Page 1

DE IDEALE VROUW ESSAY DOOR ROBIN LEENDERS


Men kan geen goed antwoord geven op de vraag ‘wat is nu eigenlijk de ideale vrouw?’. Dit is namelijk een lastige vraag, omdat iedereen verschillend denkt en dus ook een ander beeld heeft van de ideale vrouw. De één denkt dan aan een stereotype blonde vrouw met goed figuurtje en de ander eerder aan iemand die huiselijk is en goed voor de kinderen kan zorgen. Duidelijk is wel dat wanneer men het over de ideale vrouw heeft, het toch snel gaat over een mooie vrouw met vaak grote borsten en weinig kleding, de vrouwen die dus voorkomen in muziekvideo’s. Hiermee komen we ook bij een belangrijk punt, namelijk de media. Deze heeft in de loop der jaren een bepaald beeld van de vrouw gecreëerd. Door middel van muziekvideo’s, tijdschriften en andere bronnen is nu een blonde en schaars geklede dame geschetst als ideale vrouw. Wat hieruit geconcludeerd kan worden, is dat dit beeld niet altijd hetzelfde is geweest. Het is immers in de loop der jaren sterk veranderd. De vraag is dan natuurlijk, wat heeft deze veranderingen veroorzaakt en in welke opzichten is het vrouwbeeld veranderd? Er zijn duidelijke verschillen merkbaar tussen het beeld van de vrouw van vroeger en van nu en dit is iets wat ik heb onderzocht. De reden dat ik op dit onderwerp ben gekomen, is dat je de laatste tijd overal wordt geconfronteerd met het stereotype beeld van de ideale vrouw. Je kunt de deur nog niet uit of je ziet een Axe reclame op een bushokje geplakt. Een knappe jongedame die op je af zou komen wanneer je deze geur gebruikt. Onzin uiteraard, maar het gaat mij om de jongedame in de reclame. Bij al deze reclame-uitingen wordt gebruikt gemaakt van dezelfde soort dames. Een strak figuur, mooi koppie met een flinke laag make-up en vaak blond haar. Via dit essay probeer ik uit te zoeken hoe dit stereotype beeld is ontstaan. Allereerst is er volgens een nu niet meer lopende expositie in het Noordbrabants museum sprake van een aantal traditionele deugden bij de vrouw, namelijk de volgende: huiselijkheid, vroomheid, wijsheid, daadkrachtigheid, schoonheid en moederschap. Deze deugden moeten we tijdens het lezen van dit essay in ons achterhoofd houden, want hierdoor is duidelijk te zien hoe het vrouwbeeld veranderd is en welke van deze deugden nog steeds belangrijk zijn. Wat vroeger minder belangrijk was en nu dus als belangrijkste punt

