Issuu on Google+

Nr 27 Zomer 2013 e 5,50

voor vrouwen met ambities Maakf jezel ar! ba zichtappen

Gelukkig uit elkaar

Zo voorkom je een vechtscheiding

6 st aar n es succ

De vrouw in 2050

Lof nummer 27 Zomerr 2013

en wat gaat HIJ doen?

Minister Jet Bussemaker

www.lofonline.nl

'Mannen mogen best eens in actie komen'

Het grote

BP

Zo doen zij dat nummer (...en hoe doe jij het?)

Liefdesretraite 5 tips voor een weekendje samen weg


open zenuw Net toen ik dacht dat we diversiteitsmoe waren en de discussie over het lastige carrièrepad van vrouwen, al dan niet in combinatie met kinderen, wel beu werden, stond daar opeens die zin van minister Jet Bussemaker in Trouw: ‘Teveel vrouwen teren op de zak van hun man.’ Al bleek die uitspraak naderhand uit z’n verband getrokken te zijn, heel Nederland was in rep en roer. Emancipatie bleek opnieuw een open zenuw. Van Marja van Bijsterveldt, onderwijsminister in Rutte I, moesten we meer doen aan ouderparticipatie, nu werd vrouwen juist verweten dat ze te veel zorgen en te weinig werken. De media en sociale netwerken buitelden over elkaar heen. Wij plaatsten een stelling in de Lof Linkedin-groep – ‘Vrouwen zijn niet bereid de offers te brengen die de beklimming van de carrièreladder vraagt’ – en kregen ongekend veel reacties. De algemene opinie: vrouwen zijn inderdaad te slim om domweg voor carrière te kiezen. We willen slim werken, ja, en ook hard. Maar we willen eerder voldoening en zingeving in werk ervaren, dan dat we externe drijfveren hebben als macht, status en geld. En naast een interessante loopbaan willen we er een gezinsleven op na houden. Het FD kwam met een verklaring. De keuze en zorgdrang van

prachtig: ‘Moeder zijn en macht hebben is balanceren tus-

veel vrouwen zou voortkomen uit ons eeuwenoude ‘reptie-

sen twee uitersten. Het is niet makkelijk, maar wees blij met

lenbrein’, dat ons nog altijd conditioneert en waardoor we al

een baan waar je invloed kunt uitoefenen op je omgeving.’

snel in de parttime fuik zitten, terwijl manlief buiten de grot

Werken draagt bij aan je levensgeluk, daarvan ben ik van over-

op de volgende promotie jaagt. Een mooi, meer toekomstge-

tuigd. Dat het in combinatie met de zorg voor kleine kinderen

richt inzicht las ik in NRC, over het besef van tragiek, de bot-

soms spitsroeden lopen is, weten we allemaal. Zeker zolang de

sing tussen onverenigbare waarden. Wat dan nog als meer

overheid een jojo-beleid voert ten aanzien van kinderopvang. Dat

economische zelfstandigheid van vrouwen ten koste gaat van

de bezuinigen aldaar niet bepaald bijdragen aan de arbeidspar-

het traditionele gezinsleven en vice versa? Daarmee hoeft

ticipatie, moge ook duidelijk zijn. Al met al is de hele construc-

het één toch nog niet meer of minder te zijn dan het ander?

tie van werk, gezin, relatie en loopbaanontwikkeling een lastige

Hoe het ook zij, Lof zou Lof niet zijn als we de minister niet

puzzel die je samen met het thuisfront moet oplossen. Het zet

onmiddellijk gebeld hadden. In het interview in dit nummer nuan-

menige relatie onder druk, hoe je de taken ook verdeelt. Voor je

ceert ze het een en ander. Zo legt Bussemaker de bal ook wel

het weet wissel je alleen nog maar huishoudelijke mededelingen

degelijk bij mannen. Die kunnen wat haar betreft best wat meer

uit met degene waar je ooit zo verliefd op was. Maar het kan ook

in actie komen, als luizenvader of oversteekhulp, bijvoorbeeld.

