Page 1

INVITED magazine

ROADTRIP MCLAREN 570GT

CHAMPAGNE, BENZINE & ADRENALINE HET BESTE UIT DE WERELD VAN LOUWMAN EXCLUSIVE

2

#


P. 4 0 0 0

P R EC I S I O N, R EL I A B I L I T Y A N D ST R E N GT H. T H E P.4 0 0 0 AU TO M AT I C CA L I B R E , O N LY 3. 9 5 M M T H I C K , W I T H O F F- C E N T R E M I C R O - R OTO R A N D 72 - H O U R P O W E R R ES E R VE ,

EQ U I P S

THE

NEW

LU M I N O R

DUE

3

DAYS

AU TO M AT I C

S I M P L I C I T Y I N T EC H N I CA L E XC E L L E N C E .

ACC I A I O.


3 D AYS A U TO M AT I C ACC I A I O - 4 5 M M ( R E F. 674 )

GASSAN DAM SQUARE. ROKIN 1-5. AMSTERDAM. TEL . +3 1 (0)20 624 5787


OUR CHAMPAGNE PROOF SMOKING THE VAN GILS SMOKING

WWW.VANGILS.EU


Editorial COLOFON #2 2016-2017 INVITED MAGAZINE

Uitgever Louwman Exclusive Proostwetering 53, 3543 AC Utrecht (030) 221 2121 info@louwmanexclusive.nl

Hoofdredactie Arjen van Beek Julie Reimus

Realisatie Pelican Custom B.V. Delflandlaan 4-2 1062 EB Amsterdam (020) 758 10 00 Director Pelican Custom Jeannette Stavorinus Hoofdredacteur Han Thoma Art Director Alicia van Weert Vormgeving Annemiek Velthuis Projectmanager Anouk Blom Productie/Traffic Daniëlle van Tol Advertentieverkoop Paul Laurey Advertentiecoördinator Vivian Gorissen

Disclaimer Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever en/of andere auteursrechthebbenden. Louwman Exclusive Cars B.V. en Pelican Custom B.V. kunnen geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de volstrekte juistheid en volledigheid van alle in de uitgave opgenomen teksten en beelden. Alle genoemde prijzen en gegevens zijn onder voorbehoud. Alle handelsmerken, logo’s en servicevermeldingen op deze site zijn eigendom van Louwman Exclusive Cars B.V. of van rechthebbende derden. Zij mogen niet worden gebruikt, gedownload, gekopieerd of verspreid zonder schriftelijke toestemming van Louwman Exclusive Cars B.V. of de betreffende derde, al naar gelang het geval.

Zegt u het maar

J

e excuses aanbieden, zeggen dat je fout zat. Het is niet iets wat wij mensen graag doen. Maar je ongenoegen uiten is voor velen vaak net zo’n grote drempel. Vooral omdat je dan het risico loopt dat je als klager wordt weggezet. En dat is jammer, want ‘klagers’ moet je als bedrijf juist waarderen. Zo hoorde ik laatst van onze werkplaats dat een klant zich eraan had gestoord dat hij bij binnenkomst niet correct was aangesproken. Ik heb die klant gebeld en hem mijn excuses aangeboden. Maar ook bedankt dat hij de moeite had genomen het ons te melden. Want alleen dan kunnen we ermee aan de slag. Natuurlijk maakt iedereen weleens een fout, maar daarover communiceren is veel belangrijker. Bij Louwman Exclusive staan we voor transparante communicatie. Dat betekent ook dat we altijd openstaan voor kritiek. Daar willen we van leren om zo gerichte service te kunnen bieden. En dat begint met luisteren. Laat het ons dus vooral weten als u een vraag, opmerking of idee heeft. Waar ik verder veel waarde aan hecht in onze klantrelatie, is het contact met u. Of dat nou gewoon even gezellig bijpraten is met een kop koffie of drankje in onze showroom, aan de telefoon, via de mail, of door u dit magazine toe te sturen. Dat koesteren we allemaal bij Louwman Exclusive. Vandaar dat we in dit tweede nummer wat aanpassingen hebben gedaan voor u, onder andere mooier en dikker papier. We verbeteren graag waar mogelijk. In dat kader verheug ik me op de nieuwe relatieprogramma’s die wij nu voor 2017 aan het ontwikkelen zijn. Met in ieder geval weer een eigen rally (op pagina 96 blikken we terug op de geslaagde vorige editie), maar ook veel spannende nieuwe events. Denk bijvoorbeeld aan exclusieve rijtrainingen voor onze klanten – helemaal in de stijl van Louwman Exclusive. Binnenkort meer daarover. Ook dit jaar hopen we u graag nog even te zien. Bijvoorbeeld tijdens de Masters of Luxury (8 t/m 12 december) waar we met een heuse primeur zullen komen. Of natuurlijk gewoon in Utrecht. Mooie feestdagen en een prachtig 2017! Arjen van Beek Managing Director Louwman Exclusive

7

‘Laat het ons vooral weten als u een vraag, opmerking of idee heeft’


Opening

Tijdloos verlangen Met goed gevoel voor heritage – laat dat maar aan de Britten over – brengt Morgan van de 4/4 een 80th Anniversary Edition uit. Die zit vol met verwijzingen naar de oerversie. tekst

Jens Holierhoek beeld Morgan

15 oktober 1936. Het is druk op de London Motor Show. Bezoekers zijn vooral naar Olympia gekomen om een glimp op te vangen van de langverwachte nieuwe Morgan, de 4/4. Een lichtgewicht en betaalbare schoonheid. Niemand kon destijds vermoeden dat de 4/4 tachtig(!) jaar later nog steeds in productie zou zijn. De 4/4 raakt autoliefhebbers anno 2016 nog steeds door trouw te blijven aan het oerconcept. Juist in dit digitale tijdperk hunkeren liefhebbers naar een auto die echt en puur is. Waarin alle sensaties ongefilterd binnenkomen en elke handeling bewust en doelgericht is. Met de billen vlak boven het asfalt, turend over die immense motorkap, zijn er weinig auto’s die meer voldoening geven. De 80th Anniversary Edition van de 4/4 voegt daar nog een extra dosis nostalgie aan toe. Diverse details verwijzen naar de oerversie; van de aluminium ‘Dunlop-style’ velgen tot de speciale motorkapriemen. Let ook op de koperkleurige accenten en het houten stuurwiel. Heel fijn en smaakvol is ook de combi van Saxe Blue lak, Stone leder en Oatmeal tapijten. Tachtig zijn ervan gebouwd. Tijdmachines zijn het, om mee terug te reizen naar dat najaar van 1936.


9


Inhoud #2/16

24


74 TVR revival

Het lijkt echt te gaan gebeuren: het Beest van Blackpool keert terug, en hoe!

7 Editorial

80 Devil’s Detail

8 Opening

Lamborghini viert het honderdste geboortejaar van zijn grondlegger met een wild feest, de Centenario.

13 Shortlist

82 Must Drive

We tonen u graag alvast wat u binnenkort in onze showroom kunt verwachten; en veel meer lekkers dat het leven nog aangenamer maakt.

24 Exclusive Drive

Champagne en snelle auto’s gaan al decennia zeer goed samen. Daarom reizen we met McLarens eerste gran turismo af naar Reims om in stijl te proeven van de smakelijke en oh zo brute 570GT.

38 Character

74

50

Een rijderswalhalla in het hart van de Zwitserse Alpen: de Gotthardpass. Riemen vast!

86 Arctic Experience

Op de limiet met een McLaren 570S boven de poolcirkel… De McLaren Arctic Experience is absoluut bucketlist material!

88 Service Excellence

Steeds meer klanten kiezen voor de permanente, keramische coating van Ceramic Pro. Wat is het?

Levensgenieter, familieman en ondernemer Michael Bleekemolen laat al decennia honderdduizenden raceliefhebbers genieten met zijn bedrijf.

90 Gear

Het beste onder de boom voor de dames: fonkelende juwelen van Gassan.

44 Maserati Levante

Maserati komt met een sports utility vehicle. Nieuw terrein voor de Italianen, maar na een uitgebreide kennismaking op Sardinië overtuigt de Levante op alle fronten.

91 Day in a Life

49 Gear

93 Autobiography

50 Handcrafted

94 Webshop

Snapshot uit het dagelijks leven van Perry Oosting, sinds vorig jaar CEO van cameramerk Hasselblad.

Spullen om de feestdagen aangenaam door te komen: champagne van Ruinart.

De ontstaansgeschiedenis van champagne is een smakelijk verhaal voor tijdens de kerstborrel. En u kunt zich voortaan meteen als kenner voordoen.

Het merk Morgan loop als een rode draad door het leven van Nico Sonneveld.

38

Met de feestdagen voor de deur kan iedereen wel wat cadeau-inspiratie gebruiken, nietwaar?

96 You’re Invited

56 One of a Kind

Terugblik op de allereerste Louwman Exclusive Challenge.

De pareltjes uit de exclusieve collectie van Louwman Exclusive. Dit keer de Morgan 3 Wheeler.

97 Gear

60 Morgan Aero 8

Spullen om de feestdagen aangenaam door te komen: een stijlvolle smoking van Van Gils.

En route naar Verdun met de meeslepende Morgan Aero 8 – in alles een symbool van Britse standvastigheid.

98 Column

64 Excellent Art

Wat doet iemand die bij Louwman Exclusive werkt eigenlijk in zijn vrije tijd, vraagt CARROShoofdredacteur Carlo Brantsen zich af?

Een interview vol stoere mannenpraat met volksschilder Peter Donkersloot over kunst, criminaliteit en commercie.

56

67 Gear

Het beste onder de boom voor de dames: fonkelende juwelen van Gassan.

70 Ferruccio Lamborghini

Een ode aan de founding father van een van de meest eigenzinnige en succesvolle sportwagenmerken ter wereld.

11


Branchewinnaar

Succes Award 2016 In de categorie “Slaapspecialistenbranche”

Thuis is waar je bed is Het geheim van een actief en gezond leven?

Een hele goede nachtrust. En dat begint bij een goed bed. De Hästens Stores aan de Van Baerlestraat en op het Zeeburgerpad in Amsterdam bieden het neusje van de zalm op het gebied van een goede perfecte nachtrust. Storemanager Leonardo Zanoni: “Wij zijn veel meer dan beddenverkopers, we zijn slaapadviseurs.”

Een Hästens is in feite een Maserati onder de bedden alleen dan op Zweeds topniveau i.p.v. Italiaans. Actief sinds 1852, hofleverancier van het Zweedse koningshuis en bekend om het iconische blauwe ruitjespatroon: het Zweedse beddenmerk Hästens. Leonardo: “Na een Hästens wil je nooit meer iets anders. Hästens is de Maserati onder de bedden. Elk bed is met de hand gemaakt en bevat alleen de beste, natuurlijke materialen. Zoals de beste kwaliteit zuiver vlas, wol, katoen, mohair en hypoallergeen paardenhaar. Aan elk detail is gedacht om ongeëvenaard comfort te bieden. Bovendien krijg je 25 jaar garantie.”

Een derde van je leven in bed Eric Mostert, eigenaar van de winkels: “Waarom is een goede nachtrust zo belangrijk?: “We brengen een derde van ons leven door in bed. Nachtrust is het fundament van het leven. Om overdag optimaal te presteren, heb je gewoon echt een goede nachtrust nodig. Veel mensen die bij ons in de winkel komen, hebben een druk leven en vaak een intensieve baan. Slaap is dan essentieel. Een Hästens bed maakt dan een wereld van verschil. We horen vaak van onze klanten dat het hun leven heeft veranderd. Ze zijn frisser en kunnen beter beslissingen maken. Dat is natuurlijk fantastisch.”

Opleiding in Zweden Leonardo: “Werken met Hästens gaat veel verder dan alleen het verkopen van bedden, wij zijn slaapadviseurs. Met elke klant doen we een uitgebreid intakegesprek. We willen alles weten over hoe u slaapt. En dat vertalen we vervolgens naar een bed dat perfect bij u past. Om klanten zo goed mogelijk te kunnen adviseren, volgt iedereen die bij Hästens werkt

vooraf een aantal speciale opleidingen in de fabriek in Zweden. Hier leer je over wat slaap met je doet en waarom natuurlijke materialen in de juiste verhoudingen bijdragen aan een sublieme nachtrust. Het is heel bijzonder om daar in de werkplaats rond te lopen. Er heerst complete rust. Je hoort nagenoeg geen machines, omdat de bedden helemaal met de hand gemaakt worden. En iedereen is zo gefocust. Je voelt aan alles dat het met passie gemaakt wordt.”

In een wolk Leonardo en Eric: “Alsof je in een wolk ligt, je ligt dan ook niet op-, maar ‘in’ een Hästens bed. Een Hästens bed kent geen drukpunten. Als je gaat liggen, voel je direct al je spieren ontspannen. En dat zorgt voor totale rust in je lichaam.”

Proef liggen Ook ervaren hoe een Hästens bed ligt? Bezoek de Hästens Store aan de Van Baerlestraat 12 of aan het Zeeburgerpad 82 in Amsterdam. Beide winkels zijn dochterbedrijven van het bekende Amsterdamse bedrijf OOST Slaapcomfort Sinds 1935 met inmiddels bijna 82 jaar ervaring in de slaapbranche. Branchewinnaar Slaapbranche “Beste Slaapspecialist van Nederland 2016” en tevens genomineerd voor de Nationale Ondernemersprijs 2016 door het Nationale Business Succes Award Instituut.

HÄSTENS STORE AMSTERDAM-ZEEBURG - ZEEBURGERPAD 82 - T. 020-692 61 51 HÄSTENS STORE AMSTERDAM OUD-ZUID - VAN BAERLESTRAAT 12 - T. 020-205 07 42 De Hästens Stores in Amsterdam zijn onderdeel van OOST Slaapcomfort sinds 1935


Shortlist Hoge ver wachtingen Voor de volgend jaar te introduceren Lexus LC 500 werd in Nederland alvast een preview georganiseerd. Op hoog niveau: in de Sky Lounge van het DoubleTree by Hilton Hotel in hartje Amsterdam. De eregast van het introductiefeestje werd vanzelfsprekend ook op de elfde verdieping van het hotel verwacht en liet zich onder grote publieke belangstelling door een hoogwerker afleveren. De high-performance premium coupĂŠ staat komend voorjaar in twee smaken in de showroom. De hybride LC 500h koppelt een 3,5-liter V6 benzinemotor aan een elektrische aandrijflijn, goed voor een systeemvermogen van 264 kW/359 pk. Het topmodel is de LC 500 met een 5,0-liter V8 benzine> motor en 351 kW/477 pk.

Excellence comes in various shapes and forms. Ontdek het beste uit de wereld van Louwman Exclusive voor de komende zomer. tekst

13

Jens Holierhoek


Shortlist

To e k o m s t b l i k Rolls-Royce viert het eeuwfeest van moederbedrijf BMW met de toekomstvisie 103EX. Deze studie geeft een interessante blik in de Britse glazen bol. Het merk zet overtuigd in op autonoom rijden, en neemt u het liefst nog veel meer uit handen. Daartoe beschikt de eigenaar over een eigen gedigitaliseerde assistent,

met de toepasselijke naam Eleanor. Zij bedient u vanaf een tweezitsbank, in een interieur dat nog het meeste weg heeft van een luxe lounge. Het stuurwiel heeft plaatsgemaakt voor een wagenwijd OLED-scherm. Ook heel inventief: uw bagage wordt automatisch in- en uitgeladen in een handig compartiment aan de zijkant van de auto.

Wonderlijke wijzers

Radicaal Net als zijn bestuurder staat ook de auto straks permanent in verbinding met zijn omgeving. De radicaal gestileerde Lexus UX – de naam verwijst naar de afkorting voor user experience – geeft daarvan alvast een interessant voorproefje. Het instrumentarium heeft de vorm van een transparante bol, dat als een hologram lijkt te zweven. Net zo innovatief zijn de zelfdimmende, elektrochromatische ruiten en de elektrostatische schakelaars die zich onder een transparante cover bevinden. Nog afgezien van de technologie, hopen we vooral het design heel snel in een productiemodel terug te zien.

Maximilian Büsser & Friends maken geen horloges, ze maken ‘kinetic art’. Kunstwerkjes die ook nog eens de tijd vertellen. De HM5 RT – in roodgoud – vond inspiratie in sportautodesign uit de jaren zestig en zeventig. De tijd? Die lees je af van een dashboard. Heel fraai, heel prijzig. $ 82.000 mbandf.com


Motor racing in my day was very dangerous… and sex was safe – Jackie Stewart

Meester werk De Eregalerij van het Rijksmuseum voert de belangrijkste schilders van de zeventiende eeuw op met hun meesterwerken. Deze best of van de vaderlandse schilderkunst is nu voor de eerste keer samengebracht in een zeer bijzonder boek. ‘Meesters van de Gouden Eeuw’ beeldt alle doeken in maximale resolutie tot in detail af, waardoor er ingezoomd kan worden op de belangrijkste aspecten. Het door Marcel Wanders vormgegeven boekwerk weegt 35 kilo en verschijnt in een genummerde oplage van 2500 stuks. ‘Meesters van de Gouden Eeuw’ is verkrijgbaar via de showroom van Louwman Exclusive / Excellent Art aan de Proostwetering 53 in Utrecht. €6.500.

>

1515


Shortlist Devialicous Het uiterlijk van de Devialet Phantom heeft iets buitenaards, en dat is ook meteen de beste beschrijving van het geluid dat deze buitencategorie der draagbare speakers voortbrengt. Van techmag WIRED krijgen ze een 9: „This is the Wi-Fi music system you’ve been waiting for. It’s also the Sonos-killer and the home theater rig you’ve been waiting for.“ Niets aan toe te voegen. € 1.690, devialet.com

1 van de 50 Morgan viert niet alleen haar tachtigjarig bestaan met een feesteditie (zie pagina 8), ook het feit dat 65 jaar geleden de Plus 4 werd geïntroduceerd levert een bijzondere limited edition op. Van de sportieve Morgan ARP4, wat staat voor Aero Racing Plus 4, worden er slechts vijftig gebouwd. Uiterlijk is de unieke ARP4 direct herkenbaar aan de matte lak, speciale wielen en led-koplampen. Hij is voorzien van een 2,0-liter Cosworth viercilinder motor met 225 pk en tal van sportieve aanpassingen. Denk aan speciale diffusers voor en achter, een aangepast chassis, instelbare schokbrekers, sportuitlaat en diverse lichtgewicht onderdelen. Van de 50 zijn er twee door Louwman Exclusive verkocht.


Klankkunstenaars Het Sloveense Akrapovič is inmiddels 25 jaar specialist op het gebied van hightech uitlaatsystemen voor de snelste auto’s en motorfietsen. Grondlegger is oud-motorcoureur Igor Akrapovič, dus hij weet waar een goede sportuitlaat aan moet voldoen. Een vol geluid, uitgebalanceerd design, lichtgewicht constructie en performance kenmerken alle Akrapovič-systemen. Zo slagen ze er zelfs in om de sound en prestaties van een McLaren, Lamborghini of Ferrari te verbeteren. Louwman Exclusive kan u adviseren over de uitgebreide mogelijkheden. louwmanexclusive.com

Meer Mulsanne

Aerodynamics are for people who can‘t build engines

Met de recente design-update is de toch al begeerlijke Mulsanne nog aantrekkelijker geworden, temeer doordat het vlaggenschip van Bentley ook in een aantal nieuwe varianten verkrijgbaar is. Naast de reguliere Mulsanne is er voortaan ook een sportieve Speed en een versie met Extended Wheelbase (EWB). De Speed wint 25 pk aan kracht en snelt binnen vijf seconden naar de honderd. De Mulsanne EWB legt de focus op comfort en biedt de achterpassagiers een kwart meter meer beenruimte.

– Enzo Ferrari C r u i s e , z w e e f, g l i j d & b e w o n d e r Open rijden opnieuw uitgevonden. Dat is in de nieuwe Rolls-Royce Dawn zeker geen holle frase. Het is zonder twijfel de meest luxueuze vierzits cabriolet ter wereld. De allerstilste ook; met de stoffen kap open of dicht. Dat de 6,6 liter V12-motor met 571 pk voortreffelijk zijn werk doet, hoef je namelijk niet te horen. Je moet het voelen. Niet in een ongekende voorwaartse acceleratie – indien nodig sprint de Dawn in 4,9 tellen van 0 naar 100 km/h – maar in een zijdezacht rijcomfort. De Rolls-Royce Dawn is bedoeld om in voorbij te cruisen, zweven en glijden. In de zon. Met drie van uw beste vrienden.

>

17


Shortlist

Tijdreizen Beweging, stijl en techniek: niet zelden zijn de mooiste uurwerken geïnspireerd op auto’s of autosport. Hoe de twee samengaan, vertelt het 240 pagina’s tellende koffietafelboek ‘Drive Time: Watches Inspired by Automobiles, Motorcycles, and Racing’ van uitgeverij Rizzoli. Het rijk geïllustreerde werk van Aaron Sigmond bevat liefst 162 foto’s en legt de nadruk vooral op de automotive geïnspireerde horloges uit het midden tot laat twintigste eeuw. Onder meer de samenwerkingen tussen Hublot en Ferrari, Breitling en Bentley en Blancpain met Lamborghini komen aan bod. $ 85, rizzoliusa.com

Maserati Quattroporte: Wa t go e d is, gaa t s n e l Vijfhonderd stuks worden ervan gebouwd. Toch is de McLaren 675LT Spider al uitverkocht. Binnen drie weken tijd zelfs. Ook de exemplaren bestemd voor de Nederlandse markt. Het maakt de kersverse eigenaren des te benijdenswaardiger. Ga maar na: ze krijgen de beschikking over een metalen vouwdak, 675 pk aan vermogen en 700 Nm aan koppel. Voor de nodige downforce is de achtervleugel van de McLaren 675LT Spider de helft groter dan bij de 650 pk sterke 650S.

één formule, twee gezichten


De Maserati Quattroporte is vernieuwd. Het uiterlijk is voorzien van nieuwe accenten, het interieur verder verfijnd en voortaan is er de keuze uit twee uitvoeringen: ‘GranLusso’ en ‘GranSport’. De Maserati Quattroporte is sinds zijn introductie in 2013 een doorslaand succes. De vierdeurs sport saloon heeft met z’n Italiaanse flair inmiddels wereldwijd al 24.000 klanten in het hart geraakt. Want inspelen op de emotie doet de Quattroporte als de beste. Hij is elegant om te zien en verslavend om in te rijden. Het zijn z’n scherpe besturing, z’n voorwaartse drang en vooral de prachtige V8symfonie – een krachtige V6 is tevens leverbaar – die telkens klinkt als het gaspedaal wordt beroerd.

Air Shut ter De nieuwste oplage is uiterlijk aangescherpt. De bumpers zijn hertekend en de grille is nog sprekender dankzij chromen elementen. Luchtinlaten aan de voorzijde en een diffuser achter verhogen de aerodynamica – in combinatie met de elektrisch bedienbare ‘Air Shutter’ in de grille zelfs met tien procent. Over lucht gesproken: elke Quattroporte is voortaan voorzien van een sensor die de luchtkwaliteit bewaakt. Optioneel zijn diverse rij-assistentiesystemen. Tot de comfortverhogende functies behoren onder meer Adaptive Cruise Control met Stop&Go, een rijbaan- en remassistent en voorwaartse botspreventie.

Titano-wielen beschikt. Het interieur van de GranLusso ademt, niet geheel verwonderlijk, vooral luxe. Zeker in de Ermenegildo Zegna Edition, waarbij stoelen, portieren en hemelbekleding zijn afgewerkt met zijde. Met interieuraccenten in stijlvol hout. De GranSport voorziet onder meer in sportstoelen, een sportstuurwiel met aluminium schakelpaddles en roestvrijstalen sportpedalen.

Luxe en spor tiviteit

De Maserati Quattroporte is per direct leverbaar vanaf €145.146 voor de 3,0-liter V6 met 301 kW/410 pk. De 390 kW/530 pk sterke 3,8liter V8 start vanaf €208.588 en de Diesel met 275 pk sterke 3,0 liter twincharged V6 is er vanaf €116.908.

