Page 1

De visie van de Sportraad op sportbeleid in de gemeente Zeewolde


Voorwoord De sportraad (voorheen sportplatform) is officieel geïnstalleerd in mei 2012. De leden zijn vertegenwoordigers van de (veelal grootste) sportverenigingen van Zeewolde. Voor de exacte bezetting, zie pagina XXXXX. In artikel 2 van het reglement van de sportraad van Zeewolde (op aanvraag) staat dat de sportraad (SR) tot taak heeft om het College van B&W gevraagd en ongevraagd te adviseren over het gemeentelijk sportbeleid en het gemeentelijk beleid met betrekking tot sportaccommodaties. In mei 2013 geeft de gemeente het startsein om nieuw sportbeleid te formuleren en geeft de SR hier een belangrijke rol in. De gemeente formuleert haar notitie Beleidsuitgangspunten sport in Zeewolde (bijlage III). Deze notitie bevat 3 scenario’s voor een visie met bijbehorende ambities voor de sport in Zeewolde. Op 2 oktober 2013 presenteert de gemeente deze notitie in een interactieve sessie aan de aanwezige sportverenigingen. Ook de SR is hier uiteraard aanwezig. Na rijp en intensief beraad komt de sportraad met haar eigen visie op sportbeleid van de gemeente Zeewolde. Op 13 november presenteert de SR deze visie aan de aanwezige sportverenigingen (conform het reglement). Naar aanleiding van dit overleg heeft de sportraad haar visie zoveel mogelijk bijgesteld. De SR heeft de sportverenigingen gevraagd met deze versie in te stemmen en/of aan te geven waar ze het niet mee eens zijn. De reacties komen in bijlage IV. De SR heeft vervolgens besloten om een kernachtige samenvatting te maken van versie 2, welke gepresenteerd wordt aan de voltallige gemeenteraad in januari 2014, zodat alle partijen op de hoogte zijn van de visie van de SR betreffende het sportbeleid van de gemeente Zeewolde en haar advies in deze richting B&W. De samenvatting volgt hierna.


Samenvatting Met de missie ‘Zeewolde sportiefste gemeente van Nederland’ is de ambitie om elke Zeewoldenaar tenminste 30 minuten per dag en voor kinderen tot 18 jaar 1 uur per dag, matig intensief te laten bewegen. Om de missie te laten slagen wordt een masterplan ontwikkeld met de volgende speerpunten: - Vakleerkrachten voor sport en bewegen in het onderwijs; - Sterke verenigingen voor verantwoord sporten door alle leeftijden en groepen in de samenleving; - Infrastructuur geeft just-in-time en just-in-place gelegenheid om te sporten en te bewegen voor alle burgers en bezoekers van Zeewolde; - Publiek - private samenwerking vult de kaders in voor betaal bare sportvoorzieningen. De omvang van de beschikbare middelen bepaalt het tempo waarin zaken gerealiseerd kunnen worden. Dat doet niets af aan de ambitie om de sportiefste gemeente van Nederland te worden en te blijven. Kwaliteit is essentieel zowel van de mensen, vakleerkrachten, trainers, bestuurders, ondersteuners etc. als in de voorzieningen. Beter iets minder in omvang en aantal dan ondeskundig of ontoereikend in kwalitatieve zin.


Inleiding De sportraad gaat advies uitbrengen over het door de gemeente voorgestelde sportbeleid. In het beleid van de gemeente worden drie scenario’s beschreven, waaruit gekozen kan worden. Na rijp en intensief beraad komt de sportraad met haar eigen visie op sportbeleid en heeft deze visie gedeeld met de sportverenigingen. Naar aanleiding van dit overleg heeft de sportraad haar visie bijgesteld . Deze tweede versie is ook aan de verenigingen verzonden met de vraag om hiermee in te stemmen, dan wel aan te geven waar ze het niet mee eens zijn. De reacties komen in een bijlage. Op basis van deze visie baseert de sportraad haar advies richting de gemeente. De sportraad komt tot de volgende voorstellen betreffende sportbeleid van de gemeente Zeewolde: De missie van de gemeente, sportraad en haar sportverenigingen is: “Zeewolde, de sportiefste gemeente van Nederland� De sportiefste gemeente willen zijn, draagt bij aan: geluk, gezondheid, sociale cohesie, bevordering van maatschappelijke participatie en algemeen welzijn van haar inwoners. Het is van belang voor de identiteit van Zeewolde en het opbouwen van haar identiteit ( geschiedenis ) van deze unieke en jonge gemeente.


