Issuu on Google+

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

pomóż wiośnie,

idź na rower

Samochód do raportu

/// strona 6

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Idziemy na dwór

/// strony 8-9

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Wielka misja Łaźni Nowej /// strona 13

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcie: Joanna Urbaniec

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


2///

///3

lodołamacz///nr 27 [28] / 1-14 kwietnia 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

mistrzyni, co żadnej pracy się nie boi

//// /// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Jolanta Szatko-Nowak: wielokrotna mistrzyni Polski w tenisie stołowym, brązowa medalistka Mistrzostw Europy. Po latach zdobywania sportowych trofeów, wciąż czeka, by jej doświadczenie i wiedza zostały spożytkowane w lepszy sposób. Nam opowiada, jak pokochała ping ponga, i której dyscypliny sportu boi się ponad wszystko. „Jedna z najwybitniejszych polskich tenisistek stołowych wszechczasów” – po wpisaniu pani imienia i nazwiska w internetowej wyszukiwarce, pojawia się właśnie taka informacja. To potrzebne najbardziej chyba młodszemu pokoleniu, bo starsze pamięta panią i bez tego.

Rok wcześniej zdobyła pani kolejne mistrzostwo Polski w grze pojedynczej, w 1980 roku z Mistrzostw Europy w Bremie przywiozła pani brązowy medal w deblu. Czy kilkanaście lat wcześniej pomyślałaby pani, że zrobi taką furorę w polskim tenisie stołowym?

Oczywiście, to bardzo miłe i w gruncie rzeczy prawdę chyba piszą (śmiech). Najlepsze lata już za mną, występy w kadrze, Mistrzostwa Świata, Europy… Tylko Olimpiady mi do szczęścia zabrakło.

Ja chyba nie, ale kto inny we mnie uwierzył. Zaczęło się niewinnie. W  1973 roku do  mojej szkoły, 102 w Nowej Hucie, zajrzał nieżyjący już trener Stanisław Wcisło z  Budowlanego Klubu Sportowego Wanda. Brakowało mu dziewcząt do  gry, więc zgłosiłam się z koleżankami z czystej ciekawości. Trafił mi się chłopak do pary, którego bez problemu ograłam. I wtedy trener powiedział, żebym przyszła na trening, bo zrobi ze  mnie mistrzynię. Przyszłam na  Bulwarową do Wandy… i tak już zostało.

Chociaż od startu w Igrzyskach Olimpijskich dzieliło panią naprawdę niewiele. Brałam udział w kwalifikacjach do Olimpiady w Seulu w 1988 roku, kiedy tenis stołowy debiutował jako dyscyplina olimpijska. Pierwsze dwa grupowe mecze wygrałam, ale potem, stając naprzeciw takich sportowych potęg jak Związek Radziecki, Jugosławia i Chiny, nie było po  prostu szans. Na  60 miejsc dla zawodniczek z  Europy przeznaczonych było 12. Bariera była nie do pokonania, chociaż naprawdę walczyłam.

ludzie

w  Młodzieżowych Mistrzostwach Europy… Działo się. W  sumie pod skrzydłami Wandy zdobyłam 33 medale mistrzostw Polski.

A potem, już w latach 90., dla klubu zaczął się gorszy okres. Dzisiaj po sukcesach w tenisie stołowym nie ma już śladu, a o dawnych osiągnięciach nikt nawet nie stara się pamiętać. Boli? Bardzo. Tym bardziej, jeśli się kocha to, co  się robi, jeśli się kocha sport, któremu się oddało naprawdę spory kawał życia, poświęcając praktycznie wszystko – wolny czas, rodzinę, zdrowie.

Bo sport w Polsce to ciężki kawałek chleba. Są dyscypliny bardzo popularne, i takie, które trzeba promować, zachęcać, pokazując chociażby sukcesy w nich osiągane. Oczywiście, że  tak! Chętnych do  sportu może i  nie brakuje, ale brakuje trenerów, sal treningowych. ///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

A trener jak powiedział, tak zrobił. Jako młodziczka zostałam pierwszą w  historii klubu mistrzynią Polski, nie tylko w  singlu, bo  też w  deblu i  mikście. Potem jeszcze medal w  deblu

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Pieniądze każdy chętnie by brał, ale pracować nikt nie chce. A  wystarczyłoby trochę dobrej organizacji i przede wszystkim chęci.

Od tego roku Ministerstwo Sportu i Turystyki wprowadziło zmiany w finansowaniu dyscyplin sportowych. Tenis stołowy znalazł się w tzw. brązowej grupie, co oznacza, że środki, które dotychczas wpływały m.in. do Polskiego Związku Tenisa Stołowego zostaną zredukowane o minimum 20 procent… To, że nie mamy teraz medalu, nie oznacza, że nie będziemy go mieli za cztery lata! Bardzo nie podoba mi się ten pomysł, ale co mogę zrobić ponad to, co robię? Chciałabym być jedną z  bardziej znaczących osób w  Związku, coś zmienić, ale niestety – zapomniano o  mnie, tak jak powoli zapomina się w  ogóle o  polskim sporcie.

Klub, któremu poświęciła pani sporą część życia, związek sportowy w ogóle się o panią nie upominają? Przecież jest pani zawodowym sportowcem! I co z tego, jeśli szukam pracy i nie mogę jej znaleźć? Ani związek ogólnopolski ani krakowski: nikt się tym nie zainteresował. Był taki ciężki moment w  moim życiu, że gdyby nie pomoc zwykłych, prawie obcych, ale nad wyraz serdecznych mi ludzi, to byłoby bardzo ciężko. Przecież ja cztery lata w kuchni w szkole pracowałam! Obieranie ziemniaków, gotowanie, sprzątanie – ręce miałam całe zdarte, i to nie od trzymania paletki, tak jak najbardziej bym chciała. Ludzie się dziwili, łapali za głowę: jak osoba z takim dorobkiem sportowym może pracować w  szkolnej kuchni? Ale nie było nic innego, więc pracowałam, choć było ciężko. I jak będzie trzeba, to jeszcze raz pójdę, bo ja się żadnej pracy nie boję.

Mimo przeciwności losu, nie porzuciła pani największej życiowej pasji – ping ponga. Założyła pani klub uczniowski i zaszczepia w najmłodszych miłość do sportu. To trudne? Ma przecież pani niebezpieczną konkurencję w postaci gier komputerowych i otaczającej nas zewsząd elektroniki. Łatwo nie jest, to prawda. Na treningi przychodzi dużo dzieci, bo przede wszystkim chcą tego ich rodzice. Ale

nie jest tak, że dzieci nie garną się do sportu. Widać, że lubią, że chcą, że ich cieszy każdy mały sukces. Inna sprawa, że mają bardzo duże problemy z koncentracją i z dyscypliną. To już nie jest ta szkoła kindersztuby co kiedyś. Podam przykład – przychodzę na trening i  mówię, że  przed grą ma być rozgrzewka, a  oni patrzą się na mnie wielkimi oczami, bo im się nie chce. Ręce opadają. Pamiętam, że  jak ja zaczynałam grać, to na treningu byłam pierwsza, a wychodziłam z niego ostatnia – to było całe moje życie. Teraz dzieci mają inne, niby ciekawsze zajęcia, takie jak chociażby Internet. Z reguły jest tak, że po treningu dla dzieci i młodzieży przychodzi grupa dorosłych, która chce sobie pograć. W różnym, czasem naprawdę w zaawansowanym wieku, ale ruszają się tak, że  można pozazdrościć! Dorosłym się chce, z wiekiem człowiek bardziej docenia to, co może mu dać sport.

A pani w dalszym ciągu jest czynną zawodniczką. Gram w  zespole pierwszoligowym UKS Chomik – Rokicie Gdów i  w  dalszym ciągu ogrywam nawet młodsze zawodniczki!

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Rakieta wszechczasów, która boi się wody? (śmiech) Coś w tym jest.

Ale woda nie ugasi ognia i ducha walki, który ma pani w sobie. Nie dała się pani trudnym momentom, wciąż pani walczy – tu, w Nowej Hucie, z którą jest pani tak związana. Nowa Huta to  jest moje miejsce. Tu  się urodziłam, wychowałam, oddałam serce klubowi, w którym tyle lat działałam, tu  mieszkam. Walczę i  ciągle wierzę. Przecież kiedyś nie będę mogła już grać, kontuzje mnie całkowicie wykończą. Powinnam zostać wykorzystana w tej dyscyplinie, w której działam, w tym, czemu poświęciłam całe swoje życie. Urodziłam się z ręką zgiętą w łokciu, jak do gry w ping ponga. Może to był też znak, że będę musiała się bronić przed ciosami zadawanymi z  różnych stron? Będę walczyła do końca, tak jak w sporcie. Tekst: Anna Piwowarczyk Zdjęcia: Marcin Kądziołka //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Gry zespołowe uczą przede wszystkim pracy w grupie, scalają, jednoczą całą drużynę. A jak jest w tenisie stołowym, który jest dyscypliną indywidualną? Podczas gry, oprócz nabywania cech czysto fizycznych, takich jak gibkość i  zwinność, ping pong uczy przede wszystkim koncentracji, a  to  bardzo ważna i  przydatna cecha, sprawdzająca się w  wielu dziedzinach życia. Ten sport wymaga też dużo samodyscypliny, bo pozornie wydaje się prosty, ale potrzeba być naprawdę dobrym i mieć talent, żeby się w nim wybić.

