Page 1

Living lab utrecht

schone & duurzame mobiliteit Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 1


COlofon

Het ontwerpend onderzoek naar de kansen voor ‘schone en duurzame mobiliteit’ in het Beurskwar er van Utrecht is uitgevoerd door Bureau Nieuwe Gracht stedenbouw, landschap & planologie, Terra Incognita stedenbouw en landschapsarchitectuur en Goudappel Coffeng adviseurs mobiliteit in opdracht van het Living Lab Utrecht. In het Living Lab werken de volgende par jen samen aan plannen voor het toekoms ge Beurskwar er in Utrecht. Begeleiding

inhoudsopgave

schone en duurzame mobiliteit Inleiding

3

Stap 1. Inventarisa e

5

Stap 2. Analyse

6

Stap 3. Verkenning

7

Ministerie van Infrastructuur en Milieu Hans ten Hoeve, Sarah van der Horn en Brenda Vervoorn

Stap 4. Levend Centrum

12

Rijkswaterstaat Jan van Kempen

Aanbevelingen structuurvisie Beurskwar er

29

Ministerie van Economische Zaken Elze Hemke

Aanzet voor een handelingsperspec ef

30

Provincie Utrecht Liesbeth van Holten

Aanvullende vragen

31

Bijlage 1. Factsheets

32

Bijlage 2. Posi e Beurskwar er in de stad

45

Bijlage 3. Analyse huidige situa e

51

Gemeente Utrecht Matei Klewer en Frederik Leenders Ontwerp en onderzoek Bureau Nieuwe Gracht Jan Willem Tap en Wim Keijsers Terra Incognita Robert Arends en Christopher de Boer Goudappel Coffeng Sander van der Eijk en Tineke Mateboer

Utrecht, 23 december 2016

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 2


inleiding De gemeente Utrecht werkt samen met de provincie Utrecht, het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) en het ministerie van Economische Zaken (EZ) om van Utrecht een ‘Slimme en Gezonde Stad’ te maken. Dit staat in de inten eovereenkomst die de par jen in juni 2016 met elkaar sloten. Onder de noemer Living Lab verenigen de vier par jen hun kennis en kunde. Het Living Lab Utrecht biedt inspira e, draagt oplossingen aan en zorgt voor samenwerking tussen par jen die vernieuwende plannen kunnen realiseren. Vier werklijnen Het Living Lab zet in op de ontwikkeling van innova es en ontwerpend onderzoek langs vier werklijnen: 1. Schone en duurzame mobiliteit. 2. Klimaatbestendige en klimaatrobuuste stad. 3. Circulaire economie. 4. Uitnodigen tot gezond gedrag in de stad.

innova eve mobiliteitsconcepten zijn geïntegreerd in een drietal ruimtelijke ontwikkelingsperspec even voor het Beurskwar er. De resultaten van het ontwerpend onderzoek dragen bij aan een slimme en gezonde stad van de toekomst. Structuurvisie Beurskwar er Parallel aan het uitwerken van de verschillende werklijnen hee de gemeente Utrecht de afgelopen maanden gewerkt aan de structuurvisie voor het Beurskwar er. Afstemming hee plaatsgevonden jdens een drietal bijeenkomsten, waar de resultaten van de verschillende werklijnen aan een breed publiek zijn gepresenteerd. De laatste bijeenkomst was specifiek gericht op aanbevelingen die vanuit de verschillende werklijnen aan de structuurvisie kunnen worden meegegeven.

Ontwerpend onderzoek in vier stappen Bij het verkennen van de kansen op het gebied van schone en duurzame mobiliteit is gewerkt in een viertal Werklijnen verkend ontwerp- en onderzoekstappen: In de periode september tot en met december 2016 zijn deze werklijnen verkend voor het Beurskwar er in 1 De eerste stap bestond uit het inventariseren van Utrecht, elk door een eigen combina e van bureaus. kansen en innova es op het gebied van duurzame Bureau Nieuwe Gracht, Terra Incognita en Goudappel en schone mobiliteit. Hiervoor zijn o.a. gesprekken Coffeng hebben de verkenning uitgevoerd voor de met deskundigen gevoerd. werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’. 2 In de tweede stap zijn de resultaten van deze inventarisa e geanalyseerd en uitgewerkt in een Werklijn schone en duurzame mobiliteit aantal samenhangende pakke en van maatregelen, Vanuit de werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’ die toepasbaar zijn op het Beurskwar er. zijn de kansen verkend voor een gezonde en duurzame 3 Vervolgens zijn de ruimtelijke kansen en ontwikkeling van het Beurskwar er. Via ontwerpend mogelijkheden verkend aan de hand van een drietal onderzoek zijn innova eve ruimtelijke oplossingen ontwikkelingsperspec even. in beeld gebracht, waarbij slimme technologieën en

4 Tot slot zijn de kansrijke elementen uit die drie perspec even geïntegreerd en vertaald in één voorkeursperspec ef voor het Beurskwar er: ‘Levend Centrum’. Opzet rapportage In deze rapportage wordt dezelfde stapsgewijze opbouw gehanteerd, waarbij de resultaten van het ontwerpend onderzoek op hoofdlijnen zijn samengevat. Een uitgebreid overzicht van alle onderzoeksresultaten (o.a. analysekaarten en factsheets) is in de bijlage te vinden. In aanvulling op de vier ontwerp- en onderzoeksstappen worden tot slot enkele aanbevelingen gedaan voor de structuurvisie vanuit de werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’. Daarnaast wordt een aanzet gegeven voor een handelingsperspec ef voor het Beurskwar er en worden aanvullende onderzoekssvragen geformuleerd.

Stadslab De gemeente Utrecht hee ook een eigen lab. In dit Stadslab, op de 2e verdieping in het Stadskantoor, werkt de gemeente aan de plannen voor de ontwikkeling van het gebied rond de Jaarbeurs en bespreekt deze plannen met de eigen bewoners. Het Stadslab houdt geïnteresseerden op de hoogte en mensen kunnen er terecht met hun vragen. Op 24 september 2016 ging het Stadslab ‘on tour’ en zijn enkele honderden mensen in het Beatrixgebouw met elkaar in gesprek gegaan over het Beurskwar er. Deze bijeenkomst vormde tevens de a rap van het ontwerpend onderzoek in het kader van het Living Lab Utrecht.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 3


Living Lab Utrecht plangebied plangebied Beurskwartier lombokplein

Beurskwartier

Jaarbeurs

Plangebied Het plangebied voor het ontwerpend onderzoek in het Living Lab Utrecht wordt gevormd door het nieuw te ontwikkelen deel van het centrum aan de westzijde van het sta onsgebied. Dit plangbied omvat drie deelgebieden: het Beurskwar er (het gebied rondom de Jaarbeurs, waar nu nog de Oranjehal staat en de parkeerterreinen P1 en P3 te vinden zijn), het Lombokplein (het huidige Westplein en omgeving) en het Jaarbeurscomplex inclusief de parkeerterreinnen P2 en P4 aan de overzijde van het Merwedekanaal. De ruimtelijke voorstellen vanuit de werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’ richten zich vooral op de kansen voor een gezonde en duurzame verstedelijking in het Beurskwar er en op het Jaarbeursterrein. Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 4


stap 1. inventarisatie Het doorlopen planproces, tot nu toe… bureau-expertise

literatuuronderzoek

interviews

150 maatregelen en innovaties

Als start van het ontwerpend onderzoek zijn mogelijke maatregelen en technologische innova es op het gebied van schone en duurzame mobiliteit geïnventariseerd. In totaal zijn meer dan 150 maatregelen en innova es in kaart gebracht. De geïnventariseerde maatregelen dienen bij te dragen aan, of uit te nodigen tot: - minder of geen emissie en vervuiling (schoon en s l); - duurzame verplaatsing van mensen en goederen (efficient, veilig en comfortabel); - beperkt(er) ruimtegebruik (lee aarheid en ruimtelijke kwaliteit); - meer beweging en bewuste vervoerkeuzes (gezond gedrag). Interviews met deskundigen Bij het inventariseren van de verschillende maatregelen en innova es is gebruik gemaakt van de aanwezige bureau-exper se, literatuuronderzoek en interviews met deskundigen. We hebben met de volgende mensen gesproken: • Rick Lindeman • Myrthe Ronteltap • Arjen Kapteijns • Robin Berg • Willem Jan Renger • Peter van Bekkum • Els de Wit • Lucas Harms • Jacco Farla • Maarten van Biezen

Rijkswaterstaat Ministerie IenM Ministerie IenM New Energy Lab HKU innova on studio Fietsersbond Ministerie IenM KiM UU sustainable development Natuur & Milieu

impressie van mogelijke maatregelen en innova es die bijdragen aan schone en duurzame mobiliteit Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 5


(

&

!"

