Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel

Page 1


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel Opmerking: deze inventaris werd opgesteld in 2009. Intussen zijn we zovele jaren verder en zoveel meer over onze geschiedenis te weten gekomen. Deze tijdsbalk is dus dringend aan vervollediging toe. Jaar 1112

maand, dag Maart 13

1125

1125 1133 1138 1138 1139 1147 1150 1180 1197 1220 1228

November 25

1232 1235 1238 1239 1240 1248 1256 1265

1268

Januari

Beschrijving Steenhuffel: Wennemaar, kastelein van Gent, schenkt een deel van het Mulnemerholt (het bos van de molenaar) te Steenhuffel (Stenhufle) aan de pas gestichte abdij van Bornem (die in 1120 met de abdij van Affligem zou verenigd worden). Dat is niet zo vreemd want Wennemaar, zoon van Lambrecht II en gehuwd met Lutgardus, was tevens heer van Bornem. Steenhuffel: Arnold (Arnulf) van Aarschot schenkt goederen, gelegen te Steenhuffel (maar ook te Malderen en te Buggenhout), aan Godfried met de baard, de hertog van Lotharingen en Brabant, ten behoeve van de door die laatste gestichte abdij van Affligem. Hieruit ontstond (volgens geschiedschrijver Beda Regaus van Affligem) de schepenbank van Steenhuffel. Malderen: Eerste teruggevonden vermelding van de naam “Mahl” (voor Malderen). Steenhuffel: Eerste vermelding van ridder Joannes de Marselare, zoon van Paridaen Van Ophem en Fulga Van Wanghe, heer van Marselare. Eerste vermelding van het Hof van Marselaer (plaats onbekend). Het is vermoedelijk in bezit van de familie van Ophem. Londerzeel: eerste vermelding van de naam Lundersella. Londerzeel: De bisschop van Kamerijk (Nicolas) schenkt (onder meer) (het voogdijschap over) de kerk van Londerzeel aan de abdij van Affligem. Voordien was deze kerk afhankelijk van de moederkerk te OsselBrussegem. Wouter van Craynhem (zijn nakomelingen worden later van Wange en vervolgens van Bouchout genoemd) ontvangt van de hertog van Brabant in 1147 grote domeinen in de wijde omgeving van Brussel. Londerzeel: Godevaert, Geraert en Jan Asschrijane nemen als vazallen van Arnout van Grimbergen deel aan de Grimbergse oorlog (tussen de heer van Grimbergen en de hertog van Brabant). Steenhuffel: Bisschop Rogier de Wavrin (bisdom Kamerijk) geeft de toestemming om in Steenhuffel een bidkapel te bouwen. Het land van Grimbergen wordt verdeeld tussen de oude tak van de familie (Berthout) (in o.a. Londerzeel) en de jonge tak (Van Grimberghen, Van Aa, Glyme) (in o.a. Steenhuffel en Malderen). Londerzeel: Geeraert IV, heer van Grimbergen, staat zijn tienden in Londerzeel af aan de abdij van Affligem. Steenhuffel: Eerste vermelding van de Schepenbank van Steenhuffel. Steenhuffel: Willem van Steenhuffel wordt vernoemd als vazal van Arnoul van Grimbergen. Steenhuffel: “Willem” van Steenhuffel ruilt met de abdij van Affligem een stuk grond, gelegen te Merchtem, voor een ander stuk tegen de kerk van Steenhuffel. Meteen ook de eerste vermelding van een kerk in Steenhuffel. Londerzeel: Vermelding van Gillis van Londersele, genaamd van Nursen. Trouwt met Elisabeth Van den Broecke van het gelijknamige hof te Malderen (het latere Groenhoven). Steenhuffel: Willem en Eggeric de Robbroc, ridders te Merchtem, verkopen gronden (o.a. gelegen in Steenhuffel) aan de abdij van Affligem. Londerzeel: Vermelding van de wijk “Sneppelaer”. In 1268 wordt ook een Henricus de Sneppelaer vermeld. (Vroegste verwijzing naar het latere Schaliënhuis?) Steenhuffel: Hendrik III, hertog van Brabant, schenkt vrijheden aan Steenhuffel. Er wordt aangenomen dat er hiermee een hoog, midden en laag gerecht aan de bevoegdheid van de schepenbank werd toegevoegd. Londerzeel: De heren van Grimbergen schenken tienden aan de abdij van Affligem. Steenhuffel: Gillis III van Wanghe x Catherina van Eppegem (geciteerd te Steenhuffel). Steenhuffel: Gielis III van Wanghe (Zoon van Daneel III van Craynhem) en zijn vrouw Catharina (wellicht Van Eppegem) verkopen 15 bunders grond gelegen te Merchtem, door hen in leen gehouden van de Aa's van Grimbergen, in 1265 aan de abdij van Afflighem voor 150 Leuvense Ponden. Voor een bedrag van 380 ponden verkopen ze aan dezelfde abdij 34 bunders gelegen te Merchtem en te Steenhuffel. Deze verkoop wordt, na het overlijden van Gielis, door zijn kinderen erkend op Reminiscere (d.i. de tweede zondag van de vasten van het jaar 1278 - 1279). Opmerking: de kinderen van Gielis van Wanghe zijn: Daneel V van Boechout, Paridaen, Gielis, Margaretha, Catharina en Beatrix. Sigerius Hobosch van Merchtem, staat met goedkeuring van de heer van Grimbergen (Leon d’Aa) en in ruil voor ieder jaar een paar nieuwe handschoenen, ten gunste van de abdij van Affligem, zijn opperleenheerschap

2


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1278 1290 1304

1310 1312 1312 1314 1315 1316 1321 1322

ca

1329 1329 1334 1336 1348 1349

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving af over de leenen van Adam de Hobosch, Henneman d’Ophem, Masselyn de Leest, Katharina (dochter van Paridaen d’Eppeghem; Jan de Penseghem, Jan de Suthert, Adam Backere, Boch de Honte en Hendrik de Sneppelaer. Steenhuffel: Daneel V van Boechout wordt geciteerd te Steenhuffel). Ook zijn broers Gielis en Paridaen van Boechout worden in Steenhuffel geciteerd in 1321, als cijnsplichtigen van de hertog van Brabant). Steenhuffel: eerste vermelding van Diepensteyn. Steenhuffel: Hendrik van Marselaer heeft een Hof van Marselaer te Steenhuffel. Het is een laathof van de Commanderie van Pitzemburg, 7 bunder groot met een watermolen. In een andere document van hetzelfde jaar wordt gezegd dat de heren van Pitzemburg tienden te Steenhuffel ontvangen van Jan Van Wijneghem, die getrouwd is met de Margriet Van Marselaer. Geeraert van Marselaer, derde zoon van Gielis en Prudentia van Oyenbrugghe, trouwt met een van Asschreyane uit Londerzeel. Steenhuffel: Oudste vermelding van de Marselaermolen te Steenhuffel, die hoorde bij het hof van Marselaer te Steenhuffel. Malderen: Hendrik van Marselaer heeft een hof van Marselaer te Malderen dat bestaat uit een woning, hoeve, een watermolen genaamd de Quaden Molen (eerste keer vermeld), 36 bunder land en 11 leenmannen. Steenhuffel: Op de Gijselberg heeft een veldslag plaats tussen verschillende heren van sommige heerlijkheden (bron. A. Wauters). Steenhuffel en elders: watersnood. Steenhuffel en elders: opnieuw watersnood. Malderen (en Londerzeel): Oudste vermelding van de Herbodinnemolen, een watermolen van Groenhoven op de Molenbeek, toen eigendom van Egidius van Mursen. Malderen: “Gielus en Clase van Marselaer, zonen van Janne, en Jan van Heyenbeke” stichten een kapelanie. hiervoor geven zij een cijns op hun erf Coevoirde en op de Quayemolen. Malderen: Gielis van Marselaer verdeelt zijn bezittingen tussen zijn 3 zonen: Jan, Hendrik en Nicolaes. Ida van Marselaer, dochter van Hendrik en Clara van Hamme, trouwt met Arnould van Ursene. Malderen: Begin van de oorlog tussen de hertog van Brabant en de graaf van Vlaanderen. De onlusten ontstaan in Malderen en slaan over richting Asse en Aalst. Steenhuffel: In de parochie worden 2 personen dood gebliksemd. 1336 is trouwens een jaar met veel onweer en wind. Steenhuffel: Jan van Marselaer bezit het Hof van Marselaer te Steenhuffel.

1408 1424

Malderen: Jan en Gillis van der Scage, schaliedekkers, dekken het koor van de kerk. (In het anniversarieboek van de kerk van Malderen worden deze heren echter vermeld in 1431, worden ze “meester” genoemd en is er nog sprake van een andere “Janne”, schaliedekker, dit alles ten tijde van pastoor Gillis Loscarde ! Malderen: Hendrick van Ursene, genaamd Van den Broecke, trouwt met Elisabeth van Marselaer. Steenhuffel: Het hof van Marselaer in de Instraat brandt af tijdens de Brabants-Vlaamse successieoorlog. Zeer strenge winter. Steenhuffel: Stichting van de cappelrije Van de Cloote. Londerzeel: Reynier van Londersele, dictus van Ursene, heer van Asschrijane, poorter van Brussel, overlijdt en wordt in het koor van de kerk van Londerzeel begraven. Malderen: Jan van Marselaer wordt samen met Hertog Wencelaus en zijn ridders gevangen genomen in de slag van Basweiler. Mits een hoog losgeld komen ze vrij. Steenhuffel: Aert van Steenhuffele ontvangt een vergoeding voor de schade die hij heeft geleden door zijn deelname aan de veldtocht van hertogin Joanna (nà 1371, slag van Basweiler), als krijger onder het vaandel van de heer van Rotselaar. Steenhuffel: Ridder van Marselaer is eigenaar van het hof van Marselaer te Steenhuffel. In het leenboek van Pitzemburg wordt in 1388 gesproken over Jan van Marselaer en “het huis en hof waar hij woont, en land gelegen tussen onzen beemd (dit is het gebied naast het Robbroek) en de Roest.” Malderen: Jan Van Marselaer laat op de kleine Molenbeek de Coevoetmolen bouwen. (Ergens tussen 1395 en 1400) Groot feest in Steenhuffel. Gielis Van Marselaer, de zoon van ridder Jan van de Bontestraat, hertrouwt met zijn stiefnicht en gebuur Isabella de Luu, de dochter van Gijzelbrecht de Luu van het Hof ten Berg in de Lakeman. Malderen: Het kerkhof wordt herwijd. Malderen: Oudste (niet betwistbare) vermelding van de windmolen, die eigendom is van Jan Van den Broecke (Groenhoven). Zeer strenge winter. Steenhuffel: Henri van Marselaer te Steenhuffel is erflaat van Pitzemburg.

1433

Steenhuffel: Joannes Van Marselaer helpt een gevangene ontsnappen en houdt hem een tijdlang verborgen.

1350 1356 1363 1368 1370

ca

Maart 3

1371 1374

21 december

1384 1390 1397 1402 1406

ca

3


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1438 1440

Augustus 3

1451 1459 1465 1464

Juli 16

1464

Juli 16

1470 1471 1475 1477

April 26

1477

1480 1480 1488

September 22

1503 1514

Juli 8

1517 1516

September 8

1521 1525

September 28

1534

1535 1558

April 25

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Als de zaak uitlekt en hij door de vierschaar van Steenhuffel veroordeeld wordt neemt hij de wijk naar Vlaanderen. Jaar met veel regen, wind en dijkbreuken. Steenhuffel: Stichting van de kapelanie van Diepensteyn, nadat de toestemming hiervoor door paus Eugenius IV al op 15 september 1437 gegeven was. Malderen: Er wordt begonnen met de bouw van een nieuw hoogkoor (ingewijd in 1463 door Godfried van Diana). Malderen: Philips Van Nieuwenhoven, echtgenoot van Magriete van der Meeren (dochter van Jan Van der Meeren, heer van Zaventem en Sterrebeek), heer van Groenhoven en burgemeester van Brussel, schenker van een glasraam voor het nieuwe koor van Malderen, overlijdt in Brussel. Steenhuffel: Voor 1465 werden in Steenhuffel gehouden “ridderlijke tornooien tussen ridders geheten Marselaer, Vilain, Ophem, Wilre, Boechout.” Steenhuffel: Daneel IX van Boechout, heer van Diepensteyn etc., sneuvelt in Montlhéry. Dat hij veel op Diepensteyn aanwezig was zou worden aangetoond door het feit dat hij, enkele dagen vooraleer hij uit Brussel naar Montlhéry vertrok, samen met vele goede mannen dineerde in den Horen te Londerzeel. Op dezelfde dag dat Daneel IX van Bouchout sneuvelt in Montlhéry redt Robrecht de Cotereau, tijdens dezelfde slag, het leven van Karel de Stoute, de hertog van Brabant en Bourgondiër. Dat zal onder meer voor Steenhuffel gevolgen hebben. Zeer hete zomer. Van mei tot september valt er geen regen. Alles verdort. Steenhuffel: Burgemeester Jan Van der Elst en 2 schepenen worden door de schepenbank te Steenhuffel beboet omdat ze een ter dood veroordeelde gevangene hebben laten ontsnappen. Malderen: In zijn testament beveelt Jan Van Marselaer om een jonge priester uit Utrecht, Adriaen Floriszoon Boeyens, wiens studies hij had betaald, verder te blijven steunen. Boeyens zal later Paus Adrianus IV worden. Malderen: Jan van Marselaer, heer van Opdorp, etc., sterft en wordt in de kerk van Malderen begraven, blijkbaar op dezelfde dag als zijn echtgenote Joanna Sjongen. Hun zoon Adriaen sterft 10 dagen later. Steenhuffel: “Het hof van Marselaer in het dorp van Steenhuffel is mits den oorlog tussen Vlaanderen en Brabant verbrand en geheel geruïneerd”. Het is Elisabeth van Marselaer die het “Verbrandhof” te Steenhuffel kort nadien zal erven. Volgens de volksoverlevering uit 1604 hadden daar voor 1477 zeven ridders gewoond die ieder een stenen brug hadden gelegd. Zeer speciaal jaar op weergebied. Het begint met een ongezien harde winter. Dan zeer hevige orkanen en reusachtige overstromingen, nooit eerder gezien. Jean de Cotereau wordt een paar maanden lang de eigenaar van de heerlijkheid van Diepensteyn.te Steenhuffel. Zijn broer Lenaert de Cotereau wordt eigenaar van de heerlijkheid van Ophem, gelegen in dezelfde gemeente. Malderen: Het hof van Marselaer, Winterpoel en de Coevoetmolen worden verwoest. Hetzelfde gebeurt in deze periode ook met de kerk van Lippelo en de kapel van Opdorp. De problemen op het Hof van Marselaer worden veroorzaakt door een bende koningsgezinde ruiters uit Mechelen die op Sint-Mathijsavond komen overnachten, plunderen, het aan de stok krijgen met de bewoners van het Hof, en daarna alles in brand steken. Van het hof blijft alleen een ovenmuur over. De eigenaar, Gillis Van Marselaer, die nochtans ook koningsgezind is, verblijft op dat moment in Antwerpen. Malderen: Joos De Rijke trouwt met Joanna Van Marselaer en zal op 15 oktober 1518 heer van Marselaer worden. Malderen: Adolf Herdinck (de broer van de tweede man van Anna van Boechout) koopt het Hof te Broecke (Groenhof) met de heidemolen (windmolen) en Herbodinnemolen (watermolen). Steenhuffel: Anna van Bouchout, genaamd Van Boelaere, reeds 2 keer weduwe, trouwt rond 1510 met Alvaro de Almaras, waardoor Diepensteyn in 1517 naar deze laatste familie overgaat. Malderen: Antoine Marguut, die in Ninove een bediende van de belastingen had belaagd, wordt in Malderen aangehouden, door de schepenbank te Steenhuffel na een 16 weken durend proces berecht, en op de terechtstellingplaats op de Heide in Malderen op 8 september onthoofd. Steenhuffel: Oudste vermelding van de Diepensteynmolen (watermolen) maar hij moet aanzienlijk ouder zijn. Londerzeel: De kapel van de berg van Calvariën wordt overgedragen aan de kerkfabriek van Londerzeel. Vermoedelijk was deze kapel toen pas afgewerkt. (Tot nu werd aangenomen dat deze kapel in 1515 door Matthias Steenbergh, pastoor van Londerzeel, na een reis naar Jeruzalem, was gebouwd. Dit wordt tegengesproken door het feit dat deze in 1514 en 1518 zijn papieren nog niet met “ridder van Jeruzalem” ondertekende en na 1525 wel. Londerzeel: Daneel Vilain (op het Hof ten Berg in de Lakeman te Steenhuffel), Joos Van Voorspoel en Katelijne Estricx, vazallen van Dendermonde (en dus van de graaf van Vlaanderen) verkopen aanzienlijke hoeveelheden eigendommen aan Hendrik van Nassau, die reeds in het bezit was van de Burcht. Hierdoor (onder meer) gaat heel Londerzeel over van Dendermonde naar Grimbergen. Steenhuffel: datum in een glasraam in de kerk van Steenhuffel, geschonken door Alvaro de Almaras van Diepensteyn. Malderen: Boudewijn le Cocq, heer van Groenhoven, overlijdt en wordt begraven in de Sint-Pieterskerk te

4


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1552 1559

1565 1568

Juni 6

1571 1572

September 7

1577 1578

Januari 24

1579

Juli 26

1579

Juli 27

1581

1581

September

1582 1582

November

1584

Augustus

1588

Augustus

1590 1590 1590 1591

Januari 14

1592 1593

April 16

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Mechelen. Steenhuffel: Datum in een glasraam in de kerk, geschonken door de familie de Almaras. Steenhuffel en Malderen: De hoofdschepenbank van Steenhuffel, die (sedert 1248?) recht sprak in Steenhuffel, Malderen, Lippelo en Liezele onder de bevoegdheid van de heren van Grimbergen) wordt gesplitst. De rechtspraak voor Steenhuffel komt (namens de hertog van Brabant) in het bezit van Alvaro de Almaras jr. van Diepensteyn (dat eerder ook al een eigen schepenbank had). Voor Malderen, Lippelo en Liezele komt er een nieuwe schepenbank (in Liezele), afhangende van de Glymes van Grimbergen. Daniël van Oesbroeck, geboren in Merchtem ca 1510, meier, notaris en dichter, publiceert zijn rijmkroniek “Antiquiteyten der vrijheid ende prochie van Merchten” . Hierin ook tal van historische wetenswaardigheden over de deelgemeenten van groot-Londerzeel. Londerzeel: De graven van Egmond en Hoorne worden te Brussel op bevel van Alva onthoofd. Volgens de legende verbleven ze 1 dag eerder op de Burcht te Londerzeel. Londerzeel: Joanna van Pipenpoy, een kleindochter van Philips van Ursene, trouwt met Willem van Doetinghem uit Deventer, waardoor het domein Asschrijane (Drietoren) in 1608 naar deze laatste familie overgaat. Malderen: 400 ketterse ruiters trekken van Mechelen naar Dendermonde en bij die doortocht plunderen ze de kerken van Malderen en Lippelo (andere bonnen zeggen dat de kerk van Malderen in 1579 nog intact was en pas rond 1590 in brand werd gestoken; natuurlijk is plunderen en afbranden niet hetzelfde). Steenhuffel: Het kerkschip is behoorlijk hersteld en de dakbedekking is in orde. Het koor is nieuw maar nog niet afgedekt (de materialen hiervoor lagen nochtans al in 1575 gereed). De kerk is toegewijd aan Onze Lieve Vrouw en er zijn 3 gewijde altaren. Malderen: De goederen van Het Hof van Marselaer (nu ’s Rijckenhof) worden door de familie de Rijcke (uit noodzaak) verkocht. De dochters trouwen met gewone pachters uit de streek, waardoor de meeste nu levende bewoners van Malderen, Steenhuffel en omstreken eigenlijk een beetje van adel zijn. Tot aan de Franse Revolutie komen er verschillende families op het hof. Steenhuffel: Egidius Van Cousbroeck, pastoor van Steenhuffel, neemt in 1579 (exacte dag niet bekend) de vlucht voor de Spaanse soldaten en keert pas na 1581 naar de parochie weer (volgens andere bronnen overleed Van Cousbroeck echter al in 1577). Londerzeel: Vanaf 26 juli zoeken velen hun toevlucht op kasteel Ascherayen en elders. Londerzeel: Het leger van baron de Licques, dat aan de kant van de Spanjaarden staat en het fort van Willebroek gaat belegeren, steekt de Prinsenmolen (de windmolen van prins Willem van Oranje in de Mechelstraat) in brand Deze molen wordt heropgericht rond 1590 en uiteindelijk op 13 september 1914, ditmaal door de Duitsers, terug in brand gestoken. In 1915 volgt de gehele afbraak. In dezelfde periode (waarschijnlijk dezelfde dag) brandt het hele dorp. Mogelijk ook de kerk (maar dat kan ook in november 1882 zijn. Het leger van de Licques bestaat uit Spaanse en Italiaanse huursoldaten en blijft tot 29 september in de buurt. Steenhuffel: In de periode 1580-1582 moet de gemeente maandelijks 60 pond opbrengen voor het Engelse garnizoen te Aalst. Ook soldaten van het garnizoen van Halle verblijven in het dorp, doorsnuffelen alles, slagen aan wat hen aanstaat (meubelen, paarden, koeien…) en nemen vele inwoners als gevangenen naar Halle mee. Londerzeel: Tijdens een twist in de burcht te Londerzeel (of beter in een herberg op het terrein van de burcht) slaat Jan van den Vekene een bierpot aan diggelen op het hoofd van de waard Geeraerd van Assche, die aan de gevolgen van deze behandeling overlijdt. Steenhuffel: Kapelle-op-den-Bos, Humbeek, Wolvertem en Steenhuffel worden in de as gelegd. Londerzeel: Waarschijnlijk op 3 november (maar alleszins tussen 1 november en 17 december) wordt de burcht van Willem van Oranje door het leger van Alexander Farnese in de as gelegd. Hetzelfde lot ondergaan de andere eigendommen van de prins in Londerzeel: Oudenhoven, ter Locht, het Schaebert, ter Mannen, e.a. (deze hoven zijn allemaal in deze periode verdwenen en/of afgebrand). Mogelijk is dezelfde dag ook de kerk van Londerzeel in de vlammen opgegaan (maar dat kan ook al in juli 1579 zijn geweest). Malderen: Er worden wallen gegraven rond het Groenhof (en ook rond het hof te Melis in Lippelo) om het kasteel te beschermen tegen het leger van Alexander Farnese, dat Dendermonde belegert. Steenhuffel: De doortocht van de Spaanse troepen, op weg naar Bergen-op-Zoom, veroorzaakt veel ellende en honger in Steenhuffel. Malderen: De kerk van Malderen brandt (beeldenstorm). Ook de Herbodinnemolen en de Heidemolen. Londerzeel: belangrijke herstellingswerken aan kerk en toren. Londerzeel: Philips van Ursene overlijdt aan de pest. Londerzeel: De pastoor wordt door een bende vrijbuiters van voor het altaar, waar hij de mis celebreert, weggesleept en een poos gevankelijk meegenomen. Steenhuffel: De gemeente telt nog maar 32 gezinnen. In 1577 waren dat er nog 122. Vele inwoners zijn omgekomen van ontbering en ellende, veroorzaakt door oorlog, rooftochten, plundering, brandstichting en ziekten. Driekwart van de akkers worden niet bewerkt. Malderen: Pierre le Cocq, ridder, heer van Groenhoven enz., raadsheer van zijne Majesteit in de raad van 5


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1593

April 25

1595

Januari 4

1595 1597

Mei 10

1598

Januari 20

1599 1602

Oktober 2 Juni 9

1602

Juli 1

1602 1603 1605

Mei

1607 1610

April

1618

Januari 4

1620

Augustus 1

1626 1627

Juni 19 September 7

1628 1630 1633 1636

April-Mei

1636 1636 1637 1640

Mei September

1643

Oktober 28

februari 19

1644 1648 1648

Januari

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Vlaanderen, wordt begraven in de Sint-Niklaaskerk te Gent. Malderen: Adriaan van Marselaer bezoekt Steenhuffel en Malderen en treft in Malderen een uitgebrand kerkschip en in puin gevallen koor aan. Het voormalige Hof van Marselaer heeft nog geen toren of geen toren meer. Steenhuffel: Bij de verkoop van Diepensteyn aan François Vallenghien omvat dit 2 torens, omwallingen en plaats om een “schoon huys” op te bouwen. Er zijn nog “stercke mueren en fondamenten waer op t’anderen tijden gestaen heeft een speelhuys zoo voor den heere, als appart wooninge voor den casteleyn ende pachter…” en op het neerhof “twee groote schoon schueren waeraff d’eene nieuw opgemaekt is in den jaere 1587-1588…” Londerzeel: Jan van Ursene, broer van Philips, overlijdt met 6 van zijn kinderen aan de pest. Volgens bepaalde bronnen valt de bevolking van Londerzeel in deze periode terug van 1600 op 300 (ten gevolge van de zelfde pest). Malderen: Boudewijn le Cocq, heer van Groenhoven enz., ridder, kapitein van een compagnie infanterie in dienst van zijne Majesteit, wordt begraven in de Sint-Baafskerk te Gent. Steenhuffel: Pierre Micault koopt het zeer vervallen kasteel Diepensteyn met de erbij horende gronden en 2 watermolens, waarvan 1 nog niet zeer lang geleden is afgebrand. Malderen: De kerk wordt herwijd. Malderen: François le Cocq, heer van Groenhove, Wulvergem enz. overlijdt (waarschijnlijk aan de pest) en wordt in de kerk van Malderen begraven (of herbegraven zodra de kerk opnieuw bruikbaar is). Zijn vrouw, Isabella Damman, sterft op 3 september 1638 en wordt bijgezet. Malderen: De weledele heer Ferdinand Damman, heer van Oombergen enz., bezoekt zijn moeder op het Groenhof (tevens de schoonmoeder van François le Cocq, die lijdt aan de pest (maar zal genezen). Hij wordt zelf ziek, overlijdt op 1 juli en krijgt een grafschrift in de kerk van Malderen (mogelijk ook een graf). Steenhuffel: De kerk wordt hersteld. Londerzeel: Jeroom Beeckman wordt beschuldigd van toverij maar is op de vlucht gegaan. Daarom worden zijn eigendommen in beslag genomen. Steenhuffel: “Een contagieuze en felle ziekte verspreidt zich als een kwaad vuur vanaf het kasteel van Buggenhout af tot aan de kerk en verder tot de Diepemeersen, waar de meeste mensen zijn geïnfecteerd geweest en uitgestorven. De anderen hebben geabondaneerd (verbleven) in andere dorpen: Merchtem, Dendermonde, Aalst, Sint-Amands en elders” (Schepenregisters Steenhuffel nr. 6937) Londerzeel: Herberg de Kroon op de markt brandt af door onvoorzichtigheid. Malderen: Aanvang van de herstelling van de zwaar beschadigde kerk. De restauratie van het koor wordt uitgesteld tot betere tijden. Het wordt voorlopig van het kerkschip door een houten beschot afgeschermd. (In 1614 worden nog kerkmuren gemetst.) Londerzeel: De vierschaar van Londerzeel, bijgestaan door schepenen van de hoofdbank van Ukkel, veroordeelt een zekere Jan Baptist tot de strop. Malderen: Malderen en Opdorp worden voor 4600 florijnen verkocht aan de heer van Grimbergen (in 1638 wordt nog eens extra 5500 florijnen gevraagd). Steenhuffel: Frederik Micault erft Diepensteyn van zijn vader Pierre. Londerzeel: Meier en schepenen lenen 600 rijnsgulden voor het opbouwen van de nieuwe kerktoren, na vernieling door brand van de oude toren (in 1582). Londerzeel: De kerk krijgt een nieuwe toren. Steenhuffel: Frederik Micault koopt voor 6500 florijnen van Philips IV het recht om zich heer van Diepensteyn en Steenhuffel te noemen (door zijn leengoederen af te kopen van het Koninklijk Domein). Steenhuffel: Genoveva Jacobs wordt in de gevangenis opgesloten omdat ze gedurende vele jaren verboden bijgelovige middelen heeft gebruikt om zieke mensen te genezen. Gezien haar hoge leeftijd komt ze er nog goedkoop van af. Steenhuffel: Pest in de parochie. In het gezin van Philips Goossens en Elisabeth Van der Stappen sterven op korte tijd niet minder dan 5 volwassen maar ongehuwde kinderen (allen tussen 15 en 25 jaar oud. Jacques, Hendrik en Daneel op 27 april, Anna op 12 mei en Johanna op 18 mei. Philips Goossens zelf sterft op 14 mei aan dezelfde ziekte. Malderen: Grote sterfte in Malderen in de periode mei-juni. Steenhuffel: Nog altijd pest in de parochie. Steenhuffel: in Steenhuffel wordt een klok gegoten. Malderen: Ferdinand le Cocq, heer van la Motte, wordt neergeschoten bij het beleg van Blavens in Catalonië en krijgt een grafschrift in de kerk van Malderen. Londerzeel: Ingelbert de Doetinghem, heer van Asscherayen, wordt begraven in de kerk van Londerzeel. Zijn vrouw, Margerit de Vriese, wordt bijgezet op 22 november 1658. Steenhuffel: Jacquemijne Petercelie doet aan waarzeggerij en beweert door tussenkomst van een heilige zieken te kunnen genezen. Het geld dat ze hier voor vraagt verbrast ze echter in de herbergen. Londerzeel: Tamelijk grote sterfte in januari en februari. Steenhuffel: Grote overstroming in het Dorp, de kerk is onbereikbaar. Een kind moet in Malderen gedoopt 6


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1648 1653

Maart 30

1654

Februari 5

1654

Maart 28

1657 1658 1667 1667

Juni 6 April 2

1668

Oktober

1669 1669

September 8

September

1670

1674 1674 1676

September 26 Augustus

1677

November 9

1683 1684

November Februari 2

1685

April 25

1689

September 25

1690 1690

Augustus September 10

1692 1693 1693

September

1693

Oktober 15

1693

Oktober 22

1695

September 23

1696 1697

Januari 26 Juli-Augustus

1697 1697

Juli 29 Juli 30

1697

Augustus 20

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving worden. Steenhuffel: Een inwoner uit Opdorp, die door de Franse soldaten verwond was, overlijdt in Steenhuffel aan zijn verwondingen. Steenhuffel: Clemens Stallaert, de echtgenoot van Anna Moernaudt, wordt in Steenhuffel door een onbekende vermoord. Steenhuffel: Isabella-Clara-Eugenia des Champs, genaamd Kesseler (een nicht van Frederik Micault en erfgename van Diepensteyn) trouwt met Ambroise Eugene Van Maldegem, zodat in 1672 Diepensteyn eigendom van Van Maldegem wordt. Londerzeel: Barbara Alens, het 19 maanden oude dochtertje van Nicolaes en Anna Van Causbroeck, komt door verdrinking om het leven. Londerzeel: Jan van Campenhout stikt in een gracht in de buurt van Wolvertem. Londerzeel: Petrus Meulemans verdrinkt in een gracht. Steenhuffel: De pest breekt uit en zal zijn hoogtepunt bereiken in 1669. Steenhuffel: Tussen 10 en 30 september vluchten pastoor en inwoners naar Mechelen (uit vrees voor de legers van Lodewijk XIV, die op 12 september Aalst innemen). Steenhuffel: Van augustus tot oktober 1668 heerst er tyfus. Ook voor Londerzeel en Malderen waren de maanden oktober en november crisismaanden. Steenhuffel: Een huisbrand kost het leven aan een moeder en haar 2 kinderen. Steenhuffel: Nog altijd of opnieuw tyfus in de gemeente. Op 8 september sterven 5 leden van het huisgezin Meert. Ook Londerzeel is getroffen. Malderen: François Verstappen, de zoon van schepen François Verstappen van Steenhuffel, wordt dodelijk verwond door Guilliam Bastaert, de molenaar van de Herbodinnemolen. Deze wordt veroordeeld tot een boete van 200 gulden, de verpleegkosten door de barbier en 50 gulden extra aan de kerk van Steenhuffel voor 100 missen. Londerzeel: De schuur van Gillis Heyvaert wordt door de Fransen in brand gestoken. Londerzeel: Ingel de Bie komt om het leven na een ongelukkige duw tijdens een balspel. Steenhuffel: Van augustus tot december 1676 maakt een besmettelijke ziekte (dysenterie) 89 slachtoffers (volgens J. Vertonghen, maar in heel 1676 werden maar 87 personen in Steenhuffel begraven). Londerzeel: De schepenbank van Londerzeel maakt een lijst van oorlogsschade op. Niet minder dan 229 families beweren in de periode 1674-1676 schade geleden te hebben. Ook in Steenhuffel was er door zowel troepen uit Brandenburg als door de Hollanders nogal wat herrie veroorzaakt. Begin van een buitengewoon strenge winter. Londerzeel: de boerderij van Frans Van Assche wordt door de Fransen in brand gestoken. In dezelfde periode branden ook de hofsteden van Joos en Adriaan Hofmans aan de Kattestraat,. Steenhuffel: Karel II van Spanje verheft Ambroise Eugene van Maldegem tot graaf. Deze verbindt zijn titel aan zijn eigendom in Steenhuffel waardoor Steenhuffel een graafschap wordt. Steenhuffel: 10.000 Franse ruiters komen samen in Sint-Catharina-Lombeek en brandschatten van daaruit een aantal gemeenten die te laat waren met het betalen van oorlogsbelasting. Daarbij ook Steenhuffel. Steenhuffel: Troepen uit Brandenburg maken Steenhuffel onveilig. Londerzeel: Op het Schaliënhuis bevindt zich een menigte vluchtelingen die daar, uit vrees voor de soldaten, met have en goed en zelfs vee, een toevlucht heeft gezocht. Malderen: De oogst wordt vernield door de hagel. Dat jaar is er ook een springvloed van de Schelde die ook in Malderen landbouwgronden onder water zet. Steenhuffel: Diverse troepenafdelingen bivakkeren in de gemeente. Onder meer de troepen van generaal Moncada In zowel Londerzeel, Malderen en Steenhuffel zijn er in de periode september 1693 tot februari 1694 abnormaal veel sterfgevallen Steenhuffel: Het stoffelijk overschot van Ambroise de Maldegem, graaf van Steenhuffel, wordt in de kerk begraven. Malderen: Gielis Verheyden wordt op de Kruisheide door de Fransen vermoord en zijn hoeve wordt platgebrand. Steenhuffel: Bij de plundering van de kerk wordt een burger (Cornelius De Maerschalck) door een soldaat vermoord. Steenhuffel: Jan De Hertogh uit Malderen wordt in Steenhuffel door de Fransen dodelijk gekwetst. Steenhuffel: Pastoor en bevolking vluchten voor het Franse leger van de generaals de Boufflers en de Villeroi dat, 7 weken lang, deels in Steenhuffel kampeert en alles vernielt. Londerzeel: Jan Van Lint, de man van Joanna Walschap, wordt door de Fransen vermoord. Londerzeel: Antoon De Wachter, de echtgenoot van Katelijne De Roover, wordt vermoordt door Fransen die zijn koe aan het stelen waren. Londerzeel: Een zekere Judoca, die voor de Fransen uit het geplunderde Opwijk was gevlucht, sterft in Londerzeel. 7


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Jaar 1699

maand, dag

Beschrijving Steenhuffel: Landmeter Jan van Acoleyen uit Steenhuffel tekent een “kadastrale” kaart van de gemeente.