gezien wordt, is schoonheid. Hierover kan men zeggen dat dit kernpunt erg persoonlijk is, maar toch bestaat er een algemeen beeld van de ideale vrouw qua schoonheid. Dit beeld is, zoals al eerder gezegd, gecreëerd door de media en dan vooral de televisie. Wanneer men deze aanzet en bijvoorbeeld zapt naar de muziekzender MTV, zijn er verschillende muziekclips waarin dames acteren. Opvallend hierbij is dat de meeste dames een heel egale huid, vaak blond haar hebben en vrij schaars gekleed zijn zodat de decolleté goed te zien is. Waarom is dit nou het beeld van de ideale vrouw? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet men kijken naar wanneer en waarmee deze verandering begonnen is. Helaas is niet duidelijk aan te geven wanneer deze verandering begonnen is, maar waarschijnlijk heeft het iets te maken met het minder belangrijk worden van religie. Het beeld dat nu bestaat, is namelijk niet het beeld volgens de Bijbel, dat is in ieder geval erg duidelijk. Hierin staat beschreven dat de allereerste vrouw ‘gemaakt’ is uit de rib van de man, maar verder wordt er niets verteld over de schoonheid van de vrouw en de andere traditionele deugden, waardoor men dan weer bij de vraag komt of deze deugden wel zo traditioneel zijn, want wanneer zijn deze deugden belangrijk geworden en wie heeft ze verzonnen? Schilders hebben hier een belangrijke rol in gespeeld, deze hebben namelijk een algemeen beeld gegeven van de vrouw in de tijd dat een schilderij geschilderd werd. Religie was toen erg belangrijk en daarom werd de vrouw in die tijd vroom afgebeeld en ook verzorgend, voor bijvoorbeeld de kinderen. Moederschap was dus belangrijk, wat ook weer afgeleid kan worden uit de Bijbel, want in de meeste verhalen worden kinderen opgevoed door de vrouw. Het is dan ook pas van de laatste jaren dat er steeds meer mannen zijn die voor de kinderen zorgen. Vroeger was het gewoon een feit dat de man voor de kost zorgde en de vrouw het huishouden verzorgde en hierbij ook de kinderen. Zelfs wanneer de vrouw zou willen werken, was dit vaak niet mogelijk; zij werd niet aangenomen en mocht niet werken. Enfin, weer even terug naar de zes deugden waarmee we begonnen. Van de vrouw werd namelijk ook nog verwacht dat zij wijs was, maar wat verstaat men precies onder het begrip ‘wijs’? Om dit goed te kunnen analyseren heb ik de dikke van Dale er even bij gepakt en hier stond het volgende in:


¹wijs bn, bw; wijzer, -t verstandig, door ervaring geleerd; van gezond verstand, van goed overleg getuigend: een ~ besluit; ergens wijzer van worden Wijsheid kan men dus verkrijgen door ervaringen, dit betekent dus eigenlijk dat de ideale vrouw ook al redelijk op leeftijd is. Hoe ouder men wordt, hoe meer ervaringen hij of zij meekrijgt en hierdoor dus ook wijzer wordt. Dit is dus een lastige deugd, het is moeilijk te zeggen wanneer iemand nou echt wijs is of niet. Dit is dan ook niet belangrijk meer, wijsheid is iets waar in ieder geval niet meer naar wordt gekeken tegenwoordig. Nu komen we aan bij de daadkracht, wat betekent dat de vrouw werkkracht en energie moet hebben om onder andere het huishouden goed te kunnen regelen. Dit klinkt alleen vrij tegenstrijdig, want er moet veel werkkracht zijn bij de vrouw, maar ze mag niet werken voor de kost. Frustrerend is waarschijnlijk voor de vrouw geweest dat ze alleen thuis mocht zitten, terwijl ze goed kon werken en het werk dat haar man deed misschien zelfs beter kon doen. Enfin, nu heb ik het vooral gehad over de deugden van een vrouw, maar wat nou als we bijvoorbeeld eens kijken naar Plato’s idee over schoonheid? In eerst instantie zegt Plato hier het volgende over: “Moeilijk zijn de schone dingen.” Toch heeft hij hier een heel duidelijk idee over. Plato heeft het vooral over de ziel, deze moet ware inzicht verwerven, wat vervolgens leidt tot de ‘ware schoonheid’. Dit is natuurlijk een lastige gedachte, want wat bedoelt hij hier nou precies mee? Allereerst is de ziel onsterfelijk en wordt deze steeds tijdelijk ondergebracht in een ander onderkomen, ofwel een ander lichaam. Hij stelt de ziel voor als een door een wagenmenner bestuurd gevleugeld tweespan, waarbij de paarden elk voor een ziel staan: een daarvan is bescheiden en de ander is brutaal. De vleugels staan voor goddelijkheid en dit idee is uiteraard overgenomen uit de Bijbel. Engelen hebben immers vleugels en zijn boodschappers van God. Deze gevleugelde zielen volgen in het hemelrijk de goden en proberen zo dicht mogelijk bij hen te blijven. Als dit hen lukt, kunnen ze boven de top van het hemelgewelf uitkijken en hier zullen zij ‘het ware’ kunnen zien.