""&

"$#"#

##$

stap 2. analyse

12 pakketten van maatregelen Van alle geĂŻnventariseerde maatregelen voor schone en duurzame mobiliteit zijn pakke en van maatregelen samengesteld, die kansrijk zijn voor toepassing in het Beurskwar er in Utrecht. "%$&

#!""

"

Van elk maatregelenpakket is een factsheet opgesteld waarin kort wordt toegelicht welke kansen er vanuit deze invalshoek zijn voor een slimme, gezonde, schone en duurzame inrich ng van het Beurskwar er.

*"& "$%

Hiernaast is een schema sche ruimtelijke vertaling voor het Beurskwar er opgenomen van de twaalf maatregelenpakke en. De achterliggende onderzoeksgegevens zijn op factsheets samengevat die in de bijlage zijn terug te vinden. &"#$!!

 $&"& "

$* "

1

EFFICIĂ‹NTE BEZORGING BIJ CONSUMENTEN

 Ć&#x;

SLIM PARKEREN AUTO’S

      

         ! !  



1

9(4'(1,1('(4/$1' 0/13$.-(56+7,5%(<24*'



1

9$5',6$$16$/62(*(120(1626  0/1%421/5(8,(4

+.+,!

 3(4'$*%(<24*'1251/ %(& ("-+0 % (2.#(/20(16((/924'6<2>1



.((43(4'$*%,-'(%74(1 &()*"+&#,+(-0)+( (2)((*(  ,/(00$8224'(/(18$1%(<24*,1*$$1+7,5+(6*(0$.',(16'(0(15 +.#' -,(%+#$! $$1*(%(/'0(6'(84$$*?((13$.-($$16(1(0(1@/2*,56,(.1/ (%(2)4( *+%+*& ,-' ',(& 6(*(128(4&(164$$/$$1%,('(10,/,(7(1()&,B1&;9,156 +%+,1 +%#(!,1,- -#,"* #(!* )' +  1

9(4' 8$1'('$*(/,-.5(%22'5&+$33(121/,1( .+%+(    13/$$658$1=3$..(6<2(.6921,1*><27'(%(1$'(4,1*(48((/0((4((1 #-#)(&* -/+'#(+ --) -+ &# )/ *(.2&+6(6*422656('((/'$$48$1924'66+7,5%(<24*' +%+( ,*+02(6(1<,-18$1=3$..(6<2(.6(,*(1$$4>,-6+7,5%(<24*,1*56$$6'(%(<24*(4 )-( -)'-#,"* -. #-' , ') (#-#   -'+  +2#$(# '(,(0 8$$.8224((1',&+6('(74'759$$4201,(6%(<24*(123+(69(4.626,1'(  )+&)'#%+,#(   !+.#%) !+.  ))+ .-)  ( / $&+6(4%$.8$1'($7622)23((1&(164$/(3/(.9$$4,('(4((1(/.('$*9(/((1 # )-%)' )* ,-(   #$".(.*+%+( )()'

 "  #    

    

3

   -,(   21''()((56'$*(1924'(16(*(19224',*0((4'$1 0/13$.-(5 *+%+*& )/+%-   - &, )/+%- 



 

  !   "  Ć&#x;  .((4/$1*5.206169(4384$$*9$6<27<2>1&(164$/(3/(..711(1<,-1,1(6 0+/( ") (2    (!&-#$'+ -#,#,( %+).-,  +1/,&1,&(1< +%+&) ,(79((16470  +  -#$!' -(-+&* +)&*(  (#&+#, 

    * ,-(-) 2#(#(!(  256/ " !!:34(55(1<    &(  #224+(66+7,5%(<24*(18$1%22'5&+$33(1*(/'6((1<(/)'(5224684$$*( ,(2 %-/))+ *-#'&&)) ,*)+-&.   ' )  (!   -   +  +('+,     

     2)%0 23/255,1*(1<,-1/$56,*(42$'224*(9,&+6(1122'<$$.626*(.2(/'%(9$4(1  Ć&#x; (0)  .+, '(6$,/+$1'(/   *+%+)(  (+   +%%&#$%%    (+ (   -

    +(+-) .#--+#  !'( (8(4,1*8$1((13$..(62)*2('(4(1$$1+7,58$$.      

+).-  (<24*',(156(14,-'(11$$ (!#  +, )+(2 )'"-*&   +. &,B160('(*(%47,. $-2& /)9((4/((*6(47*1$$4+(6'(326,(4/,**(1.$15(18224() ##(!2#$( "   ,-#! )+# (&      .%)'      .-)4,%( /(-) (  #(-)-  +%+(/( ! -(2.#( ,-8224%((/''22428(4*(%/(8(182('5(/0((4(62746(1(0(18$17,6 (,#-++#  !   " %.(((&     ÄŤ    &#'* )+-/&( &,"- (

  ÄŤ  +%+((*+%+()* ,-( '(,('-(' ))+,*  &1/( &573(40$4.6(1(1 2)+24(&$8224<,(1,1*(1,1'(9,-.82('5(/%$1.  -.-)& 2#+%  (<24*(1$$1+7,53$56,1'(64(1'8$1=0,1'(4%(9(*(1>#$17,6

   #(-#'   #$/))+ -#,"* !#,  -('( &#()' #, & /+0"-#(  .-)' (-,  +!' /(-. --(#( !+.#% '(9(4./,-1=(<21'( 6$'>,5'$$4208((/6(<(**(18224+(6   +.-)   *+%+! !(2)% *+%+( %'4,(+# &&(

 #( ,&#' +.#% (2. 

/+' /( ! / ( (-# (.-)  Ä&#x17D;    

 !/)&! ((+&-+ (-& -+.#'- (-#  +#--4($/,5(4(18$1&(164$/(23+$$/3716(1',('((/7,60$.(18$1+(6     +(! /))+%)+- 4,/))+" !(&-+ (/("- (  ++#$+).-   (.-) +'#(+ +"(&#!  8$/(63$4.,1*0(6((1+22*5(48,&(1, -'(, /)) +#$ -/ /)) ( #( 2&  ,- )+" '$*(/,-.5(/223-('224'(%7746   & - ( +-) .(' ("-'   %(,(/) /+#$0&2% +(!")    8($73$..(6%(<24*,1*,1'(.2))(4%$. -,&#'*+%+( 0(&#(! ,-(2&+ (#(!0)  (164$/(23+$$/3716(1/,-.(122.0,/,(79,1566(%,('(1(<24*    )* )+(%)+-  # (2 )-++%  +%+( (.%#2(/) *&-,( -,/))+

 3$..(68(482(4%71'(/(1 -,( !( 2 ()*,-* )*,-**& 0 ',(156(1+2(8(1,00(450,1'(4421'6(4,-'(1'224'(%7746 *+%+*& 4,/+#$ .-)) ( '+!( 2#$((#$ (.-) *+%+

 56$'5',564,%76,(.123(1 0-!+)-+  ,-(! /))+2& +#$ (2.&&( (+)*



 Ć&#x;

#&

""

24/7

#"$"#

#$  

%22'5&+$33(1%(<24*(10(6(/(.64, 5&+(9$*(16-(5

 3$4.((46(44(,1(1%(1766(18224%(<24     *(1$$1.23(1 Ä&#x17D;  ,1,   (!'(/+%+,'

 '#,"%(<24*(10(6'421(54(*(/*(8,1*

 1( ' -  "%(43$..(6',(156 ( ' ,1,%+/+0#$,

 *+  $)5/7,6%$4(%(<24*./7,5-(5 2#  *+%+(

 3,&.7332,165+(**

 ,&#' (*+% --+ 

 ,&#'  &-*+%#(! )'-/

 .*&( +%+() -"+!* ))% /&

 '#,,2# (.-)+ &-, +" %

 *+  

(!+.#%  !

   /).#!!+) + 1' %3(*&   

 /#(#/.

 *+ -"))!,+ -*+%#(!' 

