Issuu on Google+

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

nr 38 [39] / 2–15 września 2013

bezpłatny dwutygodnik nowej huty

Do widzenia, Panie Sławomirze

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Ewangelizacja przedszkolaków

/// strona 7

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Mogilskie zakamarki /// strona 12

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Okno na życie /// strona 14

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcie: Paweł Piotrowski, Wydawnictwo Literackie

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


2///

///3

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

AMATORSKI CHÓR

łać w  taki właśnie sposób. Przy zakładaniu chóru od  razu wprowadziliśmy ramy wiekowe – skoro zdecydowałem się już na działalność chóru, chciałem tym samym, aby miał on odpowiedni poziom muzyczny. Ograniczenie wieku dawało taką gwarancję, ale tym samym było ciężej skompletować grupę chórzystów. Na  pierwszym spotkaniu, po  kilku niedzielach ogłoszeń o  organizacji chóru, pojawiło się sześć osób, w tym dwie osoby z ogłoszenia oraz ja i trójka moich znajomych.

być kwestią indywidualną – ale my jako chór staramy się trzymać takich ogólnie przyjętych zasad. Tym bardziej że  nie jesteśmy w  większości zawodowcami, jesteśmy przecież chórem amatorskim.

Całe szczęście, z czasem ramy wiekowe przestały wpływać na ilość chętnych do śpiewania.

Nasze śpiewanie ma wymiar amatorski w  dobrym tego słowa znaczeniu. Mamy strasznie złe pojęcie amatorstwa w  naszym kraju, bo  kojarzy się ono z  amatorszczyzną. Staram się przełamać ten stereotyp i  zawsze się śmieję, że  jesteśmy chórem amatorskim z  zacięciem profesjonalnym. Słowo „amator” pochodzi od  łacińskiego słowa amo, amare, które oznacza „kochać” – mamy w  chórze też zawodowców, po  Akademii Muzycznej, ale wszyscy przychodzą tutaj jako amatorzy, bo  kochają śpiewać. Bo amator to tak naprawdę ten, który kocha to, co robi.

Dokładnie. W  chwili obecnej mamy mniej więcej 40-50 chórzystów. Najmłodsza chórzystka ma 14 lat, najstarsza w tym roku osiąga tak zwany wiek emerytalny. Naprawdę nie da się ukryć, że aparat głosowy podlega takim samym prawom zużycia jak inne narządy człowieka. W  pewnym wieku po prostu nie da się już z niego wiele wyciągnąć, szczególnie jeżeli ktoś nie szkolił głosu i nie używał go zawodowo. To jest tak jak ze sportem, chociaż oczywiście wszystko może

Ale chyba tylko dlatego że większość śpiewa w chórze po prostu hobbystycznie? Bo słuchając śpiewu, można się przekonać, że bynajmniej nie jest to amatorskie wykonanie.

Jak często odbywają próby chóru? To zależy od ilości występów?

Ale chór chyba podejmowania trudnych wyzwań się nie boi? Chór ma dwa tory swojej działalno- Bo jak inaczej wytłumaczyć ści – są to koncerty i oprawa muzycz- fakt, że zdecydował się Pan, wraz na uroczystości religijnych. Takich z chórzystami i orkiestrą, dać występów jest od 25 do 35 w sezonie. koncert na Babiej Górze?

Swój sezon chór rozpoczyna w  połowie sierpnia, przy okazji Odpustu Św.  Bartłomieja w  Mogile. Staramy się śpiewać w  każdą niedzielę na  mszy o  godzinie 18, a  oprócz tego, w  zależności od  planu, dajemy koncerty w  naszej Bazylice. Jesteśmy zapraszani także w inne miejsca. Próby chóru mają miejsce w  każdą niedzielę o  godzinie 19. To  jest stały termin i  stała godzina naszej próby. Wtedy mogą również przyjść chętni do  powiększenia naszego składu. Jeżeli mamy zaplanowane koncerty, oczywiście musimy mieć dodatkowe próby przed każdym z  nich. W  zależności od  liczby występów próby są planowane w czasie tuż przed nimi. Niekiedy mamy też występy z  orkiestrą, wtedy musimy się zgrać czasowo z ponad pięćdziesięcioosobową grupą muzyków, co przy ilości naszych chórzystów też nie należy do  najłatwiejszych zadań.

Pomysł na nietypowe powitanie nowego sezonu pojawił się w zeszłym roku. Zebraliśmy się całym chórem i  orkiestrą – wraz ze znajomymi było to około stu osób – i  weszliśmy na  Babią Górę z  całym potrzebnym ekwipunkiem. Były instrumenty, pulpity na  nuty, krzesła – bo  przecież orkiestra musi siedzieć. Na  samym szczycie ustawiliśmy namiot – przebieralnię, gdzie można się było przebrać w  galowe stroje. I daliśmy koncert. Weszliśmy na szczyt gdzieś około godziny 11, zbudowaliśmy ołtarz, bo  o  12 odbyła się msza święta, potem był koncert – i  wróciliśmy do  domu. Schodząc z  Babiej Góry, natrafialiśmy na zdumione miny turystów, co  naprawdę było zabawne i  przeurocze. W  tym roku 1 września planujemy wejść na  Turbacz. Na  pewno damy radę! Tekst: Anna Piwowarczyk Zdjęcia: Joanna Urbaniec

Z PROFESJONALNYM ZACIĘCIEM

//// // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

„Amatorstwo pochodzi od łacińskiego słowa amo, amare, czyli kochać. Do naszego chóru przychodzą amatorzy, czyli ci, którzy po prostu kochają śpiewać”. O swej pasji opowiada Stanisław Kowalczyk, organista w Bazylice oo. Cystersów w Mogile, dyrygentem Chóru Bazyliki.

muzyka

Od 22 lat jest Pan organistą w Bazylice oo. Cystersów w Mogile. Pomysł na założenie chóru powstał na początku Pańskiej pracy zawodowej czy pojawił się dopiero z czasem?

Od  zawsze byłem przesiąknięty ideą wspólnego śpiewu. Pochodzę z  gór, więc wszelkiego rodzaju imprezy rodzinne czy święta były uświetniane muzyką i śpiewem. Z czasem odkryłem także swoje zamiłowanie do  chórów. Od początku pracy w Mogile byłem namawiany do stworzenia chóru, choć ja sam sceptycznie podchodziłem do tego pomysłu. Zacząłem pracę, byłem na studiach i bałem się, że nie pogodzę ze sobą wszystkich zajęć. Dopiero cztery lata po  podjęciu pracy w  Bazylice zdecydowałem się na założenie chóru.

Nietrudno więc obliczyć, że chór istnieje już 18 lat. Początki były trudne?

Kiedy się zaczyna od  zera, nigdy nie jest tak, że  nagle przychodzą tłumy – i  tym sposobem powstaje chór, tym bardziej że  w  naszej rzeczywistości dochodzi czasem do  pewnego rodzaju paradoksu. Ludzie młodzi, którzy mogliby śpiewać, bo  mają młode i silne głosy, nie mają na to po prostu czasu: pracują, zakładają rodziny, ciągle dokądś gonią. Najbardziej chętne do  śpiewania w  chórze są  osoby na  emeryturze, a  one, niestety, nie mają już odpowiednich warunków głosowych. I  to  jest taka kwadratura koła. Miałem okazję obserwować chóry zagraniczne i  tam funkcjonuje to inaczej, dlatego my staramy się dzia-

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

pasje

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


4///

///5

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Niech powróci fiesta

S

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

K

P

Poznajmy safari

lub Poznaj Świat zaprasza na spotkanie z  Marią Baczyńską-Kolasą. Tematem opowieści podróżniczki będzie Afryka Wschodnia: safari w Tanzanii i Kenii, wyspa Zanzibar oraz plemię Masajów. Największe wschodnioafrykańskie kraje słyną z niezwykłych Parków Narodowych, jak np. Tsavo West lub Serengeti. Zamieszkują je populacje najsłynniejszych dzikich zwierząt: lwów, nosorożców, lampartów, żyraf, słoni, zebr i  anty-

lop. Masajowie to typowy afrykański lud, wierny tradycyjnemu stylowi życia. Dzika przyroda i rozległe horyzonty kontrastują ze znaną nam rzeczywistością XXI wieku. — Jeśli na  świecie gdzieś był raj, to  na  pewno był tylko tam – streszcza wrażenia z  wyjazdu podróżniczka. Spotkanie odbędzie się 5 września o godzinie 18 w sali kameralnej Nowohuckiego Centrum Kultury. (TP)

Podwodny kalendarz

amiętacie Roberta Kaczmarczyka – nowohuckiego fotografa głębinowego? Dowiedzieliśmy się, że  płetwonurek robi zdjęcia nie tylko rafom koralowym i  dziwacznym stworzeniom, żyjącym setki metrów pod wodą. Niedawno zaangażował się w  akcję na rzecz dzieci z Domu Dziecka w Paw-

likowicach. W podwodnej sesji zdjęciowej brali udział podopieczni placówki. Zdjęcia robione na basenie w Wieliczce zostaną wykorzystane w  kalendarzu, z którego dochód zostanie przeznaczony na rzecz Domu Dziecka. Jest w tym głębszy sens! Zdjęcia: Anna Szałaj

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Pierwszy zlot bullowatych!

