Page 1

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

ZBIERACZE I MYŚLIWI Na obiadek do Arkadii

/// strona 7

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Tytoń już nie wisi na płocie /// strona 8

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Boska nadciąga! /// strona 14

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcie: Joanna Urbaniec

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


2///

///3

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

uroczyście obchodziliśmy sześćdziesięciolecie powstania naszego koła. Z tej okazji została odprawiona uroczysta msza święta, zorganizowaliśmy też uroczyste polowanie, po  którym odbyła się biesiada myśliwska z udziałem członków innych kół i  przedstawicieli nadleśnictw oraz władz Polskiego Związku Łowieckiego. Niestety, nie posiadamy jeszcze sztandaru, ale czynimy wszystko, by na  65-lecie powstania koła móc poszczycić się jego posiadaniem. Utrzymujemy się tylko ze  składek, nie mamy żadnych dotacji. Wyjątkiem były dwie tony kukurydzy otrzymane od  Urzędu Miasta w  tym roku. Dokarmiamy zwierzęta. Co  roku dostarczamy im 10 ton karmy treściwej, czyli kukurydzy i innych zbóż. Razem z karmą typu marchewka jest to około 15 ton rocznie. Ja w kole pełnię funkcję łowczego – odpowiadam m.in. za gospodarkę łowiecką, stany ilościowe zwierząt itd.

MYŚLISTWO: MIŁOŚĆ I KONTROLA

JAKIE ZWIERZĘTA WYSTĘPUJĄ W NASZEJ OKOLICY?

//// // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

GDY KILKA MIESIĘCY TEMU ZAMIEŚCILIŚMY W „LODOŁAMACZU” WYWIAD Z WĘDKARZEM JAROSŁAWEM KURKIEM, WIELE OSÓB BYŁO ZASKOCZONYCH, ŻE W NASZYM ZALEWIE PŁYWAJĄ PIĘĆDZIESIĘCIOKILOGRAMOWE SUMY. A CO WY NA TO, ŻE NA TERENIE NOWEJ HUTY NADZIAĆ SIĘ MOŻNA NA PRAWIE DWUSTUKILOGRAMOWEGO DZIKA? ROZMAWIAMY Z WALDEMAREM MISIURĄ – ŁOWCZYM KOŁA ŁOWIECKIEGO „ORLIK”.

trofea

NASZA DZIELNICA TO CHYBA NIE JEST ŁOWIECKIE ELDORADO. Teren Nowej Huty jest terenem ciężkim do  prowadzenia prawidłowej gospodarki łowieckiej, gdyż jest to teren miejski. Poza tym cały czas się rozwija – powstają nowe drogi i budynki. Cały rejon obejmuje 8,2 tys. hektarów, jednak polować możemy tylko na 3,5 tys. hektarów. Zaczyna się od  mostu Łęgu, a  kończy zaraz za mostem w Niepołomicach i dalej przebiega wzdłuż drogi na  Ruszczę, obejmując Luboczę, Zesławice, Kantorowice. Oprócz tego w naszym obszarze już dużo nieużytków, brak zarośli, które stanowią wspaniałą ostoję dla zwierząt – a to utrudnia ich pozyskiwanie.

MIMO TO MYŚLISTWO JEST W NOWEJ HUCIE OBECNE PRAKTYCZNIE OD POCZĄTKU. Tak, nowohuckie koło zostało założone w 1951 roku. Na początku należało do  niego 13 osób. Przez niemal cały okres funkcjonowało pod nazwą „Hutnik”, ponieważ jego członkowie bezpośrednio związani byli z  hutą. Później nastąpiły zmiany społeczno-gospodarcze i członkowie koła chcieli , żeby miało ono nazwę bardziej związaną z łowiectwem. W 2007 przyjęło nazwę Koła Łowieckiego „Orlik”. Gospodarujemy na  terenie Nowej Huty, czyli obwodzie nr 69. Aktualnie w kole zrzeszonych jest 35 członków. Niedawno

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Z uwagi na  miejski charakter i  brak występowania większej ilości zwartego lasu występuje tu  głównie zwierzyna drobna. Polujemy na  bażanty, zające, lisy, sarny, dziki. Na  bieżąco regulujemy liczbę zwierząt w  okręgu. Trzy lata temu wpuściliśmy 50 zajęcy. Jednak aktualnie mamy do  czynienia z  ekspansją grubej zwierzyny. Kiedyś nie do pomyślenia było, żeby spotkać na  terenie Nowej Huty dzika lub jelenia. Teraz odstrzeliwujemy rocznie około dwudziestu dzików i  kilka jeleni. Rozwój okolic Niepołomic spowodował, że  wiele zwierząt migrowało do nas. Problem stanowią drapieżniki: jest dużo lisów, a ostatnio pojawiły się nawet szopy pracze. Należy pamiętać, że  polujemy według planów łowieckich – na  dany rok mamy określoną liczbę zwierząt, które możemy pozyskać. Niedawno kolega pozyskał na terenie Nowej Huty sarnę rogacza, za którą na  ocenie parostków otrzymał srebrny medal. Inny myśliwy upolował potężnego dzika, ważącego ponad 180 kilogramów z  trzydziestocentymetrowym orężem.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

CZY ZWIERZĘTA SĄ ZAGROŻENIEM DLA LUDZI?

JAK WYGLĄDA KALENDARZ MYŚLIWSKI?

U nas występuje kolizyjność zwierząt i  samochodów. Czasem staramy się o  ustawianie znaków drogowych ostrzegających przed zwierzętami. Tak było np. na  ulicy Podbipięty, gdzie dochodziło do  zderzeń. Duże połacie pól uprawnych obsiewanych kukurydzą sprzyja występowaniu dzików, a  co  za tym idzie, pojawiają się szkody dzicze. Najdotkliwsze są  tam, gdzie hoduje się drogocenne uprawy, np. groch czy kapustę, a  to  z  kolei generuje duże kwoty odszkodowań. Na  szczęście w  Nowej Hucie nie są  one aż  tak częste. Poza tym współpracujemy z  rolnikami, np. wydajemy im płyny zabezpieczające uprawy. Współpracujemy także z  różnymi instytucjami, m.in. z  ochroną środowiska. Przed rozbudową dróg i  obwodnic jesteśmy proszeni o  opinię. Organizujemy spotkania z dziećmi w szkołach, zbiórki kasztanów, żołędzi.

De facto polowania trwają cały rok. Jednak typowym martwym miesiącem jest marzec, gdyż większość zwierzyny łownej ma w tym czasie okres ochronny. Typowy sezon rozpoczyna się 15 sierpnia od  polowania na  dzikie kaczki. Na  cały sezon rozpisane są  polowania zbiorowe, z  określonymi gatunkami i  liczbą zwierząt, które można pozyskać. Każde polowanie jest raportowane i rozliczane.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / /

CO TRZEBA ZROBIĆ, ŻEBY ZOSTAĆ MYŚLIWYM? Najpierw trzeba odbyć roczny staż w  jednym z  kół. Po  pomyślnie odbytym stażu, przechodzi się kurs dla nowo wstępujących organizowany przez Zarząd Okręgowy. Następnie zdaje się egzamin. Później należy złożyć podanie o  pozwolenie na  posiadanie broni myśliwskiej. Podstawową bronią myśliwską jest broń śrutowa, popularnie nazywana dubeltówą,

z którą poluje się na  ptactwo i  drobne drapieżniki. Do grubej zwierzyny strzela się z  broni kulowej, czyli tzw. sztucerów. Po  upływie trzech lat myśliwy, jeśli czuje się na siłach i zdobędzie odpowiednią wiedzę myśliwską, może starać się o miano selekcjonera samców zwierzyny płowej. Wówczas może polować np. na  jelenie przy użyciu broni kulowej. Jednak przede wszystkim trzeba kochać zwierzęta i  przyrodę. Ludzie często utożsamiają myślistwo ze  strzelaniem do  zwierząt. A  to  nieprawda. Bez naszej regulacji niektóre zwierzęta by wyginęły, a  inne rozprzestrzeniłyby się tak, że  stanowiłyby zagrożenie dla ludzi. My jesteśmy po to, żeby światy ludzi i  zwierząt żyły ze  sobą w  harmonii, a  dobro pięknej przyrody pozostało dla potomnych. Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcia: Marcin Kądziołka

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

polowanie

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


4///

///5

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Miejsce fanów w nowoczesnym futbolu

W

e wrocławskim hotelu „Śląsk” 28 października odbyła się konferencja „Modern football a świat kibiców”. Uczestniczył w  niej wiceprezes Hutnika Adam Gliksman, który opowiadał, jak w  świecie nowoczesnego futbolu odnajduje się klub z  Nowej Huty. W  spotkaniu zorganizowanym przez wrocławski oddział projektu „Kibice Razem” udział wzięli przedstawiciele świata nauki, klubów, kibiców i  PZPN. Konferencji towarzyszyła ożywiona kilkugodzinna dyskusja. Debatowano na temat obecności i roli polityki w sporcie. Ważnym tematem był też wizerunek polskich trybun w mediach, często bardzo odmienny w zależności od stacji, rozgłośni czy gazety, która go przedstawia. Przytoczono przykład mediów niemieckich, w  których oblicze stadionów przedstawione jest w  wyważony sposób, a  podejście do  kibiców zajmujących się oprawami meczowymi jest wręcz pozytywne. W  konferencji wzięli udział przedstawiciele prężnie działającego Klubu Kibiców Niepełnosprawnych Śląska Wrocław.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Aktywna budowa pasywnej hali

