Issuu on Google+

‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫ﭘﺎﯾﮕﺎه اﺳﻼﻣﯽ ﺣﻮزه‬ ‫‪undefined‬‬ ‫‪URL : http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectID=65483‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬ ‫»دﯾﺪﮔﺎھﯽ روﺷﻦ ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﭘﯽ ﺑﺮدن ﺑﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ و ھﺪف«‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ دوم‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮی از آﯾﻪ ﺿﺮب )زدن( اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﮐﻪ در ﭘﯽ ﻓﮫﻢ ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣ ﻄﻠﺐ اھﺘﻤﺎم دارد ﮐﻪ آﯾﺎ ﺑﺮای دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ اھﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﻣﯽ ﺗﻮان از »زدن«‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راھﮑﺎر ﺑﮫﺮه ﺟﺴﺖ؟! اﯾﺸﺎن ﺗﻼش ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﻌﻨﺎی دﯾﮕﺮی از »ﺿﺮب« را در آﯾﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اراﺋﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻃﺮح ﻧﮕﺎه اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﺬﯾﺮش ﻗﻄﻌﯽ اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫وﻟﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در رﺷﺪ اﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻃﺒﻌﺎ وﻗﺘﯽ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺷﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻔﺴﯿﺮی و ﺣﺪﯾﺜﯽ و ﻓﻘﮫﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و اﺳﺘﻨﺎد ﮐﺮد‪ ،‬ﻧﻪ آن ﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻣﺠﻠﻪ »اﺳﻼﻣﯿﺔ اﻟﻤﻌﺮﻓﺔ« ﺳﺎل ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ 24‬ﻣﻨﺘﺸﺮه در ‪ - 1422‬ﻟﺒﻨﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮی از آﯾﻪ ﺿﺮب )زدن( اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﮐﻪ در ﭘﯽ ﻓﮫﻢ ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣ ﻄﻠﺐ اھﺘﻤﺎم دارد ﮐﻪ آﯾﺎ ﺑﺮای دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ اھﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﻣﯽ ﺗﻮان از »زدن«‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راھﮑﺎر ﺑﮫﺮه ﺟﺴﺖ؟! اﯾﺸﺎن ﺗﻼش ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﻌﻨﺎی دﯾﮕﺮی از »ﺿﺮب« را در آﯾﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اراﺋﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻃﺮح ﻧﮕﺎه اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﺬﯾﺮش ﻗﻄﻌﯽ اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫وﻟﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در رﺷﺪ اﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻃﺒﻌﺎ وﻗﺘﯽ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺷﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻔﺴﯿﺮی و ﺣﺪﯾﺜﯽ و ﻓﻘﮫﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و اﺳﺘﻨﺎد ﮐﺮد‪ ،‬ﻧﻪ آن ﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻣﺠﻠﻪ »اﺳﻼﻣﯿﺔ اﻟﻤﻌﺮﻓﺔ« ﺳﺎل ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ 24‬ﻣﻨﺘﺸﺮه در ‪ - 1422‬ﻟﺒﻨﺎن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮی از آﯾﻪ ﺿﺮب )زدن( اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه ﮐﻪ در ﭘﯽ ﻓﮫﻢ ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣ ﻄﻠﺐ اھﺘﻤﺎم دارد ﮐﻪ آﯾﺎ ﺑﺮای دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ اھﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﻣﯽ ﺗﻮان از »زدن«‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮان راھﮑﺎر ﺑﮫﺮه ﺟﺴﺖ؟! اﯾﺸﺎن ﺗﻼش ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﻌﻨﺎی دﯾﮕﺮی از »ﺿﺮب« را در آﯾﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اراﺋﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻃﺮح ﻧﮕﺎه اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﭘﺬﯾﺮش ﻗﻄﻌﯽ اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫وﻟﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در رﺷﺪ اﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻃﺒﻌﺎ وﻗﺘﯽ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺷﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻔﺴﯿﺮی و ﺣﺪﯾﺜﯽ و ﻓﻘﮫﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و اﺳﺘﻨﺎد ﮐﺮد‪ ،‬ﻧﻪ آن ﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻣﺠﻠﻪ »اﺳﻼﻣﯿﺔ اﻟﻤﻌﺮﻓﺔ« ﺳﺎل ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ 24‬ﻣﻨﺘﺸﺮه در ‪ - 1422‬ﻟﺒﻨﺎن اﺳﺖ‪.‬‬

‫زدن ﺑﻪ ﺷﺮط ‪ ...‬و ﺑﺮای ‪...‬‬ ‫اﮔﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ و اوﻟﻮﯾﺖ ﺑﻨﺪی ﮐﻪ در آﯾﻪ ﺳﻮره ﻧﺴﺎء آﻣﺪ ﺑﻨﮕﺮﯾﻢ‪ ،‬در ﺧﻮاھﯿﻢ ﯾﺎﻓﺖ ھﺪف از آن اﺻﻼح ذات ﺑﯿﻦ و آﺷﺘﯽ دادن زن و ﺷﻮھﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ دﺳﺘﻮر و راه ﻋﻼج ھﻨﮕﺎﻣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ زن‬ ‫ﻧﺎﻓﺮﻣﺎن ﺑﻮده‪ ،‬ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ و ﻋﺼﯿﺎن ﻧﻤﺎﯾﺪ و زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ را ﺑﺮﻧﺘﺎﺑﺪ‪ .‬ﺗﺮﺗﯿﺐ در آﯾﻪ و راه ﭼﺎره دو ﮔﻮﻧﻪ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﺣﻞ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ زن و ﭼﺎره اﻧﺪﯾﺸﯽ ﺑﺮای رﻓﻊ اﺧﺘﻼف زن و ﺷﻮھﺮ‪ ،‬ﺑﯽ آن ﮐﻪ ﺷﺨﺺ ﺛﺎﻟﺜﯽ دﺧﺎﻟﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻪ ﮔﺎم )ﻣﺮﺣﻠﻪ( دارد‪ :‬ﭘﻨﺪ و اﻧﺪرز‪ ،‬ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘﺮ و ﺿﺮب‪.‬‬

‫داوران‬ ‫دوم‪ :‬اﮔﺮ ﺷﻮھﺮ در ﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺎ ھﻤﺴﺮ ﺑﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺮﺳﯿﺪ )ﺑﯽ آن ﮐﻪ ﺷﺨﺺ دﯾﮕﺮی ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼف اﻗﺪام ﮐﻨﺪ( و ﺑﻔﮫﻤﺪ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ روح دوﺳﺘﯽ و ﻋﻼﻗﻪ را ﺑﯿﺎﻓﺮﯾﻨﺪ و ھﻤﺴﺮ را زﯾﺮ ﭘﻮﺷﺶ و‬ ‫ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻧﯽ ﺧﻮد در آورد و زن ﺑﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺗﻦ ﻧﺪھﺪ‪ ،‬زن و ﺷﻮھﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﺧﺎﺻﯽ ﻣﯿﺎن ﻓﺎﻣﯿﻞ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ در ﻣﻮرد اﺧﺘﻼف اﯾﻦ دو ﻧﻈﺮ دھﻨﺪ و ﻋﻠﺖ را ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ و اﯾﻨﺎن را‬


‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬ ‫ﻧﺼﯿﺤﺖ و راھﻨﻤﺎﯾﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﮐﻤﮏ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ دوﺑﺎره ﮔِﺮد ھﻢ آﯾﻨﺪ و ﻣﯿﺎن ﺷﺎن آﺷﺘﯽ ﺑﺮﻗﺮار ﮐﻨﻨﺪ‪:‬‬

‫»و اﮔﺮ از ﺟﺪاﯾﯽ و ﺷﮑﺎف ﻣﯿﺎن آن دو )ھﻤﺴﺮان( ﺑﯿﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ ،‬ﯾﮏ داور از ﺧﺎﻧﻮاده ﺷﻮھﺮ‪ ،‬و ﯾﮏ داور از ﺧﺎﻧﻮاده زن اﻧﺘﺨﺎب ﮐﻨﯿﺪ )ﺗﺎ ﺑﻪ ﮐﺎر آﻧﺎن رﺳﯿﺪﮔﯽ ﮐﻨﻨﺪ(‪ .‬اﮔﺮ داوران‪ ،‬ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﻪ‬ ‫اﺻﻼح داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ آﻧﮫﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ؛ زﯾﺮا ﺧﺪاوﻧﺪ‪ ،‬داﻧﺎ و آﮔﺎه اﺳﺖ )و ا ز ﻧﯿّﺎت ھﻤﻪ‪ ،‬ﺑﺎﺧﺒﺮ اﺳﺖ(‪«.‬‬

‫)‪( 2‬‬

‫ﮔﺎم ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﮔﻔﺖ و ﮔﻮی ﺳﺎزﻧﺪه‬ ‫روﺷﻦ اﺳﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻨﺪی و اوﻟﻮﯾﺖ ھﺎ ﺑﺮای اﺻﻼح رواﺑﻂ زن و ﺷﻮھﺮ ﺑﺮ اﺳﺎس راھﮑﺎرھﺎی ﻣﺜﺒﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﻗﺮآن ﺑﻪ ﺷﻮھﺮ دﺳﺘﻮر ﻣﯽ دھﺪ‪ :‬ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ زن ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی و ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‬ ‫دھﺪ‪ ،‬ﮐﻨﺎر وی ﺑﻨﺸﯿﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﺑﺮاﯾﺶ روﺷﻦ ﮐﻨﺪ و ﭘﻨﺪ ﯾﺎ ھﺸﺪارش دھﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺎر ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻋﻼﻗﻪ ﺷﻮھﺮ و اﺷﺘﯿﺎق وی ﺑﻪ اداﻣﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ و آﺷﺘﯽ ﻣﯿﺎن زوﺟﯿﻦ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺴﺎﺋﻞ را ﺷﻔﺎف و روﺷﻦ ﻣﻄﺮح ﮐﺮد و آﻧﭽﻪ را درون دل و ذھﻦ ﻣﯽ ﮔﺬرد‪ ،‬ﺑﻪ زﺑﺎن آورد‪ ،‬زﯾ ﺮا اﺧﺘﻼف ﻧﻈﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ زن و ﻣﺮد ﺣﻘﻮﻗﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﮔﺮدن ھﻢ دارﻧﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ‬ ‫دﯾﮕﺮی ﻧﺪاﻧﺪ و ﺣﺪّ و ﮔﺴﺘﺮه آن را ﻧﺸﻨﺎﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺎم ﻧﺨﺴﺖ‪ ،‬ﮔﻔﺖ و ﮔﻮ و ﺗﺬﮐّﺮ اﺳﺖ ﺗﺎ آﻧﭽﻪ ﺑﺎﻋﺚ اﺧﺘﻼﻓﺎت و ﺑﮕﻮ ﻣﮕﻮ ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮﻃﺮف ﺷﻮد‪ .‬در اﺧﺘﻼف‪ ،‬ﮔﺎه زن ﺧﻮش ﻧﻤﯽ دارد ﺣﺮﺑﻪ و ﺷﮕﺮدھﺎی زﻧﺎﻧﮕﯽ اش را ﺑﻪ ﮐﺎر‬ ‫ﮔﯿﺮد و ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ اش را ﻧﺸﺎن دھﺪ‪.‬‬