Voortaan is de Maserati Quattroporte er in twee smaken, sportief of juist luxe. Zo is de GranLusso voorzien van 20-inch lichtmetaal in Mercuriodesign, terwijl de GranSport over 21-inch

De Maserati Quattroporte least u als Diesel Full Operational Lease vanaf €1.960 p/m of als Private Lease vanaf €2.260 p/m. >

19


Shortlist Baanbrekend beeld Kort nadat Neil Armstrong voor het eerst voet op de maan zet, maakt ook het Zweedse cameramerk Hasselblad een sprong voorwaarts. Met wereldberoemde foto’s van Jimi Hendrix, Marilyn Monroe, David Bowie en Steve Jobs. Sindsdien zweren beeldkunstenaars bij het merk. De meest recente doorbraak is de H6D-100c, een camera met honderd megapixels die kan filmen in 4K-kwaliteit. Ontwikkeld voor professionals, voelt de handzame Hasselblad zich niet te groot voor ambitieuze amateurfotografen en -filmers met gevoel voor stijl en kwaliteit. €28.900 hasselblad.com

Urus update

Goed zakendoen

Met de Urus Concept konden we al een paar jaar geleden kennismaken, maar dat de eerste SUV van Lamborghini eraan komt is een zekerheid. Met een kleine slag om de arm zouden we de Urus vanaf 2019 in de showroom kunnen verwachten. Langzaamaan geeft Lamborghini ook steeds meer info vrij. Zo staat er een plug-in hybride versie op de rol en maken autonome rijsystemen hun opwachting. De kans op een biturbo 4,0-liter V8 onder de motorkap is eveneens levensgroot. We houden u op de hoogte.

De Lexus IS is vernieuwd. Tot de cosmetische verfraaiingen behoren onder meer een verder aangescherpt front – de luchtinlaten zijn strakker getekend en lichtunits volgen de meest recente Lexus-designtaal – en nieuwe achterlichten. De uitlaatuiteinden van de standaard rijk uitgeruste zakensedan zijn eveneens nieuw ontworpen. De vertrouwde hybride aandrijflijn is gebleven.


If everything seems under control, you’re just not going fast enough – Mario Andretti

Hommage De McLaren 650S Can-Am is een eerbetoon aan raceauto’s van het merk die precies een halve eeuw geleden aantraden voor het eerste Can-Am raceseizoen (zie kader). Deze limited editon – in een wereldwijde oplage van 50 stuks – is uitgevoerd in de kleur Papaya Spark, Mars Red of Onyx Black.

Can-Am: ongelimiteerd raceplezier

De McLaren 650S Can-Am onderscheidt zich door de vele koolstofvezel accenten. Het inklapbare hardtop dak, de airbrake achterop en de motorkap zijn allemaal uitgevoerd in dit lichtgewicht materiaal. Veertig kilo gewichtsbesparing ten opzichte van de Coupé is het resultaat. Door het verlaagde wagengewicht in combinatie met de vertrouwde 3,8-liter V8 motor – 650 pk en 678 Nm sterk – snelt de speciale McLaren 650S in 3,0 seconden vanuit stilstand naar 100 km/h. Om geen decibel van zijn sportieve geluid te hoeven missen, is het mogelijk om het achterscherm op te trekken. Of het koolstofvezel dak in z’n geheel te laten inklappen natuurlijk. Dat gebeurt volautomatisch in zeventien seconden. Tot de ‘racy’-details van de unieke Can-Am behoren de vier gepolijste roestvrijstalen eindpijpen, de vijfspaaks zwartgelakte velgen met zilveren rand in CanAm-stijl en de diverse Can-Am-badges. En in het handgebouwde interieur is plaats voor zwarte nappalederen stoelen, alcantara afwerkingsdetails en contrasterende stiksels.

De legendarische Canadian American Challenge Cup – door fans al snel afgekort tot Can-Am – zag precies vijftig jaar geleden het levenslicht. Een uiterst spectaculaire raceklasse omdat er vanaf 1966 tot in het midden van de jaren zeventig werd geracet volgens de zogenoemde Group 7-technische regulering. In de praktijk betekende dat een enorme vrijheid. Er werden geen restricties opgelegd aan minimumgewicht, aerodynamica en motorisering. Op het hoogtepunt van de Can-Am wogen de deelnemende auto’s minder dan achthonderd kilo, terwijl de 900-pk grens werd gepasseerd. Can-Am leverde McLaren in de periode 1966-1971 vijf overwinningen op rij op, maar is eveneens nauw verweven met de tragische dood van zijn grondlegger. Bruce McLaren overleed in 1970 op 32-jarige leeftijd tijdens het testen van de M8D raceauto op het circuit van Goodwood.

Louwman Exclusive heeft de hand kunnen kunnen leggen op twee exemplaren van de McLaren 650S Can-Am, in de kleuren Mars Red en Onyx Black.

21


Mulder Shipyard


De perfectie van genieten Marco Barneveld mocht een stukje gaan varen met een Favorite 1500 van Mulder Shipyard. Eigenlijk houdt hij niet van het woord genieten. Maar wanneer je vaart met een schip van Mulder kún je alleen maar genieten. tekst

Marco Barneveld beeld Mulder Shipyard

D

e blauwe lucht boven de Oude Rijn is strak blauw met één enkel dottig wolkje. De zon beplaat het kalme water met zilver en goud. Ik zit achter het roer van de Summer, een Mulder Favorite 1500 van Mulder Shipyard. Het is heerlijk najaarsweer en het is eigenlijk zonde om binnen te zitten in de kajuit terwijl we varen. Met één druk op de knop glijdt het dak geruisloos open en met een ander knopje zakt ook het venster zachtjes weg in haar sponning. De buitenervaring is compleet. Moeiteloos. Dat woord past perfect bij de Favorite 1500 en alle andere schepen van de vloot van Mulder Shipyard. De reden dat een schip van Mulder moeiteloos aanvoelt, is dat alle moeite reeds gedaan is. Overal is aan gedacht. Een schip van Mulder staat gelijk aan perfectie tot in het kleinste detail. Wat het ook is: er is doordachte aandacht aan besteed. Vakmanschap in ieder klein onderdeeltje. Dat zorgt voor voelbare luxe. Het begint al bij het casco. We staan in een Favorite 1500 in aanbouw. Het casco van het schip wordt door de vakmensen van Mulder Shipyard in de roze plamuur gezet. Nick Mulder (28), commercieel directeur bij Mulder Shipyard en de derde generatie Mulder die werkzaam is in het familiebedrijf, wijst op de aluminium scheepswand. “We zijn allergisch voor geluid”, zegt Mulder. “Onze schepen moeten stil zijn. De coating die je hier op het aluminium ziet zitten, zorgt ervoor dat er geen trillingen worden doorgegeven in het metaal.” Hij trekt de vloer van het schip iets omhoog. “Zie je die dikke rubberen mat? Die zorgt ervoor dat de demping van het geluid van de motor maximaal is.” De mat en coating zijn slechts twee van de toepassingen om het motorgeluid te reduceren. Het begint al met een perfecte uitlijning van de keerkoppelingen en de schroefassen, specifieke motorsteunen en dempers in de uitlaten. Wanneer we later over de Oude Rijn varen, snap ik wat Mulder bedoelt. De twee keer 430 pk Volvo Penta’s zijn amper te horen. Geruisloos genieten. Alle interieurs worden ter plaatse door eigen timmerlieden vervaardigd. Niet aan boord, maar elders op de werf. Wanneer alles tot op de millimeter nauwkeurig aansluit, haalt de timmerman alles weer uit elkaar en bouwt het aan boord weer op. Alles wordt in de eigen spuiterij strak in de lak gezet. Het interieur krijgt aan boord nog een extra laklaag. “Dat is duur”, zegt Mulder. “Want het kost veel tijd. Maar het is zo mooi.” Hij lacht trots, en terecht. Iemand noemde de schepen van Mulder ooit ‘Drijvende Aston Martins’ , omdat de afwerking zo fenomenaal is. Die befaamde afwerking is ook de reden dat de werf steeds vaker gevraagd wordt om superjachten te bouwen. Kwaliteit verkoopt zichzelf. “We zijn nu een schip aan het bouwen van zesendertig meter”, vertelt Mulder. “Het grootste schip ooit in de 78-jarige geschiedenis van ons bedrijf.” Mulder bouwt en onderhoudt al zijn eigen schepen. En wanneer de eigenaar een nieuwe wil, verkoopt Mulder zijn schepen ook weer. “We hebben een wachtlijst van mensen die graag zo’n schip willen kopen. Wij refitten de schepen dan weer in de smaak van de nieuwe eigenaar. We bouwen tijdloze schepen die twintig jaar later nog steeds mooi zijn. Een Mulder behoudt zijn waarde.” Op de Kagerplassen mogen we even de kracht van de Favorite 1500 voelen. Ik duw de gashendels ver naar voren. De boordcomputer geeft aan dat we 24 knopen gaan. Het kielzog is prachtig en het schip vaart geweldig stabiel. Ik geef het roer door aan Nick en klim op het dek. De wind in mijn haren. Dit is de perfectie van genieten.

23


Exclusive Drive


Brute blend Met de 570GT bouwt McLaren voor het eerst een daily driver. Maar kan dat, een supercar kruisen met een gran turismo? Levert dat een aantrekkelijke blend op? Om daar achter te komen, reizen we af naar Reims, waar adembenemende stuurmanswegen, goddelijke champagnes en McLarens racing roots samenkomen. tekst

25

Han Thoma beeld Rick Arnold


Exclusive Drive

A

lsof we zojuist met de Battle­ star Galactica zijn geland. Dat is de verpletterende in­ druk die de McLaren maakt tijdens onze koffiestop op het marktplein van Charle­ rois. Alsof de perplexe om­ standers verwachten voor het eerst buitenaards leven te gaan zien. Dat zijn de blikken die je krijgt als je de vleugeldeur open­ zwaait en (zo elegant mogelijk) uit de cockpit klimt. Vervolgens mogen we op het terras in ons beste schoolfrans een spervuur aan vragen beantwoor­ den. Uiteraard vooral over de topsnelheid (‘trois cents vingt-huit kilometres’) en prijs (‘deux cents cinquante mille’) van onze bolide. Dit is ook voor McLaren een bijzondere, belangrijke auto. De edelsmeden uit het Engelse Woking hebben in zeer korte tijd een indrukwekkend trackrecord opgebouwd als het gaat om supersportwagens. Door trouw te blijven aan de obsessie met gewicht en downforce van grondlegger Bruce McLaren, heeft het merk in no­time een plek veroverd in de supercar league. Want, je zou het bijna vergeten, McLaren bouwt pas sinds de komst van de MP4­12C in 2011 auto’s in serie. Het basisrecept bleef sindsdien on­ gewijzigd: een koolstofvezel monocoque – want stijf en licht – gecombineerd met een midscheeps ge­ plaatste 3,8­liter V8­twinturbomotor, voor een per­ fecte gewichtsverdeling. Maximale grip, maximale prestaties, de ultieme track tool. Maar McLaren merkte ook dat klanten hun auto va­ ker als daily driver wilden inzetten. Voor woon­werk, er even tussenuit, een lang weekend weg. En zo’n auto, een gran turismo, hadden ze nog niet in het gamma. En dat plaatste McLaren misschien wel voor de grootste uitdaging tot nu toe in zijn bestaan. Want: hoe bouw je een auto die geschikt is voor alledag maar toch honderd procent trouw blijft aan die puristische merkfilosofie?

TOURING DECK

Het antwoord staat voor onze neus, schijnbaar ach­ teloos geparkeerd op het marktplein van deze rauwe industriestad. Niet bepaald zijn natuurlijke habitat. Het decor met de veelal afgebladderde gevels en gehavende straten staat in schril contrast met de ul­ trastrak gelijnde 570GT. Dat kennen we grotendeels van de 570S, alleen aan de achterzijde wijkt het ont­ werp af: de lange motorkap heeft plaatsgemaakt voor een zogeheten touring deck. De glazen deur, die naar links of naar rechts opent, geeft vanaf de stoep toegang tot een extra bagageruimte van 220 liter. Precies genoeg voor bijvoorbeeld een weekendtas. Typisch McLaren: om deze toevoeging niet ten kos­ te te laten gaan van de neerwaartse druk achter, is er een subtiele spoilerrand toegevoegd. De koffie is op, Reims wacht, on y va. We hebben in Utrecht voor vertrek een beknopte maar belang­ rijke instructie gekregen voor de bediening van dit precisie­instrument. Als McLaren rookie moet je bijvoorbeeld eerst al weten dat de ontgrendelknop van de vleugels verborgen zit in de luchtinlaat. Ook vergt het wat oefening om je soepeltjes in de cabi­ ne te nestelen. De truc is, althans bij mijn lengte van 1,90m, om je aan de rand van het dak vast te houden, je rechterbeen zo diep mogelijk in de voe­ tenruimte te planten en je vervolgens via de linker zijwang van de stoel naar binnen te laten glijden. Daarbij is het geoorloofd om je de laatste vijf centi­ meter in de zetel te laten ploffen. Klinkt ingewikkel­ der dan het is en daarna zit je als gegoten. Aan de vleugeldeuren moet je ook even wennen, vooral in parkeergarages waar de hoogte beperkt is. Het >


HĂĄrd over start-finish, de V8-huil die de raceruĂŻnes op hun grondvesten doet trillen, kippenvel

27


Exclusive Drive interieur is, ondanks de toepassing van extra leer, nog steeds vooral doelmatig, wat niet wil zeggen sober of oncomfortabel. Achter het kleine afgeplat­ te stuur zit een buitengewoon efficiënt instrumenta­ rium, dat afhankelijk van de voertuigsetting andere data en graphics toont. Geen overbodige poespas, precies wat je nodig hebt. Je vingers zullen niet gauw naast de kloeke carbon schakelpaddles naast het stuur grijpen. De bediening is heerlijk precies. Met een druk op de startknop ontwaakt de V8 ach­ ter je rug. Hij klinkt, zeker koud, aangenaam zwaar, grommend, met dat licht onregelmatige en ner­ veuze van een racemotor. Met wat temperatuur en eenmaal onderweg wordt de toon snel geciviliseer­ der, minder indringend dan bij de 570S. Tot pak ’m beet drieduizend toeren houdt hij zich keurig op de achtergrond, zodat we ook nog van die fantastische Bowers & Wilkins­installatie kunnen genieten. We sturen de stad uit en wat meteen weer opvalt is hoe kort de gewenning duurt. Alleen tijdens de eerste kilometers verbaas je je nog over de hoogte van een Golf. Maar zodra je aan het lage perspec­ tief gewend bent, voelt de GT heerlijk compact en wendbaar aan. En opmerkelijk comfortabel, zelfs voor een gran turismo. En dat op Waalse wegen. De engineers hebben de vering vóór vijftien procent soepeler gemaakt, achter tien procent. Klinkt niet veel, maar voor dagelijks gebruik is het net even prettiger. Natuurlijk moet je drempels nog steeds behoedzaam benaderen, maar het optionele nose-lift gebruik je alleen bij de meest lompe verkeers­ kwellers, dus vanaf een hellingsgraad of dertig.

HEILIGE GROND

De route is met zorg gekozen. Reims is natuurlijk een mooie bestemming voor een lang weekend weg

en de route door de Champagnestreek biedt genoeg rijvertier om de auto als gran turismo te leren ken­ nen. Maar er is nog een reden om voor Reims te kie­ zen, en daarvoor hebben we het navigatiesysteem op Gueux ingesteld. Bij dit dorpje ten westen van Reims liggen de restanten van het roemruchte cir­ cuit dat in zijn tijd, tussen 1926 en 1972, onder cou­ reurs dezelfde magische status had als bijvoorbeeld de Nürburgring of Le Mans. Voor McLaren is het bovendien heilige grond omdat grondlegger Bruce McLaren er zegevierde, maar er ook zijn zwaarste race beleefde (zie kader). Al vanaf de drukke N31, die ooit een van de drie lange rechte stukken vorm­ de in het driehoekige parcours, zie je de restanten van de wedstrijdtoren, tribunes en pitboxen in de verte liggen. Als we de 570GT voor de oude pitmuur parkeren, worden we meteen door een vrijwilliger van het circuit aangeklampt en gecomplimenteerd met ons vervoer. De ‘vrienden van het circuit van Gueux’ redden het circuit in 1972 van de sloop. Voor een deel van de pitstraat was het al te laat, maar de rest wordt beetje bij beetje in ere hersteld. Als wij er zijn, is het precies negentig jaar geleden dat het circuit in gebruik werd genomen. Het zou lange tijd de thuisbasis van de Franse Grand Prix zijn. Talrijke endurance races werden er verreden. Coureurs vierden er heldhaftige triomfen, anderen lieten er het leven. Voor Bruce McLaren werd 1 juli 1962 een memorabele dag, toen hij de Grand Prix Formule 1 van Frankrijk op zijn naam schreef. De Spartaanse Cooper T60 werd 50 ronden lang, ruim vierhonderd kilometer in totaal, op de limiet over het uitdagende parcours gejaagd. We rijden een deel van het oude stratencircuit, dat oorspronke­ lijk direct na start­finish het dorpje Gueux indook. Wij gebruiken de route buiten de dorpsgrenzen om


INFERNO IN REIMS Hij won er in 1962, maar Bruce McLaren zou altijd gemengde gevoelens aan het circuit van Reims overhouden. Drie jaar eerder zag hij er de dood in de ogen tijdens een van de zwaarste races uit zijn carrière. “We besloten om met de Minor naar Reims te rijden. Ik zou met een fabrieks Cooper T51 2.5 aan de F1 race meedoen en Ken (Tyrrell) had me voor de F2 race ingeschreven met zijn Cooper, dus het zou een lange werkdag worden. In de ochtend voor de race leek het een zonnige dag te worden en tijdens het ontbijt was de sfeer goed. Rond het middaguur scheen de zon zo fel dat je een wielsleutel die tien minuten in de zon had gelegen al bijna niet meer kon aanpakken, zo heet. Alle auto’s waren afgedekt en de coureurs hielden zich koel met emmers water. Toen we instapten voor de warm-up ronde, stelde John (Cooper) voor om het rustig aan te doen en weg te blijven uit de slipstreams om oververhitting te voorkomen. Tijdens het aanremmen van de Thillois hairpin vlogen stenen van het smeltende asfalt door de lucht, een voorbode van wat ons stond te wachten. De eerste rondes waren moordend. Het was onmogelijk om de hagel aan stenen van de voorliggers te ontwijken, als ik tenminste in de aanval wou blijven. Tony Brooks pakte meteen de leiding in de fabrieks-Ferrari, die hij ook niet meer zou afstaan. Ik lag achtste, Jack (Brabham) vocht met Trintignant om de tweede plek en Masten lag ongeveer vierde, toen een grote steen hem raakte en hij half bewusteloos de pits inreed en uitviel. Halverwege de race lag ik negende achter de Ferrari van Gendebien. De hitte was ondraaglijk. Mijn knokkels verbrandden door de hete lucht over de voorruit. Ik probeerde ze te likken, maar dat hielp niet. De lange snelle bocht na de pits achter de Ferrari voelde als in een oven. De hitte uit de venijnige Ferrari-uitlaten maakte het nog onaangenamer. Ik kon amper ademhalen en ik probeerde op het rechte eind wanhopig lucht in de cockpit te scheppen. Jack had zijn voorruit eruit geslagen voor extra ventilatie en Phil Hill stond bijna rechtop in zijn Ferrari. Ik moest bij Gendebien op de staart blijven zitten om mijn plek te behouden, maar werd angstaanjagend hard geraakt door de rondvliegende stenen. Het mengsel van zweet en bloed in mijn stofbril leek wel rosé champagne. Als ik de bril optilde, droop het goedje langs mijn gezicht. Daarna kon ik weinig meer zien door de bril, die – zo bleek achteraf – haast volledig was vernield door 35 voltreffers van opspattende stenen. . Nooit was ik blijer om een geblokte vlag te zien dan toen. Uitgeputte coureurs werden uit hun auto getild en zakten op de pitmuur in elkaar, of werden met emmers water opgelapt. Ik stapte uit, deed mijn helm af en begon keihard te huilen. Ik weet nog steeds niet waarom, maar ik heb minutenlang onbedaarlijk staan huilen. Het moet de hitte zijn geweest.”

‘Het mengsel van zweet en bloed in mijn stofbril leek wel rosé champagne’

de GT voor het eerst op zijn McLarenness te testen. Daartoe zetten we auto eerst in gevechtsstand. Om toegang te krijgen tot de sportiefste settings druk je eerst tussen de voorstoelen op de knop Activate, als een straaljagerpiloot die zijn raketten in paraatheid brengt. Vervolgens kun je voor zowel de aandrijflijn als het chassis drie standen kiezen: Normal, Sport en Track. Doordat beide onderdelen separaat zijn in te stellen, kun je bijvoorbeeld op de vaak matige departementale wegen toch van een extreem greti­ ge motor en transmissie profiteren.

ONTMASKERD

In trackmodus is het alsof de 570GT triomfantelijk zijn vermomming afwerpt en zijn ware bedoelingen toont. Tuurlijk, op de snelweg proefden we tijdens tussenacceleraties al kort aan het potentieel van de flat-plane V8. Maar hier, op de prachtige lange door­ draaiers van de oude baan, worden we omvergebla­ zen door de brute kracht. Helemaal als de dubbele turbo’s op stoom zijn, vanaf circa drieduizend toe­ ren, is de voortstuwing fenomenaal. Vol accelereren vergt het maximale van alle zintuigen. De afstand die je in split seconds aflegt, is groter dan je hersenen kunnen verwerken. De motor klimt sneller naar >

29


Exclusive Drive


MCLAREN 570GT MOTOR .....................................3,8 liter TwinTurbo V8 VERMOGEN..............................570 pk (419 kW) bij 7.500 tpm KOPPEL.....................................600 Nm bij 5.000-6.500 tpm ACCELERATIE ...........................0-100 km/h 3,4 s TOPSNELHEID ..........................328 km/h PRIJS .........................................€250.200

McLaren Sports Series, Full Operational Lease vanaf €3.500 p/m, Private Lease vanaf €3.750 p/m.

31


Exclusive Drive

de begrenzer bij 8,5 duizend toeren dan je kunt schakelen, ook al gaat dat dankzij de transmissie met dubbele koppeling verbluffend rap. Hoe harder het gaat, hoe meer de GT het naar zijn zin lijkt te krijgen en tot leven komt. De neus laat zich met groot gemak en veel precisie insturen, waarna de buitenste wielen zich kort zetten in de bocht, en je het gas er weer vol op kunt zetten. Hárd over start­finish, de V8­huil die de raceruïnes op hun grondvesten doet trillen, kippenvel! Dan hard in de remmen voor de rotonde bij Gueux. De blokken bij­ ten gretig in de keramische schijven op onze testau­ to (standaard zijn ze van staal op de GT) en zorgen voor een vertraging die bijna net zo indrukwekkend is als de acceleratie. Bijkomen en nagenieten in stijl bij Bistrot du Circuit, waar de vele ingelijste foto’s aan de glory days of motor racing herinneren. Fangio, Moss, Brabham, Surtees. Hoog tijd dat Bruce hier ook een ereplekje aan de muur krijgt.

CHAMPAGNE!

We laten het circuit achter ons, en zetten koers rich­ ting Épernay. Tijd voor champagne! Voor dit maga­ zine brachten we tijdens deze reis een bezoek aan Ruinart, het oudste champagnehuis en dankzij de enorme in kalksteen uitgehakte kelders ook een van de meest indrukwekkende om te bezoeken. Enfin, u leest er alles over op pagina 48. De geschiedenis van het huis Ruinart, en eigenlijk van alle champagnes, begint in Hautvillers. De monnik Dom Pérignon wordt wel gezien als de belangrijkste vernieuwer in het champagneprocedé. Hij ligt begraven in de ab­ dijkerk van St Sindulphe, dus een toepasselijk start­ punt van onze route.