Nowa Huta obiektem zainteresowania specjalistów z miast Europy Środkowej

N

P

Na hali odbywać się będą mogły ostsocjalistyczne dziedzictwo urbanizajęcia z koszykówki, siatkówki i piłki styczne, a  także zachodzące tu  przeręcznej. Obiekt zaprojekowany został miany społeczne zostały wybrane jako w  standardzie budynku pasywnego, jeden z tematów wiodących organizowadzięki czemu koszty ogrzewania będą nego seminarium projektu HERMAN. relatywnie mniejsze w  porównaniu W  dniach 18-22 listopada odbędo  innych obiektów. Hala wyposażo- dzie się szkolenie projektu HERMAN na będzie w  trybuny na  ok. 200 osób – Zarządzanie Dziedzictwem Kulturoi  zaplecze szatniowo-sanitarne. Koszt wym w Europie Środkowej, który jest inwestycji wynosi ok. 6,5 miliona zło- realizowany w  ramach Programu dla tych. Zakończenie prac planowane jest Europy Środkowej – Europa Centralna sierpień 2014 roku. na w  priorytecie 4 – poprawa konkurencyjności oraz atrakcyjności miast (TP) i  regionów. Głównym założeniem / / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// projektu jest wzmocnienie zarządzania zasobem dziedzictwa kulturowego, poprawienie efektywnego zarządzania zasobem dziedzictwa kulturowego. Seminarium jest organizowane o  21 listopada trwa akcja charyta- ulicy Józefa 25 (Kazimierz), przesyłając przez Instytut Rozwoju Miast w  Kratywna dla bezdomnych zwierząt na adres AK HDK KM NSZZ „Solidar- kowie. W  ramach seminarium odz  krakowskiego schroniska. Polega ność”, al. Jana Pawła II 196, 31-982 Kra- będą się wykłady, a  także warsztaty na zbiórce takich artykułów, jak: karma ków, z dopiskiem „Zbiórka dla zwierząt” (sucha, mokra, specjalistyczna), kojce, oraz poprzez kontakt z  koordynatoski-pery, koce, zabawki, smycze, obro- rami akcji: Ryszardem Janiczkiem że i  legowiska. Przekazywać je można (nowohucki@gmail.com) i  Gayą Głoosobiście w C-2 Południe Cafe na osie- wacką (gaya.glowacka@gmail.com). dlu Górali 5, w restauracji Avenue przy (TP)

a terenie Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 powstanie nowy obiekt sportowy. We wtorek 29 października podpisano akt erekcyjny pod budowę hali sportowej na osiedlu Wysokim. — Dążymy do  tego, żeby sport w  Krakowie był nie tylko zawodowy, ale przede wszystkim masowy – mówił w  trakcie uroczystości Prezydent Miasta Krakowa prof.  Jacek Majchrowski. — Budowa tej hali wpisuje się w  cykl naszych inwestycji – dodał.

Pomagamy zwierzakom

D

aktualności

P

iotr Korczyński, czytelnikom Lodołamacza znany jako Tomasz Bohajedyn, wydał swoją książkę. Nie każdy wie, że współpracujący z nami rysownik jest także historykiem. W  księgarniach tradycyjnych i  wysyłkowych nabywać książkę „Elitarne jednostki Wojska Polskiego 1939-1945”. Publikacja traktuje na  temat oddziałów specjalnych, we wszystkich armiach polskich walczących na frontach II wojny światowej. W pięciu rozdziałach autor zaprezentował ich kadry, struktury organizacyjne, szkolenie, wyposażenie i dokonania bojowe. (TP)

Głos zabrał także wiceprezes Hutnika Nowa Huta. Przytoczył historię ratowania klubu przez kibiców oraz dotychczasowe sukcesy. Hutnik aktualnie prowadzi cztery drużyny piłkarskie, zrzesza blisko 200 członków i odzyskał część terenów na  Suchych Stawach. Natrafia jednak na  wiele przeszkód, m.in. z  bazą do  trenowania i  rozgrywania meczów. Uczestnicy konferencji dowiedzieli się, że  klub otrzymuje od miasta subwencje na prowadzenie drużyn młodzieżowych, ale później musi je zwracać w formie opłaty za korzystanie z miejskich obiektów. — Spotkanie pokazało, że  można rzeczowo dyskutować na temat kibiców. Bez szukania sensacji – mówił po konferencji Adam Gliksman. — Wbrew pozorom PZPN i ośrodki miejskie podejmują działania, które usprawniają relacje z kibicami, np. w zakresie organizacji wyjazdów, opraw czy współpracy ze szkołami. Wierzę, że  podobne rozwiązania będą przenoszone na  grunt, w  którym funkcjonuje Hutnik – wyraził nadzieję kibic i działacz Hutnika w jednej osobie. (TP)

dotyczące zarządzania dziedzictwem kulturowym. Część warsztatowa będzie m.in. dotyczyć dzielnicy Nowa Huta. Po wizycie studialnej uczestnicy projektu, tj. przedstawiciele miast z  Regensburga, Egeru, Ferrary, Treviso, Ravenna, Lublina, a  także z  instytucji Foster Center z  Budapesztu, Marco Polo z Wenecji, oraz Instytutu Rozwoju Miast z  Krakowa będą dyskutować nad możliwością budowania wsparcia dla dziedzictwa kulturowego, jakim jest postsocjalistyczne dziedzictwo Nowej Huty. Projekt współfinansowany jest ze  środków Unii Europejskiej – Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu dla Europy Środkowej. Seminarium zagości w Klubie Kombinator (os. Szkolne 25) 20 listopada o godzinie 15.

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Listopad u Norwida

G

Zdjęcie: Anna Szałaj

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

O wojsku historycznie

SWOJĄ KSIĄŻKĘ „KOSA, CZYLI BALLADA KRYMINALNA O NOWEJ HUCIE” PODPISUJE AUTORKA HANNA SOKOŁOWSKA.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / /

Minister składa obietnice

40

tysięcy odwiedzających i 570 wystawców: to  imponujący bilans 17. Targów Książki w Krakowie. Od 24 do  27 października ulica Centralna tętniła życiem miłośników czytania. Oczytanie Polaków pozostawia jednak nadal wiele do życzenia. Halę Targów w  Krakowie opanowali czytelnicy, autorzy i  znane postacie ze  świata mediów. Byli m.in Wojciech Cejrowski i  Robert Lewandowski, którzy promowali swoje książkowe pozycje. Targom towarzyszył szereg spotkań, dyskusji i  spotkań z dziennikarzami. Jednym z nich była konferencja prasowa z udziałem Ministra Kultury i  Dziedzictwa Narodowego. Bogdan Zdrojewski ogłosił na  niej „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa na  lata 2014-2020”. Program obejmuje najważniejsze obszary powiązane z  czytelnictwem

i obecnością książki na rynku, jak np. upowszechnianie czytania książek wśród nieczytających, szkolenie księgarzy czy wydawanie wartościowej literatury i  czasopism kulturalnych. W  programie istotnym punktem jest rola bibliotek. — Biblioteki to  często jedyne instytucje kultury w  miejscowościach poniżej 15 tysięcy mieszkańców – zaznaczył na konferencji minister Zdrojewski. Dodał, że w ramach programu planowana jest modernizacja budynków bibliotek i zakup do nich nowości książkowych. Elementem programu będą także działania zwiększające liczbę legalnych książek udostępnianych w Internecie. Dodajmy także, że od decyzji Ministra zależą także dalsze losy „Lodołamacza”. (TP)

mach na osiedlu Górali 5 tętni życiem. Dzieje się wiele ciekawego w Ośrodku Kultury im. C.K. Norwida, w Kinie „Sfinks” i C-2 Południe Cafe. W  „Norwidzie” ramach cyklu „Prywatne podróże. Małe i  duże” 13 listopada odbędzie się slajdowisko z  udziałem Barbary Cygan, które poświęcone będzie burzliwej historii Wysp Jońskich. Spotkanie rozpocznie się o godzinie 17.30, a wstęp na nie będzie wolny. Karaoke i  koncert Anety Dobrzańskiej zawitają do C-2 Południe

Cafe 16 listopada. Poprowadzą je Jakub Bem i Katarzyna Szcześniak. Impreza wystartuje o 20, wstęp również będzie bezpłatny. Natomiast już po  raz ósmy Kino Studyjne „Sfinks” zaprasza na pokaz filmów i  form jednominutowych. Zaprezentowane będą filmy nagrodzone i  wyróżnione w  trakcie Festiwalu Filmów i Form Jednominutowych The One Minutes. Sfinks zaprasza 18 listopada na godzinę 18. Także w tym przypadku wstęp będzie wolny! (TP)

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Kalendarz z pikseli

Z

nana nowohucka rysowniczka Agata Dębicka wydała swój pierwszy pikselowo-wierszowy książko-kalendarz. Piksele Agaty wesprą wiersze Michała Zabłockiego. Projekt „Pośmiewiska” składa się z dwunastu wierszy opisujących wybrane zjawisko życia społecznego, a  każdemu towarzyszą ilustracje

nowohucianki. 8 listopada w „Czułym barbarzyńcy” na  ulicy Powiśle 11 w Krakowie odbyła się prezentacja kalendarza. W  tej księgarni można go nabywać w cenie 25 zł. W imieniu autorki zachęcamy do spędzenia z jej pracami całego 2014 roku. Choćby na ścianie! (TP)

aktualności

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


6///

///7

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

Siła z ziół!