‫دوﻣﯿﻦ ﮔﺎم‪ :‬ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘﺮ‬ ‫اﮔﺮ زن ﺑﻪ ﺳﺨﻦ ﺷﻮھﺮش ﮔﻮش ﻧﺪھﺪ و ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﺎداﻧﯽ ﯾﺎ ﻟﺠﺎﺟﺖ‪ ،‬ھﺸﺪار و ﭘﻨﺪ ﺷﻮﯾﺶ را ﺑﻪ ﮐﺎر ﻧﺒﻨﺪد‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺷﻮھﺮ ﮔﺎم و ﻣﺮﺣﻠﻪ ای دﯾﮕﺮ را ﺑﯿﺎزﻣﺎﯾﺪ و ﺣﺎل ﮐﻪ ﭘﻨﺪ و ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺳﻮد‬ ‫ﻧﺪاده‪ ،‬ﺑﺴﺘﺮش را ﺟﺪا ﮐﻨﺪ‪ .‬زن ﻣﯽ داﻧﺪ ﻣﺮد در ﺑﺮاﺑﺮ ﺟﻨﺲ زن ﺿﻌﯿﻒ ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﻪ وی ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺳﺖ و ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﯿﻠﯽ از ھﻤﺴﺮش ﺟﺪا ﺷﻮد‪ .‬از اﯾﻦ رو وﻗﺘﯽ زن ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻣﺮد ﺑﺴﺘﺮش را ﺟﺪا ﮐﺮده‪،‬‬ ‫از ھﻤﺴﺮش دوری ﻣﯽ ﮔﺰﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺖ ﺑﻔﮫﻤﺪ ﭼﻘﺪر وﺿﻊ ﺧﻄﯿﺮ و ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺑﻮده ﮐﻪ ﻣﺮد ھﻤﺨﻮاﺑﮕﯽ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ و در ﺗﺼﻤﯿﻤﺶ ﺟﺪّی اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت‪ ،‬در ﺑﺴﯿﺎری از اوﻗﺎت‪ ،‬زن از‬ ‫ﺑﺎزی و رُلِ ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی و ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﺒﺮداری دﺳﺖ ﮐﺸﯿﺪه‪ ،‬ﺧﻮاھﺪ ﻓﮫﻤﯿﺪ رواﺑﻂ وی ﺑﺎ ھﻤﺴﺮش در ﺧﻄﺮ ﺟﺪّی اﺳﺖ و ﻋﺼﺒﺎﻧﯿﺖ و ﻟﺞ ﺑﺎزی زﯾﺎن ﺑﺨﺶ اﺳﺖ‪ .‬از اﯾﻦ رو ﺗﻐﯿﯿﺮ روش داده‪ ،‬ﺑﻪ راه‬ ‫ﺧﯿﺮ و ﺻﻼح ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ رواﺑﻂ دوﺳﺘﺎﻧﻪ و ﻣﺤﺒﺖ آﻣﯿﺰ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽ ﺷﻮد‪ .‬اﮔﺮ زن از ﺷﻮھﺮ روﯾﮕﺮدان ﺑﻮده‪ ،‬ﻣﺘﻨﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮐﺎر ﺑﻪ ﺟﺎی ﺑﺎرﯾﮏ و ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺧﻮاھﺪ ﮐﺸﯿﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﺎه‬ ‫رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ را از ﺑﯿﻦ ﻣﯽ ﺑَﺮَد و ﺑﻪ ﺟﺪاﯾﯽ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﻣﺮد و زن ﺑﺨﻮاھﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﻧﺨﻮاھﻨﺪ‪ .‬اداﻣﻪ زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ در ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬اﻣﺎ ھﺮ دو ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﻋﻮاﻗﺐ ﮐﺎر را در‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺑﺪاﻧﻨﺪ زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﮑﺴﺖ و ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ ﺧﻮاھﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺳﻮﻣﯿﻦ ﮔﺎم‪ :‬ﺿﺮب‬ ‫ﮔﺎه ﭘﺮﺳﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد‪ :‬ﭼﮑﺎر ﻣﯽ ﺗﻮان ﮐﺮد ﺗﺎ زوﺟﯿﻦ ﭘﯽ ﺑﻪ وﺿﻊ ﺧﻄﯿﺮ و ﻋﻮاﻗﺐ ﻧﺎﮔﻮار ﻗﻄﻊ رواﺑﻂ و ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ ،‬و اﺧﺘﻼف ﺷﺎن در ﺣﻀﻮر ﺷﺨﺺ ﺛﺎﻟﺜﯽ )ﺣﮑﻤﺎً ﻣِﻦ أھﻠﻪ و ﺣﮑﻤﺎً ﻣِﻦ أھﻠﮫﺎ(‬ ‫ﻣﻄﺮح ﻧﺸﻮد؟ ﺗﺎ وی در ﺑﺎره اﺧﺘﻼف ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ ﻧﻈﺮ داده‪ ،‬آن دو را ﻧﺼﯿﺤﺖ و ﺗﻮﺻﯿﻪ ﮐﻨﺪ ر و ﺑﻪ آﺷﺘﯽ و اﺻﻼح آرﻧﺪ ﯾﺎ اﮔﺮ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﯿﺮ و ﺧﻮﺷﯽ از ھﻢ ﺟﺪا ﺷﻮﻧﺪ؟‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ‪ :‬آﺧﺮﯾﻦ ﮔﺎم در داﺧﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮای ﺣﻞ ﻧﺰاع و اﺧﺘﻼف‪ ،‬ﺿﺮب اﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﺮدان‪ ،‬ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ و ﻧﮕﮫﺒﺎن زﻧﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﺗﺮی ھﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ )از ﻧﻈﺮ ﻧﻈﺎم اﺟﺘﻤﺎع( ﺑﺮای ﺑﻌﻀﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ دﯾﮕﺮ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ ،‬و ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﻧﻔﺎق ھﺎﯾﯽ ﮐﻪ از اﻣﻮاﻟﺸﺎن )در‬ ‫ﻣﻮرد زﻧﺎن( ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬و زﻧﺎن ﺻﺎﻟﺢ‪ ،‬زﻧﺎﻧﯽ ھﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺘﻮاﺿﻌﻨﺪ‪ ،‬و در ﻏﯿﺎب )ھﻤﺴﺮ ﺧﻮد‪ (،‬اﺳﺮار و ﺣﻘﻮق او را‪ ،‬در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﮐﻪ ﺧﺪا ﺑﺮای آﻧﺎن ﻗﺮار داده‪ ،‬ﺣﻔﻆ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬و )اﻣﺎ( آن د ﺳﺘﻪ‬ ‫از زﻧﺎن را ﮐﻪ از ﺳﺮﮐﺸﯽ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﺎن ﺑﯿﻢ دارﯾﺪ‪ ،‬ﭘﻨﺪ و اﻧﺪرز دھﯿﺪ! و )اﮔﺮ ﻣﺆﺛﺮ واﻗﻊ ﻧﺸ ﺪ‪ (،‬در ﺑﺴﺘﺮ از آﻧﮫﺎ دوری ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ! و )اﮔﺮ ھﯿﭻ راھﯽ ﺟﺰ ﺷﺪّت ﻋﻤﻞ‪ ،‬ﺑﺮای وادار ﮐﺮدن آﻧﮫﺎ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم‬ ‫وﻇﺎﯾﻔﺸﺎن ﻧﺒﻮد‪ (،‬آﻧﮫﺎ را ﺗﻨﺒﯿﻪ ﮐﻨﯿﺪ! و اﮔﺮ از ﺷﻤﺎ ﭘﯿﺮوی ﮐﺮدﻧﺪ‪ ،‬راھﯽ ﺑﺮای ﺗﻌﺪّی ﺑﺮ آﻧﮫﺎ ﻧﺠﻮﯾﯿﺪ! )ﺑﺪاﻧﯿﺪ( ﺧﺪاوﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ و ﺑﺰرگ اﺳﺖ‪) .‬و ﻗﺪرت او‪ ،‬ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻗﺪرت ھﺎﺳﺖ‪«(.‬‬

‫)‪( 3‬‬

‫ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب‬ ‫ﻣﺎ در ﭘﯽ ﻓﮫﻢ ﻣﻌﻨﺎی »ﺿﺮب« و ﺗﺄﺛﯿﺮ آن در ﺣﻞ اﺧﺘﻼف و اﯾﺠﺎد آﺷﺘﯽ ﻣﯿﺎن زوﺟﯿﻦ ھﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ھﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﺿﺮب و زدن ﭘﺲ از ﻣﺮاﺣﻞ ذﯾﻞ اﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ اﺧﺘﻼف ﭘﯿﺶ آﻣﺪه‪ ،‬زن زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﺷﻮھﺮ را ﺧﻮش ﻧﺪاﺷﺘﻪ‪ ،‬ﭘﻨﺪ و اﻧﺪرز‪ ،‬ﺳﭙﺲ اﻇﮫﺎ ر ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی ﺷﻮھﺮ و ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮاب‪ ،‬ﺳﻮدی ﻧﺒﺨﺸﺪ‪.‬‬ ‫ﺿﺮب ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻪ؟ آﯾﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯾﺎ ﺑﺪن زدن ﯾﺎ ھﺮ ﻧﻮع زدن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آزار و اذﯾﺖ ﺟﺴﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﺮ روﺣﯽ زن ﺑﯿﻨﺠﺎﻣﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮ وی ﻓﺎﺋﻖ و ﭼﯿﺮه آﻣﺪه‪ ،‬ﺑﻪ رﻏﻢ ﺧﻮاﺳﺘﺶ‪ ،‬زن را ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ‬ ‫اداﻣﻪ زﻧﺪ���ﯽ ﮐﺮد؟ اﮔﺮ از اﯾﻦ ﻗﺮار اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻮﺗﺎه آﻣﺪن زن ﭼﻪ ﻓﺎﯾﺪه و ﺛﻤﺮی دارد ]وﻗﺘﯽ ﻧﺎراﺿ ﯽ اﺳﺖ[؟! آﯾﺎ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺟﺒﺮ و زور ﺑﺎ اذﯾﺖ و آزار روﺣﯽ و ﺟﺴﻤﯽ‪ ،‬ﮐﻤﮏ ﺧﻮاھﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ و‬ ‫ﮔﺬﺷﺖ ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ ﺑﻪ وﺟﻮد آﯾﺪ و دوﺳﺘﯽ و ھﻤﺒﺴﺘﮕﯽ را اﺳﺘﻮار ﺧﻮاھﺪ ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﯾﺎ اﻧﮕﯿﺰه و ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻔﺖ و درﺳﺘﮑﺎری در ﻏﯿﺎب ھﻤﺴﺮ ﺧﻮاھﺪ ﺷﺪ و ﮐﯿﺎن ﺧﺎﻧﻮاده را از ﻓﺮوﭘﺎﺷﯽ و‬ ‫ﺟﺪاﯾﯽ ﻧﺠﺎت ﺧﻮاھﺪ داد؟! اﮔﺮ ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﮐﺘﮏ زدن و آزار و اذﯾﺖ ﺟﺴﻤﯽ و روﺣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮐﻤﮏ ﺧﻮاھﺪ ﮐﺮد زن رﻏﺒﺖ و ﺗﻤﺎﯾﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ در ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻤﺎﻧﺪ و از ﺧﺎﻧﻮاده ﻧﮕﻪ داری ﮐﻨﺪ؟ آﯾﺎ‬ ‫راھﮑﺎر زدن ﺑﺮ زن ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﻘﻮﻗﺶ را ﻣﯽ داﻧﺪ و ﮐﺮاﻣﺖ و ﺑﺰرﮔﻮاری اﻧﺴﺎﻧﯽ اش را درک ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮھﻨﮓ زﻣﺎﻧﻪ اش آﺷﻨﺎﺳﺖ‪ ،‬ﮐﺎرﺳﺎز ﺧﻮاھﺪ ﺷﺪ؟‬ ‫آﯾﺎ ﮐﺘﮏ زدن‪ ،‬وی را ﻣﺘﻤﺎﯾﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ در ﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮھﺮ ﻣﺎﻧﺪه‪ ،‬ﺗﻨﺪروی ھﺎی وی را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدی اﺑﺎﯾﯽ از زدن و ﺗﻮھﯿﻦ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ؟! ﯾﺎ زن ﻣﯽ‬ ‫ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻃﻼق ﺧُﻠﻊ و ﻣﺘﺎرﮐﻪ‪ ،‬ﺟﺎن ﺧﻮد را از اﯾﻦ ﻣﺨﻤﺼﻪ ﺑﻪ در ﺑَﺮَد؟‬