W

Impreza połączona będzie ze zbiórłaściciele i  miłośnicy psów bojowych doczekali się swojego święta! ką dla psów ze  schroniska (karmy, 7 września w  Parku Jordana odbędzie smyczy, zabawek), sesją zdjęciową, poradami dla hodowców, których udzieli się I Krakowski Zlot Bullowatych. — Chcemy pokazać, że  wbrew weterynarz. Do  kupienia będą także wszelkim stereotypom to wspaniałe psy „bullowate pamiątki”. Uwaga: każdy pies – mówi Paulina Kasprzyk, jedna z  orga- musi być na smyczy i w kagańcu. Zbiórnizatorek. — A nawet te wzięte ze schro- ka o godzinie 14 przy wejściu do parku niska mogą być wspaniałymi towarzy- od strony Alei 3 maja. szami życia – dodaje nowohucianka. (TP) / / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Zdjęcie: Anna Lepszy-Wierzchowska / / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Swoboda dla piesków

D

obra wiadomość dla właścicieli czworonogów z  Nowej Huty. Do  końca listopada powstać ma nowy wybieg dla psów w  okolicach ulicy Tomickiego. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i  Transportu rozstrzygnął przetarg na  budowę wybiegów w  Nowej Hucie oraz na Krowodrzy. Do  tej pory w  naszej dzielnicy zlokalizowany był jeden wybieg dla psów – na osiedlu Dywizjonu 303. Nie spełniał

on  jednak oczekiwań ani właścicieli psów, ani innych mieszkańców, głównie ze  względu na  brak szczelności (niezamykana furtka) i kamienie. Jak zapewnia ZIKiT – mimo inwestycji w  okolicach NCK-u dotychczas funkcjonujący wybieg będzie nadal modernizowany. Powiedzmy, że w XIV i XVIII dzielnicy sprawa będzie załatwiona. A co z pieskami z pozostałych dzielnic? (Sz)czekają na więcej! (TP)

aktualności

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

ympatyków historii, podróżowania oraz społecznych opiekunów zabytków Ośrodek Kultury im. Norwida (os. Górali 5) zaprasza 12 września o  godzinie 17 na  otwarte spotkanie z  nowohucką dziennikarką, autorką reporterskiej książki poświęconej hiszpańskim fiestom – Katarzyną Kobylarczyk Kułakowską. „Pył z  landrynek. Hiszpańskie fiesty” to opowieść o kraju, gdzie wieje tramontana, szatański wiatr z  opowiadania Márqueza, gdzie ludzie dla zabawy podpalają styropianowe figury większe

od domów, a w święta obrzucają się cukierkami, błotem, zdechłymi szczurami i rzepą. To relacja z miejsc, gdzie w Wielki Piątek bije się w  bębny, aż  krwawią dłonie, a czarownice odpędza się ciepłą wódką. To także zbiór historii o bandytach, rzeźnikach, królach i  tancerkach z  zapomnianych miasteczek Kastylii – La Manchy, Andaluzji, Estremadury i  Katalonii. Książka jest owocem trzech lat życia i podróży po Hiszpanii, a przede wszystkim pogoni za iberyjskimi fiestami autorki-reporterki Katarzyny Kobylarczyk-Kułakowskiej.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Kinowe melodie. Dlaczego nie?! M

uzyka filmowa zdominuje 36. edy- Tomasz Chmiel. W  trakcie koncertu cję imprezy z  cyklu „Nowa Huta. usłyszymy melodie z  takich hitów duDlaczego nie?!”. Plenerowy koncert od- żego ekranu, jak: „Ojciec chrzestny”, będzie się 7 września w Alei Róż. Począ- „Piraci z  Karaibów”, „Władca Pierścieni”, „Wyprawa do raju”, „Upiór w opetek o godzinie 18. W trakcie koncertu zaprezentowa- rze” oraz „Noce i dnie”. Organizatorami imprezy są: Pone zostaną utwory autorstwa polskich i  zagranicznych kompozytorów mu- rozumienie Dzielnic Nowohuckich, zyki filmowej i  musicalowej, np. Van- Stowarzyszenie Przyjaciół Nowej Huty gelisa, Nino Rota, Andrew Lloyd Web- i Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta. ber, Howard Shore, Henryka Wars czy Jak zwykle imprezie towarzyszyć bęWojciecha Kilara. Wydarzenie popro- dzie kwesta na  rzecz Hospicjum im. wadzi Lidia Jazgar, a dyrygować będzie św. Łazarza w Krakowie. Wstęp wolny. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Seniorzy za granicę

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Kawa pobudzi Hutnika?

S

pore zmiany zaszły w  Hutniku Nowa Huta podczas letniej przerwy. Klub opuściło kilku piłkarzy (m.in. kapitan Michał Nawrot), jest za to  parę nowych twarzy w  zespole. Roszady nastąpiły również w  zarządzie stowarzyszenia. Decyzją Walnego Zgromadzenia organ zarządzający został powiększony do  dziewięciu osób. Nowymi członkami zarządu są: Daniel Urbaniec, Mariusz Ura, Bartosz Margasiński i  Maciej Kawa. Ostatniego z nich wybrano prezesem Hutnika. Oddajmy mu głos.

Gratulujemy objęcia stanowiska prezesa Hutnika. Jest to klub zym jest Chanoyu? Które afrykań- wego Afryki, Azji, Australii i  Oceanii, z bogatą historią, ale też skie państwo ma aż trzy stolice? Kto Ameryki Północnej i Południowej. ze sporymi problemami Projekt Seniorzy bez granic rezamieszkuje trzcinowe wyspy Uros? w teraźniejszości. Odpowiedzi na te i inne pytania znajdą alizowany będzie od  października Jakie zadania są priorytetem seniorzy, którzy wspólnie ze  Stowarzy- do  grudnia 2013 r. poprzez organizana najbliższy okres?

C

szeniem Przyjaciół Nowej Huty wyruszą w  niezwykłą podróż po  kontynentach, w ramach projektu Seniorzy bez granic. Nie tylko młodzi ludzie są ciekawi świata, odmienności kultur i  tradycji innych krajów, ich obrzędów, zwyczajów, kulinariów, kolorów i  brzmień. Dlatego organizatorzy Nowohuckiej Akademii Seniora: Stowarzyszenie Przyjaciół Nowej Huty i  Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta przygotowali dla osób powyżej 60 roku życia projekt, który nie tylko ma na celu aktywizację i integrację seniorów, zapobieganie ich wykluczeniu społecznemu, zagospodarowanie czasu wolnego, lecz również przybliżenie im dziedzictwa kulturo-

cję atrakcyjnych zajęć edukacyjnych i  artystycznych. Na  cykl Spotkań z  kulturami świata składać się będą wykłady podróżników, wieczory kulturowe, wizyty w  instytucjach kultury, warsztaty biżuterii, kaligrafii japońskiej i tańca. Seniorzy będą mogli także uczestniczyć w  dwóch kursach rozwijających ich umiejętności artystyczne. W  ramach cyklu Granice wyobraźni odbędzie się bowiem kurs rękodzieła oraz rysunku. Informacje i  zapisy od  2 września br. w  biurze Nowohuckiej Akademii Seniora (os. Centrum A  6a), tel. 12 644 68 10 wew. 26. Szczegóły na www.przyjacielenowejhuty.pl.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Słoneczna hala

T

o  kolejny krok w  wyboistej drodze do  rozwoju infrastruktury sportowej Nowej Huty. W  poniedziałkowe południe 2 września nastąpi otwarcie hali sportowej ZSOI nr 5 na  osiedlu Słonecznym 12. W  ramach uroczysto-

ści zmierzą się drużyny siatkarzy Hutnika i  krakowskiej Politechniki (początek o  godzinie 12.30). Sala posiada trybuny na 150 widzów, zaplecze sanitarne i  szatnie. Budowę sfinansowano z budżetu Miasta Krakowa.

Zdjęcie: Marcin Kądziołka

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

Na  początek chcemy uporządkować sytuację na  własnym podwórku. Zamierzamy załagodzić konflikt z  naszym sąsiadem z Suchych Stawów, czyli Siemachą. Tereny są  tak duże, że  oba stowarzyszenia mogą tu  spokojnie funkcjonować i ze sobą współpracować. Waśnie nikomu nie wyjdą na  dobre, a współpraca przyniesie korzyści.

Hutnikowi potrzebne są boiska do trenowania – sezon ligowy rozpoczął się na dobre. Jakie cele zarząd postawił przed drużyną?