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

MODA NA EKO, CZY CIĄGLE JEDNAK WIERZYMY W MOC KAPSUŁKI? Ludzie chyba nadal wolą leki, bo  kapsułki są  szybkie i  wygodne w  użyciu. Ziół używają nieliczni, którym chce się je zebrać i  przygotować. Jednak coraz mniej jest naturalnych skupisk niektórych ziół, bo  ciągle je eksploatujemy, a one przestają się odnawiać. Zatrucie środowiska się na  nas odbija, podcinamy gałąź, na  której siedzimy, coraz bardziej ingerując w  środowisko naturalne. Zioła są  bardzo wrażliwe na  zanieczyszczenia, dlatego ja zbieram je najczęściej, gdy jestem w  górach lub daleko od miasta.

PRZYRODA JEST LEKARZEM WSZELKICH CHORÓB. WIE O TYM DOSKONALE GRAŻYNA WIESER, Z WYKSZTAŁCENIA BIOLOG, KTÓRA OD LAT FASCYNUJE SIĘ WŁAŚCIWOŚCIAMI ZIÓŁ I ZIOŁOLECZNICTWEM. NAM ZDRADZA, CO MOŻEMY ZASTOSOWAĆ, ZANIM SIĘGNIEMY PO TRADYCYJNE LEKI, I JAKI JEST SEKRET WIECZNEJ MŁODOŚCI.

Z wykształcenia jestem biologiem, więc posiadam pewną wiedzę na  temat ziół, choć muszę się przyznać, że na studiach wcale nie byłam dobrym botanikiem (śmiech). W  zakresie ziołolecznictwa dużo czytałam, dokształcałam się, rozmawiałam z  lekarzami, specjalistami w tej dziedzinie. Zresztą człowiek uczy się przez całe życie i  ja nadal zgłębiam tajniki ziół, dowiaduję się, jakie mają właściwości, na co mogą pomóc i do czego mogę ich użyć. Zioła wykorzystuję przede wszystkim na  własne potrzeby, dla siebie i  mojej rodziny. Czasem też podpowiadam znajomym, po  co  mogą sięgnąć, by złagodzić swoje dolegliwości. Moje dzieci nie były leczone antybiotykami przez całe dzieciństwo, bo podawałam im różne zioła profilaktycznie i  dzięki temu wizyty u lekarza były bardzo rzadkie. Dla mnie zioła są  prostym sposobem na  uniknięcie leków, ale żeby korzystać z  dobrodziejstwa ziół, trzeba mieć wiedzę, bo sięgając po nie z zamiarem wyleczenia się, można nieświadomie sobie zaszkodzić.

A PANI ZAŻYWA JAKIEŚ LEKI FARMAKOLOGICZNE ALBO SUPLEMENTY DIETY? Odkąd pamiętam, nie lubiłam chodzić do  lekarza. Zawsze bałam się zastrzyków i  unikałam leków farmakologicznych. Owszem, robię badania profilaktycznie, ale nie biorę żadnych leków, zwłaszcza przeciwbólowych, które niszczą wątrobę, a po które niektórzy sięgają teraz często bez powodów. Prócz ziół, które stosuję praktycznie na  wszystko, piję także duże ilości wody, najlepiej źródlanej i  ze  szklanych butelek. Żeby leczenie ziołami przynosiło efekty, ważne jest także przebywanie na  świeżym powietrzu i  eksponowanie ciała na  słońce. Witamina D jest przecież bardzo ważna dla naszego organizmu.

DZIŚ W APTECE MOŻNA DOSTAĆ LEKI NA KAŻDĄ PRZYPADŁOŚĆ – OD POWAŻNYCH SCHORZEŃ PO BŁAHE DOLEGLIWOŚCI, O KTÓRYCH DO NIEDAWNA NIE MÓWIŁO SIĘ GŁOŚNO. CZY ZIOŁA RÓWNIEŻ DAJĄ TYLE MOŻLIWOŚCI LECZENIA? Zioła można stosować na  szereg dolegliwości. Na  problemy z  sercem bardzo dobra jest herbatka z  głogu. Aloes świetnie się sprawdza przy oparzeniach, ale jest również dobrym

napary

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

W poszukiwaniu smaku dawnych lat…

JESIENIĄ CORAZ CZĘŚCIEJ ŁAPIEMY INFEKCJE I PRZEZIĘBIENIA. CO ROBIĆ, BY SIĘ PRZED NIMI CHRONIĆ?

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

WIEDZĘ NA TEMAT ZIÓŁ I ICH LECZNICZYCH WŁAŚCIWOŚCI ODZIEDZICZYŁA PANI PO PRZODKACH CZY SAMA ODKRYWAŁA PANI SEKRETY NATURY?

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

lekiem na zmęczone oczy, podobnie jak świetlik. Przy stłuczeniach i  siniakach warto sięgnąć po arnikę, krwawnik i  żyworódkę. To  ostatnie ziele pomaga również na  żylaki. W  stanach depresji bardzo dobrym lekiem jest dziurawiec, który ma właściwości uspokajające. Na  problemy z  wątrobą albo przy osteoporozie polecam napar z mniszka lekarskiego. Poza tym można bez obaw stosować pokrzywę, która ma najbardziej uniwersalne właściwości i nigdy nikomu nie zaszkodziła.

ALE SAME ZIOŁA NIE WYSTARCZĄ, TRZEBA UMIEĆ JE UŻYWAĆ, ODPOWIEDNIO PRZYGOTOWYWAĆ… Zioła mają właściwości lecznicze, ale należy je stosować z umiarem. Czasami zdarza się, że  to, co  pomaga na  jedną dolegliwość, może zaszkodzić na coś zupełnie innego. Poza tym trzeba wiedzieć, jak długo stosować zioła i jak je ze sobą łączyć, by dały optymalne efekty. Zwykle robi się zestawy ziół w nieparzystej ilości. Wszystkie zioła i  napary stosuje się przez trzy miesiące, potem należy zrobić przerwę i ponownie do nich wrócić, żeby w ogóle zadziałały.

ZIOŁA STAJĄ SIĘ TERAZ CORAZ POPULARNIEJSZE, KIEDY ZAPANOWAŁA

Żeby nie złapać przeziębienia, co rano profilaktycznie stosuję kurację: łyżka oleju lnianego lub rzepakowego, łyżka aloesu i sok z połowy cytryny. W ciągu dnia można wypić też sok z  marchewki, ale taki świeżo wyciskany, ze skórką, bo pod skórką jest dużo magnezu. A jak już coś nas dopadnie, to  zamiast antybiotyku polecam chrzan, cebulę zasypaną cukrem i pomarańcze. Natomiast kiedy atakuje nas angina, od razu warto przepłukać gardło wodą z  solą, jeść dużo oregano i  majeranku, bo  te  przyprawy mają działanie przeciwwirusowe. Na  ból gardła pomaga również anyż, imbir i  tymianek, który działa przeciwzapalnie. Chrypkę likwiduje siemię lniane, porost islandzki czy dziewanna.

ZIOŁA STOSUJE PANI WYŁĄCZNIE DLA ZDROWIA CZY RÓWNIEŻ DLA POPRAWY URODY? Sama robię sobie na przykład krem do  twarzy, bo  jestem uczulona na  substancje zapachowe, więc nie mogę używać produktów dostępnych na  rynku. Do masła shea dodaję kilka kropel olejku arganowego, olejku jojoba i  propolisu. Na  włosy można stosować wyciąg z  orzecha włoskiego, skrzypu albo pokrzywy, który należy w nie wcierać. By je wzmocnić, można użyć soku z czarnej rzepy, olejku rycynowego, który rewelacyjnie działa także na rzęsy, albo żółtka jaja. Parę prostych zabiegów, a jaki efekt!