‫ﺳﻮء اﺳﺘﻔﺎده از واﺑﺴﺘﮕﯽ روﺣﯽ‬


‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬ ‫و ﺟﺴﻤﯽ زن‬

‫اﮔﺮ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ اﺷﺎره ﻟﻔﻈﯽ ﻗﺮآن ﺑﻪ ﺿﺮب ﺑﮫﺎﻧﻪ ای ﺑﺮای ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺮدان اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺿﺪ زن ﺷﺪت ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺮج دھﻨﺪ‪ ،‬ﺳﻮء رﻓﺘﺎر ﺑﺎ وی ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺷﻤﺮدن ﻓﺮﺻﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﯿﺎز و‬ ‫واﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺎدی زن ﭘﯿﺶ آﻣﺪه و وی را ﻣﺠﺒﻮر ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻣﺪارا ﮐﻨﺪ و ﺷﮑﯿﺒﺎﯾﯽ ورزد ﯾﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻓﺮ زﻧﺪاﻧﺶ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻊ ﻇﺎﻟﻤﺎﻧﻪ ای را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﮔﺮ ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی اذﯾﺖ و آزار‬ ‫ﺟﺴﻤﯽ و روﺣﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺜﺒﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻣﻮزه ھﺎی ﻗﺮآﻧﯽ ھﻤﺎھﻨﮕﯽ دارد‪ ،‬زﯾﺮا دﯾﻦ ﻣﯽ ﺧﻮاھﺪ ﺧﺎﻧﻮاده ای را ﺑﻨﯿﺎن ﺳﺎزد ﮐﻪ رواﺑﻄﺶ ﺑﺮ اﺳﺎس درﺳﺖ و ﺻﺤﯿﺤﯽ اﺳﺘﻮار‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ و زن ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻮده و ﻋﺸﻖ و ﻋﻼﻗﻪ ﺧﻮاھﺪ داﺷﺖ ﻣﯿﺎن ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻤﺎﻧﺪ و رواﺑﻂ و ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ را ﻧﮕﺴﻠﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت آﯾﺎ ﻣﻌﻨﺎ و ﻣﻘﺼﻮد از واژه »ﺿﺮب« در ﻗﺮآن‪ ،‬زدن و آزار ﺟﺴﻤﯽ و‬ ‫روﺣﯽ زن ﺧﻮاھﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﺮای آن ﮐﻪ ﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺗﻦ ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﺮد دھﺪ؟‬

‫)‪(4‬‬

‫ﺣﻖ ﻃﻼق ﺑﺮای زن‬ ‫اﮔﺮ زن ﺣﻖ ﺧُﻠﻊ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﯽ ﺗﺮدﯾﺪ ﺑﺮای ﺿﺮب و آزار و اھﺎﻧﺖ‪ ،‬ﺟﺎﯾﯽ در رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ و زﻧﺪﮔﯽ ﻧﺨﻮاھﺪ ﺑﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﺿﺮب‪ ،‬رواﺑﻂ و ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﺎﻧﻮاده را ﺿﻌﯿﻒ ﮐﺮده‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﺮف ﺟﺪاﯾﯽ و ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ‬ ‫ﺧﻮاھﺪ ﺑُﺮد‪ .‬از اﯾﻦ رو ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ دﻗﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﮐﺮد و ﭘﯿﺶ از اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی آزار ﺟﺴﻤﯽ و روﺣﯽ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎ و ﺟﻨﺒﻪ ھﺎی ﺣﻘﯿﻘﯽ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ و درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻗﺮآن ﺑﻪ ھﻨﮕﺎم ﺑﯿﺎن »ﺿﺮب« ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬درﻣﯽ ﯾﺎﺑﯿﻢ ھﺪف از آن ﮐﻮ ﺷﺶ و ﮔﺎﻣﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﺮای آﺷﺘﯽ دادن و ﻧﺰدﯾﮏ ﮐﺮدن زن و ﺷﻮھﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺎ اﺧﺘﻼف ﻣﯿﺎن آن دو‪،‬‬ ‫ﺣﻞ ﺷﺪه‪ ،‬از اﯾﻦ راه رواﺑﻂ ﻣﺤﺒﺖ آﻣﯿﺰ و دوﺳﺘﺎﻧﻪ و ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺑﯿﻦ زن و ﺷﻮھﺮ ﺑﺮ ﻗﺮار ﮔ ﺮدد و ﻣﺠﺒﻮر ﻧﺸﻮﻧﺪ ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ )ﺣَﮑَﻢ و داور( را از اﺧﺘﻼف ﺧﻮد ﺑﺎﺧﺒﺮ ﮐﺮده‪ ،‬ﺑﻪ واﺳﻄﻪ او‬ ‫ﺑﺨﻮاھﻨﺪ اﺻﻼح ذات ﺑﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ و ﻧﺰاع را ﺣﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺣﺎل ﺑﺎ ﺟﺪاﯾﯽ ﯾﺎ ﺑﺎ آﺷﺘﯽ و ﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﻣﺠﺎزی ﺿﺮب‬ ‫ﻣﻘﺼﻮد از »ﺿﺮب« )زدن( در ﻋﺒﺎرت ﻗﺮآﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮدن اﺧﺘﻼف زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﭼﯿﺴﺖ؟ آﯾﺎ ﺑﻪ ر ﻏﻢ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎی ﻇﺎھﺮی و ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ آن )زدن( ﻣﻘﺼﻮد اﺳﺖ ﯾﺎ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺠﺎزی دارد؟‬ ‫ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺠﺎزی »ﺿﺮب« را در آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮدی ﺧﻮد ﻣﺘﻌﺪی ﻣﯽ ﺷﻮد )ﻣﻔﻌﻮل ﻣﯽ ﭘﺬﯾﺮد( ﺷﺎھﺪﯾﻢ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﺿﺮب اﷲّ ﻣﺜﻼً؛ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻣﯽ زﻧﺪ« )‪ ( 5‬و ﭼﻪ در آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﺪّی ﺑﻪ ﺣﺮف ﺟﺮّ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻼً‪» :‬و إذا ﺿﺮﺑﺘﻢ ﻓﯽ اﻷرض؛)‪ ( 6‬ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺳﻔﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﺪ«‪.‬‬

‫زدن ﺑﺎ ﻣﺴﻮاک‬ ‫ﺗﺄوﯾﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﻣﻘﺼﻮد از ﺿﺮب ﮐﻪ آﺳﯿﺐ ﻧﺰﻧﺪ‪ ،‬زدن ﺑﺎ ﭼﻮب ﻣﺴﻮاک اﺳﺖ‪ «.‬در اﯾﻦ ﺻﻮ رت ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺣﻘﯿﻘﯽ )ﻣﺠﺎزات و آزار ﺑﺪﻧﯽ و روﺣﯽ( ﻧﺨﻮاھﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی‬ ‫ﻧﺸﺎن دادنِ ﻋﻤﻠﯽِ ﺟﺪّﯾﺖ و ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﺸﻢ ﮔﯿﺮی و دوری از ھﻤﺴﺮ ﯾﺎ ﺑﺎ ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘ ﺮ ﺧﻮاب اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻼف ﻧﻮازش اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ و ﻣِﮫﺮ را ﻣﯽ ﻓﮫﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺄوﯾﻞ و ﺗﻮﺟﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺷﮑﺎﻟﯽ ﻧﺪارد و ﭘﯿﻮﻧﺪ ﮐﺮاﻣﺖ آﻣﯿﺰ و رواﺑﻂ ﻣﺤﺘﺮﻣﺎﻧﻪ ای را ﮐﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺨﺪوش ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻮن رواﺑﻂ و اُﻧﺲ و ارﺗﺒﺎط‪ ،‬زن و ﺷﻮھﺮ را ﺑﻪ‬ ‫ھﻢ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽ دھﺪ‪.‬‬

‫زدن ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﮐﻪ آﺳﯿﺐ‬ ‫ﺟﺴﻤﯽ ﻧﺮﺳﺪ‬ ‫در ﺗﺄوﯾﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی آزار و اھﺎﻧﺖ و ﻗﮫﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬اﻣﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﻓﻘﯿﮫﺎن ]ﻋﺎﻣّﻪ ]ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺪ‪ :‬ﺿﺮب ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ از ﺑﯿﺴﺖ ﯾﺎ ﭼﮫﻞ ﺿﺮﺑﻪ ﺑﻪ زن ﺑﺰﻧﻨﺪ!‬ ‫اﯾﻨﺎن ﺟﺰﺋﯿﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﻧﮕﻔﺘﻪ اﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻼً ﯾﮏ ﺟﺎ ﺑﺰﻧﺪ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﺟﺎ‪ ،‬زن زﺧﻤﯽ ﺑﺸﻮد ﯾﺎ ﻧﺸﻮد‪ ،‬اﺳﺘﺨﻮاﻧﺶ ﺑﺸﮑﻨﺪ ﯾﺎ ﻧﺸﮑﻨﺪ‪ ،‬زن زﯾﺮ ﮐﺘﮏ ﺑﻤﯿﺮد ﯾﺎ ﻧﻤﯿﺮد!‬

‫)‪( 7‬‬

‫اﯾﺮاد ﺑﻪ ﺗﺄوﯾﻞ‬ ‫ﺑﻪ رﻏﻢ ﻟﻄﺎﻓﺖ و ﭘﺴﻨﺪﯾﺪﮔﯽ ﺗﺄوﯾﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‪ ،‬ھﻨﻮز اﺑﮫﺎﻣﺎت و اﺷﮑﺎﻻﺗﯽ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺪﻓ ﮫﻤﯽ ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﮫﺎﻧﻪ ای ﺑﺮای اذﯾﺖ و آزار ﺑﻪ اﺳﻢ دﯾﻦ اﺳﺖ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﺑﺮﺧﯽ ﻓﺘﻮا‬ ‫دھﻨﺪ‪ :‬زدن و ﺳﯿﻠﯽ و دﯾﮕﺮ راه ھﺎی آزار دھﻨﺪه و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪه رواﺳﺖ و اﯾﻦ ﺷﯿﻮه )زدن( ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﺎز ﻣﯽ ﺗﻮان از آن اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد‪ .‬از اﯾﻦ رو ﺑﺎﯾﺪ ﻃﻮری ﻣﺴﺌﻠﻪ و ﻣﻌﻨﺎی »ﺿﺮب« را‬ ‫روﺷﻦ و ﺷﻔﺎف ﮐﺮد ﮐﻪ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺮای اﻗﺪاﻣﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻖ و ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺖ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻧﮕﺬارد و راھﯽ ﺑﺮای ﺑﺪرﻓﺘﺎری وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﺗﺮ ﺑﻪ اھﺪاف دﯾﻦ ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﮫﺘﺮ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺧﺎﻧﻮاده‬ ‫را ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﻣﻮدت و رﺣﻤﺖ و ﮐﺮاﻣﺖ‪ ،‬ﺑﻨﯿﺎن ﻧﮫﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو دﻗﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﺴﯿﺎر داﺷﺘﻪ و ﻣﺴﺌﻠﻪ را دﻧﺒﺎل ﮐﺮده؛ ﻣﻌﺘﻘﺪم رﺳﺎﻟﺖ و ﺷﺮﯾﻌﺖ‪ ،‬ازﻟﯽ و ﺟﺎودان ﺑﻮده‪ ،‬ﺑﺎ رﻋﺎﯾﺖ وﺿﻊ و ﺷﺮاﯾﻂ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن‬ ‫ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺳﻨﺖ ھﺎی اﻟﮫﯽ را درک و ﻓﮫﻢ ﮐﺮد و دﯾﺪی ھﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻧﮕﺮ داﺷﺖ و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﺮا ﮔﯿﺮ ﻧﻤﻮد‪.‬‬

‫)‪(8‬‬

‫ﺷﺎﻧﺰده ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب‬ ‫در اﯾﻦ ﺑﺎره ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ واژه »ﺿﺮب« و ﻣﺸﺘﻘﺎت آن در ﻗﺮآن ﻧﮕﺮﯾﺴﺘﻢ و در ﭘﯽ ﻓﮫﻢ »ﺿﺮب« از آﯾﺎ ت ﺑﺮ آﻣﺪم‪ ،‬زﯾﺮا ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ ﺷﯿﻮه‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮِ آﯾﻪ ﺑﻪ آﯾﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ از اﯾﻦ‪ ،‬اھﺪاف و ﻣﺒﺎﻧﯽ ﮐﻠﯽ‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬ ‫ﺷﺮﯾﻌﺖ را در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ام‪.‬‬ ‫ﺿﺮب و ﻣﺸﺘﻘﺎت آن در ﻗﺮآن ﺑﻪ ﺷﺎﻧﺰده ﻣﻌﻨﺎ آﻣﺪه اﺳﺖ‪:‬‬ ‫]آوردن[‬ ‫‪ .1‬و ﺿﺮب اﷲّ ﻣﺜﻼً؛‬