Musimy zająć miejsce w  pierwszej piątce. Mimo ubytków trener Paszkiewicz skompletował ciekawy zespół. Wzmocnili nas bardzo dobrzy zawodnicy, tacy jak Nwachukwu, Ochman czy Pishchevskyi. Jest na co popatrzeć, więc liczymy na  lepszą frekwencję na stadionie niż w poprzednim sezonie. Choć cały czas szukamy firm, które nas wesprą, to  kibic nadal pozostaje najważniejszym sponsorem klubu.

Hutnik to nie tylko pierwsza drużyna, ale i sekcje juniorów i trampkarzy. Mimo że generuje to kolejne koszty, bez tego zaplecza nie można poważnie myśleć o przyszłości. Staramy się pozyskiwać osobnych sponsorów dla drużyn młodzieżowych, żeby odciążyć główny budżet. Ważne jest każde wsparcie – nawet rzędu kilkudziesięciu złotych miesięcznie czy wykupienie biletu na  mecz. Tylko tak odbudujemy Hutnika. Liczymy, że  nowohucianie dołożą do tego cegiełkę. (TP)

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Przystanek Mistrzejowice

W

 sobotę 21 września w Parku Tysiąclecia odbędzie się spotkanie fanów muzyki. Na  imprezę zaprasza Rada Dzielnicy XV i Młodzieżowy Dom Kultury im. Andrzeja Bursy. Zgłoszenia zespołów przyjmowane są do 7 września. Organizatorzy mają na  celu skonfrontować twórczość młodych artystów będących u  progu kariery. Warunkiem uczestnictwa w  konfrontacjach jest ukończenie 16 lat oraz zaprezentowanie co  najmniej jednego utworu własnego. Dopuszczalne są wszystkie style i nurty poza muzyką klasyczną i folklorem. Kar-

ty zgłoszeniowe (do pobrania na stronie www.dzielnica15.krakow.pl) wysyłać należy na  adres mdk@mdk.krakow.pl. W  konkursie przewidziano nagrody: 1000 zł od organizatorów i 500 zł za wyróżnienie publiczności. Wszelkie informacje uzyskać można u organizatorów: Karoliny Nęgi (pod numerem telefonu 507 740 441) oraz Klaudyny Schubert (660 118 289). W przypadku załamania pogody „Przystanek Mistrzejowice” odbędzie się w sali Teatru Scena „i” w MDK im. A. Bursy na osiedlu Tysiąclecia 15. (TP)

aktualności

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


6///

///7

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Chleb nadzieją dla hospicjum

Msza św. z udziałem przedszkolaków to autorski projekt zakonników z opactwa Cystersów w krakowskiej Mogile. Msze odbywają się w drewnianym kościele pw. św. Bartłomieja Apostoła przy ul. Klasztornej 11 w niedziele (od września do końca czerwca) o godzinie 10:15. O tym, w jaki sposób dzieci mogą zaskoczyć teologów, rozmawiamy z o. Maciejem Majdakiem OCist. Od kiedy Ojciec prowadzi msze dla przedszkolaków? Od 2010 roku. A w mszach uczestniczę od października 2007 roku. Teraz zaczynamy kolejny, nowy sezon – msza święta dla przedszkolaków odprawiana jest w  trakcie trwania roku szkolnego. To  nie jest msza, którą ja rozpocząłem – ma ona o wiele dłuższą historię. Jej prowadzenie przejąłem po  o. Cyprianie Świerczyńskim OCist.

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

O innych mówi: święci ludzie, ale jest zbyt skromna, żeby przyznać, że sama zasługuje na to miano. Pani Helena Ciurka, która piecze chleb dla Hospicjum im. św. Łazarza, swoich działań nie wynosi do rangi cudów – pomaga, bo tak dyktuje jej serce. Jest jak szara eminencja wśród dobroczyńców: nie pokazuje swojej twarzy w mediach, nie żąda sławy, a robi więcej niż niejeden celebryta oddający coś na aukcję charytatywną dla zwiększenia popularności. — Chlebki piekę od lat 70. Zgłosiłam się wówczas do  Synodalnego Zespołu Studyjnego utworzonego w czasie budowy kościoła „Arka Pana”. Dzięki temu miałam możliwość nawiązania kontaktu z  różnymi grupami z  Europy, uczestniczyłam w  spotkaniach ekumenicznych i  zawsze obecnych na  nich gości witaliśmy i częstowaliśmy chlebem. Po jednym ze spotkań pomyślałam, że przecież nie trzeba go kupować, bo można ten chleb upiec i będzie jeszcze smaczniejszy, inny niż ten w piekarni. Od tego czasu przez 40 lat piekę ten chlebek i pamiętam wiele wzruszających sytuacji z nim związanych. Czasami nie mieliśmy dla gości nic tylko ten chleb – i on wystarczał. Otwierał ludziom serca – mówi pani Helena. Chleb pieczony przez panią Helenę podbija serca ludzi na  całym świecie. Halina Bortnowska z  Synodalnego Zespołu Studyjnego zabrała ten chleb również na  kongres eucharystyczny do  Australii. Poczęstowała nim gości, a obecni wśród nich Polacy wzruszyli się do  łez. W  zamian za chlebek pani Helena otrzymała pamiątkową srebrną łyżeczkę i obraz Ostatniej Wieczerzy. W 2000 roku chleb wysłała błogosławionemu dziś Janowi Pawłowi II i  otrzymała z Watykanu serdeczne podziękowania. — Mam swoją recepturę, według której wypiekam ten chlebek od lat. Nie ma w nim żadnej chemii, za to ma dużą wartość zdrowotną. By chleb się udał, najważniejsza jest mąka, do tego kostka drożdży, soli

z serca

tak ze 3 razy w palce, ok. litr wody. Ciasto trzeba dość szybko zarabiać i  powinno być dużo wolniejsze niż na makaron. Potem dowolnie się je formuje. Ja zawsze odstawiam gotowe ciasto na  godzinę, potem robię wzór, zwykle kreślę znak krzyża i  chlebek smaruję białkiem, żeby miał błyszczącą, ładną skórkę – zdradza pani Helena Ciurka.

Apel do ludzkich serc

Z takiego ciasta pani Helena robi także niezwykłe różańce. Misternie ulepiony krzyż z Chrystusem, medalik i ogromne chlebowe koraliki również powleka białkiem, co chroni taki różaniec przed zepsuciem. W czasie Wielkanocy tworzy z ciasta okazałe baranki. Najczęściej jednak pani Helena piecze chleb na  spotkania w Hospicjum im. św. Łazarza, którego kondycja nie jest najlepsza. Potrzeba funduszy, a pani Helena ze swoich skromnych dochodów nie jest w stanie wiele dołożyć, ma jednak inny pomysł, by wesprzeć podopiecznych. —  Chciałabym, żeby jakaś piekarnia zechciała wypiekać taki chlebek według mojej receptury i sprzedawać go, a pieniądze zebrane w ten sposób przeznaczone byłyby na potrzeby hospicjum. Taki chleb jest naturalny i zdrowy, więc myślę, że ludzie chętnie by go kupowali, zwłaszcza że cel jest szczytny – apeluje pani Helena. – To jest jedyna rzecz, którą mogę zrobić dla Hospicjum, i bardzo mi na tym zależy.

Szara eminencja wśród dobroczyńców

Pani Helena Ciurka jest jedną ze współzałożycielek Hospicjum im. św.  Łazarza. Jak twierdzi, fundament tego gmachu niosącego pomoc schorowanym został wzniesiony na  wdowich groszach, które składali dobrzy ludzie. To była lawina ludzkich serc, jak mówi. Ale hospicjum, z którym jest silnie związana, nie jest jedyną płaszczyzną, na jakiej udziela pomocy. Przez 16 lat odwiedzała w szpitalu chłopaka chorego na białaczkę. Była towarzyszką jego niedoli, łagodziła ból jego cierpienia i towarzyszyła mu, gdy odchodził... Jeździła do domów starców, zajmowała się starszymi, słabymi, chorymi. Nie jest obojętna również na  potrzeby otaczających ją ludzi. Jest bacznym obserwatorem życia w najbliższym otoczeniu i na świecie. Zauważa potrzebujących, ale częściej oni sami zwracają się do niej o pomoc. — Wielu jest ludzi, którzy mnie szukają, żeby porozmawiać, bo  życie nie rozpieszcza nikogo. Jestem wyrozumiała na wszystkie ludzkie słabości, a najbardziej na swoje własne. Życie nie jest łatwe, ale łatwizna nie przynosi nic dobrego – mówi pani Helena. Pomaga sąsiadom pisać urzędowe dokumenty, gdy sami nie są w stanie tego zrobić, udziela rad, wspiera biednych. A  w  tym wszystkim jest pełna pozytywnej energii, empatyczna, po  prostu ludzka. Z  uśmiechem na  twarzy podaje pomocną dłoń każdemu, choć jej samej życie także nie rozpieszczało. Doświadczyła bólu, goryczy i cierpienia. Pochodziła z ubogiej wielodzietnej rodziny, a sama urodziła siedmioro dzieci. Przeżyła śmierć dwójki z nich, bolesne chwile po zamordowaniu jej wnuka. Ale to cierpienie jeszcze bardziej ją umocniło. — Zażyłam pogardy od  rodziny i  od  obcych. Żyłam w skrajnym ubóstwie, ale dzięki temu teraz czuję się najbogatsza. Musiałam się zmierzyć z biedą, ale jak mawiają mądrzy ludzie, póki ktoś nie dotknie rynsztoka, nie jest w pełni człowiekiem – mówi pani Helena, dla której wiara jest podporą i daję siłę do działania. – Nie wykażę się żadną filozofią, ale ludzką mądrością: jak człowiek oprze się o to, czego nie widzi, ale czuje, to nie są mu straszne żadne przeciwności losu. Tekst: Marzena Rogozik Zdjęcie: Joanna Urbaniec