ISTNIEJE JAKIŚ MAGICZNY WYWAR, JAKIŚ ELIKSIR MŁODOŚCI? Eliksir młodości? Przepis jest bardzo prosty! Wystarczy otaczać się radosnymi, życzliwymi ludźmi, unikać stresu, a jeśli żywi się do  kogoś jakąś urazę, lepiej od  razu mu ją przebaczyć, zapomnieć i  nie wracać do  tego. Radosny człowiek się nie starzeje i mniej choruje, bo  jeśli ktoś jest ciągle niezadowolony i  narzeka, to  sam się programuje na  chorobę. Ja wstaję z  pozytywnym nastawieniem i myślę – to jest życie! Tekst: Marzena Rogozik Zdjęcie: Joanna Urbaniec

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / /

SZEF LEGENDARNEJ NOWOHUCKIEJ RESTAURACJI „ARKADIA” JAN RUSINEK – KUCHARZ Z ZAMIŁOWANIA, MYŚLIWY I MIŁOŚNIK DWÓCH KÓŁEK – ZABIERA NAS W PODRÓŻ, PODCZAS KTÓREJ ODKRYJEMY SMAK PRAWDZIWYCH FRYTEK I ZATĘSKNIMY ZA LOKALAMI, JAKICH JUŻ NIE MA. PRACOWAŁ PAN KIEDYŚ W NAJLEPSZYCH W „ARKADII” UCZYŁ SIĘ PAN ZAWODU. NOWOHUCKICH I KRAKOWSKICH KTÓRA ZE ZDOBYTYCH UMIEJĘTNOŚCI RESTAURACJACH. JAK WYGLĄDAŁA PANA PRZYDAŁA SIĘ PANU NAJBARDZIEJ? ŚCIEŻKA DO KULINARNEJ KARIERY? „Arkadia” była zakładem szkoleniowym,

Z gastronomią związałem się w  1962 roku. Wszystko przez to, że  w  technikum mechanicznym, do  którego złożyłem podanie, nie było miejsca i ktoś doradził rodzicom, żebym uczył się na  kucharza. Z  Nowohuckich Zakładów Gastronomicznych zostałem skierowany na  praktykę w  restauracji „Wisła”. Było to przedsiębiorstwo na wysokim poziomie – mieliśmy własną rozbieralnię mięsa, która mieściła się na os. Hutniczym, i  cukiernię na  os. Słonecznym, dzięki temu towar był najwyższej jakości. W  trzeciej klasie przeniosłem się do  restauracji „Arkadia”. Poziom tego lokalu był naprawdę bardzo wysoki pod względem wystroju, obsługi, jedzenia i  wyposażenia. Mieliśmy nawet dwie chłodnie: jedną na  mięso, drugą na  wędliny. Gdy skończyłem szkołę, zostałem w „Arkadii”, w której dwukrotnie byłem szefem kuchni. Pamiętam, jak bałem się pierwszego dnia na samodzielnym stanowisku. W porze obiadowej ruch był niesamowity, ale żaden kelner nie czekał na  zamówienia. Wypadłem na piątkę – od tej pory całe życie pracowałem w  gastronomii. W 1996 roku przeszedłem na rentę, ale cały czas mam kontakt z  gastronomią. W  domu gotuję sporadycznie, jedynie na  większych imprezach łowieckich, myśliwskich albo rodzinnych.

gdzie podnoszono kwalifikacje kucharzy. Odbywały się tam trzymiesięczne kursy pod okiem wspaniałego instruktora, nieżyjącego już pana Sochy. On był mistrzem i  dzielił się swoją wiedzą i  umiejętnościami z innymi. W tamtym okresie sama praktyka kształtowała w przyszłych kucharzach charakter. Pamiętam, jak musieliśmy szorowa stoły, sprzątać, dbać o  porządek na  kuchni. Dzięki temu nauczyłem się czystości, która jest bardzo ważna w gastronomi, i dlatego nigdy nie miałem problemów z sanepidem (śmiech).

BYŁ PAN KUCHARZEM PRZEZ PONAD 30 LAT, WIĘC MOŻE PAN PORÓWNAĆ STAN DAWNEJ I DZISIEJSZEJ GASTRONOMII?

Wszystkie potrawy, które serwowano za moich czasów w „Arkadii”, były godne polecenia. Jednak największą popularnością cieszył się bryzol cielęcy, frytki i  pieczarki. Frytki sami produkowaliśmy w  „Arkadii”, gdy zaczynał się zbiór ziemniaków – te frytki to było „niebo w  gębie”, nie to  co  te  dzisiejsze, mrożone! Smażyliśmy je na  fryturze, czyli mieszance tłuszczów: smalcu, oleju i  łoju wołowego, żeby tłuszcz się nie palił, a frytki ładnie smażyły. Mięso także nie było mrożone i smakowało zupełnie inaczej, bo i zwierzęta nie były chowane na paszach jak teraz. I co najważniejsze, dania były przygotowywane przed podaniem, a nie odgrzewane w mikrofalówkach.

NASZA POLSKA, ALE I NOWOHUCKA KUCHNIA CIĄGLE SIĘ ZMIENIA, KEBAB ZACZYNA WYPIERAĆ SCHABOWEGO, A SUSHI MIELONEGO. JAKIE TRADYCYJNE POTRAWY Z CZASÓW, GDY BYŁ PAN SZEFEM KUCHNI, ZNIKNĘŁY NA TRWALE Z JADŁOSPISU? W tej chwili nie spotyka się tak modnych kiedyś potraw typowo krakowskich, jak choćby kurczę po  krowodersku, kotlet zwierzyniecki czy filet bronowicki. Wielka szkoda, bo  były to  potrawy smaczne i  przede wszystkim charakterystyczne tylko dla naszego regionu.

OPOWIADA PAN O TYCH WSZYSTKICH SMAKOŁYKACH, ŻE AŻ TRUDNO UWIERZYĆ W HISTORIE O TYM, JAK SKLEPOWE PÓŁKI ŚWIECIŁY PUSTKAMI… Bo w to nie należy wierzyć. Trudności w zaopatrzeniu dotyczyły jedynie okresu stanu wojennego. Ja zdecydowanie oddzielam politykę od  gospodarki. Uważam, że  gospodarka PRL-u  miała na celu dobro przeciętnego konsumenta. Trudności były, owszem, ale tylko z  zakupem południowych owoców, a  mięso i  ryby były powszechnie dostępne. W  „Arkadii” samej cielęciny

mieliśmy sześć rodzajów! W porze śniadaniowej było do  wyboru aż  pięć rodzajów pieczywa: chleb, weka, bułka, rogal i  solodrągi. Poza tym lokale gastronomiczne były zobowiązane produkować wyroby garmażeryjne i sprzedawać je w sklepach. „Wisła” miała taki sklep na os. Hutniczym – sprzedawane tam produkty były najwyższej jakości. Zresztą kierownik sklepu zawsze sam próbował wszystkiego i  dowód przyjęcia wypisywał dopiero po degustacji. Nie było mowy, by przyjął towar złej jakości. Po jego sprawdzeniu można było jeść wszystko z zamkniętymi oczami.

NAJWYŻSZA JAKOŚĆ, SMACZNE, ŚWIEŻE DANIA I OBSŁUGA NA POZIOMIE. „ARKADIA” BYŁA MIEJSCEM IDEALNYM I ŁZA SIĘ W OKU KRĘCI, ŻE JUŻ JEJ W HUCIE NIE MA… Do  Nowej Huty przyjeżdża coraz więcej wycieczek i  turystów indywidualnych i nawet nie ma ich dokąd zaprosić. Co  prawda jest jeszcze „Stylowa”, ale to  zawsze będzie kawiarnia, nie restauracja. W budynku po „Arkadii” od kilku lat jest bank i  naprawdę nie wiem, gdzie były lokalne władze, że  do  tego odpuściły… Nie wiem, jak można było doprowadzić do  upadku Nowohuckich Zakładów Gastronomicznych. Podobnie zresztą zlikwidowano sklep rybny na  os. Górali, który był przystosowany do  przechowywania świeżych ryb, z  basenami, chłodniami i  komorami chłodniczymi. Zlikwidowano Dom Sportu na  os. Centrum A, gdzie były najlepsze rowery, takie jak Diamanty czy Favority. Na centrum C zamknięto Klub Międzynarodowej Prasy i Książki. To jest ogromna strata dla Nowej Huty i jej mieszkańców! Powinniśmy walczyć o ich przywrócenie. Tekst: Marzena Rogozik Zdjęcia: archiwum Jana Rusinka

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

W tamtych czasach z  przyjemnością można było popatrzeć, jak kelnerzy przygotowywali zastawę, jak polerowali szkło. Oni wiedzieli, że  są  tymi, którzy mają kontakt z klientem, i czuli odpowiedzialność, która na  nich spoczywała. Byli doskonale wykształceni, wiedzieli, co  z  czym należy podawać, jakie pieczywo pasuje do  dania, które klient zamówił. Teraz zdarza mi się, że kelnerki mnie obsługują i nie wiedzą, co to jest kotlet saute.

PRZY KTÓRYM DANIU Z MENU „ARKADII” MÓGŁBY PAN DOPISAĆ „SZEF KUCHNI POLECA”?

nawary

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


8///

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

///9

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

ZAMYSŁ BYŁ PROSTY: WIELKI ZAKŁAD TYTONIOWY W DZIELNICY I WSIE DOOKOŁA DOSTARCZAJĄCE SUROWIEC. DZIŚ JUŻ JEST GO MNIEJ, ALE NA WSCHODZIE KRAKOWA PLANTACJE TYTONIU NADAL MAJĄ MOCNĄ POZYCJĘ. NIEGDYŚ JADĄC TRASĄ 777 (TERAZ 79) Z SANDOMIERZA DO NOWEJ HUTY W OCZY RZUCAŁY SIĘ PŁOTY GĘSTO OBWIESZONE SUSZĄCYM SIĘ TYTONIEM. TERAZ TEN WIDOK ZNIKNĄŁ.