‫)‪(9‬‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﻣﺜﺎﻟﯽ )دﯾﮕﺮ( زده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫]ھﺠﺮت و ﺳﻔﺮ[‬ ‫‪ .2‬و إذا ﺿﺮﺑﺘﻢ ﻓﯽ اﻷرض ﻓﻠﯿﺲ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺟﻨﺎح أن ﺗﻘﺼﺮوا ﻣﻦ اﻟﺼﻼة؛‬

‫)‪( 10‬‬

‫ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺳﻔﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬ﮔﻨﺎھﯽ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻤﺎز را ﮐﻮﺗﺎه ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫]آوﯾﺨﺘﻦ[‬ ‫‪ .3‬ﻓﻀﺮﺑﻨﺎ ﻋﻠﯽ آذاﻧﮫﻢ ﻓﯽ اﻟﮑﮫﻒ ﺳﻨﯿﻦ ﻋﺪدا؛‬

‫)‪(11‬‬

‫ﻣﺎ )ﭘﺮده ﺧﻮاب را( در ﻏﺎر ﺑﺮ ﮔﻮﺷﺸﺎن آوﯾﺨﺘﯿﻢ‪ ،‬و ﺳﺎل ھﺎ در ﺧﻮاب ﻓﺮو رﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫]ﺑﺎزﺳﺘﺎﻧﺪن[‬ ‫‪ .4‬أﻓﻨﻀﺮب ﻋﻨﮑﻢ اﻟﺬﮐﺮ ﺻﻔﺤﺎً أن ﮐﻨﺘﻢ ﻗﻮﻣﺎً ﻣﺴﺮﻓﯿﻦ؛‬

‫)‪(12‬‬

‫آﯾﺎ اﯾﻦ ذﮐﺮ ]= ﻗﺮآن[ را از ﺷﻤﺎ ﺑﺎزﮔﯿﺮﯾﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻗﻮﻣﯽ اﺳﺮاﻓﮑﺎرﯾﺪ؟!‬ ‫]ﺗﻌﯿﯿﻦ[‬ ‫‪ .5‬و ﮐﺬﻟﮏ ﯾﻀﺮب اﷲّ اﻟﺤﻖ و اﻟﺒﺎﻃﻞ؛‬

‫)‪(13‬‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪ‪ ،‬ﺣﻖ و ﺑﺎﻃﻞ را ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺸﺨﺺ و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ )ﻣَﺜَﻞ ﻣﯽ زﻧﺪ(!‬ ‫]اﻧﺪاﺧﺘﻦ[‬ ‫‪ .6‬وﻟْﯿﻀﺮﺑﻦ ﺑﺨُﻤُﺮھِﻦّ ﻋﻠﯽ ﺟﯿﻮﺑﮫِﻦّ؛‬

‫)‪( 14‬‬

‫و ﺑﺎﯾﺪ ﺳﯿﻨﻪ و ﺑَﺮ و دوش ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻣﻘﻨﻌﻪ ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫]ﺑﺎز ﮐﺮدن[‬ ‫‪ .7‬أن أﺳﺮ ﺑﻌﺒﺎدی ﻓﺄﺿﺮب ﻟﮫﻢ ﻃﺮﯾﻘﺎً ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﯾﺒﺴﺎ؛‬

‫)‪( 15‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ وﺣﯽ ﻓﺮﺳﺘﺎدﯾﻢ ﮐﻪ‪ :‬ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺑﻨﺪﮔﺎﻧﻢ را )از ﻣﺼﺮ( ﺑﺎ ﺧﻮد ﺑﺒﺮ؛ و ﺑﺮای آﻧﮫﺎ راھﯽ ﺧﺸﮏ در درﯾﺎ ﺑﮕﺸﺎ‪.‬‬ ‫]ﻣُﮫﺮ ﮐﺮدن[‬ ‫‪ .8‬و ﺿﺮﺑﺖْ ﻋﻠﯿﮫﻢ اﻟﺬﻟﺔ و اﻟﻤﺴﮑﻨﺔ و ﺑﺎءوا ﺑﻐﻀﺐ ﻣﻦ اﷲّ؛‬ ‫و )ﻣُﮫﺮ( ذﻟّﺖ و ﻧﯿﺎز‪ ،‬ﺑﺮ ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ آﻧﮫﺎ زده‬ ‫ﺷﺪ؛ و ﺑﺎز ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺧﺸﻢ ﺧﺪاﯾﯽ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫]ﻗﻄﻊ ﮐﺮدن[‬

‫)‪(16‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬ ‫‪ .9‬ﻓﺄﺿﺮﺑﻮا ﻓﻮق اﻷﻋﻨﺎق و اﺿﺮﺑﻮا ﻣﻨﮫﻢ ﮐﻞ ﺑﻨﺎن؛‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫)‪(17‬‬

‫ﺿﺮﺑﻪ ھﺎ را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﮔﺮدن )ﺑﺮ ﺳﺮ دﺷﻤﻨﺎن( ﻓﺮود آرﯾﺪ! و ھﻤﻪ اﻧﮕﺸﺘﺎن ﺷﺎن را ﻗﻄﻊ ﮐﻨﯿﺪ!‬ ‫]زدن[‬ ‫‪ .10‬وﺧﺬ ﺑﯿﺪک ﺿﻌﺜﺎ ﻓﺄﺿﺮب ﺑﻪ وﻻ ﺗﺤﻨﺚ؛‬

‫)‪(18‬‬

‫)و ﺑﻪ او ﮔﻔﺘﯿﻢ‪ (:‬ﺑﺴﺘﻪ ای از ﺳﺎﻗﻪ ھﺎی ﮔﻨﺪم )ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن( را ﺑﺮ ﮔﯿﺮ و ﺑﺎ آن )ھﻤﺴﺮت را( ﺑﺰن و ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺧﻮد را ﻣﺸﮑﻦ!‬ ‫]ﺟﺪا ﮐﺮدن[‬ ‫‪ .11‬ﻓﺈذا ﻟﻘﯿﺘﻢ اﻟﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا ﻓﻀﺮب اﻟﺮﻗﺎب؛‬

‫)‪(19‬‬

‫و ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﺎﻓﺮان )ﺟﻨﺎﯾﺖ ﭘﯿﺸﻪ( در ﻣﯿﺪان ﺟﻨﮓ روﺑﻪ رو ﺷﺪﯾﺪ ﮔﺮدن ھﺎﯾﺸﺎن را ﻗﻄﻊ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬ ‫]ﺳﺎﺧﺘﻦ[‬ ‫‪ .12‬ﻓﻀﺮب ﺑﯿﻨﮫﻢ ﺑﺴﻮر ﻟﻪ ﺑﺎب ﺑﺎﻃﻨﻪ ﻓﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﺔ و ﻇﺎھﺮه ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﻌﺬاب؛‬

‫)‪(20‬‬

‫در اﯾﻦ ھﻨﮕﺎم دﯾﻮاری ﻣﯿﺎن آﻧﮫﺎ زده و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ دری دارد‪ ،‬دروﻧﺶ رﺣﻤﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮوﻧﺶ ﻋﺬاب!‬ ‫]ﮐﻮﺑﯿﺪن[‬ ‫‪ .13‬وﻻ ﯾﻀﺮﺑﻦّ ﺑﺄرﺟﻠﮫِﻦّ ﻟﯿﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﺨﻔﯿﻦ ﻣِﻦ زﯾﻨﺘﮫِﻦّ؛‬

‫)‪(21‬‬

‫ھﻨﮕﺎم راه رﻓﺘﻦ ﭘﺎھﺎی ﺧﻮد را ﺑﻪ زﻣﯿﻦ ﻧﮑﻮﺑﻨﺪ ﺗﺎ زﯾﻨﺖِ ﭘﻨﮫﺎﻧﯽ ﺷﺎن داﻧﺴﺘﻪ ﺷﻮد )و ���ﺪای ﺧﻠﺨﺎل ﮐﻪ ﺑﺮﭘﺎ دارﻧﺪ ﺑﻪ ﮔﻮش رﺳﺪ(‪.‬‬ ‫]ﮔﺮﻓﺘﻦ[‬ ‫‪ .14‬ﻓﮑﯿﻒ إذا ﺗﻮﻓّﺘْﮫُﻢُ اﻟﻤﻼﺋﮑﺔُ ﯾﻀﺮﺑﻮن وﺟﻮھﮫﻢ و أدﺑﺎرھﻢ‬

‫)‪(22‬‬

‫ﺣﺎل آﻧﮫﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮاھﺪ ﺑﻮد ھﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎن )ﻣﺮگ( ﺑﺮ ﺻﻮرت و ﭘﺸﺖ آﻧﺎن ﻣﯽ زﻧﻨﺪ و ﺟﺎن ﺷﺎن را ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ؟!‬ ‫]ﻓﺮود آوردن[‬ ‫‪ .15‬ﻓﻘﻠﻨﺎ اﺿْﺮب ﺑﻌﺼﺎک اﻟﺤﺠﺮ؛‬

‫)‪(23‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﻋﺼﺎی ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺳﻨﮓ ﻓﺮود آر‪.‬‬ ‫]ﺿﺮﺑﻪ زدن [‬ ‫‪ .16‬ﻓﺮاغ ﻋﻠﯿﮫﻢ ﺿﺮﺑﺎً ﺑﺎﻟﯿﻤﯿﻦ؛‬

‫)‪( 24‬‬

‫اﺑﺮاھﯿﻢ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﺎ دﺳﺖ راﺳﺖ ﺑﺮ ﺑﺘﺎن ﮐﻮﺑﯿﺪ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ در آﯾﺎت ﭘﯿﺸﯿﻦ دﻗﺖ ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﻣﯽ ﻓﮫﻤﯿﻢ ﻓﻌﻞ »ﺿﺮب« ﭼﻪ ﻣﺘﻌﺪی و ﭼﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻌﺪی‪ ،‬ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺠﺎزی دارد؛ ﯾﻌﻨﯽ ﺟﺪاﯾﯽ و دوری و ﺗﺮک و‪. ...‬‬ ‫اﮔﺮ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ‪» :‬ﯾُﻀﺮَب اﻟﺸﯽ ء« ﯾﻌﻨﯽ از ﭘﯿﺮاﯾﻪ و ﺷﺎﺋﺒﻪ ھﺎ ﭘﺎک ﺷﺪه‪ ،‬آن اﻧﺪازه روﺷﻦ و آﺷﮑﺎ ر ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺪان ﻣﺜﺎل زﻧﻨﺪ‪» .‬ﺿﺮب ﻓﯽ اﻷرض« ﺳﻔﺮ و ﺟﺪاﯾﯽ اﺳﺖ‪» .‬ﺿﺮب ﺑﺮ آذان« ﺑﺮ ﮔﻮش ھﺎ‬ ‫ﭘﺮده زدن و ﻣﻨﻊ از ﺷﻨﯿﺪن اﺳﺖ‪» .‬ﺿﺮب ﺻَﻔْﺢ از ذﮐﺮ« دور ﮐﺮدن و ﺑﺎز ﭘﺲ ﮔﯿﺮی اﺳﺖ و »ﺿﺮب ﺣﻖ و ﺑﺎﻃﻞ« ﺗﺸﺨﯿﺺ و ﺟﺪا ﮐﺮدن اﯾﻦ دو اﺳﺖ‪» .‬ﺿﺮب ﺧُﻤُﺮ ﺑﺮ ﺟﯿﻮب« ﭘﻮﺷﺎﻧﺪن ﺳﺮ و‬ ‫ﺳﯿﻨﻪ اﺳﺖ ﺗﺎ دﯾﮕﺮان ﻧﺒﯿﻨﻨﺪ و »ﺿﺮب ﻃﺮﯾﻖ ﺑَﺤْﺮ« راھﯽ ﻣﯿﺎن آب ﺑﺎز ﮐﺮدن و آب را ﺑﻪ ﮐﻨﺎری راﻧﺪن اﺳﺖ‪» .‬ﺿﺮب ﺳﻮر« ﻣﯿﺎن ﻣﺮدم‪ ،‬ﺟﺪاﯾﯽ اﻓﮑﻨﺪن اﺳﺖ ﺗﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﻧﺒﯿﻨﻨﺪ و »ﺿﺮب ذﻟﺖ و‬ ‫ﻣﺴﮑﻨﺖ« ﻣُﮫﺮ ذﻟّﺖ زدن ﺑﺮ ﻣﺮدﻣﺎن اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﻣﯿﺎن دﯾﮕﺮان ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺎو ﭘﯿﺸﺎﻧﯽ ﺳﻔﯿﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪» .‬ﺿﺮب اﻋﻨﺎق و ﺑﻨﺎن« ﺑُﺮﯾﺪن و ﺟﺪا ﮐﺮدن ﮔﺮدن و اﻧﮕﺸﺖ از ﺑﺪن اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻘﯿﻪ ﻣﺸﺘﻘﺎت ﺿﺮب ﮐﻪ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ »ﺿﺮب اَرﺟُﻞ و وﺟﻮه و ﺣَﺠَﺮ و ﺿﻐﺚ و اﺻﻨﺎم« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی راﻧﺪن و دور ﮐﺮدن و ﮐﻮﺑﯿﺪن و ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺑﺎ ﺷﺪت و ﻗﻮّت اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻮﺑﯿﺪن ﺑﺮ زﻣﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ‬ ‫ﻣُﮫﺮ زدن ﯾﺎ ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺳﻨﮓ و ﯾﺎ ﺑﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﺎ دﺳﺘﻮر دادن‪ ،‬اﺗﻔﺎﻗﯽ رخ دھﺪ ﯾﺎ ﮐﺴﯽ و ﭼﯿﺰی ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺷﻮد‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﺮای ﺑﯿﺮون آﻣﺪن آب‪ ،‬ﺳﻨﮓ دو ﻧﯿﻢ ﺷﻮد و ﯾﺎ ﺑﺖ ھﺎ از ﺑﯿﻦ ﺑﺮوﻧﺪ‪.‬‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب در ﻋﺒﺎرات ﻗﺮآﻧﯽ‪ ،‬ﺟﺪاﯾﯽ و دور ﮐﺮدن و راﻧﺪن اﺳﺖ‪.‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫)‪(25‬‬