anders. Hoe, dat lees je in dit Zo Doen Zij Dat-nummer. Altijd

Daarbij houdt de minister een pleidooi voor zichtbare rolmodel-

leuk om te gluren bij de buren. Hoe doen zij dat nou? Hoe rege-

len. Vrouwen komen verder als ze zich kunnen spiegelen aan

len zij het thuis, hoe zorgen ze dat de boel blijft draaien en dat ze

andere vrouwen, vindt ze. Dat vinden wij ook, en daarom doen

ook nog aan elkaar toekomen? En hoe doe jij het eigenlijk? Laat

we zoveel mogelijk plekken aan met onze reizende tentoon-

het ons weten op de Lof Linkedin-groep!

stelling Moeders met Macht. Onlangs hingen de foto’s van 25 topvrouwen die werk en gezin combineren nog in de Tweede

Jolanda Holwerda, oprichter en hoofdredacteur Lof

Kamer. Voorzitter Anouchka van Miltenburg formuleerde het

Twitter: @JolandaHolwerda Lof 9


Als het tegenzit

Voor velen vervult het ondernemerschap een lang gekoesterde droom: de vrijheid te doen wat je leuk vindt. Maar er is ook

Agendatips

een andere kant: het financiële risico is

• 19 september
Lof Female

groot en in de eerste jaren stopt meer

Leadership Journey,

dan de helft van de startende bedrijven

Lofacademy.nl Lofonline.nl/loflist

er al mee. Jacqueline Zuidweg en

• 18 augustus
Vrouwentriathlon,

Josette Dijkhuizen deden onderzoek en

Beesd, Vrouwentriathlon.nl

interviewden ondernemers en deskun-

Labyrint

digen over ondernemen als het tegenzit. Vallen, opstaan en weer doorgaan (J. Zuidweg en J. Dijkhuizen, €14,95,

De eerste Lof Female Leadership

Ten Have)

Journey was een groot succes. Fantastisch om een groep vrouwen

moeder met macht

te begeleiden op hun weg door het labyrint. Onderweg hebben we

Dit voorjaar hing de tentoonstelling

veel geleerd: over het delen van je

Moeders met Macht bij de Tweede

levensverhaal, over belemmerende

Kamer. Voorzitter Anouchka van

overtuigingen, over het managen van

Miltenburg herkent zich in het thema:

je energiebelans en het met de eigen-

‘Ook ik voel die tweestrijd. Aan de ene

schappen van jouw rolmodel Het

kant echtgenote en moeder zijn, aan

resultaa: vjftien vrouwen in hun kracht.

de andere kant de macht hebben een

Ook jouw eigen leiderschapstijl verder

vergadering te leiden. Ik zie het vooral

ontwikkelen? Op 19 september start

als voordeel; dat ik bij machte ben om

de volgende ‘reis’. Lofacademy.nl

aan elke Nederlander uit te leggen hoe het parlementaire proces werkt.’ Lofonline.nl/moedersmetmacht

E-book cadeau Qinqo e-book is een mooi vormgegeven pasje met de afbeelding van een zelf te kiezen (e-)boek. Zo wordt het cadeau geven van een e-book iets tastbaars. Lof mag vijf keer Terugkeer Ongewenst van Charles Lewinsky weggeven. In dit deels waargebeurde

Webshop

verhaal wordt de Joodse acteur en

De shop op Lofonline.nl is tot de

regisseur Kurt Gerron gevraagd een

nok toe bijgevuld met artikelen voor

film te maken waarin het vernede-

vrouwen met ambities in werk, gezin

rende gettobestaan in een concentratiekamp wordt voorgesteld als een paradijs. Een duivels dilemma. Bestel een cadeaukaart op Qinqo.com

en maatschappij. Zelf een webshop

E-bo winacok t Ga naar ie www.lofo n /aanbiedline.nl ing

die past bij Lof en wil je meer bezoek trekken? Lofonline.nl/webshop

Lof Lof 11


Houd edgeaten voor nieuwsbdraietfuimn den locatie! de 2013 Van Moeders met Macht naar Vrouwen met Kracht