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Czym się taka msza różni od innych? Różni się wszystkim tym, czym może. Msza jest dalej mszą i  wszystko wykonujemy według przepisów liturgicznych. Resztę staramy się przeprowadzić tak, aby ułatwić dzieciom zrozumienie tego, co  dzieje się podczas eucharystii. Jest dużo śpiewania, gestów, są rekwizyty. Przedszkolaki siedzą w specjalnych do-

pasowanych ławkach. Kazanie jest nietypowe – dialogowane. Rozmawiam z dziećmi: one pewne rzeczy wyjaśniają, tłumaczą po  swojemu. Jest inny język – to nie jest typowa teologia podręcznikowa. Poza tym na tych mszach przedszkolaki czują się komfortowo, bo są przede wszystkim w swoim gronie.

Jakie jest zainteresowanie wśród dzieci? Niemal zawsze mamy pełny kościół. Myślę, że nawiązałem z dziećmi dobry kontakt, bo chętnie odpowiadają na  pytania, dzielą się swoimi przemyśleniami. Trzeba jednak zaznaczyć, że  dzieci są  „nieobliczalne”. Do każdego kazania przygotowuję się jakiś czas, planuję, co  mam powiedzieć. Ale często bywa tak, że  jakieś dziecko zwróci uwagę na  zupełnie inną, zaskakującą rzecz i wtedy nie ma wyjścia – kazanie

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

trzeba dostosować do sytuacji. Małe dzieci są bardzo bezpośrednie. Czasami trafiają tak w sedno, że nawet ksiądz po  mądrych studiach teologicznych lepiej by tego nie ujął. Kiedyś na kazaniu zapytałem dzieci o to, co trzeba zrobić, żeby pójść do nieba. Spodziewałem się odpowiedzi, że  trzeba być dobrym człowiekiem, pomagać, kochać i wybaczać – i takie odpowiedzi padały. Jednak jedno z dzieci powiedziało, że aby wejść do nieba, trzeba najpierw umrzeć, bo do nieba idzie się po  śmierci. Dziecięca logika to  wspaniała rzecz! Z radością obserwuję też młodzież, która jako dzieci przychodziła na  nasze msze, a  teraz przyprowadza swoje młodsze rodzeństwo. Wierzę, że  kiedyś będą przyprowadzać tutaj i swoje dzieci. Tekst: Tomasz Piwowarczyk

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Przedmioty kultu religijnego

S

zczebel z  drabiny, o  której śnił św.  Jakub, olej, na  którym poganie chcieli usmażyć św.  Jana, i  kopytko osiołka, na  którym święta rodzina uciekała do Egiptu – to tylko niektóre z okazów, którymi handlował kupiec Sanderus z „Krzyżaków”. Nie będziemy jednak roztrząsać autentyczności tych okazów – ci, którzy je kupili, zapewne gorzko tego żałują. Poszukaliśmy za to  prawdziwych relikwi w  nasłynniejszym kościele w Nowej Hucie, czyli Arce Pana. Relikwia to  część ciała lub rzecz związana ze  świętą osobą. Dawniej msze święte można było odprawiać w  kościołach, gdzie na  ołtarzach znajdowały się relikwie świętych. Później Sobór Watykański te zasady zmienił, ale kult relikwii pozostał. Przedmioty kultu religijnego znajdują się także w kościołach nowohuckich. Także w kościele pw. Matki Bożej Królowej Polski przy ulicy Obrońców Krzyża 1. — Wyznacznikiem historii parafii są  właśnie relikwie – mówi proboszcz parafii, ksiądz Edward Baniak. – Relikwie otrzymuje się zwykle w formie daru. Parafie dążą także do  zdobywania relikwii związanych ze swoimi patronami – dodaje. Świąty//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

nia znana jako Arka Pana to nie tylko miejsce nabożeństw okolicznych mieszkańców – to miejsce ściśle powiązane z  historią Nowej Huty. To  tutaj obywały się w  czasie stanu wojennego msze, po  których dochodziło do  antykomunistycznych manifestacji. To tu wielokrotnie gościł Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II. Kult Ojca Świętego jest w Arce bardzo wyraźny. Wśród relikwii znajduje się ampułka krwi Jana Pawła II, zatrzymana w  trakcie transfuzji, podarowana parafii przez kardynała Stanisława Dziwisza. — Relikwie Jana Pawła II wystawiane są w trakcie nabożeństw Matki Bożej Fatimskiej, czyli 13 każdego miesiąca – wyjaśnia siostra Waleriana opiekująca się przedmiotami kultu. Relikwie w Arce Pana stoją w grocie Matki Boskiej Fatimskiej. Są tam także relikwie dzieci fatimskich, największych czcicieli Matki Boskiej oraz świętego krzyża. Kolejne bardzo ważne i  symboliczne elementy kultu religijnego znajdują się w chrzcielnicy Arki. Jest tam kamień i woda z Jordanu – biblijnej rzeki, w której dokonany został przez Jana Chrzciciela chrzest Jezusa i innych Żydów. Religia to  bardzo rozległa dziedzina, dotykająca każdej sfery życia. Jej ślady znajdujemy w  historii, architekturze, szkole i życiu rodzinnym. Czasami ciężko ją zrozumieć, wytłumaczyć za pomocą przekazu ustnego czy pisemnego. Człowiek jest istotą, która często domaga się namacalnych przedmiotów, dowodów, żeby coś pojąć. I taką rolę niewątpliwie pełnią relikwie. Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcia: Marcin Kądziołka

Zdjęcie: Jacek Sikoń

Ewangelia dla dzieciaków

religia

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


8///

///9

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

WSZYSCY RAZEM I KAŻDY Z OSOBNA

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

MROŻKOWSKI DUCH W ŁAŹNI NOWEJ JEGO WYSOKOŚĆ „DOBRY DUCH” Starszy, niezwykle wysoki pan. Znak rozpoznawczy: kapelusz i prochowiec. Wokół niego 75 zielonych urodzinowych balonów wypuszczonych w niebo w Barbakanie. Stoooo lat, Panie Sławomirze!

Pierwsza część, ta za dnia, odbywała się w Krakowie i była serią absurdalnych zdarzeń. Druga – Nocny Piknik – miała miejsce na Szkolnym, na dużej sali Łaźni Nowej. W obu brał udział Pan Sławomir. Mimo tego że wszyscy, którzy go znali, wiedzieli, że nie cierpi on „obchodów ku czci”. Zwłaszcza swojej.

ABSURDALNE WYDARZENIA I WYSTAWA Zaanektowaliśmy nieomal całe Planty. Mknęły po nich rozpędzone gadające drzewa na kółkach, które prosiły krakowian o to, by je zasadzić. W stawie trwało wyławianie butelek z Mroż-

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Mrożek bywał w Łaźni. Ale nie ot tak sobie. Znał Bartosza i Małgorzatę Szydłowskich jeszcze z czasów Stowarzyszenia Teatralnego. I mam wrażenie, że niezwykle się lubili. Był naszym „dobrym duchem”. Przemykał korytarzami na Szkolnym 25, znikając w gabinecie Bartosza, nazywanego wówczas Ojcem Dyrektorem. Czasem na niego wpadliśmy – szybkie kiwnięcie głową, zwinne „Dzień dobry”. Nie chcieliśmy go męczyć naszą obecnością, bo to był czas, gdy na rynek księgarski wchodził tom jego rysunków ze „Szpilek” i media oczywiście robiły wokół tego wydarzenia sporo hałasu. Niebywale jednak docenialiśmy to, że nas odwiedza.