‫ﻣﻌﻨﺎی ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺿﺮب‬ ‫در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ واژه »ﺿﺮب« ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼف زوﺟﯿﻦ و ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪن روح ﻣﻮدت و ﭘﯿﻮﻧﺪ زن و ﺷﻮھﺮ در آﯾﻪ ﭼﯿﺴﺖ؟‬ ‫ﻋﺒﺎرت آﯾﻪ و ھﺪف ﺗﺮﺗﯿﺐ و اوﻟﻮﯾﺖ ﺑﻨﺪی را اﺻﻼح و ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻣﯽ داﻧﯿﻢ و ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻢ‪ :‬ارزش ھﺎﯾﯽ اﺳﻼم ﺑﺮای ﺑﺰرﮔﺪاﺷﺖ و اﺣﺘﺮام ﺑﻪ اﻧﺴﺎن و ﺣﻔﻆ ﺑﺰرﮔﻮاری و ﮐﺮاﻣﺖ وی‬ ‫دارد‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﯿﻢ اﻧﺴﺎن ﺣﻖ دارد ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺧﻮد را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ و رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ‪ ،‬اﺧﺘﯿﺎری و آزاد اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ زن و ﺷﻮھﺮ‪ ،‬ﺣﻘﻮق ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪﺷﺎن ﺧﺎﺗﻤﻪ دھﻨﺪ و ﻟﺰوﻣﯽ ﺑﻪ ﻣﺠﺒﻮر ﮐﺮدن ھﯿﭻ ﮐﺪام ﺑﺮای اداﻣﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺧﻮاھﯿﻢ ﻓﮫﻤﯿﺪ ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب‬ ‫ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ آزار و اھﺎﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﻌﻨﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ دﯾﮕﺮ ﻣﻌﺎﻧﯽ آ ن در ﻗﺮآن ھﻤﺨﻮان و ھﻤﺎھﻨﮓ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی دوری و ﺗﺮک و ﺟﺪاﯾﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫دوری ﺷﻮھﺮ از ھﻤﺴﺮ و ﻧﯿﺎﻣﺪن ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ]ﺑﺮای ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺤﺪود] ﯾﮑﯽ از راه ھﺎی ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮای اﺻﻼح و ﺳﺮ و ﺳﺎﻣﺎن دادن ﺑﻪ رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ راه ﻓﺮاﺗﺮ از ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا‬ ‫ﺟﺪاﯾﯽ ﺷﻮھﺮ و ﺗﺮک ﺧﺎﻧﻪ و دوری از زن و ﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬زن را رو در رو ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪھﺎی ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ و ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ از ﺷﻮھﺮ ﻗﺮار ﻣﯽ دھﺪ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﭘﯿﺎﻣﺪھﺎ‪ ،‬ﻃﻼق و ﺟﺪاﯾﯽ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫دور ﺷﺪن ﻣﺮد‪ ،‬ﺑﻪ زن ﻓﺮﺻﺖ ﻣﯽ دھﺪ آﺛﺎر ﻧﺸﻮز و ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ را ﻣﺸﺎھﺪه ﮐﺮده‪ ،‬ﻧﺘﯿﺠﻪ رﻓﺘﺎر و ﻋﺼﯿﺎن ﺧﻮد را ﺑﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﯿﺰی ﺟﺰ ﻃﻼق و ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬وی ﻓﺮﺻﺖ ﺧﻮاھﺪ ﯾﺎﻓﺖ از ﺧﻮد‬ ‫ﺑﭙﺮﺳﺪ‪ :‬آﯾﺎ ﺑﺎ رﻓﺘﺎر و ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ ﺧﻮد‪ ،‬در ﭘﯽ ﻃﻼق و ﺟﺪاﯾﯽ اﺳﺖ؟ آﯾﺎ ﭘﯿﺎﻣﺪھﺎ و ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺎر ﺧﻮد را ﮐﺎﻣﻼً در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﯾﺎ ﻓﻘﻂ ﻧﺎداﻧﯽ و ﻟﺞ ﺑﺎزی ﮐﺮده و ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﻪ راه درﺳﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺧﻮد ﺑﺮﮔﺮدد و ﭘﯿﺶ از آن ﮐﻪ وﻗﺖ ﺑﮕﺬرد‪ ،‬ﺳﺮِ ﻋﻘﻞ آﯾﺪ و از ﺧﺎﻧﻪ و زﻧﺪﮔﯽ اش راﺿﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟!‬ ‫ﺑﺮای آن ﮐﻪ زن در ﻃﺮﯾﻖ درﺳﺖ )اداﻣﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ( ﻗﺮار ﮔﯿﺮد و ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺘﯽ ﮐﻪ دارد‪ ،‬ﺗﻤﺎم ﺟﻮاﻧﺐ را در ﻧﻈﺮ ﮔﯿﺮد و ﺑﻪ راه ﺟﺪاﯾﯽ و اﺧﺘﻼفِ ﺑﯽ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺮود‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ »ﺿﺮب«‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﺮک و ﻣﻔﺎرﻗﺖ و دوری ﮔﺰﯾﺪن ﺑﺎﺷﺪ؛ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺮک ﺧﺎﻧﻪ و دوری از زن‪ ،‬ﮐﻪ درﺳﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﺑﮫﺘﺮ ﺑﺮای ھﻤﺴﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ آﺧﺮﯾﻦ ﮔﺎم ﻣﻤﮑﻦ در ﮐﻮﺷﺶ و ﺗﻼش ﺑﺮای ﭘﯿﻮﻧﺪ دادن زن و‬ ‫ﺷﻮھﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺎ رﺧﻨﻪ و ﺷﮑﺎف ﻣﯿﺎن آن دو اﺻﻼح ﺷﺪه و ﺣﺎل ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎن ﺷﺎن ﺳﺎﻣﺎن ﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺗﺎ دو ﻃﺮ ف‪ ،‬آﺛﺎر ﺧﻄﯿﺮ ﻋﺼﯿﺎن و ﺗﻤﺮد و ﺟﺪاﯾﯽ را ﺑﻔﮫﻤﻨﺪ و ﺑﺪاﻧﻨﺪ در ﺻﻮرت ﻟﺠﺎﺟﺖ‪ ،‬ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ‬ ‫از ھﻢ ﮔﺴﺴﺘﻪ و ﺑﻪ ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ ﺧﻮاھﺪ اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ از ﺗﺮک ﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻮھﺮ‪ ،‬اﮔﺮ ﭘﯿﻮﻧﺪ و ﻣﺤﺒﺖ ﺑﺮﻗﺮار ﻧﺸﻮد‪ ،‬وﻗﺖ داوری و ﮐﻤﮏ ﺷﺨﺺ ﺛﺎﻟﺚ از ﻣﯿﺎن ﻓﺎﻣﯿﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ و ﮔﻮ را اﻣﺘﺤﺎن ﮐﻨﻨﺪ و ﺳﺒﺐ ﻧﻔﺮت و اﺧﺘﻼف را ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ و راه ﺣﻞ‬ ‫ﭘﯿﺸﻨﮫﺎد دھﻨﺪ‪ ،‬ﻧﯿﺰ دو ﻃﺮف را ارﺷﺎد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﮔﺴﺘﺮه و داﻣﻨﻪ اﺧﺘﻼف را ﮐﻮﺗﺎه ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﮐﺎر ﺑﻪ درﮔﯿﺮی و ﺟﺪاﯾﯽ و ﻧﺎﻋﺪاﻟﺘﯽ ﻧﯿﻨﺠﺎﻣﺪ و اﻣﺮ ﺑﺎ اﺻﻼح ﯾﺎ ﺟﺪاﯾﯽ و ﻃﻼق ﭘﺎﯾﺎن ﭘﺬﯾﺮد‪:‬‬ ‫»ﻓﺈﻣﺴﺎک ﺑﻤﻌﺮوف أو ﺗﺴﺮﯾﺢ ﺑﺈﺣﺴﺎن؛‬

‫)‪( 26‬‬

‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ھﻤﺴﺮ ﺧﻮد را ﻧﮕﺎھﺪاری ﮐﻨﺪ )و آﺷﺘﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ(‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﺎ ﻧﯿﮑﯽ او را رھﺎ ﺳﺎزد )و از او ﺟﺪا ﺷﻮد(‪«.‬‬

‫ﻣﻌﻨﺎی ﺿﺮب‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺖ‬ ‫ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﻔﺎرﻗﺖ و ﺗﺮک و دوری ﮔﺰﯾﺪن در ﺳﻨﺖ ﻧﺒﻮی آﻣﺪه اﺳﺖ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﻣﯿﺎن ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ و ھﻤﺴﺮاﻧﺶ اﺧﺘﻼف ﭘﯿﺶ آﻣﺪ و اﯾﻨﺎن ﺑﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ رﺳﻮل ﺧﺪا ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮدﻧﺪ و ھﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ‬ ‫اداﻣﻪ دادﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﯿﺎل اﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺧﻮد دﺳﺖ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﺮای ﯾﮏ ﻣﺎه ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم »ﻣﺸﺮﺑﻪ« رﻓﺖ و از زن و ﺧﺎﻧﻪ دوری ﮔﺰﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ زﻧﺎن را ﻣﺨﯿّﺮ ﮐﺮد‪ :‬از اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺮوی ﮐﻨﻨﺪ و آن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻣﯽ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪ‪ ،‬ﺗﻦ ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ دھﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ از اﯾﺸﺎن روی ﮔﺮدان ﺷﺪه‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ و ﺧﻮﺑﯽ‪ ،‬ﻃﻼق ﺷﺎن دھﺪ‪:‬‬ ‫»ﻋﺴﯽ رﺑّﻪ ان ﻃﻠّﻘﮑﻦّ أنّ ﯾﺒﺪﻟﻪ أزواﺟﺎً ﺧﯿﺮاً ﻣﻨﮑﻦّ؛‬