Rolmodellen estafette Lezing

door internationale expert op het gebied van rolmodellen

Mini masterclasses gebaseerd op het Lof Labyrint

Speeddating met Moeders met Macht

Uitreiking Loflist

aan de beste werkgevers voor werkende ouders


28 Lof


Koken met kinderen

harlotte Fielmich is cateraar,

manier om je kind aan de groente te krijgen, is het pureren

foodstylist, receptenschrijver,

voor een pastasaus of soep, aldus Charlotte. Of verstoppen

culinair adviseur, eigenaar

in een omelet of gehaktbal. ‘Dan is de groente ook onherken-

van een culinaire webshop en

baar, maar zo werkt dat nu eenmaal met een saus of soep. Mijn

uitbater van het restaurantje

dochters zijn er in elk geval gek op, en over vitamines hoef ik

Mokum aan Zee aan de

me geen zorgen meer te maken.’

Sloterplas. Dat allemaal, én alleenstaand moeder van twee dochters, Lola (11) en Zazi (10).

Driegangenmenu

Mensen laten genieten van nieuw en lekker eten, dat is haar

Een ontspannen sfeer aan tafel helpt ook om kinderen goed te

missie. Dat doet ze door heerlijk te koken, maar ook door de

laten eten. Charlotte: ‘Ik vind het niet erg als ze iets niet lusten,

boel eromheen fraai aan te kleden. ‘Met het goeie servies, een

kook gerust twee soorten groenten als ze daarom

mooi kleed, een bos bloemen en de juiste muziek wordt het

vragen en maak er geen punt van als ze niet zo

nog een stuk lekkerder’, zegt ze. ‘Styling en smaak zijn allebei

netjes eten. Maar ze moeten wel altijd overal

minstens even belangrijk. Dat merk ik ook thuis, bij mijn eigen

een hapje van proeven!’ Lola en Zazi kij-

kinderen. Als ik het eten een beetje leuk presenteer, eten ze het

ken de kunst van het koken graag af bij

met meer plezier op.’

hun moeder. Zazi denkt er zelfs over kok

tekst pam van der veen Fotografie Herman van Heusden

te worden. ‘Ze heeft al eens een drieVlaggetje

gangenmenu uit een kinderkookboek

Met ‘leuk presenteren’ bedoelt Charlotte niet dat je het voedsel

gemaakt. Ze begon om 3 uur ’s mid-

in de vorm van poppetjes of konijntjes moet snijden, zoals je

dags en om half 10 ’s avonds konden

vaak in kinderrecepten ziet. Sterker nog: daar is ze op tegen.

we aan tafel’, lacht Charlotte. ‘Maakt

‘Een kind moet dingen in hun natuurlijke vorm leren herkennen

niet uit, als ze er maar lol in heeft.’

en eten’, vindt ze. ‘Laat de tomaat gewoon de tomaat, al kun je er natuurlijk wel een grappig vlaggetje in prikken.’ Een andere Culinare must-haves In Madame Charlotte, zo heet de webshop van Char-

Styling en smaak zijn

allebei even belangrijk

lotte Fielmich, vind je talloze culinaire hebbedingetjes. Van eetbare bloemetjes, zilveren taartglitters en Japanse koekjes met pruimensmaak tot vintage theeservies, kanten servetten en koekvormpjes in alle soorten en maten. Spuletjes waar je foodie-hart sneller van gaat kloppen en die je graag cadeau krijgt of geeft. Meer weten over Mme. Charlotte en havenrestaurantje Mokum aan Zee? Kijk op www.madame-charlotte.nl

Lof 29


Interview

Minister Jet Bussemaker:

‘Ik had meer bijval

Ineens stond daar die quote van minister Jet Bussemaker, minister van Emancipatie, in de krant. Een zin die niemand kon ontgaan: ‘Teveel vrouwen teren op de zak van hun man.’ Mede omdat dagblad Trouw de boodschap nogal radicaal samenvatte, brak de hel los, of beter gezegd: Twitter ontplofte. Tijd voor een goed gesprek.