Het glazen dak biedt een fraai panoramisch uitzicht over de omgeving. Heuvels met groene zeeën van wijnranken zo ver je kunt kijken

Er zijn nogal wat routes door de Champagnestreek uitgezet, maar volgens kenners ligt het mooiste deel ten oosten van de lijn Reims­Épernay. We rijden de bewegwijzerde route tegen de klok in van Hautvil­ lers via Ay, Louvois, Trépail, Verzy en weer terug richting Reims. We zijn net de druivenpluk voor. Een goede timing, want in deze periode is het filerij­ den achter de tractoren en de modder op de wegen maakt het rijden er ook niet aantrekkelijker op. In standaardmodus is de GT op dit soort wegen he­ lemaal in zijn element. Op de rechte stukken laten we het schakelen over aan de elektronica, maar zo­ dra zich weer leuke bochtencombinaties aandoen, flipperen we er lustig op los. Het glazen dak biedt een fraai panoramisch uitzicht over de omgeving. Heuvels met groene zeeën van wijnranken zo ver je kunt kijken. Er zijn ruim 75 champagnehuizen en nog veel meer bezitters van wijngaarden. Doordat champagne een mengwijn is, betrekken de huizen hun druiven bij verschillende wijnbouwers, die zelf in tegenstelling tot de wijnhuizen buiten de streek geen bekendheid genieten. Langs de wijngaarden staan naambordjes van de huizen waarvoor wordt verbouwd. Het is fascinerend om te zien hoe deze streek zich volledig op deze drank heeft toegelegd. We zouden hier eindeloos proeverijen kunnen be­ zoeken – in ieder dorp staan uitnodigende bordjes. Maar dan moeten we toch wat langer blijven, met liefst een of twee overnachtingen. Die tijd hebben wij helaas niet. We houden het dus bij ons eigen ‘medicijn’. Want de manier waarop onze McLaren het gouden sap in de tank weet om te zetten in on­ verdund rijplezier, vinden wij minstens zo indruk­ wekkend en smakelijk als de duurste champagne. >


CHAMPAGNEDOUCHE

De bekerceremonie en champagnedouche zijn net zo nauw met elkaar verbonden als Ecclestone en de Formule 1. Deze merkwaardige vorm van verspilling is – hoe kan het ook anders – op het circuit van Reims ontstaan. Al sinds de Grand Prix van Frankrijk in 1950 worden de winnaars in Reims op een fles lokale bubbels getrakteerd, die de coureurs dan nog keurig mee naar huis nemen. De ‘douche’ ontstond precies een halve eeuw geleden, en was net als de geboorte van de drank zelf eigenlijk een ongelukje. Wat was er gebeurd? Jo Siffert won de 24 Uur van Le Mans in 1966 en kreeg naar goede traditie een magnumfles champagne in handen gedrukt. Die, bleek achteraf, te lang in de volle zon had gestaan. Door de opgebouwde druk knalde de kurk van de fles,

waarna het publiek volop kon meeproeven van het edele sap. De Amerikaan Dan Gurney vond het wel wat hebben, en kopieerde Sifferts douche door de fles opzettelijk te laten ploppen. Mumm was lange tijd officieel leverancier van de Formule 1, maar sinds dit jaar is dat Chandon. Daarmee is er formeel een einde gekomen aan de champagnedouche, want de Australische mousserende wijn mag gezien de herkomst officieel geen champagne heten. Tot slot signaleren we nóg een interessante traditie: het nuttigen van de champagne uit de eigen raceschoen(!) en die vervolgens aanbieden aan je collega-coureurs. Een dubieuze maar ongetwijfeld verbroederende trend die door Daniel Ricciardo is ingezet. Proost, op uw gezondheid!

33


Exclusive Drive


Op de Autoroute richting Nederland kunnen we de verleiding niet weerstaan om kort te proeven aan de hogere snelheidsregionen. Angst­ aanjagend makkelijk zitten we snel ver boven de tweehonderd. Zelfs dan – of juist dan – ligt de GT als een huis, heeft de besturing precies genoeg weerstand en nauwkeurigheid om bij dit soort snel­ heden een gevoel van veiligheid en rust te geven. Gas los, het is goed zo, we hechten teveel aan dat roze kaartje in onze binnenzak. De McLaren heeft om meerdere reden diepe indruk gemaakt tijdens deze trip. Als supercar, die op afroep ongekend venijnig en genadeloos hard kan toeslaan. Als comfortabele cruiser, om achte­ loos en gedachteloos kilometers mee weg te eten. Maar vooral als totaalconcept. De McLaren 570GT is de supercar onder de gran turismo’s. Iedere dag champagne drinken gaat vervelen. Maar er iedere dag even van proeven voor de smaak, dat is niet ver­ keerd. Een auto die instant satisfaction biedt, zodra zijn bestuurder daarom vraagt. En daarmee is de 570GT misschien wel de aantrekkelijkste McLaren van dit moment.

35


Exclusive Drive

Naast champagne drinken valt er in de streek genoeg te beleven


WHERE TO SLEEP

Tourguide

L’Assiette Champenoise Dit schitterende oude landhuis is luxe op zijn best. Het heeft moderne en ruime kamers, een fraaie tuin waar ontbeten kan worden en onberispelijke service. 40 Avenue Paul Vaillant-Couturier, Tinqueux Hotel-restaurant Les Avisés Word je graag omringd door wijngaarden, maar dan in stijl? Dan zit je hier goed. De tien ruime kamers zijn comfortabel ingericht en het restaurant is de moeite waard. 59 Rue de Cramant, Avize Château Les Crayères Dit vijfsterrenhotel is gevestigd in een schitterend oud kasteel, dus goed voor wat ouderwetse Franse luxe of een romantisch weekend voor twee. 64 Boulevard Henry Vasnier, Reims

Champagne Slapen in een oud château, dineren in racesferen en champagneproeven bij de beste huizen. Een weekend in Reims en de Champagnestreek worden nog aangenamer met de juiste adressen. Bon voyage!

Le Clos des Terres Soudées Een boetiekhotel zoals het hoort. Vijf prachtig gestileerde kamers vol antiek en klassiek meubilair. Er is een goed restaurant met uitgebreide wijnkaart. 25 Rue Saint-Vincent, Vrigny

Le Crypto Deze pasgeopende gastro-pub is sympathie ten top. De perfecte plek voor een goed geprijsd glas champagne of een lekker glas wijn. De keuken is simpel en klassiek regionaal. 14 Place du Forum, Reims

Château de Rilly Een knap gelegen kasteel op de rand van het natuurpark aan de voet van Montagne de Reims. Ook heel rustgevend: de luxe spa die bij het hotel hoort. 38 Rue de Reims, Rilly-la-Montagne

WHERE TO GO Cathedrale Notre-Dame de Reims Naast een glas van het vloeibare goud is ook de kathedraal van Reims absoluut niet te missen. Een imposant bouwwerk met prachtige glas-in-loodramen. Place du Cardinal Luçon, Reims

Kathedraal van Reims.

Celliers Ruinart Ontdek de bijzondere kelders van Ruinart tijdens een leerzame rondleiding. Met veel aandacht voor de geschiedenis van het oudste champagnehuis. Reserveer ruim van te voren. 4 Rue des Crayères, Reims

Les Clos de Terres Soudees.

Perching Bar Midden in het regionale natuurpark bevindt zich een heuse champagnebar. Op zeven meter boven de grond en alleen bereikbaar via een houten pad door het bos. Fôret de Brise-Charrette, Verzy

Au 36...

WHERE TO EAT Le Bistrot du Circuit De perfecte stop voor racefanaten; het zit direct aan het circuit. Inclusief nostalgische zwart-witfoto’s van alle coureurs die letterlijk bij ze over de stoep raasden. 5 Place des Lacs, Gueux, Reims

Perching Bar.

Restaurant Racine.

Au 36… Deze bar en shop ligt in het dorp Hautvillers, iets buiten Reims en is vooral beroemd vanwege de monnik Dom Pérignon die hier woonde. Erg leuk: de champagneproeverij. 36 Rue Domaine Pérignon, Hautvillers

Chef Philippe Mille van Les Crayères.

Château de Rilly.

L’Assiette Champenoise Naast een vorstelijk hotel kent L’Assiette Champenoise ook een subliem driesterrenrestaurant. Chef Arnaud Lallement verrast met tongstrelende gerechten. 40 Avenue Paul Vaillant-Couturier, Tinqueux Restaurant Les Crayères In dit tweesterrenrestaurant beleef je een volwaardige avond uit. Met keuze uit ruim vierhonderd champagnes. Iets te prijzig? De brasserie Le Jardin is ook de moeite waard. 64 Boulevard Henry Vasnier, Reims Restaurant Racine Een Japanse chef droomde ooit van een Frans restaurant. Die droom is Racine geworden, door velen geroemd om de spannende gerechten. De sommelier komt uit Italië en heeft een bijzondere wijnkaart samengesteld. 8 Rue Colbert, Reims

37


Character

‘Het leven is te mooi om stil te staan’ Hij is de verpersoonlijking van een coureur die het ook buiten het circuit gemaakt heeft. Levensgenieter, familieman en ondernemer Michael Bleekemolen tikt binnenkort zijn duizendste race aan. En laat al decennialang met zijn bedrijf honderdduizenden raceliefhebbers genieten op zijn indoorkartbanen en zijn thuiscircuit in de duinen. tekst

Leo Alexander Schlangen beeld Rick Arnold


39


Character

“I

k heb mensen de hand geschud die vijf minuten later niet meer leefden. Het was link in die tijd. Auto’s vlogen al in brand als ze te lang in de zon stonden. Wat gevouwen aluminiumfolie met popnagels, meer was het niet”, grinnikt Michael Bleekemolen. Zijn sprekende, felblauwe ogen dansen olijk in het gebruinde gezicht. “Gevaar hoorde bij de Formule 1, bij het vak van coureur. Er ging geen jaar voorbij zonder dodelijk ongeval. Ik heb er nooit bij stilgestaan.” In 1977 bemachtigt de geboren Amsterdammer een stoeltje in de Ivy League van de autosport. Slechts veertien andere landgenoten, met Max Verstappen als nieuwste vaandeldrager, kregen dat voor elkaar. Voor RAM Racing en later ATS Racing Team begeeft de ‘Bleek’ zich onder coureurs als Mario Andretti, James Hunt en Nikki Lauda. Hij weet zich voor één Grand Prix te kwalificeren, die van Watkins Glen, het circuit in Amerika. Als hij klaar staat op de grid schrikt hij zich een hoedje. “Toen het bodywork van de ATS eraf ging, draaide ik wat met het stuur. Allerlei popnagels in het chassis gingen heen en weer. Dat zat me niet lekker. Ik ben van start gegaan, maar viel een paar ronden voor het einde uit door een olielekkage. Met die auto was overigens nauwelijks goed te sturen.”

GERANIUMS ALS SCHRIKBEELD

Het is alweer bijna veertig jaar geleden, zijn debuut in de Formule 1. Maar het racen kan hij nog steeds niet laten. Vandaag stapt hij bijvoorbeeld in een vinnige Fransoos voor de Dutch Renault Clio Cup op Circuit Park Zandvoort. ‘Mr. Renault’ wordt hij ook genoemd, want sinds de jaren tachtig rijdt hij in de tourwagenklasse van het Franse automerk. “In 1984 werd ik tweede, in zo’n dikke Renault 5 Turbo, achter Jan Lammers. Hartstikke spannend, de auto’s zijn gelijkwaardig, er is geen sprake van technische doping. Leuk voor coureur én publiek.” Het zijn vooral de ‘competitie’ en de ‘concurrentie’ die de coureur en ondernemer op 67-jarige leeftijd nog steeds naar het circuit trekken. “Op de baan verander ik in een roofdier. Zonder overigens al te veel risico’s te nemen. Brokken maak ik eigenlijk nooit – wel zo prettig voor m’n sponsoren. Zolang ik niet ergens achteraan bungel, blijf ik doorgaan met racen. Laatst zag ik na afloop in de pits een paar bezwete broekies. Ze zaten helemaal stuk. Kom maar op jongens, ik ben nog lang niet moe en veel sneller, dacht ik.” Met een ritje door de stad maak je de Bleek minder blij. “Gewoon in het verkeer rijden, vind ik maar niks. Dat doe ik eigenlijk liever niet.”

HOOKED AAN SNELHEID

Binnenkort rijdt de nestor van de vaderlandse autosport zijn duizendste race. Een onwaarschijnlijk aantal, bij elkaar geharkt op circuits overal in de hele wereld en in ontelbaar veel verschillende raceauto’s. Van Porsche Supercup tot Renault Clio Cup, van 24H Series tot BMW 130i Cup en van Formule 1 tot Formule 3, en dan vergeten we er nog een boel. Hij wil het aanstaande jubileum luister bijzetten met een feestje. “Ik denk erover om alle sponsoren die mijn carrière mogelijk hebben gemaakt uit te nodigen. Dat zijn er nog al wat. Gaan we samen het

‘Ik heb mensen de hand geschud die vijf minuten later niet meer leefden’

circuit op, ofzo. Ik kan nog allemaal met ze door een deur. Nooit gezeur gehad over afspraken of geld. Kan nog altijd zo bij ze binnenlopen, of het nu Levi’s is, Philips, Samsung, Pionier, Rothmans, et cetera.” Hij onderbreekt zijn verhaal, wacht tot het geratel van een bandenwissel is verstomd. Dan met een waarschuwend vingertje: “Betaal nooit de autosport uit eigen zak. Dat is het domste wat je kunt doen. Als je met racen begint, laat het je niet meer los. Ik zie het op het circuit nog steeds gebeuren: mensen die hun hele vermogen erdoor jagen. ‘Een nieuw setje, graag’, zeggen ze stoer na een paar rondjes. Een bandensetje kost algauw 1500 euro. Je wordt een junk, hooked aan de snelheid en adrenaline. Ik heb er zelf nooit veel privécenten ingestoken.” Overigens wel in een andere verslaving. “Ik ben een beetje te dik, vind ik. Probeer nu te matigen met ijs, daar ben ik écht dol op! Maar met kleinkinderen om je heen is dat niet makkelijk. Gelukkig loop en zwem ik elke dag een eindje. Ben nog aardig in vorm. Soms schrik ik van de conditie van de gemiddelde zestigplusser in dit land. Staan ze te hijgen en te piepen na tien verdiepingen met de trap.”

BROOD OP DE PLANK

Al vroeg ontkiemt ook de ondernemer in Bleekemolen. Rond zijn achttiende begint hij een schoonmaakbedrijf, Night & Day. “Een vriendje van me had zo’n bedrijf en reed in mooie auto’s rond. Dat wilde ik ook wel. Maar het was vooral een kwestie van brood op de plank – ik geef graag geld uit en dan moet je ook wat verdienen. De zaken liepen behoorlijk, met op een bepaald moment bijna honderd medewerkers. Maar steeds als ik in het buitenland had geracet, werd ik bij thuiskomst geconfronteerd met schoonmaakbesognes. Het begon te wringen, de racerij, het bedrijf én de toenemende regelgeving op personeelsgebied. Op een dag heb ik het goed kunnen verkopen.” Dat maakt de weg vrij voor het bedrijf waar de naam Bleekemolen onlosmakelijk mee is verbonden: Race Planet. In 1993 opent hij de eerste indoorkartbaan van Nederland. “Ik was in Engeland gaan kijken. Daar lag de enige overdekte baan van Europa, in een oude treinremise, inclusief rails. In Nederland ben ik stad en land afgereisd voor een geschikte locatie. Geen enkele gemeente wilde meewerken, tot uiteindelijk Mijdrecht ‘ ja’ zei.” Bleekemolen ontketent een rage, eerst in ons land, daarna ook in de rest van de wereld. “Mensen stonden in een rij te wachten om in te stappen; het was gekkigheid.”

OP VOLLE TOEREN

Afgelopen jaar ging de kartbaan in Mijdrecht dicht. Een ‘puur zakelijke’ beslissing volgens Bleekemolen. De hypermoderne vestigingen van Race Planet in Delft en Amsterdam draaien op volle toeren. We ontvangen jaarlijks zo’n 400.000 mensen. Het karten staat weer helemaal op de kaart, dankzij Max natuurlijk. Die is, net als ik trouwens, ook ooit in >


41


Character

Signature

een kart begonnen. Ik kreeg vanochtend nog een mailtje van een vader. ‘Geachte heer Bleekemolen, hoe moet ik het aanpakken om mijn zoontje van vier in de Formule 1 te krijgen?’ Ik probeer altijd alle mailtjes te beantwoorden. In dit geval heb ik maar geschreven: ‘Het is niet makkelijk. Heb samen vooral veel lol’. Ik heb mijn eigen zonen nooit gepusht. Ze vonden het leuk, en bleken allebei gewoon snel. Sebastiaan rijdt voor Team Bleekemolen en helpt me met de bedrijfsvoering van Race Planet. Jeroen, de jongste, is professioneel coureur en fabrieksrijder in Amerika voor Dodge Viper. Ze doen het goed. Belangrijker: we zijn close als gezin. Goh, ik liet Sebastiaan als knulletje van zes gewoon met de voorwielen omhoog in een kart wegrijden. Dat zou ik nu m’n kleinkinderen niet meer laten doen.”

LOL OP HET CIRCUIT

Op Zandvoort sleepte hij als jochie met jerrycans voor Carel Godin de Beaufort, de ‘Racende Jonkheer’. Het circuit aan zee is nog steeds zijn thuishaven. Team Bleekemolen, zijn raceteam, is gehuisvest in een hangar op het terrein. Onder de vlag van Bleekemolens Race Planet huurt hij ook het circuit af voor bijzondere race-arrangementen, zogenaamde Race Experiences, waarbij deelnemers zelf supersnelle rondjes mogen klokken. De vloot van Bleekemolen bestaat niet alleen uit Formulewagens maar ook uit bloedsnelle modellen van Ferrari, Lamborghini, Porsche, Mercedes en Aston Martin. “Onlangs hebben we drie McLarens aangeschaft, de 540c, knalgeel. Het rijdt subliem, echt! Ten opzichte

Michael Bleekemolen (1949) debuteerde ruim veertig jaar geleden in de (internationale) kartsport. Op z’n twintigste stapt hij over naar de autorensport. Hij grossiert in overwinningen, nationale titels en podiumplekken in een oneindige reeks aan klassen. Zo wordt hij in de Formule Ford in 1976 Nederlands Kampioen en tweede in het eindklassement van de Formule 3, net achter Alain Prost. Vanaf de jaren tachtig legt hij zich toe op verschillende toerwagenklassen en richt Team Bleekemolen op. In 1993 opent Bleekemolen in Mijdrecht de eerste indoorkartbaan van het Europese vasteland. Race Planet heeft anno 2016 twee indoorkartcentra, Amsterdam en Delft, en ontvangt enkele honderdduizenden bezoekers per jaar. Onder de noemer ‘Race Experience’ organiseert Race Planet op Circuit Park Zandvoort allerhande rijvaardigheidstrainingen, (race-)incentives met formule auto’s, supersnelle sportwagens en klassiekers. Samen met echtgenote Loes woont Bleekemolen in ‘Villa Bleek’ (met racebaantje voor de kleinkinderen) in Aerdenhout. Zijn zonen Sebastiaan en Jeroen zijn eveneens succesvolle coureurs. raceplanet.nl

‘Je wordt een junk, hooked aan de snelheid en adrenaline’

van andere merken krijg je bij McLaren heel veel auto voor een relatief lage prijs. Mensen gaan er op het circuit een hoop lol aan hebben. “Ik begon al in de jaren tachtig met die Race Experiences. Eerst als uitje voor sponsors, later als onderdeel van de onderneming. Het is uitgegroeid tot een volwassen bedrijf, uniek in Nederland, met dikwijls twee- tot driehonderd mensen op een dag!” Als ondernemer gaat het Bleekemolen dus voor de wind. Maar geld zegt hem niet zoveel. “Als ik op zakelijk gebied écht gas had gegeven, dan had ik veel meer uit mijn maatschappelijke carrière kunnen halen. Mijn kluis is leeg. Alles zit in spulletjes. Ik houd van materiële zaken. Ga graag op vakantie met de kinderen, bezoek regelmatig Monaco waar m’n boot ligt en woon met mijn vrouw Loes in een mooi huis. Ik ben een levensgenieter, altijd geweest.”


Seabourn maakt het verschil

Er is veel keuze als het gaat om cruisen. Eén ding is zeker: veel luxer dan bij cruisemaatschappij Seabourn wordt het niet. Geniet aan boord van de persoonlijke luxe, stijlvolle suites, gastronomische hoogstandjes en de meest bijzondere plekken. Seabourn heeft veruit de jongste vloot in het ultraluxe segment. De schepen van Seabourn onderscheiden zich door hun omvang. Het zijn geen enorme resorts, maar ze zijn klein en

intiem als een boetiekhotel. Hierdoor kan er op de meest bijzondere bestemmingen worden aangemeerd. Van massa is bij de rederij nooit sprake. Dineren varieert van een chic avondje uit, casual dineren, een maaltijd onder de sterrenhemel of liever in de suite, het is allemaal mogelijk. Een ruime selectie aan wijnen en gedistilleerde dranken zijn uiteraard inbegrepen. Niet voor niets is Seabourn in 2016 wederom uitgeroepen tot ‘’Best small-ship Cruise Line’’.

Middellandse Zee

SEABOURN ODYSSEY | 29 MEI 2017 11-DAAGSE CRUISE VAN MONTE CARLO NAAR ROME

Suite met venster vanaf € 4.650 per persoon Suite met privé balkon vanaf € 4.950 per persoon INCLUSIEF vliegreis, transfers, cruise op basis van all-inclusive

Japan, Korea & China

SEABOURN SOJOURN | 3 APRIL 2017 21-DAAGSE CRUISETOUR VAN OSAKA NAAR HONG KONG

Suite met venster vanaf € 7.999 per persoon Suite met privé balkon vanaf € 8.299 per persoon INCLUSIEF vliegreis, 2 hotelovernachtingen Osaka met stadstour en dagexcursie naar Kyoto, transfers, cruise op basis van all-inclusive

Antarctica en Patagonië

SEABOURN QUEST | 11 JAN. 1 FEB. 28 NOV., 19 DEC. 2017, 12 JAN. EN 2 FEB. 2018 21-DAAGSE CRUISE VAN BUENOS AIRES NAAR SANTIAGO DE CHILE

Suite met venster vanaf €12.445 per persoon Suite met privé balkon vanaf €15.645 per persoon INCLUSIEF vliegreis, transfers, hotelovernachting Buenos Aires, cruise op basis van all-inclusive

Private Dock C | Arnhemseweg 10 | 3817 CH Amersfoort | 033-46 33 554 informatie@privatedockc.nl | www. privatedockc.nl

Alle genoemde prijzen zijn p.p., bij 2-persoonsbezetting en onder voorbehoud van beschikbaarheid en wijzigingen.


Maserati Levante


Grensverleggend Als eerste van de Italiaanse luxemerken komt Maserati met een SUV. Letterlijk en figuurlijk nieuw terrein voor het merk met de drietand. Maar na een uitgebreide kennismaking op SardiniĂŤ overtuigt de Levante op alle fronten. tekst

45

Han Thoma beeld Eric van Vuuren


Maserati Levante

O

p Sardinië is het leven zoals God het ooit bedoeld moet hebben. Ik bedoel voor de appel in het spel kwam en de slang zich ermee ging bemoeien. Het eiland is gezegend met een – zelfs voor Italiaanse begrippen – uitermate prettig, subtropisch klimaat. De omringende wateren zijn van het zuiverste azuurblauw. Om nog maar te zwijgen over de rijkdommen van de lokale cucina. Niet zo gek dat het eiland al duizenden jaren bewoond is en sinds de jaren zestig in zwang is bij de wereldwijde jetset. Prins Karim Aga Khan IV zette Sardinië op de kaart bij de superrijken en sindsdien stromen de pittoreske baaitjes van de Costa Smeralda iedere zomer vol met superjachten, waarmee de Forbes 500-leden elkaar in bootlengte en champagneconsumptie proberen af te troeven. Binnen deze doelgroep wint de luxury-SUV nog steeds aan populariteit. De sports utility vehicle is inmiddels volledig geaccepteerd in het topsegment, zeker sinds gerenommeerde sportwagenmerken hebben aangetoond dat ze over serieuze rijeigenschappen kunnen beschikken. Ook Maserati verkent graag nieuwe gronden, waarbij de stap naar de eerste diesel met de Ghibli waarschijnlijk voor de puristen groter was dan nu met de introductie van een SUV. De verwachtingen zijn hooggespannen: de Levante moet vanaf volgend jaar ruwweg de helft van de verkopen voor zijn rekening gaan nemen. Het is dus niet verwonderlijk dat ze in Modena de tijd hebben genomen voor de lancering – vijf jaar na de Kubang om precies te zijn. Kortom: we hebben reikhalzend uitgekeken naar deze uitgebreide eerste kennismaking.

ÜBERHOLPRESTIGE

In de Sardijnse zon komt het lijnenspel van de Levante bijzonder goed tot zijn recht. Wit is gewaagd voor zo’n forse auto – hij is met vijf meter langer dan een Cayenne – maar hij kan het hebben. De grof getraliede grille geeft ’m samen met de scherp gesneden led-koplampen voldoende überholprestige. De rest van de koets is vooral een ‘best of’-verzameling van Maserati-features die we eerder bij de Ghibli en Quattroporte zagen. Maar dat is geen straf. Integendeel. Fors lichtmetaal is wel een eerste behoefte op deze auto; de optionele 21 inch wielen staan dit testexemplaar buitengewoon goed.

