ( Vashë- Pepë -Suma)

VLLAZNIA NDERVASHAJ 26 (Vashë - Pepë Suma) Trungu gjenetik i familjeve të Deli Pjetrushit dhe Marash Pjetrushit

1 2

Lulash Preka Prekë Lulashi Lulash Shytani Shytan Preka Prekë Nika Nikë Ula5 Ul Kola Kol Ndreu Ndre Vasha Vash Pepa Pep Suma

27

Nikolin Kola

Mark Deda

Gjovalin Deda

2

Kolë Nika

Dedë Kola

Dedë Zefi

3

Nikë Lulashi

Kolë Marku

Zef Gjoni

4

Lulash Prela

Mark Preka

Gjon Ujka

5

Prelë Nika

Prekë Uka

Ujkë Nika

6

Nikë Uka

Nikë Preka

7

Uke Marashi

Preke Uka

8

Marash Gjeka

9

Gjek Ndreu

Gjeneologjia e fshatit Gjocaj u ndertue sipas të dhënave të Mëhill Mark Malotës dhe Kolë Gjon Rrahit.

Shoshi gjeografia, gjenealogjia, historia

199


PYLAJ28 & GURI LEKËS ( Pylë- Dedë -Pepa) Gjenealogjia e familjeve të Prelë Tomës- Kolë Hasës dhe Dedë Çobanit

Lulash Dusheli

Pal Marku

Dushel Pali

6

Mark Pepa

Pal Marashi

7

Pepë Ula

Marash Ndou

8

Ulë Pali

Ndue Pali

9

Pal Biba

10

Bibë Pyla

Nderim Ndoci- Rreshpja

Zef Gjergj- Qafza

Kolë Gjoni- Sukullari

2

Ndoc Prela

Gjergj Kola

Gjon Deda

3

Prelë Toma

Kolë Hasa

Dedë Çobani

4

Tom Tushi

Hasë Uka

Çoban Deda

5

Tush Deda

Ukë Deda

6

Dedë Luca

7

Luc Malota

8

Malo Tula

9

Tulë Pali

10

Pal Biba

11

Bibë Pyla

12

Pyl Deda

13

Dedë Pepa

1

Dorjan Gjoni

Sokol Tona

Ndoc Deda

Jurgen Sokoli

14

Pepë Suma

2

Gjon Ndoja

Tona(Lulash) Preka

Dedë Preka

Sokol Ndoci

3

Ndue Zefi

Ndoc Nika

4

Zef Ndoja

Nikë Kola

5

Ndue Gjoni

Kolë Nika

6

Gjon Ndreu

Nikë Mhilli

7

Ndre Pepa

Mhill Martini

8

Pepë Preka

Martin Gjoni

11

Pyl Deda

12

Dedë Pepa

13

Pepë Suma

GURI I LEKËS29 Gjenealogjia e Familjes së Zef Ndojës - Ndoc Dedës - Sokol Tonës të Gurit të Lekës, Nikë Kolë drasatit

1

Kristo Gjovalini

Zef Preka

Marash Nika

3

Gjovalin Shani

Prek Ndoka

Nikë Paloka

Paulin Martini Martin Kola

4

Shan Ndou

Ndokë Mici

Palokë Gjoni

Kolë Filipi

5

Ndue Sololi

Mic Sokoli

Gjon Bushi

Filip Bushi

9

Prekë Uka

Gjon Nika

6

Sokol Delia

Bush Delia

Bush Delia

10

Ukë Pali

Nike Mema

7

Deli Gjoka

11

Pal Biba

Meme Pyla

8

Gjokë Ula

12

Bibe Pyla

Pyl Deda

9

Ulë Pali

13

Pyl Deda

Dede Pepa

10

Pal Biba

14

Dede Pepa

Pep Suma

11

Bibë Pyl