‫)‪( 27‬‬

‫اﻣﯿﺪ اﺳﺖ اﮔﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺷﻤﺎ را ﻃﻼق دھﺪ‪ ،‬ﭘﺮوردﮔﺎرش ﺑﻪ ﺟﺎی ﺷﻤﺎ ھﻤﺴﺮاﻧﯽ ﺑﮫﺘﺮ ﺑﺮای او ﻗﺮار دھﺪ!«‬ ‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ھﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ آزار ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺑﺪاﻧﺎن ﻧﺮﺳﺎﻧﺪه‪ ،‬ﮐﺘﮏ ﺷﺎن ﻧﺰد ﯾﺎ ﺗﺤﻘﯿﺮﺷﺎن ﻧﻨﻤﻮد‪.‬‬ ‫اﮔﺮ زدن و آزار ﺟﺴﻤﯽ و روﺣﯽ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺧﺪا و راه ﺣﻠﯽ ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﺑﻮد‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ دﺳﺘﻮر ﺧﺪا ﻋﻤﻞ ﻣﯽ ﻧﻤﻮد‪ ،‬اﻣﺎ اﯾﺸﺎن ﮐﺴﯽ را ﻧﺰد و ﺑﻪ زدن اﺟﺎزه ﯾﺎ دﺳﺘﻮر ﻧﺪاد‪.‬‬ ‫اﺑﻮﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ دﺧﺘﺮان ﺧﻮد را ﺑﺰﻧﻨﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ را ﺑﻪ ﺧﺸﻢ آورده‪ ،‬ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﻣﺨﺎﻟﻒ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ‪ ،‬اﻣﺎ رﺳﻮل ﺧﺪا اﺟﺎزه ﻧﺪاد‪.‬‬ ‫ﻣﯽ داﻧﯿﻢ رﻓﺘﺎر و ﺳﻠﻮک رﺳﻮل ﺧﺪا و ﺳﻨﺖ اﯾﺸﺎن‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﻣﺮاد و ﻣﻘﺼﻮد ﺷﺎرع ﺑﻮده‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﻓﮫﻢ در ﺳﺖ ﻗﺮآن اﺳﺖ‪ .‬رﻓﺘﺎر و ﺳﻠﻮک ﻧﺒﻮی اﺛﺮ ﺧﻮد را در روﺷﻦ ﮐﺮدن آﺛﺎر ﻣﺘﺮﺗﺐ ﺑﺮ اداﻣﻪ اﺧﺘﻼف‬ ‫ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫وﻗﺘﯽ ھﻤﺴﺮان ﭘﯽ ﺑﻪ ﺟﺪی ﺑﻮدن ﺗﺼﻤﯿﻢ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ و ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ ﺧﺎﻧﻮاده ھﺎی ﺷﺎن ﺑُﺮدﻧﺪ و داﻧﺴﺘﻨﺪ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ را در ﺻﻮرت اداﻣﻪ ﻟﺠﺎﺟﺖ از دﺳﺖ ﻣﯽ دھﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ راه درﺳﺖ ﺑﺮﮔﺸﺘﻨﺪ و‬ ‫دﺳﺖ از ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮداﺷﺘﻪ و از ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﭘﯿﺮوی ﮐﺮدﻧﺪ و آن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ رﺳﻮل ﺧﺪا ﻣﯽ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪ ﺗﻦ ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ دادﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺎن ﮐﻪ دﯾﺪﯾﻢ رﺳﻮل ﺧﺪا)ص( ﺑﻪ ﻣﺪت ﯾﮏ ﻣﺎه از زن و ﺧﺎﻧﻪ دوری ﮔﺰﯾﺪ‪ ،‬زﯾﺮا ھﻤﺴﺮاﻧﺶ ﺑﺮ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ و ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ از ﺧﻮاﺳﺘﻪ اﯾﺸﺎن ﭘﺎ ﻣﯽ ﻓﺸﺮدﻧﺪ‪ .‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﺎ ﮐﺎر ﺧﻮد ﺑﻪ اﯾﻨﺎن ﻓﮫﻤﺎﻧﺪ ﭘﯿﺎﻣﺪ و‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ و ﺗﻤﺮد ﭼﯿﺴﺖ‪ ،‬اﻣﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ آزار و اھﺎﻧﺖ ﻧﺰد‪ .‬اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﻣﺪت ﯾﮏ ﻣﺎه از ﺧﺎﻧﻪ ھ ﻤﺴﺮاﻧﺶ دوری ﮔﺰﯾﺪ‪ ،‬ﺑﯽ آﻧﮑﻪ اﯾﻨﺎن از ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻧﮫﺎﯾﯽ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ آﮔﺎه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬رﺳﻮل ﺧﺪا اﯾﻨﺎن را‬ ‫آزاد ﮔﺬاﺷﺖ ﺣﺮف ﺷﻨﻮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬زﻧﺎن دﯾﺪﻧﺪ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺟﺪی اﺳﺖ و ﭘﯽ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺟﺪاﯾﯽ ﺑُﺮدﻧﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو راه درﺳﺖ را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ »ﺿﺮب« در ﺳﻨﺖ رﺳﻮل ﺧﺪا)ص( ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺟﺪاﯾﯽ و ﺗﺮک ﮐﺮدن و دوری ﮔﺰﯾﺪن اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ھﻤﺎھﻨﮓ ﺑﺎ روح ﻃﺒﯿﻌﺖ و اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻣﺠﺎزی واژه ﺿﺮب و ﻣﺸﺘﻘﺎت آن در ﻗﺮآن اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺄوﯾﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺷﻮھﺮ ﺑﺨﻮاھﺪ ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی و ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ ﺧﻮد را ﻧﺸﺎن دھﺪ‪ ،‬ﺣﻖ ﻧﺪارد ﺑﺎ ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﭼﻮب ﻣﺴﻮاک ﯾﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ آن‪ ،‬زن را ﺑﺰﻧﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ‬ ‫روﺷﻦ ﻧﯿﺴﺖ زدن ﺑﺎ ﭼﻮب ﻣﺴﻮاک ‪ -‬ﺑﻪ ھﻨﮕﺎم اﺧﺘﻼف زن و ﺷﻮھﺮ ‪ -‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮای ﻧﺸﺎن داد ن ﺟﺪّﯾﺖ و ﻧﺎﺧﺸﻨﻮدی ﻣﺮد و ﭘﯿﺎﻣﺪھﺎی ﺧﻄﺮﻧﺎک ﻃﻼق ﺑﺴﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ در‬ ‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺮای ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﭘﻨﺪ و اﻧﺪرز‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﺧﻮاب را ﺟﺪا ﮐﺮد‪ ،‬ﺗﺎ ﺑﻪ راه ﺣﻞ وﻓﺎق ﯾﺎ ﻓﺮاق دﺳﺖ ﯾﺎﺑﯿﻢ‪.‬‬ ‫از اﯾﻦ رو ﻧﻈﺮم اﯾﻦ اﺳ��� ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻣﻘﺼﻮد از ﺿﺮب در ﻗﺮآن و درﺟﻪ ﺑﻨﺪی ﻣﺮاﺣﻞ اﺻﻼحِ رواﺑﻂ ز ﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﻪ ھﻨﮕﺎم ﺗﻨﻔﺮ و ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ زوﺟﯿﻦ‪ ،‬ﺟﺪاﯾﯽ از ھﻤﺴﺮ و ﺗﺮک ﺧﺎﻧﻪ و دوری اﺳﺖ‪ ،‬و‬ ‫اﯾﻦ آﺧﺮﯾﻦ راه ﺑﺮای ھﻤﺴﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم رﻓﺘﺎر ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺧﻮد را ﻓﮫﻤﯿﺪه‪ ،‬ﺑﺪاﻧﺪ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ و ﮐﻮﺗﺎھﯽ در ﺑﺮ آوردن ﺣﻘﻮق زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﭼﻪ ﻓﺮﺟﺎﻣﯽ دارد و ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻪ ﺟﺪاﯾﯽ و ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻓﺮزﻧﺪان‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺪھﺎی ﺗﻠﺦ و ﺧﻄﺮﻧﺎک ﺗﺮی دارد‪.‬‬

‫ﺿﺮب ﯾﻌﻨﯽ دوری‬ ‫ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﺮک و دوری ﻣﻮﻗﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻪ آزار و اذﯾﺖ ﺟﺴﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﺮ روﺣﯽ‪ ،‬زﯾﺮا ﺷﯿﻮه و ﻣﻌﻨﺎی دوم‪ ،‬ھﻤﺎھﻨﮓ ﺑﺎ رواﺑﻂ ﺑﺰرﮔﻮاراﻧﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎ رواﺑﻂ اﻧﺴﺎن ھﺎی ﺑﺰرﮔﻮار‬ ‫ﻧﻤﯽ ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺿﺮب‪ ،‬راه ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ای ﺑﺮای دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻣﻮدت و رﺣﻤﺖ ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻪ وﯾﮋه ﺑﺎ ﻓﺮھﻨﮓ و ﺑﯿﻨﺶ ﺟﻮاﻧﺎن اﯾﻦ زﻣﺎﻧﻪ ﻧﻤﯽ ﺧﻮاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺳﻨﺖ ﻧﺒﻮی‬ ‫ھﻤﯿﻦ ﻧﮕﺮش را ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ راه و ﺷﯿﻮه ای ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮای دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ اھﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ اﺳﻼم ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺖ ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﻣﻮدت و رﺣﻤﺖ و ﻋﻔﺖ و اﻣﻨﯿﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻧﯿﺰ دژی ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺑﺮای‬ ‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺬھﺒﯽ و وﺟﺪان ﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ ﺑﮫﺘﺮﯾﻦ وﺟﻪ ﺑﺮای ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺳﻌﺎدت و ﺑﻪ ﻋﮫﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ و رﺳﺎﻟﺖ اﺳﻼﻣﯽ‪.‬‬