34 Lof

Tekst Renate Tromp

verwacht’


Lof 35


D

at de gebrekkige arbeidsparticipatie van

randvoorwaarde wordt gezien. Ik verwachtte bijval voor dit

Nederlandse vrouwen dankzij Bussemakers

onderwerp, aangezien we al in de jaren tachtig afspraken dat

quote weer hoog op de agenda staat, is wat

alle vrouwen die vanaf 1990 achttien jaar zijn, economische

Lof betreft goed nieuws. Niettemin hadden

zelfstandigheid zouden hebben. Nou, daar zijn we nog ver van

ook wij onze vraagtekens bij de manier

verwijderd, maar vrouwen wijzen op de gevaren is kennelijk

waarop. Op de zak teren? Dat klinkt wel erg negatief. Natuurlijk,

nog altijd een taboe.’

de cijfers liegen er niet om. Nederlandse vrouwen, ook vrouwen zonder kinderen, werken zelden tot nooit fulltime, terwijl dat in

In haar Emancipatienota staat het precies: ‘Anno 2013 is

veel Europese landen wel gebeurt. Maar de minister is toch

48 procent van de vrouwen in Nederland niet economisch

niet blind voor de obstakels die je als Nederlandse vrouw

zelfstandig en zijn bijna een miljoen laagopgeleide vrouwen

tegenkomt in je werkende leven? Wanneer je een fatsoenlijke

financieel afhankelijk van het inkomen van hun partner.’

baan wilt behouden, bijvoorbeeld, terwijl je moeder wordt? Wie

Tja, dat wisten we eigenlijk al. Het is al decennialang één van

werkelijk gelooft dat de hoogopgeleide vrouw droomt van die

de belangrijkste argumenten van de emancipatiebeweging

baan onder haar niveau van drie dagen – ‘Want manlief kan

om een consequent overheidsbeleid af te dwingen voor

écht niet minder en de crèche is ongeschikt voor meer’ – moet

bijvoorbeeld betaalbare kinderopvang. Overigens zonder

zich nog eens goed achter de oren krabben. Hoe staat Jet

al teveel succes. Maar de gemiddelde Nederlandse vrouw

Bussemaker daar inmiddels tegenover?

ligt er niet wakker van. Die maakt toch zeker zelf wel uit of ze werkt of niet? En dat verklaart dan weer het gebrek aan

Bent u geschrokken van alle commotie of dacht u: ha,

politieke wil om prioriteit te geven aan meer gelijkheid

missie geslaagd?

tussen man en vrouw in ons oh zo moderne kikkerlandje.

Lachend: ‘Nee, dat laatste niet. Natuurlijk had ik wel verwacht

Hoe dan ook, het moeten dat doorsijpelde in de boodschap

dat er een discussie op gang zou komen. Maar ik was echt

van de minister raakte duidelijk een teer punt. Veel vrouwen

verrast over de heftigheid van de reacties en over het feit dat

voelden zich aangevallen: alsof hun keuze ongepast is en ze

economische zelfstandigheid blijkbaar nog steeds niet als

zich daarvoor zouden moeten schamen. Maar zo heeft ze het niet bedoeld, aldus Bussemaker. De formulering ‘op de zak teren’ komt van de Trouw-journaliste die haar interviewde over de Emancipatienota.