1701

Februari 7

1705

December 20

1706

Juli 12

Londerzeel: Het lijk van Cornelia van de Ven, de vrouw van Corneel Spiessens, die vroeger meid op kasteel Drietoren was geweest, wordt gevonden in een gracht naast een voetweg, dicht bij het kasteel. Ze moet 7 dagen in het water hebben gelegen. Londerzeel: Simon Verdickt wordt dood gevonden in het veld naast de weg naar Ramsdonk en met een plechtige lijkdienst begraven. Londerzeel: Om een niet helemaal duidelijke reden begint Jan De Boeck, de waard van “de cleyne croon” van uit zijn keukenvenster op mannen te schieten die op het kerkplein bij de schandpaal met elkaar staan te praten. Joseph Van Assche overlijdt aan de opgelopen verwondingen. Ook bakker en schepen Steven Vanden Sande en Andries Mertens worden gekwetst.

1707 1708 1708

Maart 31 September 23 November

1708 1709 1709

December 12 Januari 17 Mei 14

1709

Juli

1709

September 19

1710 1710

Januari 6 Augustus 29

1710 1713 1714 1717 1719 1722 1726 1729 1730 1732 1740 1741

Oktober 24 Maart 15 Januari 5

1742

Augustus 13

1742 1743

September September 5

1744 1745

Juni Augustus

Juni 20 Januari 10 September 1

Londerzeel: Barbara Lemmens, de vrouw van Laurent De Mol, verdrinkt. Londerzeel: Petrus Van Hoeck, de huwbare zoon van Judocus, wordt door de Fransen vermoord. Londerzeel: In de gemeente verblijven Franse troepen, die op doortocht zijn naar Aalst. De gemeente levert hen 17 wagens met elk 10 zakken koren en haver. Dat is blijkbaar niet genoeg want er wordt geplunderd. Ook in september van datzelfde jaar waren Franse troepen al op plundertocht in Londerzeel geweest. Londerzeel: Op kasteel Drietoren kampeert nog altijd een Franse luitenant met 30 soldaten. Londerzeel: Een onbekende Italiaanse soldaat van het leger der Hollanders, wordt in Londerzeel begraven. Londerzeel: In de Cleyne Croon wordt een overeenkomst gesloten tussen de schepenen van Londerzeel en landmeter Jan van Acoleyen uit Steenhuffel voor het meten van de parochie en het opmaken van het kaart- en kohierboek. Londerzeel: Aan de inwoners wordt gevraagd “om aelmoesen te geven tot het maecken van een schole”, maar zonder resultaat. Londerzeel: Op 19, 20 en 21 september moet haver geleverd worden aan legertroepen die kamperen in Impde en Ramsdonk. Ook in Londerzeel is er nogal wat schade. Begin van een extreem strenge vriesperiode die aanhoudt tot 22 maart. Londerzeel: De schepenbank beslist om de toelating te vragen voor het houden van een wekelijkse markt op dinsdag en een jaarmarkt op de 1ste maandag, dinsdag en woensdag na “heilig kruisvinding” (maand mei). Londerzeel: Een onbekende Franse soldaat wordt in Londerzeel begraven. Londerzeel: Peeternel De Coninck, de weduwe van Hubert Van Gucht, verdrinkt. Londerzeel: Jan Kerremans, de man van Anna Van den Eede, verdrinkt in het kanaal. Malderen: Landmeter Jan van Acoleyen uit Steenhuffel maakt de “kadasterkaart” van Malderen. Steenhuffel: De donjon (toren) van Diepensteyn wordt afgebroken. Steenhuffel: tyfus. Steenhuffel: de gemeente moet troepen herbergen. Malderen: Opdorp, tot dan bij Malderen, wordt een zelfstandige parochie. Londerzeel: Een brand (blikseminslag) vernielt de kerktoren. Steenhuffel: de gemeente moet troepen herbergen. Begin van een extreem strenge vriesperiode die 63 dagen duurt. Londerzeel: Christina de Schutter, de vrouw van Frans Blommaert, is op 1 september het eerste Londerzeelse slachtoffer van de dysenterie-epidemie die dat jaar nog lelijk huis zal houden. Steenhuffel: 86 mensen bezwijken aan de tyfus of de rode loop (volgens J. Vertonghen; volgens de parochieregisters zijn er dat jaar echter maar 83 begrafenissen, wat weliswaar 70 meer is dan normaal). Malderen: Ook in Malderen is er tyfus. Londerzeel: Anna Catharina De Kersmaecker, het 18 maanden oude dochtertje van schepen Frans De Kersmaecker en Elisabeth Verdickt, krijgt een kokende vloeistof over zich heen en sterft aan de gevolgen. Steenhuffel: troepen uit Hannover verblijven in Steenhuffel. Londerzeel: In de beek op Sneppelaar vindt men, overdekt met wat aarde en met overgesneden keel, het lijk van de 15-jarige Elisabeth, dochter van Jan De Wit. Steenhuffel: Geallieerde troepen kamperen in Steenhuffel. Steenhuffel en Malderen: een aanzienlijk Frans leger verblijft 3 volle weken (tot 8 september) in Steenhuffel en

8


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1745

1746

Januari 29

1747

December 16

1749 1750 1757 1758

Februari 25 Juli 16

1758 1761

Mei 27

1764

Mei 12

1766

November 16

1768 1770 1770 1772 1774 1774 1776

Oktober 22 April 27 September 7 Juni 29

1776 1780 1783

November 4

1785

April

1785

December 19

1786 1786 1786

September 5

1787

Maart 19

1788 1788

November 25

1790

Juni 2

1790

September

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen. Op 17 augustus komt de Franse koning Louis XV deze troepen inspecteren en verblijft daarbij in het kasteel Melis te Lippelo. Londerzeel: De gemeente moet, naast de bevoorrading van de geallieerde legers, ook massaal hooi, stro, haver, hout, wagens en alle soorten van voedsel en drank leveren aan het Franse leger. Om alles te kunnen betalen moet bij baron de Gottignies 10.000 Gulden worden geleend. (Het aantal voederrantsoenen dat Londerzeel in 1745 aan het Franse leger moet leveren, is vastgesteld op 22.316.). In 1747 wordt bij dezelfde baron nog eens 1500 en 4000 gulden geleend. Steenhuffel: Het stoffelijk overschot van Eugenie de Maldegem, die in Brussel overleden is, wordt naar Steenhuffel overgebracht en in de kerk begraven. Steenhuffel: Jan Dominicus de Maldeghem, overleden in Brussel op 14 december, wordt in de kerk begraven (Volgens Vertonghen werd ook zijn 2de vrouw op 15 oktober 1749 in de kerk van Steenhuffel begraven, naast haar man en 2 kinderen. Dat moet dan Anna Amour geweest zijn, maar hiervan is niets te vinden in het begrafenisregister). Steenhuffel: Grote brand in de pastorij. Londerzeel: Petrus De Borgher wordt door de dorpsheer van Londerzeel en met goedkeuring van de prins van Oranje-Nassau en de aartbisschop benoemd tot onderwijzer van een school in het Schaliënhuis op Sneppelaer. Er bestond ook een school in het dorp. Londerzeel: Willem van Oranje-Nassau verkoopt de heerlijkheid Londerzeel aan de hertogin van Croy. Steenhuffel: Jacobus Van Riet, ongeveer 60 jaar oud, de man van Maria Moortgat, wordt dood gevonden in een gracht langs de baan van Steenhuffel naar Londerzeel (Joris Vertonghen heeft het over een Jaak De Raedt die op 26 juli in verdachte omstandigheden aan zijn einde komt). De chirurgijnen Raymaeckers en De Hertoghe ontdekken geen spoor van geweldpleging. Malderen: Bouw van de nog bestaande pastorie (in 1907 wordt er wel nog een verdieping op gezet).. Steenhuffel: Een zware hagelbui richt aanzienlijke schade aan. In Merchtem en Opwijk is het echter nog veel erger. Londerzeel: De hertogin van Croy, die in 1757 eigenares van de heerlijkheid Londerzeel geworden was, verkoopt de heerlijkheid in het openbaar. De hoogste bieder en nieuwe eigenaar is Gaspar Joseph Boot met 102.945 gulden wisselgeld. Op 16 september 1765 duidt die – in zijn hoedanigheid van nieuwe heer van Londerzeel - een nieuwe schepenbank aan. Londerzeel: Peeter Van Eeckhout, zoon van Jacobus, wordt door dorpsheer Boot benoemd als opvolger van de overleden (?) onderwijzer Petrus De Borgher van de school in het Schaliënhuis. Steenhuffel: In de kerk komt een nieuw orgel. Steenhuffel: Algemene verhageling van de oogst. Malderen: Afbraak van het oude kasteel Groenhoven, dat vervangen wordt door het huidige Groenhof. Londerzeel: Jan Ludovicus De Boeck uit Rossem verdrinkt in Londerzeel. Steenhuffel: Petrus Escarlotte, een soldaat van drossaard Van der Stegen, sterft in Steenhuffel. Steenhuffel: Anna Van Aken, de 80 jarige weduwe van Jan Vranckaert, verdrinkt in een waterput. Malderen: Pastoor Herben geeft E.F. Van Peteghem uit Gent de opdracht om een orgel te bouwen voor de kerk. Het moet in augustus geleverd worden. Malderen: De fundamenten voor een nieuwe schuur op de grond van de pastorij worden gemaakt van afbraakmateriaal van kasteel Diepensteyn te Steenhuffel (3 reizen steengruis met een kar met 3 paarden). Steenhuffel: de grootste twee klokken, die gebarsten zijn, worden hergoten (ze dateerden van 1726 en 1754). Steenhuffel: Carolus Florentius de Maldeghem, heer van Steenhuffel, overleden op 1 november, wordt in de kerk begraven in een loden kist voor het hoogaltaar. Londerzeel: De Kaaskantmolen (windmolen) wordt in gebruik genomen. Hij wordt in 1918 buiten gebruik gesteld en in 1930 afgebroken Londerzeel: De oude waterburcht “Drij Torren” is net afgebroken om plaats te maken voor een nieuw kasteel (bouwjaar 1786). De afbraakmaterialen en wat inboedel worden publiek verkocht. Malderen: Het kerkschip wordt aangepast en verruimd. Londerzeel: Bouw van het huidig kasteel Drietoren. Steenhuffel: Kardinaal de Franckenbergh bezoekt de parochie waar hij aan 1133 kinderen uit de streek het vormsel toedient. Steenhuffel: Er wordt besloten om een nieuwe sacristie aan de kerk te bouwen, samen met een bidkapel voor de grafelijke familie Londerzeel: Bouw van de Topmolen op Sint-Jozef (afgebroken in 1920). Steenhuffel: Extreem harde winter die begint op 25 november 1788 en bijna onafgebroken zal voortduren tot in maart 1789. Steenhuffel: Brabantse omwenteling. De schepenen en inwoners van Steenhuffel zijn bereid om 972 florijnen te schenken aan het opperste congres voor de verdediging van het vaderland. Londerzeel: Een aantal vrijwilligers vervoegt het leger der Belgische (Brabantse) patriotten. Eén van hen is Dominic Lauwers. Een andere is Henri Van Crombruggen, de 22 jarige zoon van Jan en Maria Goossens, die

9


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1791 1792

Juli 5 Augustus November 6

1793

Maart 30

1794 1795

Februari

1795 1795

Juli 25 September

1795 1795

December 20

1796

December 31

1797 1797

April 8 April 25

1797 1797

Mei 26 September 15

1797

Oktober 15

1797

Oktober 25

1797 1798

November 2 Maart 2

1798

Maart 20

1798

Augustus 6

1798

Oktober 7

1798 1798

Oktober 18 Oktober 20

1798

Oktober 21

1798

Oktober 23

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving dezelfde maand ziek of gewond in het gasthuis van Marche-en-Famenne wordt binnengebracht en er overlijdt. Malderen: De kerk wordt herbouwd. Alleen het koor wordt behouden maar ramen worden dicht gemetseld, glasramen en oude grafzerken verwijderd… Steenhuffel: Een vrouw wordt dood in haar woning aangetroffen. ze werd met een mes vermoord. Niet vermeld in het register der begrafenissen. Steenhuffel: de kerktoren krijgt een nieuw Belfort. Steenhuffel: Na de Franse zege in Jemappes worden de Oostenrijkse Nederlanden enkele maanden (tot 18 maart 1793) bezet. Na de slag van Fleurus (26 juni 1794) komen de Fransen terug. Door al deze perikelen ziet officier (veldwachter) Adriaan Mertens van Steenhuffel vanaf 30 augustus 1892 tot 4 november 1793 geen kans om zijn onkosten bij het gemeentebestuur in te brengen. Steenhuffel: Er logeert een Franse legerafdeling die haver en hooi nodig heeft. Mogelijk is dit niet de eerste en zeker is het niet de laatste. Er zullen er nog vele volgen. Steenhuffel: De schepenbank vergadert voor de laatste keer. Haar taak wordt overgenomen door de municipale raad. Joseph Alexandre François de Maldegem, de laatste graaf van Steenhuffel, verliest zijn privileges. Zijn dochter Henriette zal in 1807 trouwen met graaf de Lalaing, waardoor Diepensteyn in handen van deze laatste familie komt (echter zonder privileges). Steenhuffel: Peeter Meert wordt aangesteld als “maire” Steenhuffel: Het oude vervallen kapelletje met het waterputteken van de H. Genoveva, in de boomgaard achter de kerk, wordt op de eigendom van Jaak Van Acoleyen heropgebouwd, en daar staat het nu nog. Malderen: Malderen, tot dan met Lippelo en Liezele een bestuurlijke eenheid vormend onder de naam “de heerlijkheid van Liezele, Lippelo en Malderen” wordt door het Frans bestuur bij het departement van de Dijle ingedeeld; Lippelo en Liezele bij het departement de Twee Neten. Londerzeel: Eerste samenkomst van de municipale raad van het nieuwe kanton Londerzeel (Londerzeel, Ramsdonk, Kapelle-op-den-Bos, Humbeek, Malderen, Steenhuffel, Rossem en Impde). Opmerking: de archieven van al deze gemeenten zouden naar Londerzeel moeten komen. Steenhuffel: met nieuwjaarsnacht trekt een bende van 7 à 8 gemaskerde rovers door de gemeente. Rond 10 uur wordt boer De Greef met zijn familie een tijd lang in gijzeling genomen en wordt alles wat niet te heet of te zwaar is meegenomen. Steenhuffel: Er wordt een lijkje gevonden van een pasgeboren kind. De moeder blijft onbekend. Londerzeel: Onweer en hevige hagel richten in Londerzeel en omgeving veel schade aan aan fruitbomen en groenten. Steenhuffel: Om 7 uur ’s avonds wordt er op de deur van de pastorie geklopt en krijgt pastoor Van den Eynde verbod om nog langer missen op te dragen. Steenhuffel: Het kruis wordt van de kerktoren gehaald en de heiligenbeelden worden van het kerkhof verwijderd. Steenhuffel: Pierre De Bleser heeft de uit de gevangenis van Brussel ontsnapte Boskantenaar Antoine Parmentier verstopt en wordt nu ook in de Amigo verwacht. Gelukkig kan hij gaan lopen voor men hem te pakken krijgt. Londerzeel: kruisweg vernield en kapelletjes afgebroken. Steenhuffel: De kerk wordt gesloten, de pastoor wordt uit zijn huis gezet en de parochieregisters worden aan agent municipaal L. Hiel overgedragen. Londerzeel: In al de gemeenten van de republiek moet het feest van de soevereiniteit worden gevierd. In Londerzeel gebeurt dat door: een artilleriesalvo in de ochtend, het luiden der klokken, het planten van een vrijheidsboom in het dorp, een loopkoers in de Mechelstraat, boogschieting op de wipweide, ’s avonds feest met bal bij citoyen Brion. De kantonale raad van Londerzeel wijst onderwijzers aan, onder meer: H.F.J. Arnaerts voor Londerzeel, die les zal geven in de pastorie (op 11 maart 1799 vervangen door Hermans omdat Arnaerts vrederechter wenst te blijven), Guilliam Van den Broeck voor Malderen en Leclerc voor Steenhuffel (tevens voor Impde en Rossem). Wellicht is hier weinig van in huis gekomen. Londerzeel, zondag: Het kerkmeubilair, inclusief het orgel, wordt openbaar verkocht. Wat niet verkocht raakt wordt tijdelijk in het kasteel van Impde opgeslagen maar zal reeds in januari 1799 terugkomen. Steenhuffel: De inboedel van de kerk wordt openbaar verkocht (voornamelijk aan stromannen van de pastoor). De municipale agenten van het kanton beweren de nieuwe wetgeving aangaande de conscriptie niet uit te kunnen voeren omdat ze door de lotelingen worden bedreigd. Commissaris Josse zal zelf voor de uitvoering zorgen. Londerzeel, zondag: Brigands vallen de republikeinse instellingen aan (o.a. het vredegerecht in de herberg de Kring). De vrijheidsboom in het dorp wordt omgehakt en de stormklok werd geluid (de brigands blijven baas in Londerzeel tot de avond van 23 oktober). Steenhuffel: In het veld tussen Steenhuffel en Merchtem wordt in de namiddag gevochten door een 50-tal Franse ruiters, aangevoerd door de Merchtemse vrederechter Claret, en een leger van circa 500 boeren. 10


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1798 1798

November 1 November 3

1798 1798

November 4 November 4

1798

November 22

1798

November 28

1799

Februari 5

1799

Maart 8

1799

Juli 19

1800 1800 1800

April November 9 December 15

1801

Januari 30

1801

Mei 20

1801

December 22

1802 1803

Mei 16

1804 1805 1806

November 27

1807 1808 1809 1809

April 24 Juli 1 Augustus 7

1809

September

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Daarbij komen 24 brigands om het leven. Onder hen 3 uit Londerzeel en 4 uit Steenhuffel. 5 werden op het kerkhof van Steenhuffel begraven, 1 in Londerzeel en 1 in Merchtem. Londerzeel: In de late namiddag en de avond maakt het leger van Claret een excursie in Londerzeel, dan hoofdplaats van het kanton en zetel van het vredegerecht, om brigands te zoeken en te ontwapenen. Bij deze gelegenheid wordt het grootste deel van het archief van het vredegerecht verbrand. ’s Avonds trekt men met een aantal gevangenen, waarbij Anselm Van de Venster (beschuldigd van verdedigen van het koningdom) en Jan Verbelen, allebei uit Steenhuffel) naar Brussel. Londerzeel: Rollier bezet (even) Londerzeel met zijn leger van brigands. Steenhuffel: Tijdens een nieuw treffen in de kouter sneuvelen 2 opstandelingen uit Kapelle-op-den-Bos. Londerzeel: Petrus Coorens, de 80 jarige weduwnaar van Catharina Janssens en man van Joanna Maria Gillisjans, wordt door de Fransen vermoord in de kerk. Petrus De Smedt, 40 jaar, man van Joanna Maria Janssens, wordt door de Fransen vermoord op het veld. Ook Jan Nicolaes Dumoulin uit Rossem wordt dezelfde dag in Londerzeel door de Fransen vermoord. Steenhuffel en Malderen worden bezet door de troepen van Rostollant. Londerzeel en Steenhuffel: J.B. Van den Eynde, pastoor van Steenhuffel, Lodewijk Timmermans, onderpastoor van Steenhuffel, Jozef Van Zeebroeck, pastoor van Londerzeel, en Petrus Huserweel, onderpastoor van Londerzeel, worden, samen met nog 5 andere priesters van het kanton, veroordeeld tot verbanning buiten het grondgebied van de Franse Republiek. Londerzeel: De 4 klokken worden uit de kerktoren gehaald om naar Brussel te worden gevoerd en te worden geleverd aan de firma Lannoy. Malderen: De 3 klokken worden weggehaald. Steenhuffel: de 3 klokken worden uit de kerktoren gehaald en naar Brussel gevoerd om gesmolten te worden. Op 3 januari 1801 wordt de kleinste klok teruggebracht. Het is wel de verkeerde, maar men besluit ze toch maar te houden Steenhuffel: Het schilderij van Caspar De Craeyer, dat boven het hoofdaltaar hangt, wordt uitgebroken en naar Brussel gevoerd. Steenhuffel: Anselmus Van de Venster, leerling brouwer uit Steenhuffel, wordt door de krijgsraad te Brussel veroordeeld tot 4 maanden opsluiting en een boete van de helft van zijn inkomsten, vanwege deelname aan een gewapende samenkomst. Londerzeel: Omdat de Bergkapel na 2 koopdagen geen koper heeft gevonden, beveelt de prefect van het departement van de Dijle om de kapel af te breken (dit gaat gelukkig niet door). Steenhuffel: Gillis Hiel wordt aangesteld als “maire” Een orkaan in Londerzeel en omgeving gooit veel huizen, kerken en windmolens tegen de vlakte. Steenhuffel: De 47 jaar oude Cornelis Van Auwenis uit Rossem wordt, volgens de parochieregisters “ellendig gedood” en onmiddellijk begraven. De omstandigheden van deze doodslag worden niet beschreven Steenhuffel: Nog nooit gezien, een echtscheiding. De primeur is voor Guillaume De Boeck en Catharina Van de Voorde. Steenhuffel: Het schilderij van Caspar De Craeyer, dat boven het hoofdaltaar hing en in februari 1799 naar Brussel was gevoerd, wordt teruggegeven omdat de kelders van het Louvre al vol zitten. Steenhuffel: Er wordt een onwettig kind gevonden. Het armbestuur is door de Fransen afgeschaft en nog niet door een ander systeem van openbare onderstand vervangen. Op 15 augustus 1802 weet het gemeentebestuur nog altijd niet wie de kosten voor de opvoeding moet dragen. Londerzeel: de kerk wordt herwijd. Malderen: Klokkengieter Andreas Van den Gheyn uit Mechelen giet en levert de Sint-Amandusklok (de oude klokken waren in 1798 door de Fransen weggehaald). In 1817 mag dezelfde firma ook de kleine klok (de Maria-klok) leveren. Pas in 1892 wordt een derde klok (de Sint-Jozefsklok) aangekocht bij Buelens in Leuven.

Londerzeel: Jan Jozef Frans Van Dries is de eerste loteling uit Londerzeel die met zekerheid in het leger van Napoleon gestorven is. Hij overlijdt in het ziekenhuis van La Rochelle op 27 november 1806. Van 28 lotelingen uit Londerzeel en 5 uit Steenhuffel (Malderen weten we nog niet) is bekend dat zij op veldtocht overleden zijn. Degenen die op een slagveld sneuvelden en achtergelaten werden, zijn nooit gekend geweest. Steenhuffel: Bouw van de Kwaadbeekmolen Steenhuffel: Simon Moortgat wordt aangesteld als burgemeester van Steenhuffel. Londerzeel: Inrichting van de waag en het weegrecht op de wekelijkse markt. Steenhuffel: De gemeente krijgt van de prefect van het departement van de Dijle de opdracht om het feest van de heilige Napoleon te vieren en mag daaraan (weliswaar uit de eigen gemeentekas) 25 fr. besteden. Als gevolg daarvan worden – op 15 augustus – vanaf middernacht en de hele dag door om het uur de klokken geluid. Om 9 uur begeven meier, leden van de gemeenteraad en repartiteurs zich in stoet naar de kerk om er een processie en een te deum bij te wonen. Londerzeel: De marktplaats, tot dan onverhard, wordt gekasseid.

11


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Jaar 1810 1811

maand, dag

Beschrijving

Juli 20

1812 1813 1814 1814 1815 1816

December 28 ? Maart 2 Mei 10

Steenhuffel: Jean Wouters, een vondeling en dus een “enfant de la patrie”, die bij Corneel Lombaert wordt grootgebracht, moet op 14 augustus, 9 uur ’s morgens, op de onderprefectuur in Brussel afgeleverd worden, voorzien van een bundeltje kleren, genoeg om in Versailles te geraken, waar hij zal worden ingelijfd bij het “Régiment des Pupilles de la Garde”. Malderen: Joannes De Schrijver neemt zijn dienst op als veldwachter. Steenhuffel: Jan Baptist De Mesmaecker wordt aangesteld als maire van Steenhuffel. Malderen: In Malderen wordt een Pruisische wachtpost ingericht. Steenhuffel: Pierre Peeters wordt tot veldwachter benoemd

Juni 8

Steenhuffel: Pierre Josse De Keersmaecker volgt De Mesmaecker (wiens ontslag op 26 mei door de koning aanvaard was) op als burgemeester van Steenhuffel.

1817 1818

Juli 16

Steenhuffel: Er worden 2 nieuwe grote klokken in de kerktoren gehangen en door landdeken J.S. Pletinckx gezegend en ingehuldigd. Ze waren in 1817 in Leuven gegoten door Andreas Van den Gheyn.