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Dostawa do tytoniowego tytana Virginia

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

— Suszenie na płotach jest zabronione – mówi Paweł Letner, uprawiający tytoń we wsi Rachwałowice. — Wymogi są coraz większe: i co do sposobu uprawy, jak i jakości dostarczanego towaru – dodaje. Dlatego coraz więcej osób rezygnuje z  uprawy tytoniu. Niegdyś w Rachwałowicach hodowali wszyscy, teraz zaledwie dziesięć gospodarstw. A w niektórych sąsiednich miejscowościach rolnicy zupełnie zrezygnowali z  dostarczania tytoniu do  nowohuckiego zakładu. Pan Paweł na  podpisany kontrakt z  zakładami tytoniowymi na dostarczanie 8,8 ton tytoniu rocznie. W sumie uprawa zajmuje 3 hektary i 30 arów.

W

przedsięwzięcie, jak to  zwykle w  rodzinnych gospodarstwach bywa, zaangażowani są  wszyscy domownicy. O  ile inne uprawy, czyli zboża, groch czy ziemniaki siane i zbierane są  sezonowo, o  tyle hodowla tytoniu absorbuje prawie cały rok. Najpierw, na przełomie lutego i marca

rolnicy wysiewają ziarna na specjalnie przygotowanym podłożu, tzw. rozsadniku. W  międzyczasie należy przygotować glebę w polu. Gdy rośliny wyrosną na około 15–20 centymetrów, przesadzane są do gleby. W trakcie wzrostu nieodzowna jest kultywacja. Pola są  nawożone, a  rośliny chronione przed szkodnikami i chorobami. Kiedy liście są dojrzałe (od czerwca do  późnej jesieni) następuje zbiór liść po  liściu (dla odmiany Virginia i  Oriental) lub całymi roślinami (Burley). Potem są suszone w specjalnych suszarniach. Proces trwa około tygodnia. Roślina nabiera charakterystycznego żółtego koloru. Następnie liście są sortowane według jakości i rozmiary i przygotowywane do transportu do odbiorcy. Czy wszystkie? — Handel na  własną rękę jest nielegalny, więc wszystkim sprzedajemy do  punktu skupu – mówi pan Paweł. — Ale skręcić papierosa z wyhodowanego przez siebie tytoniu: czemu nie? Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcie: Marcin Kądziołka

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

oriental

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


10///

?

Quo Vadis instytucjo kultury

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

DO TEJ ROZMOWY CHCIELIŚMY ZAPROSIĆ WIĘCEJ UCZESTNIKÓW – WSZYSTKICH, KTÓRZY W NOWEJ HUCIE ZAJMUJĄ SIĘ PROMOCJĄ KULTURY NIE TYLKO INSTYTUCJONALNEJ, ALE TAKŻE REALIZOWANEJ PRZEZ PODMIOTY NIEZALEŻNE. OSTATECZNIE DO STOLIKA W C-2 CAFE ZASIEDLI: MALARKA MARTA KOZŁOWSKA – WSPÓŁORGANIZATORKA NOWOHUCKIEGO FESTIWALU SZTUKI, KATARZYNA ZAPAŁA-DANECKA – PRACUJĄCA W OKN NORWID, PAULINA CHODNICKA Z ŁAŹNI NOWEJ I MICHAŁ PAŁASZ – AUTOR I POMYSŁODAWCA MURALI (W TYM MURALU KTÓRY POJAWIŁ SIĘ NCK), NA CO DZIEŃ ZAJMUJĄCY SIĘ SOCIAL-MEDIAMI. ROZMOWĘ POPROWADZIŁA MATYLDA STANOWSKA. Matylda Stanowska: Jesteśmy po 1. Nowohuckim Festiwalu Sztuki, w trakcie wydarzeń organizowanych przez Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida, tuż przed kolejna edycją Boskiej Komedii w Łaźni Nowej. U każdego coś się dzieje, i wiele nas łączy: działamy w podobnej lokalizacji, mówimy do podobnego typu odbiorcy, mamy podobne problemy. Wszyscy też pracujemy w instytucjach lub projektach, które zapraszają ludzi do współkreowania wydarzeń. Zastanówmy się więc nad różnymi sposobami funkcjonowania instytucji kultury w takich warunkach, tu i teraz. Na początek zadam wam fundamentalne pytanie: czy kultura powinna być dotowana? Katarzyna Zapała-Danecka: Według mnie tak. Jeśli przestanie być dotowana to, żeby się utrzymać, będzie dążyć do komercji. Czy stanie się to bez szkody dla jakości? Każdy sobie może na to pytanie sam odpowiedzieć. MS: Czy pracujecie w instytucjach, które wypracowują zysk? Czy jesteście się w stanie z tego zysku utrzymać?

Paulina Chodnicka: Jeśli chodzi o teatr nie ma mowy o niedotowaniu sztuk performatywnych, gdzie występuje choroba kosztów. Nie ma szans, żebyśmy wypracowali zysk na stworzenie tego i jeszcze późniejszą eksploatację. Chyba, że uzyskali prawne ułatwienia, które pozwoliłyby na wypracowanie mecenatu na pokrycie kosztów kultury. Ale to wymagałoby pracy kilku pokoleń, bo nie mamy takiego kapitału społecznego. Michał Pałasz: Jeśli urynkowić kulturę, czyli dać swobodę przepływu kapitału, czyli tworzyć takie rzeczy, którymi będzie zainteresowana publiczność to wydaje mi się, że jest szansa na pozbycie się dotowania. Na pewno ze zmianą jakości; w którą stronę – nie wiadomo. Na pewno nie będzie zadowolona kultura elitarna, która bez dotowania nie mogłaby funkcjonować, gdyż grono jej odbiorców jest

debata

MK: Nie będą płacić. KZ: Albo zapłaci tak niewielu, że nie będziemy w stanie się utrzymać.

MS: Czyli pytanie o promocję jest zasadne. Jak „sprzedajecie” swoje działania, jakie kanały sprawdzają się najbardziej? MP: W przypadku działań partycypacyjnych najlepiej sprawdza się pukanie do drzwi i poczta pantoflowa. To są działania trudne, bo terenowe. Nie ma do tego pracowników, tylko wolontariusze. Bo kto opłaci powiedzmy dwudziestu ludzi, którzy tydzień przed wydarzeniem przejdą po wszystkich domach, zapukają w każde drzwi? To jest marketing partyzancki. Pozytywny rodzaj akwizycji. Przynosi to lepsze skutki niż promocja masowa. KZ: Od marketingu masowego zaczyna się powoli odchodzić. Przekaz coraz częściej kieruje się do konkretnej grupy osób, nawet mniejszej.

PCh: Najpierw podkreślmy, że to nie są wydarzenia cykliczne. Nie możemy ich zaplanować na kilka miesięcy, czy na następne wakacje. Ma to charakter

MP: Takie działania powinny być bardzo długoterminowe. Niestety, przy obecnym stanie finansowania ciężko prowadzić coś przez rok, a co dopiero mówić o wychowywaniu sobie pokoleń.

PCh: Jak bardzo ważna jest potrzeba poznania się w realnym świecie świadczy historia z naszych warsztatów. Pewna pani bardzo chciała poznać osobę, które pisze do niej z Facebooka.

// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

MS: Łaźnia Nowa oferuje bezpłatne uczestnictwo w warsztatach. Jak jest wtedy z frekwencją?

MS: Ale znamy też historie z Facebooka, że w imprezie „weźmie udział” 150 osób, a przychodzi 15. Łatwo popełnić jakiś gest w sieci, trudniej przełożyć go na jakieś działanie. MP: To się nazywa slaktywizm, czyli leniwy aktywizm.

MS: 1. Nowohucki Festiwal Sztuki odniósł frekwencyjny sukces nie tylko na Facebooku, ale też w rzeczywistości. Jak go reklamowaliście? MK: Standardowo: plakaty, spoty, Radio Kraków, TVP Kraków, TVP Kultura, spoty na Rondzie Matecznym, wszystkie możliwe portale internetowe. MS: Jak sądzisz, co ściągnęło najwięcej ludzi? MK: Wstęp wolny. To jest najważniejsza informacja. I przyczyna jedna z przyczyn tego festiwalu. Żeby impreza odniosła sukces musi być wiele bodźców, które ściągną też osoby nie zainteresowane na co dzień sztuką. Na festiwalu były to np. koncerty. A dopiero poprzez te sposoby przyciągniemy osoby na targi, gdzie mogą sobie coś kupić. MS: Działamy na dwóch typach ludzi: tych, którzy są zainteresowani kulturą, i na tych, których do niej dopiero trzeba przyciągnąć. Ta druga grupa jest bardzo kosztogenna i czasogenna i docierać trzeba do nich na różnych obszarach. MK: W Nowej Hucie jest jeszcze jeden problem: ludzie zainteresowani sztuką się starzeją. A młodzież nie widzi tutaj żadnego programu dla siebie. KZ: Nie zgadzam się. Zauważamy duże zainteresowanie naszym programem wśród młodzieży w różnym wieku. MK: Jednak uważam, że wiele osób nie wie, że dzieją się tutaj fajne rzeczy i jeździ w poszukiwaniu rozrywki do centrum Krakowa.