Vindt u leer wat gewoontjes, kies dan Zegna-zijde op de zitting

In al het widescreen geweld van de nieuwste modellen, houdt Maserati het bij een klassieke dashboard lay-out. Er mogen niet teveel zaken afleiden van het rijden, moeten de ingenieurs hebben gedacht. Neemt niet weg dat het nieuwe infotainmentsysteem een flinke stap vooruit is ten opzichte van voorgaande systemen. Het laat zich snel en doeltreffend met draaiwiel of touchscreen bedienen en de kaartinfo wordt helder gepresenteerd. De echte verwennerij zit bij een Maserati-interieur natuurlijk in de beschikbare materialen voor bekleding en lijstjes. Vindt u leer wat gewoontjes, kies dan bijvoorbeeld Zegna-zijde op de zitting. Comfort betekent ook voldoende ruimte, zeker in dit segment. En de Levante stelt ook op dat vlak niet teleur. Zelfs lange inzittenden raken niet snel de hemelbekleding met hun kruin, ook niet met het optionele panoramadak – zeker bijbestellen trouwens! De bagageruimte is met 580 liter adequaat voor de meeste hobby’s en gezinsactiviteiten.

ATTACKMODUS

Het uitzicht op kraakhelder water en luxe bootjes is fraai, maar daarvoor zijn we natuurlijk niet naar Sardinië gekomen. Topattractie hier is het wegennet: knap om daar een recht stuk van meer dan >


MASERATI LEVANTE S MOTOR 3,0 ...............................liter V6 VERMOGEN..............................430 pk (316 kW) bij 5.750 tpm KOPPEL.....................................580 Nm bij 5.000 tpm ACCELERATIE ...........................0-100 km/h 5,2 s TOPSNELHEID ..........................264 km/h PRIJS .........................................€140.371

Maserati Levante Diesel vanaf €103.785, Full Operational Lease vanaf €1.715 p/m, Private Lease vanaf €1.930 p/m.

47


Maserati Levante

honderd meter in te ontdekken. Voor ons staat de topversie klaar, met 430 pk sterke V6 twinturbo benzinemotor (top 264 km/h, 0-100 in 5,2 s). De 350 pk-variant van dit blok komt niet naar Nederland. De 275 pk V6 diesel (top 230 km/h, 0-100 in 6,9 s) wel en dat is ook gelijk de ‘instapper’ en potentiële bestseller met een vanafprijs van iets meer dan een ton. Maserati heeft wel aangekondigd met hybrides te gaan komen, wellicht ook voor de Levante, maar houdt het dus voorlopig bij deze benzine en diesel. Met een sonore brom wekken we de bij Ferrari geassembleerde krachtbron tot leven. Die sound is standaard al best indringend, maar wordt ronduit feestelijk in de sportmodus. De Levante kent twee sportsettings: met één druk op de tiptoets krijg je behalve de full Maranello sound ook een snellere gasrespons en een langere overboost in iedere versnelling. Met een tweede knopdruk activeer je z’n attackmodus, met de dempers op scherp en de carrosserie twee centimeter dichter bij de grond. Om daar optimaal van te genieten, heb je niets te zoeken op de drukke kustweg. Bij toeval stuiten we op de SP115. In niets bijzonder of bezienswaardig, maar uitgestorven en gezegend met perfect getimede bochtensalvo’s om de Levante hard doorheen te jagen. De hydraulische besturing laat niets aan

directheid te wensen over. De 8-traps ZF-automaat behoort tot de beste in zijn soort en schakelt zonder ook maar de kleinste aarzeling of schok.

IJZINGWEKKENDE PRECISIE

We verslinden bocht na bocht in een hypnotiserende kadans

Met de aandrijving in sportmodus vergeet je al snel met een SUV onderweg te zijn. Bocht na bocht verslinden we, in een hypnotiserende kadans. De grote metalen flippers achter het stuur laten de bak met ijzingwekkende precisie, prettige klik en uitlaatplof op- dan wel terugschakelen. Gassalvo’s worden onmiddellijk omgezet in forse voortstuwing, waarbij de V6 met zijn geschreeuw en gesis voorziet in het drama dat je van een Italiaanse atleet verwacht. De rest van de auto daarentegen blijft stoïcijns onder de forse acceleratie- en dwarskrachten. Het luchtgeveerde onderstel heeft ogenschijnlijk totaal geen moeite om met ruim twee ton aan massa te jongleren. Daarvoor zorgt de vierwielaandrijving met torque vectoring, wat erop neerkomt dat bij snel bochtenwerk meer koppel naar het buitenste wiel wordt gestuurd, terwijl het binnenwiel licht wordt afgeremd. De skyhook dempers doen de rest, door de carrosserie nagenoeg horizontaal te houden. In combinatie met een relatief laag zwaartepunt zorgt dit voor verbluffende bochtsnelheden. Hoe goed zijn chassis is, blijkt nog eens als we die middag hetzelfde parcours afleggen met een Ghibli: de Levante zou de sportsedan aardig partij kunnen bieden. Om ook buiten het asfalt geen modderfiguur te slaan, is het AWD-systeem voorzien van een mechanisch sperdifferentieel, dat afhankelijk van de belasting 25 tot 35 procent spert. We hebben het niet kunnen testen, maar in combinatie met de twee instelbare rijhoogtes voor de luchtvering zou de Levante voor dit segment bovengemiddelde terreincapaciteiten moeten bezitten.

ECCO FATTO

Met de Levante heeft Maserati doelbewust het gras voor de voeten van groepsgenoot Ferrari weggemaaid. De kans dat we anytime soon een SUV uit Maranello mogen verwachten is klein. Daar blijven ze bij hoog en laag volhouden dat dit type auto niet valt te rijmen met hun DNA. De tijd zal het leren. Feit is dat de buren in Bologna momenteel de laatste hand leggen aan de Urus – de SUV van Lamborghini moet in 2018 verschijnen. Maar wie op zoek is naar een ronduit sportieve SUV met Italiaanse flair en looks hoeft echt niet zo lang te wachten. Die is zeer goed af met deze Levante. De Italianen zouden zeggen ecco fatto, missie volbracht.


Gear

Bubblicious! Geen feestje zonder champagne en geen goed feestje zonder de champagne van Ruinart. De exquise bubbels maken van elke gelegenheid er eentje om te vieren. beeld

Lodewijk Duijvensteijn

Van links naar rechts: Dom Ruinart Blanc de Blancs 2004 Zijdezacht, subtiel, en op de achtergrond mineralen. Zachte geuraccenten van kastanje, kokos en vers brood (€205) Dom Ruinart Rosé 2002 Exotisch fruit, bloemengeuren en citrusvruch­ ten in de neus. Vol, intens en zacht in de mond (€279,50) Ruinart Blanc Des Blancs Soepel, harmonieus, fris en intens in de mond. Tonen van rijp citrusfruit, ananas en nectarine (€75,50) Ruinart Rosé Aroma’s van rood fruit, guave en lychee. Zachte bubbels en een frisse volle smaak met noten van munt en roze grapefruit (€75,50) Ruinart R de Ruinart Noten van witte vruchten als peer en renet­ appel, alsook hazelnoten en verse amandelen. Vol, vlezig en rijp in de mond (€58).

49


Handcrafted

Une belle(tjes) histoire Cava, vonkelwijn, sekt en prosecco. Bijna elk wijngebied heeft wel een mousserende variant, maar het blijft bubbeltjeswijn. Alleen champagne mag champagne heten en is al meer dan driehonderdjaar uniek. En dat terwijl het allemaal begon met een fout. tekst

Anouk Blom beeld Rick Arnold


M

en neme een Engelse admiraal, een Franse monnik, twee wilskrachtige weduwen, wat Duitse handelaren et voilà: de ingrediënten voor de sappige geschiedenis van het ontstaan van champagne. Het was geenszins een uitvinding van een geniale wijnmaker – sterker nog, bubbels in wijn werden altijd geweerd en gezien als problematisch. Maar zoals wel vaker het geval, hangt de geschiedenis aan elkaar van toevalligheden, geluk en de juiste mensen op de juiste plek op de juiste tijd.

ONTPLOFFENDE FLESSEN

We beginnen met de Franse monnik Dom Perignon (1638–1715), die vaak wordt gezien als de uitvinder van de mousserende wijn. “Kom snel, ik proef de sterren!” zou hij in het klooster hebben uitgeroepen na het proeven van de fout in de wijn. Ironisch, want Dom Perignon had een grote afkeer van bubbels. Hij was zijn levenlang bezig met het perfectioneren van de, op dat moment veel populairdere, bubbelloze champagne. Vanwaar dan toch deze ontdekking? In de koele champagnestreek komt aan de vergisting van de druiven vaak vroegtijdig een einde. Wanneer de wijn wordt gebotteld, zitten er dus nog onvergiste suikers in de fles. Zodra het warmer wordt, komt de vergisting in de fles weer op gang. Gevangen in de fles kan de CO2 niet ontsnappen, met bubbels als resultaat, maar ook: ontploffende wijnflessen door de toegenomen druk. Wat Dom Perignon niet wist, was dat bruisende wijn in Engeland al decennia eerder zijn intrede had gedaan, zonder dat er flessen explodeerden. Hoe? Daar komt de Engelse admiraal om de hoek kijken.

MÉT TOEGEVOEGDE SUIKERS

Admiraal Mansell was bang dat de vele houtgestookte ovens in Engeland tot houttekorten zouden leiden, wat de houten vloot zou kunnen schaden. Hij wist koning King James I ervan te overtuigen dat er voortaan gestookt moest worden op kolen. Kolen worden een stuk heter dan hout, waardoor het glas dat erin gesmolten werd er veel sterker uitkwam. Engelse wijnhandelaren begonnen daarop met het bottelen van wijn, zonder angst voor rondvliegende scherven. Kort daarna begonnen de Engelsen zich te interesseren voor bubbels in de wijn. Sterker nog, in 1662 voegden handelaren al opzettelijk suiker toe aan hun wijn om nog meer bubbels te krijgen. Dit neemt overigens niet weg dat Dom Perignon van grote betekenis is geweest voor het ontstaan van champagne. Hij introduceerde principes als koel oogsten, blenden, snel persen en rigoureus snoeien om de kwaliteit van de druiven te verbeteren. Methodes die tot op heden, ook voor stille wijn, nog steeds wereldwijd worden toegepast. >

51


Handcrafted RUINART VOOROP

Begin achttiende eeuw groeide ook in Frankrijk de interesse voor mousserende wijn. Een van de eerste ondernemers die wel mogelijkheden zag, was textielhandelaar Nicolas Ruinart. Hij deed zijn klanten graag een fles bruisende wijn cadeau. Die viel zo in de smaak dat hij er wel handel in zag. En we weten allemaal dat Ruinart vandaag de dag niet bepaald bekendstaat om zijn zijdezachte stoffen. Ruinart werd het eerste gevestigde champagnehuis, opgericht in 1729.Nicolas Ruinart was ook de eerste die ontdekte dat de enorme, al door de Romeinen voor bouwmateriaal uitgehakte kalksteengrotten onder de stad ideaal waren om de champagne te laten rijpen. Toen koning Lodewijk XV ook nog eens het transport van de drank in flessen toestond, was er helemaal geen houden meer aan. Steeds meer handelaren zagen wel brood in de bruisende dorstlesser. De drank stond echter nog ver af van hoe we die nu kennen. De wijn was zoet vanwege de toegevoegde suikers en werd daarom alleen bij desserts gedronken of gebruikt voor een toost. Bovendien was de wijn troebel, vanwege de dode gistcellen die in de fles achterbleven. Het waren twee weduwen die deze obstakels overwonnen en bijdroegen aan de champagne zoals we die nu drinken.

TWEE WILSKRACHTIGE WEDUWEN

Toen haar man in 1805 overleed, stond weduwe Nicole-Barbe Clicquot-Ponsardin er alleen voor met het piepjonge champagnehuis dat hij net voor zijn dood had geĂŤrfd. En hoewel ze onervaren, jong en vrouw was, kreeg ze binnen de kortste keren het wijnmaken in de vingers. Ze bouwde het huis Veuve Clicquot Ponsardin uit tot een waar imperium. Tegelijkertijd was de troebelheid van de drank haar een doorn in het oog. Perfectionistisch als ze was, lukte het haar een methode te ontwikkelen om >

PLOPPEN ALS EEN PRO Toch weer spannend met de feestdagen, een fles bubbels openen. Hoe heurt het? De voorbereiding Champagne hoort tussen de zes en tien graden te zijn. Dit bereik je door de fles een dag van te voren in de koelkast te zetten en vijfien minuten voor opening in een ijsemmer (voor een kwart gevuld met water en verder met ijsblokjes).

Het openen Verwijder de folie om de kurk volledig en verwijder het ijzerdraad. Houd de fles in de hand waarmee je schrijft, in het midden van de fles. Houd de fles 45 graden voorover gebogen en van jezelf af gericht. Belangrijk: houd de kurk vast en draai vervolgens de fles, waardoor de kurk rustig omhoog komt. Houd de kurk vast terwijl je hem rustig uit de fles laat komen. Op deze manier krijg je het juiste plopgeluid!

He t drinken Pak een goed schoongespoelde, niet al te smalle flĂťte van dun glas, of liever nog kristal. Houd tijdens het inschenken het glas schuin, laat de drank langs het glas erin glijden en stop ongeveer twee vingers onder de rand.

Nicolas Ruinart ontdekte dat kalksteengrotten ideaal waren om champagne te laten rijpen


The Making Of

1

Basiswijn Het begint allemaal met het maken van een stille wijn. Deze bevat na de eerste gisting alcohol.

2

Assemblage De belangrijkste stap: het mengen van de wijnen, van verschillende druiven, herkomst, stijlen en leeftijden. De assembleur besluit in deze fase of het een wijn met oogstjaar of juist zonder oogstjaar wordt (hier worden dan wijnen van oudere jaren aan toegevoegd) en of het een rosé, blanc de blancs, blanc de noirs of monocru (afkomstig uit een bepaald wijndorp) wordt.

3

Tirage en bottelen Na het assembleren gaat de wijn met de liqueur de tirage op fles. Zo’n likeur bestaat uit een beetje basiswijn, suiker en gist. Dit zorgt voor een tweede gisting.

4

Tweede gisting De tweede gisting vindt plaats op fles. Deze gisting duurt zes tot acht weken en zorgt ervoor dat de giststoffen de suiker omzetten in alcohol en koolzuur.

5

Rijpen De flessen rijpen horizontaal in een donkere kelder met een constante temperatuur van twaalf graden. Champagne blijft minimaal vijftien maanden op fles voor hij verkocht wordt. Een millésime minimaal 36 maanden. Voor de betere champagnes zijn deze periodes vaak nog veel langer.Ruinart rijpt zijn topchampagnes bijvoorbeeld ruim tien jaar.

6

Remuage Tijdens stap 4 en 5 ontstaat depot, dat moet loskomen en in de flessenhals moet zakken. Dit gebeurt door het zorgvuldig draaien en gelijktijdig kantelen van de fles. Dit gebeurt met de hand door een professioneel remueur, of machinaal.

7

Dégorgement Het depot wordt verwijderd uit de fles door de hals in een bad van -27 graden te dompelen, waardoor het depot bevriest. Vervolgens wordt de fles omgedraaid en de kroonkurk verwijderd. Door de druk schiet het depot eruit.

8

Dosage Het laatste accent dat een wijnmaker aan zijn champagne kan meegeven, wordt toegevoegd. Dit wordt de liqueur de dosage of liqueur d’expedition genoemd, het is een mengsel van wijn en suiker. Hiermee wordt de zoetheid van de champagne bepaald.

9

Kurken De champagnekurk komt op de fles, met daaroverheen een muselet (het ijzerdraadje) en capsule.

53


Handcrafted de gistrestanten naar de kurk te drijven en deze uiteindelijk te verwijderen: de remuage. Het resultaat is helder. Dan nog een laatste stap: de ontwikkeling van de brut champagne, Tot eind negentiende eeuw bevatte champagne doorgaans minimaal vijftig gram suiker per liter. De jonge weduwe Louise Pommery was geen zoetekauw en brak met deze traditie met haar Pommery Nature 1874, de eerste brut ooit, dus minder dan twaalf gram suiker per liter. Een ontdekking die Victoriaans Londen pas echt deed smachten: het kon nu op elk moment van de dag worden gedronken! Negentig procent van de champagnes die tegenwoordig gemaakt worden zijn brut.

DUITSE BEMOEIENIS

Eind negentiende eeuw zette de populariteit pas echt wereldwijd door, met dank aan de Duitsers. Champagnehuizen van Duitse komaf als Krug, Bollinger, Heidsieck, Mumm en Deutz wisten de wereldmarkten met hun internationale blik voor zich te winnen. Zelfs twee oorlogen en een grote depressie konden de bubbel niet van zijn troon stoten. Inmiddels brengt vrijwel elke wijnmaker ter wereld een bubbelende variant op de markt, maar champagne is niet van plan om zijn stijgende lijn op te geven. Sterker nog, misschien heeft het zijn status door alle tegenslag wel definitief bevestigd. Want wat moet je anders drinken als er wat te vieren valt?

VLOEIBAAR GOUD

De duurste champagnes ooit. Heidsieck Diamant Bleu 1907 – 275.000 euro Gebotteld in 1907 en teruggevonden in 1997 in een boot op de bodem van de Baltische zee. De flessen wisselen sindsdien voor astronomische bedragen van eigenaar. Armand de Brignac Brut Gold – 120.000 euro Dertig liter drinkplezier met een pittig prijskaartje. Naar verluidt bestelde een 23-jarige valutahandelaar de goudkleurige fles van vijftig kilo ooit in een Engelse nachtclub en legde het bedrag zonder blikken of blozen neer. Dom Perignon 1995 White Gold Jeroboam – 35.000 euro De delicate smaak van deze champagne is mooi meegenomen, maar daar draaide het niet tijdens de veiling in 2005. De drieliterfles werd geveild voor 40.000 dollar, maar dat kwam vooral door de verpakking: de fles is compleet bezet met witgoud. Krug Vintage 1928 – 15.000 euro Gemaakt met de beste gecultiveerde druivenvariëteit ter wereld. Uiteraard in Reims, waar Krugs unieke terroir zich bevindt dat de champagnes zijn zachte en aangename smaak geeft. Op een veiling in Hongkong bracht de fles een slordige 15.000 euro op. Louis Roederer Cristal Brut 1990 – 13.000 euro Deze Cristal Brut uit 1990 werd wereldberoemd onder de bijnaam ‘Methuselah’. De fles is een zeldzaamheid: Cristal beperkt de bottelarij en dan voert de prijs behoorlijk op. Ondanks de prijs is de champagne erg in trek vanwege de elegante smaak.

De komst van de brut deed Victoriaans Londen werkelijk smachten: champagne kon nu elk moment van de dag worden gedronken!


De beroemdste champagnehuizen Ruinart Het oudste gevestigde huis in de Champagne, opgericht in 1729. Ruinart maakte als eerste gebruik van Romeinse kalksteengroeves om de champagnes te laten rijpen. De chardonnaydruif vormt de gouden draad in alle Ruinart champagnes met zijn levendige en frisse aroma‘s. Moët & Chandon Het grootste en bekendste champagnehuis. In 1743 opgericht in Épernay en in het bezit van 1150 hectare wijngaarden en dertig kilometer aan kelders. Elke 1,5 seconde gaat er ergens ter wereld een fles open. Pol Roger Bestaat sinds 1849, maar kreeg pas in 1955 eigen wijngaarden. Het huis heeft momenteel 92 hectare wijngaarden in en om de stad Épernay. De champagne staat bekend om zijn fruitige stijl en zeer fijne belletjes. Laurent-Perrier Beroemd om de rosébubbels, waarvan de Cuvée Alexandra Rosé de bijzonderste is. Deze werd gemaakt voor dochter Alexandra, die nu met haar zus het bedrijf leidt. Het huis bestaat sinds 1812 en maakt zeven miljoen flessen per jaar. Krug Volgens kenners maakt dit huis in Reims een van de beste champagnes ter wereld: Krug Clos de Mesnil, gemaakt van enkel chardonnay-druiven, afkomstig van het exquise en gelijknamige wijngaardje. Rijpingstijd: minstens tien jaar. Krug produceert jaarlijks zo’n half miljoen flessen. Armand de Brignac De opvallendste flessen champagne: geheel van goudkleurig metaal. Het huis bestaat sinds 1763 en behoort nog altijd tot de familie. De Brut Gold Midas is het kroonjuweel: anderhalve meter hoog en met een inhoud van dertig liter. Voor het zachte prijsje van €48.950. Veuve Clicquot Het op een na grootste champagnehuis ter wereld, uit 1772. Veuve was het eerste huis dat een rosé champagne en vintage champagne (met druiven uit één, uitzonderlijk goed jaar) op de markt bracht. Henriot Gevestigd in Reims sinds 1808, met zo’n 35 hectare eigen wijngaarden. Ondergronds liggen flessen die teruggaan tot 1928. Bijzonderste fles: de Cuve 38, gemaakt van Henriots allerbeste chardonnay-druiven. Taittinger Ook een familiebedrijf, met Pierre Emmanuel Taittinger en kinderen Vitalie en Clovis aan het roer. Gevestigd in Reims, op de plaats van de oude abdij. Productie: vijf miljoen flessen per jaar. Pommery Zonder dit huis hadden we wellicht nooit champagne brut gekend (minder dan twaalf gram suiker), waar nu zo‘n negentig procent van alle champagnes uit bestaat. Per jaar produceert het huis, dat stamt uit 1874, 5,5 miljoen flessen.

55


One of a kind

Een rijdend feestje Vergeet vier wielen, optimaal comfort en hightech elektronica. Hello fun, leren handschoentjes, Harley Davidson-blok en old school driving. Dit is de Morgan 3 Wheeler. tekst

Lilianne van den Brekel beeld Ansho Bijlmakers


MORGAN 3 WHEELER UITVOERING ............................benzine, handgeschakeld BOUWJAAR ..............................2014 PRODUCTIE ..............................300 MOTOR .....................................2,0 liter KLEUR .......................................Dove Grey, interieur in Saddle Tan-leder PRIJS .........................................€49.450 EXTRA’S o.a. aangepaste stuurinrichting, koelfan, > verstevigd chassis en aangepaste aandrijflijn

57


One of a kind

M

organ is het oudste privémerk ter wereld; sinds het prille begin in 1909 bleven de Britten altijd baas in eigen workshop. In de kleine fabriek in Malvern, Worcestershire bouwen vakmensen er nog altijd auto’s op basis van oude tekeningen. Slechts negenhonderd maken ze er per jaar, waarvan ongeveer een derde 3 Wheelers. Feitelijk zijn alle Morgan 3 Wheelers one of a kind. Want alles is bespoke, de overtreffende trap van op maat gemaakt: de lak, het interieur, het stuur, de pedalen, noem maar op. Geen twee zijn er hetzelfde. Het stuur kan eruit voor een makkelijke instap en als iemand heel lang is, kunnen de pedalen naar voren worden geplaatst. Het is echt allemaal handwerk.

FOTOBOEK

De 3 Wheeler die Alexander Sterk, sales manager bij Louwman Exclusive, ons vandaag toont, is uitgevoerd in Dove Grey met een interieur in Saddle Tan-leder. Hij heeft slechts 3.500 kilometer op de teller. Sterk: “Deze Morgan is van de eerste eigenaar en door ons geleverd en onderhouden. Uniek is het fotoboek van de productie dat erbij zit. Het is de eerste in Nederland geleverde 3 Wheeler uit 2014

‘Hij kost nieuw 60.000 euro, maar je hebt voor een half miljoen bekijks’


en hij heeft de nodige extra’s. Door de aangepaste stuurinrichting heeft hij een strakkere wegligging. Het chassis is verstevigd en de aandrijflijn is aangepast, waardoor de 3 Wheeler nog fijner rijdt. Het is een permanente cabriolet, zo leuk. Ze worden standaard no cover geleverd. Dus als het regent, word je nat. Dat hoort erbij. Dit model heeft als extraatje wel een Tonneau-cover om hem af te dekken bij het parkeren. Je kunt feitelijk alles laten maken wat je wilt, zoals een rek achterop voor koffers. Ik ken mensen die daarmee de hele wereld over rijden. We hebben ook een nieuwe staan in prachtig klassiek groen – Willow Green noemt Morgan het – met ossenbloedrood leer in het interieur, maar wel met de stoere matzwarte straight through pipes. Zelfs een al geleverde auto is nadien verder te personaliseren.”