Talent i miłość do sportu, czyli to, czego pani nie brakuje. Do  sportu nigdy nie trzeba mnie było zaganiać, chociaż nie zaczynałam od tenisa stołowego. Jako nastolatka zakochana byłam w piłce nożnej, kopałam ją razem z chłopakami, jak równy z równym. Ale wtedy piłka nożna kobiet nie była tak popularna, jak dzisiaj. Kocham sport, lubię być w ruchu, bo to naprawdę uzależnia. Kiedy studiowałam na krakowskim AWF-ie, była tylko jedna dyscyplina, której do dzisiaj się nie nauczyłam i nie zrobię tego za nic w świecie – pływanie!

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Trenuj z mistrzynią Zajęcia prowadzone przez Jolantę Szatko-Nowak odbywają się w Szkole Podstawowej nr 100 na osiedlu Albertyńskim 36: W poniedziałki: 17-18:30 (dzieci); 18:30-20 (grupa rekreacyjna) W piątki: 17-18:30 (dzieci); 18:30-20:00 (grupa rekreacyjna)

SPORT

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


4///

///5

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

N

owohuckie hospicjum im. Św.  Ła- Towarzystwo Wspierania Osób z  Niezarza dzięki środkom uzyskanym swoistymi Zapaleniami Jelita “J-elita” z  tytułu 1% podatku może świadczyć także może uzyskać wsparcie w dzięki profesjonalną i  bezpłatną opiekę nad rozliczeniom podatkowym. Na  rzecz osobami nieuleczalnie chorymi. Po- „zagubionej młodzieży z  Nowej Huty” maga także rodzinom osób będących działa Fundacja Teatru Ludowego. u  kresu życia. TKKF „Przyjaciel Koni- W tym roku także ona uzyskała status ka” to organizacja specjalizująca się hi- pożytku publicznego. Również sportowe organizacje poterapii. Grębałowska stadnina funkcjonuje już od  1988 roku. Wesprzeć mogą skorzystać z  hojności podatnimożna też zuchów, harcerzy i  instruk- ków. Organizacją pożytku publicznego torów z  Hufca Nowa Huta. Stowarzy- jest stowarzyszenie prowadzące żuższenie „Na  rzecz rozwoju” zajmuje się lowców nowohuckiej Wandy. Podobnie organizacją zajęć dla dzieci w  okresie jest z fundacją „Pamiętamy”. Podmiot wakacyjnym. Procent podatku można powołany ku pamięci dwóch tragiczprzekazać na rzecz Hutniczej Fundacji nie zmarłych juniorów Hutnika pomaOchrony Zdrowia i Pomocy Społecznej. ga młodym, kontuzjowanym graczom. Fundusze pozwolą na kontynuację pro- Prowadzący siatkarzy nowohuckiego filaktycznych akcji zdrowotnych oraz klubu UKS Hutnik zachęca do  wsparudzielania finansowej pomocy osobom cia jednym procentem podatku byłego znajdującym się w trudnej sytuacji ma- zawodnika klubu Wojciecha Dubaja. terialnej poprzez refundację wydatków No kogokolwiek byśmy nie wpłacili na leki i sprzęt medyczny. Stowarzysze- pamiętajmy, nawet kilka złotych może nie Rodzin i  Przyjaciół Dzieci Specjal- czasem okazać się znaczące. nej Troski „Dom Nadziei” oraz Polskie (TP) / / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Pokaz filmów animowanych

OFAFA

to  jedyny w  Polsce festiwal poświęcony wyłącznie polskiemu, autorskiemu filmowi animowanemu. Pokaz filmów nagrodzonych w  tegorocznej, osiemnastej edycji festiwalu odbędzie się 15 kwietnia o godzinie 18 w Kinie Sfinks. W  trakcie konkursu filmy oceniane i nagradzane są w trzech kategoriach: twórców zawodowych, studentów szkół

wyższych (plastycznych i  filmowych) oraz amatorów. W  dwudziestoletniej historii festiwalu laureatami były m.in. takie postacie jak Jerzy Kucia, Piotr Dumała czy Tomasz Bagiński. Gościem specjalnym pokazu na  osiedlu Górali będzie przewodniczący biura festiwalowego OFAF-y Janusz Korosadowicz. Wstęp wolny. (TP)

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Poszukiwania tanecznych talentów Zdjęcie: M. Klag / archiwum organizatorów

Podobnie jak w zeszłym roku, przypominamy o możliwości przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Warto to zrobić, zwłaszcza, że dla mnóstwa funkcjonujących w Nowej Hucie nasz 1% oznaczać może bardzo wiele. Poniżej przedstawiamy zestawienie organizacji – szczegółów koniecznych do rozliczenia szukajcie na stronach internetowych fundacji i stowarzyszeń.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Spotkanie nowohuckich seniorów

Z

wykle piszemy o przyszłości naszej dzielnicy – teraz zachęcamy do cofnięcia się o  kilkadziesiąt lat wstecz. W  Klubie Jędruś Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta odbędzie się wydarzenie zatytułowane „Nowohuccy seniorzy – spotkanie po  latach”. Organizatorzy zapraszają zarówno osoby skłonne do opowiedzenia, jak i wysłuchania historii sprzed lat. Wydarzeniu towarzyszyć będzie dyskusja na  temat teraźniejszości na-

E

mitowane niegdyś w telewizji programy typu „You can dance” czy „Taniec z gwiazdami” cieszyły się ogromną popularnością. Nie słabnącą falę zainteresowania tańcem nadal wykorzystuje Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta. Już po  raz szósty organizuje Przegląd Choreograficzny dla Dzieci i Młodzieży „Tańcem opowiadam”. Młodzi kandydaci na tancerzy do konkursu zgłaszać się mogą do 24 kwietnia. Udział w  przeglądzie wziąć mogą dzieci w  wieku od  5 do  16 lat. Każdy

młody tancerz będzie prezentować własny układ choreograficzny. Poza tym dzięki inicjatywie dzieci mają możliwość nabyć umiejętność pokonywania nieśmiałości i tremy, a to w fachu tancerza jest kluczowe. Regulamin konkursu znajduje się na stronie www.krakownh. pl. Informacje można też uzyskać dzwoniąc na  numer 12  644 24 32 i  pisząc na  maila ośrodek@krakownh.pl. Finał Przeglądu odbędzie się 26 kwietnia w Klubie 303 na osiedlu Dywizjonu 303. Start o godzinie 17. (TP)

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / /

oroczne Dni Ziemi mają na  celu zwrócenie uwagi na  ochronę środowiska naturalnego. Od  piętnastu lat w  obchody włącza się Urząd Miasta Krakowa. Współpracując ze  szkołami, domami kultury i  organizacjami pozarządowymi przygotowuje liczne, proekologiczne działania. Po raz dwunasty odbędzie się Krakowska Wystawa Ekologiczna, a  po  raz dziewiąty – zbiórka surowców wtórnych. Apogeum wydarzeń będzie miało miejsce w dniach 19-20 kwietnia. W piątek nastąpi inauguracja Krakowskiej Wystawy Ekologicznej. Otwarcie o godzinie 10 w  Alei Róż. Przedstawione zostaną inwestycje, m.in. Wydziału Gospodarki Komunalnej i  MPO. Prezentacje przedstawi też Ośrodek Kultury C. K. Norwida (wystawa „Ogrody Nowej Huty”) i  Zrze-

szej dzielnicy i  zmian w  niej zachodzących. Przewidziana jest także prezentacja multimedialna oraz wystawa zdjęć Marcina Klaga. Zrealizowano ją podczas trwania projektu Małopolskiego Instytutu Kultury „Bagaż odnaleziony”. Najstarsi mieszkańcy Nowej Huty podzielą się swoimi wspomnieniami 15 kwietnia. Początek o godzinie 15 w klubie Jędruś (osiedle Centrum A 6a). Wstęp bezpłatny. (TP)

Ogrodnicy pilnie poszukiwani!

eatr Łaźnia Nowa zaprasza wszystkich, którzy odpoczywają podczas pracy w ogrodzie, których relaksuje zapach czarnoziemu i  radują kiełkujące nasiona. W maju rusza ogród Tymczasowej Strefy Przetrwania. Potrzebujemy „zawodowców”, którzy uprawę ogródka mają w małym pal-

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdrowotna analiza

K

lub C2 Południe Cafe zaprasza 18 kwietnia na  czwartkowy podwieczorek. Nie będzie to  jednak zwyczajna przekąska. Miło spędzony czas w kawiarni połączony zostanie z akcją doradztwa żywieniowego. Dzięki analizie składu ciała na specjalnej wadze dowiemy się ile „lat metabolicznych” ma nasz organizm. Ustalimy ile tłuszczu, mięśni i wody wchodzi

aktualności

w  jego skład. Analiza pozwoli na  opracowanie optymalnej diety i planu aktywności fizycznej, a także sposobu kontrolowania postępów. — Odchudzasz się a  twoja waga nie drgnie? Zamiast się głowić przyjdź i dowiedz się co w tobie „piszczy” – zachęcają organizatorzy. Udział w  Zdrowym Podwieczorku kosztuje 20 zł. Początek o godzinie 19.