MS: Zarzut ten dotyczy także instytucji: niektóre są dotowane w sposób ciągły, inne nie mają na to szans, lub ich dotacje maleją. KZ: Dotacje dla nas z roku na rok są coraz mniejsze. Zwykle starczało praktycznie tylko na opłaty administracyjne: prąd, gaz, pomieszczenia. A pieniądze na działalność artystyczną, merytoryczną musiały być wypracowane przez pracowników. W tym roku nie wystarcza nawet na opłaty administracyjne i sytuacja robi się dramatyczna. Podobne problemy mają inne Ośrodki Kultury. Niestety, coraz więcej zajęć, które były darmowe staje się odpłatnymi. A społeczeństwo nowohuckie nie jest jeszcze gotowe na to, żeby ponosić duże koszty na kulturę.

KZ: U nas działa się nieco inaczej. Wy, robiąc spektakl czekacie na wielu odbiorców. My mamy ten komfort, że możemy zrobić warsztaty dla kilku odbiorców. Jednak te kilka osób nie utrzyma ośrodka.

KZ: A na końcu przyszli do teatru. To jest takie wychowywanie sobie społeczeństwa.

MK: W NCK-u, gdy zwiększono koszt niektórych zajęć o niewielką kwotę ilość chętnych zmniejszyła się o połowę.

ograniczone. Jestem za tym, żeby była kultura elitarna, popularna i partycypacyjna. A może pytanie nie powinno sprowadzać się do tego, czy finansować kultury tylko czy finansować działania społeczne, takie jak służba zdrowia, szkolnictwo, oczyszczanie miasta. Niestety, w Polsce, w Krakowie i w Nowej Hucie jesteśmy zamknięci na kontakt z tymi, którzy mogliby finansować kulturę. Dotowanie ma swoje plusy i minusy. Często niedotowani artyści mają pretensje o uwarunkowanie przyznawania dotacji.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

projektowy i jest dotowane z różnych programów, a nie z podstawowego budżetu. A z frekwencją było różnie. W trakcie „Wakacji z Łaźniowcami” przenosiliśmy się z osiedla na osiedle i organizowaliśmy warsztaty. Trafiliśmy do odbiorców, którzy faktycznie potrzebowali tego, czyli np. nie wyjechali na wakacje. Mieliśmy wielu wolontariuszy, z którymi docieraliśmy do odbiorców z informacjami, z tą główną na czele, że wszystko jest za darmo, nie ma żadnych zobowiązań. Później w trakcie roku szkolnego te same dzieciaki mówiły, że nie przyjdą do nas, bo mają np. czynną świetlicę szkolną. Podobnie było z „Tymczasową strefą przetrwania”, która cieszyła się dużo mniejszym zainteresowaniem. Mimo bogatego programu i wolnego wstępu nie przyciągnęliśmy tylu ludzi, ilu byśmy chcieli. Chcąc dotrzeć do jak największej liczby odbiorców potrzebne są bilbordy, reklama w radiu, ale też coś jeszcze. To „coś” jest dla mnie trudne i nie rozgryzione. Uważam też, że działanie w terenie, „podwórkowe” powinno być przede wszystkim działaniem społecznym, bo wtedy kultura robi się funkcjonalna. Poprzez warsztaty chcemy, żeby ludzie się coraz bardziej rozwijali, wychodzili z domu, nawiązywali nowe kontakty.

MP: Kluczem może być tworzenie społeczności wokół instytucji. Ludzie czują się związani z instytucją, do której przychodzą. Często ludzie ci się nie znają. Może spróbować ze sobą poznać, np. przez Internet. Wtedy tworzy się społeczność, która jest rozwinięciem instytucji i ramionami promocji.

MP: A może jest sens w drodze naokoło, czyli przyciąganie Krakowa do Nowej Huty, a wtedy Nowa Huta poczuje zainteresowanie i sama będzie spędzać czas tutaj? KZ: Jesteś pewny, że chcesz ściągnąć cały Kraków tutaj? Niedawno Kraków poszedł na Kazimierz, tylko czy tamci mieszkańcy na pewno tego tam chcieli?

Zdjęcie: Marcin Kądziołka

Marta Kozłowska: Nowohuckie Targi Sztuki były w całości sfinansowane ze środków Nowohuckiego Centrum Kultury i Agencji Artystycznej GAP. Sfinansowali imprezę, która nie

przyniosła zysku w tym roku, ale ma na calu pozyskać partnerów i sponsorów do następnej edycji. I zaktywizować ludzi, żeby się zainteresowali sztuką. Artyści w tym roku wystawiali się za darmo, w przyszłym będą płacić, ale to nie jest w stanie sfinansować całej imprezy. Na promocję, zapłacenie muzykom, utrzymanie imprezy potrzebne są środki z zewnątrz.

Wtedy niestety zrezygnuje z kultury przez duże „K” i ograniczy ją do telewizora i tego, co ma za darmo w Internecie. Do tej pory prawie wszystko dawaliśmy im za darmo. A gdy będzie trzeba zapłacić to przyjdą?

///11

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

PCh: W Krakowie wszyscy są przyzwyczajeni, że wszędzie jest blisko. Więc jeśli ktoś jedzie to tej Huty, to traktuje to jako wyjazd na wyspę, z której później trzeba wrócić. Nie spotkałam się z czymś takim, żeby ktoś przyjechał do Łaźni kilka godzin wcześniej, żeby pozwiedzać.

MS: Czasami się zauważa, że instytucje nowohuckie ze sobą konkurują. Zupełnie niepotrzebnie. Nasza oferta jest bardzo różna.

MK: Na współpracy na pewno każdy by zyskał więcej, niż tylko pracując na własne „ja”. A gdzie jest „my”? KZ: Pewne kroki do wspólnych działań są już zauważalne. Jest „Zajrzyj do Huty”, są nasze wspólne działania z Łaźnią Nową. I raczej nie zdarzają się sytuacje, gdy dyrektorzy instytucji kategorycznie odmawiają współpracy. MP: A jak ta współpraca mogłaby wyglądać? Spotkanie dyrektorów? KZ: Przede wszystkim powinniśmy się poznać nawzajem. Ja np. nie wiem jak wygląda osoba zajmująca takie stanowisko, jak moje w NCK. MK: Powinno być porozumienie osób odpowiedzialnych za dany projekt. W innych miastach są wspólne projekty różnych instytucji. W Krakowie jest np. Krakers. Dlaczego nie jest włączona to Nowa Huta? Nasza dzielnica powinna włączać się w projekty krakowskie i realizować je w Nowej Hucie. Wtedy zainteresowani nie musieliby jechać do Krakowa. KZ: Bo trzeba tworzyć dobrą przestrzeń do życia przede wszystkim tutaj. Trzeba się zastanowić o jakiej grupie ludzi mówimy. Dzieci zawsze pójdą z rodzicami tam, gdzie jest najbliżej. Seniorzy podobnie. Największą luką i grupą, która pojedzie do Śródmieścia jest przedział wiekowy 17-30. Ta grupa odbija się od naszej promocji. MK: Ale np. na festiwalu były osoby w każdym przedziale, także w tym 17-30. Wielu z nich po raz pierwszy odwiedziło NCK czy Nową Hutę. I byli pozytywnie zaskoczeni. W Nowej Hucie trzeba stworzyć atrakcyjny pakiet dla młodych ludzi, żeby mogli spędzać tu czas. Jeśli ta kawiarnia będzie zamknięta, to muszą móc iść gdzieś indziej. Jadąc na Rynek mogą iść do jednej knajpy, jak im się nie spodoba – to do drugiej. Wszystko jest w jednym miejscu. Tutaj tego nie ma, więc musi być jaśniejsza informacja. KZ: Jeśli ktoś przyjdzie do nas na wystawę, dowiadywałby się, że za tydzień jest inna w NCK-u. W sobotę idziesz do teatru w Nowej Hucie, a w następną do Kina Sfinks. W ten sposób wychowamy sobie odbiorcę, który zacznie się interesować tym, co robimy. MS: Takie wyszukiwanie tropów między nami to też element tworzenia lokalnej społeczności. Rozmowa odbyła się 4 listopada w C-2 Cafe. Spisał: Tomasz Piwowarczyk

kultura

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


12///

///13

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Krwawa przeszłość urzędników

Jeden za wszystkich…

OD KILKU SEZONÓW SĄ NAJPOPULARNIEJSZYM DUETEM POLSKIEGO TEATRU. WYPRACOWALI WŁASNY STYL, KTÓRY JEST ŁATWO ROZPOZNAWALNY. ICH NAZWISKA BEZBŁĘDNIE ŁĄCZONE SĄ Z TEATREM POLITYCZNYM XXI WIEKU. MONIKA STRZĘPKA (REŻYSER) I PAWEŁ DEMIRSKI (DRAMATURG) OD LAT WSPÓLNIE PRACUJĄ NAD KOLEJNYMI PRZEDSTAWIENIAMI, KTÓRE ZDOBYWAJĄ RZESZE FANÓW (I RÓWNIE LICZNE TŁUMY PRZECIWNIKÓW). NA SCENIE PORUSZAJĄ WSPÓŁCZESNE PROBLEMY, TEMATY NAJBARDZIEJ AKTUALNE I DYSKUTOWANE W CAŁYM KRAJU. „W IMIĘ JAKUBA S.” TO WŁAŚNIE JEDNO Z TAKICH PRZEDSTAWIEŃ.