‫ﻧﺎھﻤﺨﻮاﻧﯽ ﻋﺮف ﺑﺎ ﺳﻨﺖ‬ ‫اﮔﺮ ﻓﮫﻢ و درک زﻣﺎن ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺑﺎ ﻓﮫﻢ و ﺳﻨﺖ ﻧﺒﻮی در ﺗﻔﺴﯿﺮ »ﺿﺮب« ﻧﺎھﻤﺎھﻨﮓ اﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻨﮫﺎ در اﯾﻦ ﻣﻮرد ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﮫﻢ ﺑﺸﺮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ وﺿﻊ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﺳﻨﺖ ھﺎ و آﯾﯿﻦ ھﺎی ﺑﻪ ﺟﺎ‬ ‫ﻣﺎﻧﺪه از ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن و ﺗﻼش ھﺎی ﺳﺎزﻣﺎن داده ﺷﺪه ﻏﺮض ورزان‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﺠﺮاھﻪ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ دﯾ ﮕﺮ ﻋﻠﻞ ﺑﯿﺮاھﻪ رﻓﺘﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ از‪ :‬ﮐﺞ ﻓﮫﻤﯽ اﻣﺖ اﺳﻼم ﭘﺲ از ﺳﻘﻮط ﺧﻼﻓﺖ‬ ‫راﺳﺘﯿﻦ و ﺑﻪ ﺣﻖ ]اﻣﺎﻣﺎن[ و اﺧﺘﻼﻓﺎت و درﮔﯿﺮی ھﺎی ﭘﺲ از آن ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﻮء ﺗﻔﺎھﻢ در ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻔﺎھﯿﻢ ﮔﺸﺖ و ﺧﻮن ھﺎی ﺑﺴﯿﺎر رﯾﺨﺘﻪ ﺷﺪ و اﻧﺪﯾﺸﻪ اﻣﺖ دﭼﺎر ﺑﻠﺒﺸﻮ و ھﺮج و ﻣﺮج‬ ‫ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬ ‫در ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯽ ﺑﺴﯿﺎری از درﯾﺎﻓﺖ ھﺎ و ﺑﺮداﺷﺖ ھﺎی ﻧﺎدرﺳﺖ از ﺗﻤﺪن ھﺎی دﯾﮕﺮ‪ ،‬وارد ﻓﮑﺮ و ﻓﺮھﻨﮓ اﻣﺖ اﺳﻼﻣﯽ ﺷﺪ و ﻧﺴﻠﯽ ﭘﺲ از ﻧﺴﻠﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ارث رﺳﯿﺪ‪ .‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﯾﺎ‬ ‫ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻓﺮھﻨﮓ ھﺎی دﯾﮕﺮ ﺑﺮ اﺳﻼم‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮداﺷﺖ ھﺎی ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪه از ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن‪ ،‬ﺑﻪ اﺿﺎﻓﻪ دﯾﮕﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺳﺴﺘﯽ و ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ‪ ،‬اﻣﺖ را دﭼﺎر وﺿﻊ ﮐﻨﻮﻧﯽ و ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ و ﭼﻨﺪ‬ ‫دﺳﺘﮕﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺮ ارﺑﺎﺑﺎن داﻧﺶ و ﻣﻌﺮﻓﺖ واﺟﺐ اﺳﺖ ﻧﮕﺮﺷﯽ ﻧﻘﺎداﻧﻪ ﺑﺮ وﺿﻊ و درک ﮐﻨﻮﻧﯽ اﻣﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺎ اھﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﺧﺪا‪ ،‬اﻣﺖ در راھﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﻋﺰت و اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺎﺷﺪ و در ﭘﺮﺗﻮ واﻗﻌﯿﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻣﮑﺎﻧﺎت و داﺷﺘﻪ ھﺎ‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﻣﻔﺎھﯿﻢ و اﺑﺰارھﺎی ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ و ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﯿﺶ از ﭘﯿﺶ اﺟﺘﮫﺎد و ﺗﺪﺑّﺮ و اﻧﺪﯾﺸﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬از ﺧﺪا درﺧﻮاﺳﺖ دارم ﺑﻪ‬ ‫آﻧﭽﻪ ﺧﯿﺮ و ﺻﻼح اﺳﺖ‪ ،‬راھﻨﻤﺎ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺎ را ھﺪاﯾﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬آﺧﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎ ﺳﭙﺎس و ﺷﮑﺮﮔﺰاری ﺑﻪ درﮔﺎه ﺧﺪاوﻧﺪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﭘﯽ ﻧﻮﺷﺖ ھﺎ‪:‬‬ ‫‪ - 1‬رﺋﯿﺲ ﮐﺎﻧﻮن ﺟﮫﺎﻧﯽ اﻧﺪﯾﺸﻪ اﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬رﺋﯿﺲ ﻣﺆﺳﺴﻪ رﺷﺪ ﺟﻮان در اﯾﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه‪.‬‬ ‫‪ 2‬ـ ﻧﺴﺎء‪ ،‬آﯾﻪ ‪.35‬‬ ‫‪ 3‬ـ ﻧﺴﺎء‪ ،‬آﯾﻪ ‪.34‬‬ ‫‪ - 4‬اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ »اﻟﺮﺟﺎل ﻗﻮّاﻣﻮن‪ «...‬از ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮی رواﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ :‬ﺳﺒﺐ ﻧﺰول آﯾﻪ آن ﺑﻮد ﮐﻪ زﻧﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ)ص( آﻣﺪ و ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد‪ :‬ﺷﻮھﺮش ﺑﻪ وی ﺳﯿﻠﯽ زده اﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ‬ ‫ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﻗﺼﺎص )زدن ﻣﺮد ﺗﻮﺳﻂ زن( ﮐﺮد‪ .‬ﺧﺪواﻧﺪ وﺣﯽ ﻓﺮﺳﺘﺎد‪» :‬اﻟﺮﺟﺎل ﻗﻮّاﻣﻮن ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺴﺎء«‪ .‬ا ز اﯾﻦ رو ﺑﯽ آﻧﮑﻪ ﻣﺮد ﻗﺼﺎص ﺷﻮد‪ ،‬ﻗﻀﯿﻪ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬در رواﯾﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﭘﺲ از‬ ‫ﻧﺰول آﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮد‪» :‬ﭼﯿﺰی ﺧﻮاﺳﺘﻢ اﻣﺎ ﺧﺪا ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮ ﺧﻮاﺳﺖ و آﻧﭽﻪ ﺧﺪا ﺑﺨﻮاھﺪ‪ ،‬ﺑﮫﺘﺮ اﺳﺖ«‪ .‬اﯾ ﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ اﺳﺖ و در ﮐﺘﺎب ھﺎی ﺳﻨﻦ ﻧﺴﺎﯾﯽ و ﻣﻌﺎﺟﻢ و ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﯾﺎﻓﺖ ﻧﺸﺪه‪ ،‬و ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻌﻨﺎی ﻣﺸﺮوﻋﯿﺖ ﮐﺘﮏ زدن ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ در ﺧﺎﻧﻮاده و ﻣﯿﺎن زن و ﺷﻮھﺮ‪ ،‬آزا ر ﺟﺴﻤﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬راه ﻋﻼج ﻗﺼﺎص ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا در ﺻﻮرت ﻗﺼﺎص‪ ،‬آﻧﭽﻪ رخ داده‪،‬‬ ‫رواج و ﺷﮫﺮت ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬اھﺎﻧﺖ ﺑﻪ زن آﺷﮑﺎر ﻣﯽ ﺷﻮد )اﺷﺎﻋﻪ ﮐﺎر ﻧﺎدرﺳﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد( ﮐﻪ راھﮑﺎر اﺻﻼح رواﺑﻂ زن و ﺷﻮھﺮ و رﻋﺎﯾﺖ ﺣﻖ ﻓﺮزﻧﺪان ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬زدن در ﺑﺴﯿﺎری ﻣﻮاﻗﻊ ﺑﻪ ﺟﺪاﯾﯽ و‬ ‫ﻃﻼق ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ھﺮ روی آﯾﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﮏ زدن و اذﯾﺖ و آزار و اھﺎﻧﺖ‪ ،‬ﻣﺸﺮوﻋﯿﺖ ﻧﻤﯽ ﺑﺨﺸﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو رأی ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ)ص( ﺑﻪ روﺷﻨﯽ ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ ﺷﻤﺮدن و ﻣﺤﮑﻮم ﮐﺮدن زدن ﺑﻮد‪ .‬آﻧﭽﻪ از آﯾﻪ‬ ‫ﻓﮫﻤﯿﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ھﺮ ﮔﺎه ﺷﻮھﺮ ﺑﺎ زدن ھﻤﺴﺮ‪ ،‬ﺑﻪ وی ﻇﻠﻢ ﮐﻨﺪ‪ ،‬آﺷﺘﯽ دادن آن دو ﺑﻪ ﻗﺼﺎص ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﻗﺼﺎص ﺷﻮھﺮ ﺳﺒﺐ ﺟﺪاﯾﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد ﻧﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪ‪ .‬ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﺿﺮر و زﯾﺎن‬ ‫ﺑﻪ اﻧﺪازه ﺟُﺮم ﻧﺮﺳﯿﺪه‪ ،‬اﮔﺮ اداﻣﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﺷﺪ و ﺑﺎ دﺧﺎﻟﺖ داوران ﯾﺎ ﺑﺪون آن‪ ،‬ﮐﺎر ﺑﻪ ﺟﺪاﯾﯽ اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ‪ ،‬ﺑﮫﺘﺮ اﺳﺖ ﻣﺘﺎرﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺑﯽ و ﺧﻮﺷﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺤﺒﺖ و راﺑﻄﻪ اداﻣﻪ ﯾﺎﺑﺪ و ﻣﺼﺎﻟﺢ‬ ‫آﯾﻨﺪه ﺑﻪ وﯾﮋه ﺧﯿﺮ و ﻣﺼﻠﺤﺖ ﻓﺮزﻧﺪان در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪.‬‬ ‫‪ - 5‬ﻧﻤﻞ )‪ (16‬آﯾﻪ ‪.76‬‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫‪ - 6‬ﻧﺴﺎء )‪ (4‬آﯾﻪ ‪.101‬‬ ‫‪ - 7‬ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮی‪ ،‬ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺒﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن؛ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﻗﻤﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮری‪ ،‬ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن و رﻏﺎﺋﺐ اﻟﻔﺮﻗﺎن‪ ،‬ﻣﺠﻠﺪ ‪ ،4‬ﺟﺰء ‪ ،5‬ﺣﺎﺷﯿﻪ ص ‪.44 - 40‬‬ ‫ﺣﻘﯿﻘﺖ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ »زدﻧﯽ ﮐﻪ آﺳﯿﺐ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪ؛ ﺿﺮب ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺒﺮح« در ﺟﺎﯾﯽ ﻧﯿﺎﻣﺪه‪ ،‬ﭼﻨﺎن ﮐﻪ در ﻋﺒﺎرت ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻃﺒﺮی‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺮط ﺑﺮوز ﻧﺸﻮز و اﺧﺘﻼف زوﺟﯿﻦ ﺑﯿﺎن ﺷﺪه‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ در ﻣﻮرد‬ ‫»ﻓﺎﺣﺸﻪ« آﻣﺪه‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد از آن اﺟﺎزه ﺗﺠﺎوز ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻮس اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع دﯾﮕﺮی‪ ،‬و در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻧﺎﻣﻮس و رواﺑﻂ ﺳﺎﻟﻢ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا در ﺻﻮرت ﻓﺎﺣﺸﮕﯽ و داﺷﺘﻦ رواﺑﻂ‬ ‫ﻧﺎﻣﺸﺮوع‪ ،‬رواﺑﻂ زن و ﺷﻮھﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﺑﻮدی ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ‪ .‬زدن زن ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻓﺤﺸﺎ ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﮐﻪ ﺑﻪ و ی آﺳﯿﺐ ﻧﺮﺳﺪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮدان و ﭘﺪران و ﻓﺮزﻧﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﻤﯽ ﺧﻮاھﻨﺪ رﺳﻮاﯾﯽ ﺑﻪ ﺑﺎر آﯾﺪ و آﺛﺎر‬ ‫وﯾﺮاﻧﮕﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ رخ دھﺪ‪ ،‬ﺧﺎص ﺷﻮھﺮان ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﭘﺪران و ﻓﺮزﻧﺪان و ﺧﺎﻧﻮاده ﻧﯿﺰ دﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ اﻗﺪام ﻣﯽ زﻧﻨﺪ‪ .‬ﺳﺰاوار اﺳﺖ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎن ﺷﺮع دان‪ ،‬ﺑﺮرﺳﯽ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬ ‫ﺷﺪه‪ ،‬وﺟﻮه ﺷﺮﻋﯽ ﺑﺮای ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﺮﺗﮑﺒﺎن ﻓﺤﺸﺎ در ﺣﺎﻻت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺷﻮد‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﺟﻨﺒﻪ ھﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و از ھﻤﻪ ﺳﻮ )ﻧﺰدﯾﮑﺎن‪ ،‬ﻧﻈﺎرت ﻋﻤﻮﻣﯽ و آزاد ﺑﻮدن زن ﺑﻪ اﻧﺪازه ای ﮐﻪ رواﺑﻂ‬ ‫ﻣﻘﺪس و ﭘﺎک ﺧﺎﻧﻮاده را ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﻨﺪ و ارزش ھﺎ و ﻋﻔﺖ و ﺷﺮف و ﻣﺼﻠﺤﺖ را ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ( در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﻣﻘﺎﺻﺪ و اھﺪاف ﺑﺎ ﺳﺨﻦ ﻧﺮم ﯾﺎ ﺷﯿﻮه ھﺎی ﺗﺄدﯾﺐ ﺑﻪ روﺷﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه‪ ،‬از‬ ‫ﺣﺎل و روز زن در اوﺿﺎع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﯾﺪ‪ .‬ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﺑﯿﺎن »ﺿﺮب ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺮح« در اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺠﺔ اﻟﻮداع آﻣﺪه‪ ،‬ﻣﻨﻈﻮر ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ از اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‪ ،‬ﮐﺎﻣﻞ ﮐﺮدن رواﯾﺎت وارده درﺑﺎره ﺿ ﺮب‬ ‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ در ﭘﺮﺗﻮ ﻗﺮآن ﻓﮫﻤﯿﺪه ﺷﻮد‪ ،‬زﯾﺮا ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ رواﯾﺎت اﻓﺘﺎدﮔﯽ ﯾﺎ اﺷﮑﺎل داﺷﺘﻪ‪ ،‬راوی دﭼﺎر ﮔﻤﺎن و وَھْﻢ ﺷﺪه‪ ،‬ﻏﺎﻓﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﮫﻢ آن اﺳﺖ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ‬ ‫اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ در ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ و ﺗﺮﻣﺬی و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و اﺣﻤﺪ ]ﮐﺘﺎب ھﺎی اھﻞ ﺳﻨﺖ] آﻣﺪه و از »ﺿﺮب ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺮح« ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﺮاﺣﺖ ﯾﺎ ﮐﻨﺎﯾﻪ در ﺑﺎره زﻧﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎر زﺷﺖ اﻧﺠﺎم دھﻨﺪ و‬ ‫ﺑﻪ روش و ﺷﯿﻮه ای ﻧﺎﭘﺴﻨﺪ راﺑﻄﻪ ﺟﻨﺴﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬و ﺷﺎﯾﺪ ﻣﻘﺼﻮد ھﺮ دو ﺣﺎﻟﺖ )ﻓﺎﺣﺸﻪ و ﻧﺎﺷ ﺰه( اﺳﺖ‪.‬‬ ‫اﮔﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ رواﯾﺎت را ﮔﺮد آورﯾﻢ‪ ،‬ﺑﻪ آﺳﺎﻧﯽ ﻣﯽ ﺗﻮان ﻓﮫﻤﯿﺪ ﺑﺮﺧﯽ اﺿﺎﻓﺎت در ﺑﻌﻀﯽ رواﯾﺎت‪ ،‬اﺿﺎﻓﺎت ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺗﻮﺳﻂ راوﯾﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ اﺻﻞ رواﯾﺖ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه ﯾﺎ ﺟﺎی آن ﻧﺸﺴﺘﻪ‬ ‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد و رواﯾﺎت ﺳﻤﺎﻋﯽ )ﺷﻨﯿﺪﻧﯽ( را ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮد‪ ،‬زﯾﺮا ﻗﺮاﯾﻨﯽ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ ﺷﺮح و ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﺷﮑﺎرﺗﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ رواﯾﺎت‪،‬‬ ‫رواﯾﺖ اﻣﺎم اﺣﻤﺪ )ﺑﻪ ﺷﻤﺎره ‪ 19774‬ﻣﺴﻨﺪ( اﺳﺖ ﮐﻪ اﻟﻔﺎظ و ﺟﻤﻼﺗﯽ زﯾﺎدی داﺷﺘﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ راوﯾﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻇﺎھﺮاً ﺷﺮح و رﺑﻄﯽ ﺑﻪ واژه ھﺎی ﻗﺮآﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ وﯾﮋه ﻋﺒﺎرت »ﻓﺈنْ ﺧﻔﺘﻢ ﻧﺸﻮزھﻦ«‪ ،‬ﺑﻪ ذھﻦ ﯾﮑﯽ از راوﯾﺎن ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ،‬زﯾﺮا ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻌﯿﺪ اﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻦ واژه ھﺎ و ﺟﻤﻠﻪ ھﺎ در ﺑﯿﺎﻧﺎت ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫]ﺷﯿﻮه ﺑﯿﺎن ﻗﺮآن ﺑﺎ ﮔﻔﺘﺎر و ﻧﻮﺷﺘﺎر ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ و ھﺮ ﯾﮏ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ اﺳﺖ[ اﯾﻦ واژه و ﺟﻤﻠﻪ در ھﯿﭻ ﯾﮏ از رواﯾﺎت دﯾﮕﺮ وﺟﻮد ﻧﺪارد‪ ،‬اﻣﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ داﻧﺴﺖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻘﯿﻪ‬ ‫رواﯾﺎت ﮐﻪ ھﻤﮕﯽ از »وَﻃْﯽ در ﺑﺴﺘﺮ و ﻓﺮاش« ﺳﺨﻦ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ‪ ،‬ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﻨﺪی و ﮔﺎم ھﺎی ﻗﺮآن را ﺑ ﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼف ﻣﺮد و زن و ﺳﺮﭘﯿﭽﯽ ھﻤﺴﺮ ﺑﺎزﮔﻮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ در آﯾﻪ »اﻟﺮﺟﺎل ﻗﻮّاﻣﻮن‪«...‬‬ ‫ﺑﯿﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ‪ :‬ﻧﺼﯿﺤﺖ‪ ،‬ﺟﺪا ﮐﺮدن ﺑﺴﺘﺮ‪ ،‬آن ﮔﺎه زدن‪ .‬اﻓﺰون ﺑﺮ اﯾﻦ‪ ،‬رواﯾﺎت از ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ دﯾﮕﺮ در »ﺗﺄدﯾﺐ« ﺳﺨﻦ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﺎرت »اﻟﻔﺎﺣﺸﺔ اﻟﻤﺒّﯿﻨﻪ« آﻣﺪه اﺳﺖ‪،‬‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ راﺑﻄﻪ ﻧﺎﻣﺸﺮوع ﺟﻨﺴﯽ داﺷﺘﻦ‪ .‬ﻣﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﺗﺄدﯾﺐ )زدن( ﭘﺮداﺧﺘﯿﻢ ﮐﻪ وﺻﻒ و ﺣﺪّ آن د ر ﺣﺪﯾﺚ در ﻣﻮرد ﻓﺎﺣﺸﻪ آﻣﺪه و ﺗﻤﺎﻣﯽ رواﯾﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺪ‪ :‬ﺿﺮب ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺮح )آﺳﯿﺐ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪن(‬ ‫اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ 8‬ـ ھﺮ ﭼﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺮﻓﯿﺎت و آﯾﯿﻦ ھﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ اﺟﺘﻤﺎع‪ ،‬دﮔﺮﮔﻮ ن ﺧﻮاھﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻘﺘﻀﯿﺎت و ﻧﯿﺎزھﺎﯾﯽ در ھﺮ دوره‪ ،‬ﺑﺮ ھﺮ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن ﺣﺎﮐﻢ اﺳﺖ‪ .‬از اﯾﻦ رو در‬ ‫ﺑﺮداﺷﺖ ھﺎ و اﺳﺘﻨﺒﺎط ھﺎی ﻓﻘﮫﯽ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ زﻣﺎن و ﻣﮑﺎن و ﻋﺮف ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻈﺮ داﺷﺖ‪.‬‬ ‫‪ - 9‬ﻧﺤﻞ )‪ (16‬آﯾﻪ ‪ 76‬اﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮ در آﯾﺎت ﺑﺴﯿﺎری آﻣﺪه اﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ - 10‬ﻧﺴﺎء )‪ (4‬آﯾﻪ ‪.101‬‬ ‫‪ - 11‬ﮐﮫﻒ )‪ (18‬آﯾﻪ ‪.11‬‬ ‫‪ - 12‬زﺧﺮف )‪ (43‬آﯾﻪ ‪.5‬‬ ‫‪ - 13‬رﻋﺪ )‪ (13‬آﯾﻪ ‪.17‬‬ ‫‪ - 14‬ﻧﻮر )‪ (24‬آﯾﻪ ‪.31‬‬ ‫‪ - 15‬ﻃﻪ )‪ (20‬آﯾﻪ ‪.77‬‬ ‫‪ - 16‬ﺑﻘﺮه )‪ (2‬آﯾﻪ ‪.61‬‬ ‫‪ - 17‬اﻧﻔﺎل )‪ (8‬آﯾﻪ ‪.12‬‬ ‫‪ - 18‬ص )‪ (38‬آﯾﻪ ‪» .44‬ﺿﻐﺚ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﯾﮏ ﺑﺴﺘﻪ و دﺳﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻔﺴﺮان ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ‪ :‬ﻣﻘﺼﻮد ﺷﺎﺧﻪ ﻧﺎزک ﻧﺨﻞ اﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻨﯽ آدم را ﺑﺰرگ داﺷﺖ و ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮش‪ ،‬اﯾﻮب ﮐﻪ از زﻧﺶ ﺧﺸﻤﻨﺎک ﺑﻮد )زﯾﺮا ﺑﻪ ھﻨﮕﺎم ﺑﯿﻤﺎری اﯾﻮب‪ ،‬ﻧﺎﺳﭙﺎﺳﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد( ﯾﺎد داد ﺑﺮای آن ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗَﺴَﻢ ﺧﻮد ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ زدن ﺻﺪ ﺿﺮﺑﻪ ﺑﻪ‬ ‫ھﻤﺴﺮش ﻋﻤﻞ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ وی را ﺑﺎ ﺷﺎﺧﻪ ﻧﺎزک ﺧﺮﻣﺎ ﺑﺰﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳﻮﮔﻨﺪ اﯾﻮب ﻋﻤﻠﯽ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﯽ آن ﮐﻪ وی ﺧﻄﺎ ﯾﺎ ﺟُﺮﻣﯽ ﺑﺎ زدن زﻧﺶ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬زدن ھﻤﺴﺮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﮐﺎر‬ ‫ﻧﺎﭘﺴﻨﺪی ﺑﻮد ﮐﻪ اﻧﺠﺎم داد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ زدن‪ ،‬اذﯾﺖ و آزاری ﻧﺪﯾﺪ و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻧﺸﺪ‪ .‬ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻦ داﺳﺘﺎن‪ ،‬ﻧﺠﺎت ﺣﻀﺮت اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻓﺮزﻧﺪ ﺣﻀﺮت اﺑﺮاھﯿﻢ از ذﺑﺢ و ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﺷﺪن اﺳﺖ‪ .‬اﺑﺮاھﯿﻢ ﺑﻪ‬ ‫رؤﯾﺎی ﺧﻮد ﻋﻤﻞ ﮐﺮد‪ ،‬ﺑﯽ آن ﮐﻪ ﻓﺮزﻧﺪش را ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﮐﻨﺪ و ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﺑﺰرگ )ﻗﻮچ( را ﺑﻪ ﻋﻮض اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺳﺮ ﺑُﺮﯾﺪ )ﺻﺎﻓﺎت‪.(107 ،‬‬ ‫‪ - 19‬ﻣﺤﻤﺪ )‪ (47‬آﯾﻪ ‪.4‬‬ ‫‪ - 20‬ﺣﺪﯾﺪ )‪ (57‬آﯾﻪ ‪.13‬‬