75 URODZINY: PIKNIK NA KRAKÓW I NOWĄ HUTĘ Pamiętam 75 urodziny, jakie w Łaźni Nowej zrobiliśmy Mrożkowi. To był pierwszy rok działalności naszego teatru w Nowej Hucie. Przygotowania szły pełną parą, bo i przedsięwzięcie było nieprzeciętne. Nie było żadnej „pompy”, wieńców czy wiązanek kwiatów, a przemówienia miały iście mrożkowski charakter. Co najważniejsze – wszystko było dla Pana Sławomira niespodzianką.

mrożek

kowskimi cytatami, a bezludna wyspa okazała się absurdalnie zamieszkałą. Na alejkach „Akwizytorzy Opowiadań Mrożkowskich” atakowali przechodniów literaturą, a w chaszczach i zakamarkach Plant odbywało się liczenie jeży-patriotów. Pod Bunkrem Sztuki można było włożyć głowę w otwór i sfotografować się z Mrożkowską Rodziną. Przede wszystkim jednak należało obejrzeć 114 wielkoformatowych rysunków, które ustawiliśmy na Plantach – a nawet przejechać się wokół nich meleksem. Dla mnie ważne jest to, że takim właśnie elektrycznym autkiem wystawę zwiedził Mrożek z Susaną, słuchając tekstu przewodnika, który sączył się z głośników meleksa nagrany przez dwójkę dzieci na podstawie napisanego przeze mnie tekstu. I podobno nie dość że nie było nudno, to Pan Sławomir nawet kilka razy się uśmiechnął. Trasa wiodła od Barbakanu – rozpoczynała się cyklem „Polska w obrazach”, czyli przedmurzem i Największymi Polskimi Samobójcami. Potem wiodła przez Polaka na Bezludnej Wyspie, uzdolnionych muzycznie bohaterów literackich i największych polskich pisarzy, kilka pomników Polaka (w tym jednego w syntezie), Grunwald, czyli Polski Przemysł Rozrywkowy, aż po Teatr Dogłębnie, Lęki Egzystencjalne oraz cykl „Tato i synek”. Ukoronowaniem wystawy był oczywiście mrożkowski Poczet Królów Polskich, tuż pod Wawelem.

WSZYSCY RAZEM I TAŃCE NA TRAWIE Chwilę wcześniej, nim urodziny przeniosły się do Nowej Huty,

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Państwo Mrożkowie zaprosili nas – wszystkich łaźniowców, którzy maczali palce przy organizacji urodzin – na obiad. Siedzieliśmy przy jednym wspólnym stole, tocząc niezobowiązujące rozmowy o rzeczach ważnych i mniej ważnych. Pamiętam, że było niezwykle przyjemnie… i do tej pory najważniejsze w tym wspomnieniu jest to, że przez ten moment naprawdę byliśmy „wszyscy razem”. Świętowaliśmy urodziny! Wieczorem w Nowej Hucie impreza była – jak by się to dziś powiedziało – „vipowska”. Na osiedle Szkolne zjechali się przyjaciele i znajomi Pana Sławomira i Pani Susany, a także wszyscy zaproszeni na Nocny Piknik. Z łaźniowych korytarzy bystrym okiem w różnych konfiguracjach łypał na gości dostojny jubilat (zdjęcia Mistrzowi Absurdu wykonał Andrzej Nowakowski i była to bodajże pierwsza prezentacja tej wystawy), zaś ściany Łaźni skrzyły się niesamowitą feerią barw (brawo, Małgosia i Dawid!) – wizualizacje tworzyły istne tango Mrożkowskich postaci. Było też oczywiście chóralne sto lat na sto gardeł, a Pan Sławomir

z Jerzym Nowakiem czytali zgromadzonym gościom najbardziej absurdalne z opowiadań jubilata. To, co pamiętam najlepiej, to tańce na trawie. Tego wieczoru w Łaźni Nowej na podłodze w dużej sali wyrosła prawdziwa trawa. Na niej poustawiane były stoły, przy których siedzieli biesiadnicy. A że piknik to piknik – nieważne, czy dzienny czy nocny – urodzinowi goście bardzo szybko pozbyli się obuwia i zaczęli po trawie chodzić na bosaka. Chodzić – ba! Nawet tańczyć!

HULAJNOGI I CHOINKI NA KÓŁKACH Po urodzinach Pana Sławomira podstawowym środkiem transportu po Łaźni stały się hulajnogi, których wcześniej używali Akwizytorzy Opowiadań Mrożkowskich. Poruszała się nimi ekipa techniczna, poruszaliśmy się nimi my (czyli promocja), a nawet sam Ojciec Dyrektor właśnie w ten sposób pomykał po łaźniowych korytarzach. Z kolei drzewka na kółkach

stanowiły rokrocznie niezbędny element bożonarodzeniowego wystroju teatru. Montowaliśmy na nich lampki, które nadal świeciły dla nas blaskiem Mrożkowskiego pikniku. I, co najważniejsze, były to choinki nie dość że ekologiczne, to jeszcze mobilne.

KAŻDY Z OSOBNA Pan Sławomir nadal nas odwiedzał, bo w repertuarze Łaźni Nowej Mrożek często trafiał na afisz. Nigdy nie przychodził na próby generalne, nie spotykał się z reżyserami, nie dawał instrukcji czy wskazówek. Ale zawsze był na premierze. I albo mu się efekt finalny podobał, albo nie. Wszak każdy reżyser z osobna interpretował jego twórczość. Nawet gdy już nie mieszkał w Krakowie, od czasu do czasu przyjeżdżał do Łaźni. I znowu było tak samo – przypadkowe spotkania na korytarzu, szybkie kiwnięcie głową, zwinne „Dzień dobry”... i Mrożek przepadał w Gabinecie Ojca Dyrektora. Łaźniowy świat stabilnie trwał w ruchu. A absurd nieustannie miał do nas dostęp.

APPENDIX: NIE DEPTAĆ TRAWNIKÓW O tym, że Łaźnia Nowa do cna przeniknięta była Mrożkowskim duchem świadczy i to, że zaraz po urodzinach tuż przy wejściu do teatru wbiliśmy w ziemię tabliczki wyrysowane ręką Pana Sławomira z napisem „Nie deptać trawy”. I nic to, że trawnika wtedy jeszcze przed teatrem nie było. Ważne, że nie tylko nikt go nie deptał, ale i nikt nie śmiał sprzed teatru zabrać ani jednej tabliczki. Taka była siła Pana Sławomira! Tekst: Magda Gościniak (Madzia Podziewska), w ekipie Łaźni Nowej w latach 2005-2010 Zdjęcia: archiwum Teatru Łaźnia Nowa

łaźnia

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


10///

///11

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Pożegnanie Wiktora Pentala

20 sierpnia 2013 r. odszedł Wiktor Pental, fotograf pierwszego okresu budowy Nowej Huty. Był Członkiem Honorowym Krakowskiego Klubu Fotograficznego przy Nowohuckim Centrum Kultury (dawniej: Klubu Fotograficznego przy Zakładowym Domu Kultury Huta im. Lenina).

/ / / / / / / / / //////////////////////////////////////////////////////

P

ana Wiktora poznałem w  ówczesnej siedzibie tego stowarzyszenia na osiedlu Młodości pod koniec lat 70., kiedy prezesem Klubu był Witold Michalik. Uczestniczyłem w  zebraniach i wernisażach, podczas których miałem okazję spotykać się i rozmawiać z Wiktorem Pentalem wielokrotnie. Dzieliła nas duża różnica wieku, ale nie stanowiło to  żadnej przeszkody w  kontaktach, i choć inni uważali, że Pan Wiktor ma tendencję do „koloryzowania” swoich opowieści – lubiłem go słuchać. Miał nie tylko dar wymowy, ale i „reporterską żyłkę”, co od razu rzucało się w  oczy na  jego zdjęciach. Wiedziałem, że  fotografował Nową Hutę, ponieważ o tym opowiadał, ale zbyt wielu Jego prac nie znałem, bo przechowywał je u  siebie w  domu, zaś dostęp archiwum klubowego był utrudniony. Jednak już te nieliczne, które wtedy zobaczyłem, wywarły na  mnie niezatarte wrażenie, ponieważ Wiktor Pental zdołał w  nich doskonale uchwycić „życie na  gorąco” oraz specyfikę i charakter nowohuckich realiów. Zrobił to z wyjątkowym wdziękiem, dystansem, lekkością i  dowcipem, cechowała je ponadto nienaganna kompozycja i dobra, jak na tamte czasy – technika. Zawieszona działalność klubowa na  okres stanu wojennego w  Polsce (1981-83) przerwała nasze kontakty,

ce potem podjął pracę w Zjednoczeniu Budownictwa Miejskiego „Nowa Huta” dokumentując różne fazy budowy miasta i kombinatu, posługując się przy tym aparatami na  filmy małoobrazkowe, 6x6 cm oraz 6x9 cm, w efekcie czego powstało wiele udanych zdjęć. W styczniu 1957 r. zaliczył 102-godzinny kurs fotografiki, zorganizowany przez Związek Polskich Artystów Fotografików, Delegatura w  Krakowie, gdzie wykładowcą był m.in. Henryk Hermanowicz, jeden z  klasyków polskiej fotografii. Tam poznał Witolda Michalika i  wkrótce potem wstąpił do  Polskiego Towarzystwa Fotograficznego, Oddział w  Nowej Hucie, przemianowanego potem na  Klub Fotografików Amatorów Zakładowego Domu Kultury Huty im. Lenina. Z końcem lat pięćdziesiątych – poza wykonywaniem pamiątkowych zdjęć rodzinnych – zarzucił fotografię, poświęcając cały swój czas motoryzacji, która Go fascynowała, a  nawet wybawiała z  niebezpiecznych przygód i  wojennych opresji, kiedy od sierpnia 1941 r. do końca czerwca 1944 r. na ziemi nowogródzkiej w  miasteczku Żołudek pracował jako tłumacz i kierowca w Powiatowym Urzędzie Gospodarczym.