K

Zdjęcia: Bartosz Siedlik

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

„TRZEJ MUSZKIETEROWIE” TO NAJNOWSZA PRODUKCJA TEATRU ŁAŹNIA NOWA. NAJBLIŻSZE POKAZY BĘDZIE MOŻNA OGLĄDAĆ OD 14 DO 17 LISTOPADA. GIOVANNY CASTELLANOS – REŻYSER PRZEDSTAWIENIA – OPOWIADA O PRACY Z AKTORAMI Z TEATRU MONTOWNIA, PRZYJAŹNI MUSZKIETERÓW I PRZYGOTOWANIACH SPEKTAKLU. WIDZOWIE, KTÓRZY ZDĄŻYLI JUŻ ZOBACZYĆ „TRZECH MUSZKIETERÓW”, PODKREŚLAJĄ, ŻE JEST TO WYJĄTKOWO CIEPŁY I POZYTYWNY SPEKTAKL O PRZYJAŹNI. JAKA JEST PRZYJAŹŃ MUSZKIETERÓW?

///CZWARTEK, PIĄTEK ///SOBOTA, NIEDZIELA

Nie, absolutnie nie chcę! Dlatego że sami mieliśmy z tym kłopot. Zadawaliśmy sobie pytania, co to jest. Czy to jest bajka dla dorosłych? Co to ma być? To jest dziwna mieszanka teatru z  cyrkiem, z  komedią dell’arte. Ale nie jest ani jednym, ani drugim. To jest nowy twór. I niech tak zostanie.

//////////////////////////

W IMIĘ JAKUBA S.

CO SPRAWIŁO WAM NAJWIĘKSZY PROBLEM W PRACY NAD DUMASEM? Najtrudniejsze było znalezienie odpowiedniego języka. To się wydawało oczywiste, że muszkieterowie to Montownia – i że to skojarzenie już dużo załatwi. Okazało się, że  nie, że  sama historia była banałem.

Rozrywka

Tekst: Izabela Zawadzka

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

22-24.11.2013///19.00

///PIĄTEK, SOBOTA, NIEDZIELA

////////////////////////////////////////////////////////////

Zdjęcie: Bartłomiej Sowa

Z nimi nie jest łatwo pracować, dlatego że to rakiety. To są bardzo inteligentni aktorzy, którzy potrafią świetnie grać. Ale to jest bardzo hermetyczna ekipa, oni się znają jak łyse konie. Największym wyzwaniem jest to, żeby trafić do tej paczki. Nie od razu cię kupują. Trudne w tej współpracy jest też to, żeby zapanować nad sytuacją, bo oni mają lawinę pomysłów.

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Czasami sami się rozpędzają i trudno to  wszystko uporządkować. Nie jest to prosta zabawa.

Tekst: Izabela Zawadzka

TRZEJ MUSZ KIETE ROWIE 14-17.11.2013///19.00

TRZEBA PRZYZNAĆ, ŻE TRUDNO JEST SKLASYFIKOWAĆ TEN SPEKTAKL. CZY MOŻESZ GO JAKOŚ UMIEJSCOWIĆ?

Żeby spełnić swoje marzenie. Po pierwsze, chciałem zrobić wielką epopeję w  ramach teatru. Czyli wyreżyserować wielką klasykę, ale z  małymi zasobami teatralnymi. Bo oczywiście można robić „Muszkieterów” na  dużej scenie, za potężny budżet, ale mnie to  nie kręciło. Ja chciałem zrobić ogromną historię z małymi zasobami ludzkimi i  finansowymi. „Muszkieterowie” od dawna chodzili mi po głowie, a współpraca z całą paczką Montowni była dla mnie wyzwaniem, marzeniem i  celem. Wszystko się fajnie zgrało. W końcu – mogę też współpracować w  Łaźni Nowej z  Bartkiem Szydłowskim, z którym się znam od  wielu, wielu lat, a  nie miałem okazji znaleźć się z  jakimś projektem w Hucie. Ten spektakl jest spełnieniem moich trzech marzeń – jest Dumas, dokładnie „Trzej muszkieterowie”, jest Teatr Montownia i Teatr Łaźnia Nowa.

doprowadziła? Twórcy spektaklu przenoszą postulaty chłopów z 1846 roku i osadzają je we współczesnym środowisku urzędników, bankowców, pracowników korporacji. „W  imię Jakuba S.” wywołało ogromne emocje wśród widzów i  krytyków. Zostało docenione za reżyserię, scenografię i  genialną grę aktorską (występują m.in.: Krzysztof Dracz, Paweł Tomaszewski, Alona Szostak). O sukcesie spektaklu świadczy szereg nagród zdobytych na festiwalach teatralnych (m.in. na  Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje”, Festiwalu Sztuk Współczesnych „R@port” czy Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym „Kontakt”). Przedstawienie wraca na scenę Teatru Łaźnia Nowa 22, 23 i 24 listopada.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

DLACZEGO ZROBIŁEŚ AKURAT DUMASA?

Bezwzględna! To jest przyjaźń autentyczna, wynikająca ze wspólnych przygód i przeżyć. Muszkieterowie cały czas trzymają się razem, nie tylko wtedy, kiedy jest dobrze. Oni po  prostu mają za sobą batalie, tarapaty, kłopoty, dobre i złe sytuacje. Zresztą tak jest też z Montownią. Poznali się, będąc jeszcze uczniami. Teraz, chociaż są  znanymi ludźmi i  nie brakuje im propozycji pracy, dalej robią swoje i są razem.

JAK SIĘ WSPÓŁPRACUJE Z AKTORAMI TEATRU MONTOWNIA?

Trzeba było bardzo dużo dobudować dookoła. Chcieliśmy czegoś więcej niż samej historii muszkieterów. Ten spektakl jest trochę zabawą teatrem. Nie byliśmy pewni, czy ludzie to kupią, czy to będzie trafne. Ale myślę, że się sprawdziło.

oprodukcja warszawskiego Teatru Dramatycznego i krakowskiej Łaźni Nowej jest propozycją nowego spojrzenia na  naszą tożsamość narodową. Strzępka i  Demirski zrywają z  tradycyjnym poglądem głoszącym, że  pochodzimy z  wiejskich szlacheckich domów. My, Polacy, jesteśmy potomkami Jakuba Szeli – rewolucjonisty, rebelianta, przywódcy oddziałów chłopskich w  czasie rzezi galicyjskiej, mordercy szlachty. Bohaterowie spektaklu to  współcześni trzydziesto- i  czterdziestolatkowie, kolejne pokolenie po  Szeli. Urodzeni sto lat po  rabacji galicyjskiej, która wraca do  nich jak wyrzut sumienia, zadają pytania o  to, kim są  i  skąd się wywodzą. Czy możemy bez wstydu przyznać, że  to  dzięki zniesieniu pańszczyzny staliśmy się Europejczykami? I czy uznamy słuszność rabacji, która do tego

KASA BILETOWA CZYNNA: PONIEDZIAŁEK: KASA NIECZYNNA WTOREK: 8.30-15.30 ŚRODA: 12.00-19.00 CZWARTEK: 12.00-19.00 PIĄTEK: 12.00-19.00 W SOBOTY I NIEDZIELE NA 3 GODZ. PRZED SPEKTAKLEM REZERWACJA@LAZNIANOWA.PL ///////////////////////////////////////

WWW.LAZNIANOWA.PL

teatr

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


14///

///15

Boska Komedia tuż tuż!