De achterliggende visie van de sportraad Het is onze ambitie sport een belangrijke plaats te geven in de samenleving van Zeewolde. Sporten en bewegen draagt bij aan een gezonde maatschappij. Sporten en bewegen is essentieel geworden om ook maatschappelijke doelen te bereiken. Voorzieningen neerzetten en burgers oproepen om te gaan sporten en bewegen is niet genoeg. Minimaal 30 minuten per dag bewegen is de norm en een goede start, maar onze visie is meer omvattend. Onze visie richt zich op het versterken van de structuren die sporten en bewegen nu al mogelijk maken en het creĂŤren van randvoorwaarden om voor verschillende bevolkingsgroepen de mogelijkheden te vergroten. Zeewolde is de jongste gemeente van Nederland. Dat is terug te vinden is de samenstelling van de bevolking. Die zal de komende jaren weliswaar gemiddeld ouder worden, maar nog lange tijd zal de gemiddelde leeftijd onder die van veel gemeenten blijven. Dat biedt perspectief, maar ook verplichtingen. Sport is immers een kerntaak van de gemeente.


De visie in 8 stellingen 1. De basis om te leren sporten en bewegen wordt gelegd in het onderwijs door gekwalificeerde vakleerkrachten; 2. De sportverenigingen zorgen voor het in de breedte (verder) ontwikkelen van de sport(ieve) vaardigheden; 3. Competent kader op bestuurlijk en inhoudelijk (technisch/tactisch/pedagogisch/didactisch) gebied is een essentiĂŤle voorwaarde; 4. Zeewolde biedt een breed scala aan sporten en sportvoorzieningen in die vormen en op die momenten waarop de burgers dat willen; 5. De sportverenigingen van Zeewolde bieden diverse niveaus van sportbeoefening; 6. Zeewolde koestert haar toptalenten; 7. Ondernemers en sportaanbieders ontwikkelen sportarrangementen; 8. De overheid vult sport als kerntaak in door alle ruimte in de breedste zin van het woord te bieden voor sport en bewegen.


De rol van het onderwijs Het onderwijs vormt, zeker in Zeewolde, een belangrijke schakel in het stimuleren van sport en bewegen bij kinderen. Lichamelijke opvoeding (evt. bewegingsonderwijs) is een belangrijk vak, gegeven door gekwalificeerde leerkrachten met passie voor sport. Het vak heeft diverse doelstellingen zoals bevorderen van de gezondheid, sociale vaardigheden maar vooral persoonlijke ontwikkeling op het gebied van diverse sporten in een veilige omgeving. Welke sport vindt een kind leuk om te doen, waar is het goed in? Het onderwijs mag hierop worden aangesproken door ouders en door de overheid. Hier wordt de basis gelegd voor een leven lang sporten! Om die basis te versterken, uit te bouwen en verder te ontwikkelen zien we een belangrijke functie voor verenigingen. De verenigingen zorgen samen met het onderwijs voor een zo’n breed mogelijk aanbod aan sporten. Dat is geen eenmalige taak, maar een voortdurende verplichting om samen met het onderwijs de juiste vormen op het juiste moment aan te bieden en ook de eigen sportopleiding daarop te laten aansluiten. Dit impliceert dat verenigingen zich bewust moeten zijn van de ontwikkeling die kinderen doormaken en de vormen van training en coaching die daar bij passen. Dit vereist onder andere competente bestuurders en deskundig opgeleid technisch kader. Samenwerking tussen verenigingen in dit proces is een must (conditio sine qua non).