i właściwych proporcji, co jest tak ważne przy fotografowaniu architektury. Ewenementem są  jego zdjęcia kolorowe wykonane w  Nowej Hucie na niemieckich filmach Agfa w 1958 r., które stanowią teraz frapujący dokument z „epoki” PRL-u. Wiktor Pental współpracował z  Henrykiem Makarewiczem, dokumentalistą, artystą fotografikiem i operatorem filmowym Polskiej Kroniki Filmowej, któremu pomagał w  realizacji zadań propagandowych i dokumentalnych. Pan Wiktor opowiadał, że tego rodzaju intratnych zleceń było niekiedy tak wiele – zwłaszcza kiedy wspólnie fotografowali przodowników pracy socjalistycznej i  front robót na  budowie – iż potem, aby zdążyć na czas z terminem zamówienia, musieli wspólnie wywoływać filmy i robić powiększenia nawet w nocy. Przy dużej ilości odbitek były też problemy z ich płukaniem (gdy zabrakło wody) i suszeniem.

które – podobnie jak z  innymi kolegami – zostały wznowione dopiero jesienią 1983 r. wraz z  przeniesieniem Klubu do  nowo otwartego Nowohuckiego Centrum Kultury. Spotkania wkrótce ożyły, a udzielający się wszystkim entuzjazm sędziwego Prezesa Michalika, jak również przygotowania do  jubileuszowej wystawy z  okazji 30-lecia Klubu – zacieśniły zerwane na dwa lata więzy. W  latach 80. Wiktor Pental pojawiał się w  Klubie dość często, a  wówiedy zbliżał się w  1999 r. jubileusz czas siadałem z  nim z  reguły gdzieś 50-lecia Nowej Huty, w  nawiązaniu z boku, gdyż nasze rozmowy schodziły do  wcześniejszych rozmów i  zasłyszaz fotografii na nieco inne tematy (wojnych od  Niego opowieści, zaproponona, PRL, Nowa Huta), co  zresztą nie wałem Panu Wiktorowi jako kurator wszystkim odpowiadało. Lecz mnie udział w  okolicznościowej wystawie. – jak najbardziej. Żałuję tylko, że  nie u w Nowej Hucie zorganizował klub Przystał na  to  z  wielką ochotą, udospisywałem wtedy Jego opowieści, motorowy, a  potem Ośrodek Szko- stępniając mi bez wahania zawartość bo wierne ich odtworzenie po upływie lenia Motorowego Ligi Obrony Kraju, swoich albumów zapełnionych negaty30 lat, jest teraz niemożliwe. gdzie przez dziesięć lat pełnił funkcję wami, z których po dokonaniu selekcji, Wiktor Pental urodził się 18 stycz- kierownika. zrobiłem sporo powiększeń. Jego prania 1920 r. w  Woroniszkach na  Ziemi Od  1970 r. do  przejścia na  emery- ce wzbudziły natychmiast ogromne Nowogródzkiej, a  fotografią zaintere- turę w 1980 r. pracował jako nauczyciel zainteresowanie publiczności (wówsował się już w gimnazjum w 1935 roku. zawodu w  Technikum Samochodo- czas były pokazywane raz pierwszy!), Początkowo utrwalał sceny z  życia naj- wym przy Zespole Szkół Mechanicz- co dało się zaobserwować w Foto-Galebliższej rodziny, swoje szkolne lata, wy- nych nr III w Krakowie, a w latach 1993 rii NCK w czasie prezentowanych tam cieczki i  obozy harcerskie urządzane – 2003 w  redakcji kwartalnika „Okru- w  1999 r. wystaw zbiorowych: „50 lat nad Niemnem oraz ćwiczenia w ramach chy Wspomnień – z  lat walki i  marty- Nowej Huty” (potem także w Ośrodku przysposobienia wojskowego. Pierwsze rologii Armii Krajowej”, w  którym za- Kultury im. Norwida i  w  Klubie „Kuźzdjęcia wykonywał aparatami pożyczo- mieszczał swoje wojenne wspomnienia. nia”), „Nowa Huta – ludzie, architeknymi od kolegów, a obróbkę materiałów tura, wydarzenia” – w  Galerii Sztuki zlecał w miejscowym zakładzie fotograśród postaci związanych z  Nową „Kanonicza 1” Politechniki Krakowskiej ficznym. Po  pewnym czasie nauki pod Hutą, dla szerokiego kręgu od- oraz w 2004 r. „Pejzaż miasta” – znów okiem bardziej zaawansowanych i  zdo- biorców pozostanie zapewne jednym w Foto-Galerii NCK. byciu elementarnego doświadczenia, z  pierwszych fotografów tego miasta. Po  dokonaniu kolejnego wyboru cały proces fotograficzny potrafił wyko- Zdjęcia Wiktora Pentala z  lat 1951-53 i opracowywaniu materiałów na nowo, nywał już samodzielnie, co  - jak wspo- (przynajmniej te, które znam) przed- przystąpiłem w  2005 r. w  porozumieminał – sprawiało mu wielka satysfak- stawiają życie codzienne mieszkańców; niu z Wiktorem Pentalem do urządzecję. Podczas okupacji był żołnierzem przeprowadzki, miejsca pracy, sposoby nia Jego dużej, indywidualnej wystawy Armii Krajowej Okręgu Nowogródz- spędzania czasu wolnego i scenki ulicz- pt. „Nowa Huta – lata pięćdziesiąte”, kiego. Nie rozstając się z  aparatem fo- ne. Rejestrował także place budowy w czym oprócz niżej podpisanego mieli tograficznym starał się uwieczniać sce- i  obiekty: nowo powstałe domy, bloki, także swój udział: Anna Bubula i Grzeny wojenne, na ile tylko pozwalały mu żłobki, przedszkola, szkoły i  kina. Fo- gorz Boniowski, instruktorzy z  działu zasoby posiadanych filmów. Po okresie tografował też ludzi, a  przy tym poka- fotograficzno-filmowego NCK. Eksposłużby wojskowej oraz perypetiach wię- zy, spektakle i  koncerty oraz „wesołe zycję tych archiwalnych zdjęć, której ziennych z okresu stalinowskiego i unie- miasteczka”, jakie często tutaj gościły. towarzyszył katalog, otwarto dnia 6 winnieniu, jako major rezerwy Wojska Wiktor Pental brał udział w wystawach października 2005 r. w  Foto-Galerii Polskiego zamieszkał w  styczniu 1951 i konkursach fotograficznych zdobywa- NCK z  udziałem Autora, członków roku w Nowej Hucie na os. A-1 (obecnie jąc nagrody i wyróżnienia. Jego zdjęcia Jego Rodziny i  licznie zgromadzonej os. Wandy), kontynuując działalność charakteryzują się nie tylko perfekcyj- publiczności. fotograficzną jako korespondent Cen- nym, wyczuciem „decydującego motralnej Agencji Fotograficznej. Wkrót- mentu” ale też światła, perspektywy Tekst i zdjęcie: Adam Gryczyński

fotograf

K

T

W

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Wielki zwolennik śpiewu i muzyki św. Augustyn twierdził, że „kto śpiewa, dwa razy się modli”, ale śpiew wymaga odpowiedniej oprawy muzycznej, o którą dba organista. W Kościele NMP Królowej Polski, zwanym Arką Pana, od kilkunastu lat zajmuje się tym Tomasz Kuc – organista i miłośnik muzyki organowej. Nam opowiada o swojej pracy i wyjątkowym sprzęcie grającym z Arki. Muzykalni chłopcy zwykle marzą o karierze piosenkarza. Dlaczego wybrał Pan zawód organisty, a nie został liderem jakiejś kapeli?