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

szenie Pszczelarzy Krakowskich. W  piątek i sobotę przy Alei Róż wystąpią dzieci z krakowskich szkół i domów kultury, np. z  Fortu „Krzesławice”. W  te  dni od  godziny 11 do 16 można przynosić surowce wtórne. Za 20 butelek PET, 20 puszek aluminiowych lub 40 zużytych baterii otrzymamy sadzonki kwiatów balkonowych lub krzewów (pelargonie, tuje i jałowce). Oprócz głównych wydarzeń na Placu Centralnym odbędą się akcje towarzyszące. W środę o godzinie 15 w kinie Sfinks odbędzie się turniej wiedzy o środowisku. 19 kwietnia ruszy rajd rowerowy wokół Łąk nowohuckich. Na ten sam dzień cykl wydarzeń przygotuje Dom Kultury im. Korczaka. Na  osiedlu Kalinowym odbędą się ekologiczne warsztaty, gry i konkursy. (TP)

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Wiosenne wietrzenie szaf

cu, pasjonatów, którzy miłością do roślin zarażają tych, którym bazylia uporczywie więdnie na parapecie. Chętnych do pomocy prosimy o przesyłanie maili na adres: pchodnicka@laznianowa.pl lub kontakt telefoniczny: 505 617 396.

Proekologiczny weekend

C

/////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

T

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Zdjęcie: archiwum organizatorów

Czekają na procent

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Malarski świat Gerlacha

E

ugeniusz Gerlach od  pięćdziesięciu lat tworzy w  Nowej Hucie. Zanim tu zamieszkał ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Jest także absolwentem Wydziału Malarstwa i  Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w  Krakowie. Nowohucki artysta dwukrotnie otrzymywał Stypendium Ministra Kultury i Sztuki. — Gdy staję przed białą płaszczyzną płótna rodzi się specyficzny stan

ducha i  świadomość rozpoczynania pewnego misterium, którego początek daje pierwsza plama na  nim położona – barwnie opisuje nowohucianin proces tworzenia „rozedrganych feerią barw dzieł zaczynających żyć własnym życiem”. Prace malarza oglądać można w budynku B Nowohuckiego Centrum Kultury do 5 maja. Wstęp bezpłatny. (TP)

Co?

Wymiana ubrań, książek, płyt, takie jakie sami chcielibyśmy dostać. biżuterii… Kto? Mieszkańcy Tym razem program został dodatkowo Nowej Huty, Krakowa, Klub Kuźnia poszerzony o  kilka wartych zauważeOKN i  portal Ekorodzice.pl. Gdzie? nia punktów. Osobne miejsce znajdzie 18 kwietnia, czyli w  najbliższy czwar- się dla osób, które pragną wymieniać tek, w  godzinach 16-18. Czyli? Zbliża się książkami. Dzieciaki posłuchać się kolejny Szafing w  Kuźni – wy- będą mogły bajek, biorąc udział w  zamiana rzeczy niepotrzebnych, takich bawach plastycznych i  muzycznych. które nas znudziły, albo zajmują zbyt Wśród gości wypatrywać należy wywiele miejsca na  półkach. To  sposób słanników bloga Stylowa Nowa Huta na  gruntowne zimowe porządki, ale (www.stylowanowahuta.blogspot.com i oszczędności w domowym budżecie. – już wkrótce w  Lodołamaczu więcej O tym, że impreza cieszy się popu- na  ten temat!), którzy namierzać i  folarnością, najlepiej świadczy nagroda, tografować będą osoby wyglądające jaką Szafing w Kuźni otrzymał w kon- niepowtarzalnie. Kto więc na  własną kursie portalu czasdzieci.pl: „Słonecz- rękę chce się przekonać, czy wymiana niki 2011”. Co  można wymieniać mię- zbędnego bożonarodzeniowego predzy sobą? Niemal wszystko: ważne zentu na  wiosenną sukienkę ma sens, jest, by wszystkie rzeczy przyniesione powinien koniecznie odwiedzić Szana  wymianę były w  dobrym stanie, fing w Kuźni.

aktualności

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


6///

///7

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Sól dbania o auto

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Nie tylko ludzie niecierpliwie oczekiwali na wiosnę – także dla samochodów koniec zimy to czas, gdy mogą wreszcie odetchnąć. O tym, na co zwrócić uwagę dbając o nasze „cztery kółka” opowiada Mariusz Ura: właściciel warsztatu Irmar z ulicy Makuszyńskiego. Zima ma fatalny wpływ na samopoczucie większości ludzi. A jak się ma do naszych samochodów? Po  każdej zimie auto wymaga gruntownego sprawdzenia. Trzeba zwrócić uwagę przede wszystkim na stan zawieszenia. Po jeździe na lodzie jest bardzo „wytłuczone”. Niektóre elementy podlegają wymianie, przede wszystkim metalowo-gumowe, np. wszelkiego rodzaju łączniki pomiędzy zawieszeniem a nadwoziem. Trzeba umyć podwozie – osadza się tam mnóstwo soli. Jeśli się jej nie pozbędziemy, będziemy wozić ją jeszcze przez miesiąc. Dokładnego wymycia i  woskowania wymaga również karoseria. Należy sprawdzić, jak się sprawuje akumulator. Wiadomo, że w zimie miał większe obciążenia. Warto zbadać, czy płyny eksploatacyjne mają swoje wartości, ewentualnie je powymieniać. Trzeba też skusić się na wyczyszczenie wnętrza i klimatyzacji.

nie warto zdawać się na  „osiedlowych fachowców”, bo  można więcej zaszkodzić niż pomóc. Bywa, że  ciężko zlokalizować usterkę, gdy przy aucie pod blokiem grzebało kilku speców.

Niektórzy jednak wolą zdać się na umiejętności znajomych. Twierdzą, że zawodowi mechanicy chcą na nich tylko zarobić. Jak nie dać się im naciągnąć? Jeśli ktoś nie ma zaufania do  danego mechanika, to  najlepiej najpierw podjechać na  stację diagnostyczną (np. na ulicy Ujastek gdzie funkcjonuje Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów) i zbadać zawieszenie, akumulator czy alternator. A potem z wynikami i gotową rozpiską jechać do mechanika.

A czy wymiana opon z zimowych na letnie jest niezbędna? Niektórzy twierdzą, że mają opony „całosezonowe”.

To typowo polski wymysł. Nie ma czegoś takiego. Anglicy – owszem, jeżdżą na  letnich cały rok, bo  zimowych Najprostsza rzecz to czyszczenie środka, po  prostu nie potrzebują. Opony trzetapicerki itd. Z pozostałymi sprawami ba wymienić, gdy średnia temperatura jednak lepiej wybrać się do warsztatów, dobowa przekroczy 5 stopni Celsjusza. które się w  tym specjalizują. Czasem „Zimówki”, gdy jest ciepło, szybko się

Które z tych zadań można wykonać samemu?

samochody

nagrzewają i  po  prostu niszczą. Poza tym inaczej reagują na  nawierzchnię, a to odbija się na zawieszeniu.

Problemy z zimą dla kierowców są oczywiste. A jak jeździć w lecie, żeby nie „zajechać” samochodu? Dobre pytanie. Na  pewno mając samochód z turbiną nie można ruszać od razu po  odpaleniu. Trzeba najpierw zagrzać silnik. Jeśli ktoś ma silnik benzynowy z gazem, odpalać może go tylko na benzynie. Zarówno w lecie, jak i w zimie.

Zbliżają się wyjazdy na majówki. W trasy ruszą setki samochodów, które do tej pory albo jeździły tylko po mieście, albo stały w garażu. Co radzisz „niedzielnym kierowcom”? Przede wszystkim trzeba sprawdzić hamulce. Kontroli wymaga też układ elektryczny i  oczywiście zawieszenie. Samochody, które stały pochowane w  garażach czy pod plandekami, mają zastane i  poklejone klocki hamulcowe, szczęki. Przy ostrym hamowaniu samochód może się po prostu nie zatrzymać.

Jak oceniasz stan nowohuckich dróg? Masakra. Choć dziury są  w  miarę na bieżąco łatane, to jest ich ciągle dużo. Najgorzej jest w  miejscach, gdzie jezdnia przecina się z  torami tramwajowymi. Np. na osiedlu Złotego Wieku, albo na  agrafce koło Zalewu Nowohuckiego. Na szczęście póki co większe korki omijają Nową Hutę. Jak ktoś zna drogi, to  potrafi sprawnie się przecisnąć. Ciasno jest czasem na drodze od Teatru Ludowego w  stronę Placu Bieńczyckiego. Po południu tłoczno lubi być na Czyżynach i na Okulickiego. No i korki robią się też rano na Makuszyńskiego, kiedy policja stoi tam z alkomatem. Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcia: Marcin Kądziołka // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

W niektórych rejonach popularne są określone marki samochodów. Są np. miejscowości, gdzie na każdym kroku spotykamy BMW. A jak jest w naszej dzielnicy? Nie ma reguły, dominują marki najbardziej popularne. Dużo jest Volkswagenów, dosyć popularne są  auta azjatyckie np. Daewoo. Te samochody różnią się przede wszystkim kosztem części zamiennych. Nowe auta są  dużo wygodniejsze, komfort jazdy jest lepszy. Z  kolei w  starych modelach robiono części, które miały być niezniszczalne. Teraz niektóre z  założenia mają być sprawne np. przez 150 tys. kilometrów.