Andere pareltjes

VETTE KNIPOOG

Met de 3 Wheeler begon het allemaal voor Morgan en in Engeland rijden er nog redelijk wat van rond. In Nederland staan ongeveer achthonderd Morgans geregistreerd, waarvan de oudste uit 1913 stamt. In het Louwman Museum staat een van de eerste modellen, uit de jaren dertig. De eerste modellen hadden helmstokbesturing, net als een zeilboot. De 2,0-liter motor zat voorop en via de stok werden de achterwielen bestuurd. De 3 Wheeler rust standaard op een houten chassis met een stevige houten balk als basis. Hout was destijds makkelijk te bewerken; relatief licht, flexibel en het bood veel mogelijkheden. Sterk: “Het is niet helemaal van deze tijd, maar Morgan gaat er prat op. De fabrikant gebruikt tegenwoordig wel degelijk nieuwe technologie, maar met een vette knipoog naar het verleden.” De drie wielen, het motorblok voorop, de besturing, het houten chassis: allemaal overgenomen van het origineel. Maar dit wordt anno nu wel gecombineerd met stoelverwarming, startknop en een 2,0 V Twin-motorblok van S&S, de tuningtak van Harley Davidson. Dat blok is voorzien van twee flinke zuigers die grote klappen maken, waardoor je laag in toeren blijft. Sterk: “De versnellingsbak is van de Mazda MX5. Die is technisch heel hoogstaand en kan deze aandrijving goed aan. Dit tezamen brengt 110 pk op de voorwielen en 85 pk op het achterwiel, dat met een rubberen riem wordt aangedreven. Dit model heeft redelijk ingetogen uitlaatpijpen, maar ze zijn er ook ongedempt. Het geluid dat ze voortbrengen is ongekend, een Harley in het kwadraat.”

Wat zijn andere pareltjes uit de collectie van Louwman Exclusive? Alexander Sterk stelt ze aan u voor.

L a m b o r g h i n i C o u n t a c h , 19 8 9 Countach is Piëmontees dialect voor verbazingwekkend, prachtig. En nog steeds laat het ontwerp van Marcello Gandini de monden openvallen. Deze Anniversario is uitgekomen ter gelegenheid van het 25-jarig merkjubileum. “Een échte Lamborghini: bruut, groot en snel. Een oorspronkelijk in Nederland geleverde auto. We hebben hem van de derde eigenaar gekocht. Alle originele boekjes met stempels van de Nederlandse dealers zitten erbij. Deze auto met originele lak verkeert in concoursstaat. Hij is inmiddels verkocht.“

M e r c e d e s - B e n z S L S A M G , 2 0 12 Het vleugeldeurconcept van de oorspronkelijke 300 SL Gullwing kreeg een interessant vervolg met de SLR McLaren en deze SLS. “Vleugeldeuren zijn populair, merken wij. Deze SLS heeft bovendien een Akrapovic-uitlaat (kosten: 15.000 euro…), dus genoeg geluid. Naast de aansteker zit een schakelaar waarmee je de uitlaat bedient en dus het kenmerkende geluid kunt oproepen. Dit is een originele, merkdealeronderhouden SLS met alle documentatie erbij. En prachtig two-tone leder!”

M a s e r a t i 3 2 0 0 G T, 2 0 0 1 “De auto waarmee Maserati terugkeerde naar glorieuze tijden. Een Gran Turismo die alleen uit Italië kan komen: che bella! Dit is nog net het eerste type, met die fraaie achterlichten. En dan dat interieur: alles afgewerkt in prachtig zwart leer. Je zit op heerlijke fauteuils en geniet van details, zoals die prachtige Jaeger-tellers en dat kenmerkende klokje. Maar deze auto koop je vooral ook om zijn fantastisch klinkende V8. Dit exemplaar verkeert bovendien in uitmuntende staat.”

TIJDLOOS EN WAARDEVAST

Met zijn drie wielen valt hij volgens de RDW in de categorie motorfietsen, waardoor hij dus ook laag wordt aangeslagen voor de wegenbelasting. Hij heeft ook alleen een kentekenplaat achter. Sterk: “Het voelt als motorrijden zonder helm, waarbij je met legale snelheden heel veel plezier hebt. Hij rijdt heel speels, maar het is wel constant werken. De 3 Wheeler is hier relatief onbekend, je hebt er dan ook nog meer bekijks mee dan met een Lamborghini of Ferrari. Veel mensen steken hun duim omhoog en willen een foto maken. Hij kost nieuw 60.000 euro, maar je hebt voor een half miljoen bekijks. Als klanten een McLaren, Ferrari of Lamborghini kopen, nemen ze er nog weleens een 3 Wheeler bij in dezelfde kleurstelling. Die laten ze weer zien aan vrienden en bekenden. We merken dat dit model echt in de lift zit. Het is simpel en heel leuk, tijdloos en waardevast. Na twee jaar kost hij zo’n 50.000 euro, dus de afschrijving is overzichtelijk.” Pure fun is het dus, zo’n driewieler. Of, zoals Morgan het zelf zegt: “Smooth ‘get in and drive’ convenience with the thrill of extreme performance.”

F e r r a r i 3 6 0 S p i d e r, 2 0 0 3 “Deze Ferrari lijkt veel op zijn opvolger, de F430, met een automatische transmissie. Deze auto is uniek omdat hij bij Ferrari een nieuw hoofdstuk inluidde met echt goede auto’s, wat mij betreft. De 360 is ook de eerste productie-Ferrari met een volledig uit aluminium opgetrokken carrosserie. De staat waarin deze 360 verkeert is top. Samen met alle originele boeken maakt hem dat uniek. Het is misschien wel de ultieme Ferrari.”

Benieuwd naar ons complete aanbod aan exclusieve auto‘s? Kom dan langs in de showroom of bekijk onze actuele modellen op louwmanexclusive.com/cars.

59


Exclusive Drive

Symbool De Morgan Aero 8 is een meeslepende sportwagen, maar ook een symbool van die typisch Britse standvastigheid als het gaat om tradities en ambachten. Vandaar dat we de merites van deze meest Britse aller Britten beoordelen op de wegen rond het Franse Verdun – nog zo’n symbool van onverzettelijkheid. tekst

Diederik Plug beeld Maurice Volmeyer


H

et hoost. De drie kleine ruitenwissers moeten keihard werken om het in bakken neerdalende hemelwater weg te werken van de vlakke voorruit. De wind en de dikke regendruppels beuken op de kleine mohair kap en de brede banden hebben merkbaar moeite om de tientallen liters water die op het wegdek liggen uit hun profiel te persen. De Morgan Aero 8 is een handvol op de kletsnatte, bemodderde buitenwegen in het grensgebied tussen België en onze noord-Franse bestemming, maar daardoor leer je dit door de weersomstandigheden geketende beest des te beter kennen. Het past ook wel, dit troosteloze weer, als je op weg bent naar Verdun – toneel van de langste veldslag van de Eerste Wereldoorlog, die honderd jaar geleden werd uitgevochten.

EXCLUSIEF

Begin vorig jaar presenteerde Morgan tijdens de 85ste editie van de Autosalon van Genève de nieuwe Aero 8, die tegen het einde van dat jaar in productie ging. Vijftien jaar na de introductie van de eerste Aero 8 vormde de vijfde generatie de ‘return to open top motoring’, nadat het model gedurende enkele jaren alleen als Aero SuperSports (met targadak) en Coupé leverbaar was geweest. Voorzien van een 367 pk sterke 4,8-liter BMW V8, een versterkt chassis, verbeterde wielophanging en de langste optielijst die Morgan naar eigen zeggen ooit op een model heeft aangeboden, biedt de jongste incarnatie van de Aero een fascinerende combinatie van moderne technologie en old school looks en rijbeleving. Dankzij zijn gelijmde aluminium chassis, gecombineerd met een klassiek houten frame met daarop een met de hand gebouwd aluminium koetswerk, is de Aero 8 licht, sterk, snel en compleet anders dan andere sportwagens met hetzelfde prestatiepotentieel. En exclusief, dat is hij ook: van de Aero 8-reeks werden er sinds de introductie van de eerste generatie, plus de huidige, slechts 1250 gebouwd. Bij ons exemplaar zijn rijkelijk kruisjes gezet op de optielijst. Bijvoorbeeld voor de roodgelakte remklauwen van AP Racing, de dubbele zij-uitlaten en de glanzend gelakte diffuser achter. Binnenin vinden we een heus touchscreen, onder andere voor de navigatie, mooi hout als subtiel afwerkingsmateriaal, een zestraps automatische versnellingsbak met een fraaie aluminium pookknop plus schakelflippers achter het compacte stuurwiel. De dashboard lay-out is klassiek, maar voorzien van een boordcomputerscherm in een van de meters, terwijl subtiele verlichting het interieur in het donker een knusse ambiance geeft. Een high-end stereoinstallatie is ook aan boord. Maar waarom luisteren naar digitale muziek als je een V8 hebt?

De Aero stort een samenspel van zintuiglijke sensaties in bakken over je uit

61

HERDENKEN

Natuurlijk herbergt Verdun een paar prima hotels en dito restaurants: Chez Mamie, Le Bonséjour, L’Authentique. Of het restaurant van ons hotel, Les Jardins du Mess, de voormalige officiersmess van garnizoensstad Verdun; de oorlogsgeschiedenis is altijd in de buurt. We bezoeken de Citadelle Souterraine, het indrukwekkende ondergrondse complex waar zo’n tweeduizend soldaten gelegerd waren in de Eerste Wereldoorlog. Maar het échte verhaal van die tien maanden strijd op leven en dood zie je buiten de stad. In monumenten, in straatnamen, in het ook nu nog door granaatinslagen gepokte landschap – in de bossen die geplant zijn in de Zone Rouge. Dit is de voormalige frontzone waar ook nu nog vele duizenden onontplofte granaten, tal- >


Exclusive Drive

loopgravenkunst: bewerkte granaathulzen, versierde helmen. Spullen die naamloze soldaten tot mens maken. En dat is soms hard nodig als je je verdiept in de geschiedenis van deze regio. Temeer omdat je soms bijna vergeet hoe mooi dit gebied is. En hoe heerlijk het is om hier te rijden. In een Morgan waarvan de naam verwijst naar een Britse gevechtspiloot, een held van de Eerste Wereldoorlog, Captain Albert Ball. Gesneuveld in 1917, enkele maanden nadat hij bij Morgan een speciaal voor hem gebouwde versie van de populaire driewieler had gekocht die Morgan in 1913 had geïntroduceerd, de Morgan Grand Prix. Drie jaar na de dood van deze Britse luchtheld lanceerde Morgan te zijner nagedachtenis een nieuw driewielermodel met de typenaam Aero; een naam die sindsdien telkens weer is teruggekeerd in de Morgan-modelreeks. En de Aero 8 mag anno 2016 een moderne, spectaculaire sportwagen zijn, hij staat nog altijd symbool voor de tradities die destijds ontstonden, gebouwd volgens jarenlang fijngeslepen procedures en met de eigenwijze wil om niets te veranderen om het veranderen, maar om het te verbeteren.

loze menselijke resten en andere overblijfselen van de strijd begraven zijn. Resten van honderdduizenden soldaten zijn bijgezet in vele begraafplaatsen, waarvan de belangrijkste bij het Ossuarium is. Het nabijgelegen Memorial de Verdun is een indrukwekkende, informatieve tentoonstelling van wapentuig, nagebouwde loopgraven en aangrijpende memorabilia. We bezoeken fort Douaumont, fort Vaux, een geschutstelling, de resten van Fleury – een van de negen dorpjes die in de strijd van de aardbodem werden gevaagd. Lunch bij madame Sylvaine Vaudron, eigenaresse van het nabij het Ossuarium gelegen restaurant L’Abri des Pèlerins. Het gebied lijkt op een gigantisch park, waar je struikelt over de monumenten, herdenkingstekens en voormalige frontzones. En waar de Morgan ook zijn lange neus laat zien, stoppen de toeristen even met herdenken om de archaïsche verschijning aan een nader onderzoek te onderwerpen. Dat is sowieso onvermijdelijk, want discreet toeren is met de Morgan Aero 8 onmogelijk. En niet alleen omdat hij je blijft uitnodigen hem af en toe even stevig te laten galopperen.

MENSELIJKE MAAT

ADRENALINE

We trekken noordwaarts, naar Romagne-sous-Montfaucon. Niet alleen vanwege de indrukwekkende Amerikaanse oorlogsbegraafplaats die daar ligt, maar vooral vanwege het Musée Romagne 14-18 van Nederlander Jean-Paul de Vries. Al decennialang woont De Vries in het dorpje, waar hij in een straal van zo’n vijf kilometer rond zijn huis een enorme collectie artefacten heeft gevonden, die tot een heus museum leidden. De Vries’ fraaie collectie is er een van de menselijke maat: ze bestaat niet louter uit wapens, helmen of patroonhulzen. Hij toont ook eetgerei, knopen, persoonlijke bezittingen, naamplaatjes en door frontsoldaten gemaakte

Waarom luisteren naar digitale muziek als je een V8 hebt?

We maken een laatste rit langs de frontzone voordat we de terugreis aanvaarden. Droog weer. Het kapje open. Alle zintuigen op scherp. Het blijft verslavend, eerlijk is eerlijk. Insturen, de lijn vasthouden, langzaam gas bijgeven en dan, als de curve bijna is gerond, het gaspedaal hard omlaag. Alsof een draak ademhaalt voordat hij zijn vuur begint te spuwen springt de Morgan na een kleine pauze met een donkere grauw vooruit, brullend, sidderend. Elke keer opnieuw nodigt de Aero 8 je uit om de zestraps automaat in sportstand te klikken, de linker stuurflipper twee, drie tikjes te geven en daarmee het toerental op te zwepen om de auto door de volgende serie bochten te katapulteren. Het gaat niet eens om de snelheidssensatie die 367 pk op de zonder enig elektronisch vangnet aangedreven achterwielen veroorzaken. Het is niet de woeste kracht, altijd op te roepen met een simpele voetbeweging, die de adrenaline doet stromen. Het is het samenspel van zintuiglijke sensaties dat de Aero in bakken over je uitstort. De extreem scherpe besturing die je elke bocht met chirurgische precisie laat aansnijden, de onvergetelijke roffel van de V8 uit die ferme zijpijpen, het onderstel dat je continu luidkeels en tot in detail vertelt wat er onder de wielen gebeurt, het trillen van de hete lucht boven de motorkap, de tomeloze acceleratie die in elke versnelling, vanaf elke snelheid gul wordt geserveerd. “It’s the closest thing to flying without leaving the ground’” zei Captain Albert Ball ooit over zijn eigen Morgan. Hij kon het weten. En het klopt nog steeds.


MORGAN AERO 8 MOTOR ..................................... 4,8 liter V8 benzine VERMOGEN.............................. 367 pk (kW) bij 6300 tpm KOPPEL..................................... 490 Nm bij 3400 tpm ACCELERATIE ........................... 0-100 km/h in 4.0 s TOPSNELHEID .......................... 273 km/h PRIJS ......................................... €189.950

Met dank aan Comité Régional du Tourisme de Lorraine (tourisme-lorraine.fr) en Comité départemental du tourisme de la Meuse (tourisme-meuse.fr).

Alsof een draak ademhaalt voordat hij zijn vuur begint te spuwen springt de Morgan na een kleine pauze met een donkere grauw vooruit

DE SLAG OM VERDUN

Hooggelegen aan de oevers van de Maas bewaakt Verdun van oudsher een van de belangrijkste routes vanuit het noorden naar Parijs en het Franse hartland tegen vijanden. Toen na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog op 3 augustus 1914 de Duitsers via neutraal Luxemburg en België om de Franse fortificaties heen trokken, in de hoop via die omweg Parijs te bereiken, hield Verdun stand. Langzaam maar zeker werden de Duitsers teruggedrongen naar het Noorden. In december stokte de bewegingsoorlog; beide partijen groeven zich in. De loopgravenoorlog was begonnen. Pogingen om de impasse te doorbreken in 1915 faalden op een grandioze manier. Eind 1915 besloot de Duitse opperbevelhebber Erich von Falkenhayn het Franse leger eens en voor altijd uit te schakelen. De aanpak: het Franse opperbevel verleiden tot een alles-ofniets-poging om het Duitse offensief tegen te houden, net zolang tot de laatste Franse soldaat was omgekomen. Dat vergde een doelwit waar de Fransen tot de laatste man voor zouden willen vechten: Verdun. Op 21 februari 1916 begon de Slag om Verdun, waarin één miljoen granaten op de Fransen neerkwamen. De Duitsers wisten binnen vier dagen het belangrijkste fort in de Franse verdedigingslinie te veroveren, fort Douaumont. Maar zoals voorzien, zetten de Fransen alles op alles om verdere Duitse opmars te voorkomen. Daarmee begon een veldslag die driehonderd dagen duurde en honderdduizenden mannen het leven kostte. De Fransen hielden stand; de Duitsers liepen zich stuk op de verbeten verdediging die van Verdun het nationale symbool van Franse onverzettelijkheid maakte.

63


Excellent Art

‘Ik ben een volksschilder, geen kunstenaar’ Hij schildert The Godfather en Scarface, maar ook Oscar Wilde, Swiebertje en Beyoncé. Peter Donkersloot noemt zichzelf geen kunstenaar, maar gewoon een goede schilder. Het geeft aan hoe nuchter zijn kijk op het leven is – met hier en daar ruimte voor wat stoere mannenpraat. tekst

“I

Anouk Blom beeld Peter Donkersloot

k wilde geen kunstenaar worden, ik wilde schilder worden. In mijn ogen is dat een groot verschil. Voor mijn publiek ben ik misschien wel kunstenaar, maar ik vind mezelf daarvoor niet vernieuwend genoeg.” Wie Peter Donkersloot dit hoort zeggen, weet dat het geen valse bescheidenheid is. Hij doet er zelfs lachend een schepje bovenop: “Mijn broer is kunstenaar, echt serieus kunstenaar. Nu ben ik niet dom en ga ik al mijn hele leven om met kunstenaars, maar waar zij het over hebben, daar begrijp ik echt geen fluit van. Nee, ik ben gewoon een volksschilder, een ambachtsman.” En dat blijkt. Donkersloot weet totaal verschillende groepen naar zijn galeries te lokken. Waarmee? Portretten van iconen. “Een portret van Oscar Wilde trekt een heel ander publiek dan een portret van Tony Montana. Voor de eerste komen keu-

rige mensen in pak met een klein hondje, voor de tweede Marokkaanse boeven in bontjas met bodyguards. Niemand kan dus zeggen dat ik voor een bepaald publiek schilder. Het hangt van het schilderij af.” Sommige werken hebben hem weleens in de problemen gebracht. “Er is veel vraag naar mijn maffiaschilderijen. Het echte tuig ging het jatten. In 2006 werd elke galerie die werk van mij had, uit de verzekering gegooid. Inbrekers reden met auto en al door de pui voor dat schilderij, dat hoorde ook bij de stoerheid. De stijl van Montana namen ze niet mee, daar zijn ze te plat voor.”

KUNSTENAARSGEZIN

Donkersloot komt uit een kunstenaarsgezin: zijn vader was reclametekenaar en zijn moeder schilderes. “Als kind zat ik bij mijn vader op schoot terwijl hij tekeningen voor de Margriet maakte, de enige kleurenspread in een tijdschrift op dat moment. Ik moest doodstil zitten. Hij begon met een potlood te >


6565


Excellent Art

hebben sommige mensen eigenlijk. Dat charisma vangen is mijn uitdaging.”

schetsen. Daarna spoot hij wat verf op een vel en ging met een penseel verder. Op een gegeven moment zag ik een paard met een ridder verschijnen en een vrouw in een lange jurk die van hem wegrende; er ontstond een tekening voor mijn ogen. Ik geloof niet dat er iets mooier is voor een kind om te zien.” De keuze voor de kunstacademie was dus geen verrassing. Daarna begon hij bij een reclamebureau. “Het was de bedoeling dat ik artdirector zou worden, maar ik kon zo goed tekenen dat ik al snel de ideeën van andere artdirectors zat uit te tekenen in plaats van zelf campagnes te bedenken. Als iets er aantrekkelijk en realistisch uitziet, vindt de klant het meteen al een beter idee, maar tekenaars waren duur. Mazzel voor dit bureau dat ze er per toeval gewoon een in huis hadden.” Op een gegeven moment was Donkersloot klaar met de reclamewereld, hij wilde vrij werk maken. “Ik verdiende mijn brood met het tekenen van storyboards en schilderde verder vrij werk. Toen mijn vader overleed toen ik 26 was, liet hij mij geld na waarmee ik helemaal voor mezelf kon beginnen.”

WERELDBEROEMD

Inmiddels zijn de portretten van Donkersloot wereldberoemd. Naar eigen zeggen wordt hij er steeds beter in. “Schilderen is een geestelijke sport. Door jarenlange training word je er steeds beter in. Ik kom nu met veel minder omwegen bij hetzelfde resultaat, ik heb de toets te pakken. Eigenlijk zonde”, lacht Donkersloot, “straks ben ik echt oud en dan gaat er een hele goede schilder de kist in. Maar zo gaat dat met ambachten.” Minder bekend is dat Donkersloot ook landschappen schildert. “Dat vind ik zelf mijn beste werk, veel minder fotorealistisch. Ik doe mijn ogen dicht en dan schilder ik de Betuwe, waar ik ben opgegroeid. Ik kijk alleen door mijn oogharen naar licht, donker en compositie. Maar dat koopt niemand, behalve af en toe iemand met een gestudeerd kunstoog. Sommigen zeggen dat als ik van jongs af aan landschappen was blijven doen, ik nu wereldberoemd zou zijn.” Lachend: “Ook fijn om te horen hè? Dat je dat dan juist niet gedaan hebt.”

KEITH RICHARDS

Wie naar een portret van Donkersloot kijkt, herkent nog steeds zijn reclameachtige stijl. Elke artiest staat er op zijn voordeligst op. “Ik ben getraind in het stileren van beelden, ik kan alles en iedereen aantrekkelijk en interessant maken. Het karakter er uithalen zonder dat het een karikatuur wordt.” Zijn eerste portret ooit was van Keith Richards, in 1994. “Ik heb geen idee waarom, ik vond hem gewoon een mooie vent. Dat is sowieso een voorwaarde voor mijn werk: ik moet de persoon zelf ook een icoon vinden. Maar goed, toen bleek dat iedereen Keith wilde. Uiteindelijk heb ik 24 schilderijen van hem gemaakt, de Vondelkerk afgehuurd en daar een tentoonstelling gehouden. De volgende dag was alles verkocht. Mensen vanuit Limburg belden dat ze er eentje wilden zonder het überhaupt gezien te hebben. Ik leverde de schilderijen toen zelf af; dan trof je vaak een onwijs vrolijke vent die de dag van zijn leven had en een chagrijnige vrouw ergens in een hoek. Huwelijk naar de haaien, spaargeld voor de keuken weg, maar wat maakt het uit, Keith komt aan de muur! Toen bedacht ik: wat een power, charisma

‘Huwelijk naar de haaien, spaargeld voor de keuken weg, maar wat maakt het uit, Keith komt aan de muur!’

BEYONCÉ OP EEN PALLET

Gelukkig komt spijt niet voor in het woordenboek van Donkersloot. Hij zorgt dat hij altijd iets leuks te doen heeft. “Ik kan drie jaar landschappen gaan schilderen en hopen op erkenning, maar ik heb genoeg andere ideeën die ik wil proberen. Ik schilder nu bijvoorbeeld portretten op pallets, van Beyoncé bijvoorbeeld. Dat slaat aan: van de twaalf heb ik er nu drie verkocht in een paar maanden tijd en een Amerikaanse galerie heeft interesse in een tentoonstelling. Nou, dan ben ik weer even het mannetje.” Laat Donkersloot maar schuiven. Hij is alweer druk met zijn volgende project: groepsschilderijen. “Een beetje in de stijl van de Nachtwacht en de werken van Frans Hals, maar dan met iconen. Keith Richards, Marlon Brando, Swiebertje en Jacques Brel in één schilderij. Die mensen hebben geen moer met elkaar te maken, maar alles met jezelf omdat je ze bij elkaar zet en omdat het jouw idolen zijn. Er moet iets grappigs inzitten, ik blijf natuurlijk gewoon een volksschilder.”