1819 1820

Januari 3

1820

Juli 5

1821

December 13

1821 1821 1822

Juli Oktober 13 Maart 18

1823

Maart 11

1823

Augustus 9

1823

Augustus 19

1823

Oktober 24

1824

Juni 30

1824

December 10

1825 1826

Maart 3

1826

April 10

1826

Mei 29

1826 1826

Juni 23 September 4

Malderen: De gemeenteraad keurt de plannen en het bestek goed voor de bouw van een gemeentehuis, schoollokaal en woning voor de onderwijzer. Alles is opgemaakt en getekend door bouwmeester Pierre Jean Meeus uit Puurs. De kosten worden op 3450 Nederlandse Guldens geschat. Malderen: eerste schepen Josse (Judocus) Willocx wordt voorgedragen om de overleden Ange Van Nuffel als meier op te volgen. Hij zal in functie treden op 8 december. Steenhuffel: In 1821 zal een kadasterkaart van Steenhuffel opgemaakt worden (de eerste na de kaart van Jan Van Acoleyen uit 1699). Als voorbereiding worden op 13 en 14 december 1820 door landmeter Sablon de gemeentegrenzen met Londerzeel, Malderen, Buggenhout en Merchtem vastgesteld (deze kadastrering gaat uiteindelijk niet door) Steenhuffel: een hevige hagelbui vernielt grote delen van de oogst. Malderen: J.B. De Bock legt de eed af als gemeente-secretaris Malderen: De bouw van het gemeentehuis, school en onderwijzerswoning (zie 3 januari 1820) kan eindelijk openbaar aanbesteed worden. Het is aannemer Van Rompa uit Boom die het werk voor 2920 Nederlandse Guldens mag uitvoeren. Steenhuffel: In Steenhuffel en omstreken gebeuren de laatste tijd veel inbraken en diefstallen. Op verzoek van de arrondissementscommissaris wordt de nachtwacht terug in activiteit gesteld. Malderen: De gemeenteraad keurt een reglement van brandpreventie goed maar kan nog geen brandspuit kopen. Steenhuffel, dinsdag: Om 8 uur ’s avonds barst een hevig onweer los dat tot 3 uur de volgende ochtend zal duren. Hagelstenen zo groot als een kippenei vernielen een groot deel van de oogst. Malderen: De gemeenteschool is af. De jury van middelbaar onderwijs stelt J. Van der Linden - assistentonderwijzer aan de Vlaamse school van Brussel - als schoolmeester voor. Hij wordt door de gemeenteraad op 28 oktober benoemd. J. De Schrijver, die tot dan aan de kinderen in Malderen wat privaat onderwijs had gegeven, valt voorlopig zonder werk, maar krijgt bijles van Van der Linden en wordt hulponderwijzer. Hiermee is Malderen Londerzeel en Steenhuffel vele jaren voor met het inrichten van een gesubsidieerde gemeenteschool. Steenhuffel: Een zware hagelbui vernielt de veldgewassen en vele ruiten. De totale schade wordt op 68.000 Nederlandse Guldens geschat. Ook aan de glasramen van de kerk zijn voor 78 Guldens kosten. Malderen: De lessen in de gemeenteschool wordt door meer dan 150 kinderen bijgewoond, vooral in de winter. De nieuwe school is al te klein. De gemeenteraad beslist om ze in 1825 te vergroten. Steenhuffel: De tweede toren met bijgebouwen en ophaalbrug van Diepensteyn worden afgebroken. Malderen: Om 3u30 in de nacht begint het huis van slachter Frans Van Causbroeck op de Molenheide te branden. Gelukkig is er alleen (veel) stoffelijke schade en zijn huis en inboedel verzekerd. Malderen: Gemeenteonderwijzer Van der Linden krijgt een plaats in Brussel en geeft zijn ontslag. Op 21 april benoemt de gemeenteraad ondermeester Jozef De Schrijver tot gemeenteonderwijzer ad interim. Frans Lemmens – die ook al af en toe in de school had geholpen – wordt ondermeester. Deze aanstellingen worden op 20 december bekrachtigd. Steenhuffel: Maximilianus Joannes Gislenus, graaf van Lalaing etc., legt de eerste steen voor de verbreding van de kerk. In 1825 had Huygens hiervoor het plan getekend en had steenbakker Adrien Haverals (Over de Beek) ca 340.000 stenen gebakken. De totale kosten voor de ruwbouw van de kerkvergroting zullen uiteindelijk 7354 guldens bedragen. De vernieuwde kerk wordt op 3de pinksterdag 1828 ingewijd. Malderen: Jan Baptist De Bock, die al gemeentesecretaris is, wordt nu ook tot notaris te Malderen benoemd. Malderen: De sedert mensenheugenis bestaande wekelijkse markt op zaterdag kent een groeiend succes. De gemeenteraad beslist om een stuk van het kerkhof rond de kerk af te nemen en bij de marktplaats te voegen. In ruil daarvoor zal de gemeente een muur rondom het verkleinde kerkhof bouwen. Alle betrokkenen (inclusief 12


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1827 1827

Maart 14 September 16

1827

November 7

1828 1828

Februari 17 April

1828

Juli 5

1828

Juli 5

1828

Juli 5

1828

September 23

1828

November 15

1828 1829

November 17 Juni 22

1829

Juli

1829

September 7

1830

September 4

1830

September 23

1830

Oktober 2

1830

Oktober 10

1830

Oktober 22

1830

Oktober 22

1831 1831

Mei 16 Augustus 10

1831

Augustus 30

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving de blinde en al zwaar zieke pastoor Isaac Reyers en de aartsbisschop) zijn akkoord, want het kerkhof is toch drie keer te groot. Malderen: De gemeenteraad keurt een nieuw plaatselijk reglement van politie goed. Malderen: De gemeenteschool van Malderen zal in 1828 eindelijk worden vergroot. Het had al eerder moeten gebeuren maar bij gebrek aan subsidie was het werk uitgesteld (ook 1828 zal een te optimistische schatting blijken). Steenhuffel: De gemeenteraad denkt in 1828 een stuk van de aarden weg van Steenhuffel naar Merchtem te kunnen kasseiden, dank zij de 178,74 guldens (oorlogsschuld) die van Frankrijk ontvangen werden voor een bierlevering voor de proviandering van Antwerpen in 1814. Steenhuffel: Landmeter J. Gulkens publiceert zijn kadastrale legger en kadasterplan van Steenhuffel. Steenhuffel: De gemeente keurt een plaatselijk reglement van politie goed. Het bevat 15 artikelen (meer was er toen nog niet verboden). Steenhuffel: Tussen 2 en 3 uur in de namiddag wordt Steenhuffel getroffen door een zeer felle storm die gepaard gaat met hevige hagelbuien die het grootste deel van de rijpende oogst (vlas, rogge, tarwe, gerst, boekweit en haver) vernielen. Ook 3 huizen, 5 schuren en een paar stallen worden omgeblazen of lijden grote schade. 199 gezinnen zijn rechtstreeks getroffen. De totale schade bedraagt meer dan 30.000 guldens (in latere rapporten spreekt men van 70.000 fr.) De gevolgen van deze orkaan (samen met die van 1824) zullen zich tot in 1836 laten gevoelen. Malderen: Dezelfde orkaan verricht zijn vernietigend werk ook in Malderen, maar daar blijft de schade vooral tot de Beekstraat beperkt (de strook tussen het Keeshof in Steenhuffel en de Herbodinnemolen). Toch wordt ook in Malderen ¼ van de oogst vernield evenals 1 huis, 4 schuren en 4 stallen. Londerzeel: Ook in Londerzeel is de schade die door deze orkaan wordt aangericht zeer groot. De Topmolen waait van zijn staketsel, maar de molenaar kan zijn leven redden door in een meelkist te springen. De schuur van Hendrik Reynkens aan het Lanckhuys stort in en daarbij komen Jozef Willocx en Petrus Joannes Van Baelen om het leven. Londerzeel: Guillelmus Theodorus Franciscus Crick, die in 1824 tot notaris was benoemd, verplaatst zijn domicilie van Grimbergen naar Londerzeel en zal er vanaf 18 november ook daadwerkelijk gaan wonen. Malderen: In een elzenbosje nabij de Beelaarsbrug en de grens met Londerzeel wordt, in een grote plas bloed en bedekt met droge bladeren en wat grond, het lijkje van een pasgeboren kind gevonden. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt een reglement voor de nachtwacht goed. Malderen: De “gedenkwaardige overwinning bij Waterloo” wordt in Malderen herdacht met een gezongen Te Deum in de kerk. Al de gemeenteraadsleden en gemeentebedienden zijn daarbij verplicht aanwezig. Steenhuffel: De gemeente begint in het dorp met het kasseiden van de eerste 300 meters van de baan van Steenhuffel naar Merchtem. Daarvoor worden geen kasseistenen gebruikt maar witte stenen die afkomstig zijn van de afbraak van het oude kasteel van Impde. Malderen: In de gemeentebegroting voor 1830 wordt 600 fr. voor de aankoop van een brandspuit voorzien. Het Hollands bestuur heeft dat namelijk als een soort verplichting opgelegd. De Belgische onafhankelijkheid zal er evenwel voor zorgen dat de aankoop met vele jaren zal worden uitgesteld. Steenhuffel: Advocaat Louis Defresne, gedomicilieerd in Steenhuffel, steunt de Belgische zaak door aan de hospitaalcommissie in Brussel 1 pak lijnwaad voor de gewonden te schenken. Londerzeel: Jean Baptiste De Amandel, die in 1804 in Londerzeel geboren werd, maar met vrouw en kinderen in Brussel woont, sterft in het Sint-Janshospitaal aan de gevolgen van de kwetsuren die hij heeft opgelopen tijdens de Belgische onafhankelijkheidsstrijd. Zijn naam staat op het monument op het Martelarenplein. Malderen: De burgernachtwacht wordt op actief gesteld om eventueel terugkerende Nederlanders de toegang tot het grondgebied te beletten. Steenhuffel: De gemeente stuurt burgemeester P.J. Moortgat met 22 zakken aardappelen en een pak lijnwaad naar het voedingskomiteit te Brussel. Dezelfde dag wordt de opbrengst van een patriottische collecte (79 guldens 63 cent) letterlijk in de vaderlandse schatkist gedeponeerd. Malderen: Onder het feestelijk gebeier der kerkklokken komt om 13 uur precies het kiescollege van Malderen samen om de eerste gemeenteraad van België samen te stellen. Josse Willocx wordt herbevestigd als burgemeester. De twee schepenen zijn De Laet Adrien François en Daelemans Antoine. Londerzeel, 9 uur ’s avonds: Onder het al even uitbundig gelui der kerkklokken komen ook de notabelen van Londerzeel bijeen om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. Jan Frans Verheyden blijft burgemeester, Jacques Willocx en Guillaume Crick zijn de assessoren. Malderen: Joseph Slachmuylders wordt tot nieuwe burgemeester van Malderen verkozen. Londerzeel: De gemeenteraad besluit om niet op het resultaat van een collecte te wachten om de in de buurt van Aarschot voor de onafhankelijk vechtende vaderlandse strijdkrachten te steunen. Zonder verwijl worden 26,5 hectoliters meel (1/3 tarwemeel en 2/3 roggemeel) en 2 koeien naar Aarschot gevoerd. Aan de pastoor wordt gevraagd om bij de parochianen lijnwaad in te zamelen voor de centrale apotheek te Brussel. Londerzeel: Wat later dan in Steenhuffel en Malderen wordt ook hier de burgerwacht georganiseerd. Guillielmus Crick wordt commandant van het 3de bataljon. Jacobus Willocx en Andreas Mertens worden kapitein van respectievelijk de 1ste en de 6de compagnie. Jan Frans De Boeck wordt luitenant van de 6de 13


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1831

November 17

1832

Januari 25

1832 1832

Mei 3 Juni 19

1833

Augustus 29

1833

September 25

1833

Oktober 6

1833

Oktober 8

1833

Oktober 9

1833

November 2

1833

November 14

1833

December 18

1833

December 18

1834

Mei 1

1834

Juni 17

1834

Augustus 20

1834

November 13

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving compagnie. Steenhuffel: De afgelopen nacht is er op niet minder dan 4 plaatsen ingebroken. Deze plaag schijnt algemeen te zijn want op 8 oktober had de provinciegouverneur de gemeenten al aangeraden om terug nachtwachten op te richten. Op 23 november keurt de gemeenteraad van Steenhuffel, door de recente gebeurtenissen aangespoord en ofschoon het vorige maar van 17 november 1828 dateerde, een nieuw reglement voor de nachtwacht goed. Tezelfdertijd wordt in de begroting voor 1832 geld voor de aankoop van uniformen en de inrichting van een wachthuis gereserveerd. Deze nachtwacht zal in de oogsttijd en tijdens de wintermaanden tot in 1835 blijven patrouilleren. Steenhuffel: In de nacht van 24 op 25 januari komt het in een herberg op de Heide tot een hevig gevecht tussen de gebroeders Meert en een patrouillerende afdeling van de burgerwacht (dit om aan te tonen dat de nachtwacht niet alleen in het open veld patrouilleerde). Malderen: De procedure om de verspreiding van de Cholera Morbus tegen te gaan wordt in werking gesteld. Malderen: Het 1ste bataljon van het 1ste infanterieregiment en het 5de eskadron van het 1ste regiment jagers te paard logeren, op kosten van de burgers, in Lippelo en Malderen. Londerzeel: Dokter Riemslag (dezelfde man die in onze streek het vaccineren der kinderen tegen de pokskens promootte) heeft voor zijn huis een stuk van de kassei op de voetweg naar Brussel opgebroken en met zavel en steengruis opgehoogd. Op verzoek van de pastoor, die er bijna zijn benen op gebroken heeft, zal de gemeente de weg herstellen en later de kosten aan de dokter presenteren. Malderen, woensdag: De gemeente herdenkt de roemvolle strijddagen van september 1830 met een herdenkingsdienst voor de gesneuvelden. Daarna is er een uitdeling van tarwebrood aan de armen. In de namiddag is er een groot volksfeest met mastklimmen, tornooien en ballen (voor de mannen) en zaklopen, tornooien met den blok en schieten op de vogelroede voor de vrouwen. Londerzeel, zondag: Met “eenige zwaerigheyd veropenbaert” zich in Londerzeel de aanwezigheid van de Cholera Morbus. Londerzeel: De gemeenteraad neemt drastische maatregelen om de verspreiding van de cholera tegen te gaan en richt een huis in als “hospitaal en lijkplaats” met 12 bedden en verzorgers. Londerzeel: De gemeenteraad bevestigt de arrondissementscommissaris dat men al aan het sparen is voor de bouw en de inrichting van een gemeenteschool. Londerzeel: Schoenmaker Conrardus Cleymans wordt voorgedragen om de overleden champetter Gerard Jan Van Vorden op te volgen. Londerzeel: De cholera-epidemie is ingedijkt. De door dokters Riemslagh en Van Hove bij de gemeente ingediende rekeningen worden aangenomen. Over de vergoeding van de drie Zwartzusters, die van 13 oktober tot 14 november in Londerzeel verbleven, is men het grondig oneens. Om te beginnen had niemand hun hulp gevraagd en bovendien gingen ze liever bij een kwakzalver en dronken koeienoverlezer dan bij de dokters ten rade. Uitsluitend om het “geklap” van de mensen te vermijden zal, zeer tegen de zin, voor de diensten van 2 zusters (samen 64 werkdagen) een vergoeding van 100 fr. worden betaald. Londerzeel: Pastoor Cruckx stuurt een gepeperde rekening naar het gemeentebestuur voor het eten en drinken dat de drie zwartzusters ten tijde van de cholera-epidemie op de pastorij hebben geconsumeerd. Op 17 januari 1834 worden deze kosten categoriek afgewezen (en op 21 augustus gebeurt dat opnieuw). Pastoor Cruckx is niet tevreden. Londerzeel: Ofschoon Londerzeel nog geen gemeenteschool heeft, geeft de overheid toch al 200 fr. subsidie voor de bekostiging van het privé-onderwijs dat door Bernard Kerremans wordt gegeven. De gemeente vraagt of dit geld, in afwachting van een definitieve oplossing, niet tussen de privé-scholen van Bernard Kerremans en Joseph Hermans mag verdeeld worden. Omdat het antwoord negatief is wordt op 21 augustus 1834 besloten om de overheidstoelage aan Kerremans te laten en het traktement van de gemeente (eveneens 200 fr.) uitsluitend aan Hermans te geven. Meester Kerremans (die voordien ook 50 fr. van de gemeente kreeg) is niet content. Londerzeel en Malderen: Bij wet wordt de aanleg van de spoorlijn Mechelen-Dendermonde gedecreteerd. Malderen zal een halte krijgen maar Londerzeel niet. Malderen: Jozef De Bondt wordt door de gemeenteraad voorgedragen om de op 1 juni overleden veldwachter Joannes De Schrijver op te volgen. Op 26 juli gebeurt dat opnieuw omdat het de eerste keer niet volgens de regels gebeurde. Londerzeel, woensdag: De heer De Roy houdt namens de regering een zitdag in de afspanning de Kroon. Tussen 9 en 16 uur ontvangt hij er de eigenaars van de gronden die in Londerzeel en Malderen voor de aanleg van de spoorlijn Mechelen-Dendermonde zullen worden ingenomen. Het is zijn bedoeling om een minnelijke schikking over grondafstand te treffen en volgens de weinig beschikbare aanwijzingen is hem dat gelukt. Londerzeel: Toen, kort voor en tijdens de omwenteling in 1830 de marechaussee brigade van Vilvoorde regelmatig in Londerzeel kwam overnachten, was tussen burgemeester Verheyden en herbergierster Maria Peeters (weduwe van Jan Frans de Smedt) mondeling overeen gekomen dat zij die overlast voor het herbergen van mannen en paarden wel op zich zou nemen, zij het tegen een vergoeding van 30 Nederlandse Guldens per jaar. In de jaren 1830, 1831 en 1832 had zij zich strikt aan haar deel van de afspraak gehouden maar de gemeente heeft die schuld nooit willen erkennen. Er wordt nu afgesproken om haar desondanks 205 fr. te betalen, hetgeen op 5 januari 1835 ook effectief gebeurt.

14


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1834

maand, dag November 13

1834

December 11

1835

Januari 5

1835

Oktober 7

1835

Oktober 8

1835

Oktober 19

1835

December 9

1836

Januari 17

1836

Januari 30

1836 1836

Mei 29 Juli 12

1836

September 25

1836

September 25

1836

Oktober 23

1836

November 8

1837

Januari 2

1837

Juli 13

1837

September 27

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: De gemeente zal in 1835 aan kerkfabriek geen subsidie geven maar wel 2400 fr. bijdragen aan de restauratie van het orgel. Steenhuffel: Tegen de gevel van het huis dat bewoond wordt door Sollie wordt door Francisca Van de Velde, een dienstmeid uit Merchtem, een kindje van 30 à 40 dagen oud gevonden. De moeder wordt niet gevonden. Londerzeel: De mensen van Londerzeel klagen over de “buitensporigheden” van de twee veldwachters bij het uitoefenen van hun ambt. Omdat ook het gemeentebestuur niet langer gediend is van de “slordigheid en onbekwaamheid” van de ene en de “gewonelijke dronkenschap en weigering van dienst” van de andere, wordt zowel van Conrardus Cleymans als van Petrus Wijns, 1 maand loon ingehouden. Londerzeel: De arrondissementscommissaris vraagt hoe het gemeentebestuur staat tegenover de aanleg van een kasseide van Brussel, over Londerzeel, tot aan de kasseide van Mechelen op Dendermonde, en vooral hoeveel het hiervoor kan meebetalen. Londerzeel wil hier gedurende 10 jaren de opbrengst van 6 opcentiemen aan besteden. Londerzeel: Op voorstel van notaris en schepen Crick, wordt bij meerderheid besloten om op 19 oktober de gemeentebegroting voor de eerste keer niet meer in geheime maar in openbare zitting op te maken. Er worden in de gemeente immers te veel valse geruchten verspreid over wie voor of tegen iets stemt. Londerzeel: Omdat tijdens diverse vorige vergaderingen eenparig door de gemeenteraad was vastgesteld dat de kerkfabriek de herhaaldelijk gesolliciteerde subsidie niet nodig heeft, wordt voor het jaar 1836 een subsidie van 1300 fr. gegeven. Steenhuffel: De gemeenteraad gaat enthousiast akkoord om via het heffen van opcentiemen financieel bij te dragen aan de aanleg van een kasseiweg van Meise, via Wolvertem, Impde, Steenhuffel, Malderen tot aan de Schelde te Sint-Amands en verder tot in Temse, maar alleen als deze in Steenhuffel over de bestaande bedding van de weg van Steenhuffel naar Malderen loopt. Op 21 juli 1836 zal deze bereidheid tot betalen worden herzien als blijkt dat er voor de verbinding tussen Meise en Temse voor een tracé over Londerzeel wordt gekozen (zie hierboven oktober 7). Steenhuffel: In de nacht van 17 op 18 januari brandt de schuur van Hendrik Van Geel volledig af. De persoonlijke inzet van burgemeester P.J. Moortgat, zijn familie, zijn huispersoneel en enkele geburen voorkomt dat ook het woonhuis door de vlammen wordt verteerd. Londerzeel: Het Nederlandse diploma van Cornelius J. Oomen, dokter in de genees- en heelkunde, is wel in de provincie Antwerpen erkend maar niet in Brabant. Hij moet eerst de goedkeuring van de medische commissie te Brussel krijgen vooraleer hij in Londerzeel zijn praktijk mag komen vestigen. Dat diploma zal hij op 26 augustus 1836 ontvangen. Steenhuffel: Petrus Joannes Van Wemmel, 2,5 jaar oud, verdrinkt in een waterput. Malderen: De gemeenteraad weigert financieel bij te dragen in de kosten voor de geplande verlenging van de provinciale steenweg van Brussel tot Wolvertem, langs Londerzeel tot op de Wolf. Een paar maanden eerder was deze verlenging nog via Steenhuffel en Malderen gepland, en voor die versie had men wel opcentiemen willen heffen. Als mensen uit Malderen naar Brussel moeten, reizen ze overigens via Merchtem, waar er al goede wegen zijn. Malderen, zondag: De roemruchtige dagen van september worden niet meer in de week gevierd maar daarom niet minder enthousiast. Voor “het mansvolk is er schieting op de wip, bollen, kaarten, kaatsen en op de schuiftafel spelen. Voor het vrouwvolk: bollen, zaklopen, schieten op de wip, en met de teerlingen werpen.” De gemeente geeft 30 fr. aan prijzen. “Al deze spelen,” aldus het verplichte verslag, “hebben met de grootste eendrachtigheid en met vaderlandschen iever plaats gehad en des avonds zijn de huizen verligt geweest.” Steenhuffel viert “de feestdagen van september” op zijn eigen manier: 1) geschut met kanon, 2) gelui der klokken, 3) 20 kleine en 3 grote prijzen, te winnen door “de liefhebbers van den handboog”. Malderen, zondag: In de herberg De Zwaen ontstaat er omstreeks 9 uur s avonds een ernstig meningsverschil tussen meestergasten en werklieden die aan de aanleg van de spoorlijn werken (en in De Zwaen logeren) en 2 broers De Meyer uit Steenhuffel en Frans Van Ingelghem, uit Buggenhout. Daarbij krijgt Antoon Toen uit Hoboken een paar tamelijk ernstige maar niet levensbedreigende messteken in het lijf. Ofschoon de zaak volgens de burgemeester ernstig genoeg is, wenst echter geen der betrokken partijen klacht in te dienen omdat iedereen zijn evenredig aandeel in de klappen gekregen en gegeven heeft. Londerzeel: In 1837 moeten de 11 wegwijzers in Londerzeel herschilderd worden. Daarvoor wordt 40 fr. uitgetrokken. Malderen: De ijzeren weg tussen Mechelen en Dendermonde wordt officieel geopend en ingereden. Als de eerste trein passeert is de brug in Malderen versierd met guirlandes, vlaggen en dennenmasten en speelt er een “muziekkorps”. Op de Boeksheide is wel een station gepland maar het is er nog niet. In Londerzeel, waar zelfs geen staton voorzien is, wordt niet gefeest. Steenhuffel, 4 uur in de namiddag: Op een veld dat grenst aan de grachten van het oude heerlijke kasteel van Steenhuffel, Diepensteyn, wordt met man en macht koolzaad gedorst. Pierre Jean Van Aken, amper 17 maanden oud, ontsnapt daarbij even aan de waakzaamheid van zijn ouders en de vele andere aanwezigen en komt in het water terecht. Alle hulp komt te laat. Steenhuffel: de feesten van september worden gevierd met het luiden der klokken, muskettenspel (jeu de mousquetterie) en boogschieten op de wip.

15


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1837

December 7

1838

Januari 10

1838

April 27

1838

Juni 1

1838

Juni 6

1838

Augustus 1

1838

Augustus 12

1838

September 27

1838

Oktober 9

1839 1839

Maart 5 April 20

1839

Juni 4

1839

Juli 18

1839

Augustus 3

1839

September

1840

Januari 22

1840

Maart 16

1840 1840

Maart 29 Mei 23

1840

Juli 23

1840

Augustus 10

1840

Augustus 22

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen: “Onder de hevigste toejuichingen onzer inwoners hebben de volgende spellen plaats: bol-, kaart- en kaatsspelen, schieting op de wip, tournoyen, zaklopen, spelen op de schuiftafel en des avonds zijn de huizen verlicht.” Malderen: Gemeenteonderwijzer Jozef De Schrijver overlijdt en laat een weduwe met 6 jonge kinderen achter. Op 27 december stelt de gemeenteraad Charles Philip Slachmuylders als zijn opvolger voor. Deze is al verscheidene jaren ondermeester, heeft wel geen diploma maar bezit de vereiste bekwaamheden. Bovendien laat hij de ongelukkige weduwe tot in 1840 in de onderwijzerswoning wonen en staat hij haar tot dan – gesteld dat ze weduwe blijft - ook de helft van zijn volledig onderwijzersinkomen af. Londerzeel: pastoor Augustinus Elias Cruckx heeft in 1837 uit Melsbroek 3 zusters Ursulinen naar Londerzeel laten komen om onderwijs aan de meisjes te geven. Op 10 januari 1838 schenkt hij gebouwen en grond voor het klooster. Op 31 mei 1838 sticht hij een fundatie ten voordele van de zusters, op last van ten eeuwigen dage gratis onderwijs te geven aan de meisjes van Londerzeel. Malderen: Kort na 22 uur, sluitingstijd, opent champetter Jozef De Bondt de deur van de herberg van Heymans aan de statie. Brouwer Livien De Boeck uit Londerzeel heeft de 10 aanwezige klanten nog maar net op 100 liters (!) bier getrakteerd. Wanneer de veldwachter, rond 2 uur ’s nachts, de herberg verlaat, krijgt hij zodanig veel klappen dat hij zijn muts en wapenstok verliest. Bovendien incasseert hij ook een paar sneden van een mes en moet hij bewusteloos en hevig bloedend naar huis worden gedragen. Londerzeel: Jan Baptist Van Steen wordt champetter van Londerzeel in vervanging van Petrus Wijns, die op 5 mei door de bestendige deputatie, op vraag van het gemeentebestuur, uit zijn functies was ontheven. Malderen: De gemeenteraad keurt een nieuw plaatselijk reglement van politie goed. Het oude dateerde van 14 maart 1827. Londerzeel: 13 Londerzelenaars vernielen meubilair in de herberg St. Maarten van J.B. Van Humbeeck in Wolvertem. Londerzeel: Jan Baptist Broothaerts komt onverwacht te overlijden. De omstandigheden zijn raadselachtig genoeg om hiervan zowel de arrondissementscommissaris, de procureur des konings als de brigadier van de rijkswachtbrigade te Wolvertem te verwittigen. Verder geen gegevens. Malderen: Viering van “de roemweerdige strijddagen van september. Onder de levendigste toejuichingen der inwoners, hebben plaats: bol- en kaatsspelen, schieting op de wip, tournooien, zaklopen en verlichting der huizen Steenhuffel: “Ter gelegenheyd der roemrijke strijddagen van september hebben alhier plaats: luyden der klokken, geschut met het geweer en vogelschieting”. Londerzeel: Jan Baptist Lathouwers wordt voorgedragen om tot veldwachter te worden benoemd in vervanging van Coenrard Cleymans, die in september overleden is. Londerzeel: De kerkfabriek krijgt 1000 fr. gemeentesubsidie voor een aanzienlijke herstelling van de kerktoren. Londerzeel: Maalder Benoit Verspreet wenst een stoommachine te plaatsen (wellicht de eerste in grootLonderzeel. Malderen: Een orkaan en felle regen brengt aanzienlijke schade toe aan aardappelen, haver, vlas en boekweit. De totale schade wordt geraamd op 7500 fr. 1839 is trouwens in zijn geheel een zeer nat jaar waardoor de wegen grote schade lijden en de beken niet kunnen worden geruimd. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt een reglement goed voor het onderhoud van de Molenbeek dat de jaarlijks terugkerende overstromingen (dit voorjaar heeft het dorp meer dan anders onder water gestaan) aanzienlijk zal moeten beperken. Londerzeel: De gemeente Londerzeel stuurt een brief naar de koning met de vraag om een station van 2de klas te bekomen op de spoorlijn Mechelen-Dendermonde. Malderen: “Gedachtenis der roemrijke dagen van september 1830; onder de hevigste toejuichingen der inwoners hebben de volgende spelen plaats gehad, te weten: bol- en kaartspelen, schieting op de wip, tournooien en zaklopen, en verlichtingen der huizen”. Steenhuffel: Champetter Pierre Peeters is 78 jaar geworden, kan zijn werk niet meer doen, maar heeft intussen 25 jaar dienst zodat hij met pensioen kan gaan. Gilles (Egied) De Maerschalck wordt als zijn opvolger voorgedragen en door de bestendige deputatie op 15 februari benoemd. Londerzeel: Julie Langlé, 15 jaar eerder in Brussel geboren maar wonend in Londerzeel, komt op een onverwachte en gewelddadige manier om het leven. Londerzeel: In een gracht op de heide wordt het levenloze lichaam gevonden van Marie Thérèse Van Muylder. Londerzeel: De gemeenteraad heeft de intentie om nog dit jaar een deel van de buurtweg van Steenhuffel naar Ramsdonk (383 m.) te kasseien. Londerzeel: Er wordt een deserteur van het 11de linieregiment, in garnizoen te Dendermonde, opgepakt, met de trein naar Dendermonde gebracht en daar in de gevangenis opgesloten. Londerzeel: De gemeente besluit om een huis aan te kopen en het om te bouwen tot gemeentehuis. Het ligt sectie E nr. 74 en 175 (Dorp), is eigendom van mevrouw Maria Van Doorslaer (weduwe van Frans De Amandel) uit Humbeek en moet 7256 fr. kosten. Londerzeel: Dokter Riemslagh ontvangt een gouden medaille voor zijn onverdroten inspanningen ter promotie van de koepokinentingen. 16


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1840

maand, dag Oktober 16

1841

Maart 19

1841

April 13

1841

Mei 3

1841

Mei 15

1841

Mei 19

1841 1841 1841

Mei 25 Juni 26 Juni 30

1841

Augustus 10

1841

September

1841

Oktober 24

1841 1842

Maart 15

1842

Juli 3

1842

Augustus 7

1842

Augustus

1842

November 14

1842 1843

December 29 Maart 22

1843

Juni 29

1843

Juli 28

1843

Augustus

1843 1843

Augustus 11 Augustus 16

1843

September 7

1843

September 9

1843

Oktober 9

1843

Oktober 28

1843

Oktober 31

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen: Om van staatssubsidies te kunnen profiteren stemt de gemeenteraad voor de allereerste keer 4 opcentiemen (op de grond- en hoofdelijke belasting) voor het kasseiden van buurtwegen. De Beelaertstraat (naar Londerzeel) en de Beekstraat (naar Steenhuffel) zullen als eerste aan de beurt komen. Steenhuffel: Jan Baptist Van Asbroeck vindt in een gracht op Over de Beek het lijkje van een pasgeboren jongetje, dat daar al meer dan een week moet hebben gelegen. Het is duidelijk een geval van kindermoord maar de dader noch de moeder zullen ooit gevonden worden. Malderen: Een ploeg spoorwegarbeiders met flexibele werkuren blijkt op bevel van aannemer Bulens uit Brussel ’s nachts wel 100 kruiwagens zavel langs de kant van een gemeenteweg te hebben “gestoken”. Niet alleen is daarvoor geen toelating gevraagd maar bovendien is de weg ondergraven en dreigen bomen om te vallen. Op 4 mei doet aannemer Bulens het opnieuw waardoor hij grote schade aanricht aan de Langedreef. Londerzeel: De vrederechter moet uit de krant vernemen dat er in de nacht van 24 op 25 april is ingebroken in één der kapellen van de kruisweg. Londerzeel: Frans Van Assche, 67 jaar, schoenmaker, sterft na een fikse ruzie met zijn geburen aan de gevolgen van een hartaanval. Londerzeel: Als brouwer Jean Benoit De Keermaecker zijn vervanger niet binnen de 8 dagen betaalt zal deze laatste uit het leger gezet worden en zal De Keermaecker zelf binnen moeten. Londerzeel: Definitieve aankoop van een gebouw om in te richten als school en gemeentehuis. Londerzeel: Frederik d’Hertogh, 80 jaar, verdrinkt zich in Sleebus-put. Steenhuffel: Naast een aantal andere originele kostenbesparende maatregelen stelt gemeenteraadslid Van Cutsem voor om de opwinder van het torenuurwerk niet meer te vergoeden omdat het toch nooit het juiste uur aangeeft. De gemeenteraad besluit om eerst het uurwerk te laten herstellen Londerzeel: Blokmaker Antoon Bruno De Jonghe, 42 jaar en weduwnaar, die al 2 jaar dronken rondliep, verhangt zich op zijn zolder. Steenhuffel: Door de strenge winter en de overvloedige regen in de Lente en de Zomer ligt de opbrengst van de meeste veldgewassen ver onder het normale peil. Alleen de haver valt goed mee. Londerzeel: Cornelius Oomen, medicijn- en heelmeester, wordt benoemd tot vaccinateur van het kanton Wolvertem, in vervanging van de op 14 oktober te Londerzeel overleden Judocus (Josse) Riemslagh. Londerzeel: De gemeente koopt zijn eerste brandweerspuit. Londerzeel: De gemeente bevestigt aan de arrondissements-commissaris dat een groot aantal vlasspinsters, sedert de uitvinding van de katoenen stoffen, de kost niet meer kan verdienen. Londerzeel: De minister van openbare werken kan in Londerzeel geen spoorwegstation laten bouwen omdat hij anders dat van Malderen zou moeten afschaffen. Londerzeel: de 2 jarige Jan Frans Huybrechts, zoontje van schoenmaker Frans en Anna Catharina Marivoet, verdrinkt in de beek tegen de boomgaard achter hun huis. Malderen: Een hagelbui vernielt 300 ruiten in de kerk. De oogst zal al binnen geweest zijn want over schade daaraan wordt niet gesproken. Malderen: In uitvoering van de richtlijnen van de nieuwe wet op het lager onderwijs van 23 september wordt Philip Karel Slachmuylders vast benoemd als gemeenteonderwijzer. (Herhaald op 11 juli 1843 omdat die benoeming de eerste keer niet bij geheime stemming was gebeurd). Steenhuffel: Petrus Antonius Mertens wordt bij K.B. benoemd tot burgemeester. Steenhuffel: De gemeente kan de nieuwe onderwijswet van 23 september 1842 nog niet uitvoeren en geen onderwijzer benoemen omdat ze nog geen schoollokaal met onderwijzerswoning bezit. Het onderwijs dat in de twee privé-scholen, vooral in die van Louis Moortgat, gegeven wordt, is momenteel voldoende. Steenhuffel: Bij K.B. van 29 juni 1843 wordt de privé-school van Hendrik Lodewijk Moortgat voor 1 jaar als gemeenteschool geadopteerd. Londerzeel: De gemeente geeft gevolg aan de nieuwe schoolwet van 23 september 1842 en benoemt eindelijk Bernard Kerremans tot vaste gemeenteonderwijzer. Malderen: De Holstraat wordt 1,5 meter aangehoogd en ligt nu op hetzelfde niveau als de aanpalende gronden. Londerzeel: 2 lemen huisjes in de Rue Pomme de terre (Patattestraat) branden volledig af. Malderen: Nachtelijke inbraak in de kerk, 6 ruiten gebroken, offerblokken en kerkschaal leeg gehaald. De totale buit wordt geschat op 25 à 30 frank. Londerzeel: Londerzeel krijgt weliswaar nog geen station maar de trein mag er nu toch al 2 dagen per week, namelijk op maandag en vrijdag, “op gerieflijke uren” stoppen. Dat is goed voor 70 reizigers per week. Malderen: Op de “Hoge Ven”, eigendom van burggravin de Beughem, wordt het lijk gevonden van Andreas Bellon, een arbeider uit Opdorp, die zich met een koeriem aan een eiken boompje heeft opgehangen. Hij moet er al sedert 6 augustus gehangen hebben. Steenhuffel: Nachtelijke inbraak in het kapelletje van Onze Lieve Vrouw van 7 weeën. Latwerk gebroken en de inhoud van de offerblok, geraamd op 14 fr., gestolen, evenals 2 koperen kandelaars en 2 vazen. Londerzeel: De gemeenteraad “is van gevoelen” dat er op het gehucht de Heide een school zou moeten komen. Londerzeel: De procureur dringt aan om, gezien de toenemende plaag van landloperij, moeskopperij en 17