 /& -'#$( '(,*# )(#(!,,1,  &

&))* ,-( .-)4, 2& ,-.+( &),,#(!( *+%+)* -+#-#)(&



 



 

     

   

voorbeelden van factsheets Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 6


Het doorlopen planproces, tot nu toe…

stap 3. Verkenning

drie ontwikkelingsperspectieven Aan de hand van de 12 maatregelenpakke en zijn vanuit de werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’ drie integrale ontwikkelingsperspec even voor het Beurskwar er opgesteld. Bij het opstellen van deze perspec even zijn bewust de ‘hoeken van het speelveld’ opgezocht, om zodoende een compleet beeld te krijgen van de uiteenlopende ontwikkelingsmogelijkheden voor het gebied.

24/7

Stedelijk programma De ontwikkelingsperspec even gaan alle drie uit van een hoogstedelijk programma zoals dat door de gemeente Utrecht in het Keuzedocument (26 augustus 2016) is vastgelegd. Hiermee wordt een programma aan de stad toegevoegd ten behoeve van de volgende doelgroepen: bewoners dagelijks 5.400 personen o.b.v. 3.600 woningen (gemiddelde woningbeze ng van 1,5)

In de buurt

op afstand

zelfrijdend

In het perspec ef ‘in de buurt’ wordt vooral ingezet op het delen van vervoermiddelen in het Beurskwar er. Bewoners, ondernemers en werknemers maken allemaal gebruik van deelauto’s en -fietsen. Hierdoor kan de ruimte voor parkeren en stallen in het nieuwe centrumgebied worden beperkt.

In het perspec ef ‘op afstand’ worden alle auto’s uit het Beurskwar er geweerd. Bewoners, ondernemers, werknemers en bezoekers van de Jaarbeurs parkeren allemaal hun auto aan de overzijde van het Merwedekanaal. Het Beurskwar er wordt hierdoor autovrij en maximaal beloopbaar. De fietser is er te gast.

In de (verre) toekomst zullen stedelijke vervoermiddelen volledig automa sch rondrijden en zichzelf kunnen parkeren. Dan hoe er in het nieuwe centrumgebied dus ook geen ruimte meer te worden gemaakt voor parkeren. Dat kan elders in de stad plaatsvinden. De straten in het Beurskwar er moeten wel toegankelijk zijn voor zelfrijdende voertuigen.

werknemers op werkdagen ca. 2.000 - 4.000 personen (50.000-100.000 m2 bvo o.b.v. 25 m2 per werknemer) bezoekers Jaarbeurs op piekdagen ca. 10.000 - 15.000 personen (ruim 2 miljoen bezoekers per jaar) ondernemers 5.000 m2 plin unc es (kleinschalige bedrijven, food, kunst, cultuur en horeca) In de structuurvisie voor het Beurskwar er wordt inmiddels uitgegaan van een ander stedelijk programma. Dit actuele programma is opgebouwd uit: • 2.750 woningen • 50.000 m2 werken • 5.000 m2 plin unc es Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 7


           

 

scrumsessie

aanscherping en reflectie De drie ontwikkelingsperspec even zijn in een scrumsessie vanuit verschillende invalshoeken tegen het licht gehouden: duurzame mobiliteit, gezond gedrag, lee aarheid en groen. Op 17 november 2016 is in de U-trechter (zie foto) een scrumsessie georganiseerd met experts en teamleden uit het begeleidingsteam. Tijdens deze scrumsessie zijn de drie ontwikkelingsperspec even gepresenteerd, aangescherpt en aangevuld. Welke kansen en verbeterpunten zien de deelnemers vanuit hun exper se voor het nieuwe centrumgebied? En waar moeten we volgens hen verder op inze en als het gaat om schone en duurzame mobiliteit? De aangescherpte ontwikkelingsperspec even worden op de volgende bladzijden kort toegelicht. Scrumsessie met experts De volgende personen en organisa es hebben deelgenomen aan de scrumsessie: â&#x20AC;˘ Anjo Travaille â&#x20AC;˘ Anne Zuidhof-Vle er â&#x20AC;˘ Arianne de Blaeij â&#x20AC;˘ Brenda Vervoorn â&#x20AC;˘ Liesbeth van Holten â&#x20AC;˘ Marijke Dijkshoorn â&#x20AC;˘ Mar en Das â&#x20AC;˘ Niels van Oort â&#x20AC;˘ Robert Hoenselaar â&#x20AC;˘ Sarah van der Horn

Bovenkamers RVO WUR Ministerie IenM Provincie Utrecht WUR Rijkswaterstaat TU Del Gemeente Utrecht Ministerie IenM

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 8


In de buurt

in de buurt

ontwikkelingsperspectief 1 Hoofdopzet: een autovrij groen hart in het centrumgebied met stedelijke woonstraten er omheen en een gracht tussen Beurskwar er en Jaarbeurs Parkeren: in het Beurskwar er worden alleen deelauto’s toegelaten, deze deelauto’s worden per bouwblok geparkeerd in gebouwde parkeervoorzieningen (onder de bouwblokken en onder de parkzone) Ontslui ng: auto’s rijden het centrumgebied in via inprikkers vanaf de randen, de Graadt van Roggenweg behoudt ongeveer gelijke verkeersdruk Knip in de Croeselaan: knip voor autoverkeer t.h.v. Jaarbeursplein Voorzieningen: grotendeels geconcentreerd langs Centrumboulevard, daarnaast dagelijkse voorzieningen in plinten van bouwblokken Jaarbeurs: ontwikkeling volgens de huidige plannen van de Jaarbeurs met twee bouwdelen gescheiden door de Centrumboulevard, ontwikkeling van een duurzaam gebouw met zonnepanelen op het dak Overzijde Merwedekanaal: parkeerterrein volgens huidige plannen Jaarbeurs, voetgangersverbinding met centrumgebied via Centrumboulevard (eventueel in de toekomst met people movers) Expedi e Jaarbeurs: geen expedi estraat tussen Jaarbeurs en Beurskwar er, maar een binnenstraat centraal door het beurscomplex

1.900 3.600

Hoofdfietsroute: nieuwe fietsroute door het centrumgebied langs de brede gracht tussen Jaarbeurs en Beurskwadrant

1.000

OV: sneltram- en HOV-bushaltes aan de randen van het gebied Parkeerbehoefte Jaarbeurs Beurskwartier Totaal Mogelijk Jaarbeurs Beurskwartier

Logis ek en distribu e: goederen aan stadsrand overslaan op kleinschaliger transport, kansen voor vervoer over water Merwedekanaal, efficiënte buurtbezorging

6.500 2.600 9.100 > 6.500 2.600

0

50

100

150

200

250

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 9


op afstand

op afstand

ontwikkelingsperspectief 2 Hoofdopzet: volledig autovrij centrumgebied, maximaal beloopbaar voor voetgangers, fietsers zijn er te gast (shared space) Parkeren: alle parkeren op afstand (aan overzijde Merwedekanaal), parkeerterrein bereikbaar via Centrumboulevard, met nieuwe route over dak Jaarbeurs en wandelroute langs Van Zijstweg (evt. people movers) Ontslui ng: autoâ&#x20AC;&#x2122;s kunnen alleen tot aan de randen van het gebied komen, Graadt van Roggenweg wordt rus ger a.g.v. parkeren op afstand

0 70

Knip in de Croeselaan: zo breed mogelijk zodat ook op de Croeselaan een breed en comfortabel voetgangersgebied ontstaat

m

Voorzieningen: langs de wandel- en fietsroutes tussen parkeerterrein en centrumgebied, dagelijkse voorzieningen in plinten van bouwblokken Jaarbeurs: groen dak als opge ld maaiveld, wandelroute over het dak (High Line), daktuinen, rand van woningen langs oostzijde gebouw Overzijde Merwedekanaal: slimme parkeergarage met dienstenaanbod gericht op comfort en service (opladen, parkeren, pakketbezorging, e.d.), sportpark op dak met verbinding naar Sportpark Welgelegen (park&play) Expedi estraat Jaarbeurs: expedi e Jaarbeurs verplaatsen naar oever Merwedekanaal, waardoor aan zijde Beurskwar er een aantrekkelijk verblijfsgebied ontstaat met brede gracht tussen Jaarbeurs en centrum Hoofdfietsroute: langs Merwedekanaal (zuidoever) en Croeselaan 500

OV: verlegging tracĂŠ sneltram naar HOV-busbaan (Busbaan Dichterswijk) met nieuwe haltes Parkhaven / Beurskwar er / Croeselaan / OV Terminal Logis ek en distribu e: goederen aan stadsrand overslaan op kleinschaliger transport, kansen voor vervoer over water Merwedekanaal