Over E xcellent Ar t De selectie van Excellent Art is sinds juli 2013 permanent aanwezig in de showroom van Louwman Exclusive. Elk kwartaal hangt er een andere collectie, van kunstenaars als Klaas Gubbels, Jacques Tange, Ronald Chapeau, Ruud de Wild, Herman Brood, Tos Kostermans, Michiel Folkers en Hayo Sol. Maar het grootste deel van de collectie bestaat uit werk van Peter Donkersloot. Excellent Art over Donkersloot:“Peter is simpelweg de beste portretschilder van Nederland. Hij heeft een prachtige, wat vluchtige en impressionistische toets waarmee hij karaktertrekken bijzonder raak op het doek kan weergeven. Gecombineerd met zijn wat donkere stijl leent dit zich perfect voor doeken als The Godfather, Scarface en Pulp Fiction.”


Gear Smoking Elean Tuxedo (€399,95) Overhemd Ellington Tux (€79,95) Vlinderdas Tuxedo Bow Tie (€29,95)

Champagneproof Met deze Van Gils Smoking ben je voorbereid op de feestdagen. De smoking is waterafstotend, dus laat de champagne maar knallen. U kan niks gebeuren. beeld

67

Lodewijk Duijvensteijn


Bijzondere vogels spotten... ...Ă la TravelEssence. Natuurlijk: Nieuw-Zeeland heeft bijzondere vogels die u nergens anders ter wereld tegen komt. Op Kapiti Island ziet u ze allemaal. Maar als u een ontmoeting wil hebben met een stel ĂŠcht heel bijzondere vogels, dan moet u ons nodig bellen.

maar ook Kaikoura met haar vele walvissen, of het Te Urewera regenwoud bijvoorbeeld. Met tochten, rondleidingen en verhalen laten de Maori graag die bijzondere kant van Nieuw-Zeeland zien. Met kleren aan weliswaar, maar daarom niet minder puur natuur.

Wij brengen u in contact met de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland: de Maori. Zij zijn al sinds mensenheugenis de bewakers van natuurschatten als deze. Niet alleen Kapiti Island,

Nieuw-Zeeland met echte Nieuw-Zeelanders, net als wij; wij komen er immers vandaan en weten u precies die plaatsen te laten zien die u bij niemand anders te zien krijgt. Daarom maken


deze exclusieve ontmoetingen een onmisbaar onderdeel uit van de rondreis die we voor u, en vooral met u, organiseren. Daarbij regelen we kleinschalige accommodaties voor u en een uitgekiend, rustig reisschema met eigen vervoer, zodat u optimaal kunt genieten. Voorproefje? Kijk op www.travelessence.nl of bel 030 272 5335 voor een afspraak bij ons of bij u thuis. U bent ook welkom op ĂŠĂŠn van onze presentatiedagen in Utrecht.

Onze lokale kennis maakt het verschil


Ferruccio Lamborghini


Raging bull Hij werd gedreven door een combinatie van technische bevlogenheid en koppigheid. Een eeuw na zijn geboortejaar wordt Ferruccio Lamborghini gevierd als de founding father van een van de meest eigenzinnige en succesvolle sportwagenmerken ter wereld. tekst

Kees Rottinghuis beeld Getty Images

O

p een wijnboerderij vlak bij Modena groeit Ferruccio Lamborghini op. Ondanks verwoede pogingen van zijn vader om hem te interesseren voor het boerenleven, kiest hij zijn eigen weg. De kleine Ferruccio heeft niets met druiven maar des te meer met landbouwmachines. Hij opent op achttienjarige leeftijd een eigen werkplaats samen met jeugdvriend Marino Filippini, die jaren later voor Ferruccio in een van zijn fabrieken zou gaan werken. De jonge Lamborghini koopt oude auto’s, knapt ze op en verkoopt ze weer door. De oorlog onderbreekt deze zorgeloze periode, Lamborghini wordt naar Rhodos gestuurd met de taak om alle militaire voertuigen op het eiland te onderhouden. Ferruccio leert veel doordat hij met de modernste apparatuur werkt en schopt het al snel tot chef werkplaats.

TRATTORI

Na de oorlog keert hij terug naar zijn geboorteplaats Cento, waar hij een eigen garage opent. Italië is bezig aan de wederopbouw, en de landbouw speelt daarin een belangrijke rol. De grootste tractormerken, Fiat en Landini, produceren nog ouderwetse tractoren. Lamborghini besluit ze zelf te gaan maken. Zijn eerste model, de Carioca, bouwt hij uit overgebleven onderdelen van oorlogsmaterieel. De motoren haalt hij uit vrachtwagens van Morris. De Lamborghini’s worden snel geliefd omdat ze dankzij Ferruccio’s technische kennis kwalitatief erg goed zijn. Zo ontwikkelt hij een brandstofsysteem waarbij de motor alleen voor de start benzine gebruikt en vervolgens overschakelt op het veel goedkopere petroleum. Zo ontstaat in 1948 ‘Lamborghini Trattori’; binnen enkele jaren de grootste tractorproducent van Italië met een productie van dertig tractoren per dag. Maar dit succes is niet genoeg. Ferruccio is geen man die stil kan zitten. Als hij niet in de tractorfabriek bezig is, sleutelt hij aan andere projecten. Zo bouwt hij een Fiat 500 ‘Topolino’ om tot een cabrio-racer, die hij echter een restaurant in crasht tijdens de Mille Miglia. Het betekent het einde van zijn race-ambities en leidt ertoe dat hij zich voortaan op Gran Turismo’s richt in plaats van circuitauto’s.

FERRARI-VETE

Ferruccio’s zakelijke instinct legt hem geen windeieren. Behalve tractoren produceert zijn bedrijf ook airco’s en branders, later gevolgd door verwarmings- en koelmachines. Door deze successen kan hij zich duurdere auto’s veroorloven, die niet eerst opgeknapt hoeven te worden. Zo begint hij in de jaren vijftig met Alfa’s en Lancia’s, maar geleidelijk breidt hij de collectie uit met onder andere een Jaguar E-Type, Mercedes-Benz 300 SL en twee Maserati’s 3500 GT. Ook bezit hij een aantal varianten van de Ferrari 250 GT. En hoewel hij de Ferrari’s goede auto’s vindt, is hij niet tevreden over het lawaai, de wegligging en het Spartaanse interieur. Ferrari’s horen volgens hem op het circuit. Hoewel Ferruccio niets meer met de racerij heeft, rijdt hij zijn Ferrari’s op de openbare weg minstens zo hard. Dat levert regelmatig problemen op, met name met de koppeling. In Maranello slagen ze er maar niet in om de problemen te verhelpen. Het meest storend >

71

Ferruccio bouwt een Fiat 500 ‘Topolino’ om tot een cabrioracer, die hij een restaurant in crasht tijdens de Mille Miglia – het einde van zijn raceambities


Ferruccio Lamborghini

350 GT (1964).

Signature Naam: Ferruccio Elio Arturo Lamborghini Geboren: 28 april 1916, Cento, Italië. Oudste van vijf zonen van Antonio en Evelina Lamborghini Getrouwd: eerste vrouw: Clelia Monti (overleden in 1947 tijdens de geboorte van zoon Tonino). Tweede vrouw: Annita Borgatti (gescheiden). Derde vrouw: Maria-Teresa Cane (moeder van Patrizia, 1976) Overleden: 20 februari 1993, Perugia, Italië Ondernemer in: tractoren, sportwagens, industriële koeling en verwarming, hydrauliek, wijn, golfbanen

vindt Ferruccio bovendien dat hij niet mee mag kijken tijdens de reparaties. Hij besluit het hogerop te zoeken en legt zijn klachten aan Enzo Ferrari zelf voor. Zijn letterlijke bewoordingen: “Ferrari, jouw auto’s zijn troep!” Daar is Enzo niet van gediend: hij stuurt Ferruccio weg met de opmerking dat hij misschien verstand heeft van trekkers, maar niet van auto’s. De koppige Ferruccio besluit het tegendeel te bewijzen. “Dat was het moment dat ik besloot om de perfecte auto te maken.” Feitelijk het begin van Lamborghini Automobili.

BETAALD PER PK

Ferruccio wil een Grand Tourer bouwen die niet alleen snel maar ook luxe en comfortabel is. Met dit doel bouwt hij een moderne fabriek in Sant’Agata Bolognese en werkt hij met de beste mensen, onder wie de beroemde chassisbouwer Nuccio Bertone. De motor moet, net als bij Ferrari, een V12 worden. Hij betaalt zijn engineers voor elke pk die de motor meer levert dan een Ferrari-motor. Als iets niet is zoals hij het wil, moet het opnieuw, net zolang tot alles klopt. Binnen vier maanden is de eerste auto af: de 350 GTV. Maar Ferruccio is nóg niet tevreden en laat een geheel nieuw chassis maken en de motor aanpassen. De 350 GT wordt uiteindelijk de eerste productieauto. Om met Ferrari te kunnen concurreren worden alle 137 exemplaren met verlies verkocht. Na de 350 GT volgt de 400 GT maar het echte succes

komt in 1965 met de Miura, die jaren voorloopt op zijn concurrenten en maar liefst 290 km/h haalt. Lamborghini heeft zichzelf op de kaart gezet als een sportwagenpionier en rolt in hoog tempo verschillende modellen uit zoals de Espada, zijn favoriet de Jarama en de Urraco. Het logo wordt de bekende stier; vanwege Ferruccio’s fascinatie voor het stierenvechten maar ook omdat het zijn eigen sterrenbeeld is. Met de introductie van de Miura verwijzen voortaan bijna alle modelnamen naar dit potente dier. De Miura is vernoemd naar een stierenras, zijn opvolger, de Islero, verwijst naar een bekende stier. Net als de huidige Aventador, waarmee de traditie wordt voortgezet.

COUNTACH!

Zelfs na het succes van de Miura is Ferruccio niet tevreden. Hij zou ’m te rumoerig vinden. Dus begint hij in 1970 met de ontwikkeling van zijn opvolger: de Countach, die als een van de weinige Lambo’s geen stierenvernoeming krijgt. Countach is een Piëmontese kreet van verbazing bij het zien van een mooie vrouw(!). Het verhaal gaat dat Nuccio Bertone dit uitriep toen hij het eerste prototype zag. Maar het zit hem niet mee. De wereldeconomie zit in de jaren zeventig in een recessie en ook Ferruccio ontspringt de dans niet. Als een aantal grote tractororders wordt geannuleerd, besluit hij in 1972 Lamborghini Trattori te verkopen. Datzelfde jaar verkoopt hij ook 51% van de aandelen van de auto-


L a m bo - Riva (m e t e e n Ne d e rla n d s tin tje) Dit is wat er gebeurt als twee briljante Italiaanse engineers besluiten hun krachten te bundelen. Ferruccio Lamborghini bestelde in 1968 bij zijn goede vriend Carlo Riva een Aquarama, met een bijzondere aanpassing: de twee standaard V8’s moeten plaatsmaken voor twee van zijn eigen V12’s. De 4,0-liter V12 uit de 350GT levert 350 pk, waarmee het totale vermogen dus uitkomt op zo’n 700 pk. De gashendel bedient maar liefst twaalf carburateurs – zes dubbele Webers – en het uitlaatsysteem is op aanwijzingen van Lamborghini door Riva gebouwd. Bij 5000 toeren perst de Aquamarana er een verpletterende topsnelheid van 48 knopen uit, oftewel 89 km/h – tegenover 40 knopen met standaard motoren. Liefst twintig jaar genoot Ferruccio van zijn unieke Riva, om hem in 1988 aan zijn goede vriend Angelo Meril te verkopen. Vervolgens verdween de boot uit beeld, totdat een Nederlandse verzamelaar hem een paar jaar geleden weer op het spoor kwam. Bij Riva World in Uithoorn werd hij compleet gerestaureerd. Zo kreeg de houten romp liefst 25 laklagen en is het houten interieur volledig in ere hersteld.

Ik ben nooit gestopt met nadenken over de ideale auto – Ferruccio Lamborghini mobieldivisie, maar nog steeds houdt hij de touwtjes stevig in handen. Door de oliecrisis van 1973 besluit hij om een jaar later de overige aandelen ook te verkopen, maar pas nadat hij de Countach heeft voltooid – nog steeds een van de meest besproken en succesvolste Lamborghini’s uit de geschiedenis.

ALSNOG WIJNBOER

De verkoop van zijn bedrijf betekent niet dat Ferruccio gaat rentenieren. Want zoals hij zelf ooit zei: “Als

je stopt met werken, begin je met doodgaan.” Hij blijft de baas bij zijn koelings- en verwarmingsbedrijf en richt in 1969 ook nog Lamborghini Oleodinamica op, producent van hydraulische apparatuur. Hij verhuist naar zijn landgoed ‘La Fiorita’ in Umbrië en wordt daar ironisch genoeg alsnog wijnboer, ruim veertig jaar nadat hij het advies van zijn vader in de wind sloeg en de boerderij verliet. Lamborghini zou altijd ondernemer blijven: vlak voor zijn dood, op 20 februari 1993, opende hij nog

een door hem zelf ontworpen golfbaan. In late interviews verklaart Ferruccio: “Ik ben nooit gestopt met nadenken over de ideale auto.” Dit geloof, een combinatie van technische bevlogenheid en een hang naar perfectie, wordt tot op de dag van vandaag in Sant’Agata Bolognese gepredikt. Ferruccio kan trots en tevreden terugkijken op wat hij de autowereld heeft nagelaten.

Miura SV (1971).

73


TVR Revival

Comeback kid Net als old soldiers sterven beroemde automerken nooit. TVR is zo’n merk. Hoe het Beest van Blackpool in Zuid-Wales onder de bezielende leiding van Les Edgar zal herrijzen. tekst

A

ch, de Britse cottage-industrie. Mannen die vanuit een tochtige schuur dapper de strijd aangingen met de gevestigde orde. Immer met grootse plannen, maar zelden in staat om een productielijn op gang te krijgen en geldschieters tevreden te houden. Het aantal overlevenden is op één hand te tellen. Op zich al een wonder, want als zelfs de grote jongens het niet redden – Austin was halverwege de jaren vijftig ’s werelds grootste autoproducent; Morris kreeg het predicaat ‘Europa’s modernste autofabrikant’ – hoe lastig moet het dan niet voor een speler als TVR zijn geweest? Het antwoord: verdraaid lastig. Het aantal bijna-doodervaringen van het kleine merk is dan ook niet gering. Toch kwam TVR (sinds 1947) er altijd weer bovenop dankzij opmerkelijke auto’s. Zeker: om te overleven moest de firma zich geregeld in juridische bochten wringen, met aandelen schuiven en van eigenaar wisselen. Maar één ding bleef fier overeind: de fabriek zelf, decennialang op een van de merkwaardigste plaatsen van Groot-Brittannië: Blackpool. De kustplaats die uit dubieuze casino’s, achtbanen, bingohallen en suikerspinnen lijkt te bestaan. Maar ook dat paste. Achter de boulevard bouwde TVR sportauto’s die met geen ander te vergelijken waren. TVR’s waren extreem maar ook esthetisch; luidruchtig maar levenslustig. Als de Britse bulldog een auto was, dan zou het een TVR zijn. En ondanks tegenslagen is TVR nog altijd onder ons. Het scheelde niet veel, maar zeker is dat het merk volgend jaar zal herrijzen. Daarbij zijn er twee opvallende veranderingen. In de eerste plaats komt het nieuwe TVR straks niet meer uit Blackpool, maar uit Wales, en daarnaast passeert een aantal bekende namen de revue.

NAAKTMODELLEN

Wie de nieuwe namen in de juiste context wil plaatsen, ontkomt niet aan de oude. Want het nieuwe TVR had er nooit kunnen komen zonder het oude. Oprichter Trevor Wilkinson vindt het al in 1962 >

Jeroen Booij beeld CAR Magazine


Drijvende kracht achter TVR: Les Edgar.

75


TVR Revival welletjes geweest en zijn bescheiden autofabriek wordt dat jaar voor de eerste keer verkocht. Of eigenlijk wordt Wilkinson door de directie uit zijn functie ontzet omdat er van alles op zijn beleid is aan te merken. De nieuwe baas Martin Lilley – 23 jaar jong – heeft snode plannen op de Amerikaanse markt en in de racerij. Om de aandacht te trekken, drapeert hij naakte modellen over de motorkap van de Vixen en Tuscan tijdens de London Motor Show. Dat werkt. Bij de stand van TVR is er geen doorkomen aan en de auto’s halen niet alleen de internationale autopers maar ook alle Britse tabloids en kranten. De organisatie dreigt de autobouwer niet meer toe te laten op shows en TVR wordt wereldnieuws. Missie geslaagd. Lilley houdt het tot 1981 vol; dan komt de volgende kleurrijke entrepreneur: Peter Wheeler. Deze kettingrokende ex-ingenieur komt met een hele reeks nieuwe modellen – het ene nog opvallender dan het andere. En ze slaan nog aan ook. Onder Wheeler stijgt het aantal werknemers naar honderden en de winst naar miljoenen. De buitenissige ontwerpen tekent hij veelal zelf, al blijft de man er zelf nuchter onder. De typerende luchtinlaten onder de schijnwerpers van de Chimaera ontstaan nadat zijn hond een hap uit de mal neemt, zo zegt hij zelf. Het gedonder begint dan ook pas wanneer Wheeler de zaak verkoopt. Dat gebeurt in 2004 en de nieuwe baas is de Russische miljardairszoon Nikolay Smolensky. Meer dan ooit wordt er gegoocheld met aandelen en juridische constructies. Er worden nog een paar jaar lang TVR’s gebouwd, maar met de innovatie is het uit. En terwijl het aantal werknemers gestaag afneemt, nemen de geruchten toe. Nieuwe fabriekslocaties en modellen worden aangekondigd maar ruzies en wisselingen van de wacht beheersen het nieuws. De firma TVR wordt opgesplitst, failliet verklaard, maakt een doorstart, wordt door ex-werknemers nieuw leven ingeblazen en komt deels in Duitse handen, alvorens met stille trom te verdwijnen. Voor de fans is het een treurige periode.

RESURRECTION

Maar dan stapt in 2015 Les Edgar naar voren. Smolensky is dan twee jaar helemaal uit beeld en heeft het merk nog nét niet om zeep geholpen. Edgar, 55 jaar oud en met een verleden in de computerwereld, leidt een nieuw concern dat serieuze plannen met het merk heeft. Hij trekt daarvoor twee belangrijke partners aan: Cosworth Engineering en Gordon Murray. Onder de interne aanduiding T37 werken zij aan een nieuwe TVR die volgend jaar zijn opwachting zal maken. Het wordt een traditionele sportauto met een V8 voorin die zijn vermogen via een handgeschakelde zevenbak op de achterwielen zet. Een slordige 450 tot ruim 500 pk, laat Edgar weten, en daarmee jubelt de Britse vakpers onmiddellijk over een échte TVR, gebouwd en ontwikkeld in Groot-Brittannië. De V8 die de nieuwe TVR’s gaan gebruiken, stamt in de basis weliswaar van de Ford Mustang af, maar wordt stevig onder handen genomen door de heren van Cosworth in de Engelse Midlands, die sinds jaar en dag motoren bouwen en tunen voor de racerij en snelle straatauto’s. De vijfliter V8 die straks onder de kap van de nieuwe TVR is te vinden, wordt onder meer voorzien van dry sump-smering en een lichtgewicht vliegwiel. De rest is nog onbekend. Zeker is wel dat er niet één, maar twéé nieuwe modellen in ontwikkeling zijn, waarvan in beide gevallen zowel een coupé- als een roadsterversie wordt gemaakt. Dat betekent dus feitelijk vier nieuwe TVR’s binnen afzienbare tijd. En wat die auto’s naast hun V8 nog meer gemeen gaan hebben, is de basis. Die is ontwikkeld door de in Zuid-

Het wordt een échte TVR, met voorin een V8, een slordige 450 tot ruim 500 pk, gebouwd en ontwikkeld in GrootBrittannië

Engeland gevestigde studio van Gordon Murray Design, want niemand minder dan Murray zelf (zie kader) wordt verantwoordelijk voor het chassis en de wielophanging. En daarmee lijkt de weg voor goede rijeigenschappen geplaveid – overstijgende handling characteristics vormen zonder enige twijfel het stokpaardje van Murray. Hoe de auto er straks onderhuids uit gaat zien, is nog grotendeels in nevelen gehuld, maar Murray is al ontfutseld dat hij bestaat uit een lichtgewicht buizenframe bekleed met carbon, met een perfect gestroomlijnde bodemplaat. Sterk en licht dus; het gewicht zal onder de 1100 kilo-grens blijven. Maar ook duur, nietwaar? Murray zegt een procedé te hebben ontwikkeld waarmee aanmerkelijk goedkoper kan worden gebouwd dan voorheen het geval was. Hij heeft het over ‘’s Werelds eerste betaalbare, maar niettemin in serie gebouwde chassis/carrosserieconstructie van carbon’.

GEEN ALLEMANSVRIEND

Daarmee belooft de nieuwe TVR een echte rijdersauto te worden. Betaalbaar bovendien. Op de vraag wat Edgar als de grootste concurrent ziet, antwoordt hij: “Een tweedehands Aston Martin: snel, mooi, met de motor voorin en Brits.” De keuze om in Zuid-Wales een nieuwe fabriek neer te zetten heeft daar dan ook alles mee te maken: de Britse overheid geeft een miljoenensubsidie om de werkgelegenheid in deze streek op te krikken. Eerder dit jaar sloot Aston Martin al een soortgelijke overeenkomst voor een nieuwe fabriek. Nog zoiets: in de geest van Peter Wheeler komen er zo min mogelijk elektronische hulpmiddelen die de auto voor slippen of uitbreken moeten behoeden. Van airbags of ABS was de excentrieke Wheeler een fervent


PROFESSOR SUPERCAR

De in Zuid-Afrika geboren ontwerper Gordon Murray (vanwege zijn ereprofessoraat vaak professor Gordon Murray genoemd) heeft een aantal auto’s op zijn naam staan dat hem een terechte cultstatus verschaft. Zijn bekendste wapenfeit is de F1, waarvoor McLaren hem eind jaren tachtig carte blanche gaf. Het leidde tot een supercar die tot op de dag van vandaag zijn gelijke niet kent. Maar Murrays achtergrond ligt in de Formule 1. Voor Brabham ontwerpt hij onder meer de beruchte ‘fan car’, die zichzelf als het ware aan het wegdek vastzuigt en (heel kort) onoverwinnelijk blijkt. Voor McLaren werkt hij aan de MP4/4, die in 1988 vijftien van de zestien GP’s op zijn naam schrijft. Maar Murray is ook verantwoordelijk voor de Mercedes-Benz SLR McLaren en de Rocket met zijn pk/gewichtsverhouding van bijna 1:2. Naast aerodynamica is Murray geobsedeerd met gewicht. Een paar jaar geleden vertelde hij: “Het is een soort epidemie onder autofabrikanten om hun auto’s maar zwaarder en zwaarder te laten worden, waardoor het oorspronkelijke idee verloren gaat, maar de dagen van de twee ton wegende supercars zijn voorgoed voorbij.”

Murrays bekendste wapenfeit is de F1, waarvoor McLaren hem carte blanche gaf

Preview van de nieuwe TVR.

tegenstander. Hij zei er ooit over: “Wanneer iemand in een van mijn auto’s crasht en het is zijn of haar eigen schuld, dan kan ik daar prima mee leven. Maar wanneer wij een airbag in onze auto’s moeten stoppen en iemand zou er toch de dood in vinden, dan kan ik daar dus niet mee kunnen leven.” TVR’s zijn duidelijk nooit allemansvrienden geweest.

TVR Grantura.

Ook duidelijk: elektrische auto’s of hybrides komen er niet, al sluit Edgar kleinere motoren en alternatieve brandstoffen in de wat verdere toekomst niet uit. In een recent interview: “Zolang we maar geen compromissen gaan sluiten wat de belangrijkste pijlers van het merk betreft: een TVR is een opwindende en uitdagende sportauto. Het is die ziel die ons van al die in massa gebouwde sportwagens doet afwijken.” En bij die ziel hoort ook het circuit, want de racerij en het Britse automerk horen bij elkaar als eieren bij een Brits ontbijt. Daar heeft Edgar dan ook ideeën over. Een eigen merkkampioenschap staat in de planning en hij hoopt TVR te laten terugkeren op Le Mans. De laatste keer dat het merk uitkwam in de roemruchtste der 24-uursraces was in 2005, maar TVR’s historie op Le Mans voert helemaal terug tot 1962. Edgar werkte eerder mee aan de terugkeer op Le Mans voor Aston Martin in 2002 en spreekt dus uit ervaring. Maar hij benadrukt dat straatauto’s nu de prioriteit hebben: “De letters TVR staan voor een speciaal soort rijdersauto waar we met z’n allen van houden, maar die we de afgelopen jaren hebben moeten missen. Het is ons plan om TVR terug te brengen naar waar die thuishoort; om door te gaan waar Peter Wheeler stopte.” Volgend jaar bestaat TVR zeventig jaar – was een beter cadeautje denkbaar geweest?