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1843

November

1843

December 4

1844

Januari 29

1844

April 16

1844 1844

Juni 26 Juli 4

1844

Juli 15

1844 1844

September 18 Oktober 29

1844

December 31

1845

Februari

1845

Maart 18

1845

April 21

1845

Mei 26

1845

Augustus 31

1845

September 11

1845

September 24

1845

Oktober 21

1845

Oktober 22

1846

Februari 24

1846 1846

Juni 14 Augustus 12

1846

September 7

1846

September 15

1846

September 19

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving kerkdiefstallen, nachtpatrouilles te organiseren. Steenhuffel: De pastorij moet dringend gerestaureerd worden en met een verdieping verhoogd. De kosten worden geschat op 6000 fr. Een collecte bij de inwoners heeft 3000 fr. opgebracht. (Dit werk wordt in 1844 uitgevoerd). Londerzeel: De provinciegouverneur heeft horen zeggen dat de zusters Ursulinen van plan zijn om een school voor arme meisje te openen. Ze mag dan als gemeenteschool geadopteerd worden. Deze school bestaat evenwel al een poosje en wordt op 5 december door het gemeentebestuur aangenomen. Malderen: De procureur des konings beveelt om naast nachtpatrouilles ook buitengewone dagpatrouilles door de burgerwacht te laten houden. Londerzeel: Om 7 uur in de ochtend wordt het lijk ontdekt van een onbekende vrouw, die zich aan een boom in de wei van Joseph Slachmuylders opgehangen heeft. Het blijkt uiteindelijk te gaan om Colette Verheyen. Londerzeel: een brand op Sneppelaar bij Jacques Maerens. Steenhuffel: Joannes Marinus Meeus (zoon van de voormalige molenaar op de Kwaadbeekmolen) wordt door de gemeenteraad voorgedragen om benoemd te worden tot gemeenteonderwijzer. De gemeente zal een schoollokaal moeten huren. Londerzeel: De gemeenteraad besluit om in de hof van het gemeentehuis een nieuw schoolgebouw te bouwen. Londerzeel: brand bij voddenkoopman De Bondt op Neeravert. Malderen: De gemeente heeft geen geld om een ondermeester voor de gemeenteschool aan te stellen. Bovendien worden, zelfs in de winter, de lessen maar door 200 kinderen bijgewoond en één onderwijzer kan dat gemakkelijk aan. Londerzeel: De windmolen van molenaar Guillaume De Coster (Gravenmolen) is het hele jaar 1844 buiten gebruik geweest (het huis van De Coster was volledig door brand verwoest verwoest). Londerzeel: De 20 jarige Maria Anna Steenackers vertrekt naar Oran in Afrika. Haar ouders wonen al 13 jaar in Ramsdonk. Londerzeel: Jan Frans Jacobs wordt voorgedragen voor de post van hulponderwijzer in de gemeentelijke jongensschool in het dorp. Londerzeel: Provinciegouverneur baron de Viron bezoekt Londerzeel, maar heeft vooraf uitdrukkelijk verboden om iets te organiseren wat ook maar een beetje op een receptie lijkt. Londerzeel: Franske Van Tienen, 17 maanden oud, het zoontje van Karel en Elisabeth Vanderplas, verdrinkt in de mestput van zijn grootvader in de Heidestraat. Londerzeel: Anna Catharina Vergaelen, de 22 jarige ongetrouwde dochter van Jacobus en Joanna Francisca De Maeyer, verhangt zich in haar slaapkamer. Londerzeel: De gemeente vraagt aan de minister om de treinen met de komende kermisdagen in Londerzeel te laten stoppen. Steenhuffel: De opbrengst van tarwe en rogge is dit jaar normaal geweest, maar de wintergerst is bijna geheel vernield door de strenge vorst. De opbrengst van de zomergerst en van de haver is daarentegen redelijk goed. Boekweit is prima. De vroege aardappelen hebben maar ¼ opgebracht van normaal en late aardappelen zijn er bijna niet. Bovendien is het nog de vraag of men ze zal kunnen bewaren. In ieder geval zullen de boeren zich, bij gebrek aan aardappelen, van hun kleinvee en misschien zelfs van een deel van hun grootvee moeten ontdoen. Plantaardappelen zullen er – zelfs als men ze kan bewaren – zeker veel te weinig zijn. Malderen: Door het mislukken van de aardappeloogst moeten maatregelen genomen worden om de armen de winter door te laten komen. De gemeenteraad verwacht dat de volgende maanden een kwart van de inwoners, 440 personen in 89 gezinnen, steun zullen nodig hebben (tegenover 190 personen in 39 huishoudens in gewone jaren). Steenhuffel: De gemeenteraad neemt maatregelen om de gevolgen van het mislukken van de aardappeloogst voor de armen in de mate van het mogelijke te beperken. Bij de 70 huisgezinnen die ieder jaar geholpen moeten worden zullen er deze winter naar verwachting nog 79 bijkomen Londerzeel: Door het mislukken der aardappelen in 1845 verkeert de gemeente in grote nood. 1084 mensen moeten ondersteund worden met dagelijks 4 once brood en 1 liter erwtensoep en dat aantal zal nog stijgen. De hulp zal nodig zijn tot de volgende aardappeloogst. Londerzeel: brand in twee naast elkaar liggende woningen. Londerzeel: André Van Gucht uit Londerzeel wordt opgepakt voor landloperij en opgesloten in de bedelaarskolonie van Terkameren, terwijl hij eigenlijk alleen maar op bedevaart naar Peutie was. Op 2 oktober zit hij nog altijd vast. Londerzeel: De gemeente laat het provinciebestuur weten dat er in de gemeente geen besmettelijke ziekte heerst. Steenhuffel: Jan Frans De Ridder wordt voorgedragen voor een vaste benoeming tot ondermeester in de gemeenteschool. Hij is hier al 3 jaar actief. Malderen: Het geld van de gemeente en van het bureel van weldadigheid voor het ondersteunen van de armen is op. Daar komt nog bij dat sedert 15 augustus een besmettelijke ziekte, de Rode Loop, al 50 mensen heeft

18


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1846

September 19

1846

September 23

1846

Oktober 24

1846

Oktober 25

1846

November 3

1846

November 3

1846

December 31

1847 1847

Februari 8 Februari 21

1847

Maart 18

1847

Maart 25

1847 1847

April 1 April 27

1847 1847 1847

Juni 23 Juli 10 Juli 31

1847 1847

September 4 November 17

1848

April 7

1848

Augustus 17

1848

September 9

1848 1849

Oktober 21 Februari 7

1849

Mei 6

1849 1849

Juni 25 Juli 17

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving aangetast, (waarvan er reeds 17 zijn overleden) en dat nog meer kostwinners zullen sterven. Daarom wordt aan staat en provincie 1000 fr. subsidie gevraagd. Londerzeel: Dokter Carette verwittigt het gemeentebestuur dat hij een honderdtal patiënten met Rode Loop in behandeling heeft, maar meestal zonder erg en de sterfte staat zeker niet in verhouding tot het aantal zieken. Dokter Oomen behandelt 14 zieken met dezelfde symptomen. Bij hem is nog geen enkele zieke overleden. Steenhuffel: Er zijn al 4 personen bezweken aan de dysenterie-epidemie; 50 behoeftigen zijn ziek en er worden er nog veel meer verwacht. Het geld van de gemeente, van het bureel van weldadigheid en van welgestelde weldoeners is op door de steun die moest gegeven worden na het mislukken van de aardappeloogst. De geneesheren weigeren geen zorgen of medicamenten maar iemand zal hen toch eens moeten betalen. Steenhuffel: De provinciegouverneur kreeg inlichtingen dat de epidemische dysenterie (rode loop) in Steenhuffel ravages blijft aanrichten. Hij belooft steun maar eist dat hem dagelijks een rapport over de toestand wordt bezorgd. Londerzeel: De gemeente vraagt dringend 1000 fr. subsidie “om de arme ongelukkige en behoeftige hulpmiddelen te konnen verleenen die in de uyterste armoede gedompeld zijn ter oorzaek van de sterfgevallen die alhier voorgevallen zijn sedert den 1sten september lestleden.” Londerzeel: De besmettelijke ziekte is aanzienlijk in kracht aan het afnemen. De laatste 5 dagen zijn er maar 3 personen meer aan bezweken. Steenhuffel: De rode loop is sterk in hevigheid afgenomen. Er zijn geen nieuwe besmettingen meer en sedert een paar dagen is er niemand meer gestorven. Van nog 8 mensen, die al eerder aangetast waren, wordt nog voor hun leven gevreesd. De beloofde subsidies van 150 en 400 fr. zullen voldoende zijn om iedereen de nodige zorgen te blijven geven. De Rode Loop heeft dit jaar in Steenhuffel uiteindelijk 45 slachtoffers geëist, in Malderen 61 en in Londerzeel 93. Londerzeel: Brand bij Antoine Van Ingelgem in den Eekhout. Londerzeel: winkelier P.J. Van Schel en baarscheerder Victor De Smet zijn in Aalst aangehouden omdat ze met vals geld hebben betaald. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt een nieuw politiereglement goed evenals een reglement op de nachtpatrouilles. Steenhuffel en Londerzeel: De buurtweg van Merchtem naar Mechelen wordt door de bestendige deputatie tot weg van grote communicatie verklaard zodat er nu serieus met de volledige kasseiding ervan kan worden begonnen. In Steenhuffel is deze baan 2954 m. lang en sedert 1829 is hiervan al 1253 m. verhard. Londerzeel: Brand bij Pierre Josse Van Riet. Steenhuffel: Nadat de provincie al een paar keer geweigerd heeft om Jan Frans De Ridder tot ondermeester in de gemeenteschool van Steenhuffel te benoemen, omdat hij geen diploma heeft, geeft ze eindelijk haar akkoord vermits de gemeente geen gediplomeerde kan betalen. Londerzeel: Een hagelbui veroorzaakt veel schade aan het vlas. Malderen: De gemeenteraad keurt een reglement op de nachtwacht goed. Londerzeel: Aangezien Jean François Jacobs zijn dienst als hulponderwijzer niet kan uitoefenen omdat hij lessen volgt aan de normaalschool van Lier, wordt Bonaventuur Moens in zijn plaats als ondermeester aangesteld. Malderen: De trein uit Oostende ontspoort te Malderen. Slechts 1 lichtgewonde. Malderen: Na veel aandringen van de provinciegouverneur is de gemeenteraad eindelijk bereid om Petrus Jozef Van Nimmen, die al meer dan 2 jaar onderwijzer Slachmuylders assisteert, voor een vaste benoeming als hulponderwijzer voor te dragen. (De benoeming volgt op 4 maart 1848.) Londerzeel: Jean Joseph De Cat wordt unaniem voorgedragen om de ontslag nemende Louis Van Onderbergen als gemeentesecretaris op te volgen. Londerzeel: De gemeente vraagt de toelating om een bareel te mogen plaatsen en tol te mogen heffen op de baan van Steenhuffel naar Mechelen, aangezien daarvan in Londerzeel sedert 1841 al een lengte van 2606 meter gekasseid werd. Malderen: De nu vast benoemde hulponderwijzer Petrus Jozef Van Nimmen vraagt om te worden vervangen door Jan Baptist Dierickx. Londerzeel: Een brand vernielt 2 huizen in de Patattestraat. Malderen: Jan Baptist Dierickx, die nog maar pas Petrus Jozef Van Nimmen als ondermeester in de gemeenteschool vervangen heeft, is overleden. In zijn plaats wordt Evarist De Bruyn voorgedragen. Londerzeel: De gemeenteraad accepteert de wijzigingen die door de heer Spaak, architect van de provincie, aan de bouwplannen van de nieuwe gemeenteschool werden aangebracht. De school en onderwijzers woning worden in 1850 betrokken. Londerzeel: Monica Coomans, 2 jaar en 10 maanden oud, verdrinkt in de Burchtvijver. Londerzeel: De schuur van Anna Catharina De Boeck, weduwe Robberechts, die op 7 m. afstand ligt van de spoorlijn Mechelen-Dendermonde, wordt door vuurgensters van een voorbijrijdende goederentrein in brand gestoken. 19


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Jaar 1849 1849

maand, dag Augustus 25 Oktober 1

Beschrijving Malderen: Jan Frans Schaumans vestigt zich als notaris n de gemeente. Londerzeel en Steenhuffel: Tussen eind augustus en 1 oktober 1849 overlijden in Londerzeel 20 mensen aan de “Aziatische cholera”. In Steenhuffel 4.

1849

November 6

Steenhuffel: De gemeente koopt van Jozef Verspecht een gebouw in het centrum van het Dorp om het om te bouwen tot school, onderwijzerswoning en gemeentehuis.

1850 1850

Januari 3 Februari 24

1850

April 7

1850 1850 1850

April 19 Mei 27 Augustus 4

Londerzeel: De 8 jarige Henri Eeraerts verdrinkt in de Molenbeek, vlak bij zijn huis in het Dorp. Londerzeel: Petrus Joannes Houwelinckx uit Kapelle-op-den-Bos komt in Londerzeel onder een trein terecht en overlijdt ’s anderendaags aan zijn verwondingen. Steenhuffel: Een groot stuk van de muur omheen het kerkhof is ingevallen. De kerkfabriek zal ze niet herstellen maar de hele muur afbreken en vervangen door een ijzeren hek met een mooie poort tegenover de hoofdingang van de kerk. Londerzeel: De boerderij van Verhoeven op Neeravert wordt door brand vernield. Londerzeel: Nacht van 27 op 28 mei, Uitslaande brand op boerderij Van Muylders in de Pluimennest. Londerzeel en Steenhuffel: Niemand heeft zich verzet tegen de wens van de gemeenten Merchtem, Steenhuffel, Londerzeel en Kapelle-op-den-Bos om 4 tolbarelen te mogen plaatsen op de weg van grote communicatie van Merchtem naar Mechelen.

1850

Augustus 14

1850

November 1

1850

November 13

1850

December 24

1851

Januari 21

Londerzeel: Voor de oprichting van het nationaal monument van het nationaal congres en de grondwet (de congreskolom), werd in Londerzeel 33,74 opgehaald.

1851

Februari 9

Malderen: In het café van de statie wordt een “zeldzaem machien” geëxposeerd. Frans Meert heeft er 22 jaar aan gewerkt. Het geeft niet alleen het juiste uur in alle wereldsteden, de getijden, de stand der planeten... maar het het celebreert ook iedere dag een mis.

1851

Maart 12

1851

Mei 13

1851

Juni 22

1851

Juni 29

1851

Augustus 3

Malderen: De gemeente vraagt om Evarist De Bruyn, die al sinds 15 oktober 1849 in deze functie aan de slag is, als ondermeester te mogen benoemen (zal op 25 juni 1851 gebeuren). Londerzeel en Steenhuffel: Bij Koninklijk Besluit wordt een bareelrecht ingesteld op de kassei van Merchtem naar Mechelen. Het heffen van de tol moet echter worden uitgesteld omdat de weg (onder meer in Steenhuffel en Londerzeel) nog niet helemaal gekasseid is. Aannemer Kuyl van Vilvoorde is bereid om, zowel in Londerzeel als in Steenhuffel, alles in een keer af te werken en de betalingstermijn over een aantal jaren te spreiden. Hierdoor kan het tolrecht in Steenhuffel op 29 december 1851 openbaar worden verpacht. Londerzeel: De Coninck en Saterdagh (beiden van Londerzeel) ontvangen een premie van 25 fr. voor hun inzet bij het verzorgen der zieken gedurende de invasie van de Aziatische cholera. Op 2 juli ontvangen Goossens en Moeyersons van de regering om dezelfde reden eenzelfde bedrag. Londerzeel: De gemeenteraad vraagt de toelating om een jaarmarkt in te richten op de maandag van de grote kermis van eind september. Aldus heeft de eerste Londerzeelse jaarmarkt plaats op 29 september 1851. Malderen: Op zondag 3 augustus, de dag van de “eclips” jagen een aantal politiekers van de oppositie, geholpen door partijgenoten uit Buggenhout, burgemeester Henri Vermeiren en secretaris Pieter Jan van Ingelgem de stuipen op het lijf door iemand uit Buggenhout urenlang te laten doorgaan voor een ambtenaar van het ministerie, die onaangekondigd de registers en de archieven van de gemeente moet komen inspecteren. Londerzeel: De gemeente plaatst een waterpomp op de bornput in het dorp. Dat Jozef De Smedt, muzikant, op 27 september 1850 de kat van Petrus Robbijns in die put had geworpen, heeft wellicht een invloed op deze beslissing gehad. Londerzeel: Burgemeester Joannes Franciscus Verheyden overlijdt plotseling tijdens een feestmaal dat hij geeft voor zijn vrienden ter gelegenheid van zijn verhuis van zijn pachthof naar een huis in het dorp. Hij zal in 1852 door Petrus Joannes Hermans worden opgevolgd. Malderen: Stationchef André Joseph Henderickx pleegt zelfmoord al wordt aanvankelijk ook aan moord gedacht. Londerzeel: Het huis van Jozef Van Roy op de grote heide gaat in de vlammen op. Londerzeel: De gemeenteraad vraagt de afzetting van veldwachter J.B. Lathouwers vanwege aanhoudende grote dorst (afgezet op 18 maart). Londerzeel: De gemeenteraad keurt een reglement goed over de wekelijkse markt.

1851 1851

November 18

1851

December 8

1852 1852

Maart 5 Maart 9

1852

Maart 9

Steenhuffel: De kerkfabriek vraagt aan de gemeente de toelating en geld om een magazijn te bouwen tegen de sacristie van de kerk. Malderen: De huizen van Engelbert Van den Dries en Jacobus De Laet op de Kruisheide gaan, samen met de inboedel en winkelwaren, volledig in de vlammen op. Steenhuffel: De gemeente koopt de herberg het Hoefijzer in het dorp van Steenhuffel (dan eigendom van de wezen Verspecht). Het is de bedoeling om er een gemeentehuis, gemeenteschool en onderwijzerswoning van te maken Londerzeel: De gemeenteraad stelt Pieter Jozef Goossens voor als opvolger van veldwachter Van Steen, die op 7 mei was afgezet. Twee eerder voorgedragen kandidaten waren door de provincieraad niet aanvaard.

20


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1852

maand, dag Maart 25

1852 1852

April 3 April 3

1852

April 6

1852

Juni 28

1852 1852

Mei 6 Augustus 14

1852

September 1

1852 1853 1853

September 10 Januari 20 Maart 2

1853

Maart 23

1854

April 2

1854

April 9

1853 1853

April 29 September 16

1853

September 21

1853

November

1853

September 30

1853

November 2

1853 1853 1854

November 30 December 22 Januari 26

1854 1854

April 20 April 30

1854

September 18

1854

Oktober 23

1854 1855

December 5 Januari 13

1855

Maart

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: Tijdens een speciale zitting van de gemeenteraad krijgen dokter Oomen en pastoor Leys een gouden medaille overhandigd die hen bij K.B. werd toegekend voor de toewijding waarmee zij de inwoners ten tijde van de cholera-epidemie hebben verzorgd. Londerzeel: Overlijden van pastoor Carolus Leys. Malderen: De gemeente besluit om met het kasseiden van de baan naar Steenhuffel over Malderen en Opdorp naar Sint-Amands te stoppen zo lang ook Steenhuffel niet aan zijn gedeelte in de Plas begint. Op 2 maart 1853 en 5 maart 1856 wordt dat standpunt nog eens bevestigd. Londerzeel: Ferdinand Antoon Janssens wordt voorgedragen om de afgezette veldwachter Lathouwers op te volgen, maar hij wordt afgewezen omdat hij te oud is. Daarom wordt op 22 juni Pieter Jan Van Hoeck voorgesteld. Uiteindelijk wordt F.A. Janssens op 31 juli toch door de gouverneur benoemd. Londerzeel: De nieuwe pastoor Hubertus Peeters, tot dan onderpastoor in Lier, wordt “met buytengewone plechtigheid” ingehaald. Londerzeel: Oprichting van de fanfare Sinte-Cecilia. Londerzeel: ’s Nachts zijn dieven met een ploegkouter langs een raam de kerk binnengedrongen. Totale buit: 5 à 6 fr. Londerzeel: De 2 jarige Philomena Reyniers verdrinkt in de mestput van haar ouders, Petrus en Maria Van Cauwenberghe. Steenhuffel: De kerkfabriek vraagt subsidie om een magazijn tegen de kerk te bouwen. Londerzeel: 3 huizen op de heide gaan in de vlammen op. Malderen: De gemeenteraad keurt de plannen goed voor het bouwen van een nieuw schoolgebouw (de werken worden aanbesteed op 30 mei 1855). Londerzeel: De gemeenteraad vergadert een eerste keer over de uitbreiding of het eventueel vernietigen van het kerkhof rondom de kerk. Dit is het begin van een jaren aanslepende ruzie tussen clerus en gemeentebestuur met grote gevolgen. Londerzeel: De gemeente heeft geen zin en geen geld om mee te betalen aan een geplande verharde steenweg tussen Brussel en Antwerpen over de nieuwe Rupelbrug te Boom. Malderen: De gemeente viert de 18de verjaardag van de troonopvolger, kroonprins en hertog van Brabant, als volgt: ’s Morgens kanonschoten en klokkengelui, uithangen der vlaggen. Om 10 uur een plechtige mis in de aanwezigheid van de burgerlijke overheid en daarna uitdeling van 1 tarwebrood en 250 gram vlees aan iedere aanwezige arme ouder dan 2 jaar. Daarvoor leverde bakker J. Van den Eynde voor 18,65 fr. brood en beenhouwer L. Cooremans voor 32,60 fr. vlees. Londerzeel: Een brand in de Pluimennest vernielt een tweewoonst. Malderen: Nachtelijke inbraak in de kerk met behulp van een ploegkouter en een gestolen egge. Totale buit 8 fr. in koperen en zilveren munten. Daders onbekend. Steenhuffel: Pastoor Van Zeebroeck sticht het klooster van de zusters van 7 weeën (officiële stichtingsdatum). Op 16 december vraagt de gemeente al de toelating om de daarin opgerichte meisjesschool te mogen adopteren. Deze toelating zal op 16 maart 1854 bekrachtigd worden. Steenhuffel en Malderen: Hier en elders worden valse muntstukken van 1 fr. met de beeltenissen van Napoleon en Louis Philippe verspreid. Ze zijn afkomstig van een valsemunterij uit Blaasveld. Londerzeel: De gemeenteraad gaat akkoord om grond van de gemeente (op het Vriesveld) te verkopen voor de bouw van een spoorwegstation. Londerzeel: Bij de verkiezing van de het bestuur van de burgerwacht gebeuren onregelmatigheden. Ze moet op 27 september worden overgedaan. Londerzeel: Een brand vernielt het grootste deel van de boerderij van Egied Kerremans. Steenhuffel: De Burgerwacht wordt opnieuw ingericht. Er worden 4 nieuwe officieren benoemd. Steenhuffel: Charles De Mayer en zijn vrouw Thecla Hilegems wensen met hun 3 kleine kinderen naar Amerika te emigreren en ontvangen hiervoor hun bewijs van goed gedrag en zeden. Op 23 april 1855 verblijft Charles De Mayer, zonder vrouw en kinderen, in Philadelphia. Londerzeel: Op de heide gaan drie lemen huisjes met hun inboedel in de vlammen op. Steenhuffel: Ondermeester Jean François De Ridder biedt zijn ontslag aan. Op 2 juni wordt Charles François Baudewijns voorgedragen om hem op te volgen. Londerzeel: Het huis van Marcus De Wachter in het Dorp brandt volledig uit. Daarin wonen 4 gezinnen en bevinden zich ook een schoenmakers- en zadelmakeratelier. Het uitrukken van de brandspuit voorkomt erger. Malderen en Londerzeel: Anna Catharina De Boeck, echtgenote Schampaert, uit Londerzeel, wordt op een weide op de Zavel te Malderen door een melkkoe van Henri Walschap vertrappeld, met de dood als gevolg. Londerzeel: Het huis van Antoon Van Ingelgem wordt volledig door de brand vernield. Malderen en Londerzeel: De gemeente Malderen geeft een vergunning voor het plaatsen van een stoommachine in de Herbodinnemolen, kant Londerzeel. Steenhuffel: De kosten voor het kasseiden van de baan van Merchtem naar Mechelen zijn, ook in Steenhuffel, nu volledig afbetaald zodat met de opbrengst van de bijzondere opcentiemen nog dit jaar met de verharding van de baan van Steenhuffel over Malderen naar Sint-Amands kan begonnen worden. 21


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1855

maand, dag Maart 10

1855

Mei 31

1855 1855 1855

Juni 10 Juni 14 Juli 28

1855

Augustus 23

1855

September 7

1855

September 8

1855

December 25

1855 1856

Januari 5

1856 1856

April 23

1856

Juli

1856

Augustus 4

1856

Augustus 24

1856

Oktober 5

1857

Februari 4

1857

Mei 10

1857 1857

Mei 23 Mei 25

1857

Juni 27

1857

Juli 24

1857 1857

Augustus 5 Augustus 25

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: De gemeenteraad verklaart zich onder (zachte dwang) eindelijk bereid om toch een steentje bij te dragen tot de verharding van de weg van Brussel naar Antwerpen over de brug van Boom. Londerzeel: De gemeente wordt door een orkaan en hevige hagelbuien getroffen. 135 gezinnen dienen een schadeclaim in. Malderen: In de kapel van O.L.V. in de Holstraat werden kleren en koperen kandelaars gestolen. Malderen: Moord op haar pasgeboren kind door een meid op de hoeve van Henri De Block in de Blomstraat. Londerzeel, kermiszondag: Om 4u30 zet een blikseminslag de kerktoren in brand. Om 2 uur ’s nachts begint ook de kerk te branden. De klokken vallen uit de toren en zullen moeten hergoten worden. Het uurwerk moet vervangen worden. In 1857 wordt de metserij van de toren met 9 meter verhoogd (tweede rij galmgaten) en komt er boven een balustrade in plaats van een torenspits. Opmerkelijk: in 1853 en 1854 waren nog zeer grote kosten aan de kerk gedaan. Londerzeel: In de nacht van 23 op 24 augustus wordt Londerzeel opnieuw door een orkaan getroffen. 110 Families lijden grote schade en moeten onmiddellijk geholpen worden. Steenhuffel: ook in Steenhuffel wordt al op 24 augustus een commissie samengesteld om de aanzienlijke hagelschade tijdens de nacht van 23 op 24 augustus te evalueren. Londerzeel: De gemeenteraad erkent het feit dat een gemeenteschool op de Heide zeer noodzakelijk geworden is. Malderen: De schuur, de paardenstal en een deel van de woning van de weduwe Joos in het Dorp gaan in de vlammen op. De hele oogst, het boerenalaam en een paard gaan verloren. Steenhuffel en Malderen: Molenaar Jean Van Houtven en herbergier Joseph Peeters komen in de uiterst vroege ochtend in aanraking met een patrouille van de nachtwacht van Malderen. Omdat het geen mensen van goede wil zijn gaan ze over tot verwijten, bespotten en bedreigen waarvoor ze op 12 januari door de rechter veroordeeld worden. 1855 is een slecht jaar geweest. Zeer dure levensmiddelen en grotendeels vernielde oogsten zorgen voor grote armoede in heel de streek. Londerzeel: Een plan voor de restauratie en vergroting van de afgebrande kerk, opgemaakt door architect John Philip, wordt een eerste keer ter goedkeuring naar de bevoegde overheden gestuurd. Ofschoon de kerkfabriek geen gemeentelijke of overheidssubsidie vraagt, wordt het door de architect van de provincie (Spaak), die zelf ook een (door gemeente en kerkfabriek verworpen plan had getekend, geweigerd. Een derde plan, dit keer van architect Laureys van de commissie voor monumenten, dubbel zo duur als het eerste en waarvoor wél subsidie nodig is, wordt ter goedkeuring verstuurd op 1 november maar zal pas, na vele aanpassingen, op 10 mei 1857 de zegen van de heer Spaak krijgen.. Malderen: Oprichting van de fanfare “De ware vrienden der eendracht”. Malderen en Steenhuffel: Steenhuffel belooft Malderen om zonder verwijl met het kasseien van de Plas te zullen beginnen. Hierdoor besluit Malderen op 7 mei om het al in 1852 stilgelegde werk aan de weg van Steenhuffel naar Sint-Amands te hervatten. Londerzeel: Meester Bernard Kerremans mag vanaf 1 oktober ook aan de betalende meisjes geen les meer geven in zijn gemeenteschool. Jaren eerder was ook al het onderwijs van de arme meisjes door de overheid exclusief aan de school van de zusters Ursulinen toegewezen. Londerzeel: De gemeenteraad bespreekt een petitie van de inwoners van de gehuchten Heide, Stuikberg en Sneppelaar, gericht aan de koning, waarin een kerk of kapel op de Heide wordt gevraagd. Het verzoek wordt verworpen, vooral omdat er geen geld voor is. Malderen: De gemeenteraad besluit “om een nieuw reglement van politie op te maken en om, bij aanbesteding, over te gaan tot het vervaardigen van bordekens met opschildering der wijken en nummers, voor het numeroteren der huizen”. Malderen: De zondag van de jaarlijkse kleine kermis… De 25 ste verjaardag van de regering van Leopold I wordt “enigszins luisterrijk gevierd met openbare volksvermaken, kampprijzen, verlichtingen en danspartijen”. Malderen: Het schepencollege geeft Jan Baptist Leemans de toelating om in het dorp een stenen windmolen te bouwen. De Langveldmolen, zoals hij zal genoemd worden, begint in 1864 te malen. In maart 1905 wordt hij door een brand vernield en er wordt geen nieuwe bouwvergunning afgeleverd. Londerzeel: Het zoveelste herwerkte plan voor de herstelling en vergroting van de kerk wordt eindelijk door de provincie goed gekeurd. Malderen: Een zwaar onweer richt grote hagelschade aan. Londerzeel: Aannemer De Gouyse van Kapelle-op-den-Bos mag de kerk en de toren bouwen voor 82.500 fr. Op 6 juli wordt begonnen met de afbraak van het oude koor en op 5 augustus wordt door gravin de Spoelberch de eerste steen gelegd. Malderen: Een zware brand in de Mattestraat vernielt de huizen van Eleutherius Heremans en Pieter Jozef Brusselmans samen met de hele inboedel, de oogst en een melkkoe. Steenhuffel: De arrondissementscommissaris vraagt aan de gemeente om geld te steken in een fonds om de geëmigreerde Charles De Maeyer uit Philadelphia naar België terug te laten keren. Londerzeel: Eerste steenlegging van de nieuwe kerk en toren. Londerzeel: Een aantal inwoners verlangt dat gemeente-onderwijzer Kerremans verder les aan de betalende