Parkeerbehoefte Jaarbeurs 6.500 Beurskwartier 2.600 Totaal 9.100

0

50

100

150

200

250

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 10


zelfrijdend

zelfrijdend

ontwikkelingsperspectief 3 Hoofdopzet: centrumgebied volledig toegankelijk voor zelfrijdende auto’s (met uitzondering van groene as), moderne stadsstraten met brede tro oirs Parkeren: zelfrijdende voertuigen rijden bewoners en werknemers tot voor de deur (in- en uitstaphaltes), parkeren gebeurt daarna volledig automa sch op afstand in een parkeerremise buiten het centrumgebied Ontslui ng: zelfrijdende auto’s rijden het centrumgebied in via inprikkers vanaf de randen en kunnen tot diep in de wijk doorrijden Knip in de Croeselaan: zo smal mogelijk, alleen t.h.v. Centrumboulevard Voorzieningen: gebundeld per bouwblok (niet centraal) Jaarbeurs: één groot complex met interne routes (binnenstraten) en aan twee zijden een entree voor bezoekers, ontwikkeling van een duurzaam gebouwcomplex met zonnepanelen op het dak Overzijde Merwedekanaal: gebouwde parkeerremise voor (zelfrijdende) auto’s, volledig automa sch parkeren, oppervlak maximaal benut voor parkeren, tevens parkeerruimte voor inwoners uit omliggende stadswijken (Utrecht-Zuidwest), energiecentrale op dak t.b.v. opladen elektrische auto’s (smart grid) Expedi estraat Jaarbeurs: langs noordrand van het beursgebouw Hoofdfietsroute: doorfietsroute door groene as (enige plek in het nieuwe centrumgebied waar geen zelfrijdende auto’s kunnen komen) OV: sneltram- en HOV-bushaltes aan de randen van het gebied

Parkeerbehoefte Jaarbeurs Beurskwartier Totaal

6.500 2.600 9.100

Mogelijk gewoon parkeren automatisch parkeren

15.700 30.300

Logis ek en distribu e: goederen aan stadsrand overslaan op kleinschaliger transport 0

50

100

150

200

250

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 11


sgracht & beetstrace stap 4. levend centrum voorkeursperspectief

Tijdens de scrumsessie en de tweede bijeenkomst met alle partners van het Living Lab Utrecht (24 november 2016) bleek dat één van de drie ontwikkelingsperspec even duidelijk de meeste kansen biedt voor het realiseren van schone en duurzame mobiliteit in het toekoms ge Beurskwar er: op afstand. Dit perspec ef is aangevuld met kansrijke onderdelen uit de andere twee perspec even en uitgewerkt tot het voorkeursperspec ef ‘Levend Centrum’. De basis van ‘Levend Centrum’ is dat het hele Beurskwar er wordt ontwikkeld als een aantrekkelijk, levendig en groen gebied voor voetgangers. Fietsers zijn er te gast en auto’s worden op afstand geparkeerd aan de overzijde van het Merwedekanaal. Ook andere stedelijke ontwikkelingen in de omgeving van het Beurskwar er (Defensieterrein, Merwedekanaalzone) kunnen in de toekomst gebruik maken van deze parkeervoorziening op afstand. Het parkeergebied aan de overzijde van het Merwedekanaal maakt deel uit van een groen (sport) parklandschap en wordt via verschillende wandel- en fietsroutes verbonden met het nieuwe centrumgebied. Met de hoofdkeuze voor voetgangers in een groen centrum wordt een duidelijke link gelegd met de vierde werklijn (uitnodigen tot gezond gedrag). Op de volgende bladzijden is ‘Levend Centrum’ verder uitgewerkt en verbeeld. Het perspec ef wordt beschreven aan de hand van het gewenste mobiliteitsgedrag van de verschillende doelgroepen.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 12


levend centrum

doelgroepen en mobiliteitsgedrag Wat is het gewenste duurzame mobiliteitsgedrag van de verschillende doelgroepen in het Beurskwar er? Bewoners Wandelen is de schoonste en meest gezonde vorm van mobiliteit. Bewoners worden daarom bewust en onbewust ges muleerd om zich in het Beurskwar er vooral te voet te verplaatsen. Dit vraagt om een fijnmazig wandelroutenetwerk met enkele goed vormgegeven, brede en netjes onderhouden hoofdroutes die bewoners snel en efficiënt vanuit hun huis naar de gewenste eindbestemming in het gebied leiden, of naar opstaphaltes van het HOV of de op afstand geparkeerde deelauto (zie verder). Er zijn ook aantrekkelijk en veilig ingerichte ‘achteraf’-paden om langs te dwalen en te verpozen en waar elke dag (en laat op de avond) iets valt te beleven. Daarnaast voert een recrea eve/spor eve route (“High Line”) langs stadsparken, speelplekken en (dak)tuinen en verbindt deze groene plekken met de sportboulevard langs het Merwedekanaal en het Park&Play-sportpark op het dak van het parkeerterrein aan de overzijde van het Merwedekanaal, en via de Moreelsebrug met de binnenstad. Verschillende (groepen van) bewoners ontmoeten elkaar jdens de wandeling op straat. De inrich ng van het openbaar gebied gee hier ook aanleiding toe, met aantrekkelijke en veilige routes en uiteenlopende plekken om te staan, zi en, spelen of ac ef te bewegen, voor jong en oud. Bewoners gebruiken de fiets voor dagelijkse ri en binnen de stad. Zij stallen hun fiets in de privé berging bij de eigen woning of in enkele collec eve gebouwde voorzieningen in de plint van elk bouwblok met

meerlaagse fietsenrekken en oplaadpunten voor de e-bike. Er zijn enkele snelle doorfietsroutes door en langs het gebied (bij voorkeur kruisingsvrij of met een groene golf voor fietsers en meerijdende LEDverlich ng). Behalve op deze brede hoofdfietsroutes zijn bewoners op de fiets in het Beurskwar er te gast in het domein van de voetganger (shared space / autovrije leefstraten). Voor langere afstanden maken bewoners gebruik van collec ef vervoer. De OV Terminal Utrecht Centraal ligt voor alle bewoners binnen loopafstand en is dé plek waar trein, bus en tram naadloos op elkaar aansluiten. Aan de randen van het Beurskwar er liggen HOV-buslijnen en sneltramhaltes waarmee ook de aanslui ng op het stadsregionale HOV-netwerk is verzorgd. Deze HOV-haltes en het sta on worden eveneens te voet bereikt vanuit de wijk. Langs de belangrijkste hoofdwandelroute(s) zijn daarnaast comfortabele alterna even voorhanden zoals een automa sche rolband (tapis roulant), people movers en/of zelfrijdende busjes of robo axi’s. Apps en personal assistants op de smartphone of smartwatch plannen een zo efficiënt mogelijke reis inclusief vooren natransport (Uber), waarbij uiteraard rekening wordt gehouden met voldoende beweging onderweg (10.000 stappen). Het grootste deel van de bewoners van het Beurskwar er hecht geen waarde aan eigen autobezit (1/3 hee geen auto en 1/3 maakt gebruik van deelauto’s)1. Zij hebben toegang tot schone en duurzame deelauto’s die op afstand staan geparkeerd: 100% elektrische auto’s, die deel uitmaken van een

wijkenergiesysteem op zonne-energie. Hiermee kunnen de elektrische deelauto’s opladen met uit zon opgewekte elektriciteit, maar deze energie ook opslaan voor later gebruik. Een vloot van circa 400 deelauto’s staat op afstand geparkeerd in een SharePark aan de overzijde van het Merwedekanaal. Ook kantoormedewerkers kunnen gebruik maken van deze deelauto’s (zie verder). Bewoners die wel een eigen auto bezi en (ook circa 1/3 deel) parkeren hun auto eveneens op afstand in een parkeergarage bij het Merwedekanaal. Zij worden via een verwijssysteem en apps efficiënt naar een gegarandeerde parkeerplaats geleid, zonder onnodig om te hoeven rijden op zoek naar een vrije parkeerplaats. De slimme parkeergarages voor bewoners en kantoormedewerkers hebben een hoog serviceniveau: de auto wordt er niet alleen (automa sch) geparkeerd, maar ook opgeladen, verhuurd als deelauto, schoongemaakt, de banden opgepompt, pakketjes kunnen er worden bezorgd, etc. Nadat de (deel)auto is achtergelaten, verlaten de bewoners van het Beurskwar er de parkeergarage via het dak. Een hoog gelegen wandelroute vormt een iconische verbinding naar het Beurskwar er en de omliggende stadswijken (en verder via de Moreelsebrug naar de binnenstad).