Na de eerste stap van het ontdekken van de eigen talenten ondersteunt het onderwijs de sportbeoefening bij verenigingen door de sport- en bewegingslessen maximaal aan te laten sluiten bij de trainingsmogelijkheden die de georganiseerde sport kan bieden. In de onderbouw van het basisonderwijs (groepen 1 t/m 4) ligt het accent op het veilig en plezierig leren van de grondvormen van bewegen. In de bovenbouw van het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs gaat het, naast het plezierig en veilig bewegen vooral om het ontdekken van talenten, sociale vaardigheden en het aanleren van een gezonde levensstijl. De opleidingsfunctie wordt in die fase vervolgd in de sportverenigingen. Verenigingen die hier actief aan meewerken krijgen nadrukkelijk invloed en mogelijk zelfs voorrang bij het invullen van faciliteiten en het gebruik ervan. Actie: In een aantal, nog nader te bepalen stappen regelen dat kinderen minimaal 60 minuten per dag sporten of bewegen. Actie : Opstellen masterplan sport- en bewegen in het onderwijs met de aansluiting naar de sportverenigingen. Onder andere: • Vaststellen wat wordt verstaan onder basisvormen van bewegen en de basistechnieken (zoveel mogelijk gebruik makend van bestaande normen) van de verschillende sporten. Deze normen periodiek toetsen en aanpassen. Aangeven op welke manier hierop getoetst kan worden. • De rol van de sportverenigingen en de eisen die aan de participatie worden gesteld. • Het kader dat hiervoor nodig is: vakleerkrachten met de juiste diploma’s en intrinsieke motivatie. • Tijdpad opstellen.


Rol van sportverenigingen Sport voor kinderen

De sportverenigingen hebben de taak om zowel een plezierige als veilige omgeving te bieden waar kinderen hun favoriete sport kunnen beoefenen. Dit geldt voor ieder kind op elk niveau. Verenigingen bieden de mogelijkheden en ondersteuning om hun talenten (op elke niveau) verder te ontwikkelen. Dat vraagt van verenigingen om van individuele ontwikkeling speerpunt van beleid te maken. Deze ontwikkeling zal serieus vorm en inhoud moeten krijgen, zowel individueel (vanaf 6 jaar) als in teamverband (vanaf een jaar of 12). Dat vraagt zoals eerder gememoreerd, o.a. competente bestuurders en deskundig technisch kader. Actie : Verenigingen nemen in hun beleid ontwikkeling van ieders talent als speerpunt op met daaraan gekoppelde acties, meetmomenten en evaluatiecriteria.

Kader binnen sportverenigingen

Sportverenigingen komen voor een groot aantal uitdagingen te staan. De aanwas van leden zal door verschillende oorzaken teruglopen en het ledental zal stabiliseren of iets teruglopen. Op voorzieningenniveau zal meer uit minder gehaald moet worden. Door regelgeving op verschillende gebieden zal het steeds moeilijker worden om aan alle eisen te kunnen voldoen. Verenigingen moeten zich afvragen welke rol ze willen spelen en hoe ze die rol het beste kunnen invullen. De sportvisie geeft twee aspecten aan namelijk, deskundigheidsbevordering op alle terreinen en samenwerking. Het vraagt op alle onderdelen gezonde verenigingen. Verenigingen die met elkaar samenwerken, financieel op eigen benen kunnen staan en bestuurlijk en inhoudelijk een concrete bijdrage kunnen leveren aan maatschappelijk doelen. Voorbeelden zijn: het vergroten van de participatie van burgers, sociale cohesie, veiligheid etc. Deze verenigingen zijn maatschappelijk betrokken vanuit de eigen sport.


Verenigingen hebben op verschillende terreinen deskundig en competent kader nodig. De ontwikkeling van een sportvereniging in samenhang met onderwijs en andere sportaanbieders vraagt deskundigheden zoals beleidsvoerend vermogen waarin de gewenste samenwerking tot stand komt. Kader dat beleid maakt en ook kan uitvoeren waarin de individuele ontwikkeling van (jonge) mensen centraal staat. Ook voor (jonge) mensen met een beperking. Dat zijn andere vaardigheden dan die gevraagd worden van trainers en coaches die de individuele ontwikkeling stimuleren en mensen optimaal plezier laten beleven aan hun sport op het juiste niveau. Ook voor de ondersteuning in de vorm van faciliteiten zijn goed toegeruste vrijwilligers nodig die beleid begrijpen, ambassadeur zijn van dat beleid en het ook kunnen toepassen. Actie : Verenigingen geven in hun beleidsplan aan hoe men op korte en middellange termijn financieel gezond worden en blijven. Actie : Verenigingen geven in hun beleidsplan aan op welke wijze men van plan is samen te werken met andere verenigingen, organisaties of ondernemingen. Actie : Verenigingen geven in hun beleidsplan aan op welke wijze men van plan is bij te dragen aan de verschillende maatschappelijke doelen. Verenigingen beschikken over voldoende, kwalitatief goed opgeleid kader, conform de voorgestelde eisen van de sportbonden. Liever nog overgekwalificeerd kader om mee te kunnen groeien in het niveau van training en coaching. Actie : Verenigingen maken een plan waarin wordt aangegeven op welke wijze bestuurlijk en sportinhoudelijk kader op het gewenste niveau wordt gebracht. Tevens wordt vastgelegd wat de criteria zijn en hoe die wordt gemonitord.