‘Alle gezinnen die van één inkomen leven, bevinden zich in crisistijd in de gevarenzone’ 36 Lof

De soep wordt niet zo heet gegeten als ie is opgediend? ‘De boosheid duidt er volgens mij op dat veel vrouwen zich persoonlijk aangesproken voelen, terwijl ik vooral een maatschappelijk probleem aan de orde wilde stellen. Het doel van mijn oproep was nooit om vrouwen voor te schrijven hoe ze moeten leven. Natuurlijk begrijp ik dat individuele situaties waarin bijvoorbeeld kinderen of ouders meer zorg behoeven, vragen om een eigen invulling. Natuurlijk vind ik dat mannen meer verantwoordelijkheid in de opvoeding moeten nemen. Voor die aanvullingen biedt de Emancipatienota ook alle ruimte. Helaas is die ruimte in de media weggevallen en is er een verkeerd beeld ontstaan van one size fits all.’


48 Lof


Gelukkig uit elkaar Ze bestaan: gescheiden ouders die nog altijd elke week gezellig samen met de kinderen eten. Prachtig. Maar ook als je je ex stiekem dood wenst, moet je na je relatiebreuk de sfeer er een beetje in zien te houden. Voor je kinderen. Niet vechtscheiden, maar overlegscheiden dus. tekst Ella Mae Wester illustratie mireille schaap

Lof 49


D

e scheiding van vriendin M. was een

van de gevallen loopt een scheiding uit op een drama dat één

absolute nachtmerrie. Er was een tijd dat

tot twee jaar kan duren. Gideon de Haan weet daar alles van;

haar ex-man een goedzak was. Maar toen

als coach begeleidt hij volwassenen en kinderen die ermee te

M. hem drie jaar geleden vertelde dat ze bij

maken hebben. ‘Jammer genoeg worden veel scheidingen heel

hem weg wilde, draaide hij om als een blad

zuur’, zegt hij. ‘Dat is ook wel begrijpelijk: je hebt met iemand

aan een boom en werd hij opeens vijandig.

in liefde samengeleefd, en dan moet je op een verschrikkelijke

Als ze weg wilde, was daar het gat van de

manier uit elkaar. Je wereld staat op z’n kop en dat zorgt voor

deur en zocht ze het verder maar uit. Of ze de kinderen – toen

heftige emoties.’

4 en 6 – zou meenemen of niet, kon hem niets schelen. M, die

De Haan kent stellen voor wie de scheiding nog vervelender

liever niet met haar naam in Lof wil: ‘Ik snapte zijn woede wel.

verliep dan bij vriendin M. ‘Vooral als er ongelijkheid is, komt

Ik had lang nagedacht voordat ik wegging, wel een jaar, maar ik

dat voor. Twee gelijkwaardige partners kunnen meestal wel toe

was niet gelukkig met hem. Hij vond dat heel moeilijk, hij was

met mediation, zeker als ze geen kinderen hebben. Maar als

gekwetst en verdrietig. En natuurlijk ben je boos als je vrouw

een man zoiets zegt als: “Ik neem het huis en de boot”, dan

je verlaat. Maar ik vond het wel lastig dat iemand van wie ik

kan de vrouw de kinderen gaan inzetten als machtsmiddel.

ooit veel had gehouden opeens zo kwaadaardig deed. Omdat

Ze kan dreigen dat hij ze nooit meer te zien krijgt. Als zij dat

ik hem anders kende, ging ik ervan uit dat dit zijn eerste reactie

ook echt uitvoert, kunnen dat heel nare scheidingen worden,

was en dat hij wel bij zou draaien. Maar dat gebeurde niet. Hij

met veel schade tot gevolg.” Vechtscheidingen leveren risico-

heeft me serieus samen met de kinderen op straat gezet. Dat

kinderen op, weet De Haan. ‘Schooluitval, spijbelen, alcohol-

vond ik op zijn zachtst gezegd nogal onmannelijk.’

misbruik en lastig gedrag – ik noem maar een paar voorbeelden. Dat zouden ouders zich weleens mogen realiseren.’ De coach

Machtsmiddel

gaat vrij ver in zijn oordeel: ‘Ouders die hun kinderen tijdens

De huwelijksbreuk van M. is slechts een van de vele ‘vechtschei-

een vechtscheiding als pionnen inzetten, moeten aangesproken

dingen’ die jaarlijks in Nederland plaatsvinden. In 29 procent

worden op dit misbruik van hun ouderlijke macht.’ Voor de rechter gesleept

‘Hij heeft me met de kinderen op straat gezet.