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Dziarski rowerzysta

lodołamacz///bezp��atny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Rower to dla niego najlepszy lekarz, przyjaciel i środek transportu. Ryszard Wścisło na dwóch kółkach najpierw uratował zdrowie, a teraz odkrywa piękno Polski. Kiedy się zaczęła pana przygoda z rowerem?

Takie wyprawy do wielkie przedsięwzięcie i wysiłek.

W  2004 roku miałem zawał. Przesta- W  trasę wyruszamy czteroosobowym łem pracować na  kombinacie i  prze- składzie i  dzielimy się zadaniami. Naszedłem półroczną rekonwalescencję. zwaliśmy naszą grupę TOMARYST Lekarz zalecił mi jak najwięcej ruchu, – od  pierwszych liter imion członków. bo  nie zastąpi go żadne lekarstwo. Ja zajmuję się logistyką. Na  podstaA  rower to  największy wróg cukrzycy wie map i  Internetu opracowuję trai  otyłości. I  uchronił mnie przed, bar- sy. Rezerwuję też noclegi. Tony jest dzo prawdopodobnym, drugim zawa- mechanikiem. Bardzo dobrze się zna łem. Już wcześniej lubiłem się ruszać na  rowerach, dużo jeździ, m.in. star– dużo chodziłem po  górach. Nie ma tuje w maratonach po 2,5 tysiąca kilochyba górki w  Polsce, na  której bym metrów. Staszek Grudzień, też hutnik, nie był. Kocham przyrodę. Nie ma nic jest bankierem i  zaopatrzeniowcem. piękniejszego od lasu. Chyba, że drugi A  Marian Bania przygotowuje posiłki. las. Albo kobieta w lesie. Jeździmy zwykle w  drugiej połowie czerwca. Jest ciepło, dzień jest długi, a nie ma jeszcze wakacyjnych tłumów. Z jazdą na rowerze tą miłość Co  do  wysiłku – wcale nie jest aż  tak można świetnie połączyć. Za namową i doradztwem kolegi w 2005 duży. Jeździmy etapami, od 60 do 100 roku kupiłem rower. Zacząłem komple- kilometrów. Czyli około 6 godzin tować sprzęt i jeździć: najpierw po 20-30 dziennie. Resztę doby spędzamy na odkilometrów, w okolicy Krakowa. Później poczynku i zwiedzaniu. z  austriackim kolegą, Tonym, wyruszaliśmy na  2-3 dniowe wypady do  Jury Rowerowe wczasy są drogie? Krakowsko-Częstochowskiej, do  Ka- Budżet dwunastodniowego wypadu zimierza nad Wisłą, w  okolice Olkusza zamykamy zwykle w kwocie 1000-1300 i  Ogrodzieńca. Tony jest zakochany złotych na osobę. Z  noclegami, wyżyw  Polsce. Nie wiedział, że  jest tak pięk- wieniem i  podróżą pociągiem. Śpimy na i  zielona. Na  ruchomych wydmach przeważnie w  pensjonatach, albo kow Ustce, powiedział, że to nie jest Polska, rzystamy z  agroturystyki. Doba kosztylko Maroko albo Sahara. Od 2009 roku tuje nas 35-50 złotych, a  standard jest zaczęliśmy jeździć na dłuższe wycieczki. coraz lepszy. Z  swój rower zapłaciłem Najpierw przejechaliśmy wzdłuż morza 1600 złotych i  mam go już siedem lat. od  granicy niemieckiej do  rosyjskiej. Przejechałem na nim ponad 40 tysięcy 960 kilometrów trasy zajęło nam dwa- kilometrów. Na początek nie potrzeba naście dni. Nie jesteśmy ścigaczami. Nie drogiego sprzętu, choć odradzam kunabijamy kilometrów, tylko uprawiamy powanie rowerów w marketach. turystykę rowerową. Bardzo dużo zwiedzamy. Wymyśliłem sobie że przejedzie- Mimo perfekcyjnej organizacji my etapami całą Polskę dokoła. Na ten na pewno macie liczne przygody. rok zaplanowałem podróż od Poznania, Mieliśmy kilka awarii i  upadków. Kieprzez Biskupin, Puszczę Zielonkę, Jezio- dyś pomyliłem maści – posmarowałem ro Lednickie, Gniezno, Bory Tucholskie, siedzenie specyfikiem rozgrzewającym Kaszuby, Łebę aż  do  Gdyni. W  sumie do  ud… Spotkaliśmy mnóstwo cieka660 kilometrów. wych ludzi. Choćby narciarkę Justynę

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Kowalczyk i  żeglarza Krzysztofa Baranowskiego. Odwiedziliśmy Króla Biebrzy. Ludzie bardzo pozytywnie na nas reagują. Jadąc wzdłuż morza spotykaliśmy przez trzy kolejne dni grupę Ślązaków podróżującą autokarem. Nazwali nas „dziarskimi dziadkami”. Ale zwykle wybieramy trasy mało uczęszczane. Przez Puszczę Białowieską jechaliśmy 30 kilometrów i spotkaliśmy tylko dwie osoby. Natykamy się na dzikie zwierzęta: jelenie, sarny, dziki, a nawet wilki i żubry. Nad Biebrzą przez pół kilometra prowadził nas bocian, lecąc 20 metrów przed nami.

A w okolicach Nowej Huty można pojeździć? Z roku na rok jest lepiej. Mamy coraz więcej ścieżek rowerowych, które się coraz rzadziej uczęszczane przez pieszych.

Mamy sporo ciekawych tras, choćby do  Miechowa, Tyńca czy Ojcowa. Polecam wybrać się do  Niepołomic nad Czarny Staw. Co roku, we wrześniu, bierzemy udział w Biathlonie Rowerowym. Inicjatorem imprezy jest Marian Zobek, właściciel salonu Elmar. A  ja jestem pomysłodawcą dwudziestokilometrowej trasy – od stadionu Hutnika, przez strzelnicę w Pleszowie, aż po Chałupki. Co  roku w  zawodach startuje po  150 osób. Kultura rowerowa i  samochodowa w Polsce się poprawiła. Apeluję, żeby unikać ruchliwych tras, a  tam, gdzie są ścieżki rowerowe – korzystać z nich. I  wszystkich zachęcam do  jeżdżenia na rowerze – nie ma się czego bać! Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcia: Joanna Urbaniec

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

rowery

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


8///

///9

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

DWORKI NA TLE HALI ZGNIATACZA / / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Podobno cudze chwalimy, swego nie znamy. Porzekadło to nie napawa optymistycznie, więc dla osób, które wolałyby się z nim nie zgadzać, przygotowaliśmy lokalny bedeker. Zaproś znajomych na wycieczkę rowerową i przekonaj ich, że w cieniu industrialnej sylwetki kombinatu kryje się spory fragment polskiej kultury.

N

owohuckie zabytki są  dyskretne. Na  pierwszy plan wysuwa się trzynastowieczne opactwo Cystersów i  położony w  sąsiedztwie XV-wieczny drewniany kościółek św.  Bartłomieja. Oprócz zabytków sakralnych znany jest jeszcze dworek Jana Matejki przy ulicy Makuszyńskiego. Ale

to nie wszystkie świadectwa przeszłości, jakimi może pochwalić się Nowa Huta. Wielu trzeba się jednak trochę naszukać. Nie są  promowane, niektóre pozostają w  ruinie i  wstęp do  nich często jest utrudniony, ale nadal cieszą oko i przypominają, że  historia dzielnicy pisana była nie tylko na fartuchu hutnika.

Łuczanowice

Przed laty podkrakowskie Łuczanowice stanowiły jeden z  polskich ośrodków ewangelickich. Od  XVI wieku wieś należała do  kalwińskiej rodziny Żeleńskich. W kaplicy ich dworu po spaleniu zboru krakowskiego odbywały się na-

/ / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

bożeństwa protestanckie. Pod koniec XVIII wieku dwór został rozbudowany, a  szczątki przodków przeniesione z  kaplicy do  grobowca rodzinnego na  dzisiejszy cmentarz. W XVIII wieku na jego terenie usypany został widoczny do dzisiaj kopiec, zwany Kopcem Lutrów. Niewielki cmentarzyk odnowiono na  początku lat 90. Na co dzień jest zamknięty. Co roku we wrześniu odbywają się tutaj nabożeństwa ekumeniczne. Dwór został częściowo rozebrany w  latach 50. XX wieku. Współcześnie mieści się tutaj kaplica i  mieszkania prywatne. Budynek otacza pozostałość po  parku, utrzymanym w  stylu angielskim. Gdyby ktoś słyszał o możliwym wynajmie mieszkania w Dworze Żeleńskich, niech niezwłocznie pisze na  adres redakcji Lodołamacza – okolica prezentuje się faktycznie jak sielska angielska prowincja.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Kopiec Lutrów w Łuczanowicach

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Górka Kościelnicka

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

papież Pius XI. Dwór w  Ruszczy jest niestety w  fatalnym stanie technicznym, a o dawnej świetności przypomina jedynie ozdobny ganek ze  stylizowanymi, metalowymi kolumnami.