Muzyka fascynowała mnie już od  piątej klasy szkoły podstawowej, a  może nawet trochę wcześniej. Najpierw uczęszczałem do  liceum muzycznego, gdzie grałem na  fortepianie i  akordeonie guzikowym. Nie myślałem wtedy jeszcze o  organach. Zdałem egzamin dyplomowy w  liceum i  po  egzaminie nie pojechałem do domu, ale zostałem na  wakacje w  Krakowie. W  niedziele zwyczajnie się nudziłem, a  jedna sala organowa była akurat wolna, więc zacząłem grać na  organach. To  nie było zamierzone, jestem człowiekiem wierzącym, ale nie myślałem wcześniej o grze w kościele. Tymczasem okazało się, że  organy pochłonęły mnie bez reszty. Postanowiłem więc kontynuować naukę w tym kierunku. Dostałem się na Papieską Akademię Teologiczną, gdzie jest specjalny wydział, który przygotowuje kandydatów do zawodu organisty. Myślę, że to był przypadek i moją ścieżką życiową kierowała opatrzność…

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Wirtuoz z Arki Pana …I to ona zaprowadziła Pana na pierwszą parafię. Kiedy zasiadł Pan do organów, był Pan zestresowany? Jak przyjęli Pana parafianie? Moją pierwszą parafią były Myślenice. To  tam rozpocząłem swoją praktykę, tam ćwiczyłem pod okiem zaprzyjaźnionego organisty. Któregoś dnia, gdy schodziliśmy razem z  chóru, ksiądz proboszcz zapytał mnie, czy chcę zostać organistą. Potwierdziłem. Pamiętam ten dzień, to  był czwartek. Proboszcz powiedział, że w parafii pw. św.  Alberta w  Myślenicach potrzebny jest organista od  zaraz. Od  niedzieli. Odpowiedziałem, że  przecież ja jeszcze nie jestem gotowy, na  co  ksiądz proboszcz odrzekł, że do niedzieli nasz organista wszystkiego mnie nauczy (śmiech). I pojechałem. Jakoś się udało, nie pamiętam, czy byłem zestresowany,

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

ale pewnie tak. Wiem natomiast, że parafianie wspominali później, że  zaczynali śpiewać w  momencie, kiedy widzieli, że poruszam ustami, bo mój głos nie był wtedy zbyt donośny.

chyba najważniejsze znaczenie mają organy, i  to  nie jest wyłącznie zdanie organistów. Sam Mozart nazwał organy królem instrumentów, a przecież nie był organistą (śmiech).

W Arce Pana gra Pan już od 12 lat. To spory staż. Jak wyglądała droga z Myślenic do Nowej Huty?

Organy w Arce Pana zasługują na miano króla instrumentów?

Trafiłem do  Arki także trochę przez przypadek. Tak się złożyło, że  obecny proboszcz Arki Pana, ksiądz Edward Baniak był właśnie tym proboszczem, który we mnie uwierzył i wysłał mnie na  moją pierwszą parafię. Znaliśmy się z  Myślenic, gdzie był wcześniej proboszczem. Jednak zanim trafiłem do  Nowej Huty, po  roku gry w  Myślenicach dostałem propozycję gry w  kościele pw. św.  Maksymiliana Kolbego w  Oświęcimiu. W  tamtejszej parafii spędziłem siedem lat. Kiedyś spotkałem się przypadkowo z  ks. prob. Baniakiem, który zaproponował mi, bym został organistą w Arce Pana. To było dwanaście lat temu.

Organista nie może być indywidualistą. Musi zgrać się z dziesiątkami, a nierzadko setkami różnych głosów, dopasować się do różnych tonacji, zharmonizować się z prowadzącym mszę księdzem. Jaki ma Pan sposób na sukces? Według mnie są  trzy główne czynniki gwarantujące sukces: wierni, akustyka kościoła i  dobry sprzęt. Kiedy parafianie śpiewają tak, jak pamiętam to  z  Oświęcimia, kiedy potężny śpiew rozbrzmiewał w  kościelnych murach, to  już jest namiastka sukcesu. Jednak

Zdecydowanie tak! To  jeden z  większych i najlepszych sprzętów w Polsce. Rozbrzmiewają rewelacyjnie każdym ze  swych 46 głosów. Zostały zaprojektowane specjalnie dla tego kościoła w 1979 roku przez znaną wówczas firmę Rudolfa von Beckeratha i wtedy to był mercedes wśród organów. Mają wszystko, co powinny mieć najlepsze organy: są  piękne, przyciągają wzrok, świetnie brzmią i są proste i wygodne w obsłudze.

Kocha Pan swoją pracę, bo sprawia satysfakcję. Czy widzi Pan jednak jakieś wady tego zawodu? Czasami parafianie się skarżą, bo uważają, że wiedzą lepiej, jak powinno się grać, że kościół to nie opera. Poza tym nie wiem, czemu niektórym wydaje się, że  organista ma być kościelnym śpiewakiem. Niestety teraz wiele osób idzie na łatwiznę, chcą, by to organista śpiewał, a  oni w  milczeniu uczestniczyli w liturgii. Tymczasem organista ma zapewnić podkład muzyczny, a śpiew ma być wspólnym aktem wszystkich wiernych. Szkoda, że  tak niewielu w  pełni w tym uczestniczy. Tekst: Marzena Rogozik Zdjęcia: Joanna Urbaniec

muzyk

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


12///

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

///13

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Pozycja obowiązkowa sakralnej turystyki

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Opactwo Cystersów w Mogile to jeden

z najważniejszych obiektów religijnych i turystycznych w Nowej Hucie. Trzynastowieczny klasztor fascynuje miejscowych parafian i pielgrzymów zadbaną szatą przyrodniczą i sakralną architekturą. Cystersi zapraszają do zwiedzania bazyliki, kaplicy, krużganków klasztornych, kapitularza, dawnego kalefaktorium, fraterni i kaplicy opackiej oraz klasztornego ogrodu. My sfotografowaliśmy ogród w momencie najbarwniejszego, letniego rozkwitu! Zdjęcia: Tomasz Jasiński

zabytki

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

kult

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


14///

///15

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

padku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Na tym kończy się rola szpitala. Matka oddająca swoje dziecko do „Okna życia” ma gwarancję, że niemowlak zostanie oddany pełnej opiece neonatologicznej i  pediatrycznej, a  w  razie potrzeby może liczyć także na  szereg innych możliwych konsultacji. Lekarze i  położne pracujące na oddziale są w stanie zagwarantować noworodkowi pełną opiekę oraz otoczenie go szczególną troską i miłością, którą w  pierwszych momentach życia powinna zapewnić malcowi mama. — Nasza rola kończy się jednak tylko i wyłącznie na opiece medycznej – tłumaczy Gora. – Dajemy wyniki badań i dokumentację medyczną, czyli rzeczy związane wyłącznie z  kompetencjami szpitala. Dalsza rola należy do MOPS-u, domów dziecka i ludzi dobrej woli.

ZAMKNIĘTE JAK NAJDŁUŻEJ

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

OKNO NA (MALEŃKIE) ŻYCIE

Oddział Ginekologiczno-Położniczy Szpitala im. Żeromskiego. Tylne wejście do Izby Przyjęć kompletnie nie rzucałoby się w oczy, gdyby nie prostokątne okienko z matowymi szybami. „Bocianiątko” – informuje napis z szyldu nad ramą okna. To tutaj matka dotknięta nieszczęściem, która z różnych przyczyn nie może bądź nie chce zająć się wychowaniem swojego dziecka, może zostawić noworodka i oddać go do opieki w dobre ręce. PEŁNA OPIEKA I ANONIMOWOŚĆ — Jest to pierwsze w Małopolsce i trzecie w kraju przyszpitalne „Okno życia” – mówi Leszek Gora, rzecznik prasowy szpitala. – Przed utworzeniem „Bocianówki” w  Krakowie istniało jedno takie miejsce, u sióstr Nazaretanek. „Bocianówka” istnieje od  21 marca 2012 roku. Powstała z  inicjatywy dyrektora szpitala, doktora Andrzeja Ślęzaka, a  swoją nazwę zawdzięcza Traktowi Porodowemu „Bocianówka”, znajdującemu się na  terenie oddziału. Władze uznały powstanie „Okna życia” za bardzo cenną inicjatywę, szybko też znaleziono sponsorów, którzy sami zdecydowali się na  pokrycie kosztów utworzenia takiego punktu. W  sumie całość prac wykonanych na  rzecz powstania schronienia dla oddanych

przez matki niemowląt szacuje się na kwotę wysokości 10 000 złotych. — Przede wszystkim jest to  specjalne okno, z piaskowymi, mlecznymi szybami, dzięki czemu matka oddająca noworodka jest w stanie zachować pełną anonimowość – tłumaczy Leszek Gora. – Dodatkowo trzeba było zadbać o  specjalistyczne oświetlenie, a  także kamerę rejestrującą obraz – pozwala to na ogląd dziecka od pierwszych chwil po  jego oddaniu. To  specjalne środki ostrożności chroniące przed problemami z  prokuraturą, na  wypadek gdyby dziecko okazało się np. martwe. „Okno” posiada również specjalną kołyskę dla niemowląt i  specjalny pager, który stale towarzyszy pielęgniarkom obsługującym gabinet działający przy izbie przyjęć. Gdyby położna opuściła na  moment gabinet, dostaje natychmiast sygnał, że niemowlę zostało

ratunek

umieszczone w  oknie. System sygnalizacyjny jest przez matkę niesłyszalny, co  – podobnie jak mleczna szyba – gwarantuje pełną dyskrecję.