Sport voor volwassenen Naast kinderen hebben nog veel meer Zeewoldenaren behoefte aan de mogelijkheid om te sporten. Die vraag is zeer divers, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd en in de openbare ruimte. De burgers van Zeewolde zijn daarin ook kritische consumenten. Gebaseerd op die vraag zal het aanbod divers moet zijn. Niet alleen in het aantal sporten, maar ook in de momenten waarop de sport kan worden bedreven en in de vorm. Verenigingen worden gestimuleerd (hoe lastig ook) in het bedenken en aanbieden van nieuwe vormen van teamsport en individuele sporten. De sportbonden kunnen daar eventueel een ondersteunende rol in spelen. Dat geldt in het bijzonder voor de leeftijdscategorie 40+. Sporters zijn op steeds hogere leeftijd actief. De tijd dat sporten alleen iets was voor mensen tot 40 jaar en actief waren tussen 20.00 en 23.00 ligt al ver achter ons. Verenigingen worden uitgedaagd, eventueel samen met commerciële aanbieders, om sport en bewegen aan te bieden in combinatie met andere faciliteiten zoals kinderopvang, huiswerkbegeleiding, afhaalservice van supermarkten etc. Actie : Onder regie van de Sportraad wordt met alle partijen die zich betrokken voelen de vraag en het aanbod in kaart gebracht en aangegeven in welke volgorde de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte moet worden ingevuld om zoveel mogelijk bij te dragen aan “Zeewolde sportiefste gemeente van Nederland”. Ook eventuele nadelige effecten moeten daarin worden meegenomen, naast gevolgen voor de openbare ruimte. Sportaanbieders nemen deze nieuwe vormen op in hun aanbod aan hun (potentiële) leden of klanten.


Sporten op eigen niveau In Zeewolde is/wordt het mogelijk op verschillende niveaus aan sport te doen. Daarin is veel mogelijk maar niet alles. De mogelijkheden worden onder andere bepaald door de beoefende sport en de faciliteiten. Zeewolde richt zich de komende jaren op de mogelijkheden om te kunnen sporten: Voor de prestatiesport worden voorzieningen getroffen die voldoen aan de normen van de betrokken sportbonden. Voor sporten die afhankelijk zijn van plaats en tijdgebonden accommodatie worden de normen aangehouden die passen bij het spelen in de regionale top. Het is zeer goed mogelijk om met slimme maatregelen en voorzieningen in de publieke ruimte topsport voor individuen mogelijk te maken zonder dat deze voorzieningen ten kosten gaan van echte recreanten en andere sporters. De verenigingen ondersteunen de talenten zo lang mogelijk en begeleiden ze vervolgens naar de volgende stap in hun sportcarrière buiten Zeewolde. Sporttalenten vormen een visitekaartje voor Zeewolde als gemeente en zijn ambassadeur voor de verenigingen waar ze door zijn opgeleid. Zeewolde koestert haar talenten door regelmatig aandacht te besteden aan de (inter) nationale prestaties. De sportverenigingen hebben daar een belangrijke rol in. Deze talenten moeten niet alleen in het zonnetje worden gezet binnen de vereniging, maar ook in de pers. Samen optrekken en zorgen voor een voortdurende stroom van (positieve) berichten over onze sporttalenten. Actie: Sportverenigingen nemen in hun beleid op hoe en op welke manier de diverse niveaus van sporten worden ondersteund. Actie: Sportverenigingen geven aan hoe ze aandacht besteden aan hun oud-talenten.