Kościelniki

Przy ulicy Andrzeja Stopki rozpościera się imponujący park, w  którym znajduje się osiemnastowieczny Pałac Wodzickich. Do  XIX wieku pałac rozbudowywano, wzbogacając go między innymi o  monumentalny portyk kolumnowy od frontu. W 1944 decyzją Wodzickich pałac został zmieniony w  szpital, do  którego przywieziono rannych walczących w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie budynki stopniowo niszczały. Obecnie zamek Wodzickich należy do  rodzi-

ny Nowina-Konopków; od  roku 2000 jest systematycznie odbudowywany i  po  wcześniejszej rezerwacji udostępniany zwiedzającym. Amatorzy stylizowanej, klimatycznej fotografii nie zawiodą się tutaj – i kto wie, może uda im się zobaczyć jakiegoś lokalnego ducha?

Górka Kościelnicka i cmentarz ewangelicki

Miłośników architektury sakralnej z  pewnością usatysfakcjonuje wizyta w kościele na górce Kościelnickiej. Modrzewiowy budynek powstał w  XVII wieku, wnętrze utrzymane jest w stylu barokowo-rokokowym. Do  kościoła przynależy XIX-wieczna, klasycystyczna dzwonnica. Ciekawostką są  także dekoracje wzgórza, na  którym stoi kościół: umieszczono na  nim dużo

starych cmentarnych krzyży i  figurki świątków. Jeśli ktoś lubi się bać, powinien odwiedzić okolicę o  zmierzchu – jest klimat! W  słoneczny dzień turysta może z kolei odnieść wrażenie, że przeniósł się do XIX wieku, w czas romantycznych zawirowań i  dramatycznych powstań. Nastrój ten można podtrzymać, udając się na  zabytkowy, ewangelicki cmentarz w  Łuczanowicach, z  malowniczymi, osnutymi bluszczem nagrobkami. Łącznikiem ze  współczesnością jest tutaj panorama kombinatu, doskonale widoczna ze wzniesienia. O dziwo, melodia przeszłości ściśle i  bez rozdźwięku splata się z  industrialnym dźwiękiem Huty Sendzimira. Wsiadaj na rower, sam się przekonasz! Tekst i zdjęcia: Milena Milewska

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Wadów

Przy ulicy Glinnik w Wadowie znajduje się okazały XIX-wieczny dwór Badenich. Zadbane otoczenie kontrastuje z  podupadłym budynkiem, pełniącym jeszcze niedawno rolę przedszkola, a  obecnie wyłączonym z  użytkowania, między innymi ze względu na niejasności dotyczące prawa własności. A mogło być tak pięknie…

Ruszcza

przygoda

Dwór Żeleńskich

Tuż za kościołem św.  Grzegorza w  Ruszczy znajduje się dawny dwór Popielów. Jak głosi tablica wmurowana w  ścianę kościoła, we dworze w  1918 roku gościł Achilles Ratti, późniejszy

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

okolice

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


10///

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

///11

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcie: Julia Sobolewska

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Słoneczny finał integracji S

łoneczna inteGRAcja to  projekt promujący dziedzictwo Nowej Huty wśród uczniów szkół podstawowych. Finałem przedsięwzięcia była gra miejska, zorganizowana 21 marca w  starszej części naszej dzielnicy. Wzięło w niej udział trzystu uczniów z klas IV-VI. Efektem współpracy naszej redakcji i  organizatorów (Zespół Szkół Integracyjnych z  osiedla Słonecznego) był konkurs ogłoszony wśród uczniów. Uczestnicy nadsyłali reportaże i zdjęcia dokumentujące zawody. Postanowiliśmy wyróżnić tekst Marceliny Orłowskiej oraz fotografie Oliwii Gurgul, Julii Sobolewskiej i  pani Marioli Nowak. Wszystkim serdecznie dziękujemy, a  organizatorom GRAtulujemy świetnej inicjatywy.

Przygoda z Nową Hutą Nazywam się Marcelina Orłowska. Chodzę do  klasy 6. Uczę się w  jednej z  nowohuckich szkół. Pewnego dnia brałam udział w grze terenowej o znajomości Nowej Huty. Dnia 21 marca o godzinie 10 szesnaście grup zebrało się w Nowohuckim Centrum Kultury po to, by wysłuchać regulaminu gry. Podczas rozpoczęcia każda drużyna musiała podzielić się na  zespoły pięcioosobowe. Dla każdego zespołu organizatorzy przygotowali kopertę, w środku której znajdowały się: mapa Nowej Huty oraz karta z miejscem na naklejki, które były dowodem na zaliczenie danej stacji. Aby nie było zbyt dużego tłoku, poszczególne grupy szły trasami: zieloną, czerwoną i niebieską. Około godziny 10:30 wszystkie grupy razem z  opiekunami wyruszyły na  długi marsz po  ulicach Krakowa. Na każdej stacji dostawały naklejkę, kartkę z zadaniami do wypełnienia oraz wskazówkę, prowa-

dzącą do  kolejnego punktu. Gdyby jednak cała gra polegała tylko na tym, byłaby zbyt prosta. Po drodze trzeba było także liczyć szkoły, biblioteki i  ośrodki publiczne. Nad niektórymi zadaniami trzeba było się trochę dłużej zastanowić. Nasza grupa ze  wszystkim sobie doskonale poradziła. Wszyscy po dwóch godzinach wędrówki byli głodni, więc wstąpiliśmy do sklepu, tracąc przez to trochę czasu. Mimo to zdołaliśmy dogonić inne zespoły i tak szybko zrobiliśmy zadania, że jako pierwsi ruszyliśmy do ostatniej stacji. Długo oglądaliśmy się za siebie, lecz nikogo nie było widać. Na ostatnim punkcie spotkaliśmy pana, z  którym poznaliśmy się podczas wcześniejszej wycieczki po  Nowej Hucie. Niestety, ostatnie zadania sprawiły nam dużo kłopotów i inne grupy nas dogoniły. To jednak nie wystraszyło nas tak, jak brak czasu, ponieważ w całej tej grze nie chodziło o ściganie się, lecz o zmieszczenie się w odpowiedniej strefie czasowej. Musieliśmy dotrzeć na miejsce do godziny 15. Na szczęście sprężyliśmy się i „utrzymaliśmy” pierwszą pozycję. Na miejsce dotarliśmy jako pierwsi z  grupy zielonej. Oddaliśmy nasze koperty ze  wszystkimi zadaniami odpowiednim osobom i  poszliśmy napić się ciepłej herbaty. Wszyscy członkowie każdej grupy dostali gadżety w  postaci długopisów, ołówków i smyczek. Później wszyscy rozeszli się szczęśliwi, głodni i zmęczeni do swoich domów. Ten dzień dostarczył mi wiele pozytywnych emocji. Poznałam i dowiedziałam się wiele ciekawych rzeczy o Nowej Hucie. Pomimo, iż miałam w nogach tyle kilometrów, byłam bardzo zadowolona. Marcelina Orłowska Szkoła Podstawowa nr 91. Opiekun: Joanna Szczurek

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Huta dzielnicą rowerów!

M

asa Krytyczna to inicjatywa promująca komunikację rowerową. Polega na masowych przejazdach ulicami Krakowa – im więcej rowerzystów naraz, tym lepiej. Akcja odbywa się w każdy ostatni piątek miesiąca. Rowerzyści ruszają o godzinie 18 spod pomniku Adama Mickiewicza na Rynku Głównym. Uczestnicy tego ruchu społecznego chcą przypominać miastu o swojej obecności. Specjalnie wybierają najbardziej „antyrowerowe” miejsca w Krakowie – aby domagać się zmian.

W kwietniu trasa „Masy” zahaczy o Nową Hutę. A konkretnie o Gimnazjum nr 36 z osiedla Dywizjonu 303. Wszystko dlatego, że kwietniowa akcja nosi nazwę „Szkolna Masa Krytyczna”. Uczestnicy chcą zabiegać o ułatwienie uczniom docieranie na lekcje na  dwóch kółkach. Rowerzyści zawitają do  szkoły około godziny 18:45.

Wszystkich zainteresowanych akcją zapraszamy!

edukacja

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Triumf kulturalnych ekonomistów / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

W poprzednim numerze Lodołamacza pisaliśmy o 4. Prezentacjach Artystycznych w ZSE nr 2 na osiedlu Spółdzielczym. Zgodnie z zapowiedzią, przedstawiamy zwycięzców: Szkolny Zespół Wokalno-Muzyczny.