In deze berekening is uitgegaan van de oorspronkelijke uitgangspunten die door de gemeente Utrecht worden gehanteerd: 1/3 hee geen auto, 1/3 maakt gebruik van deelauto’s en 1/3 hee een eigen auto, die op afstand wordt geparkeerd. Strengere normen zijn zeker denkbaar, maar veranderen weinig aan de gekozen opzet: auto’s worden in het Beurskwar er al jd op afstand geparkeerd.

1

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 13


3

zorg voor levendigheid tot op het dak

verbeelding van het centrale parkgebied in het toekoms ge Beurskwar er: voorzieningen in de plint, fietsers zijn er te gast en veel levendigheid op straat Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 14


In de toekomst wordt het wellicht mogelijk om zelfrijdende auto’s voor te laten rijden. Hiervoor zijn aan de randen van het gebied drie plekken aangewezen. Het Beurskwar er zelf wordt niet toegankelijk voor zelfrijdende auto’s. Alle auto’s worden geweerd uit het centrumgebied (m.u.v. hulpdiensten die bijvoorbeeld over extra brede fietspaden kunnen rijden). Zware goederen worden bezorgd door een collec eve bezorgdienst die ook zorg draagt voor de afvoer van afval uit de wijk.

brede traverse door het hallencomplex en verder tot aan het parkeerterrein aan de overzijde van het Merwedekanaal. Aan de Centrumboulevard komen op maaiveldniveau diverse plin unc es die vooral zijn gericht op het publiek van de Jaarbeurs (food, kunst, cultuur, leisure & entertainment). De grote bezoekersstromen van en naar de Jaarbeurs mengen op piekdagen met bewoners en kantoormedewerkers uit het Beurskwar er die (eveneens) onderweg zijn naar de OV Terminal, of te voet verder op weg zijn naar de binnenstad. Dit zorgt voor levendigheid op de Centrumboulevard, ook als er geen beurs wordt Bewoners van het Beurskwar er kunnen in de wijk zo veel mogelijk regionaal geproduceerde streek- en georganiseerd. Maar beide doelgroepen vragen om seizoensproducten kopen. Voor een deel kunnen deze een ander type programma voor de plin unc es duurzame (stads)landbouwproducten zelfs lokaal langs de Centrumboulevard. Deze zullen derhalve óók worden geteeld in de parken en (dak)tuinen in en nabij moeten worden gericht op de dagelijkse gebruikers het Beurskwar er. Hierdoor worden transportlijnen van het gebied. Lokale ondernemers kunnen daar verkort. Bovendien vormen deze groene plekken met bedrijvigheid en voorzieningen op inspelen. Deze (Beursmoestuinen) ontmoe ngsplekken voor de kleinschalige wijkvoorzieningen zullen echter ook in de centrumbewoners en draagt urban farming bij aan de plinten van de bouwblokken langs de ‘achteraf’-routes sociale interac e in de wijk. worden ontwikkeld, zodat ook daar levendigheid wordt gecreëerd (zie ondernemers). Bezoekers Jaarbeurs Bezoekers van de Jaarbeurs willen zo snel mogelijk Voor bezoekers van de Jaarbeurs die toch met de naar de beurshallen. Na bezoek aan het beurscomplex auto komen (nu maximaal 30% en wat ons betre gebruiken zij het Beurskwar er voor ontspanning en in de toekomst nog minder) is parkeerruimte vermaak (bioscoop, terras, restaurants, café, etc.) of beschikbaar aan de overzijde van het Merwedekanaal. brengen zij een bezoek aan de Utrechtse binnenstad. Via een dynamisch parkeermanagementsysteem, parkeerverwijssystemen vanaf de Ring Utrecht, apps Bezoekers van de Jaarbeurs komen nu al voor een en personal assistants worden automobilisten zonder belangrijk deel (70%) met de trein en worden via omrijden naar een parkeergarage geleid. Uitstappen de Centrumboulevard direct en doelgericht van het gebeurt bij een parkeerhalte direct voor de deur. De sta on naar de entree van de Jaarbeurs geleid. Deze auto parkeert zichzelf verder volledig automa sch op openbare en al jd toegankelijke route loopt via een een vrije plek in de compacte parkeerremise waar de

auto ook volautoma sch wordt opgeladen (Automated Valet Parking & Charge). Deze parkeerremises op het Jaarbeursterrein zijn alleen toegankelijk voor emissievrije voertuigen. Andere auto’s komen de stad niet in en parkeren op één van de P+R voorzieningen aan de rand van de stad. Deze automobilisten reizen dan verder met de HOV-bus, sneltram of via een watertaxi naar de Jaarbeurs. Bezoekers uit de stad komen met het OV of op de fiets. Doorfietsroutes en fietsparkeerroutes met digitale routeverwijzingssystemen leiden de fietsende Jaarbeursbezoeker naar volautoma sche of mensbewaakte stallingen met geavanceerde fietsparkeersystemen. Deze grote fietsenstallingen zi en in of naast de parkeergarages aan de overzijde van het Merwedekanaal en maken deel uit van een stedelijk deelfietssysteem. Bezoekers van de Jaarbeurs die met de (elektrische) auto naar het Beurskwar ers zijn gekomen kunnen - nadat zij in de beurs zijn geweest - een deelfiets oppikken voor een bezoek aan de binnenstad of een andere bestemming elders in de stad. Deze deelfietsen beva en naviga e (GPS) en een persoonlijke assistent op het stuur en bieden via de smartphone of -watch informa e over routes, afgelegde afstand en het calorieënverbruik onderweg. De deelfietsen kunnen verspreid over de stad bij verschillende fietspunten worden ingeleverd en opgehaald.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 15


1

beurskwartier autovrij alle parkeren op afstand

verbeelding van de centrale parkeervoorziening aan de zuidzijde van het Merwedekanaal / in deze slimme parkeergarage kunnen elektrische autoâ&#x20AC;&#x2122;s worden opgeladen en gedeeld en zijn o.a. bezorgvoorzieningen geconcentreerd / directe en aantrekkelijke routes verbinden de parking met de omgeving Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 16


Kantoorwerkers Kantoorwerkers gebruiken het Beurskwar er voor, jdens en na werk jd als werkplek en verblijfsgebied. Zij hebben er hun werkplek en maken er ook (zakelijke en privé-) afspraken buiten de deur, gaan er ontbijten, lunchen of dineren, doen er hun boodschappen, etc. Een (beperkt) deel van de kantoorwerkers woont zelf in het Beurskwar er en gaat te voet naar de werkplek. Daarnaast zijn er bewoners van het Beurskwar er die (soms) vanuit huis werken en zzpers zonder vaste werkplek. Voor deze groepen zijn er in het Beurskwar er verschillende flex-werkplekken, werkcafés en andere crea eve ontmoe ngsplekken buiten de deur.

Voor werknemers die met de auto naar Utrecht komen, geldt hetzelfde als voor bewoners en bezoekers van de Jaarbeurs. Alleen met een emissievrije auto kom je de stad in en parkeer je de auto in een slimme parkeergarage op afstand, aan de overzijde van het Merwedekanaal. En anders zet je de auto in een P+R aan de Ring Utrecht. Heb je jdens werkuren een auto nodig voor een (zakelijke) afspraak, dan gebruik je één van de deelauto’s uit het SharePark (zie bewoners). Die auto’s staan - net als alle andere auto’s in het Beurskwar er - op afstand geparkeerd aan de overzijde van het Merwedekanaal.

Logis ek (bevoorrading, laden/lossen, afvalstromen, etc.) vindt duurzaam en efficiënt plaats via een stedelijk distribu esysteem. Goederen worden hierbij aan de rand van de stad via stedelijke distribu epunten overgeslagen op schone, s lle en zuinige voertuigen (elektrische wagens, transpor ietsen, watertransport). Deze duurzame voertuigen brengen de goederen verder de stad in. In het Beurskwar er worden de goederen afgeleverd en op verschillende manieren bezorgd bij de bewoners en ondernemers.

