Page 5

8///

///9

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

DWORKI NA TLE HALI ZGNIATACZA / / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Podobno cudze chwalimy, swego nie znamy. Porzekadło to nie napawa optymistycznie, więc dla osób, które wolałyby się z nim nie zgadzać, przygotowaliśmy lokalny bedeker. Zaproś znajomych na wycieczkę rowerową i przekonaj ich, że w cieniu industrialnej sylwetki kombinatu kryje się spory fragment polskiej kultury.

N

owohuckie zabytki są dyskretne. Na  pierwszy plan wysuwa się trzynastowieczne opactwo Cystersów i  położony w  sąsiedztwie XV-wieczny drewniany kościółek św.  Bartłomieja. Oprócz zabytków sakralnych znany jest jeszcze dworek Jana Matejki przy ulicy Makuszyńskiego. Ale

to nie wszystkie świadectwa przeszłości, jakimi może pochwalić się Nowa Huta. Wielu trzeba się jednak trochę naszukać. Nie są  promowane, niektóre pozostają w  ruinie i  wstęp do  nich często jest utrudniony, ale nadal cieszą oko i przypominają, że  historia dzielnicy pisana była nie tylko na fartuchu hutnika.

Łuczanowice

Przed laty podkrakowskie Łuczanowice stanowiły jeden z polskich ośrodków ewangelickich. Od  XVI wieku wieś należała do  kalwińskiej rodziny Żeleńskich. W kaplicy ich dworu po spaleniu zboru krakowskiego odbywały się na-

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

bożeństwa protestanckie. Pod koniec XVIII wieku dwór został rozbudowany, a szczątki przodków przeniesione z  kaplicy do  grobowca rodzinnego na  dzisiejszy cmentarz. W XVIII wieku na jego terenie usypany został widoczny do dzisiaj kopiec, zwany Kopcem Lutrów. Niewielki cmentarzyk odnowiono na  początku lat 90. Na co dzień jest zamknięty. Co roku we wrześniu odbywają się tutaj nabożeństwa ekumeniczne. Dwór został częściowo rozebrany w  latach 50. XX wieku. Współcześnie mieści się tutaj kaplica i  mieszkania prywatne. Budynek otacza pozostałość po  parku, utrzymanym w  stylu angielskim. Gdyby ktoś słyszał o możliwym wynajmie mieszkania w Dworze Żeleńskich, niech niezwłocznie pisze na  adres redakcji Lodołamacza – okolica prezentuje się faktycznie jak sielska angielska prowincja.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Kopiec Lutrów w Łuczanowicach

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Górka Kościelnicka

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

papież Pius XI. Dwór w Ruszczy jest niestety w  fatalnym stanie technicznym, a o dawnej świetności przypomina jedynie ozdobny ganek ze  stylizowanymi, metalowymi kolumnami.

Kościelniki

Przy ulicy Andrzeja Stopki rozpościera się imponujący park, w którym znajduje się osiemnastowieczny Pałac Wodzickich. Do  XIX wieku pałac rozbudowywano, wzbogacając go między innymi o  monumentalny portyk kolumnowy od frontu. W 1944 decyzją Wodzickich pałac został zmieniony w  szpital, do  którego przywieziono rannych walczących w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie budynki stopniowo niszczały. Obecnie zamek Wodzickich należy do  rodzi-

ny Nowina-Konopków; od roku 2000 jest systematycznie odbudowywany i  po  wcześniejszej rezerwacji udostępniany zwiedzającym. Amatorzy stylizowanej, klimatycznej fotografii nie zawiodą się tutaj – i kto wie, może uda im się zobaczyć jakiegoś lokalnego ducha?

Górka Kościelnicka i cmentarz ewangelicki

Miłośników architektury sakralnej z pewnością usatysfakcjonuje wizyta w kościele na górce Kościelnickiej. Modrzewiowy budynek powstał w  XVII wieku, wnętrze utrzymane jest w stylu barokowo-rokokowym. Do  kościoła przynależy XIX-wieczna, klasycystyczna dzwonnica. Ciekawostką są  także dekoracje wzgórza, na  którym stoi kościół: umieszczono na  nim dużo

starych cmentarnych krzyży i figurki świątków. Jeśli ktoś lubi się bać, powinien odwiedzić okolicę o  zmierzchu – jest klimat! W  słoneczny dzień turysta może z kolei odnieść wrażenie, że przeniósł się do XIX wieku, w czas romantycznych zawirowań i  dramatycznych powstań. Nastrój ten można podtrzymać, udając się na  zabytkowy, ewangelicki cmentarz w  Łuczanowicach, z  malowniczymi, osnutymi bluszczem nagrobkami. Łącznikiem ze  współczesnością jest tutaj panorama kombinatu, doskonale widoczna ze wzniesienia. O dziwo, melodia przeszłości ściśle i  bez rozdźwięku splata się z  industrialnym dźwiękiem Huty Sendzimira. Wsiadaj na rower, sam się przekonasz! Tekst i zdjęcia: Milena Milewska

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Wadów

Przy ulicy Glinnik w Wadowie znajduje się okazały XIX-wieczny dwór Badenich. Zadbane otoczenie kontrastuje z  podupadłym budynkiem, pełniącym jeszcze niedawno rolę przedszkola, a  obecnie wyłączonym z  użytkowania, między innymi ze względu na niejasności dotyczące prawa własności. A mogło być tak pięknie…

Ruszcza

przygoda

Dwór Żeleńskich

Tuż za kościołem św. Grzegorza w  Ruszczy znajduje się dawny dwór Popielów. Jak głosi tablica wmurowana w  ścianę kościoła, we dworze w  1918 roku gościł Achilles Ratti, późniejszy

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

okolice

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Lodołamacz 28(29)  
Lodołamacz 28(29)  

Lodołamacz

Advertisement