Sport voor volwassenen Naast kinderen hebben nog veel meer Zeewoldenaren behoefte aan de mogelijkheid om te sporten. Die vraag is zeer divers, zowel georganiseerd als ongeorganiseerd en in de openbare ruimte. De burgers van Zeewolde zijn daarin ook kritische consumenten. Gebaseerd op die vraag zal het aanbod divers moet zijn. Niet alleen in het aantal sporten, maar ook in de momenten waarop de sport kan worden bedreven en in de vorm. Verenigingen worden gestimuleerd (hoe lastig ook) in het bedenken en aanbieden van nieuwe vormen van teamsport en individuele sporten. De sportbonden kunnen daar eventueel een ondersteunende rol in spelen. Dat geldt in het bijzonder voor de leeftijdscategorie 40+. Sporters zijn op steeds hogere leeftijd actief. De tijd dat sporten alleen iets was voor mensen tot 40 jaar en actief waren tussen 20.00 en 23.00 ligt al ver achter ons. Verenigingen worden uitgedaagd, eventueel samen met commerciële aanbieders, om sport en bewegen aan te bieden in combinatie met andere faciliteiten zoals kinderopvang, huiswerkbegeleiding, afhaalservice van supermarkten etc. Actie : Onder regie van de Sportraad wordt met alle partijen die zich betrokken voelen de vraag en het aanbod in kaart gebracht en aangegeven in welke volgorde de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte moet worden ingevuld om zoveel mogelijk bij te dragen aan “Zeewolde sportiefste gemeente van Nederland”. Ook eventuele nadelige effecten moeten daarin worden meegenomen, naast gevolgen voor de openbare ruimte. Sportaanbieders nemen deze nieuwe vormen op in hun aanbod aan hun (potentiële) leden of klanten.


Recreatie en sport Door het jaar heen is Zeewolde de tijdelijke thuishaven van talrijke toeristen en recreanten. Samen met ondernemers kunnen sportverenigingen en commerciĂŤle aanbieders van sportfaciliteiten sportarrangementen organiseren. Er gebeurt al het een en ander, maar we willen dat ook de vakantiegangers delen in Zeewolde als sportiefste gemeente van Nederland. De ruimte op het water, de mogelijkheden van de bosrijke omgeving en de mogelijkheden van velden en sportzalen moet optimaal benut kunnen worden, ook in de vakanties. We zien dit als een logisch proces dat voortkomt uit bovenstaande acties en beleid.


Infrastructuur en accommodatie Vanuit de wensen van burgers, recreanten, ondernemers en sportverenigingen (‘de software’) wordt de ‘hardware’ in de vorm van accommodaties ingericht. De omvang, diversiteit en de gewenste niveaus van sportbeoefening worden ondersteund met een goede infrastructuur en accommodaties die op de juiste tijdstippen beschikbaar zijn voor burgers, ondernemers en (sport) bezoekers van Zeewolde. Voor het inrichten van de infrastructuur, de accommodaties en de ‘governance’ op het geheel van sportfaciliteiten is een masterplan noodzakelijk. Het plan geeft invulling aan de wensen waarbij een optimale mix wordt bereikt van accommodaties die: • Ruimte bieden aan de verenigingen om hun eigen identiteit te ontwikkelen en te behouden; • Slimme combinaties opleveren, rekening houdend met de eigen identiteit; • Ruim voldoen aan de eisen van de diverse bonden; • En ook kunnen voldoen aan de steeds veranderende vraag en eisen voor de komende 25 jaar; • Combinaties mogelijk maken met maatschappelijke doelen ( paramedische zorg, kinderopvang, ….); • Ruimte bieden voor publiek en private samenwerking; • Duurzaam en multifunctioneel ontwikkeld en in stand gehouden worden; • Betaalbaar zijn op de lange termijn met de focus op exploitatie en niet op investeringen; • Combinaties zijn van archetypes: campusgericht op sportontwikkeling en bazaargericht op diversiteit en professioneel aanbod van ondersteuning en coaching.