I

nicjatywa utworzenia zespołu narodziła się we wrześniu ubiegłego roku. W  szkole już wcześniej zorganizowany śpiew był obecny. Pani Małgorzata Szczepaniak prowadziła kółko pieśni ludowych, niemal od początku istnienia placówki. Gdy nauczycielka zakończyła pracę – w szkole powstała luka. Zapełnić ją postanowiła pani Magdalena Mazurkiewicz. Nauczycielka jest jednocześnie absolwentką szkoły, i  jeszcze jako uczennica śpiewała w  poprzednim chórze. Inicjatywa zbiegła się z  rekrutacją na  nowy rok szkolny. Do Ekonomika przyszło wielu uczniów ze szkół muzycznych. Chcieli „coś” robić w kierunku rozwijania muzycznych możliwości. — Najpierw był pomysł, żeby zrobić orkiestrę – wspomina pani Magdalena. Ilość instrumentów, jakimi szkoła dysponowała była na to jednak zbyt mała. Grupa posiada puzon, waltornię, altówkę, skrzypce, flet poprzeczny i dwie gitary (instrumenty te są własnością uczniów). Postanowiono założyć zespół wokalno-instrumentalny. Pani Magdalena wykorzystała swoje kontakty, m.in. z  Krakowską Szkołą Jazzu i Muzyki Rozrywkowej. Premierowy występ odbył się w  trakcie ślubowania klas pierwszych, w  październiku ubiegłego

roku. Pierwsze piosenki pochodziły z  musicalu Metro. I tym razem przydały się znajomości – tym razem z firmy nagłaśniającej. Młodzi muzycy mieli do dyspozycji profesjonalny sprzęt. Znajomi pani Magdaleny byli pod wrażeniem zaangażowania młodych ludzi. Kolejne występy towarzyszyły również szkolnym okazjom, jak np. święta, walentynki, rocznice i ślubowania. Jak na razie zespół nie posiada nazwy, na  którą ogłoszony został konkurs. Póki co  ograniczają się do występów na osiedlu Spółdzielczym. Jednak na przyszłość plany są ambitne. — Chcemy od  przyszłego roku startować w  ogólnoszkolnych przeglądach. Przez te dwa lata nabraliśmy sporego doświadczenia i umiejętności – zaznacza opiekunka grupy. Wyróżnia za niebywały wkład do zespołu kilkoro uczniów, m.in.: Oliwę Kurdziel, Marcina Nogiecia, Iwonę Cebulę, Tomasza Zająca, a także Darię Komisarczyk, Annę Balcer i  Sylwię Wypych. Dodaje, że uczniowie poświęcają działalności muzycznej swój czas pozalekcyjny. Nierzadko ćwiczą w soboty, na próbach spędzili też ferie. Co  ciekawe, w  dwudziestopięcioosobowej grupie przeważają chłopcy. Jednym z nich jest Damian Szeląg, który pełni rolę konferansjera. Zapowiada i opisuje kolejno występujących członków ze-

społu. Zanim trafił do szkoły na osiedlu Spółdzielczym już wcześniej udzielał się scenicznie. — Chodziłem na  kółka teatralne, brałem udział w konkursach i przeglądach – mówi o wcześniejszym realizowaniu swoich zainteresowań uczeń Ekonomika. Dlaczego więc przyszedł do szkoły ekonomicznej? — Swoją przyszłość wiążę z  handlem – zaznacza. Aczkolwiek, nie da się ukryć – i w zawodzie sprzedawcy czy przedstawiciela handlowego zdolności sceniczne przydać się mogą bardzo. W drugą stronę to także funkcjonuje. W  dzisiejszych czasach muzycy czy malarze muszą posiadać wiedzę ekonomiczną, żeby odnaleźć się na bardzo złożonym i kapryśnym rynku. Ekonomię i kulturę łączyć może więcej niż się komukolwiek wydaje. Tylko obrotni artyści sobie poradzą z tym biznesem. A im więcej kulturalnych ekonomistów – tym lepiej! Tekst: Tomasz Piwowarczyk Zdjęcia: Anna Szałaj

kultura

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


12///

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Warszawa da się lubić?

Stanisława Celińska z Warszawą związana

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

O

bsypany nagrodami spektakl „W imię Jakuba S.” wyszedł spod ręki najgorętszego duetu teatru polskiego ostatnich lat: Moniki Strzępki i  Pawła Demirskiego. Przedstawienie, którego premiera odbyła się podczas festiwalu Boska Komedia 2011, zdobyło aż 8 nagród na różnych festiwalach teatralnych, w tym główną nagrodę na 7. Festiwalu Sztuk Współczesnych R@port i główną nagrodę na Festiwalu Sztuki Reżyserskiej Interpretacje. „Spektakl jest wyrzutem sumienia głównych bohaterów, ściga ich jak antyczne erynie, gdy próbują uciec od polskich bolączek na sylwestra do Egiptu. Ale najokrutniej spektakl kpi z  gry pozorów i  fałszywych nadziei tych, którzy marzenia o byciu pierwszorzędnymi Europejczykami karmili caffe late i tartą z gruszek w galeriach handlowych” – pisał w Rzeczpospolitej Jacek Cieślak. I rzeczywiście – gorzka autoironia twórców bezlitośnie obnaża polskie kompleksy i  fałszywe ambicje, a mit Oburzonych wchodzi w żywy dialog z wydarzeniami rabacji galicyjskiej z  1846 roku. Jaka jest współczesna polska klasa średnia, w co wierzy i czego jest spragniona? Komu dziś odrąbać głowę chciałby dzisiaj Jakub Szela? Czy Polak posiadający kredyt mieszkaniowy do spłacania przez 30 lat jest bogaty czy biedny? Na te i wiele innych pytań – odpowiedź tylko na spektaklu w Łaźni Nowej.

teatr

W IMIĘ JAKUBA S.

jest od zawsze. Urodzona na Pradze, po śmierci ojca mieszkała z  matką we Włochach, potem w  Legionowie, na Solnej i Żoliborzu, już jako mężatka przy ulicy Marszałkowskiej, na  Solcu i  Stegnach, następnie na  Mokotowie, Grochowie, wreszcie przeniosła się na Ursynów w pobliże Lasu Kabackiego. Aktorka, której role teatralne i  filmowe już przeszły do  historii, teraz na warsztat wzięła więc piosenki związane ze swym rodzinnym miastem. I w połączeniu z aranżacjami Royal String Quartet wybrnęła z  tego zadania znakomicie. Wszystko w  tym recitalu mówi o  Warszawie – gorzko, zabawnie, czasem melancholijnie. Teksty Wojciecha Młynarskiego, Andrzeja Własta, Agnieszki Osieckiej, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Juliana Tuwima, Muńka Staszczyka, do tego kompozycje Szpilmana, Niemena, Sojki, Matuszkiewicza – tego recitalu nie trzeba reklamować.

NOWA WARSZAWA

atralnej realizacji ceremonii szamańskiej, w planowanym spektaklu „Misja”. Rezultaty były niesamowite.

Rzeczywiście, wszyscy zgodnie twierdzą, że ten dzień warsztatów był znakomity i fantastyczne Można dostrzec i wyczuć piętno komunizmu. Począt- rzeczy zrodziły się wtedy w waszych głowach. kowo jest to  trochę przygnębiające, jednak z  drugiej Czy chciałbyś zatem obejrzeć „ Misję”? I jak ci się podoba Nowa Huta?

strony ten obszar ma duży potencjał. Wiele przestrze- „Chciałbym” to za mało powiedziane. O ile tylko terni do tego, żeby coś się tu działo; coś trwałego i fajnego. miny pozwolą, a zdaje się, że tak, zamierzam przyjechać i zobaczyć spektakl!

Jak w takim razie odbierasz Łaźnię Nową – miejsce, w którym odbywają się prowadzone przez ciebie warsztaty?

Udostępnione nam sale Łaźni Nowej są  fantastyczne! Idealne wręcz nadają się do  prowadzenia zajęć, które wymagają poczucia przestrzeni, nie tylko tej wewnętrznej. Czuje się, że to miejsce już działa, ma swoją historię, jest prężne.

To  styl życia. Spojrzenie na  świat: ludzi, przyrodę, kosmos. Pojmuję to  jako całość, która dysonuje jedną energią, a stąd bierze się moje poczucie odpowiedzialności. Odpowiedzialności nie tylko za siebie, ale przede wszystkim za to, co mnie otacza, za wspólnotę. Drugą istotną sprawą, która wynika z  mojej szamańskiej drogi, jest świadomość, że życie jest proste. Większości nurtujących nas problemów w  ogóle nie ma. Tylko nie wszyscy o tym wiemy. Warsztaty, które prowadzę, są między innymi po to, żeby to zrozumieć, albo nawet więcej – poczuć.

REŻYSERIA: MONIKA STRZĘPKA SCENARIUSZ: PAWEŁ DEMIRSKI SCENOGRAFIA: MICHAŁ KORCHOWIEC MUZYKA: JAN SUŚWIŁŁO ASYSTENT REŻYSERA: IWONA KASZKOWIAK DRAMATURGIA: PAWEŁ DEMIRSKI RUCH SCENICZNY – RAFAŁ URBACKI OBSADA: KLARA BIELAWKA, ANNA KŁOS-KLESZCZEWSKA, ALONA SZOSTAK, KRZYSZTOF DRACZ, DOBROMIR DYMECKI, PAWEŁ TOMASZEWSKI, SŁAWOMIR GRZYMKOWSKI

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Nie, jestem tu po raz pierwszy.