Niet bederfelijke en eenvoudig mee te dragen pakke en worden bij een centraal servicepunt Ondernemers afgeleverd. Dit punt ligt aan de rand van het Ondernemers in het Beurskwar er zorgen voor centrumgebied, bij voorkeur langs het Merwedekanaal, levendigheid in het gebied en een aantrekkelijke en zodat er een koppeling kan worden gemaakt met het Kantoorwerkers uit de stad en regio komen op de diverse woon- en werkomgeving. Een deel van de expedi everkeer van de Jaarbeurs en (goederen-) fiets naar het werk. Grotere kantoren beschikken over bedrijven en voorzieningen is gericht op de grote vervoer over water. Via de nieuwe Jaarbeursgracht kan een eigen fietsparkeervoorziening in de plint van het vervoer over water zelfs tot diep in het Beurskwar er publieksstromen langs de belangrijkste hoofdroutes gebouw. Kleinere kantoren maken deel uit van de voor fietsers en voetgangers (m.n. Centrumboulevard). worden verzorgd. Vanaf het centrale overslagpunt (gemengde) bouwblokken. Ook hier bevinden zich in de Daarnaast is er ruimte voor kleinschalig ondernemen vindt verdere buurtbezorging plaats, of kunnen plint collec eve fietsenstallingen, die gebruikt kunnen in de wijk, vooral langs de aanlooproutes, in de plinten goederen worden afgehaald door lokale ondernemers worden door de bewoners en de kantoorwerkers die en bewoners (pick-up points). Voor bederfelijke en van de bouwblokken, langs de groene parkranden en wonen en werken in het bouwblok. zware goederen zijn er in het Beurskwar er diverse bij de opgangen naar de ‘High Line’. afleverpunten op bouwblokniveau (met koeling e.d.). Kantoorpersoneel in het Beurskwar er dat van Ondernemers en bewoners kunnen hun goederen hier In het Beurskwar er staat duurzaam ondernemen verderaf komt, gebruikt vooral het OV. Zij komen aan zelf komen a alen, of gebruik maken van de inpandige centraal. Ook de Jaarbeurs draagt hier aan bij op Utrecht Centraal of stappen uit bij één van de HOV- (Masterplan Jaarbeurs). Dit uit zich o.a. in het type bezorgdienst. Nadat producten zijn afgeleverd haltes aan de rand van het centrumgebied. Het eerste bedrijvigheid, de producten die er worden gemaakt en verzamelen dezelfde voertuigen waarmee de goederen en laatste gedeelte van hun woon-werk-reis (first & zijn bezorgd het afval dat niet binnen de wijk kan verkocht, de diensten die er worden aangeboden en last mile) leggen zij te voet af in de wijk. Op belangrijke de uitstraling van de bedrijfsruimten (energieneutraal, worden (her)gebruikt. hoofdroutes liggen enkele comfortabele, brede duurzaam materiaalgebruik, lokale streekproducten, voetgangersverbindingen, maar er is ook een fijnmazig fair trade, biologisch, etc.). wandelpaden-netwerk met verschillende alterna eve looproutes door de wijk (zie ook hiervoor). Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 17


2

iconische routes voor voetgangers & fietsers

verbeelding van de â&#x20AC;&#x2DC;High Lineâ&#x20AC;&#x2122;, de iconische verbinding tussen het parkeergebied, het Beurskwar er en de binnenstad / naast een snelle verbinding biedt deze luchtbrug bewoners, ondernemers en bezoekers op hoog niveau toegang tot sportvoorzieningen, wandelpaden, daktuinen en parken Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 18


Parkeerterrein overzijde merwedekanaal

jaarbeurscomplex â&#x20AC;&#x201C; hallen noord en zuiD

beurskwartier dwarsdoorsnede over het Jaarbeurscomplex en Beurskwar er ter hoogte van de High Line Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 19


voetgangers voetgangers shared space shared

space binnentuinen

binnentuinen

Hoofdlijnen:

beurscorridor Centrumboulevard

beursgracht Beursgracht

- Openbare ruimte is primair voetgangersgebied, fietsers zijn te gast. - Fijnmazig wandelnetwerk met enkele brede hoofdroutes. - Naast de centrumboulevard, wordt een tweede iconische route ontwikkeld, die op hoog niveau door het gebied loopt en de daken van belangrijke bouwblokken aan de openbare ruimte van de stad toevoegt. - Deze High Line sluit via de Moreelsebrug aan op de historische binnenstad. - Ontwikkelen aantrekkelijke Beursgracht langs noordzijde Jaarbeurs. Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 20


voetgangers voetgangers shared brede knip croeselaan space

Croeselaan als maximaal beloopbaar voetgangersgebied

brede knip in croeselaan

groene en aantrekkelijke verbinding tussen sta onsgebied en Beurskwar er Hoofdlijnen: - Brede knip Croeselaan voor maximaal beloopbare verbinding tussen Beurskwar er en sta onsgebied. - Ruimte voor een aantrekkelijk verblijfsgebied tussen beide centrumdelen. - Kantoorzone langs het spoor wordt func oneel en visueel verbonden met het Beurskwar er.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 21


fietsers fietsers fast gridfast grid

kleinschalige stallingen binnen bereik

kleinschalige stallingen binnen bereik

shared space

shared space

Hoofdlijnen:

netwerknetwerk van snelfietsroutes van snelfietsroutes

- Fietsers te gast in het Beurskwar er (ook Centrumboulevard befietsbaar). - Fijnmazig netwerk van stallingen en fietsvoorzieningen in het woon- en werkgebied ĂŠn bij de centrale parkeervoorziening. - Doorgaande fietsroutes langs de randen van het Beurskwar er bieden snelle verbindingen met de omgeving. - Nieuwe verbindingen toevoegen: Beursgracht, High Line en BeetstracĂŠ.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 22


auto auto parkerenparkeren op afstand

op afstand slim parkeren

automatisch parkeren

smart grid

smart grid

Hoofdlijnen:

green buildings

opstappunten zelfrijdende autoâ&#x20AC;&#x2122;s opstappunten zelfrijdende autoâ&#x20AC;&#x2122;s

- Geconcentreerd parkeren op afstand in slimme parkeergarages aan de overzijde van het Merwedekanaal. Goede verbindingen met de omgeving. - Ook mogelijkheden voor parkeren vanuit andere wijken in de omgeving. - Vormgeven als innova eve green buildings (groene gevels, groene daken, energieopwekking enz.) met voorzieningen gericht op de gebruikers. - Ontwikkelen van een grootschalig smart grid, met de parkeervoorzieningen als basis. - Voor- en natransport met kleinschalig collec ef vervoer. Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 23


kleinschalig HOV zelfrijdende shuttles boven & midden: bestaande voorbeelden van zelfrijdende shu les in Nederland

Hoofdlijnen: - Bestaande OV-infrastructuur aan de randen van het centrumgebied biedt op termijn ruimte aan nieuwe vormen van kleinschalig collec ef vervoer. - In eerste instan e zal aan de oostrand van het Beurskwar er een elektrische bus gaan rijden (als onderdeel van ringlijn 2). In de toekomst kan dit systeem worden uitgebouwd met innova eve vormen van kleinschalig collec ef vervoer zoals zelfrijdende shu lebusjes, robo axiâ&#x20AC;&#x2122;s en people movers. - Verbinding tussen collec eve parkeervoorziening en Beurskwar er kan de start vormen voor de ontwikkeling van kleinschalig collec ef vervoer.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 24


Referentiebeelden

High line en benutting van daken In het perspec ef Levend Centrum wordt nadrukkelijk ingezet op dubbel grondgebruik, door het benu en van de - vaak grote - pla e daken in het gebied. Dat kan bijvoorbeeld door ruimte te bieden aan urban sports, spelen en bewegen, moestuinen, parken of energiewinning bovenop de gebouwen.

benut daken jaarbeurs groenbenut &voor energie daken benut dakenvoor jaarbeurs groenjaarbeurs & energie voor groen & energie

Het benu en van de groene daken biedt tevens aanknopingspunten met de andere werklijnen.

or groen & energie

garage

groene daken op het Jaarbeurscomplex

De High Line fungeert als schakel tussen verschillende (groene) daken in het centrumgebied en vormt tegelijker jd een snelle verbinding tussen de stadswijken in Utrecht-Zuidwest en de binnenstad. De High Line verbindt over een lengte van 1,6 kilometer (een mijl) verschillende groene ontmoe ngsplekken in de stad: Sportpark Welgelegen, Park&Play, Jaarbeurs, de parken in het Beurskwar er, Moreelsebrug, Moreelsepark en Singelpark.

park & play

park & play

sportlandschap op daken en langs gevels van gebouwen

park & play sportlandschap sportlandschap op parkeergarage op parkeergarage sportlandschap op parkeergarage