22


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1857

Augustus 25

1858

Februari 9

1858

Februari 9

1858

Mei 7

1858 1858

September 30 Oktober 14

1858

Oktober 14

1858

November

1858 1859

December 22 Januari 1

1859

Februari 8

1859

Augustus 14

1859

Augustus 23

1860

Februari 19

1860

Februari 25

1860

Juli 22

1860

September 12

1860

September 15

1860

December 6

1861

Januari 30

1861 1861

Februari 11 Maart 11

1861

Maart 27

1861 1861

April 12 Mei 15

1861

September 18

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving meisjes mag blijven geven. De gemeenteraad steunt deze wens. Londerzeel: De gemeenteraad oppert het voornemen om nog in de lente van 1858 een gemeenteschool op de Heide te bouwen. Het zal uiteindelijk toch wat later worden. Malderen: Brand op de Molenheide. Het wagenhuis en 800 mutsaerts van Frans Van Nimmen branden volledig op. Malderen: In de Smisstraat branden de woning, de schuur en de stallingen Jan Baptist Willockx-De Velder, volledig af, samen met de inboedel, een deel van de oogst, 2 geiten en 6 konijnen. Het ernaast gelegen huis van Frans De Wachter wordt eveneens zeer zwaar door het vuur beschadigd. Londerzeel: Het kerkhof wordt door de hogere raad van openbare hygiëne om gezondheidsredenen afgekeurd en moet verplaatst worden. Londerzeel: In het station van Londerzeel komen de vier nieuwe gegoten klokken toe. Malderen: Een brand vernielt het woonhuis met de inboedel van Joannes De Keersmaecker, barbier en koopman in hout, in het dorp. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt de aanvraag van pastoor Van Zeebroeck goed en geeft een vergunning van het bouwen van 2 cryptes onder het magazijn van de kerk van Steenhuffel, één voor de pastoor en één voor de kloosterzusters. Het plan van de cryptes werd getekend door architect Caluwaerts uit Londerzeel. Londerzeel: Baron Jacob Van Brienen, de verloofde van juffrouw de Spoelberch, is in Brussel op 23-jarige ouderdom overleden. De familie de Spoelberch wordt er financieel niet slechter van. Londerzeel: Aannemer De Goeyse mag een gemeenteschool op de Heide bouwen voor 5995 fr. Steenhuffel: per 1 januari zijn in Steenhuffel volgende gevaarlijke, ongezonde en hinderlijke ondernemingen actief. Gevaarlijke: geen. Ongezonde: 1 steenbakkerij, 2 jeneverstokerijen, 1 graanwindmolen. Hinderlijke: 2 brouwerijen, 2 bakkerijen, 1 beenhouwerij, 216 koeienstallen, 157 particuliere broodovens en 1 drafdroogoven. Londerzeel: De vier klokken, die bij Van Aerschot in Leuven hergoten werden, worden samen met de herstelde kerk, gewijd en op 26 februari in de toren gehangen. De volkstoeloop buiten en in de kerk is zo groot dat het grootste deel der kerkstoelen verbrijzeld wordt. Steenhuffel: Bij een grote brand, waarbij 3 huizen in het Dorp vernield worden, wordt een beroep gedaan op de brandspuit van Merchtem. Merchtem reclameert nadien serieuze herstellingskosten maar Steenhuffel beweert aan de hand van getuigen te kunnen bewijzen dat ze al bijna onbruikbaar was toen ze de grens met Steenhuffel passeerde. Toch is men bereid voor een klein deel in de reparatiekosten tussen te komen. Steenhuffel: Judoca Cornelia Stallaert, 39 jaar, de vrouw van Jozef Vander Stappen komt “per strangulationem” om het leven (vertaald uit het Kerklatijn kan dat zowel verstikking als wurging betekenen, maar in dit geval gaat het om het eerste). Londerzeel, Malderen Steenhuffel: Een hevig onweer tijdens de avond van 19 februari richt grote brandschade aan in Mechelen, Tisselt, Ramsdonk, Puurs en elders, maar onze gemeenten blijven gespaard. Londerzeel: De 21-jarige bakker Frans Van Scheele (sic) wordt aangehouden op verdenking van moord op de veldwachter van Ramsdonk. Hij wordt door de gendarmes naar het gavang der kleine Karmelieten gebracht. Steenhuffel: Joanna Apollonia Van Opstal sterft in het kraambed. Jacqueline De Ridder, die al vroeger meerdere keren beticht was van het “illegaal uitoefenen van de verloskunde” zal hiervoor door de medische commissie van Brabant worden vervolgd, maar vanwege verzachtende omstandigheden niet veroordeeld. Londerzeel: plechtige intrede en huldiging van burggraaf Ferdinand de Spoelberch en zijn bruid Louise de Brienen. Londerzeel: Jean Henri Alewaerts uit Booischot wordt door de gemeenteraad voorgedragen om de eerste onderwijzer te worden van de gemeenteschool op de Heide, die op 1 oktober in gebruik zal worden genomen. Londerzeel: De gemeente krijgt bij K.B. van 6-12-1860 de machtiging om grond voor een nieuw kerkhof aan te kopen omdat het oude kerkhof rondom de kerk door de medische commissie was afgekeurd. Vanaf 1 januari zal er niemand meer op het oude kerkhof mogen begraven worden. De clerus wil het nieuwe kerkhof echter niet wijden, met als uiteindelijk gevolg dat tussen 1864 en 1868 de doden van Londerzeel in Ramsdonk, Steenhuffel, Liezele en Breendonk zullen moeten begraven worden. Steenhuffel: gruwelijke moord op pachteres Maria Catharina Van den Perre, 39 jaar, weduwe van Karel Louis Meeus en hertrouwd met Petrus Van Steen. Steenhuffel: Pieter Antoon Mertens wordt bij K.B. tot burgemeester van Steenhuffel benoemd. Londerzeel: Bij K.B. van 11 maart 1861 wordt burggraaf Ferdinand Charles Joseph de Spoelberch benoemd tot burgemeester van Londerzeel. Malderen: Charles Joseph Désiré Slachmuylders wordt bij K.B. benoemd tot burgemeester. Hij behoort tot de liberale partij. Steenhuffel: Overlijden van pastoor Van Zeebroeck. Steenhuffel: De gemeente zal spoedig een bliksemafleider laten plaatsen op de kerktoren en op het gemeentehuis. Malderen: De gemeenteraad bezint zich over het nut van het aankopen van een brandweerpomp en het 23


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1861

1862

April 2

1863

Februari 4

1863

Mei 9

1863

Juni 12

1863

Augustus 30

1863

Oktober 24

1863

November 14

1863

December 13

1863

December 7

1864

Juni 20

1864 1864

Augustus December 6

1864

December 8

1864

December 27

1865 1865

Februari 17 April 3

1865

Mei 19

1865

Augustus 25

1865

December 13

1866

Maart 21

1866

Augustus

1866

Oktober 24

1866

Oktober 30

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving inrichten van een pompierkorps. Londerzeel: “Gedurende het jaar 1861 en de twee voorgaande jaren,” aldus een document uit het parochiearchief, “is het grootste deel der oude huizen en hutten op de Heide van Londerzeel en ook op sommige andere gehuchten afgebrand. Branden is te Londerzeel geen nieuws meer. Bijna al de afgebrande huizen waren tegen brand verzekerd en worden veel schooner en beter en in steen heropgebouwd...” Malderen: De gemeente vraagt de toelating om een jaarmarkt voor paarden, vee en akkergerief in te richten op de 2de zondag van oktober. Deze toelating wordt door de provincieraad op 9 juli 1862 gegeven en op 14 augustus door een K.B. bekrachtigd. Malderen: Het schepencollege wordt belast met “het onderzoek voor inrigting van een volksbibliotheek, op voorwaarde dat de boekdeelen in Vlaamschen druk zijnde, nut en voordeel aan de landbouwers opleveren.” Londerzeel: Pierre Jean De Smedt wordt voorgedragen om de overleden veldwachter Pierre Joseph Goossens op te volgen. Steenhuffel: De heer Adam Richardson uit Londen stuurt een bevreemdende brief naar Steenhuffel. Op 23 juni volgt er een andere brief van burgemeester De Naeyer van Boom. In beide gevallen gaat het over een geplande spoorlijn van Lier naar Denderleeuw die door alle mooie gemeenten van Noordwest-Brabant zal lopen die mee willen investeren. Op 18 juli laat Steenhuffel weten dat het wel mooi is maar niet geïnteresseerd. Steenhuffel: Maandagmiddag… Hoog bezoek in Steenhuffel. Een delegatie van de Koninklijke commissie voor monumenten komt – op vraag van de kerkfabriek - evalueren welke restauraties aan de 3 schilderijen en 2 glasramen in de kerk moeten gebeuren. Op 22 oktober 1863 volgt een rapport dat de restauratiekosten raamt op 3945 fr. Schilder-restaurateur Primen en glasschilder Capronnier, beiden uit Brussel, zullen zich van 1866 tot 1870 met het werk gelasten. Londerzeel: Volgens het nieuwe kerkhofreglement zal het vanaf 1 januari 1864 verboden zijn om nog op het oude kerkhof te begraven. Londerzeel: Maria Josepha Verbruggen is tijdens de nacht in haar slaap gewurgd. Haar zoon wordt verdacht en door de gendarmes aangehouden. Londerzeel: Jacob Verbruggen wurgt zijn moeder. Op 5 maart 1864 wordt hij ter dood veroordeeld. Hij zal op een openbare plaats in Brussel terechtgesteld worden. Pas in laatste instantie wordt zijn straf omgezet in levenslang. Londerzeel: De aartsbisschop van Mechelen weigert het nieuwe kerkhof te wijden. Op 2 januari 1864 wordt de vergunning voor het oude kerkhof door de gemeenteraad met 1 jaar verlengd. Burgemeester de Spoelberch en schepen L. De Vleeshouwer zijn het hiermee niet eens en geven hun ontslag. Steenhuffel: De provinciegouverneur van Brabant brengt een officieel bezoek aan Steenhuffel. Bij het binnenkomen van het dorp, aan de bareel, wordt als eresaluut het kanon afgevuurd. De schutters – die niemand geraakt hebben – krijgen, als dank, van de gemeente in het café van Theresia Hermans 4 liters bier. De rekening van het verteer der notabelen in al de andere café’s in het Dorp is bewaard gebleven. Steenhuffel: 2 of meer huizen worden door een brand met de grond gelijk gemaakt. Details zijn niet bekend. Londerzeel: De vergunning voor het oude kerkhof wordt door de gemeenteraad opnieuw met een jaar verlengd. Malderen: Casimir Verhaegen wordt benoemd tot gemeenteonderwijzer in opvolging van Philippe Charles Slachmuylders die op 9 november om gezondheidsredenen zijn ontslag heeft gegeven. Londerzeel: Frederick Sterck uit Nederhasselt wordt voorgesteld als hulponderwijzer voor de gemeenteschool op de Heide. Hij is de enige sollicitant. Londerzeel: de gemeente keurt een nieuw politiereglement goed. Londerzeel: Omdat het oude kerkhof bij K.B. van 31 maart definitief gesloten werd en de aartsbisschop nog steeds weigert om het nieuwe te wijden, is Justina Van Campenhout, de eerste die op 3 april in een buurgemeente, namelijk in Ramsdonk, begraven wordt. Ook onderpastoor Renders, overleden op 3 juni, wordt in Ramsdonk begraven. Londerzeel: Michel Verbelen wordt voorgedragen als opvolger van de overleden veldwachter Pierre Jean De Smedt. Steenhuffel: Marie Elisabeth Bettens, 2 jaar en 5 maanden oud, komt per ongeluk terecht onder de kar van pachter François Ermens die gemend werd door zijn zoon Henri. Het kind is op slag dood. Malderen: De gemeenteraad verleent een gunstig advies aan het plan van de firma De Looze en cie uit Bergen, die een spoorweg wil aanleggen tussen Fleurus en Denderleeuw, met een aansluiting op het station van Malderen. Malderen: De 9 jaar oude Franske Segers valt in slaap onder de stoofbuis, krijgt een genster op zijn kleren en sterft de volgende dag aan de opgelopen brandwonden. Steenhuffel: De kasseiding van de baan naar Malderen, waarmee in 1855 begonnen is, is nu ook in Steenhuffel voltooid. Londerzeel: Henri Raes voor voorgedragen als opvolger van de overleden Frederick Sterck als hulponderwijzer op de Heide. Malderen: De gemeenteraadsverkiezingen verlopen zeer geanimeerd. Aan de toog en vanaf de kansel wordt tussen de pastoor en de liberale partij van burgemeester Slachmuylders een hevige kiesstrijd gevoerd. De

24


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1866

November

1866

December 17

1866

December 19

1866

December 17

1867

Januari 2

1877

Januari 22

1867

Februari 23

1867 1867

Februari 27 Mei 10

1867

Juli 18

1867

Juli 25

1867

Augustus 26

1867

September 12

1867

November 14

1868

Februari 10

1868

April 7

1868 1868

April 16 Mei 28

1868

Oktober 10

1868

December 30

1869

Januari 19

1869

Januari 27

1869

April 28

1869

September 12

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving pastoor wint. Malderen: Gemeentesecretaris Van Ingelgem stuurt een petitie naar het provinciebestuur waarin burgemeester Slachmuylders van onbekwaamheid en liberale ideeën wordt beschuldigd en waarin ook schepen Rombauts en raadslid De Block drieste liberalen genoemd worden. Deze petitie is door pastoor Guillaume De Marré, koster P.S. Goelen en al de kerkmeesters mee ondertekend. Londerzeel: De gemeente besluit de tolbarelen op de weg van Merchtem naar Mechelen af te schaffen en de opbrengst ervan te vervangen door een belasting op luxe- en werkpaarden. Steenhuffel had op 26 september beslist dit nog niet te doen. Steenhuffel en Malderen: Een K.B. van 1 september 1866 verplicht de gemeenten om scholen voor volwassenen in te richten. Malderen gaat hier niet op in maar de gemeenteraad van Steenhuffel besluit op 19 december om het voorstel een kans te geven. Londerzeel: burggraaf de Spoelberch wordt bij K.B. opnieuw tot burgemeester benoemd. Charles Louis de Vleeshouwer opnieuw tot schepen. Steenhuffel: P.A. Mertens wordt herbenoemd tot burgemeester. Londerzeel: Er worden met onmiddellijke ingang 3 scholen voor volwassenen opgericht. Eén voor mannen in de gemeenteschool van het dorp, 1 voor mannen in de gemeenteschool op de Heide, en 1 voor vrouwen in het klooster in het dorp. Voordien bestonden er al zondagscholen op initiatief van de pastoor. Steenhuffel: Het is een koude winter. Baron E. Van den Elsken uit Elsene laat in het station van Londerzeel 20 dekens en 5 ton steenkool afleveren voor de armen van Steenhufel. Malderen en Steenhuffel: Het actieplan tegen de verspreiding van de runderpest, die in buurgemeenten is opgedoken, wordt in werking gesteld. Malderen: Charles Louis Hofmans is kort geleden als burgemeester benoemd. Steenhuffel: Pachters Van Assche, Van Doren en Puttemans zijn het beu om te wachten tot de gemeente geld heeft om de Over de Beek en Rossemstraat te kasseien en willen samen met anderen zelf het geld voorschieten dat nodig is om van provincie en staat subsidie te kunnen krijgen. Hiervoor richten ze een commissie op. De gemeente zal spoedig met het werk beginnen maar subsidies blijven nog vele jaren uit. Londerzeel: De gemeenteschool op de Heide moet vergroot worden en er moet een nieuwe onderwijzerswoning worden aangebouwd. Steenhuffel: Gemeentesecretaris Jean François Louis Follez is doof geworden en geeft zijn ontslag. Landmeter Jan Verhaegen, eveneens uit Kapelle-op-den-Bos, die hem al twee jaar assisteert, zal hem opvolgen. Op 26 wordt hij door de provincie benoemd. Londerzeel: Louis Joseph Jaspaert wordt voorgesteld om de overleden Ferdinand Antoine Janssens als veldwachter op te volgen. Londerzeel: Theodore Cleymans wordt voorgedragen om de overleden veldwachter Michel Verbelen op te volgen, maar het wordt De Jonckheer. Malderen: De gemeente bestelt bij koperslager Donckers te Puurs 4 straatlantaarns. Drie zijn bestemd voor het Dorp en de vierde komt in de buurt van het station. Malderen: De gemeenteraad beslist om de gemeenteschool niet te vergroten maar een nieuwe school en meesterswoning te bouwen aan het begin van de Kauterbaan. Op 5 oktober 1869 wordt het werk openbaar aanbesteed. Londerzeel: Theodore Cleymans wordt voorgedragen als opvolger van Joseph Louis Jaspart die zijn ontslag als veldwachter heeft gegeven; het wordt echter Jan Frans Verbesselt die door de gouverneur wordt aangenomen. Londerzeel: Het nieuwe kerkhof wordt eindelijk door de deken van Wolvertem gewijd. Londerzeel: Pastoor Hubert Peeters overlijdt na een lange slepende ziekte. Hij wordt op het nieuwe kerkhof begraven. Op 26 juni wordt de nieuwe pastoor, Kistemaekers, feestelijk ingehaald. Malderen: De gemeenteraad stelt het programma van de jaarmarkt vast, “besluitende bij eenparige stemmen het woord ‘Kermis’ uit deze weg te laten en dit in aanzien der reeds ontstane vechtpartijen door de kermissen in de omliggende gemeentens ontstaan. Beraamt en besluit tevens eenpariglijk geene hoegenaamde danspartijen met muziek of orgelspel te gedoogen.” Steenhuffel: In navolging van de andere Brabantse gemeenten besluit ook Steenhuffel om de tolheffing op de weg van Merchtem naar Merchtem vanaf 31 december af te schaffen en door extra opcentiemen te vervangen. De pachters van de bareel zouden zich trouwens toch voor geen volgende termijn meer aangeboden hebben. Steenhuffel: Alweer een zeer strenge winter. Baron Van den Elsken stuurt opnieuw 6000 kg. steenkolen naar het station van Londerzeel voor de armen van Steenhuffel. Steenhuffel: Om de openbare hygiëne te bevorderen wordt in Steenhuffel een “properheidprijskamp” in het leven geroepen. Elk jaar zullen er met een net huis en een proper erf prijzen te verdienen zijn. De armen kunnen gratis zeep en witkalk bij de gemeente bekomen. Malderen: De gemeente benoemt Bruno Franciscus Callens tot gemeenteonderwijzer in vervanging van Casimir Verhaegen, die op 30 maart zijn ontslag gegeven heeft. Londerzeel: Veldwachter Jean De Jonckheer heeft ontslag genomen. De gemeenteraad stelt Pierre Antoine De Nuyer voor om hem op te volgen.

25


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1869 1870

maand, dag December 12 Januari 26

1870

April 4

1870

Juni 9

1870 1870

Juli 19 Augustus

1870

September 4

1870

Oktober 21

1870

November 15

1870

November 24

1871 1871

Januari 1 Maart 1

1871

Mei 22

1871

Juni 23

1871

Juni 27

1871

Juni 27

1871

Juli 16

1871

September 18

1871

September 28

1871

December 6

1871

December 24

1872 1872

Januari 17 Februari

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen: Philippe Jacques Peeters wordt bij K.B. de nieuwe burgemeester van Malderen. Londerzeel: Veldwachter Pierre Antoine De Nuyer houdt het in Londerzeel al na een paar maanden voor bekeken. Gerard Driesen wordt zijn opvolger. Londerzeel: Inwoners van het gehucht de Heide sturen een petitie met 345 handtekeningen naar de koning om een kerk te mogen bouwen. Een jaar voordien heeft de aartsbisschop hiervoor al zijn mondelinge zeggen gegeven. Het gemeentebestuur denkt eerder aan een hospice-hospitaal annex kapel, dat eveneens op de Heide moet komen. Malderen: De gemeenteraad stelt Louis De Bondt aan als de nieuwe veldwachter van Malderen, in vervanging van zijn vader Jozef, die zijn ontslag gegeven heeft. Londerzeel: De weg van de Heide naar Malderen is nu volledig gekasseid. Londerzeel: In verband met de Frans-Duitse oorlog worden de reservisten gemobiliseerd. Steenhuffel: In Steenhuffel maakt men zich ongerust. Men heeft horen zeggen dat het 2de Regiment Lansiers van Louis Cools bij gevechten betrokken is geweest. Londerzeel: Pierre Faes wordt voorgedragen als nieuwe ondermeester voor de gemeenteschool op de Heide, in vervanging van Henri Raes die zijn ontslag heeft gegeven. Londerzeel: De scholen voor volwassenen geven niet het verhoopte resultaat en worden met onmiddellijke ingang afgeschaft. Steenhuffel: Vroeg in de ochtend breekt er brand uit in de schuur en de paardenstal van pachter Charles De Mol op de Boskant. Dank zij de buren blijven woning en stal gespaard. De schade is desondanks zeer groot. Ook een kalf blijft in de brand. Steenhuffel: Oprichting van de fanfare Union (de Eendracht). Steenhuffel: Avondlijke inbreker betrapt in de wijnkelder van de pastoor. Onderpastoor in paniek, dief zonder buit op kousenvoeten ontkomen. Londerzeel: De gemeenteraad legt de grenzen vast van de nieuwe parochie Londerzeel-Heide. Er worden geen wijzigingen gebracht aan het plan dat door de kerkfabriek op 3 september 1870 en door de aartsbisschop op 18 oktober 1870 was goedgekeurd. Londerzeel: De gemeente is bereid om voor 7000 fr. tussen te komen in de vergroting van de sacristie als de kerkfabriek bereid is om aan de gemeente grond van het oude kerkhof te verkopen voor de vergroting van de markt en de verbreding van de provinciale baan. Londerzeel: Burgemeester de Spoelberch koopt voor 6200 fr. een hoekhuis op de markt, tegenover de kerk (sectie E nr.196). Het is de bedoeling om, zodra het mag, door te verkopen aan de gemeente die er een nieuw gemeentehuis zal bouwen, in vervanging van de momenteel gebruikte woning die met de gemeenteonderwijzer moet gedeeld worden. Op 18 september worden de plannen voor het nieuwe gemeentehuis goedgekeurd. Londerzeel: De heide wordt bij Koninklijk Besluit een zelfstandige parochie. De voorlopige kapel wordt gewijd op 6 juli; het kerkhof op 8 november 1871. Malderen: Aannemer De Goeyse voltooit de nieuwe gemeenteschool met onderwijzerswoning op de Kauterbaan. De oude gemeenteschool, gelegen wijk C nr. 318, wordt op 21 september verkocht, met uitzondering van de woning van de onderwijzer waarvan een deel als gemeentehuis wordt gebruikt en verder zal gebruikt worden. Londerzeel: Door de hoge ouderdom van meester Kerremans en de onbekwaamheid van de ondermeester trekt de gemeenteschool van het dorp steeds minder leerlingen. Vele kinderen van het centrum gaan naar de Heide naar school. Londerzeel: De dag voor het begin van de grote kermis komt een brigade arbeiders in opdracht van de provincie de provinciale weg voor de kerk verbreden en kasseien. Daarbij moet een klein stukje van de oude kerkhofmuur afgebroken worden. Omdat het snel moet gaat trommelt de veldwachter inwoners van het dorp op om bij te springen. En met succes. Iedereen helpt gratis mee… en nog geen uur later ligt heel de kerkhofmuur tegen de grond. Tussen de pastoor en burgemeester de Spoelberch, die toch al geen dikke vrienden waren, is het nooit meer goed gekomen. In juni 1874 komt er, op kosten van de gemeente en na de gebruikelijke herrie tussen gemeente- en kerkbestuur, een ijzeren gril rond de kerk. Of toch bijna. Londerzeel: Onderwijzer Bernard Kerremans heeft onder zachte dwang zijn ontslag aangeboden en zijn pensioen aangevraagd. Zijn zoon Jozef Eugene Kerremans wordt als zijn opvolger gekozen. Londerzeel: Felix Vleminckx uit Willebroek wordt na een herbergbezoek op Londerzeel-heide zodanig geslagen en gestoken dat hij op 2 januari 1872 aan de gevolgen van zijn verwondingen overlijdt. Londerzeel: Er is een epidemie van kinderpokken uitgebroken. Steenhuffel: De gemeente heeft al vele jaren geen subsidie meer gekregen voor de verharding van de wegen. Vanaf nu worden de grote middelen ingeschakeld. De verantwoordelijken van de provincie worden bestookt met klachten van inwoners over de slechte toestand der wegen en met rapporten van dokters en dierenartsen om aan te tonen hoe ongezond deze wegen wel zijn. Uiteindelijk kan de directeur van Bruggen en Wegen niet anders dan op 21 juni zelf naar Steenhuffel komen en zijn botten aantrekken om zich persoonlijk van de dramatische toestand te vergewissen. Dat helpt; vanaf 1873 zal Steenhuffel terug met mondjesmaat subsidie 26


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1872

Maart 11

1872 1872 1872 1872

Maart 13 April 3

1872

September 11

1872

December 23

1873

Januari 1

1873

Februari 7

1873 1873

Augustus 8 Oktober 6

1873 1873 1873

Oktober 11 Oktober November 13

1873

December 30

1874

Januari 31

1874

Mei 27

1874

Juli 2

1874

Juli 22

1874 1874

September 23 Oktober 10

1874

November 21

1875

Mei 25

1875 1875

Mei 31 Juni 3

1875 1875

December 6 December 13

1875

December 11

1875

December 29

1876

Januari 9

Augustus 28

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving ontvangen. Malderen: Livien Rombauts wordt bij K.B. benoemd tot burgemeester (na de verkiezingen van 1 juli wordt hij door een K.B. van 28 augustus 1872 herbenoemd). Malderen: Emile De Coninck wordt aangesteld als tweede ondermeester in de gemengde gemeenteschool. Londerzeel: De gemeenteraad keurt de plannen goed voor de bouw van een pastorie op de Heide. Londerzeel: Oprichting van de fanfare Union, na een ruzie binnen de fanfare Sinte-Cecilia. Steenhuffel: Burgermeester Pierre Antoine Mertens wordt bij K.B. herbenoemd. Londerzeel: burggraaf Ferdinand Charles Joseph de Spoelberch wordt bij K.B. tot burgemeester herbenoemd. Steenhuffel: De scholen voor volwassenen worden in 1872 door niemand meer bijgewoond en worden de facto afgeschaft. Steenhuffel: de zusters betrekken een nieuw klooster op de hoek van de Elst en de Smisstraat (met de bouw ervan was in 1869 begonnen. Steenhuffel: De gemeenteraad kiest Pierre Faes, momenteel ondermeester te Londerzeel-Heide, om de intussen al 58 jaar oude onderwijzer Marin Meeus in de gemeenteschool te assisteren. Londerzeel: Jan Baptist Heyvaert wordt aangeduid om in de gemeenteschool van de Heide ondermeester Pierre Faes op te volgen die naar de gemeenteschool van Steenhuffel vertrekt. Londerzeel: Om 3 uur in de namiddag slaat de bliksem in op de Topmolen. Steenhuffel: Om 11 uur breekt er brand uit bij kuiper Leopold Wouters op het pleintje in het Dorp. Ook het aanpalende huisje van de weduwe van Karel Van Aken vat vuur. Beide woningen branden bijna volledig af. Wanneer de brandspuiten van Londerzeel en Merchtem arriveren, kan men de andere huizen in de buurt vrijwaren. Londerzeel: Er is cholera in Londerzeel. Op 11 oktober zijn er al 78 sterfgevallen. Londerzeel Sint-Jozef. Van oktober tot kerstmis, regen zonder ophouden. Steenhuffel: De gemeente gaat werk maken van de verharding van haar buurtwegen. Op 13 november wordt het kasseien van de wegen nr. 3, 8, 9, 10 en 17 openbaar aanbesteed. Later gebeurt dat ook voor de wegen 4 en 7. In afwachting van subsidies (die zeer laag uitvallen) wordt bij particulieren in Steenhuffel geld geleend om de 500.000 kasseistenen en 30.000 borduren te betalen. Op 30 juni 1875 zijn al deze wegen, samen 4965 meter lang, gekasseid en is het gat in de gemeentekas bodemloos. Londerzeel: Door 6000 fr. te storten in de gemeentekas kopen de zusters Ursulinen de verplichting af om eeuwig gratis les te moeten geven aan de meisjes van Londerzeel. Die verplichting was hen op 31 mei 1838 door pastoor Elias Cruckx opgelegd. Deze transactie wordt bij K.B. van 20 april 1874 goedgekeurd. Londerzeel: Het nieuwe gemeentehuis op de Markt is af. De gemeente vraagt om de brievenbus te verplaatsen. Londerzeel: Livien Jan Van Achter wordt de nieuwe hulponderwijzer in de gemeenteschool van Londerzeel Heide nadat Heyvaert zijn ontslag gegeven heeft. Malderen: Emile De Coninck geeft zijn ontslag als hulponderwijzer en wordt dezelfde dag als nieuwe gemeentesecretaris geïnstalleerd (in opvolging van Petrus Joannes Van Ingelgem die overleden is). Londerzeel: Burgemeester Frederik de Spoelberch wordt om een niet meegedeelde reden uit zijn ambt ontzet. Op 7 februari 1873 had hij voor de laatste keer een vergadering van de gemeenteraad voorgezeten. Malderen: Jozef De Smedt volgt Emile De Coninck op als 2de ondermeester in de gemeenteschool. Londerzeel: In de gemeenteschool van het dorp gaan nu 222 jongens naar school en in de gemengde school “St.-Joseph Londerzeel Heide” 257 jongens en meisjes. Daarom wordt in beide scholen een tweede ondermeester aangesteld. In het dorp wordt dat, op 10 oktober, Benedikt Carrijn. Op de Heide wordt dat Leopold Mees op 9 december. Londerzeel: Jan Frans De Bondt wordt benoemd tot nieuwe veldwachter nadat Gerard Driesen zijn ontslag aangeboden heeft. Malderen: Emile Van Velsen uit Mechelen laat weten dat het origineel plan der gemeente Malderen zich tussen de papieren bevindt van zijn schoonvader, wijlen notaris De Bock, en schenkt het genereus aan de gemeente Malderen om het in het archief te bewaren. Londerzeel: De gemeenteraad keurt de plans en het lastenboek goed voor de bouw van een kerk op de Heide. Malderen: De gemeente zal tussenkomen in de betaling van het nieuwe kerkorgel en een nieuwe geschilderd glasraam. Malderen: Livien Rombauts wordt bij K.B. herbenoemd tot burgemeester. Londerzeel: Er zijn onregelmatigheden gebeurd tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van september en ze moeten worden overgedaan. Steenhuffel: Joseph Laurent Wijns wordt ’s morgens, door kinderen op weg naar school, doodgevroren gevonden in een gracht met ondiep water. Gisteren heeft men hem dronken in het dorp zien lopen. Steenhuffel: Pieter Damiaan De Maerschalck wordt door de gemeenteraad geschikt bevonden om zijn vader, Egide De Maerschalck, die op 18 december om gezondheidsredenen zijn ontslag gegeven heeft, als veldwachter op te volgen. Londerzeel: Dokter Petrus Van Assche wordt bij K.B. tot burgemeester van Londerzeel benoemd.