‫‪http://www.hawzah.net/Hawzah/Magazines/MagArt.aspx?LanguageID=1&id=25243&SubjectI...‬‬

‫آﯾﺎ »زدن« ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ راھﯽ ﺑﺮای ﺣﻞ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ؟‬

‫‪ - 21‬ﻧﻮر )‪ (24‬آﯾﻪ ‪.31‬‬ ‫‪ - 22‬ﻣﺤﻤﺪ )‪ (47‬آﯾﻪ ‪.27‬‬ ‫‪ - 23‬ﺑﻘﺮه )‪ (2‬آﯾﻪ ‪.60‬‬ ‫‪ - 24‬ﺻﺎﻓﺎت )‪ (37‬آﯾﻪ ‪.93‬‬ ‫‪ - 25‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد‪ ،‬ﺿﺮب ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی آزار ﺟﺴﻤﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺠﺎزات و ادب ﮐﺮدن ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺑﻪ »ﺿﺮب« ﻧﮑﺮده‪» ،‬ﺟَﻠﺪ« آورده اﺳﺖ ﻣﺜﻼً‪» :‬اﻟﺰاﻧﯿﺔ و اﻟﺰاﻧﯽ ﻓﺎﺟْﻠﺪوا‬ ‫ﮐﻞﱠ واﺣﺪ ‪) «...‬ﻧﻮر‪.(2 ،‬‬ ‫‪ - 26‬ﺑﻘﺮه)‪ (2‬آﯾﻪ ‪.229‬‬ ‫‪ - 27‬ﺗﺤﺮﯾﻢ)‪ (66‬آﯾﻪ ‪.5‬‬

‫ﭘﺪﯾﺪآورﻧﺪه‪ :‬ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ :‬ﻋﺒﺪاﻟﺤﻤﯿﺪ اﺑﻮﺳﻠﯿﻤﺎن ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ :‬ﻋﺒﺪاﷲّ اﻣﯿﻨﯽ‬


Beating women in Quran