High (New York) high line als schakel high line alsLine schakel

Moreelsebrug

high line als schakel Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 25


3D-verbeelding â&#x20AC;&#x2DC;Levend Centrumâ&#x20AC;&#x2122; / centraal in het gebied de Centrumboulevard, ten oosten daarvan de High Line / groene daken zijn benut voor sport, recrea e en energie

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 26


levend centrum

bestaande bebouwing binnen studiegebied sportpark hoofdwegenstructuur bestaande hoofdroutes fietsen en wandelen contouren bouwkavels voorkeursmodel Beurskwartier en hoofdlijnen herinrichtingsplan Jaarbeurs Shared Space: ontwikkelen Beurskwartier als levendig en aantrekkelijk domein voor voetgangers en fietsers Centrumboulevard: comfortabele hoofdas voor voetgangers en fietsers, van sportpark naar station (deels overdekt, rolbanen, voorzieningen, levendige plinten enz.) High Line & ankerpunten: snelle verbinding op hoogte voor voetgangers en fietsers, van sportpark naar centrum

0 70

ontwikkelen snelfietsroutes, door verbeteren kruisingen, instellen groene golf, meebewegende verlichting enz.

m

Nieuwe (hoofd)routes voor wandelen en fietsen o.a. Beetstracé en Jaarbeursgracht verbeteren relatie tussen Beurskwartier en omgeving & verbeteren aantakking op snelfietsroutes parkeerlocatie Jaarbeurs: compact bij automatisch stallen, groter bij traditioneel parkeren (hoogte max. 12 m.) mogelijkheden voor woningbouw langs randen Jaarbeurs en op vrijkomende locaties (groter bij compact parkeren) hoogwaardige randen Jaarbeurs bebouwing en realiseren gracht expeditieroute langs achterzijde Jaarbeurs 1.900

opstappunten zelfrijdende auto’s aan randen Shared Space

7.200

people mover / kleinschalig collectief vervoer tussen parkeerlocatie Jaarbeurs en station / als onderdeel van een groter netwerk van kleinschalig hov beter benutten sneltram en onderzoeken mogelijkheden ‘lus’ via Croeselaan en Van Zijstweg centraal voorzieningencluster stallen, food, pakketbezorging, leisure enz.

Parkeerbehoefte Jaarbeurs 6.500 Beurskwartier 2.600 Totaal 9.100

parkeren combineren met voorzieningen pakketbezorging, onderhoud, fietsenstalling, food enz.

0

50

100

150

200

250

fietsenstalling concentreren op blokniveau i.c.m. grotere stallingen voor deelfietsen & Jaarbeurs

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 27


levend centrum

bestaande bebouwing binnen studiegebied sportpark

hoofdwegenstructuur bestaande hoofdroutes fietsen en wandelen contouren bouwkavels voorkeursmodel Beurskwartier en hoofdlijnen herinrichtingsplan Jaarbeurs

op het dak Park â&#x20AC;&#x2DC;n Play: sportpark op het dak van de Jaarbeurs parkeergarage Dakpark Jaarbeurs en uitloop aangrenzende woningen High Line: snelle verbinding voor voetgangers en fietsers op hoogte, van sportpark naar centrum

0m

70

Energiedaken

1.900 7.200

Parkeerbehoefte Jaarbeurs 6.500 Beurskwartier 2.600 Totaal 9.100

0

50

100

150

200

250

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 28


onze Aanbevelingen

voor de structuurvisie Beurskwartier Vanuit de werklijn ‘schone en duurzame mobiliteit’ doen we een viertal aanbevelingen ten behoeve van de structuurvisie voor het Beurskwar er. 1 Realiseer een op maal wandel- en fietsgebied De basis voor duurzame mobiliteit begint bij lopen en fietsen. Bovendien is lopen en fietsen ac ef en gezond en maakt het gelukkig. Dat vraagt om een Beurskwar er dat - als een centrumgebied - is ingericht voor voetgangers en fietsers, inclusief de dagelijkse voorzieningen die daarbij horen. 2 Zorg voor iconische stadsbeleving en ontmoe ng op hoog niveau Om lopen en fietsen boven alle twijfel zichtbaar te maken als de meest belangrijke modaliteiten, zijn iconische routes wenselijk. Op en langs deze langzaam verkeersroutes komen beleving en ontmoe ng samen. 3 Creëer levendigheid op alle lagen (tot op het dak) Ontmoe ng en levendigheid willen we terugzien op alle lagen. Niet alleen op maaiveld, maar ook op de daken. Dat zorgt voor veiligheid en samenhang, en gee meer ruimte voor groen en ontspanning. Het gebied is compact, maar hee door de lagen heen veel te bieden. 4 Koppel slimme en duurzame mobiliteit aan woning en werkplek Tenslo e is het aanbevelenswaardig om duurzame mobiliteit een inclusieve keuze te laten zijn bij het huren of aanschaffen van een woning of bedrijfspand. Mobiliteitsdiensten, zoals OV-abonnementen, deelvervoer, bezorgdiensten en andere gedeelde voorzieningen, zijn bij voorkeur onderdeel van de vaste maandlasten. Dat maakt het gebied nog aantrekkelijker voor bewoners en ondernemers die duurzame mobiliteit belangrijk vinden. En duurzaam mobiliteitsgedrag zal al jd de referen ekeuze zijn. Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 29


handelingsperspectief vertrekpunten voor het vervolg

De hoofdkeuzes uit het voorkeursperspec ef zijn gebaseerd op kansen op het gebied van schone en duurzame mobiliteit. Ze leggen de basis voor een lange termijn toekomstbeeld, dat stapsgewijs bereikt kan worden. Voor de verschillende modaliteiten in het centrumgebied wordt hiernaast een eerste stap geschetst op weg naar een gezond en duurzaam Beurskwar er. Als vertrekpunten voor toekoms ge vervolgstappen ... Voetgangers - shared space Houd in elk geval het hart van het gebied autovrij (Centrumboulevard & Beurspark). Bouw dit geleidelijk uit naar de rest van het Beurskwar er.

Voetgangers - knip Croeselaan Begin met een beperkte knip in de Croeselaan en zorg voor een goede oversteek ter hoogte van de Moreelsebrug. Breid de knip later uit.

Belangrijke par jen die hierbij als partner betrokken dienen te worden (naast de betrokken overheden) zijn o.a. de Jaarbeurs, ontwikkelaars, U-OV, (auto)-deelorganisa es, energiebedrijven, netwerkbeheerders, sportverenigingen, bewoners en ondernemers.

Fietsers - fast grid Maak het hele Beurskwar er befietsbaar - inclusief Centrumboulevard - en investeer in enkele hoofdfietsroutes door en langs het gebied.

Autoâ&#x20AC;&#x2122;s - Parkeer op afstand en aan de randen Parkeer zo veel mogelijk op afstand (verbonden door Centrumboulevard). Als er toch wordt geparkeerd in het Beurskwar er doe dat dan alleen aan de randen.

HOV - basisstructuur Completeer de HOV-hoofdstructuur en maak deze geschikt voor kleinschalig collec ef vervoer in de vorm van (zelfrijdende) shu les of people movers. Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 30


aanvullende vragen

uitwerking & nader onderzoek Ruimtelijk 1 Verken de impact van de voorgestelde maatregelen op bestaande wijken. De meeste woon- en werkgebieden bestaan immers al. 2 Breng de verkeerskundige gevolgen van de voorgestelde verbindingen beter in kaart (BeetstracĂŠ, High Line, Beursgracht enz.). 3 Verken de mogelijkheden van kleinschalig collec ef vervoer, in aanvulling op de bestaande, zware hovlijnen. 4 Breng de ruimtelijke gevolgen van parkeren op afstand verder in beeld. 5 Maak een ruimtelijke verkenning van het bouwblok en de straat van de toekomst. Procesma g 6 Koppel de toegang tot duurzame mobiliteit aan de woon- en werkplek. 7 Ga op zoek naar nieuwe allian es om duurzame mobiliteit van de grond te krijgen (parkeren, delen, vve, biz enz.).

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 31


Living lab utrecht

Bijlage 1

factsheets schone & duurzame mobiliteit Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 32


EFFICIÃ&#x2039;NTE BEZORGING BIJ CONSUMENTEN

1

 Æ&#x;

 "  #    

    

 ,/(00$8224'(/(18$1%(<24*,1*$$1+7,5+(6*(0$.',(16'(0(15

      

         ! !    

  !     