Voor de ziel is er niets zo sterk dan het hunkeren naar de aanblik van de zuivere waarheid. Helaas is het ook in de hemel dringen en door het niet gecontroleerde gedrag van de brutale paarden vinden er ongelukken plaats. Er breken veren af en vleugels verliezen langzaam maar zeker hun vermogen om de ziel nog te dragen. Hierdoor begint de ziel noodgedwongen een terugval naar de aarde, waar deze zich vestigt in een lichaam. Zo ziet Plato schoonheid dus totaal anders dan hoe wij dit over het algemeen doen. Waar wij naar het uiterlijk kijken met daarbij een aantal deugden, kijkt Plato meer naar het innerlijke. Hij gaat er vanuit dat men ‘ware schoonheid’ leert kennen, wanneer onze ziel de waarheid kent. Volgens hem is ‘het ware’ de pure vorm van schoonheid. Aristoteles was de leerling van Plato, maar had andere ideeën over schoonheid. Hij beschreef tragedies en stelde dat iets schoon of mooi is wanneer er niets aan toegevoegd of afgehaald kan worden zonder dat het slechter wordt. Hij was meer bezig met voorwerpen en vond dat schoonheid hier een objectieve en inherente eigenschap van was. Hij legt dit als volgt uit: als een (kunst-)voorwerp beter lijkt op het af te beelden voorwerp, is het kunst-object schoner of mooier. Grappig is misschien ook wel dat Aristoteles en Plato naast elkaar staan in het schilderij ‘De Atheense School’ van Raphael, waarbij Plato links van het midden staat en naar de hemel wijst: de bron van de waarheid en dus de weg naar ‘ware schoonheid’. Terwijl Aristoteles rechts staat en naar de aarde wijst: hier is schoonheid te vinden in objecten en voorwerpen, waardoor mensen er plezier van kunnen hebben en er zelfs lering uit kunnen trekken. De conclusie die ik kan trekken uit het hierboven uiteengezette stuk, is allereerst dat de traditionele deugden tegenwoordig niet meer zo belangrijk zijn. Op één deugd na dan, de schoonheid van de vrouw: de media oefent veel invloed op ons uit en zo ook bij dit onderwerp, een algemeen beeld van de vrouw is gegeven en dit slaat aan omdat de gemiddelde man mee is gegaan in dit beeld en ook geen moeite heeft gedaan om dit te veranderen. Daarnaast is het überhaupt moeilijk


om een definitie te geven van ‘schoonheid’, hier waren filosofen het vroeger al over eens. Wel hebben zij bijna allemaal een eigen theorie over het schone: over het materialistische, al dan niet het geestelijke. Zelf merk ik ook dat ik meega in de huidige trends: onder vrienden gaat het toch al snel over ‘lekkere’ dames, welke dan vaak blond zijn, een strak lichaam hebben en zich enigszins gedurfd kleden. En toch ben ik blij dat niet iedereen er zo uit ziet, het zou maar een saaie eentonige boel worden, waarbij er nog meer alleen naar het uiterlijk wordt gekeken. Robin Leenders


Bronnen • Boek ‘Het oog in de storm: handboek 2’. • Plato’s meest bondige uiteenzetting over de verlichtende kracht van Schoonheid en de openbaring van haar ‘unieke wetenschap’, het Symposium, §210-13 (Diotima’s toespraak). • Artikel ‘Plato’s inleiding tot schoonbegeerte’, http://www.ziedaar. nl/article.php?id=294 • http://jeroenvu.home.xs4all.nl/gwv/aristoteles.htm • http://www.idealevrouw.nl


In opdracht van de Hogeschool Utrecht


Essay - De ideale vrouw  

Essay over de ideale vrouw; bestaat deze eigenlijk wel?

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you