Czym szamanizm jest dla ciebie? To twoje hobby, światopogląd?

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Czas trwania: 150 min.

To twój drugi pobyt w Polsce. Byłeś wcześniej w Krakowie?

Ludzie jak zwykle są  wspaniali. Cieszę się, że  zostałem tu  zaproszony i  mogę z  nimi pracować. Widać, że  są  zaangażowani, ciekawi, gotowi dzielić się tym, co przy okazji warsztatów odkryli, wymyślili, odczuli. Mam nadzieję, że  będą kontynuować nasze szamańskie „podróże”*.

RECITAL STANISŁAWY CELIŃSKIEJ Bilety: Sektor I: 80 zł; Sektor II: 70 zł Sektor III i IV: 60 zł Czas trwania: 90 min

Bilety: 30 zł (ulgowy), 40 zł (normalny)

Icchak Beery – nowojorczyk urodzony w Izraelu. Korzenie polsko-białoruskie. Od siedemnastu lat praktykuje szamanizm i prowadzi warsztaty wprowadzające na szamańską ścieżkę ludzi z USA, Europy, Izraela… Pierwsze nauki pobierał w Ekwadorze, inicjację szamańską odbył u boku don Jose Joaquina Pinedy. Brzmi egzotycznie? To dopiero początek.

A ludzie?

Czy praktyki szamańskie takie jak te, których uczysz na warsztatach, mogą być pomocne w pracy aktora czy reżysera teatralnego?

Zdjęcie: Aleksander Trafas

Zdjęcie: archiwum Teatru Łaźnia Nowa

Duch Jakuba Szeli

Problem? To zjawisko nie istnieje!

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Zdjęcie: Aleksander Trafas

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

///13

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

Oczywiście, że  tak. Szamańskie „podróże”, chociaż nie są tym samym, co wchodzenie aktora w rolę, mają z tym procesem sporo wspólnego. Uruchamiają emocje i  wrażenia, z  których możemy nie zdawać sobie sprawy – nie należą one do dziedziny intelektu, lecz serca, które trzeba otworzyć na  otoczenie, na  ludzi, na to, co jest poza nami. W trzecim dniu warsztatów, po kolejnej „podróży”, uczestnicy dzielili się wizjami dotyczącymi te-

Tekst: Goga Trojanowska

O warsztatach szamańskich w Łaźni Nowej, które odbyły się na początku marca tego roku, pisaliśmy w Lodołamaczu nr 26 (18-31.03.2013). //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

spektakle

/////////////////////////////////

w imię jakuba s. 20 kwietnia///19:30 21 kwietnia///16:00///19:30 //////////////////////////////////// /////////////////////////////////

Zwiedzanie Teatru Łaźnia nowa 21 kwietnia///14:00 /////////////////////////////////////////////////

koncert

///////////////////////////

NOWA WARSZAWA recital Stanisławy Celińskiej 16 kwietnia///19:00 /////////////////////////

Kasa biletowa czynna: wtorki 8:30-15:30 czwartki: 14:00-18:00 tel: 12-680-23-40 rezerwacja tel: 12-680-23-41 od poniedziałku do piątku godz. 8:00-16:00 rezerwacja@laznianowa.pl ///////////////////////////////////////

www.laznianowa.pl

sztuka

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// * „Podróż” – stan ducha lub/i  umysłu, wywołany specyficznymi okolicznościami - m.in. dźwiękiem bębnów, oraz implikowany odpowiednim nastawieniem. Podążając za swobodnie płynącymi myślami, doświadczamy wizji, które mają być wskazówkami, wyznacznikami dalszej drogi, odpowiedziami na nasze pytania… Podczas podróży spotykać możemy np. nasze „zwierzęta mocy” – przewodników po świecie wizji, oraz naszych przodków: nie tylko genetycznych, ale też mentalnych, kulturowych, artystycznych…


14///

///15

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

lodołamacz///bezpłatny dwutygodnik nowej huty

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

LISTY do redakcji

Kiedy na budynku dawnego kina Świt zamiast dawnego neonu zawisł szyld supermarketu wielu dopatrywało się Prima aprilisowego żartu. Choć prezes spółki Apollo Film – będącej właścicielem budynku – zapewnia, że Świt będzie perłą w Nowej Hucie, to ja się zastanawiam, czemu na liczba zwolenników facebookowej inicjatywy „Nie dla Tesco w Świcie” ciągle rośnie.

Hektary nieba

K

Łąka militarna, czyli „czerwone berety” nad rozlewiskiem

przyroda

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

„Powąchać tak, dotykać nie!”

Tymczasem pani Małgosia dodaje: – Na  starym rozlewisku Wisły rosło mnóstwo kosaćców. Dziś też tam są, ale już mniej. I wał też jest mniejszy niż kiedyś. Rzeczywiście, obecnie na  łąkach połacie kosaćca są  stosunkowo niewielkie. Wielkość zbiorowiska zależy od  okresowego występowania wody na  powierzchni gleby i mulistości podłoża. Oczywiście kosaćce podlegają ochronie, jak cała roślinność łąk. Jeśli więc przyszedłby komuś do głowy – skądinąd godny pochwały – pomysł stworzenia zielnika (na przykład razem z dzieckiem), na wzór tych robionych przez naszych dziadków, ze zbieranymi osobiście i suszonymi w książkach roślinami, to Łąki nowohuckie dla takiego pasjonata będą jak rajski owoc: niezwykle kuszący i  absolutnie zakazany. Dobrze jest o  tym przypominać, bo nie zawsze tak było. Pani Małgosia, wspominając czasy swojej młodości opowiada, że  wracając z  Mogiły przez łąki, można było dotrzeć do  domu z  naręczami kwiatów. O  ile nie była to  pora dżdżu: wtedy nie dało się tamtędy przejść suchą nogą.

Glejt nietykalności

Nikt chyba nie ma wątpliwości, że Łąki nowohuckie należy chronić. Natomiast jak to robić…? W tej kwestii zdania są już podzielone. Z pewnością dobrze się stało, że w roku 2003 zostały objęte szczególną ochroną jako użytek ekologiczny. Uchroni je to przed działaniami inwestorów o  przerośniętej ambicji. Znając ułańską fantazję deweloperów, w  pewnym momencie mogłoby się okazać, że kominy elektrociepłowni to zaledwie

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Lodołamacz, bezpłatny dwutygodnik Nowej Huty. Nakład: 10 tysięcy egzemplarzy. Redaktor Naczelna: Matylda Stanowska. Redaktor prowadzący: Tomasz Piwowarczyk. Stała współpraca: Sonia Kozińska, Eliza Kubiak, Weronika Kupiszewska, Katarzyna Kąkolewska, Filip Michno, Anna Lepszy, Anna Piwowarczyk, Marzena Rogozik, Anna Szałaj, Anna Szczygieł, Joanna Urbaniec, Jarosław Tochowicz, Małgorzata Wąsik, Małgorzata Wierzchowska, Jacek Paweł Dargiewicz, Marcin Kądziołka, Jakub Kusy, Łukasz Lenda, Tomasz Bohajedyn. Projekt graficzny i łamanie: Creator.pl

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

ciąg dalszy na stronie 16

— A  za wałem rolnicy uprawiali warzywa, które potem sprzedawali na  nowohuckich osiedlach. Chodziliśmy tam czasami, na te poletka, na grandę – dopowiada pani Małgosia z  uśmiechem. – Kiedyś wał był większy. Tuż za nim była wieża spadochronowa. W latach pięćdziesiątych jeszcze z niej skakali. W siedemdziesiątych już nie, ale była charakterystycznym miejscem i  lubianym przez młodych. O  spadochroniarzach i  łąkach usłyszałam raz jeszcze od  Asi, nowohuckiej artystki, trzydziestolatki o  wielu pasjach i  chyba nieuleczalnej optymistki. Opowiedziała mi o  chłopakach skaczących nie z  wieży, a  z  samolotu. Jako podlotek obserwowała opadające na  łąki

namioty spadochronów. Kołysały się jak wiatraczki dmuchawców. Chociaż ją pewnie bardziej interesowali „przyczepieni” do nich chłopcy. Tak czy inaczej: zostało wspomnienie. A  oprócz chłopaków i  spadochronów, Asia pamięta jeszcze mnóstwo żab w lecie i sanki ze skarpy zimą.