27


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1876

maand, dag Maart 12

1876 1876

April 11 Mei 16

1876

Mei 26

1876

Juni 12

1876

Juli 15

1876

Juli 31

1876

December 29

1877

Januari 24

1877

Februari 24

1877 1877

Voorjaar Juni 1

1877

Juni 16

1877

Juli 24

1877 1877

September 24 Oktober 14

1877

November 21

1878

Februari 22

1878 1878

Maart 18 Maart 27

1878

Juni 14

1878

Augustus 30

1878

September 7

1878

September 11

1878

Oktober 23

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Steenhuffel: Door een zware storm waaien, alleen al op gemeente-eigendommen langs de Smisstraat, de Bontestraat en de Heerbaan, die dag 54 canadabomen om. Steenhuffel: Overlijden van burgemeester Pierre Antoine Mertens. Londerzeel: De gemeenteraad zal een paar raadsleden naar de minister van openbare werken sturen om hem te vragen het bestaande station te behouden, samen met het nieuwe station dat voorzien is op de kruising van de geplande spoorlijnen Antwerpen-Douai en Londerzeel-Brussel. Steenhuffel: De heer Raes van de staatsspoorwegen komt in Steenhuffel naar de terreinen kijken die zullen worden ingenomen door een geplande ijzeren weg van Londerzeel naar Aalst. Er is met schepen Vital Vertonghen om 12 uur afgesproken aan herberg De Valk, Maar Raes verschijnt pas om 4 uur en zolang heeft Vertonghen niet gewacht. Na zijn inspectie vertrekt Raes zonder dat iemand hem om een station heeft gevraagd. Op 31 mei wordt deze vergetelheid door de gemeenteraad met een brief naar de minister van Openbare Werken rechtgezet. Londerzeel: Einde van het onderzoek van commodo en incommodo (begonnen op 10 mei) over de aanleg van de spoorlijn Antwerpen-Douai. Er werden 17 aanmerkingen ontvangen, hoofdzakelijk over los- en overwegen. Steenhuffel: Jan Frans De Ridder legt de eed af als burgemeester. Op 24 mei had eerste schepen Pieter Jozef Van Ranst, die zich gepasseerd waande, zijn ontslag gegeven. Londerzeel Sint-Jozef: Nadat men op 15 juni met de funderingen was begonnen wordt op 31 juli de eerste steen gelegd van de kerk van Londerzeel Sint-Jozef. Ze zal op 22 september 1878 worden ingewijd. Londerzeel: De gemeente zal 2 houten benen kopen voor François Stevens. Prijs 100 fr. (In 1891 worden ze vernieuwd). Steenhuffel: De gemeente stuurt 83,70 fr. naar de provinciegouverneur. Dat is het totaal der individuele en collectieve inschrijvingen “voor de civilisatie van centraal Afrika, waarvoor zijne majesteit de koning der Belgen het initiatief genomen heeft” (sic). Londerzeel: De gemeentelijke jongensschool in het dorp voldoet niet meer aan de eisen van de moderne tijd. Er zal een nieuwe school met onderwijzerswoning worden gebouwd in de Mechelsstraat. Londerzeel: Oprichting van de fanfare Sinte-Cecilia van Londerzeel Sint-Jozef. Steenhuffel en Londerzeel: Na veel gepalaver wordt eindelijk het definitieve tracé van de al in 1865 geplande spoorverbinding tussen Antwerpen-Zuid en Douai goedgekeurd. Intussen is het onteigenen in Londerzeel en Steenhuffel al begonnen. Malderen: Kleermaker Gustaaf De Bruyn vraagt en krijgt de toelating om het het kapelletje van de Mattestraat “ietwat” te vergroten. Londerzeel: De gemeenteraad moet een moeilijke keuze maken. Ofwel het bestaande station behouden en op de nieuwe spoorlijnen Antwerpen-Douai en Boom-Brussel een nieuw station in Ramsdonk gedogen. Ofwel het nieuwe station naar Londerzeel halen (op de grens met Ramsdonk) en het oude station afbreken. Londerzeel: De wekelijkse markt zal worden uitgebreid met een varkens- en en kiekenmarkt. Steenhuffel en Londerzeel: Om van de aanzienlijke onderhoudskosten af te raken vragen beide gemeenten aan de Belgische Staat om de belangrijke verkeersader van Merchtem naar Mechelen als Staatsweg over te nemen. Maar de Staat gaat hier niet op in. Malderen: De gemeente zal in de gemende gemeenteschool geen “meesteresse van het handwerk” aanstellen omdat er al “eene school van handwerk voor meisjes bestaat, bestuurd door de hooggeboren markgravin de Beughem de Nederheembeke, met medehulp van een tiental burgersdochters der gemeente, en welke zonder onkosten de schoonste uitslagen oplevert”. Londerzeel: De gemeenteraad keurt de plannen goed voor de nieuwe gemeenteschool. Intussen is er voor de in 1877 overleden hulponderwijzer B. Moens nog altijd geen vervanger gevonden. De openbare aanbesteding van de bouw van de nieuwe school gebeurt op 19 november; de werken zullen op 10 april 1879 beginnen. Steenhuffel: De schuur van pachter Petrus Jozef De Boeck brandt volledig af. Steenhuffel: De gemeente zal een brandspuit kopen. Bovendien hebben er zich al schrijnwerkers, een rijkswachter en schoenmakers aangeboden voor een vrijwillig brandweerkorps. Er zal een tijdelijke pompierlesgever worden aangetrokken. Een anonieme onbekende schenkt 792,20 fr. voor de bouw van een hangar. De aankoop gaat eind november door. Londerzeel: Pieter Jan Jacobs, 17 maanden, wordt op straat aangereden door een kar en bezwijkt aan zijn verwondingen. Steenhuffel: Edouard Casteels wordt aangewezen als opvolger van Pierre Faes die op 4 augustus zijn ontslag als hulponderwijzer heeft gegeven. Londerzeel: De gemeente benoemt een nieuwe hulponderwijzer in de gemeenteschool van het dorp, in vervanging van B. Moens, die in 1877 overleden is. Al na een paar dagen geeft deze zijn ontslag. Op 3 oktober wordt in zijn plaats Jan Frans Mees gekozen. Steenhuffel: De 19 maanden oude Joseph Alphonse De Raedemaecker verdrinkt in een waterput in de nabijheid van de woning van zijn ouders. Malderen: Ofschoon de gemeenteschool pas eind 1872 in gebruik werd genomen en men zeer over het werk van de aannemer te spreken was zijn er al grote herstellingen nodig, “zooals nieuwe overdekte speelplaatsen, welke thans zoo goed als ineenvallen, groote reparatiën aan de zoldering en het dak van het eigenlijke

28


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1878 1879

December 20 Januari 9

1879

Januari

1879

April 1

1879

April 26

1879

Mei 10

1879

Mei 23

1879

Augustus 2

1879

Augustus 6

1879

Augustus 16

1879

September 21

1879

September 29

1879

Oktober 12

1879

November 6

1879

December 18

1879 1880

December 30 Januari 21

1880

Februari 4

1880

Maart

1880

Mei 28

1880

Juni 11

1880

November 7

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving schoollokaal, zware ijzeren steunpilaren onder de balken der klassen, welke balken op eene vervaarlijke wijze van het plafond zijn afgezakt, het leggen van plancieren langs de beide kanten des schoollokaals, de speelkoeren des winters altijd onder water staande, enz. enz…” Steenhuffel: Jan Frans De Ridder wordt bij K.B. herbenoemd tot burgemeester. Londerzeel: Benoit Carrijn geeft zijn ontslag als hulponderwijzer. Als reden noemt hij “dat de bezorgdheid van het gemeentebestuur zoo weinig aanmoedigend is om den onderwijzer hier in dienst te houden”. Er biedt zich de eerstkomende maanden geen vervanger aan. Steenhuffel: Madame weduwe Vanden Elsken stuurt 2 wagons steenkolen van elk 5000 kg. voor de armen van Steenhuffel. Steenhuffel en Londerzeel: De plakkaten met de nieuwe schoolwet van 1 juli 1879 worden uitgehangen. De schoolstrijd kan beginnen. Londerzeel: Hulponderwijzer Jan Frans Mees geeft zijn ontslag. Meester Kerremans staat er nu helemaal alleen voor. Malderen: Ondermeester Jozef De Smedt, benoemd op 23 september 1874, in dienst getreden op 1 oktober 1874, neemt ontslag op 10 mei 1879. Hij was al in Lippelo benoemd op 21 maart en had Malderen op 3 april verlaten. Op 30 juni 1879 wordt Jan Van der Perre in zijn plaats gekozen. Omdat in Malderen geen aangenomen vrije school bestaat zal de schoolstrijd hier veel minder hevig dan in Londerzeel en Steenhuffel woeden. Steenhuffel: Hulponderwijzer Edouard Casteels wordt gepromoveerd tot onderwijzer, in vervanging van Jean Marin Meeus, die op 8 april zijn ontslag heeft gegeven en zijn pensioen heeft aangevraagd. Steenhuffel: Als reactie op de nieuwe schoolwet van 1 juli 1879 weigert de pastoor, in opdracht van de bisschop, om godsdienstles te geven in de gemeenteschool (hetzelfde gebeurt overigens in Londerzeel). Dame Buysschaert, directrice van de aangenomen meisjesschool, geeft haar ontslag, samen met de andere zusters van Sint Vincentius à Paulo. Hierdoor krijgt gemeenteonderwijzer Casteels (nog altijd zonder hulponderwijzer) theoretisch de zorg over meer dan 300 leerlingen. De zusters beginnen in oktober echter een private niet gesubsidieerde meisjesschool. Londerzeel: Juffrouw De Vleminck, onderwijzeres in de aangenomen meisjesschool der Ursulinen, geeft haar ontslag. Londerzeel: Jan Emmanuel Verlinden wordt aangesteld als hulponderwijzer in de gemeentelijke jongensschool van het Dorp. Londerzeel: De meisjesschool der Ursulinen mag door de gemeente niet meer worden geadopteerd. Daarom wordt de gemeenteschool van het Dorp snel tot een gemengde school omgevormd, maar er biedt zich geen enkel meisje aan om les te volgen. De meisjesschool evenals de er aan verbonden bewaarschool wordt een vrije niet gesubsidieerde onderwijsinstelling. De arme kinderen blijven er gratis les ontvangen. Steenhuffel: Eduard De Mol, 30 jaar, wordt op een zondagavond, bij het verlaten van een café, doodgestoken. Twee van zijn “vrienden” worden aangehouden. Steenhuffel en Londerzeel. Officiële opening van het gedeelte Londerzeel-Aalst van de spoorlijn van Antwerpen-Zuid naar Douai. In Londerzeel-Oost dient een houten barak als voorlopig station. In Steenhuffel is geen station voorzien. Londerzeel: De regering gelast de gemeente om de oude gemeentelijke jongensschool in het dorp, na de in gebruik neming van de nieuwe school in de Mechelstraat, niet te verkopen maar tot gemeentelijke meisjesschool om te bouwen. De gemeente besluit hiermee te wachten aangezien er zich nog altijd geen meisjes voor het gemeentelijk onderwijs presenteren. Londerzeel Sint-Jozef: Hulponderwijzer Leopold Mees van de gemengde gemeenteschool op de heide geeft zijn ontslag. Londerzeel: Oprichting van het Vlaams dramatisch gezelschap “Zonder naam, niet zonder hart”. Londerzeel: De werken aan de nieuwe gemeenteschool in de Mechelstraat schieten niet goed op en bovendien worden er grote gebreken vastgesteld. Op 12 mei 1880 wordt een nieuwe aannemer aangewezen. Op 23 oktober 1880 is de school gereed. Londerzeel Sint-Jozef: Livien Jan Van Achter geeft zijn ontslag als hulponderwijzer aan de gemengde gemeenteschool van de Heide. Londerzeel: Verspecht, ongeneeslijk ziek, dronkaard en geweldenaar, wordt door zijn zus en schoonbroer, zodanig hard geslagen dat hij drie dagen later overlijdt Malderen: Terwijl Londerzeel en Steenhuffel zich beperken tot het afvaardigen van een driemandelegatie en het doneren van een kleine financiële bijdrage, zal Malderen werkelijk bijdragen “tot de verbeelding der gemeente in den historischen ommegang te Brussel” ter gelegenheid van de viering van de 50ste verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid”. Londerzeel Sint-Jozef: Bij K.B. van 11 juni 1880 wordt mevrouw Van Dessel, echtgenote Alewaerts, benoemd tot speciale onderwijzeres voor het geven van breilessen in de gemengde gemeenteschool op de Heide. Steenhuffel: Aangezien de gemeenteschool nu een gemengde school is, wordt mevrouw Casteels, geboren Elise De Smedt, als meesteres van het naaldwerk aangesteld. Een ondermeester heeft zich nog steeds niet aangeboden maar er wordt ook niet erg naar gezocht. 29


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1880 1880 1881

maand, dag December 1 December Januari 7

1881 1881 1881

Januari Maart 1 Maart 2

1881

Maart 25

1881 1881 1881

Juni 3 Juli 6

1881

Juli 28

1881

Augustus 8

1881

September 17

1881

Oktober 9

1881

December 1

1881 1881

December 21 Januari 11

1882

Maart 8

1882

Maart 31

1882

Juli

1882

Augustus 17

1882

December 1

1883

Januari 12 (ca)

1883

Januari 27

1883

Maart 11

1883

April 21

1883

Mei 2

1883 1883

Juli 14 Juli 18

1883 1883

September 8

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: De 7 maanden oude Henri Walschap verbrandt in zijn wiegje dat vuur heeft gevat. Londerzeel: De gemeenteraad draagt het schepencollege op om het pompierskorps opnieuw in te richten. Steenhuffel: Een uitslaande brand bij herbergier Frans De Bondt op de Heide vernielt het hele huis met de inboedel en de kippen. Alleen een koe kan worden gered. Londerzeel: Olieslagerij Verspreet brandt volledig af. Londerzeel: Philippe de Schouwer, 2,5 jaar oud, verdrinkt in een put bij het ouderlijk huis. Londerzeel: Jean De Pauw wordt benoemd tot onderwijzer in de gemeenteschool van Sint-Jozef, in vervanging van Alewaerts die op 14 februari ontslag heeft genomen. Steenhuffel: Ofschoon het gemeentebestuur dat volstrekt niet ziet zitten wordt het bij ministerieel besluit verplicht om opnieuw onderwijs voor volwassenen in te richten. Malderen: Oprichting van de zusterschool. De zusters van de congregatie van Sint Vincentius à Paulo worden uit Buggenhout gehaald. Londerzeel: In de nacht van 3 op 4 juni brandt het bij Jan Baptist Stevens in het Dorp. Steenhuffel: Einde van het onderzoek van commodo en incommodo over de bouw van een spoorwegstation in Steenhuffel. Londerzeel: Jachtwachter Karel Sleebus wordt, vermoord, gevonden in een gracht op Sneppelaar. Désire Steenackers wordt hiervoor tot levenslange dwangarbeid veroordeeld. Ofschoon later zekere twijfels over zijn schuld ontstaan wordt zijn proces nooit herzien. Londerzeel: Officiële opening van de sectie Londerzeel-Boom van de ijzeren weg van Antwerpen-Zuid naar Aalst. Tevens opening van de Ooststatie in Londerzeel. Steenhuffel: Pastoor Pierre François Pauwels is krankzinnig geworden en wordt bij de celbroeders te Bouchout geïnterneerd. Steenhuffel: de 7 jaar oude Jan Frans Van den Bossche, natuurlijk kind van Maria Anna Van den Bossche, komt door vergiftiging om het leven. Malderen: De bewoners van de stationswijk vragen het behoud van de kleine brug (Piepenol) en van de wegen die er op uitkomen. Dat zal allemaal moeten verdwijnen bij de voorziene vergroting van het stationsterrein. Steenhuffel: Jan Frans De Ridder wordt bij K.B. herbenoemd tot burgemeester van Steenhuffel. Steenhuffel: Het ministerie van onderwijs beveelt de gemeente om een nieuwe woning voor de onderwijzer te bouwen en de gemeenteschool te vergroten. De gemeente wenst hiermee te wachten tot het beloofde spoorwegstation af is, wat het transport van de bouwmaterialen eenvoudiger zal maken. Londerzeel: Een ontploffing in de bloem- en oliemolen van Edward Augustijns maakt 3 lichtgewonden en richt grote schade aan. Malderen: De “Grote Brug” over de spoorlijn op het Lemmeken wordt door het bestuur van de staatsspoorwegen voor onbepaalde tijd gesloten omdat er grote veranderingswerken aan moeten aan gebeuren. Londerzeel: ter gelegenheid van zijn “blijde intrede” schenkt burggraaf de Spoelberch 1000 fr. aan de gemeente (700 fr. voor het centrum en 300 fr. voor Sint-Jozef) om er publieke feesten mee te houden. Steenhuffel: Een K.B. van 17 augustus 1882 verplicht de gemeente van rechtswege om zonder verdere uitstel een nieuwe woning voor de onderwijzer te bouwen en de gemeenteschool te saneren en te vergroten. Steenhuffel krijgt na lang aandringen een stopplaats met de status van station op de spoorlijn van Londerzeel naar Aalst. Malderen: De arm van Karel Vanderrede (sic) uit Malderen wordt door de exprestrein van Duitsland vermorzeld. Steenhuffel: het terrein dat door de gemeente gekozen werd om er een nieuwe school met onderwijzerswoning op te bouwen (A496b) wordt door de overheid afgekeurd omdat het te dicht bij de spoorlijn ligt. Londerzeel: Domien d’Hertefeld krijgt tijdens een vechtpartij zware klappen met een stoofdeksel en sterft een paar dagen later aan de gevolgen ervan. De dader, Jan Baptist Decks wordt op 2 mei 1883 tot 4 jaar cel veroordeeld. Malderen: De gemeente heeft maar twee gebouwen die het waard zijn om van een bliksemafleider voorzien te worden. Op de kerk is er al een geplaatst en de nieuwe gemeenteschool zal er nog een krijgen. Op 2 mei laat Steenhuffel weten dat, naast de kerk die al een donderroede heeft, alleen de pastorij het beschermen waard zou kunnen zijn. En op 19 mei is ook Londerzeel van oordeel dat het volstaat om de beide kerken te beschermen, hetgeen al is gebeurd. Steenhuffel: De gemeente stelt een ander stuk grond (B1) voor om er de nieuwe gemeenteschool met onderwijzerswoning op te bouwen. Zie verder 10 februari 1884. Londerzeel: De gemeenteraad keurt een reglement goed waardoor een nieuw brandweerkorps wordt ingericht. Londerzeel: Een petitie van de herbergiers van Sint-Jozef, waarin een eigen kermis gevraagd wordt, wordt door de gemeenteraad. Malderen: Een storm beschadigt het dak van het hoogkoor en de kerktoren. Londerzeel: Er zullen 2 extra straatlantaarns geplaatst worden aan het begin en het einde van de verbindingsweg tussen de Mechelsesteenweg en de nieuwe Ooststatie.

30


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1883

maand, dag September 17

1883

September 30

1883

December 3

1883 1884

December 28 Januari 18

1884

Februari 10

1884

Februari 16

1884

Oktober 8

1884

Oktober 10

1884

Oktober 15

1884

November 26

1884

December 5

1885

Januari 14

1885

April 17

1885

Juni 17

1885

Juli 11

1885

Juli 4

1885

Augustus 8

1885 1885

Augustus 10 Augustus 14

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen: Jachtwachter Petrus Jozef Seghers schiet in Lippelo op een stroper en kan zijn bloedspoor een kwartier ver volgen. Malderen: De gemeente verwittigd de stropers dat de heren de Penaranda van het Groenhof “verborgene schietgeweeren en wolfijzers” hebben geplaatst in de Warande van het kasteel en in het aanpalende “Elsbosch”. Malderen: Economisch gaat het goed in de gemeente. Tussen 30 november en 3 december worden niet minder dan 7 bouwvergunningen afgeleverd. Malderen: Pastoor Guillielmus De Marré overlijdt; hij zal spoedig worden opgevolgd door Louis Depré. Steenhuffel: Zowel meester Sterck van de vrije jongensschool als juffrouw Buysschaert van de vrije meisjesschool weigeren de controle van de schoolinspectie. Steenhuffel: Nadat de overheid ook perceel B1 afgekeurd heeft voor de inplanting van de nieuwe school wordt terrein B500 voorgesteld. Steenhuffel: In een aantal huizen op de Haan is tyfus uitgebroken. 1 persoon is al overleden. Op 23 april hebben nog 3 huisgezinnen verzorging nodig. De gemeente krijgt een zware berisping omdat ze de overheid te laat op de hoogte heeft gebracht. Londerzeel: Als gevolg van de nieuwe schoolwet van 20 september 1884, die een einde aan de schoolstrijd maakt, worden in Londerzeel volgende maatregelen genomen. 1) De zomervakantie, die normaal op 6 oktober eindigt, wordt voor onbepaalde tijd verlengd. 2) De gemengde gemeenteschool in het centrum is overbodig en de onderwijzers Eugène Kerremans en Jan Emmanuel Verlinden worden op non-actief gezet met doorbetaling van hun loon. 3) De vrije meisjesschool van juffrouw De Vleminck en de vrije jongensschool van De Craecker worden voor het centrum aangenomen. Deze laatste zal binnen een redelijke termijn, naast de Wit, wel een tweede hulponderwijzer in dienst moeten nemen. 4) De gemengde gemeenteschool van Sint-Jozef, bestuurd door Jan de Pauw, blijft bestaan en krijgt August Van de Velde uit Duffel als hulponderwijzer. Vanaf 11 april 1885 zullen er alleen nog jongens worden toegelaten. 5) De vrije meisjesschool en de bewaarschool van Sint-Jozef, bestuurd door juffrouw Van de Zande, wordt aangenomen. Malderen: De nieuwe schoolwet blijft ook in Malderen niet zonder gevolgen. In de gemengde gemeenteschool zal hoofdonderwijzer Bruno Callens het voortaan met 1 hulponderwijzer (Evarist De Bruyn) moeten zien te rooien. De plaats van 2de hulponderwijzer (Jan Van der Perre) vervalt. De gemende vrije school van de zusters Julia Fabronius en Anastasia Van Roy wordt aangenomen. De scholen voor volwassenen worden bij gebrek aan belangstelling gesloten. Steenhuffel: Hier wordt de nieuwe schoolwet toegepast als volgt: 1) Meester Edward Casteels van de gemeenteschool, die zeer matig bezocht wordt, wordt op non-actief gesteld. 2) De vrije scholen van meester August Sterck en van juffrouw Theresia Heymans worden aangenomen. 3) Daarom is het niet meer nodig om een nieuwe gemeenteschool te bouwen. 4) De school voor volwassenen, die sinds 1883 maar 1 leerling meer heeft, wordt afgeschaft. Londerzeel: Op bevel van de overheid zal de gemengde gemeenteschool van het centrum op maandag 1 december terug geopend worden. De adoptie van de vrije jongensschool wordt herroepen en de onderwijzers De Craecker en De Wit worden als hulponderwijzer aan de gemeenteschool toegevoegd. Steenhuffel: Ook hier is de schoolkwestie nog niet voorbij. De gemeenteschool kan niet afgeschaft worden omdat 20 gezinshoofden het behoud ervan hebben gevraagd. De vrije school van August Sterck kan niet worden aangenomen omdat die het bezoek van de kantonale schoolinspectie geweigerd heeft. De knoop zal door de minister van onderwijs doorgehakt worden maar in juli 1885 heeft die nog steeds geen bijl gevonden. Londerzeel: Vital De Wit geeft zijn ontslag als hulponderwijzer van de gemengde gemeenteschool van het centrum. Er blijven voldoende leraars over. Londerzeel: De stenen balustrade op de kerktoren is in zeer slechte staat. Het zou volgens de provinciale architect beter zijn om opnieuw een echte spits op de kerktoren te plaatsen. Malderen: Juffrouw Maria Philomena Snackaerts, de meesteres voor het naaiwerk in de gemengde gemeenteschool, die op 11 mei overleden is, wordt vervangen door mevrouw Maria Anna Van Hamme-De Wachter. Londerzeel: Felicien Prudent Riemslagh, geboren in Londerzeel in 1819, voormalig geneesheer bij het Belgisch leger, laat zijn hele vermogen (102.552 fr.) na aan de burelen van weldadigheid van Londerzeel en Sint-Amands Londerzeel: Facteur Jan Van Ruysevelt signaleert een eerste keer dat hij moedwillig door de honden van Londerzeel wordt achterna gezeten. Deze feiten zullen zich onder meer op 15 juli, 16 augustus, 2 september en 7 september herhalen. Londerzeel: De gemeente vraagt aan de nieuw opgerichte Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen om de mogelijkheid te onderzoeken om een “ijzeren buurtspoorweg” tussen Londerzeel en Brussel aan te leggen. Londerzeel: Uitslaande brand bij Louis April. Londerzeel: De valbareel op de overweg van Leireken op de Linde – die van op afstand bediend wordt – klapt 31


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1885 1885

Augustus 19 September 7

1885 1885 1885

September 11 September 18 Oktober 7

1886

Januari 16

1886

Februari 5

1886 1886

Februari April 10

1886 1886 1886 1886

Juli 27 September 2 September 15 November 28

1886

December 15

1887

Juni 16

1887

Juni 25

1887 1887 1887 1887

Juli 24 Augustus 11 Augustus 17 Oktober 5

1887

December 31

1888

Februari 6

1888

Maart 1

1888 1888 1888

Maart 11 Maart 22 Maart 28

1888

Maart 29

1888 1888

April 29 Mei 12

1888

Juni 18

1888

Juli 30

1888

Augustus 18

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving dicht op het moment dat de kar van Evarist Verspreet en Leon Scheers daaronder passeert. Voldoende reden om later op deze plaats een bareelwachter in dienst te nemen. Londerzeel: Overlijden van Frans Vermijlen, de allereerste pastoor van de parochie Londerzeel Sint-Jozef. Malderen: herbergier Ferdinand Averals, 54 jaar, komt bij een gevecht in zijn café met Octaaf Nijs zodanig ongelukkig ten val dat hij ter plekke overlijdt. Nijs wordt veroordeeld tot 2 jaar opsluiting. Londerzeel: Oprichting van de Hospicencommissie (de leden ervan waren al op 8 augustus benoemd). Londerzeel: Brand bij Louis Blommaert op Sneppelaar. Steenhuffel: De (nog steeds niet aangenomen) vrije jongensschool van August Sterck wordt afgeschaft en op 14 oktober wordt deze laatste tot hulponderwijzer in de gemeenteschool benoemd. Londerzeel: Leonie De Ketelaere volgt Adèle Philippine van de Zande op als hoofdonderwijzeres van de aangenomen meisjesschool van Sint-Jozef. Londerzeel: Burgemeester Van Assche en schepen Augustijns gaan naar een voordracht in Laken, waar door ingenieur Brassine de voordelen van een buurtspoorlijn van Laken naar Londerzeel uiteen worden gezet. Londerzeel: Jan Moens redt Lambert Van Stichel die in de put van van Muylder aan het verdrinken is. Londerzeel: Ook een tweede petitie van de handelaars van Sint-Jozef, die 2 eigen kermissen vragen, wordt door de gemeenteraad verworpen. Londerzeel: Een brand vernielt het huis van Pieter Jan Van Baelen in de Meerstraat. Londerzeel: De 70-jarige Schellemans komt door verdrinking om het leven. Londerzeel: De gemeente stelt een nieuwe belasting op reizende danstenten en orgels in. Londerzeel: Na een uitstap van de fanfare van Londerzeel Sint-Jozef komt het ’s avonds op Sneppelaar en elders tot zeer zware gevechten. Muziek verzacht de zeden, maar deze keer niet. Londerzeel: Sophie Janssens, kleermaakster, volgt Josephine De Pauw op als meesteres van het handwerk in de gemengde gemeenteschool van Londerzeel-centrum. Malderen: Meester Bruno Callens is zwaar ziek geweest en zal tegen het begin van het nieuwe schooljaar nog niet helemaal genezen zijn. Daarom zal de septembervakantie dit jaar al op 1 juli beginnen en zullen de lessen op 15 augustus worden hervat. Londerzeel: Omdat de gemengde gemeenteschool van Londerzeel-centrum te klein geworden zal de gemeente een nieuwe gemeenteschool voor meisjes bouwen. Hiervoor zullen de gebouwen van een vroegere vrije school in de Statiestraat worden aangekocht. Steenhuffel: Ook Steenhuffel zal voortaan een taks op orgels en danstenten heffen. Londerzeel: Een soldaat die in Mechelen de verkeerde trein genomen had, springt uit de wagon en komt om. Malderen: Hulponderwijzer Evarist De Bruyn, sinds 1851 in dienst, gaat met pensioen. Steenhuffel: De bouw van een nieuwe gemeenteschool wordt terug op de agenda gezet. Deze keer zal dat op perceel A511k gebeuren. Londerzeel, een statistiek: Sinds het begin van de onafhankelijkheid in 1830 tot en met 31 december 1887 werd in Londerzeel 205.979,5 fr. uitgegeven aan het kasseien van wegen. 143.465,33 fr. kwam van de gemeente, de rest van de provincie en van het rijk. In de zelfde periode werd er aan het onderhoud der wegen 71.179 fr. gemeentegeld besteed. Londerzeel: De gasthuiscommissie vraagt de toelating aan de provincie om een gebouw aan te kopen om er een weeshuis met ziekenhuis in te richten. Malderen: Longinus Philemondus Goelen, nog assistent van August Sterck in de privé-jongensschool van Steenhuffel geweest, wordt voorgedragen om Evarist De Bruyn als hulponderwijzer in de gemeenteschool van malderen op te volgen. Steenhuffel: Door de zeer strenge winter is de armoede aanzienlijk toegenomen. Londerzeel: Een brand op Sint-Jozef egt de woningen van Egied Verbruggen en Jan Schellemans in de as. Steenhuffel: De plannen van provinciearchitect Jacobs voor de bouw van een nieuwe gemeenteschool met onderwijzerswoning worden door de gemeente goedgekeurd. Londerzeel: De oud-schrift-kundige Charles Franck uit Aalst had op 19 juli 1885 aangeboden om de tafels van de oude doopregisters te klapperen en had daar al een voorschot van 388 fr. voor gekregen. Zijn broer Richard zal dit werk nu voltooien voor nog eens 432 fr. In Juni 1888 wordt het resultaat aan de gemeente afgeleverd. Londerzeel: Een brand vernielt de woning van Jozef De Bondt op Ursene. Londerzeel: Het vuur vernielt de huizen van Jacobus Cloots en Charles Louis Tourné in de Meerstraat. De aangrenzende woningen kunnen door de geburen en de pompiers worden gered. Londerzeel: Aannemer Pouliaert uit Merchtem mag op 3 september beginnen met de bouw van de nieuwe gemeentelijke meisjesschool in de Statiestraat (aannemingsprijs 9184 fr.) Malderen: Het onderzoek van de grote veranderingen die aan het station van Malderen zullen aangebracht worden, wordt afgesloten. Londerzeel en Steenhuffel, zaterdag 14h15. De burgemeesters van Mechelen, Hombeek, Leest, Kapelle-opden-Bos, Ramsdonk, Steenhuffel en Merchtem komen in het gemeentehuis van Londerzeel bijeen om gezamenlijk (maar vruchteloos) aan de minster van openbare werken te vragen om de weg van grote

32


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Jaar

maand, dag

Beschrijving gemeenschap van Mechelen naar Merchtem als Staatsweg te erkennen. Londerzeel: Jozef Van Nieuwenhuizen (7 jaar oud) zakt door het vlotgras dat op het water van een rootput drijft maar wordt door zijn speelkameraadje Frans Verdickt (6 jaar oud) van een gewisse verdrinkingsdood gered.

1888

Augustus 25

1888

Augustus 31

1888

September 23

1888

Oktober 27

1888

November 20

Londerzeel: Frans August Van de Velde moet om gezondheidredenen zijn ontslag geven als hulponderwijzer in de gemeenteschool van Londerzeel Sint-Jozef. Op 10 januari 1889 volgt Vital De Wit uit Liezele hem op.

1888

December 6

Londerzeel: Vorige nacht hebben dieven ingebroken in de Calvariebergkapel te Londerzeel en in het Kouterkapelleken van Ramsdonk. Ze hebben er de offerblokken leeg gemaakt.

1888

December 15

Londerzeel: Leonie De Ketelaere uit Assebroek (tot dan bestuurster van de vrije meisjesschool van Sint-Jozef) en Désirée Terroir uit Elsene worden eenparig benoemd tot hoofdonderwijzeres en hulponderwijzeres in de nieuwe gemeentelijke meisjesschool van het centrum, die eind april 1889 gereed zal zijn.

1889

Februari 21

Londerzeel: Overlijden van veldwachter Jan Frans Verbesselt. Hij wordt niet onmiddellijk vervangen. Pas in december wordt Felix Caluwaerts als 2de champetter van Londerzeel geïnstalleerd.