Deze actie bestaat uit twee delen: Masterplan onderwijs en sport 1. Definiëren gewenst sport- en bewegingsonderwijs 2. Opleidingsplan voor kader sport- en bewegingsonderwijs • Bestuurlijk • Technisch • Facilitair Masterplan faciliteiten met de sportverenigingen en de gemeente 1. Kwantitatieve analyse vraag en aanbod in de tijd 2. Normen voor de faciliteiten in de tijd gezien 3. Ontwikkelplan sportvoorzieningen Zeewolde (ruimtelijke ordening) 4. Financiële planvorming 5. Beheersen en beheren sportvoorzieningen Zeewolde Actie : Onder regie van de sportraad opstellen masterplan met benodigde (gecombineerde) (sport)voorzieningen incl. financiering en andere consequenties. Actie : Tijdpad voor het realiseren van de gewenste voorzieningen met een perspectief van 40 jaar.


Rol van de overheid Dit vraagt een expliciete rol van de overheid. Sport is een kerntaak van de overheid. Dit impliceert dat de overheid kaders vaststelt, faciliteert en stimuleert. Dat is meer dan ‘niet leunen, maar steunen’. Passie voor sport uitstralen in alle besluiten die er worden genomen. Bij elk besluit wordt nagedacht over de gevolgen voor sport en bewegen. Net zoals bij elk besluit wordt nagedacht over de financiële gevolgen van een bepaald besluit. Actie : In het besluitvormingsproces van de gemeente verankeren dat men bij voorgenomen beslissingen altijd naar de gevolgen voor sport en bewegen kijkt. De gemeenteraad en het gemeentelijk apparaat staan ten dienste van burgers om die te steunen bij het ontwikkelen van activiteiten in dit kader. Het vraagt partnerschap van de overheid met onderwijs, sportverenigingen en andere participanten die de sportvisie ondersteunen en uitdragen. Heel expliciet geldt dat voor de ruimtelijke ordening. Sport krijgt een prominente positie en uitstraling in de gemeente Zeewolde. De lokale overheid creëert voorwaarden in de ruimtelijke ordening en bestemmingsplannen voor het (laten) realiseren van voorzieningen voor de breedtesport en topvoorzieningen voor (regionale) topprestaties.

Het ontwikkelen van sportvoorzieningen en het in standhouden ervan is geen kerntaak van de (gemeentelijke) overheid. Dat deel van de governance wordt uitbesteed aan een (groep van) deskundige aanbieders en vertegenwoordigers van de gebruikers. De gemeente houdt daarin wel een stem als het gaat om garanties voor continuïteit (financieel en kwalitatief) en veiligheid. De kennis die daarvoor nodig is, wordt verankerd binnen de gemeentelijke organisatie. Zodat de gemeente een goede gesprekspartner is van de zich verder professionaliserende verenigingen en andere aanbieders van sportfaciliteiten. Actie: Definiëren en inrichten van het proces van governance uitgaande van uitbesteden van exploitatie van sport aan derden.


Leden sportraad gemeente Zeewolde 2012-2013 Voorzitter: PJ Hilbers Secretaris: Inge De Vries

Naam PieterJan Hilbers (basketbal),

Adres Atalanta 147 3892 EE Zeewolde

Telefoonnummer 06-14785691/ 036-522292

E-mailadres pjh@xmsnet.nl

Inge de Vries (gymnastiek)

Noordereiland 92 3891 GE Zeewolde

06-33670831

i.devries@rsgsl.nl

Bert Bakker (korfbal)

Tjonger 21 3891 CE Zeewolde

06-40954145/036-5222148

bakkerzwan@xmsnet.nl

Ger Blom (voetbal)

Fitislaan 27 3893 JA Zeewolde

036-5402120/06-53789868

g.blom@mapile.nl of g.blom@ibc.nl

Hans Kieft (watersport)

Timothee 1 3893 GX Zeewolde

06-51517639

h.kieft@solcon.nl

Ellie Reezigt (volleybal)

Wegedoorn 1 3892 CL Zeewolde

036-5297616

ellieReezigt@gmail.com

Ronald Snaterse (hockey)

Goudhaver 18 3892 BK Zeewolde

06-46055806/036-8489302

ronaldsnaterse@gmail.com

Roel van Veen (basketbal)

Beemdgras 7 3893 HN Zeewolde

telnr. 06-24621084

Roel@kumpany.nl

Sportvisie