Huta zyska odrestaurowany zabytkowy obiekt i  dynamiczną placówkę kultury filmowej”. Rozumieliśmy, że  w  prowadzeniu bieżącej działalności kulturalnej, pomogą wpływy z wynajmu parteru i piwnicy. Niestety okazało się, że  funkcja komercyjna budynku będzie najważniejsza. Symbolicznie pokazuje to  kolejność zawieszenia szyldu supermarketu, zaś dopiero później odrestaurowanego neonu ŚWIT. Okazuje się również, że  „dynamiczna placówka kultury filmowej”, czyli kawiarnia z funkcją kina, zostanie otwarta w czerwcu. Czekamy. Przypadek Świtu pokazuje również jak mało osób wierzy w  Nową Hutę. Apollo Film to  spółka, w  ktorej 100% udziałów ma Województwo Małopolskie - to samo, które kilka miesięcy temu otwarło Ogród Sztuk w  centrum Krakowa. Szkoda, że  inwestycje tego typu ciągle omijają Nową Hutę. No ale mamy supermarket. Bo co innego mogłoby tu być? Jacek Dargiewicz, właściciel Klubu Kombinator

Grafika: Łukasz Lenda

P

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

iedy otwierano w  latach 50. XX wieku kino, nikt sada ale ekran kinowy, który przez te wszystkie lata nie myślał o problemach. Świt był miejscem tętnią- nie został zdjęty ze swojego miejsca. Był w ciągłej gocym życiem, do którego chodziło się. I tak przez wiele towości na kolejny pokaz i dopiero w trakcie remontu lat. Dla wielu pokoleń nowohucian było to kinowe sa- budynku został zdemontowany. Świtem wciąż zarządza ta sama spółka, która pocrum, gdzie odbywali swoją filmową inicjację. Niestety Świt w 2002 roku przegrał walkę. W Apol- zwoliła, by budynek przez ostatnie 20 lat wyglądał koszlo Film mówią, że z Multikinem, który odebrał widzów. marnie. Kiedy słyszę zapewnienia prezesa spółki ApolJa dodałbym, że  z  kinem Kijów, które rok przed za- lo, że Świt będzie perłą na nowohuckiej mapie, to trochę mknięciem Świtu przeszło gruntowny remont wart bli- niedowierzam. Bo  przecież do  sposobu zarządzania obiektem przez ostatnie 20 lat bardziej pasuje inne sko tyle, co obecny remont nowohuckiego kina. Dla spółki Apollo Świt przestał być kinem. Za- „perłowe” przysłowie - „nie rzucaj pereł przed wieprze”. Zapowiadany remont budynku w końcu doszedł czął zaś być postrzegany jako komercyjna przestrzeń, w której chodziło o maksymalizację zysków. To wła- do  skutku. Z  dnia na  dzień było widać jak budynek śnie w  tym okresie budynek zaczął przypominać pięknieje. Przywracany jest właściwy blask. Cieszyły koszmar oblepiony bannerami, szyldami, tablicami… również słowa prezesa spółki Apollo Film Ryszarda Kto miał pieniądze, mógł sprzedawać w nim co chce Rutkowskiego, który opowiadając o wizji Świtu po rei wieszać na fasadzie co chce. Na długie lata do sali moncie, zapewniał:„(…) w swoich działaniach nie jestekinowej wprowadził się komis meblowy. Smutnym śmy nastawieni na komercję. Chodzi nam o kreowanie symbolem przemiany kina, według mnie, nie była fa- kultury filmowej”. Gwarantował również, że  „Nowa

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

onad 57 hektarów pokrytego śniegiem ścierni- Atlas ptaków nie tylko dla ornitologa ska, na które spoglądam w poświąteczne popo- Póki co spoglądam na musztardowe ściernisko traw łudnie, nie pomaga zwalczyć rosnącej frustracji i  z  niedowierzaniem słucham wspomnień pani Małspowodowanej przedłużającą się zimą. Świado- gosi, właścicielki zakładu jubilerskiego, na  co  dzień mość, że to niegościnne, podmokłe pustkowie kryje – poza tworzeniem unikalnej biżuterii – z oddaniem w sobie niezliczone okazy fauny i flory często rozpo- pracująca z niepełnosprawnymi dziećmi. — W latach znawalne wyłącznie dla przyrodników, tylko potę- siedemdziesiątych mieszkaliśmy nad Cepelią. Na łąki guje tęsknotę za opieszałą wiosną. Właściciele psów, wyprowadzałam psy na  spacer. Wtedy niewielu luwyprowadzający swoich pupili na  spacery po  kwiet- dzi miało psy w domach, dlatego ci, którzy tu z nimi niowym śniegu koło NCK-u, smętnie spoglądają po- przychodzili, dobrze się znali – opowiada. W sierpniu nad Łąkami nowohuckimi, w  kierunku Mogiły czy na skoszonych łąkach odbywały się sejmiki bocianie. Łęgu, jakby stamtąd właśnie spodziewali się nadej- Tak, tak – na Łąkach nowohuckich. Nawet 50 ptaków ścia zieloności. Mam nadzieję, że w chwili, kiedy ten przygotowywało się do  odlotu. Musiały mieć gniaznumer Lodołamacza trafi do  Państwa rąk, Łąki no- da w Mogile, na dachach tamtejszych domów. Często wohuckie pokażą, co to znaczy wiosenna witalność. spotykałam też bażanty, kuropatwy, dudki. Z charakterystyki przyrodniczej tego użytku ekologicznego / / / / / / / / / ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////// dowiadujemy się, że na łąkach i w bezpośrednim ich sąsiedztwie łącznie występuje 69 gatunków ptaków. Aż 34 z nich to gatunki lęgowe, do których zalicza się także znajdujący się pod ochroną derkacz. Z  uwagi na ich obecność ornitolodzy dopuszczają koszenie łąk od połowy sierpnia.

Od zmierzchu do Świtu Zdjęcie: Filip Michno

/ / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Adres redakcji: Teatr Łaźnia Nowa, osiedle Szkolne 25, tel. 12 425 03 20 w. 41, 42; redakcja@lodolamacz.pl; Lista dystrybucji: www.facebook.com/Lodolamacz.PismoLudziWalczacych. Reklama: Barbara Hoffmann, tel. 12 680 23 41; Wydawca: Teatr Łaźnia Nowa. Druk: Polskapresse.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Nie zwracamy materiałów niezamówionych. Nie uzasadniamy powodów niepublikowania tekstów. Redakcja i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za treść zamieszczanych ogłoszeń. Poglądy i opinie przedstawiane w publikowanych artykułach i opiniach czytelników niekoniecznie są zgodne z poglądami wydawcy i redakcji. Reprodukowanie bez zgody wydawcy jakichkolwiek materiałów zawartych w czasopiśmie Lodołamacz jest niedozwolone.

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / // / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

redakcja

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////


16///

lodołamacz///nr 28 [29] / 15-28 kwietnia 2013

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

/ / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

ciąg dalszy ZE stronY 14

drobny dodatek do architektury tych terenów. A na 57 hektarach z powodzeniem mógłby się zmieścić obiekt wielkości stadionu narodowego...

Jedna łąka, kilka pokoleń, wiele wspomnień

Wróćmy lepiej do  miłych łąkowych opowieści pani Małgosi. Łąki, które ona pamięta, były jakby ładniejsze. Jako dziecko często przesiadywała ze  starszym kuzynem nad stawikiem. Obserwowali małe rybki i pijawki. Kuzyn opowiadał jej, że w latach pięćdziesiątych widział w stawie żółwie błotne. Ona sama ich nie pamięta, ale nie ma powodu nie wierzyć kuzynowi. Takie są łąkowe wspomnienia nowohucian sprzed ponad czterdziestu, czy dwudziestu lat. A sprzed lat kilku? Na  hasło „Łąki nowohuckie” Ula entuzjastyczna, młoda artterapeutka na co dzień pracująca z pacjentami onkologicznymi, od dziecka mieszkająca przy Alei Róż, reaguje tak: - Uwielbiałam tę otwartą, wielką przestrzeń. Dwa kroki i było się w innym świecie, w opozycji do betonowych płyt i centrum kultury: natura, błoto, trawska, dzikość... Na  skarpie paliło się fajki, spoglądając na  kominy elektrociepłowni w  Łęgu. Gdy było już ciemno, można było wyobrażać je sobie jako dwa / / / / / / / / / /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

pulsujące serca i  nie drażniły wtedy swą nachalną industrialnością. Przez łąki szło się także do opactwa Cystersów w Mogile. Pamiętam Wielki Piątek 2010 roku. Idę do  cystersów, słońce przebija zza traw... Powstała wtedy fotoopowieść o ciernistych krzewach. Przeglądam zdjęcia splątanych, ciemnych kształtów suchych łodyg, z  gęstymi krótkimi kolcami. Tu i ówdzie zarys młodych miękkich liści. W tle brudny fiolet wieczornego nieba. Czasami przebłysk zachodzącego słońca. I myślę sobie, że „ta zima kiedyś musi minąć. Zazieleni się”, a po musztardowym ściernisku pod śniegiem nie będzie śladu. Jedno tylko nie daje mi spokoju. Żaden z moich rozmówców nie wspomina o  komarach, a  przecież łąki leżą na  podmokłym terenie. Ich wilgotność zależy od poziomu wody w Wiśle, bowiem wody na łące kontaktują się cały czas z wodami rzeki. W mniejszej lub większej ilości, ale woda na łąkach jest właściwie cały czas. A komary? Pytam o to Asię. Ona też komarów na łąkach nie kojarzy. Tekst: Anna Kasprzyk Zdjęcia: Joanna Urbaniec //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

///////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

uwaga – tu Nowa Huta !!! / / / / / / / / / ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /


Lodołamacz 28(29)