ALLE 13 GOED: HET BESTE VAN TVR Model TVR Grantura TVR Griffith TVR Tuscan TVR Vixen TVR Taimar TVR Tasmin TVR 350i TVR Griffith TVR Chimaera TVR Cerbera TVR Tuscan TVR Tamora TVR T350

77

Motoren Ford/BMC viercilinder Ford V8 Ford V6/V8 Ford/Triumph vier/zescilinder Ford V6 Ford vier/zescilinder Rover V8 Rover V8 Rover V8 Rover V8/TVR zescilinder TVR zescilinder TVR zescilinder TVR zescilinder

Bouwjaren 1958-1967 1963-1967 1967-1970 1967-1973 1976-1979 1980-1984 1983-1989 1991-2002 1992-2001 1996-2003 1999-2006 2002-2006 2002-2006

Aantal 770 300 156 1029 696 1041 949 2304 5256 1490 1677 356 460


Jan Frantzen Knibbelweg 8a 2761 JD Zevenhuizen 0180 - 632 259


De kleurrijke meubelen van het eigentijdse Chester fieldz zijn verkrijgbaar bij Jan Frantzen in Zevenhuizen. Informeer naar de speciale introductiekorting op verschillende modellen. Zoals de Chester fieldz RUMBA uitgevoerd in een uniek patchwork en de Chester fieldz NAPELS in stijlvol rood leer.

WWW.JA N FRA N TZEN . N L


Devil’s Detail

Ferruccio’s feestje Niet alleen de prijs van 1,75 miljoen euro (exclusief belastingen) is spectaculair, zijn derrière is dat zeker ook. Dit imposante achtersteven behoort toe aan de uitzinnige Lamborghini Centenario. Slechts veertig worden er gebouwd – twintig coupés en twintig roadsters – om te vieren dat Ferruccio Lamborghini een eeuw geleden werd geboren. Zijn levensverhaal leest u trouwens op pagina 66 van dit nummer. Bijzonder is dat zowel het monocoque chassis als de carrosserie volledig van koolstofvezel is vervaardigd – wat we ook zagen op de Sesto Elemento, waarvan er in 2011 twintig zijn gebouwd (twee miljoen euro). De bovenkant is uitgevoerd in glanzend carbon, de onderzijde is mat. Hij weegt desondanks slechts vijf kilo minder dan een Aventador SV, 1520 kilo, maar dat is deels te verklaren door de toevoeging van meesturende achterwielen. Maar het opvallendste aan dit feestnummer is toch vooral de aandacht voor aerodynamica: de styling staat volledig in dienst van downforce en koeling. Geen luxe, gezien de output van 759 pk bij liefst 8600 toeren die de V12 levert. Hij sprint er in 2,8 seconden mee naar de 100 km/h en pas bij 347 km/h wint de luchtweerstand het van de briesende stieren. Beslist onder Lambo-liefhebbers een must-have verzamelobject – daar doet zijn prijs niets aan af.


81


Must Drive


Passenwalhalla De Gotthard is de ‘Mother Road’ voor een reeks duizelingwekkende Alpenpassen tussen Luzern en Bellinzona. Ga vroeg in het voorjaar en trakteer uzelf op een mix van haarspeldbochten en adembenemende vergezichten. tekst

Ruud Thoma

H

oewel er vanaf de snelweg A2 legio mogelijkheden zijn om de oude Nationalstrasse 2, ofwel de Gotthardstraße, te bereiken, raden wij aan om de gehele pasroute te pakken en in Altdorf, de hoofdstad van het Zwitserse kanton Uri, aan de enerverende klim te beginnen. Volgens de overlevering doorkliefde Wilhelm Tell hier met een welgemikt schot de appel op het hoofd van zijn zoon. Een groot beeld op het centrale dorpsplein herinnert hier nog aan. De goed onderhouden Gotthardstraße slingert aanvankelijk gemoedelijk van dorp naar dorp. Hij moet het steeds smaller wordende dal van de snelstromende rivier Reuss op lenige wijze delen met de roemruchte oude Gotthardspoorlijn en de drukke A2. De drie tracés wisselen continu stuivertje – waarbij niet zelden ook de rivier nog eens moet worden overgestoken. Ze vormen een sterk staaltje ingenieurskunst, getuige de vele fraaie bogen, galerijen en bruggen.

IDEALE LIJN

Bij Göschenen – waar de trein en het snelwegverkeer de zestien kilometer lange tunnels induiken – schiet de secundaire weg ineens rap omhoog, en de eerste haarspeldbochten komen in zicht. De curves kunnen in een lekker tempo op de ideale lijn worden gerond. Als applaus klinkt her en der het geklater van smeltwater langs de steile, groen uitgeslagen rotswanden. Na een galerij met aan het eind een korte tunnel breekt de berg ineens open, en we passeren de door sagen en legenden omgeven Teufelsbrücke (duivelsbrug). We rijden op een brug over een brug. Naast ons schiet het felrode treintje over de tandradbaan naar Andermatt eveneens als een duveltje uit de berg tevoorschijn. In de diepte baant het woeste grijsgroene water van de Reuss zich een weg door de Schöllenenkloof. We maken hier een korte stop om het natuurgeweld even op ons te laten inwerken. De bouw van de eerste stenen brug op deze plek betekende een flinke boost voor het handelsverkeer tussen Duitsland, Zwitserland en Italië over de Gotthardroute. De kloof kon tot dan toe alleen met gevaar voor eigen leven worden overgestoken via smalle paadjes die in de rotswanden waren uitgehakt en een plankenbrug. >

83


Must Drive

De Teufelsbrücke.

DUIVELSE BRUG

De Longobarden trokken al in de zesde eeuw na Christus over de Gotthard. Rond 1230 kwam de eerste, aan kettingen opgehangen houten brug over de Schöllenenkloof, die omstreeks 1600 werd vervangen door een stenen brug die beter bestand was tegen de elementen. De huidige Teufelsbrücke stamt uit 1830. In dat jaar was ook de uitbouw van de volledige Gotthardpas tot een volwaardige rijweg een feit. Overigens werd de Gotthardroute pas in 1906 volledig opengesteld voor gemotoriseerd verkeer. Toen het gemotoriseerde verkeer in de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw een enorme vlucht nam, werd besloten tot de bouw van een nieuwe brug boven de oude, waardoor het passeren van de kloof niet langer problematisch is. Volgens de legende werd de eerste Teufelsbrücke door de duivel gebouwd. Het lukte de mensen maar niet om hier een brug te bouwen. Vertwijfeld riep het regeringshoofd van Uri uit dat de duivel er dan maar een brug moest aanleggen. Subiet verscheen deze in hoogsteigen persoon en stelde een pact voor: hij zou de brug bouwen en in ruil hiervoor zou hij de ziel krijgen van de eerste die de brug over zou steken. De sluwe Zwitsers stuurden echter een geit over de brug zodra deze voltooid was. De duivel ontstak in woede en pakte een huizenhoge rots om de brug aan gruzelementen te gooien. Een vrouw kerfde echter snel een kruis in het gevaarte, en de duivel miste. De rots rolde door de kloof helemaal naar het dorp Göschenen, waar hij nu nog te zien is naast de weg. Er wordt gefluisterd dat ter hoogte van deze rots meer ongelukken op de A2 plaatsvinden dan elders…

VOOR DIEHARDS

Na een tunnel, het zogenaamde Urner Loch (‘Urner gat’), wacht de volgende verrassing. De rotswanden wijken uiteen en bieden zicht op een hoogvlakte met groene weiden. Even denken we het hoogste punt van de pas al bereikt te hebben, maar de weg voert ons langs het ansichtkaartwaardige Andermatt verder naar het zuiden. Na Hospental stijgt de weg weer flink. Inmiddels zijn we de boomgrens gepasseerd, het landschap wordt steeds onherbergzamer. Langs de weg ligt de sneeuw van de afgelopen winter nog metershoog, de pas is ook nog maar net geopend. Dan zien we enkele huizen en een klein bergmeertje. De 2091 meter hoge top is bereikt. Het zicht reikt nu tot in Italië. We slaan af naar de Hospiz (herberg) voor een voedzame Alpenlunch. Tijd om even na te denken, want voor de tocht naar beneden beschikken we over twee opties: de grote weg weer opdraaien (de borden ‘Milano’ volgend) of de oude pasroute oppikken (rechts naar beneden, langs de Albergo San Gottardo). De doorgaande route duikt bijna direct na de top een lange galerij in, waarna een reeks lange haarspeldbochten volgt. Een fraai en bijna letterlijk hoogstandje: de haarspeldboch-

Standbeeld Wilhelm Tell.

Luzern. ten zijn op pijlers gebouwd, waardoor ze boven de berghelling in de lucht lijken te zweven. Grote stappen, snel beneden is het motto van dit traject, dat al in 1980, nog geen drie decennia na de aanleg, min of meer overbodig werd door de opening van de tunnel. Het uitzicht op het dal mag vanaf deze weg dan prachtig zijn, als diehard petrolheads kiezen we voor de oude route, die Via Tremola is gedoopt. Het prachtige oude tracé van de pas, dat rond 1830 werd aangelegd, is grotendeels nog met kasseien geplaveid en kronkelt via maar liefst 37 krappe haarspeldbochten de diepte in. Een belevenis! De naam ‘Tremola’ betekent zoveel als ‘beven’ of ‘huiveren’, een toepasselijke naam voor het huiveringwekkende avontuur dat deze pas in de eerste jaren was. Tot de komst van de stoomtrein reed er tussen 1842 en 1881 op dit traject een postkoets met vijfspan. Een gerestaureerd exemplaar rijdt in de zomermaanden speciaal voor toeristen tussen Airolo en de top heen en weer. Op de Via Tremola moet u trouwens niet al te veel last van hoogtevrees hebben, want slechts enkele stenen markeringen scheiden de weg van de diepe afgrond. Aan vangrails doen ze hier niet, dat zou het klassieke verschijningsbeeld verstoren.

AVANTI!

Slechts enkele stenen markeringen scheiden de weg van de diepe afgrond, aan vangrails doen ze hier niet

Het indrukwekkende Gotthardmassief vormt de waterscheiding tussen Noordzee en Middellandse Zee – plus een taal- en cultuurgrens. We zijn nu in Ticino, het Italiaanstalige deel van Zwitserland. De inwoners van dit kanton tonen ook wat meer burgerlijke ongehoorzaamheid dan hun noordelijke landgenoten: de maximumsnelheid is er vooral om aan de laars te lappen. Avanti! De pas betekent bovendien een spectaculaire verandering van omgeving: de typerend Zwitserse Milka-weides en grotendeels uit hout opgetrokken chalets maken aan de zuidkant van de pashoogte plotsklaps plaats voor een ruiger decor; de stenen huizen ogen sober, de dorpen grauw en rommelig. In Airolo eindigt de pas. Maar niet getreurd, want de Gotthardstraße vormt het aanknooppunt voor diverse andere passen. In Wassen begint de Sustenpas, vanaf Andermatt is de Oberalppas te bereiken. En Hospental vormt het startpunt van de indrukwekkende Furkapas. Deze biedt bijzondere vergezichten en voert vlak langs de fraaie Rhônegletscher. De pas fungeerde ook als decor in de James Bondfilm Goldfinger. Voor de echte liefhebbers raden we de volgende passencombinatie aan: van Sustenpas via de Grimselpas naar de Furkapas, met een deel van de Gotthardpas als verbindingsetappe. Gegarandeerd genieten!

BESTE REISTIJD Dat is zonder twijfel het voor- of najaar. Houd er rekening mee dat de meeste passen gesloten zijn van eind oktober tot halverwege mei – grofweg zolang er sneeuw ligt. Houd de weersverwachtingen en webcams op de passen in de gaten en ga zodra de wegen worden vrijgegeven. Als de pas voor het eerst is geruimd, rijdt u door een betoverend witte wereld met hoge sneeuwwanden. Ook het najaar buiten de vakanties heeft zo zijn bekoringen: terwijl het in het dal aan de zuidkant nog dertig graden is, dwarrelt de eerste sneeuw op de top neer en zakt de temperatuurmeter in de auto richting vriespunt.


WHERE TO SLEEP

Tourguide

Caschu Alp Boutique Design Hotel Stoos, Altdorf Op 1300 meter hoogte ligt dit kleine paradijs met panoramisch uitzicht op de Alpen. De tien kamers zijn modern ingericht en het restaurant serveert lekkere gerechten waaronder huisgemaakte pasta. In de kleine spa voorzien van hot tub, infraroodcabine en sauna met Himalaya-zout is het heerlijk ontspannen na een lange dag rijden.

Gotthard Nog één pas, nog één haarspeldbocht, misschien nog een colletje als dessert? Liefst zou je eindeloos doorrijden. Maar buiten de asfaltspaghetti valt er in deze omgeving nog veel meer te genieten.

Hotel Crown, Andermatt Dit in 2014 gebouwde hotel is het eerste elektrosmogvrije hotel van Zwitserland. Op slechts driehonderd meter van de kabelbaan Andermatt is het ook nog eens mogelijk om even een afdaling mee te pakken. Of, iets minder actief, strijk neer in de stijlvolle bar en lounge met knisperende openhaard.

tekst

Romantik Hotel Schweizerhof, Grindewald Dit hotel biedt een fantastisch uitzicht op de berg Eiger. Daarnaast beschikt het over een binnenzwembad, gastronomisch restaurant en spa met Finse sauna, stoombad en Kneipp-baden. De luxe loungebar heeft een openhaard en in de tuin komt u heerlijk tot rust.

de goede Aziatisch-Zwitserse keuken van het restaurant van het luxe hotelcomplex The Chedi. Er staat voor ieder wat wils op het menu. Het restaurant serveert ook ontbijt, brunch en lunch, en vooral het brunchbuffet is een waar feest. Caseificio del Gottardo, Airolo Denk je aan Zwitserland, dan denk je aan kaasfondue. Bij Caseificio del Gottardo serveren ze niet alleen een heerlijke kaasfondue en allerlei andere kaasgerechten, ze hebben ook een kaasmakerij waar je als bezoeker kunt ontdekken hoe kaas gemaakt wordt. En als u er helemaal geen genoeg van kunt krijgen: er is ook een winkel.

Hotel Crown.

Chalet Stella Alpina.

Ristorante Forni, Airolo In dit knusse restaurant eet u heerlijk Italiaans. U kunt kiezen uit verschillende samengestelde menu’s met meerdere gangen of a-la-cartegerechten. Ook is er een uitstekende en uitgebreide wijnselectie. Laat u adviseren, bij de meergangenmenu’s is een wijnarrangement mogelijk. Dit restaurant heeft alles voor een avondje uitgebreider tafelen.

Baeren Restaurant & Rooms, Andermatt Deze herberg combineert een robuuste uitstraling met aangename luxe. In het bekroonde restaurant met Franse en Italiaanse invloeden komt u zeker aan uw trekken. Het personeel staat klaar om u van alle gemakken te voorzien. Chalet Stella Alpina - Hotel and Wellness, Bedretto Midden in het hart van de Zwitsere Alpen op 1500 meter ligt dit heerlijke chalet, ten zuiden van de Gotthardpas. Tot uw beschikking staan een spa met sauna en hot tub, een fitnessruimte, een terras en een relaxruimte. Daarbij is de vallei uitermate geschikt voor wandelingen.

Romantik Hotel.

WHERE TO EAT Esstragout, Altdorf Een ware verrassing in het traditionele dorp Altdorf. Verstopt in een industrieel gebouw bevindt zich dit ruim opgezette en moderne restaurant. De keuken van Esstragout mixt Europese met oosterse smaken, wat verrassende en smaakvolle combinaties oplevert. De borden worden opgemaakt als ware kunstwerkjes. Ristorante Pizzeria Da Sergio, Altdorf Zo dicht op Italië kan het bijna niet anders dat je ergens fatsoenlijk pizza en pasta moet kunnen eten. Dat kan inderdaad bij Da Sergio, waar ze volgens velen de beste pizza in de regio serveren. Zo lekker, dat je het meestal niet bij een enkel bezoekje houdt. The Restaurant at The Chedi, Andermatt Hier eet u als u zin hebt in een luxe avond. Geniet van de warme inrichting, de comfortabele stoelen en

Anouk Blom

The Chedi Andermatt.

Een avond op chic? Dan zit u bij the Chedi Andermatt goed Romantik Hotel.

85

Chalet Stella Alpina.

Romantik Hotel.


Arctic Experience

Op poolexpeditie met McLaren De Pure McLaren Arctic Experience is zonder twijfel bucketlist material voor iedere supercar-liefhebber. Boven de poolcirkel onder ultieme winterse omstandigheden genieten en de grenzen opzoeken van de McLaren 570S.

IJ

s en sneeuw zijn perfect om de grenzen van een auto te verkennen en tegelijk heel veel extra rijvaardigheid op te doen. Maar daar is wel iets meer voor nodig dan een gemiddelde Hollandse kwak­ kelwinter. Voor het echte avontuur reist u in januari af naar het Finse Ivalo, op driehonderd kilometer boven de poolcirkel, voor de Pure McLaren Arctic Experience. Daar staat een McLaren 570S voor u klaar voor een rijervaring om niet snel te vergeten.

PERFECTE DRIFT

De Pure McLaren Arctic Experience beslaat vier enerverende dagen. Op de eerste dag landt u op Iva­ lo en wordt u welkom geheten in de buitengewoon luxe en exclusieve Javri Lodge. Dag twee en drie zijn intensieve rijdagen. Op de Test World Tracks staan drie winterse rijsessies van dertig minuten

per bestuurder op het programma tijdens de och­ tendsessie. En na de typische Lapse lunch zelfs vier halfuurssessies. Het doel van de rijvaardigheids­ cursus met sneeuw en ijs als ondergrond is onder meer om meer inzicht te krijgen in grip en tractie. U leert omgaan met onder­ en overstuur en hoe u perfect gecontroleerd kunt driften. Ondertussen leert u steeds beter het grensgebied van de McLaren 570S kennen – en dat is precies het gebied waar de auto echt tot leven komt en zijn bestuurder het meeste plezier biedt.

FOCUS OP RIJDEN

De Test World Tracks bieden een grote variëteit aan parcoursen. Van ijs tot sneeuw als ondergrond en van helling tot vlak. Door het kleinschalige karak­ ter – elke training is gelimiteerd tot tien deelne­ mers met op elke twee deelnemers een zeer erva­ ren instructeur – ligt de focus echt op het rijden. Deze rijcoach legt de basisprincipes per oefening uit, waarna het een kwestie van trial&error is. Stap

U leert het grensgebied van de McLaren steeds beter kennen – precies het gebied waar de auto echt tot leven komt


D ATA De Pure McLaren Arctic Experience is zeer exclusief en per shift gelimiteerd tot maximaal tien rijders. In totaal staan er in januari 2017 vijf shifts geagendeerd, te weten: Shift Shift Shift Shift Shift

1: 12-15 januari 2: 15-18 januari 3: 18-21 januari 4: 22-25 januari 5: 25-28 januari

De verwachting is dat de vijf shifts snel worden volgeboekt, dus reserveer op tijd.

U KUNT KIEZEN UIT DRIE PA K K E T T E N : Indivual Package 1 rijder – 12.500 Britse pond Couple Package 1 rijder, 1 niet-rijder – 16.000 Britse pond. De niet-rijder kan deelnemen aan diverse activiteiten, van Finse kooklessen tot rooksauna en skiën Couple Package 2 rijders – 22.450 Britse pond

voor stap leert u te driften, te spelen met snelheid en de positie van de auto in te schatten. De duo’s van twee deelnemers per auto worden geselecteerd op ervaring. U zit dus altijd met iemand in de auto die de diverse vaardigheden in gelijke mate in de vingers heeft.

A ANMELDEN Aanmelden kan via Saiqa Akram, McLaren Experience Sales Specialist, via saiqa. akram@mclaren.com. Bij haar kunt u ook terecht als u een pakket op maat wilt.

PRESIDENTIEEL VERBLIJF

Avontuurlijk wordt het wel, afzien niet. Diverse Ame­ rikaanse presidenten en The Queen of England gin­ gen u namelijk voor in het voormalig buitenverblijf van de Finse president waar u overnacht. De luxe Javri lodge in de wildernis wordt nu gerund door een Michelinchef. De ruime kamers, het binnen­ zwembad en twee sauna’s; na een dagje intensief sturen in een winters landschap komen ze u hele­ maal toe. En hoewel het draait om het rijden, zijn een spectaculaire sneeuwmobiel­safari en huskyrit tegen het decor van het mystieke noorderlicht inbe­ grepen in het programma. Bij temperaturen van ­12 tot ­50 graden Celsius. Want het is winter of niet.

Heeft u vragen of wilt u meer algemene informatie over de Arctic Experience, kijk dan op louwmanexclusive.nl/ experience.

87


Service Excellence

Glansrijk & krasvast Voor een optimale bescherming van uw auto kan deze worden afgeleverd met de keramische coating van Ceramic Pro. Importeur Ewald Jagdew vertelt over de talloze voordelen van zijn gepatenteerde productlijn. tekst en beeld

Mike Raanhuis


H

et lijkt monnikenwerk. Met microscopische precisie wordt iedere vierkante millimeter carrosserie van de McLaren 675 LT voorzien van een flinterdun maar ijzersterk laagje vloeibare keramiek. Zelfs de binnenkant van het tankklepje wordt niet overgeslagen. Het resultaat is verbluffend. Door de keramische laag is de glans van de lak onwerkelijk mooi en diep. Aan het werk is Sander van ’t Ende, reconditioner bij Louwman Exclusive met twintig jaar ervaring. Hij is door Ceramic Pro opgeleid om deze hightech coatings te kunnen aanbrengen. Dat is de voorwaarde om net als Louwman Exclusive officieel Ceramic Pro-dealer te worden. Klanten zijn unaniem lyrisch over de behandeling, die ze bij de aflevering van hun auto of naderhand bestellen. Door de coating ontstaat er een 3D-effect dat de glans extra diepte geeft waardoor de lijnen van de auto nog beter tot hun recht komen. Bovendien – misschien nog wel belangrijker – krijgt de lak een beschermend pantser met zeer hoge kras- en slijtvastigheid.

Sander van ’t Ende brengt de coating vakkundig aan. als geen grip meer op de autolak. Je moet het zo zien: iedere autolak heeft poriën en daar gaat vroeg of laat vuil in zitten. Met onze keramische coating maken wij die poriën dicht zodat vuil zich niet meer kan hechten”, legt Jagdew uit. “De lak wordt tevens hittebestendig, tot wel 750 graden Celsius.”

NANO-KERAMIEK

Ewald Jagdew is importeur van deze gecertificeerde coating en legt uit wat de specifieke voordelen zijn van de behandeling. Allereerst: wat is Ceramic Pro precies? “Zonder al te technisch te worden: Ceramic Pro is gebaseerd op moleculaire verbindingen, waarbij de nano-keramische laag een permanente verbinding aangaat met de lak van de auto. Er is ruim tien jaar onderzoek voorafgegaan aan deze revolutionaire techniek.” Door de verkregen hardheid en de vuil- en UVbestendigheid, wordt Ceramic Pro toegepast in onder meer de luchtvaart, de marine en de zware industrie. Bovendien is de behandeling geschikt voor uiteenlopende oppervlaktes, zoals lak, glas, aluminium, stof, leer, plastic, rubber, carbon, en zelfs matte laksoorten. Daardoor zijn auto’s ook extreem geschikt om een Ceramic Pro-behandeling te ondergaan. “Klanten kiezen voor Ceramic Pro om hun auto optimaal te beschermen, maar ook voor de extreem diepe glans. We brengen meerdere keiharde lagen over elkaar aan die elkaar versterken. Bij lichte schades is het dan niet de autolak die krast, maar de laag Ceramic Pro. En het mooie is, bij verwarming kunnen wij die kras in veel gevallen laten ‘versmelten’ zodat je er niets meer van ziet.” Er zijn vijf verschillende Ceramic Pro-pakketten beschikbaar: Sport, Brons, Zilver, Gold en Platinum. Deze laatste twee zijn permanent, krijgen de meeste lagen en komen met een levenslange garantie. “Krassen, vogelpoep, vuil en aanslag krijgen zo goed

KLEIGUM

Hoe gaat de behandeling in zijn werk? “Allereerst inspecteren we de auto heel grondig, waarna hij een uitgebreide wasbeurt krijgt. Vervolgens behandelen we de lak met een speciale kleigum. Deze klei zorgt ervoor dat ál het vuil uit de poriën van de lak komt. Vervolgens checken we met een extreem felle led-lamp of en waar de auto krassen heeft. Hierna polijsten we de auto stapsgewijs zodat de krassen verdwijnen. We brengen hiermee tevens de kleur helemaal terug in oorspronkelijk staat. We doen er dus alles aan om de auto eerst zo strak en origineel mogelijk te maken. Alles staat of valt met een grondige voorbereiding. Onze grondregel is: hoe strakker de auto, hoe beter het eindresultaat. De tweede dag beginnen we met het coaten en wordt de eerste laag Ceramic Pro aangebracht. Dit doen we deel voor deel. En ja, we coaten alles: van de uitlaten tot aan de remklauwen en de wielen – die demonteren we ook om overal goed bij te kunnen. De wielen krijgen trouwens een extra harde coating omdat ze het zwaarder te verduren krijgen, denk maar eens aan teer en remslijpsel.” En wat te doen bij schade? “Die kan gewoon worden gerepareerd, waarna wij de coating nog een keer aanbrengen. Het verschil is absoluut niet te zien en de laag is weer net zo hard als voorheen.”