1889

Februari 23

1889

April 27

1889

Mei 25

1889

Mei 25

1889

Juni 2

1889 1889

Juni 22 Juli 2

1889 1889

Juli 22 Oktober 4

1889 1889 1890

November 22 December 31 Februari 8

1890

Februari 19

1890

Maart 11

1890 1890

Maart 17 Maart

1890

Maart 22

1890

Maart 22

1890 1890 1890 1890 1890

Maart 29 Mei 18 Mei 28 Juli 14 Augustus 6

Londerzeel: Alex Bertha Clemence Ternest uit Zeveneken volgt Leonie De Ketelaere op als bestuurster van de aangenomen vrije meisjesschool van Londerzeel Sint-Jozef. Ze zal er door Marie De Schrijver uit Opdorp worden bijgestaan. Londerzeel: De gemeente schenkt een jaarlijkse studiebeurs van 100 fr. aan Edouard Van Esbroeck, een veelbelovende leerling aan de koninklijke kunstschildersacademie te Brussel Malderen: gemeentesecretaris Emiel De Coninck overlijdt en zal door Jozef Marie Jan Weymans worden opgevolgd. Londerzeel: Schilder-vergulder Gustaaf Callaerts uit Londerzeel, mag voor 175 frank de vier schilden van het uurwerk op de kerktoren van Sint-Christoffel in echt bladgoud zetten. Malderen: Verschrikkelijk slecht weer in heel België en daarbuiten. In de Mattestraat zet de bliksem een huisje in brand. Een week later overleeft J. De Boeck een confrontratie met een bolbliksem. Londerzeel: De plannen voor de bouw van het gasthuis worden goedgekeurd. Steenhuffel: De ruwbouw van de nieuwe gemeenteschool met onderwijzerswoning, waaraan op 1 augustus 1888 door aannemer Smets uit Tisselt begonnen is, is af. Malderen: De 28 jarige Jan Baptist Junius komt onder een trein terecht en is op slag dood. Londerzeel: De gemeente benoemt Maria Augusta Bering uit Krefeld tot 2de hulponderwijzeres in de gemeentelijke meisjesschool van het centrum. Londerzeel: Het huis van schoenmaker Jozef Schellemans op Stuikberg brandt volledig af. Londerzeel: Hulponderwijzer Vital De Wit van de jongensschool van Sint-Jozef neemt ontslag. Steenhuffel: Hulponderwijzer August Sterck vraagt en krijgt zijn pensioen om redenen van gezondheid. Hij blijft koster. Op 2 maart wenst de gemeente hem tot onderwijzer ad interim aan te stellen… wat natuurlijk niet kan. Steenhuffel: Vital Vertongen ontvangt het Burgerkruis 1ste klas voor zijn jarenlange trouwe dienst in de gemeente. Malderen: Philemon Jongenius Goelen, die op 16 februari overleden is, wordt als hulponderwijzer door Jan Frans Bosmans uit Tildonk opgevolgd. Londerzeel: Elisabeth Van Haesendonck bloedt dood in een café te Londerzeel. Steenhuffel: Een epidemie van vlekziekte doet zich voor bij de varkens van Steenhuffel. Deze besmettelijke ziekte zal vele maanden aanhouden en zich ook de volgende jaren regelmatig blijven manifesteren. Londerzeel: De gemeente verklaart zich bereid om financieel bij te dragen aan de aanleg van een buurtspoorlijn tussen Laken en Londerzeel. Londerzeel: Derde keer, goede keer. De bewoners van de Sint-Jozef mogen, op een nog te kiezen dag, hun eigen kermis inrichten. Deze zal de Sint-Jacobus kermis in de Sint Jacobus parochie (waar?) vervangen. Londerzeel: Het schepencollege beslist eenparig om urinoirs op het marktplein te installeren. Londerzeel, zondag voor Sinksen: Met een klein muziekfestival begint de allereerste kermis van Sint-jozef. Steenhuffel: François Hens uit Buggenhout wordt de nieuwe hulponderwijzer in de gemeenteschool. Steenhuffel: burgemeester Jan Frans De Ridder overlijdt en zal door Vital Vertonghen worden opgevolgd. Londerzeel: Een brand vernielt het huis van De Boeck-Tielemans. Beenhouwer Pintens redt een 7 weken oude baby uit het brandende huis.

Malderen: Champetter Louis De Bondt, die op 12 augustus overleden is, zal door Jan Livien van Doorsaer worden opgevolgd. Londerzeel: De oudste verwijzing naar een wielerwedstrijd in de gemeente. Ze heeft plaats tijdens de kermis in de barak van Henri Ceuninck, “directeur met vélocipèdes”. Londerzeel: De gemeente laat aan de arrondissementscommissaris weten “dat het gebruik van de Franse taal bij administratieve aangelegenheden bij de huidige stand van zaken bij de geadministreerden geen enkele gegronde aanmerking uitlokt.”

33


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1890 1890 1890

maand, dag September 3 September 3 September 17

1891

Januari 13

1891 1891

Januari 28 Februari 7

1891

Februari 16

1891

Maart 22

1891

April 18

1891

April 30

1891 1891

Juli 1 Juli 1

1891

Augustus 12

1891 1891

Oktober 15 Oktober 24

1891

December 29

1892 1892 1892

Januari 24 Maart 20 Mei 16

1892 1892

Mei 29 Juni 15

1892

Juli 22

1892

September 5

1892

September 22

1892

Oktober 9-10

1892

Oktober 15

1892

Oktober 18

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Steenhuffel: Het lager onderwijs zal in Steenhuffel voortaan voor iedereen gratis zijn. Steenhuffel: De voorbije zomer zijn er in Steenhuffel 2 huizen afgebrand. Verder geen details. Malderen: Dokter-burgemeester Livien Rombauts en zijn broer Pierre Franz Rombauts ontvangen het Burgerkruis 1ste klas. Op zaterdag 20 september wordt dat in de gemeente met veel vlaggenvertoon, klokkengelui, serenades door de fanfares “Cecilia” en “de ware vrienden der eendracht”, en met een fakkeloptocht ’s avonds uitbundig gevierd. Malderen: De lange, zeer strenge winter en de aanhoudende dure prijs der steenkolen verplicht de gemeente om het bureel van weldadigheid met 300 fr. extra te ondersteunen. Steenhuffel: Door de toenemende diefstallenplaag organiseert de burgerwacht opnieuw nachtpatrouilles. Steenhuffel: De heer Bouvier-Parvillez, provincieraadslid uit Elsene, schenkt 50 fr. om uit te delen aan de mensen van Steenhuffel die het ergst van de extreem strenge winter te lijden hebben en wiens huizen bovendien onder water hebben gestaan. Londerzeel: De buitengewoon strenge vorst en de overstromingen hebben grote schade aan wegen en bruggen aangebracht. Malderen: Op bevel van de provinciegouverneur mogen de duiven niet uitvliegen. Dit om te beletten dat ze schade aan de herzaaide granen toebrengen. Het eerste zaaisel was bevroren. Londerzeel, Malderen en Steenhuffel: De armste huisgezinnen mogen gratis 25 kg. plantaardappelen afhalen in het station van Londerzeel. Een tweede reeks armen krijgt een klein steungeld van de staat. Londerzeel: De gemeenteraad keurt de definitieve plannen en het lastenboek goed voor de bouw van een tehuis voor ouderen en wezen. Deze bouw was eerder al door een K.B. van 30 maart 1891 toegestaan. Londerzeel: Een zware hagelbui vernielt de oogst van 178 huisgezinnen binnen een strook van 1 bij 4 km. Steenhuffel: “Mijnheer de minister, de gemeenteraad van Steenhuffel neemt de eerbiedige vrijheid u te laten weten dat nadat al de inwoners van Steenhuffel, die allen landbouwers zijn, zoo zeer beproefd geweest zijn door de strengheid van den winter en zooveel geleden hebben van de overstroomingen, zijn op 1 juli al hunne veldvruchten, zoo als kooren, garst, tarwe, vlas, aardappels door den hagel vernield geworden, waardoor zij nu ten gronde geruïneerd zijn. De schade die door den hagel veroorzaakt, is onschatbaar en kan niet berekend worden. Er zijn slechts 2 kleine vleugels onzer gemeente overgeschoten die niet zeer beschadigd zijn. Geen enkele landbouwer is in staat van contributien of landpachten te kunnen betalen.” Malderen: Schepen Hendrik De Block wordt voorgedragen om Livien Rombauts, die op 15 juni overleden is, als burgemeester op te volgen. De benoeming volgt bij K.B. van 29 september. Malderen: Vanaf nu zal een Vlaamse gemeentestempel worden gebruikt. Londerzeel: De huizen van de echtgenoten Spiessens-De Bondt en De Bondt-Steenackers gaan in de vlammen op. Malderen: Karel De Pauw uit Opdorp wordt door de gemeenteraad voorgedragen om Jan Frans Bosmans op te volgen als hulponderwijzer in de gemeenteschool. Vanwege procedurefouten wordt deze benoeming op 26 januari 1892 vernietigd en op 29 januari 1892 is het Victor Schilders uit Mariekerke die verkozen wordt. Londerzeel: Het huis van Jozef De Nuyer brandt volledig uit. Steenhuffel: Een aantal inwoners geeft een toneelvoorstelling ten voordele van de armen van de gemeente. Londerzeel: Het (eerste) openbaar onderzoek over de aanleg van een buurtspoorlijn naar Brussel wordt afgesloten. Londerzeel: Brand bij Pieter Jan Caluwaerts op de Heide. Londerzeel: Leo De Craecker, hulponderwijzer in de gemeenteschool van het dorp, wordt hoofdonderwijzer in de gemeenteschool van Sint Jozef, in opvolging van Jan De Pauw die op 28 mei overleden is. Jan Frans Maria De Pauw wordt hulponderwijzer in de gemeenteschool van het dorp. Londerzeel: Aannemer Van Dorselaer heeft de laatste hand gelegd aan de bouw van het tehuis voor ouderlingen. Op 9 september wordt het in gebruik genomen. Steenhuffel: Uit het verslag over de bestuurlijke toestand van de gemeente leren we dat er tussen 1 september 1891 en 31 augustus 1892 in Steenhuffel een epidemie van influenza en pokken is geweest. In het gehucht Boskant zijn 3 lemen huisjes afgebrand. De opbrengst van de oogst is, nà het rampjaar 1891, uitzonderlijk goed. Londerzeel: Tijdens de kermisdagen wordt een wielercriterium georganiseerd door de plaatselijke club van tweewielers die zichzelf, in een vlaag van zelfoverschatting, ook wel eens de "Snelrijdersclub Vélocipiédes" durft noemen. Tot zeker 1901 wordt ieder jaar een wielerkoers gehouden. Malderen: Kermis (die men in Malderen geen kermis mag noemen) en jaarmarkt. Hier alleen vermeld omdat het volledige programma bewaard gebleven is. Steenhuffel: In antwoord op de ministeriële omzendbrief van 15 september laat de gemeente weten er geen gymnastische toestellen zoals worstelstokjes zullen worden aangekocht. De ouders hebben nog sterke vooroordelen tegen deze vorm van onderwijs. Activiteiten als drijf- en pinkelspel, kaatsen, hoepelen, haantjeover en meer andere spelen, benevens allerlei tuin- en veldwerke zorgen trouwens al voor meer dan genoeg lichaamsbeweging. Steenhuffel: Melanie Bellon, 19 jaar, komt in Buggenhout onder de avondtrein van 21 uur terecht. Ze is op slag dood. Er liep een onderzoek tegen haar voor het stelen van een kleed. 34


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1892 1893

maand, dag December 20 (ca) Januari 23

1893

Januari 24

1893 1893

Februari 7 Maart 4

1893

Maart 29

1893

April 16

1893

April 27

1893

Mei 26

1893

Juni 15

1893

Augustus 18

1893

September 2

1893

Oktober 21

1893

December 19

1893 1894 1894

December 30 Mei 14 Mei 29

1894

September 6

1894

September 12

1894

Oktober 14

1894

December 1

1895

Februari 9

1895 1895 1895

Mei 30 Mei of Juni September 10

1895 1895 1896 1896 1896

September 11 September 13 Februari 12 Maart 10 April 13

1896 1896

Mei 10 Mei 31

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: Onbekende inbrekers stelen kleren en etenswaren in het Ursulinenklooster. Londerzeel: De Molenbeek loopt over. Tussen Wolvertem en de watermolen van het dorp staan al de weiden onder water. Ook de Linde, de Lakeman, de Watermolenstraat, de Moorhoek en Sneppelaar zijn overstroomd. Steenhuffel: Een deel van de Heerbaan, Elst, Plas en Lakeman is de vorige avond onder water gelopen. 16 boerinnen nemen de spoorwegberm om naar de dinsdagmarkt van Londerzeel te gaan en krijgen van baanwachter Beeckmans prompt een proces verbaal aan hun been. Na vele interventies zal de minister van verkeerswezen op 9 maart deze overtredingen laten seponeren. Steenhuffel: Maria Leonie Van Geel, 9 jaar, wordt verpletterd onder een omvallende boom in de Lekkestraat. Steenhuffel: Met financiële inbreng van de 2 plaatselijke brouwers zal er op de dinsdag na Sinksenkermis voor de eerste keer een jaarmarkt worden gehouden. Steenhuffel: Alfons Van den Brande zal vanaf 15 april hulponderwijzer worden in de gemeenteschool, in opvolging van François Hens, die op 15 maart zijn ontslag heeft gegeven. Steenhuffel: In de gemeenteschool zal nu toch gymnastiekles worden gegeven. De hoofdonderwijzer krijgt de volmacht om toestellen aan te kopen mocht dat nodig blijken. Malderen: De gemeente stort 20 fr. in het Fonds voor Arbeidsongevallen, gecreëerd door de wet van 21 juli 1890, ter gelegenheid der 25e verjaring van de inhuldiging van Leopold II. Steenhuffel: Maria Theresia Heymans (zuster Maria Clara) overlijdt en wordt als directrice van de aangenomen meisjesschool door Theodorine Cobbaert opgevolgd. Londerzeel: De gemeente koopt geen turntoestellen want bijna al de leerlingen beschikken al “over koorden om ballen te laten dansen, grote en kleine, en andere voorwerpen die van aard zijn om hun kracht en handigheid te ontwikkelen.” Voor vaste apparaten voor de jongens is er geen lokaal. Malderen: In de Dorpstraat branden de boerderij van Jan Baptist Dierickx en de herberg van weduwe Snackaert-De Moor volledig af. Malderen: Op aanraden van de provinciegouverneur zal de gemeente voor de lagere scholen volgende “gymnastische toestellen aanschaffen: 125 kleine stokken in esch, 3 groote stokken in esch, 1 bal met beweegbaren ring, 1 koord voor strijdspel”. Londerzeel: Een 47 jaar oude landbouwer sterft aan de gevolgen van de cholera. 4 dagen later sterft overlijdt zijn 10-jarig zoontje aan dezelfde ziekte. Londerzeel: Verschillende inwoners van Londerzeel stellen gevette kiekens, gevogelte, boter, eieren en bier, tentoon op de wereldtentoonstelling van voedingswaren te Brussel. Voor hen heeft de gemeente in de tentoonstellingszaal een stand van 40 m² gehuurd. Londerzeel: Hevige brand bij Benoit Van den Eede op Sneppelaar. Londerzeel: Soldaat Jan Van Muylder redt een kind uit het brandende huis van veldwachter Caluwaerts. Malderen: De gemeente voegt - ter bescherming van het nieuwe ras der velocipedisten - een aantal bepalingen toe aan het gemeentelijke politiereglement Londerzeel: Een zekere Segers uit Londerzeel wordt in Brussel gevat wanneer hij uit de kerk van Wolvertem gestolen voorwerpen wilt verkopen. Steenhuffel: In de loop van het voorbije jaar zijn er 3 huizen afgebrand, een in de Boskant, een Over de beek en een op d’Elst. Steenhuffel: Voor de eerste keer worden in België (alleen voor de mannen) verkiezingen met meervoudig algemeen stemrecht gehouden. 8 mannen uit Steenhuffel weten niet dat ze verplicht zijn om van dit recht gebruik te maken en worden daarvoor op 27 december door de politierechtbank tot 1 fr. boete veroordeeld. Londerzeel: Officiële opening van de stoomtramlijn van Londerzeel naar Brussel. Het feest in Londerzeel wordt door de twee fanfares opgeluisterd. Londerzeel: De gemeenteraad keurt de plannen en het bestek goed voor de bouw van een ziekenhuis. Dit project wordt echter nooit gerealiseerd. Londerzeel: Brand bij Jan Baptist Peeters. Huis vernield maar bewoners en beesten gered. Malderen: Groot muziekfestival. Malderen: 8 jaar na Londerzeel en Steenhuffel zal ook Malderen een taks heffen op orgels en reizende danstenten. Desondanks zal het nog vele jaren duren vooraleer er in Malderen tijdens de kermis mag worden gedanst. Steenhuffel: In de loop van het voorbije jaar zijn 2 huizen in de Plas en 1 schuur op de heide afgebrand. Londerzeel: Brand in schuur en woning van Louis April. Londerzeel: De schuur van Corneel Bogaerts is een prooi voor de vlammen. Malderen: Er zijn gevallen van tyfus in de Statiestraat en op het Lemmeken. Londerzeel: Marie De Vos (zusterAloïse) volgt dame Désirée Terroir (zuster Cathérine) op als hulponderwijzeres in de gemeentelijke meisjesschool. Londerzeel: Muziekfestival met deelname van 48 fanfares uit de provincies Brabant en Antwerpen. Steenhuffel: Ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van de stichting van de fanfare wordt er (met enige vertraging) in de gemeente een festival voor harmonieën, fanfares en koorverenigingen georganiseerd. Omdat

35


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1896

Augustus 22

1896

September 10

1896

September 18

1896

Oktober 5 (ca)

1896 1896

Oktober 19 November 20

1896

November 28

1896

December 21

1896 1896 1897

December 23 December 27 Januari 5 (ca)

1897

Januari 11

1897 1897 1897

Januari 12 Januari 23 Januari 25 (ca)

1897

Maart 5

1897

April 14

1897 1897

Mei 6 Oktober 4

1897

November 3

1897

November 12

1897

November 22

1898 1898 1898 1898

Maart 9 Maart 10 Maart 19 April 1

1898

April 11

1898

Augustus 22

1898

September 27

1898 1898

Oktober 3 Oktober 21

1898 1899

November 23 Januari 12

1899

Januari 13

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving het hem alleen om de kunst te doen is mogen die dag geen danspartijen gehouden worden. Londerzeel: Jan Frans Beuckelaers wordt gekozen als opvolger van veldwachter Jan Frans De Bondt, die stijf staat van de reumatiek en zijn werk niet meer kan doen. Gelijktijdig wordt een eerste keer om een eigen rijkswachtafdeling gevraagd. Steenhuffel: Tijdens het voorbije jaar is een tweewoonst op de Heerbaan afgebrand en werd een stal van de Brandewijnhoeve tijdens een hevig onweer omver geblazen Londerzeel: De gemeente bestelt 4 acetyleenlantaarns (3 op arm en 1 op paal) om de 15 gaslantaarns in de gemeente aan te vullen. Londerzeel: een brand vernielt volledig de grote hoeve van weduwe Goossens. Vele hoevedieren komen daarbij om. Londerzeel: Brand bij Jan Baptist Hermans. Huis en inboedel vernield, beesten gered. Londerzeel: De gemeenteraad beslist definitief om een spits op de toren van de Sint-Christoffelkerk te plaatsen. Malderen en Steenhuffel: In Brussel wordt, in aanwezigheid van een afvaardiging uit Malderen en Steenhuffel, een plan voorgesteld voor een tramverbinding tussen Brussel en Klein Brabant, via Wolvertem, Merchtem, Steenhuffel en Malderen. Londerzeel: De schuur van Janssens-De Bondt en de 3 woningen van Janssens-de Bondt, Carlier en Jan Baptist Meeus branden volledig af. Malderen: Burgemeester Hendrik De Block overlijdt. Eerste schepen Jan Frans Cuyckens volgt hem op. Londerzeel: Het huis van Ferdinand Teugels in de Patattestraat wordt in de as gelegd. Malderen: De dochter van de waard van een herberg in het dorp schiet een passant, die haar lastig valt, een revolverkogel in de buik. Steenhuffel: Het bestuur der staatsspoorwegen laat de gemeente weten dat de halte van Steenhuffel nog in 1897 een ontvangstgebouw zal krijgen. Londerzeel: Brand bij voddenkoopman Jos Janssens. Londerzeel: Ferdinand Teugels (zie 27/12/1896) komt in het station van Boom onder een trein terecht. Londerzeel: Een stroper, die door 2 jachtwachters wordt achterna gezeten wordt aan de Hagelboom door een trein gegrepen. Londerzeel: De gemeente bestelt een nieuwe Nederlandstalige gemeentestempel die vanaf nu de oude Franstalige zal vervangen. Londerzeel: Eerste vermelding van het privé middelbaar onderwijs dat door de kloosterzusters in het ‘Maison d’éducation de Londerzeel’ gegeven wordt. Londerzeel: Om de stijgende criminaliteit te bestrijden werft de gemeente 6 tijdelijke hulpagenten aan. Londerzeel: André De Keersmaecker opent zijn “Institut de Commerce pour jeunes gens (externat et internat)”. Deze privé-onderwijsinstelling start met 40 leerlingen en zal tot 1909 bestaan. Londerzeel: Désiré Steenackers, die in 1881 voor de moord op jachtwachter Karel Sleebus tot levenslang veroordeeld was, ontsnapt uit de Gentse gevangenis een laat zich liever in de Lei verdrinken dan zich door zijn achtervolgers te laten pakken. Malderen: Begin van het openbaar onderzoek voor de bouw van een nieuw spoorwegstation dat in 1899 in gebruik zal worden genomen. Londerzeel: Cornelis Vandermeulen uit Liedekerke stelt gedurende 3 dagen zijn “wonderbare dieren” tentoon op de markt. Londerzeel: Sint-Jozef krijgt een eigen jaarmarkt. De eerste zal doorgaan op 24 mei. Londerzeel: Hevige brand bij Florent De Bondt, koopman in vlaskalotten. Londerzeel: De gemeente bestelt een tweede brandspuit bij de firma Bédeuve in Luik. De oude wordt hersteld. Londerzeel: De reconstructie van de van de kerktorenspits zal gebeuren door de firma Beelen uit Sint-Gillis. Op 5 mei wordt met de afbraak van de balustrade begonnen en vanaf 12 augustus kan de schaliedekker aan het werk. Londerzeel: Brusselaars, die op weg zijn naar de begrafenis van belastingontvanger De Wael in Londerzeel, steken per ongeluk hun rouwkrans en de tram in brand. Steenhuffel: Een brand in de zaal “de drij koningen”, waar toneel werd gespeeld (of in de schuur ernaast), kost het leven aan 3 kinderen Van Opstal. Malderen: Pieter Jozef De Man uit Wieze wordt benoemd tot 2de hulponderwijzer in de gemeenteschool. Maria Tierens wordt aangesteld als 2de hulponderwijzeres in de aangenomen meisjesschool. Londerzeel: Constant Van Steen verhangt zich op zijn zolder. Londerzeel: Brand bij schilder-drogist Vermaesen op de markt. Rijkswachtbrigadier Alfred Vermeiren redt een moeder en 2 kleuters uit het brandende huis. Malderen: Mond- en klauwzeer in de gemeente. Londerzeel: Verlinden, tot dan hulponderwijzer, zal Eugeen Kerremans, die op 5 februari met pensioen gaat, opvolgen als hoofdonderwijzer in de gemeenteschool van het dorp. Londerzeel: Kiekendieven steken de boerderij van Jean Vereerstraeten op de Linde in brand. 36


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1899

maand, dag Januari 24

1899

Februari 4

1899 1899

Februari 6 Maart 1

1899

Maart 6

1899 1899 1899 1899 1899 1899 1899 1899

Maart 16 Mei 1 Mei 3 Mei 30 Juli 21 Augustus 9 Augustus 10 Augustus 15

1899 1899

Augustus 17 September 20

1900 1900

Januari 30 Februari 20

1900 1900

Maart 25 (ca) April 21

1900

Mei 25

1900 1900 1900

Juli 7 Juli 8 Juli 25

1900 1900

September 1 Oktober 28

1900

November 1

1901

Januari 27

1901

April 17

1901

Mei 10

1901

Juni 19

1901

Oktober 1

1901 1902

December 10 Maart 10

1902

April 16

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Malderen: Hulponderwijzer Pieter Jozef De Man, die nog maar een paar maanden in dienst was, is op 2 januari in Buggenhout overleden en wordt opgevolgd door Serafien De Paepe uit Sint-Kruis-Winkel. Londerzeel: Jan Frans De Baeck wordt hulponderwijzer in de gemeenteschool van het dorp, in de plaats van Verlinden die hoofdonderwijzer geworden is. Londerzeel: Benoit De Wachter, 23 jaar oud, wordt door de tram in de Pluimennest doodgereden. Londerzeel: Nadat het tracé van de spoorlijn Aalst-Londerzeel tussen Steenhuffel en Londerzeel gewijzigd werd, passeert “Leireken” in Londerzeel voor de eerste keer ook aan de Weststatie. Londerzeel: Zodra er een vierde klaslokaal is bijgebouwd wordt Benedikt Talboom uit Wolvertem aangesteld als 3de hulponderwijzer in de jongensschool van het dorp. Londerzeel: Brand bij Stevens-Brusselmans in het dorp. Londerzeel: Brand bij Frans Steenackers. Londerzeel: De 5 jaar oude Jan Isidoor De Boeck verdrinkt in de mestput van zijn ouders in de Meerstraat. Londerzeel: Hevige brand in de woning van schrijnwerken Jan Baptist Broothaerts op Neeravert. Londerzeel: Het huis en de schuur van Charles De Boeck in de Pluimennest branden volledig af. Londerzeel: De schuur en woning van Domien De Bondt-Cleirbout branden af. Londerzeel: hevige brand in de woning van pachter Teugels. Londerzeel: Een blikseminslag zet het huis van kasseilegger Saterdagh in lichterlaaie. Alles wat brandbaar is, gaat in de vlammen op. Londerzeel: In de gemeenteraad wordt voor de eerste keer over elektrische straatverlichting gesproken. Malderen: Zuster Julia Fabronius, hoofdonderwijzeres van de meisjesschool, heeft haar ontslag gegeven en wordt opgevolgd door Elisa Julia Goris (zuster Veronica). Ook de hoofdonderwijzer van de gemeenteschool, Bruno Frans Callens, wenst met pensioen te gaan maar ofschoon zijn ontslag wordt aangenomen is hij midden 1900 nog steeds in dienst. Londerzeel: Marie Verhasselt, 24 jaar, schiet zich een kogel door de kop. Steenhuffel: De société mutualiste d’assurance contre la mortalité d’un bétail Ste Genoveva, wordt bij K.B. erkend. Steenhuffel: Een hevige brand legt “verscheidene” huizen in de as. Verder geen informatie. Londerzeel: Vital De Wit wordt hoofdonderwijzer in Liezele en wordt als hulponderwijzer van de gemeenteschool van Sint-Jozef opgevolgd door Karel Sterck. Steenhuffel: Leemans bezwijkt, nadat hij ’s nacht rake klappen gekregen heeft, stomdronken aan de deur van een café. Londerzeel: Het huis van voddenkoopman Ferdinand Blommaerts op Sneppelaar brandt volledig af. Londerzeel: Landbouwprijskamp, landbouwtentoonstelling en tombola van landbouwwerktuigen. Londerzeel: De generale staf en 2 bataljons van het 41ste Linieregiment (40 officieren, 999 soldaten en 12 paarden) zijn “op étappe” in de gemeente. Londerzeel: Een brand legt het huis van Pieter Jan Van Praet op het Broekveld in de as. Londerzeel: De eerste elektrische straatverlichting wordt ingehuldigd in het Dorp. Die is er gekomen op initiatief van de samenwerkende vereniging “Londerzeel Elektriek”, die officieel op 1 september 1900 was gesticht maar al een eerste keer op 17 augustus 1899 van zich had laten horen. Londerzeel: Brouwer De Keersmaecker-De Boeck verkoopt grond in de Statiestraat waarop de Rijkswachtkazerne zal worden gebouwd. Londerzeel: In de nacht van 27 op 28 januari brandt de kippenvetterij af van Victor Van Campenhout. Men denkt dat kiekendieven de brand hebben aangestoken. Steenhuffel: Gemeentesecretaris Jean Verhaegen is op 27 maart overleden en het gemeentebestuur draagt Charles Sterck (tot dan hulponderwijzer in Londerzeel Sint-Jozef) voor om hem op te volgen. Een andere geïnteresseerde (Charles Lacroix) dient een klacht in bij de arrondissementscommissaris omdat de verkiezing niet volgens de regels zou verlopen zijn. Op 15 mei wordt de benoeming van Sterck door de bestendige deputatie bekrachtigd. Londerzeel: De zaterdagse kiekenmarkt zal, vanwege krimpend succes, terug naar dinsdag verplaatst worden. 40 Kiekenhandelaars uit Londerzeel, Malderen, Steenhuffel, Opdorp en Buggenhout protesteren en vanaf 1902 wordt het terug een zaterdagse markt. Londerzeel: Alfons Eeckelaers uit Tisselt wordt gekozen tot onderwijzer voor de jongensschool van Sint-Jozef. Hij vervangt Charles Sterck, die gemeentesecretaris in Steenhuffel werd. Malderen: Hoofdonderwijzer Bruno Callens gaat met pensioen. Hulponderwijzer Victor Schilders volgt hem als hoofdonderwijzer op. Op 17 september was Pieter Jan Van Steen tot nieuwe hulponderwijzer verkozen. Londerzeel: De woning van Henri Verbruggen wordt volledig door een brand vernield. Londerzeel: Twee voorstellen om financieel tussen te komen bij de aanleg van een tramlijn, de eerste van Mechelen naar Bornem met aftakking naar Londerzeel, de tweede van Londerzeel tot ’t Vlaams hoofd op de Schelde, kunnen de gemeenteraadsleden niet bekoren. Londerzeel: Landbouwer Louis Siebens, 60 jaar oud, verhangt zich. Twee dagen eerder had hij het (letterlijk) flink aan de stok gehad met het echtpaar De Bondt-Vanderstappen. Tegen beide partijen was een klacht 37


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1902 1902 1902 1902 1902 1902 1902 1902 1903 1903 1903 1904 1904 1904 1904 1904