MIŁOŚĆ I TROSKA OD PIERWSZYCH SZPITALNYCH CHWIL „Bocianówka” działa już półtora roku, ale dotychczas ani razu nie było potrzeby jej otwierania. — Podjęliśmy decyzję o utworzeniu takiego miejsca, być może nawet niejako wyprzedzając dramatyczne decyzje niektórych kobiet – mówi rzecznik szpitala. – Takie miejsce na pewno jest potrzebne, bo  Nowa Huta to  rozległy teren, liczący sporą część mieszkańców miasta. Społeczeństwo ubożeje, a  dodatkowo istnieje z pewnością margines społeczny kobiet, które psychicznie i mentalnie nie nadają się do wychowania dziecka – tłumaczy Gora. „Bocianówka” nie musiała jeszcze gościć żadnego maleństwa... Ale co, jeżeli kiedyś nadejdzie moment, kiedy specjalistyczna aparatura zasygnalizuje obecność niemowlaka w „Oknie”? — W  takim momencie zgłaszamy obecność dziecka w  „Bocianówce” do  Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty, bo  tak stanowi prawo – mówi Leszek Gora. – Dziecko pozostaje u nas na obserwacji tak długo, jak tego potrzebuje, a potem zostaje już przejęte przez właściwe służby, czyli w tym wy-

„Okno życia” może budzić skrajne emocje. Nie da się racjonalnie wytłumaczyć, co  popycha kobietę do  oddania swojego nowo narodzonego dziecka w obce ręce, skazując je, mimo fachowej szpitalnej opieki, na  w  gruncie rzeczy niepewny los. Koleje życia bywają jednak różne, zmuszając niektórych do  czynów nie zawsze zgodnych z  ich własnym sumieniem. Czy fakt istnienia takiego miejsca jak „Bocianówka” nie mógłby zostać przez niektórych traktowany jako pewnego rodzaju alternatywa dla niedojrzałości czy nieszczęścia kobiety, niegotowej na  podjęcie odpowiedzialności i  trudów związanych z  macierzyństwem lub niemogącej sobie na to pozwolić? — „Okna życia” nie można traktować absolutnie jako zachęty do  podjęcia takiego działania – zauważa Leszek Gora. — Tak naprawdę chcielibyśmy, żeby to  „Okno” nigdy nie zostało otwarte, ale zrobiliśmy to, co  uważaliśmy z  humanitarnego punktu widzenia za zasadne. Jesteśmy po prostu przygotowani na to, że kobieta położy tam dziecko i będzie mogła mieć świadomość, że nic mu się nie stanie. Zdaniem rzecznika szpitala kobieta dotknięta nieszczęściem podejmuje tę  decyzję świadomie, ale anonimowo. Tym bardziej jest to  wysoce humanitarna inicjatywa szpitala, która zdecydowała się na  tego rodzaju przedsięwzięcie. Ale na  szczęście, chociaż minęło już trochę czasu od  otwarcia „Bocianówki”, nie było sygnału świadczącego o  obecności dziecka w  okiennej kołysce. — Niech „Okno” jak najdłużej pozostanie zamknięte – mówi Leszek Gora. — Oby świadczyło to tylko o  tym, że  matki decydują się na  trud, ale też radość wychowywania dzieci i świadomego macierzyństwa. Tekst: Anna Piwowarczyk Zdjęcie: Marcin Kądziołka

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Cały ten zgiełk czyli JazzEwolucje!

J

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

uż 7 września Paweł Bohater i  Ryszard Styla zapraszają na  premierę swojej najnowszej płyty JazzEwolucje oraz multimedialny koncert. W  Teatrze Ludowym, obok dwójki liderów, wystąpią także: Dominik Bieńczycki (syntezatory, skrzypce) oraz Tomasz Kupiec (kontrabas), za wizualizacje odpowiedzialny będzie natomiast Rafał Woźniak.

Projekt można śmiało nazwać nowością nie tylko na polskiej scenie muzycznej. To  zderzenie gitary Ryszarda z  wokalem (i  wiertarką! ) Pawła Bohatera. Dzięki połączeniu olbrzymiego doświadczenia Styły – Gitarzysty Wędrownego (który współpracował m.in. z  Laboratorium, Andrzejem Zauchą, Wolną Grupą Bukowina) z energią i pomysłami Bohatera duet wypracował swój indywidualny, rozpoznawalny styl.

W ostatnich latach zagrali na wielu ważnych jazzowych festiwalach. Koncerty są  niezwykle żywiołowe, jest miejsce na  improwizację i  dużo, dużo energii, a  publiczność uwielbia moment pojedynku gitary z  najprawdziwszą wiertarką i  głosem Bohatera. Jest jazz, wiersze, covery w  zaskakujących wykonaniach, dużym walorem są  mocne teksty wokalisty. Muzycy są  świetnie przyjmowani przez pu-

bliczność: zarówno młodą jak i  bardziej doświadczoną. Bezpłatne zaproszenia na  Nowohucką Balladę Jazzową można odbierać m.in w  Kombinatorze i  OKN Norwid, lub pisząc na  adres: przezbohatera@gmail.com. Wydarzenie startuje o godz. 19. Tego samego dnia w sklepach znajdziecie również płytę najlepszego jazzowego duetu z  Nowej Huty.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Grafika: Łukasz Lenda

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Lodołamacz, bezpłatny dwutygodnik Nowej Huty. Nakład: 10 tysięcy egzemplarzy. Redaktor Naczelna: Matylda Stanowska. Redaktor prowadzący: Tomasz Piwowarczyk. Stała współpraca: Sonia Kozińska, Eliza Kubiak, Weronika Kupiszewska, Katarzyna Kąkolewska, Filip Michno, Anna Lepszy, Anna Piwowarczyk, Marzena Rogozik, Anna Szałaj, Anna Szczygieł, Joanna Urbaniec, Jarosław Tochowicz, Małgorzata Wąsik, Małgorzata Wierzchowska, Jacek Paweł Dargiewicz, Marcin Kądziołka, Jakub Kusy, Łukasz Lenda, Tomasz Bohajedyn. Korekta: Wojciech Lulek. Projekt graficzny i łamanie: Creator.pl

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Adres redakcji: Teatr Łaźnia Nowa, osiedle Szkolne 25, tel. 12 425 03 20 w. 41, 42; tel. kom. 500 641 948; redakcja@lodolamacz.pl; Lista dystrybucji: www.facebook.com/ Lodolamacz.PismoLudziWalczacych. Reklama: Barbara Hoffmann, tel. 12 680 23 41; Wydawca: Teatr Łaźnia Nowa. Druk: Polskapresse.

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Nie zwracamy materiałów niezamówionych. Nie uzasadniamy powodów niepublikowania tekstów. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za treść zamieszczanych ogłoszeń. Poglądy i opinie przedstawiane w publikowanych artykułach i opiniach czytelników niekoniecznie są zgodne z poglądami wydawcy i redakcji. Reprodukowanie bez zgody wydawcy jakichkolwiek materiałów zawartych w czasopiśmie Lodołamacz jest niedozwolone.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

redakcja

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


16///

lodołamacz///nr 38 [39] / 2–15 września 2013

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Tuwim wielopokoleniowy

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

J

ulian Tuwim to nie tylko jeden z najwybitniejszych polskich poetów i autorów bajek dla dzieci, ale też twórca tekstów satyrycznych, kabaretowych, piosenek, librett operowych i  tekstów o  tematyce społecznej. Postać niejednoznaczna i  fascynująca zarazem, która uchwałą Sejmu VII kadencji została ogłoszony patronem roku 2013.. Uczestnicy projektu “Tuwim wielopokoleniowy” postawili sobie za cel twórcze odkrywanie jego bogatego dorobku literackiego i stworzenie poprzez własne

doświadczenia i pasje artystycznego porozumienia różnych grup społecznych i wiekowych. Juliana Tuwima, który Trzy grupy – dzieciaki w  wieku 6-14 lat, młodzież oraz seniorzy – pracowali pod opieką dwójki prowadzących: Jolanty Denejko oraz Piotra Waligórskiego. Efekty ich działań oglądaliśmy na  ostatnim letnim Pikniku Łaźni Nowej i  Kombinatora. Kto nie był – może żałować, ale też powinien oczekiwać kolejnego wydania Lodołamacza. Obiecujemy fotorelację!

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Piccolo Coro dell Europa 13 września///19:00

14-15 września///17:00 /////////////////////////////////

www.laznianowa.pl

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


Lodolamacz 038 [39]