‘We coaten alles: van de uitlaten tot aan de remklauwen en de wielen’

UITKUREN

Het fascinerende aan Ceramic Pro is dat er bij elke regenbui een ‘selfcleaning effect’ in werking treedt. Je ziet het vuil met de regendruppels van de auto afdruipen. Ewald Jagdew: “Na het aanbrengen van alle lagen wordt de auto onder een infraroodlamp geparkeerd. Dit noemen we uitkuren. Na 48 uur is de auto klaar om opgehaald te worden, maar het kuringsproces duurt in totaal twee weken. Dan pas is de coating echt volledig uitgehard. Hij mag wel nat worden, maar wassen mag pas na twee weken, dan is de coating namelijk op z’n allerhardst. Na twee weken kom je terug, kijken wij hem helemaal na en natuurlijk volgt er een wasbeurt. We adviseren een Ph-neutrale shampoo te gebruiken die bij Louwman Exclusive te koop is. Ook adviseren we om na een jaar nogmaals terug te komen. We brengen dan indien gewenst een onderhoudswax op de coating aan, maar de eigenaar mag dit natuurlijk ook zelf doen.”

89

DE CERAMIC PRO-PAKKETTEN PLATINUM Vanaf €2.000 GOLD Vanaf €1.500 SILVER Vanaf €750 BRASS Vanaf €500 SPORTS Vanaf €250 Wilt u meer informatie? Neem dan contact op met Louwman Exclusive.


Gear

Baden in luxe Wat is er nu lekkerder dan een luxe bodycrème, exclusief parfum of rijke showergel? De mooiste badproducten van Casamorati en SHAY & BLUE, verkrijgbaar via louwmanexclusive.com/shop beeld

Van links naar rechts: Casamorati Dama Bianca Hair Mist (30ml, €65) Casamorati Lira Eau de Parfum (30ml, €85) SHAY & BLUE Blood Oranges Body Hand Wash (200ml, €22) SHAY & BLUE Blood Oranges Eau de Parfum (100ml, €80) Casamorati La Tosca Eau de Parfum (100ml, €255) Casamorati Gran Ballo Eau de Parfum (100ml, €255) SHAY & BLUE Atropa Belladonna Eau de Parfum (100ml, €80) Casamorati Lira Body Cream (200ml, €120)

Lodewijk Duijvensteijn


Day in a life

Perry Oosting Invited schuift elk nummer op de passagiersstoel van een Very Interesting Person. Wat staat er vandaag op het programma? Dit keer de vrijdag 26 augustus van Perry Oosting (55), sinds vorig jaar CEO van Hasselblad. TeKST

Lilianne van den Brekel

6.00 uur

‘Ik ben beter geworden in reizen, ik slaap in het vliegtuig beter dan in mijn eigen bed’

Ik ben net geland vanuit Guangzhou na een bezoek aan DJI in Shenzhen. Deze bekende dronebouwer is een van onze shareholders. Ik heb later vandaag een productmeeting op ons hoofdkwartier in Zweden. Ik heb een korte tussenstop in Amsterdam en vlieg dan door naar Göteborg. Sinds 2015 woon ik weer in Nederland; daarvoor in Canada, de VS, Duitsland, Italië en Londen. Ik woon in Amsterdam en werk in Göteborg. Ik ben wel beter geworden in het vele reizen, in die zin dat ik tegenwoordig in het vliegtuig beter slaap dan in mijn eigen bed. De lucht in een vliegtuig is altijd slecht, dus het blijft vermoeiend. Maar de reis wordt wel routine. Je weet de weg en hoeft niet te kijken waar je moet zijn. Ik heb een KLM-kaart en neem de priority lane. Het is net als die film ‘Up in the air’ met George Clooney. Die zag ik trouwens in het vliegtuig en heb ik afgezet. Ik weet daar al alles van!

9.30 uur

innovatieve truezoom ontwikkeld met ten times optical zoom. Die kun je eenvoudig met een magneet aan je telefoon klikken. Het product komt ook in Nederland op de markt en gaat €249 kosten.

17.00 uur

Ik vermoei jullie verder niet met mijn kantoorwerk, waar ik tot ongeveer 19.30 uur mee bezig ben.

20.00 uur

In het Radisson Blu Riverside Hotel eet ik snel en bel mijn vrouw. Ik ga vroeg naar bed, want nu komt de vermoeidheid. Ik ga dan niet nog even de fitnessruimte in. Ik zie andere CEO’s dat vaak wel doen, die willen een soort superman zijn. Ik denk dan: je werkt al zo hard, doe even rustig aan. Ik houd van koken en ben graag in ons huis in Florence. Dat vind ik dan weer heel ontspannend.

Op het vliegveld van Göteborg neem ik een snelle douche, en dan meteen door naar kantoor. De productmeeting gaat over onze special edition ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van Hasselblad. We praten over design, marketing en communicatie.

11.30 uur Na de meeting vertrek ik naar Göteborg-Stad voor de fotoshoot van de special edition.

13.00 uur

In de stad heb ik een snelle lunch met de vicevoorzitter van Volvo in Göteborg. Ik neem water en rivierkreeftjessalade, want daarvoor is het nu het seizoen. Geen alcohol; dat is geen goed idee als ik net uit het vliegtuig kom. We houden het kort. De lunch is vooral vriendschappelijk, al hebben we ook een zakelijke link. Volvo is het belangrijkste bedrijf in Göteborg.

15.00 uur

Terug op kantoor komen we bij elkaar voor de voorbereiding van de tweejaarlijkse Fotokina in Keulen, de grootste fotografiebeurs. Wij hebben daar een grote stand en introduceren er altijd onze nieuwe producten. Dit jaar is dat natuurlijk de special edition. Ik kan verklappen dat die is gebaseerd op de X1D, die we in juni hebben gelanceerd. De Fotokina reikt ook de Hasselblad Masters uit, een prestigieuze fotoprijs. Anton Corbijn won in 2011 en ook dit jaar zijn twee Nederlanders genomineerd: David Peskens in de categorie natuurfotografie en Lars van de Goor bij de landschappen. In de jury zitten onder meer de wereldberoemde fotografen Anne Geddes en Tim Flach.

16.00 uur Het is tijd voor een conferencecall met Motorola Chicago. We hebben samen voor de IFA in Berlijn een

91

500 C uit 1957.

Over Hasselblad In 1941 begon Fritz Victor Hasselblad met het maken van fotocamera’s voor de Zweedse luchtmacht. De 500 C uit 1957 werd het boegbeeld van het Zweedse merk, dat marktleider is in middenformaatcamera’s voor professionele fotografen. Voor het 75-jarig bestaan is een indrukwekkende nieuwe camera geproduceerd met 50 megapixels. Hij is te koop vanaf €7.900.


VOOR EXCLUSIEF WONEN AMSTERDAM | AMSTELVEEN | AERDENHOUT | HAARLEM | HEEMSTEDE

DUINLUSTWEG 16

OVERVEEN / GEM. BLOEMENDAAL

AMSTELDIJK ZUID 195

AMSTELVEEN

Het landgoed ‘Duinlust’ is een uitzonderlijk geheel. De historische buitenplaats, uitgevoerd in neorenaissancestijl, verrees in 1882 aan de rand van de Overveense duinen, vlakbij Amsterdam, waar bos- en zeelucht zich mengen. Het imposante landhuis met omliggend park ademt historie en tijdloze charme. Een stijlvolle familieresidentie met talloze gebruiksmogelijkheden.

Dit luxe landhuis en het naastgelegen koetshuis hebben een prachtige ligging aan het doorgaande vaarwater van de Amstel. Aan de achterzijde heeft u een ongerept uitzicht over weilanden en water. Hier geniet u van de rust van het buitenleven, maar dan wel met alle geneugten van de stad binnen handbereik.

• • • •

• • • •

Woonoppervlakte 2.260 m2 en perceelgrootte van 10.800 m2 Rijksmonument met rijke historie op een absolute toplocatie Eventuele fiscale voordelen i.v.m. verkrijgen NSW status Vraagprijs € 8.750.000,- k.k.

DEN ILP 201

DEN ILP

Woonoppervlakte ca. 362 m2 en perceel van ca. 1.500 m2 Volledig gerenoveerd en v.v. alle denkbare faciliteiten Geheel v.v. eikenhouten vloeren en deels vloerverwarming Vraagprijs € 2.595.000,- k.k.

VOGELENZANGSEWEG 5

AERDENHOUT

Puur Genieten op landgoed ‘In ’t Groene Veld’. Wonen direct aan het prachtige beschermd natuurgebied ‘Het Ilperveld’ in een geweldige luxe stolpboerderij. Hier geniet u van de rust en het buitenleven, met ook alle geneugten van de grote stad binnen handbereik. De unieke combinatie van antieke en moderne elementen maken deze woonboerderij tot een zeer unieke en luxe woning.

Landhuis ‘Koekoeksduin’: rust en ruimte op een door bossen omsloten eigen park van bijna 12,5 hectare. Een landhuis dat van alle moderne gemakken is voorzien, zoals garages, zwembad met fitness, tennisbaan, liftinstallatie en personeelswoningen. Het gehele complex is zorgvuldig en luxueus gebouwd en is in 1999 volledig gerenoveerd.

• • • •

• • • •

Woonoppervlakte 540 m2 en perceelgrootte van 31.500 m2 Stijlvol verbouwd met gebruik van oude materialen Uniek gelegen met geweldig uitzicht over de natuur Vraagprijs € 2.500.000,- k.k.

DE LAIRESSESTRAAT 16 | AMSTERDAMZUID | T +31 020 676 66 33 | INFOHEULEMAKELAARS.NL FREDERIKSPARK 1 | HAARLEM | T +31 023 737 04 68 | HAARLEMHEULEMAKELAARS.NL KIJK OP HEULEMAKELAARS.NL VOOR ONS COMPLETE AANBOD

Woonoppervlakte 1.168 m2 en perceelgrootte van 12,5 ha Gelegen tussen de duinen, nabij het strand, dicht bij Haarlem Recreëren, wandelen en fietsen op uw eigen perceel Vraagprijs € 7.900.000,- k.k.


Autobiography

‘Autorijden zoals het bedoeld is’ Je bent wat je rijdt. Daarom is een terugblik op iemands autoverleden minstens zo veelzeggend als een biografie. Voor Nico Zonneveld (65) gaat er weinig boven een Morgan, maar andere merken schuwt hij zeker niet. Zolang er maar een stevige motor in ligt. TeKST

Lilianne van den Brekel beeld Sander Nagel

A

an het begin van Nico’s autocarrière in 1969 geeft zijn eerste auto, een 2CV, al meteen blijk van zijn liefde voor het open rijden. En het Spartaanse. En het eigenwijze. “We reden ermee naar het strand: bank eruit en zonnen maar. Heerlijk. Eigenlijk kun je heel vaak open rijden.”

MORGAN AERO 8

“Mijn eerste Morgan, nieuw gekocht in 2002. An old gentleman in a new coat.” De quartz blue Aero 8 heeft 300 pk dankzij een 4,4-litermotor V8 van BMW. “Met die auto trekken mijn vrouw Jenny en ik steeds de aandacht. Als ik een euro had gevraagd voor elke foto die is gemaakt, had ik hem al terugverdiend! Dat maakt het rijden in die auto nog leuker. Dit model was een revolutie in Morgan-land. Je hebt er iets mee of niet. Bij de Morgan-club was het eerst van: ‘Oh, dat is geen Morgan.’ Dat is wel bijgedraaid hoor. Ik had altijd al iets met het merk, maar als nuchtere Noord-Hollander weet ik dat je het eerst moet verdienen. Het rijden is echt een sen-

satie – zonder liflafjes. Er is in al die jaren weinig veranderd. Zo kun je je voet niet neerzetten bij het koppelen. Je duwt dat pedaal naar voren en dat kost best kracht. Te weinig gas betekent dat hij afslaat; bij te veel gas sta je achterstevoren. De beleving kan ik nauwelijks beschrijven. Voor mij is dat autorijden zoals het bedoeld is.”

MORGAN LE MANS 1962

De Morgan smaakte naar meer. “In 2004 belde Louwman. Er stond een uniek model Le Mans 1962 in de showroom, ook uit 2002. Toch maar even kijken, dacht ik.” Niet veel later stond de klassiek groene Engelsman te blinken op de oprit. Met een

Rover V8-motor, uiteraard. “Er zijn er maar tachtig van gebouwd: veertig met een achtcilinder en veertig met een viercilinder. Dit is auto nummer drie, met certificaat. Dit is de enige, origineel op Nederlands kenteken geleverde Plus 8 uit die serie.”

MORGAN 3 WHEELER

En dan is er nog de paarse driewieler, een iconisch model van Morgan. “Ik kocht hem in 2005. Het is een japmotor, V-twin, met twee keer 550 cc. Puur plezier. Nu maakt Morgan ze weer nieuw, maar deze is uit 1929.”

MORGAN PLUS 4SS

“Ik race in het Nederlands Kampioenschap Historische Toerwagens en GT’s voor auto’s van 1960 tot en met 1965. Dat doe ik met een rood-zwarte Morgan uit 1963, die ik kocht in 2006. De auto is geprepareerd voor het racen en gerestaureerd, met onder de kap een viercilinder-TR4-motor van Triumph. Mijn vier Morgans geven een aardig beeld van de modellen en de fases van Morgan.”

ASTON MARTIN DB9 Nico Zonneveld heeft vier Morgans, waaronder deze Aero 8.

Signature Met een compagnon had de in Sint Pancras geboren en getogen Nico Zonneveld 22 jaar lang een goedlopend bedrijf in dakelementen, vooral bestemd voor de bungalowmarkt. Acht jaar geleden verkocht hij het. Lachend: “Ik heb een kans gepakt, zo noemen ze dat geloof ik. Ik wilde voor mijn zestigste stoppen. Mijn compagnon was dertien jaar jonger, maar hij stopte ook. Het kostte me een paar slapeloze nachten, maar toen we de knoop hadden doorgehakt, heb ik het geen dag gemist. Het is bij mij alles of niets.”

93

“Met deze auto uit 2006 kun je redelijk snel je rijbewijs kwijtraken, haha. Ik wilde hem ooit verkopen, maar het kwam er niet van. Een mooiere auto heb ik nooit gehad. Een tijdloos model met twaalf cilinders en een fantastisch geluid, maar toch… Na vijftig kilometer op onze snelwegen voelt hij als een ‘gewone’ auto. Een Morgan blijft altijd leuk.”

VOLVO XC90

“Als werkpaard heb ik al jaren een Volvo; eerst een S80 en nu een XC90 uit 2008, voor de racetrailer. Ik vind de nieuwe XC90 prachtig, maar die heeft maar vier cilinders, met van die jagende turbo’s. Dat vind ik niks. Er moet wel wat onder je voet zitten als ik met de trailer met de raceauto en alle spullen erin rijd. Een achtcilinder gáát gewoon, en het blijft rustig in de auto.”


Webshop

Let’s shop for presents! Het is altijd weer een kunst om leuke, verrassende cadeaus te vinden. In onze webshop vindt u volop inspiratie. Hier alvast een fijne selectie voor schoen of kerstboom. Prettige feestdagen!

ROLLS-ROYCE

Schaalmodel €220 Pennen vanaf €48 Spirit of Ecstasy €460

LAMBORGHINI Reistas, set van twee €950 Kinderkoffer €75 Op afstand bestuurbare Aventador €65


MORGAN Creditcardhouder €32 Reistas €275 Thermobeker €25 Schaalmodel €225 Beanie €19

MCLAREN

Reistas, set van twee €1.838 Schaalmodel €400 Cap vanaf €29

M eer infor mat i e ?

Kijk op louwmanexclusive.com/shop of bel met (030) 221 21 21. MASERATI

Gevoerd jack €200 Poloshirt vanaf €75 Schaalmodel €190 Horloges vanaf €140 Sleutelhanger vanaf €25

BENTLEY

Beer €59 Schaalmodel €299 Parfums vanaf €80

95


Invited

Exclusive Rally Maximaal vijftig equipes met oogverblindende bolides. Genieten van de mooiste routes over de Veluwe. Geen toerrit maar een serieuze rally: de Louwman Exclusive Rally. beeld

Ansho Bijlmakers

Competitieve equipes, mooie bolides, een uitdagende route en fijne culinaire onderbrekingen. Dat waren de smaakvolle hoofdingrediënten van de allereerste Louwman Exclusive Rally die op zondag 4 september werd verreden. Een droom die uitkwam. Aan de start verscheen een indrukwekkende line-up, van kersvers (McLaren 570GT) tot klassiek (Ferrari, Morgan), en van voorname limousine (Bentley, Rolls-Royce) tot hardcore rally- of racekanon. Volop genieten dus voor de deelnemers, maar ook voor het publiek. Tussen de start en finish in de showroom in Utrecht lag een prachtig, uitdagend parcours, dat voor zowel ervaren als beginnende rallyrijders volop vertier bood. De Rally werd omlijst met een heerlijke lunch bij Bilderberg Hotel ’t Speulderbos, en afgesloten met een diner tussen de exoten in onze showroom, waar ook de wisseltrofee werd uitgereikt aan de equipe Jesse Kuijper en Rob Ernst. Van harte gefeliciteerd heren! We kijken verguld terug op een geslaagde dag en zijn ondertussen druk bezig met het realiseren van de tweede editie. Tot in september 2017!

COMING UP: 2016

8 - 12 DECEMBER: Masters of LXRY

2017 JANUARI: Pure McLaren Arctic Experience FEBRUARI: Master Maserati’s SnowMaster Experience 9 - 19 MAART: Geneva Motor Show 17 - 19 MAART: Capital Cars & Classics 8 - 9 APRIL: GT Weekend 18 - 21 MEI: Bcause Expo Rally 9 - 10 JUNI: Bcause DomDomDom Rally 14 - 18 JUNI: Rally Le Mans

You’re invited! Wilt u de volgende Louwman Exclusive Rally of een van onze andere bijzondere evenementen niet missen? Meldt u zich dan aan voor onze nieuwsbrief via louwmanexclusive.com/invited. Zo blijft u op de hoogte van alle lifestyle-evenementen, interessante aanbiedingen, rij-ervaringen en het laatste modelnieuws. You’re invited!

29 JUNI: Bcause Business Tour 26 - 27 AUGUSTUS: Morgan Run for the Hills SEPTEMBER: Louwman Exclusive Rally 5 - 10 SEPTEMBER: Goodwood Rally 27 SEPTEMBER - 1 OKTOBER: Bcause Miles of Mystery 10 - 12 NOVEMBER: Bcause Barones de la Bolide Kijk voor meer informatie op louwmanexclusive.com/experience


Gear

A girl‘s best friend

Met de klok mee: Collier hart 18k roségoud, witte diamant (€12.195, Gassan) Ring 18k witgoud, witte diamant (€12.739, Leo Pizzo) Collier bloem 18k witgoud, witte diamant (€7.635, Leo Pizzo) Armband 18k witgoud, witte diamant (€1.970, Marco Bicego) Collier vlinder 18k roségoud, witte diamant (€783, Gassan) Oorbellen 18k roségoud, amethist en witte diamant (€6.900, Gassan) Collier rondje 18k roségoud, witte diamant (€567, Gassan).

Wat geef je een dame die alles al heeft deze feestdagen? Prachtige juwelen van Gassan, want daar kan ze nooit genoeg van hebben. beeld

Lodewijk Duijvensteijn

97


Column

Leuke mafkezen

A

ls je iemand wilt leren kennen, volstaat tegenwoordig een blik op diens Facebookpagina. Je weet dan precies wat en wanneer er door de bewuste persoon gegeten wordt en wanneer de poes jarig is. Maar je leert ook dat dochterlief een schaap speelde tijdens het kerstspel en dat er al nieuwe begonia’s aan het balkon hangen. Je staat toch maar mooi in je hemd als je dat allemaal níét weet als de man/ vrouw in kwestie ineens voor je staat. Dit indachtig heb ik voor iedereen die niet zo vaak bij Louwman Exclusive over de sneeuwwitte tegelvloer loopt wat ouderwets speurwerk op de sociale media verricht. Zodat u het bedrijf en de mensen die er werken een beetje leert kennen.

‘Geen wóórd over de eetlust van hun hond of de bloemetjesjurk van oma’

Ik moet u zeggen, ik heb mij kostelijk vermaakt, maar ik leerde niets. Het gaat daar maar over één ding: auto’s. Ik zag van alles langskomen, van Rollsen tot Lexussen, van Morgans tot McLarens en van Ferrari’s tot Maserati’s. Logisch, daar verdienen ze hun geld mee. In dat verband keek ik ook niet op van een aflevering van Louwmans eigen autoprogramma, een impressie van Louwmans eigen rally en beelden van sponsordiners in Louwmans eigen showroom. Eentje zelfs met Jan Lammers als spreker. Voorts zag ik acteur Rutger Hauer een Nina Brinkje doen bij een Morgan Aero8 en vond ik een foto van een blauwe McLaren voor een rij windmolens. Dat was vermoedelijk een poging de auto klimaatneutraal neer te zetten. Je kunt van een McLaren veel zeggen, maar klimaatneutraal is-ie niet. Ach, Facebook hè? Allemaal niet erg, het is immers de bedrijfspagina. Maar vervolgens toetste ik wat namen in van personeelsleden. Wat denkt u? Berichten (vakterm: posts) over… auto’s. Zelfs nauwgezet speurwerk in hun virtuele privédomein leerde mij niets. Geen wóórd over de eetlust van hun hond, over de bloemetjesjurk van oma, of er filatelisten tussen zitten en of zij van doperwten dan wel sperziebonen houden. Niets, niets, niets! Auto’s, dié zetten ze op hun Facebookpagina. Bij eentje las ik over een elektrische McLaren-speelgoedauto. Bij de ander over een trailer met héél grote Morgan-sticker erop. En weer een ander laat de nieuwste Lexus zien. Iemand (laten we hem voor het gemak ‘Het Verschijnsel S’ noemen) duwde tijdens de gezinsvakantie in een warm land zelfs een iPhone in de handen van zijn nietsvermoedende zoon om zomercolumns over auto’s te maken. Zo-mer-co-lumns.

Carlo Brantsen

Het is mij duidelijk. Ze lijden allemaal aan dezelfde kwaal daar, bij Louwman Exclusive. Ze handelen niet alleen in auto’s, het is hun léven. En wat doen zij als er een bedrijfsuitje is? Dan gaan ze niet koken, kajakken of milieuvriendelijk survivallen, maar doen ze een lange leren jas aan en gaan ze op Solexen rondscheuren. U bent dus gewaarschuwd, waarde lezer. Wie bij Louwman Exclusive binnenloopt, betreedt een bijzonder bedrijf. Gerund door autogekken. Ogenschijnlijk zonder privéleven. 24/7 in touw. De leukste mafkezen die er zijn.

(1959) is hoofdredacteur van CARROS Magazine en ‘de Auto’ (KNAC), heeft een wekelijkse autorubriek bij AVROTROS en is met regelmaat als expert te gast in radioen tv-programma’s.


INVITED magazine #2  

Het beste uit de wereld van Louwman Exclusive

INVITED magazine #2  

Het beste uit de wereld van Louwman Exclusive

Advertisement