1905 1905 1905 1905 1905 1905 1905 1905 1905 1905 1905 1906 1906 1906

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

maand, dag

Beschrijving ingediend. Mei 16 Londerzeel: adjudant Pieter Jozef Meuleman wordt aangesteld als de eerste commandant van de rijkswachtbrigade in Londerzeel. Dezelfde dag neemt hij zijn intrek in het nieuwe kazernegebouw in de Stationstraat. Mei 20 (ca) Steenhuffel: Tijdens een kermisgevecht komt een herbergier door messteken om het leven. Twee andere betrokkenen (waarbij vermoedelijk François Parijs) raken gewond. Juni 24 Londerzeel: Een stoffenverkoper en een jongedame uit Brussel stelen met een bobijntje garen en een klevende substantie geld uit de offerblokken van de Sint-Christoffelkerk. September 14 Steenhuffel: Er wordt een school voor volwassenen (mannen) ingericht. Naast Casteels en Van den Brande zal ook Louis Casteels (zoon van en leerling aan de universiteit van Leuven) er les geven. September 14 Steenhuffel: Vanaf dit jaar zal de Allerheiligenkermis altijd vallen op de 1ste zondag na 2 november. November 24 Londerzeel: Er wordt een school voor volwassen jongens opgericht in Sint-Jozef. November 30 Steenhuffel: De gemeente zal voor 150 fr. tussenkomen in de kosten voor de restauratie van het schilderij van De Craeyer (kosten geraamd op 900 fr., werk uit te voeren door kunstschilder Landuyt). December 9 Londerzeel: Alix Bertha Ternest wordt de vierde onderwijzeres in de meisjesschool van het dorp. Januari 8 Steenhuffel: Hevige regenval heeft een groot deel van Steenhuffel onder water gezet. Ook in Buggenhout en Peizegem is er veel overlast van water. Augustus 10 (ca) Londerzeel: Veekoopman J.B. De Prins ontsnapt aan het station aan een moordaanslag. December 31 Londerzeel: Petrus Van Assche wordt bij K.B. herbenoemd tot burgemeester van Londerzeel. Januari 16 Steenhuffel: Vital Vertongen wordt bij K.B. benoemd tot burgemeester van Steenhuffel. Hij volgt zichzelf op. Januari 18 Malderen: Dokter Jan Baptist Rombauts wordt bij K.B. benoemd tot burgemeester van Malderen; hij volgt in die hoedanigheid J.F. Cuyckens op. Maart 27 Londerzeel: Vier wildstropers slaan uit wraak jachtwachter Verbruggen en 2 rijkswachters van de brigade van Londerzeel het ziekenhuis in. September 25 Steenhuffel: Er wordt nu ook een school voor volwassen vrouwen opgericht. De lessen zullen gegeven worden in de meisjesschool door de zusters Cobbaert en De Ridder. November 3 Malderen: In Malderen werden 2 geneesheren der armen aangeduid: dokter Goltfus uit Londerzeel en dokter De Beule uit Buggenhout, die moet vervangen worden. Het bureel van weldadigheid draagt dokter Bessems (eveneens uit Buggenhout) voor maar het schepencollege verzet zich en vraagt aan de overheid om ook de benoeming van Goltfus te herzien. Zelf wenst het burgemeester-dokter Rombauts van Malderen als enige geneesheer der armen voor te dragen. Deze visie wordt door de gemeenteraad (met 4 stemmen tegen 3) gevolgd, maar bij K.B. van 13 maart 1905 vernietigd. Pas 4 jaar later, op 14 november 1908, zal Rombauts dokter der armen van Malderen worden. Februari 1 Steenhuffel: Pouliart-Peeters mag de nieuwe klaslokalen voor de jongensschool bouwen. Maart 13 Londerzeel: Bij Koninklijk Besluit wordt Theofiel Turf, geboren in Kortrijk, maar actief als geheim politieagent in Mechelen, benoemd tot de allereerste politiecommissaris van Londerzeel. Hij was op 24 oktober 1904 door de gemeenteraad voorgedragen. Maart 19 Londerzeel: De 29 jarige Goossens wordt in het station van Antwerpen door een goederentrein een been afgereden. April 12 Malderen: De stenen windmolen ofwel de Langveldmolen in het Dorp brandt af en zal niet heropgebouwd worden. Mei 22 Malderen; Ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van België trekt er doorheen Malderen een indrukwekkende Geschiedkundige Stoet. Londerzeel en Steenhuffel beperken zich tot een uitdeling van brood aan de armen. Juli 9 Steenhuffel: Gewonden bij een schietpartij tussen buren op de Haan. Juli 10 Londerzeel: Helene De Coster volgt Adele Britsiers op als onderwijzeres in de meisjesschool van Sint-Jozef. Augustus 19 Malderen: Octavie Mommens wordt aangenomen als hulponderwijzeres in de meisjesschool, in vervanging van de overleden juffrouw Maria Tierens. September 9 Malderen: De gemeente zal de vergroting van de pastorij (er komt een verdieping bij) met 3000 fr. subsidiëren. Er wordt ook een school voor volwassen jongens ingericht, voorlopig voor een proefperiode van 1 jaar, maar op 30 augustus 1907 wordt die termijn verlengd. Oktober 3 Malderen: Frans Lodewijk Van Meerbeeck wordt gekozen als onderwijzer in de jongenschool in vervanging van Serafien De Paepe. December 7 Londerzeel: Dit jaar is het huis van De Maeyer afgebrand. Zijn groot gezin is zeer arm en het huis was zo bouwvallig dat het niet kon verzekerd worden. De gemeente komt tussen. April Londerzeel: De samenwerkende maatschappij De Wekker heeft een beroepsschool voor Tuinbouw en Kiekenkweek opgericht, vraagt en krijgt een toelage. Juli 18 Steenhuffel: Veldwachter Pieter Damiaan De Maerschalck is op 1 juli overleden. Zijn zoon Jan Baptist krijgt de voorkeur van het gemeentebestuur om hem op te volgen maar het is de tweede kandidaat, Henri Buelens, die zal worden benoemd. September 10 Londerzeel: De 24-jarige Sterck, die bij zijn ouders in Londerzeel kermis komt vieren, wordt in het station van Londerzeel door een manoeuvrerende locomotief onthoofd. 38


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1906

maand, dag Augustus 30

1906

November 15

1906

December 24

1907

Maart

1907

April 18

1907 1907

Juni 6 Oktober 23

1907

Oktober 23

1908

Januari 16

1908 1908 1908

Januari 20 (ca) Februari 3 Oktober 6

1908 1908

November 1 November 11

1909 1909

Oktober 25 (ca) Mei 3

1910

Februari 19

1910

Oktober 6

1910

Oktober 18

1911

Januari 21

1911 1911

Maart 24 Maart 25

1911

Mei 9

1911

Juni 15

1911

Juni 24

1911

Juli 18

1911

September 19

1911

Oktober 3

1911

Oktober 8

1911

November 25

1911

December 4

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: Drie onderwijzers van het door de rechtbank gesloten “Instituut van Londerzeel”, worden veroordeeld voor zedenfeiten. Londerzeel: Hortense Maes volgt Helene De Coster op als onderwijzeres in Sint-Jozef. Clothilde Thijsmans wordt aangenomen als extra onderwijzeres in dezelfde school. Juffrouw Moortgat – die men vergeten te benoemen was – wordt met terugwerkende kracht van 8 mei 1905 tot 1 oktober 1906 geaggregeerd. Steenhuffel: Frans Amedée Hammenecker uit Mariekerke wordt gekozen tot 3de onderwijzer in de jongensschool. Louis Casteels, die dat werk een poosje had gedaan, gaat verder studeren. Malderen: Een vrouw wier man al jaren in de kolonie zit, begraaft haar doodgeboren kind zelf op het kerkhof. Dat is verboden. Londerzeel: Marie Albertine Willems vervangt juffrouw Thijsmans als onderwijzeres in de meisjesschool van Sint-Jozef. Londerzeel: 6 doden bij de instorting van een nieuwe zoldervloer in mouterij Van Assche in de Kasteelstraat. Malderen: De gemeenteraad geeft het bureel van weldadigheid van Malderen de toelating om een weide in Liezele (22a18ca) te verkopen aan de Belgische Staat (om er het fort van Liezele op te bouwen). Malderen: Julia Van Hollebeke vervangt Octavie Mommens als onderwijzeres in de meisjesschool. Op 15 september 1908 zal zij op haar beurt vervangen worden door Angela Snijders (zuster Bertha). Londerzeel: De gemeente vraagt aan de overheid de toelating om grond aan te kopen voor de bouw van een nieuwe meisjesschool (centrum). Londerzeel: Melboer Bontekoe (sic) breekt zijn voorhoofdsbeen bij een ongeluk met zijn melkkar. Londerzeel: De nachttram van Brussel ontspoort bij Impde. Geen gewonden maar men denkt aan sabotage. Londerzeel: Burgemeester dokter Petrus Van Assche wordt op de overweg van Ursene door een trein gegrepen en is op slag dood. In juli 1909 volgt notaris Frans Jozef Van Hove hem officieel als burgemeester op. Londerzeel: De tram van Londerzeel botst in Strombeek op die van Humbeek. 17 gewonden. Steenhuffel: De kerk moet dringend vergroot worden. Om de kans op het krijgen van subsidies te vergroten steunt de gemeenteraad het voorstel van de provinciegouverneur en doet het een aanvraag om het koor en de toren tot monument van 3de rang te laten klasseren. Londerzeel: De tram Brussel-Londerzeel ontspoort bij Strombeek. 10 lichtgewonden. Steenhuffel: “De Paardenverzekering Sint-Niklaas” van Steenhuffel wordt bij K.B. erkend als onderlinge verzekeringsmaatschappij tegen veesterfte. Londerzeel: Een motorrijder (de zoon van de smid van Sint-Jozef) valt over een hond aan het Station van Londerzeel en wordt zeer ernstig gekwetst. Londerzeel: Leonard Jozef Bongaerts wordt gekozen om Talboom als onderwijzer in de jongensschool van de Mechelstraat op te volgen. Petrus De Meyer wordt aangenomen als 3de onderwijzer in de jongensschool van Sint-Jozef (deze geeft al op 13 september 1911 zijn ontslag). Malderen: Julius Soetewey uit Oorderen wordt gekozen als plaatsvervanger voor de zieke hoofdonderwijzer Schilders. Het is echter juffer Antiona Janssens die vanaf 20 november deze taak op zich neemt en op 25 december door het schepencollege herbevestigd wordt. Londerzeel: Een reizigerstrein botst bij het uitwijken voor de exprestrein Oostende-Keulen in het station van Londerzeel op een stilstaande goederentrein. Veel schade en 10 lichtgewonden. Steenhuffel: Adolf Vanderstappen valt bij het snoeien uit een boom in de Bontestraat en sterft korte tijd later. Malderen: Albertine Heyvaert-Vereerstraeten uit Merchtem staat al 50 jaar op de botermarkt en wordt gehuldigd. Malderen: Celestina Cleemput, 9 jaar oud en al 2 jaar verlamd, geneest wonderbaarlijk aan de grot van Oostakker-Lourdes. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt een ontwerp van La société du Nord de la Belgique goed voor het installeren van elektrische straatverlichting. Londerzeel en Steenhuffel: De 4de vlucht van de “Europeesche Vliegronde”, een vliegrally met internationale vedetten, passeert boven Londerzeel en Steenhuffel. Londerzeel: De heer Moens-Rumkens, lid van de St.-Sebastiaensgilde heeft voor de derde opeenvolgende keer de koningsvogel afgeschoten en wordt daarom terecht tot ‘Keizer der Gilde” uitgeroepen. Er zal een feestelijke schieting georganiseerd worden die door de gemeente met 50 fr. prijzengeld betoelaagd wordt. Londerzeel: Wegens een nieuw geval van mond- en klauwzeer op Stuikberg zal de veeprijskamp tijdens de komende jaarmarkt niet doorgaan. De prijskamp voor paarden wordt wèl georganiseerd. Londerzeel: Hendrik (Jan) De Cort wordt onderwijzer in de jongensschool in de Mechelstraat (vervangt Talboom); Cuyckens Emiel wordt onderwijzer in de jongensschoiol van Sint-Jozef (vervangt De Meyer); Josephine Hermus wordt onderwijzeres in de meisjesschool van Sint-Jozef (vervangt Maes). Steenhuffel: André Willocx komt te voet en dronken van Londerzeel langs het spoor en wordt nabij het station van Steenhuffel door een trein doodgereden. Londerzeel: Vital De Preter wordt voorgesteld om de overleden Beuckelaers als veldwachter van Londerzeel op te volgen. Malderen: Schilders, Van Steen en Van Meerbeeck geven – bij gebrek aan voldoende leerlingen - schriftelijk 39


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

1912 1912 1912 1912 1912 1912 1912 1912 1912 1913 1913 1913 1913 1913 1913 1913 1914 1914 1914 1914 1914 1914

1914 1914

1914

1914 1915

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

maand, dag

Beschrijving hun ontslag als onderwijzers van de school voor volwassenen. Ze stellen voor om in de plaats een cursus Frans in te richten (wat door de gemeenteraad met 6 stemmen tegen 1 verworpen wordt). Januari 12 Steenhuffel: Jaak Van Assche wordt bij K.B. tot burgemeester van Steenhuffel benoemd. Maart 4 Malderen: In de Statiestraat stort de gelukkig nog niet bewoonde nieuwbouw van Alf. Van Dooren in. Juli 12 (ca) Londerzeel: Spoorwegarbeider Victor Cloots verdrinkt in een gracht tijdens werken aan de nieuwe spoorlijn in Haren. Juli 19 Malderen: Wegens de uitzonderlijke hitte zal er tot nader order in de gemeentescholen van 7u30 tot 11u30 les gegeven worden. September 11 Malderen: De meisjesschool krijgt een vierde klas. Juffrouw Maria Vermaesen wordt hiervoor als onderwijzeres aangenomen. Ook in de jongensschool is een vierde klas nodig. September 30 Malderen: Emiel Cuyckens wordt de onderwijzer voor de nieuwe vierde klas van de jongensschool. Oktober 28 Londerzeel: Op Sint-Jozef wordt De Hertogh door de broers Van den Bergh de kop ingeslagen en verder met een bijl afgemaakt. Er zullen verzachtende omstandigheden geweest zijn want in maart 1913 worden de daders (slechts) veroordeeld tot 5 jaar cel. November 1 (ca) Steenhuffel: Boswachter Gabriël (sic) krijgt een scheut hagel in de borst maar zijn kleren en zijn zakhorloge houden alles tegen. November 11 Steenhuffel: De gemeenteraad vraagt de overheid om het oude zegel, zoals afgebeeld op een document uit 1302, opnieuw als gemeentezegel te mogen gebruiken. Januari 7 Londerzeel: De dove weduwe Maria Theresia Moortgat-De Schouwer wordt in de Pluimennest door de tram aan stukken gereten. Maart 6 Steenhuffel: De gemeenteraad bespreekt een voorontwerp, opgemaakt door architect Meyns, voor de bouw van een nieuw gemeentehuis. Op 23 juni wordt het plan door de commissie voor monumenten en landschappen afgewezen. Maart 6 Steenhuffel: Katuit van Sinksenkermis zal voortaan op dinsdag en niet meer op donderdag vallen. Steenhuffel zal dus 3 dagen na mekaar kermis vieren. 20 Herbergiers zouden de laatste dag van de kermis liever de volgende zondag zien, maar dat wordt op 26 maart 1914 verworpen en pas in 1919 aangenomen Juni 11 Steenhuffel: Spoorwegarbeiders uit Steenhuffel maken amok in Haren en Vilvoorde. Verzachtende omstandigheid: er waren ook gasten van Buggenhout bij. April 20 Londerzeel: Karel Lodewijk Meeus wordt benoemd tot onderwijzer in de jongensschool in de Mechelstraat. September 24 Malderen en Londerzeel: Mislukte aanslag op de posttrein Oostende-Keulen tussen de stations van Malderen en Londerzeel. Oktober 31 Malderen: Het schepencollege besluit om onderhandelingen aan te knopen met de elektriciteitsmaatschappij “Electricité du Nord de la Belgique) voor het verlichten der straten met ongeveer 40 lampen. De eerste wereldoorlog zal de uitvoering van dit plan aanzienlijk vertragen. Februari 1 Londerzeel: 5.000 meter telegraaf- en telefoondraad gestolen langs de spoorlijn. April 20 Malderen: De meid Coleta Segers (22 jaar) verhangt zich in het huis van haar werkgever Buyl in Asse April 28 Londerzeel: Spoorwegarbeider Louis De Backer, 50 jaar, verliest een been (en mogelijk zijn leven) bij een ongeluk in het station van Muizen. April 28 (ca) Malderen: Frans De Block uit Merchtem krijgt, nadat hij met zijn vrienden op zwier geweest is, een vreselijke messteek in het gezicht. Maar noch hijzelf, noch de vermeende dader (Jan Peeters uit Steenhuffel) herinneren zich daar iets van. Juli 26 Londerzeel: De wegkoers van 50 km. voor beginnelingen wordt met 50 m. voorsprong gewonnen door Jean De Sterck uit Aalst. Augustus 4 Londerzeel, Malderen, Steenhuffel: Het Duitse leger valt België binnen. Op 20 augustus staat het al in Brussel en wordt Londerzeel verkend. De gebeurtenissen in onze gemeenten worden gedetailleerd beschreven in het boek “1914-1918 in Londerzeel en Noordwest Brabant”. Hierna volgen alleen de meest ingrijpende voorvallen en zaken die niet direct met de oorlog te maken hebben. Augustus 24 Londerzeel: In het Ursulinenklooster, waar een lazaret was ingericht, worden vele gewonden van de slag van Impde opgevangen. September 4 Londerzeel: Duitse troepen rukken in een breed front op naar het noorden en lijden voor de forten van Liezele en Breendonk grote verliezen. Terwijl Kapelle-op-den-Bos en Dendermonde branden, komen ze s’avonds in Londerzeel hun wonden likken. Er worden burgers gevangen genomen en naar Duitsland weggevoerd, maar het dorp wordt gespaard. September 29 Malderen en Londerzeel: De Duitsers hebben hun definitieve aanval op het Belgische Leger achter de forten en in Antwerpen ingezet en steken de spoorlijn Mechelen-Dendermonde over. Over de hele linie, onder meer op de Boeksheide, op Sneppelaar, op de Blauwenhoek en in Neeravert wordt hard gevochten en laten vele Belgische soldaten het leven. Vanaf nu zijn onze dorpen bezet gebied. In Londerzeel zal nog voor het einde van het jaar een Duits garnizoen gelegerd worden. December 14 Londerzeel: Nabij herberg De Smedt komt de tram, die net in Londerzeel vertrokken was, in botsing met een paard en kar. Voerman Thomas en het paard komen onder het “machien” terecht en worden zwaar gekwetst. Dochter Thomas, die eveneens op de kar zat, wordt in de gracht geslingerd. Januari 19 Londerzeel: Kinderen vinden het lijk van een onbekende man in de Molenbeek. Het wordt later geïdentificeerd 40


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar

maand, dag

1915 1915

Augustus 10 September 21

1915

Augustus 8

1915

10 December

1916 1917

April 13 Februari 7

1917 1917 1918

Mei 14 Augustus 1 Januari 29

1918

Maart 4

1918

Juni 18

1918

September 16

1918 1918

Oktober 19 November 5

1919

Februari 1919

1919

April 17

1919

Juli 5

1919

September 30

1919 1920

Oktober 7 April 15

1920

April 17

1920

Mei 10

1920 1921

Juni 6 Oktober 10

1922

April 30

1922

Oktober 17

1923

Juli 29

1924

December 9

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving als dat van Vital Van Zaelen (weduwnaar van Clementina Vastmeer), geboren in Londerzeel in 1859, maar wonend in Wemmel waar hij onlangs uit zijn huis was gezet. Malderen: De scholen worden gesloten tot 24 september om de verspreiding van mazelen tegen te gaan. Steenhuffel: Georges Van Assche wordt gekozen tot onderwijzer in de jongensschool. Hij vervangt Eduard Casteels die zijn pensioen heeft aangevraagd. Jan Alfons Van den Branden wordt op 30 september hoofdonderwijzer. Londerzeel: In de nacht van 7 op 8 augustus wordt het lijk van een man door Duitse soldaten van het garnizoen in het gasthuis gebracht. Het is dat van Frans Doms uit Nieuwenrode die in Ramsdonk aan het stropen was en daar door de Duitse patrouille werd neergeschoten. Londerzeel: Om 10 uur ’s nachts brandt de schuur af van Petrus Joannes De Moor op de Blauwenhoek. Er is veel schade en er komt ook vee in de vlammen om. Geburen en een patrouille Duitse soldaten slagen er in om de woning te redden. Londerzeel: Bij een ongeval met de tram wordt Arthur Moens zwaar gekwetst. Londerzeel: De Duitse bezetter controleert alle werklozen van Noordwest-Brabant; een groot aantal mannen wordt nog dezelfde dag in de Weststatie op de trein gezet en naar werkkampen in Duitsland gedeporteerd. Malderen: Hevige stortregens hebben de Kruisstraat aan het gemeentehuis onder water gezet. Malderen: Een groot gebied langs de Molenbeek staat onder water. Malderen: Frans Benedikt Gorremans zal Van Meerbeek, die zijn ontslag gegeven heeft, opvolgen als onderwijzer in de jongensschool. Londerzeel: Bij het laden van canadabomen in de weststatie heeft rond 2 uur in de namiddag een zwaar werkongeval plaats. De 63-jarige Petrus Joannes Meeus van klein Holland komt daarbij om het leven; Petrus Joannes Carleer (° 1887) van de Mechelsestraat wordt zwaar gewond. Malderen: Jozef Constant Vermaesen wordt voorgedragen om de op 28 mei overleden Jan Livien Van Doorslaer als veldwachter op te volgen. Steenhuffel: De gemeenteraad kiest August Robberecht uit Nieuwenrode als 4de onderwijzer voor de jongensschool. Omdat er geen geld is om de school te vergroten zal hij voorlopig in een lokaal van het gemeentehuis les moeten geven. Londerzeel: Er zijn op dit moment 785 vluchtelingen in Londerzeel (inclusief Sint-Jozef). Londerzeel: Nadat er ’s nachts terugtrekkende Duitse soldaten geslapen hadden, gaat in de vroege ochtend het koetshuis van het Drietorenkasteel op Ursene in de vlammen op. Steenhuffel: Nadat de bouw van een nieuw gemeentehuis in 1913 niet is doorgegaan, besluit de gemeenteraad om een huis aan de kerk, eigendom van de kinderen Louis De Bont, voor 5.750 fr. aan te kopen en het als gemeentehuis te gebruiken. Later zal op die plaats een nieuw gebouw gezet worden (althans, dat was de bedoeling, maar het oorspronkelijke gebouw staat er nu, 2009, nog steeds. Steenhuffel: Denis Cools wordt door de gemeenteraad gekozen om de afgezette Henri Buelens als veldwachter op te volgen. Steenhuffel: De gemeenteraad keurt de plannen goed voor de vergroting van de jongensschool met 2 nieuwe klassen. Steenhuffel: Emiel Verheyden wordt gekozen tot onderwijzer in de jongensschool. Hij vervangt Van Assche die gaat verder studeren (Op 18 juli was Hilaire De Man uit Moorsele voor deze post aangewezen, maar die is nooit helemaal tot in Steenhuffel geraakt). Steenhuffel: Jozef Van Doorslaer wordt onderwijzer in de jongensschool. Hij zal Hammenecker vervangen. Londerzeel: 3 verdachten, die voor het mishandelen van een landbouwer de volgende dag voor de rechter moeten komen, steken de schuur van hun slachtoffer in brand. Londerzeel: 3 mannen breken in bij Melders-Denis op de Linden, mishandelen de vrouw, stelen veel geld en juwelen en steken daarna de hoeve in brand. Daarbij komen 4 melkkoeien en alle kippen om het leven. Malderen: Feest in de gemeente. In een herberg krijgt Henri D. uit Steenhuffel een mes in de buik. Hij overlijdt de volgende dag in een kliniek in Brussel. De dader, Theo B. uit Machelen, probeert met de trein naar Rijsel te vluchten maar wordt in het Zuidstation te Gent ingerekend. Malderen: Doorheen de gemeente trekt een praal-bloemenstoet. Malderen heeft altijd iets met stoeten gehad. Londerzeel: De 16 jarige zoon van jachtwachter Maes schiet met het geweer van zijn vader per ongeluk Mathilda Van Doorslaer uit Wolvertem neer. Londerzeel: Tussen Londerzeel en Boom wordt – onder een bank in de trein Aalst-Antwerpen - het in bruin papier gewikkeld lijkje van een pasgeboren kind gevonden. Londerzeel: Om 6u45 komt de trein van Aalst, op de onbewaakte overweg in de Watermolenstraat, in botsing met de wagen van stoffenhandelaar Petrus Prosper Vergauwen uit Opdorp. De twee paarden die de wagen trekken zijn op slag dood. Vergauwen en zijn vrouw Maria Evelina Van Hoorebeeck komen er gelukkig met de (grote) schrik van af. Londerzeel: Louis Van Spitael, 34 jaar, uit Baasrode komt op de onbewaakte overweg in de Moorhoek met zijn fiets onder de trein van Aalst terecht en overlijdt ter plaatse. Londerzeel: Landbouwer Van Cauwenbergh, 50 jaar, krijgt bij het verlaten van zijn woning, een kogel in de onderbuik. 41


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1926 1926 1927 1927 1928 1928 1929 1929 1930 1930 1930 1930 1930 1930 1930 1931 1931 1931 1931 1931 1931 1932 1932 1932 1933 1933 1933 1934 1934 1934 1934

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

maand, dag Mei 9

Beschrijving Londerzeel: Aanstelling en inhaling van de heer Franssen als pastoor van Londerzeel en deken van Wolvertem. Augustus 1 Londerzeel: Inhuldiging van het H. Hart beeld (werk van Van Uytvanck) op het kerkplein. Juli 3 Londerzeel: Stichting van de plaatselijke afdeling van het Davidsfonds. Augustus 22 (ca) Malderen: De auto van T. Vermoesen vliegt in brand in Opdorp. Maart 26 Londerzeel: Lodewijk Van den Eede heeft een ernstig werkongeval in het Arsenaal te Mechelen Juni 5 Londerzeel: Clementina Vermuelen, 16 jaar, komt op de Hoogbrug te Mechelen met haar fiets onder een vrachtwagen terecht en overlijdt ter plaatse. April 10 (ca) Londerzeel: Frans Spiessens probeert eerst zijn vrouw te vermoorden en schiet zich daarna zelf een kogel door de kop. Alleen de laatste handeling heeft het beoogde resultaat. September 29 Londerzeel: A. Lombaerts rijdt met zijn vrachtauto tegen een gevel; 6 inzittende kinderen uit Londerzeel worden licht gewond. Mei 23 Londerzeel: Op de Haan in Opdorp ramt de volgwagen, bestuurd door Leopold Segers uit het Dorp, een motorrijder die eveneens de wielerkoers van Opwijk begeleidt. Mei 23 Londerzeel: Op het kruispunt van de Antwerpse Steenweg en de rue Frère Orban (Brussel) botst een autobus van de lijn Puurs-Brussel (van de firma Apers en bestuurd door Jules Leonard Hermans van Sneppelaar) op een autocar. Drie lichtgewonden. Mei 24 Londerzeel: Inbrekers dringen binnen in de huizen van brouwer de Keersmaecker en weduwe Van Doorslaer, maar krijgen in beide gevallen de brandkast niet open. Juni 16 Londerzeel: Een tweewoonst op Neeravent, bewoond door families Spiessens-Broothaers en VerschuerenSpiessens, brandt af. September 16 Londerzeel: In Londerzeel botst de autobus van Jan Frans Plaskie uit het dorp tegen de camion van marktkramer Alexander Van Herbergen van Klein Holland; gelukkig alleen maar blikschade. Oktober 17 Londerzeel: Op de Temsesteenweg in het dorp botsen de auto’s van mevrouw del Marmol uit Brussel en Louis Lièvre uit Elsene; blikschade. December 2 Londerzeel: Hendrik Van der Meersche uit Wolvertem rijdt met zijn vrachtwagen het marktkraam van Sylvinus Roelants uit Willebroek omver; kraamschade. Maart 20 Steenhuffel: 2 personen uit Steenhuffel worden veroordeeld omdat ze de Eeuwboom (geplant ter herdenking van het 100-jarig bestaan van België) hadden vernield. Voor één der daders betrof het een politiek geïnspireerde daad. Juni 23 Londerzeel: Op de Brusselsesteenweg (tegen de grens met Slozen) komt bakkergast Emmanuel Puttemans uit Slozen met zijn moto zwaar ten val en loopt vermoedelijk een schedelbreuk op. Juli 22 Londerzeel: Jan Frans De Ridder heeft zijn (illegale) autobusdienst, die hem te veel processen-verbaal koste, aan Jan Van Camp uit Breendonk overgelaten. Juli 28 Steenhuffel: Een zekere Meys uit Steenhuffel wordt door zijn dorpsgenoot Henri Van Laethem bij het buitengaan van een herberg in elkaar geslagen of, al naargelang van de bron, neergestoken. Meys overlijdt 2 dagen later in het ziekenhuis. Oktober 20 (ca) Londerzeel: Op dezelfde dag branden de hoeve van Cools op de Blauwenhoek en 2 graanmijten bij landbouwer Schelfhout. Niet lang voordien was ook de boerderij van Schelfhout in de as gelegd. Het is al de 10de brand in Londerzeel dit jaar en vermoedelijk is er een pyromaan aan het werk. December 27 Londerzeel: Opnieuw een brand op de Blauwenhoek. Ditmaal is het de boerderij van De Vleeshouwer die volledig vernield wordt. Een tragische bijzonderheid is dat de kinderen het lijk van hun pas overleden vader in veiligheid moeten brengen. Juni Londerzeel: Brand op de hoeve van de echtgenoten Van den B.-Van P. De vrouw Maria Van P. bekent het vuur zelf te hebben aangestoken. Juni 6 Londerzeel: Baptist Van Buggenhout wordt geëlektrocuteerd in de ijsfabriek van zijn schoonbroer Frans Van Ingelgem. December 24 ca Londerzeel: Voerman F. Goossens komt onder de wielen van zijn eigen wagen (een bierkar van de brouwerij van Breendonk) terecht. Men vreest voor zijn leven. Mei 8 Malderen: Tussen het station en de Molenheide wordt het lijk van een man gevonden die door de eerste trein uit Mechelen gegrepen werd. Oktober 9 Londerzeel: De woningen van Philip Van Dijck en Pierre De Borger zijn afgebrand. Dag onbekend Londerzeel: De woning van het gezin De Hertog-Van den Heuvel op Sneppelaar is afgebrand. Januari 3 Malderen en Londerzeel: Op één en dezelfde dag worden de offerblokken in de kerken van Malderen en Londerzeel (centrum) leeggeplunderd. Op 24 januari wordt vastgesteld dat ook de offerblok bij het oorlogsmonument van Neeravert leeggehaald werd. April 28 Londerzeel: Een dappere onbekende gaat aan het gemeentehuis met de fiets van politiecommissaris Jozef Van den Bergh aan de haal. Juni 15 Londerzeel: Aan de Kruiskapel wordt het paard van Julien Vos door een auto dood gereden. Juni 15 Londerzeel: In het Dorp en aan de Weststatie werden Franstalige opschriften op de wegwijzers met teer beklad.

42


Tijdsbalk van de Geschiedenis van groot-Londerzeel -

Jaar 1934

maand, dag Juni 23

1934

Juni 27

1935

Januari 28

1935

Maart 3

1935

April 25 (ca)

1938

Februari 23

1938

April 20

1938

Mei 27

1938

November 16

1939

Oktober 25 (ca)

1939

November

1940

Oktober 5 (ca)

Samengesteld door Louis De Bondt, mei 2009

Beschrijving Londerzeel: Op Stuikberg wordt P. Van Opstal, die zijn revolver had genomen om ter gelegenheid van 2 huwelijken in de lucht te schieten, per ogenluk met datzelfde wapen door zijn vrouw doodgeschoten. Londerzeel: De 7 jaar oude Marcel D., die met kameraadjes achter een platwagen liep, komt onder een achterwiel terecht en overlijdt aan de verwondingen. Londerzeel: Karel Van Delm uit de Mechelsestraat vindt 400 fr. in de goot en geeft ze aan de politie. Nadat niemand zich aangeboden heeft mag hij op 2 maart alles houden. Londerzeel: De dagbladhandelaars Louis De Proft (Brusselsestraat), Louis De Boeck (Klein Holland) en Benoni Kerkhof (kiosk in de Weststatie) worden er van verdacht het communistische dagblad “le drapeau rouge” te verkopen. Huiszoekingen leveren geen belastende elementen op. Londerzeel: Vanwege een erfeniskwestie steekt Alfons Van H. het huis waar hij in woont, maar waarvan hij de eigendom met broers en zusters moet delen, in brand. Steenhuffel: In “het Vijsje” te Haren wordt Alfons Ceuppens door een drijfriem gegrepen en loopt een arm- en schedelbreuk op. Londerzeel: Frans Lebecque uit Schaarbeek komt met zijn vrachtwagen onder de trein van Dendermonde terecht en wordt zwaar gewond. Londerzeel: Bij de werken aan de baan Brussel-Antwerpen wordt een vrachtwagen met aarde door de trein naar Antwerpen aangereden. De chauffeur is zwaar gekwetst. Malderen: Voerman Frans Van Assche uit de Smisstraat, die voor een houthandel in Tildonk werkt, komt onder het wiel van zijn met bomen geladen wagen terecht en sterft. Londerzeel: In Oppuurs overlijdt Filomena Boon, geboren in Londerzeel op 4 december 1838. Door de internationale gebeurtenissen waren de voorbereidselen voor het feest voor haar 100ste verjaardag uitgesteld. Londerzeel: De beeldhouwers Leopold Van Esbroeck en Lodewijk van Buysevelt, allebei van Londerzeel, winnen een belangrijke studiebeurs Londerzeel: Grote hoevebrand op de grens met Steenhuffel (boererij De Ridder-Cooremans aan de bocht naar Over de Beek).

43


Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.