Dat vond ik nogal onmannelijk’ 50 Lof

M. vond gelukkig tijdelijk onderdak bij haar zus. Maar daarmee was de ellende niet voorbij. Sterker nog: die begon toen pas. ‘Ik wilde er samen met hem uitkomen. We hebben kinderen, dus er moest van alles worden geregeld. Wie er in het huis bleef wonen, bijvoorbeeld. Maar hij blééf met zijn hakken in het zand. Hij wilde dit niet, dus hij ging dit zo lang mogelijk rekken om mij financieel helemaal uit te kleden. Dat heeft hij letterlijk gezegd. En dus nam hij een advocaat in de arm. Want als de ene partij een advocaat neemt, is de ander verplicht om dat ook te doen. Dat heeft me handenvol geld gekost. We zijn twee jaar aan het scheiden geweest en ik heb overal om moeten vechten in de rechtbank. Hoe vaak hij de kinderen bij zich zou hebben, was een van die strijdpunten. Nu ben ik echt niet iemand die de kinderen hun vader ontzegt, ik vind het juist belangrijk dat ze contact houden. Maar dan wilde hij ze een halve dag langer dan


iLofbalance Tips voor het creëren van rust. Want in een vol leven is balans het toverwoord.

Blij & mooi

Voel je je mooi, dan ben je het ook. Met deze slimme tips voor een passend kapsel, kleding en make-up heb je jezelf in no-time opgewaardeerd. Een compleet boek, over binnen- én buitenkant. (Happy go beauty! Tom Sebastian, € 25 Spectrum)

Tip van

Sigrid Boelens (29) oprichtster Bureau Boel:

Yes!

je ook altijd ‘nee’ zegt tegen het ander. Ik had

Schrijf op

Altijd op zak: een persoonlijk notebookje.

net het besluit genomen een eigen praktijk in

Voor creatieve ideeën, mooie quotes of

‘Ja’ zeggen tegen leuke dingen

coaching en workshops te beginnen, toen ik

nu eens een things not-to-do-lijstje.

zorgt voor meer plezier in je

een heel mooie en creatieve opdracht vanuit

Prijs € 11,53 bloomsburystore.com

leven. Deze verrassingskaarten tekst IRIS SPIERENBURG

‘Bedenk dat wanneer je ‘ja’ zegt tegen het één,

helpen daarbij. Op elke kaart een tip of suggestie, zoals ‘Try something new’ en ‘Give compliments’. De spelregels bepaal je zelf.

mijn oude vakgebied aangeboden kreeg. Echt zo eentje die je niet kunt weigeren. Toch heb ik dat gedaan, want met ‘ja’ zeggen tegen de opdracht zei ik automatisch ‘nee’

Pauze Behoefte aan rust &

tegen tijd en ruimte voor mijn praktijk. En

resetten, maar weinig

nooit spijt van gehad, integendeel! Aarzel dus

tijd? Dan is deze app

Via de webshop van

niet om ook eens hardop te zeggen wat je

de oplossing. Met

lofonline.nl

niet wilt doen. Maak er eventueel een lijstje

meditaties, tips en

van. Het helpt je de juiste keuze te maken.’

een waarschuwing

inspiratietaart.nl/janee

wanneer het weer tijd is voor ‘even pauzeren’. Prijs € 1,79 apple.com

tea-time

YOGA, FITNESS & DANSLES

worden met jezelf. En deze

Blote voeten

Alles begint bij vrienden

vrolijke mok is daarbij

Geen tijd voor én yoga

een goede reminder. Om

én fitness én dansles?

je dagelijkse me-myself-

Doe dan een alles-in-1

and-I-momentje mee

Nia-workout. Met als

te beleven. Prijs € 9,53

uitgangspunt dat je er blij

bloomsburystore.com

van wordt. nianederland.nl Lof 65


Lof 27