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

nią obrazami. Odczarować lynchowskiego demona spróbuje Radek Rychcik w inspirowanym motywami „Miasteczka Twin Peaks Diable”, zaś Paweł Passini w  spektaklu „Morrison/Śmiercisyn” zaprezentuje nam swoją interpretację losów wyklętego poety ery rock and rolla. Fascynacja karierą gwiazd rocka wraz z  jej konsekwencjami jest także tematem wrocławskiego przedstawienia Moniki Strzępki i  Pawła Demirskiego „Courtney Love”, w którym usłana heroiną era grunge’u zostaje zestawiona z raczkującym polskim show-biznesem lat 90. Podobnie jak podczas zeszłorocznej edycji, tegoroczne spektakle konkursowe zmagają się z  tematami religijności i  mistycyzmu. Dialog z  polską obrzędowością uwikłaną w katolicki dyskurs podejmuje Marcin Liber w kontrowersyjnym i bardzo mocnym „Na Boga!”. Metafizyczny niepokój związany ze śmiercią staje się także głównym tematem „Nietoperza” Kornéla Mundruczó. Reżyser w  bardzo przenikliwy sposób dotyka tematu eutanazji oraz kwestii moralnych dotyczących wolności wyboru i tego, kto może sprawować władzę nad ludzkim życiem. W  Konkursie Polskim nie mogło także zabraknąć najnowszej produkcji Krzysztofa Warlikowskiego, inspirowanego głośnym i obyczajowo odważnym oska Komedia to  subiektywny przegląd przed- „INFERNO stanowi rdzeń festiwalu, a głównym celem filmem „Shortbus” Kabaretu Warszawskiego. Ponadstawień nowego, polskiego teatru. Festiwal daje sekcji jest pokazanie różnorodności polskiej sceny te- to w  INFERNO zobaczymy niezwykle wysmakowawidzom szansę zobaczenia w ciągu jednego tygo- atralnej oraz zapoznanie publiczności z najnowszymi ną plastyczną wizję Agaty Dudy-Gracz w  spektaklu dnia najciekawszych sztuk sezonu, z teatrów z całego trendami inscenizacyjnymi oraz eksperymentami „Ja, Piotr Rivière, skorom już zaszlachtował swoją kraju. Dla twórców jest to  okazja do  rozmów i  pro- podejmowanymi przez reżyserów” – zachęca Bar- matkę, swojego ojca, siostry swoje, brata swojego mocji swojej twórczości przed krytykami i producen- tosz Szydłowski, Dyrektor Artystyczny Boskiej Ko- i  wszystkich sąsiadów swoich…”, eksperymentalny tami zza granicy. Festiwal organizowany jest przez medii, który w tym roku wybrał spektakle do części performans Michała Zadary „Chopin bez fortepianu”, „Do  Damaszku” Jana Klaty oraz „Carycę Katarzynę” Łaźnię Nową oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe. konkursowej. Wiktora Rubina. Najbardziej emocjonującą częścią Festiwalu jest konkurs INFERNO, w którym zaprezentowanych zozas na  zaprezentowanie tegorocznych konstanie 12 najszerzej dyskutowanych spektakli ostatkursowych przedstawień. Z  niełatwą i  gęstą niego sezonu. Laureaci zostaną wyłonieni przez mięod  znaczeń twórczością austriackiej noblistki, dzynarodowe jury, a główna nagroda w wysokości 50 Elfriede Jelinek zmierzyły się dwie reżyserki: Maja tys. złotych, ufundowana przez prezydenta Krakowa, Kleczewska („Podróż zimowa”) i  Ewelina MarciJacka Majchrowskiego zasili budżet teatru będącego niak („Amatorki”). Fakt, iż polscy reżyserzy sięgają producentem zwycięskiego spektaklu. Nagrody indy- po „niesceniczną” twórczość Jelinek świadczy o ewowidualne dla twórców ufundował Minister Kultury lucji teatralnego języka, który w coraz bardziej wyrai Dziedzictwa Narodowego, Bogdan Zdrojewski. finowany sposób zmaga się z najeżonymi od metafor W  tegorocznym konkursie zobaczymy przed- tekstami badającymi granice ludzkiego upodlenia stawienia wyprodukowane przez teatry w: Gdańsku, i  zła, jakie sobie nawzajem wyrządzamy. Kolejnym Opolu, Wałbrzychu, Szczecinie, Wrocławiu, Kielcach, tematem powtarzającym się w  konkursowej selekWarszawie, Bydgoszczy i Krakowie. cji jest popkultura wraz z  reprodukowanymi przez onkursowi będą towarzyszyć inne wydarzenia / / / / / / / / / //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// teatralne: prapremiera sztuki Mateusza Pakuły „Smutki Tropików” w  reżyserii Pawła Świątka; showcase krakowskich przedstawień (PURGATORIO): „Piccolo coro dell’Europa” Igi Gańczarczyk z Teatru Łaźnia Nowa, „Macabra Dolorosa” Pawła Szarka z Teatru Nowego, „Postrzał” Dariusza Starczewskiego będący produkcją offowej Sceny „Pokój” oraz „Zabójca” z Teatru Ludowego oraz wybrane produkcje z Państwowych Wyższych Szkół Teatralnych (festiwalowe PARADISO): „Pływalnia” pod opieką pedagogiczną Krystiana Lupy, „Niech no tylko zakwitną jabłonie”, spektakl muzyczny na  podstawie tekstów Agnieszki Osieckiej w  reżyserii Wojciecha Kościelniaka, „Koło kwintowe” Aleksandry Popławskiej i  wrocławskie „Love & Information” Moniki Strzępki.

7 LISTOPADA, NA KONFERENCJI PRASOWEJ, ZOSTAŁY OGŁOSZONE WSZYSTKIE TYTUŁY TEGOROCZNEGO FESTIWALU BOSKA KOMEDIA. MOŻNA WIĘC JUŻ KUPOWAĆ BILETY I KARNETY NA FESTIWAL, KTÓRY W TYM ROKU ODBĘDZIE SIĘ OD 8 DO 15 GRUDNIA.

B

C

Emocje konkursowe zatem przed nami, a ogłoszenie wyników Konkursu INFERNO nastąpi w nocy z 14 na 15 grudnia.

LODOŁAMACZ///BEZPŁATNY DWUTYGODNIK NOWEJ HUTY

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Setne urodziny artysty!

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

N

iezwykłe wydarzenie szykuje się w Galerii Centrum Nowohuckiego Centrum Kultury. 29 listopada odbędzie się tam wernisaż wystawy rzeźby i  malarstwa Paulina Wojtyny, połączony z  jego setnymi urodzinami. Wystawa potrwa do  27 grudnia. Więcej o artyście napiszemy już niebawem w Lodołamaczu, a już teraz zapraszamy na wystawę!

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Zdjęcie: Marcin Kądziołka

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

Młodzi muszkieterowie

AZS

AWF Kraków szuka następców nowohuckiego olimpijczyka Radosława Zawrotniaka. Zajęcia dla pretendentów na medalistów olimpijskich w szermierce odbywają

się we wtorki i czwartki na Akademii Wychowania Fizycznego przy ulicy Jana Pawła II. Wszelkie informacje uzyskać można pod numerem telefonu 502 042 081.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Więcej o festiwalu:

www.boskakomedia.pl

Grafika: Łukasz Lenda

K

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

LODOŁAMACZ, bezpłatny dwutygodnik Nowej Huty. Nakład: 10 tysięcy egzemplarzy. Redaktor Naczelna: Matylda Stanowska. Redaktor prowadzący: Tomasz Piwowarczyk. Stała współpraca: Sonia Kozińska, Eliza Kubiak, Weronika Kupiszewska, Katarzyna Kąkolewska, Filip Michno, Anna Lepszy, Anna Piwowarczyk, Marzena Rogozik, Anna Szałaj, Anna Szczygieł, Joanna Urbaniec, Jarosław Tochowicz, Małgorzata Wąsik, Małgorzata Wierzchowska, Jacek Paweł Dargiewicz, Marcin Kądziołka, Jakub Kusy, Łukasz Lenda, Tomasz Bohajedyn. Korekta: Wojciech Lulek. Projekt graficzny i łamanie: Creator.pl

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Adres redakcji: Teatr Łaźnia Nowa, osiedle Szkolne 25, tel. 12 425 03 20 w. 41, 42; tel. kom. 500 641 948; redakcja@lodolamacz.pl; Lista dystrybucji: www.facebook.com/ Lodolamacz.PismoLudziWalczacych. Reklama: Barbara Hoffmann, tel. 12 680 23 41; Wydawca: Teatr Łaźnia Nowa. Druk: Polskapresse.

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Festiwal

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Nie zwracamy materiałów niezamówionych. Nie uzasadniamy powodów niepublikowania tekstów. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za treść zamieszczanych ogłoszeń. Poglądy i opinie przedstawiane w publikowanych artykułach i opiniach czytelników niekoniecznie są zgodne z poglądami wydawcy i redakcji. Reprodukowanie bez zgody wydawcy jakichkolwiek materiałów zawartych w czasopiśmie Lodołamacz jest niedozwolone.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

redakcja

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


16///

LODOŁAMACZ///NR 43 [44] / 11–24 LISTOPADA 2013

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Kto mieczem wojuje? TO NAJSTARSZA JAPOŃSKA SZKOŁA WALKI BRONIĄ BIAŁĄ. JEJ POCZĄTKI SIĘGAJĄ XV WIEKU. SWEGO CZASU ZAKŁADANO SZKÓŁKI BOKSERSKIE, ŻEBY ODCIĄGNĄĆ MŁODZIEŻ OD ULICZNYCH BIJATYK – PO MORDERCZYM TRENINGU NA SALCE I WYŁADOWANIU AGRESJI MAŁO KTO MIAŁ SIŁĘ I CHĘCI WOJOWAĆ JESZCZE NA OSIEDLU. MOŻE SPRAWDZI SIĘ TO TERAZ TAKŻE W KRAKOWIE? TRENINGI ODBYWAJĄ SIĘ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 156 PRZY ULICY CENTRALNEJ 39. WIĘCEJ INFORMACJI O SZKOLE ZNAJDUJE SIĘ NA STRONIE WWW.KATORISHINTORYU.PL.

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcia: Joanna Urbaniec

KATORI SHINTO RYU

Lodolamacz 043 [44]  
Lodolamacz 043 [44]  
Advertisement