       

  

6(*(128(4&(164$$/$$1%,('(10,/,(7(1()&,B1&;9,156  13/$$658$1=3$..(6<2(.6921,1*><27'(%(1$'(4,1*(48((/0((4((1

   

1

9(4'(1,1('(4/$1' 0/13$.-(56+7,5%(<24*'



1

9$5',6$$16$/62(*(120(1626  0/1%421/5(8,(4



21''()((56'$*(1924'(16(*(19224',*0((4'$1 0/13$.-(5



20(16((/924'6<2>1



.((43(4'$*%,-'(%74(1



1

9(4' 8$1'('$*(/,-.5(%22'5&+$33(121/,1(

3(4'$*%(<24*'1251/ $$1*(%(/'0(6'(84$$*?((13$.-($$16(1(0(1@/2*,56,(.1/ *(.2&+6(6*422656('((/'$$48$1924'66+7,5%(<24*'

02(6(1<,-18$1=3$..(6<2(.6(,*(1$$4>,-6+7,5%(<24*,1*56$$6'(%(<24*(4 8$$.8224((1',&+6('(74'759$$4201,(6%(<24*(123+(69(4.626,1'( $&+6(4%$.8$1'($7622)23((1&(164$/(3/(.9$$4,('(4((1(/.('$*9(/((1 .((4/$1*5.206169(4384$$*9$6<27<2>1&(164$/(3/(..711(1<,-1,1(6 ,(79((16470  #224+(66+7,5%(<24*(18$1%22'5&+$33(1*(/'6((1<(/)'(5224684$$*( 23/255,1*(1<,-1/$56,*(42$'224*(9,&+6(1122'<$$.626*(.2(/'%(9$4(1

 Æ&#x; 

+1/,&1,&(1<



256/ " !!:34(55(1<



'(6$,/+$1'(/

 (<24*',(156(14,-'(11$$(8(4,1*8$1((13$..(62)*2('(4(1$$1+7,58$$. 9((4/((*6(47*1$$4+(6'(326,(4/,**(1.$15(18224()&,B160('(*(%47,. ,-8224%((/''22428(4*(%/(8(182('5(/0((4(62746(1(0(18$17,6 573(40$4.6(1(1 2)+24(&$8224<,(1,1*(1,1'(9,-.82('5(/%$1.  

Ä« !   " 

'(9(4./,-1=(<21'( 6$'>,5'$$4208((/6(<(**(18224+(6

Ä&#x17D;  8$/(63$4.,1*0(6((1+22*5(48,&(1, 8($73$..(6%(<24*,1*,1'(.2))(4%$.



3$..(68(482(4%71'(/(1



56$'5',564,%76,(.123(1

%22'5&+$33(1%(<24*(10(6(/(.64, 5&+(9$*(16-(5



3$4.((46(44(,1(1%(1766(18224%(<24 *(1$$1.23(1



%(<24*(10(6'421(54(*(/*(8,1*



"%(43$..(6',(156



$)5/7,6%$4(%(<24*./7,5-(5



3,&.7332,165

(<24*(1$$1+7,53$56,1'(64(1'8$1=0,1'(4%(9(*(1>#$17,6 4($/,5(4(18$1&(164$/(23+$$/3716(1',('((/7,60$.(18$1+(6 '$*(/,-.5(/223-('224'(%7746



(164$/(23+$$/3716(1/,-.(122.0,/,(79,1566(%,('(1(<24* ',(156(1+2(8(1,00(450,1'(4421'6(4,-'(1'224'(%7746





!

     



Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 33


2

SLIMME BEVOORRADING & EXPEDITIE VAN ONDERNEMERS & JAARBEURS

 Æ&#x;

 "  #    

    !

 "#& "&%(""$"($%#'!&!!!$!(!%&&

!

!"&""& $'$%&$$!!%!&!""$!

   

!$!(!&!&$' %$$' &!)+(!

   

)&$!(""$$!(! $'$%+(""$""&%%

     

&"!$+"!(! "!(""$"$!"($%!&

     

&!+'!(! $'$%%$"  "&)$

           

 !%!!""! "'$'(!!%!

   

 $'$%$&!&"" %&!!')"%& ($!! &!!*#&$'"($&$)! (""$&($&($$!$! $'$%!

 Æ&#x; 

$'$%



 !&



($("$$%($$%%&%%&$'&'$%($(!



&!!!" &!&$'



$(!!!&"$!

"%#&%!!*#&($("$(""$ $'$%!&')!&$'   &$&%%& &'!)$$%!'&)&&!! "!$+" "!" )$ $"$!(&)&$!& ("$!

Ä« !   " 

&!(! &$!"#&(!,%



(""$$!*#&-!%("(!!+&"#  %%($("$&'!(""$!%!&!(""$& ($&$!(!'&)&&!!" &!&$' #&



 Ä&#x17D; 

  



$""##$"$!!&$ ($+ !



" !$!"%#!! &%#$$!



" !&(!"$!($!! (("$



(""$$!#$""&



$"



$""&%'+!#"%&



& %"&$%$($!!(""$#$$! !"%&

$%&+&%!$&&&($)&!"#&! )!%#&$""!(! !%!





 !    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 34


3

  

SLIM PARKEREN AUTOâ&#x20AC;&#x2122;S



+&#,+(-(2.#(/("-+0%(&)/+%- *+%+*&-,(%+#$!(2)((*(&()*"-%

 Æ&#x;

 "  #    

     

 +(!&-#$'+0+/(*+%+()* ,-(/))+!+.#%+,#(

  

          

&((#&+#,-#$!'%+).-,(2 +).-+(+-)(-+%%&#$%%(0)+(!'%-/))+2#(#(!(+)&*(

      

.-)+#$-2& /))+(2  &#'*+%+(/(.-)4,%((&##(!2#$()'"-*&(!#.#--+#(

  

 

#$/))+&))+,*)+-/&(-(2.#(/(-)%)',-#!+.+,

  



*+%+!+!'-('(2#+%&1/(&,"- (,#-++#(

    



 +(!!/)&!(/(,&#'*+%+(/(-.&#()'#(-#'-.-)&( (2& +#$(.-)4,/))+"-+.#'-(.-)!+.#%%'4,(+#--(#(&  #-,&#'*+%+(%(,(/))+"-/+'#(+(/("-(-&

-.-)'-#,"*+%+,1,-'(%(2)4( +.#'-0)+( ,*+-)/-+#-#)(&*+%+(+#(!*+%#(!,1,-',(&



+2#$(#(#-#,-.-)'-#,"*+%+(&#--)-/+'#(+ .-)!+.#%))+&)'-'(,(0-'+')#-')-(

 (+2)%0-)*-#'&&))* ,-(-)-(-+&*+%+&)-#,#,(")

           

+.+,!- &,)/+%-*+%+*&-,(

)()'#$".(.-)-%)'(

 Æ&#x; 

!'(-+.+,*+%+)(+('+,,*)+-&.,(2

Ä« !   " 

.-)'-#,"*+%+((*+%+()* ,-(%.(((&#(-)- /+'#(+.-)!+.#%/+0"-#(!#,-'(,('-('

*+%+*&-,()-++%(#(!0)+(!").('-(/))++#$+).-

/))+%)+-+#--((+&-+(-#/(2.&&(!(2)%(-,#,

/))+2& +#$(.-)4,/+#$()*,-**&-,((2

("-',-/))+"(&#!!(&-+(-#  

+%+()* ,-(2&+/+#$0&2%+-)&#(-'(,(



 Ä&#x17D;    



1('#,"/+%+,'(!'(-,1, -'



*+%+/+0#$,,1,-'(

2& ,-.+(.-)4,&))* ,-((2.&&(0-!+)-+2#$((#$



,&#'*+%+(2# 

-+#-#)(&*+%+)*&),,#(!(



,&#'--+(*+%+(**



.-)'-/&-*+%#(!



/&-"+!*+%+()*&(



*+%+"&-,(.-)+'#,,2#))% 





*+%3(*&1'+/).#!!+)(!+.#%



/&-*+%#(!'-"))!,+/#(#/.



&)(#(!,,1,-'(,*#-'#$(

'+!(0!( 2(.%#2(/))+(%)+-0(&#(! (+)* ,-(!*+%+.-)) ()*,-**&-,/))+





 

     



Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 35


4

  

SLIM STALLEN FIETSEN



"0/-.("".-)0/"+$",13!2"./-."&!,2".2&'#$.,0"/0))&+$"+   +%"0$"&"!!.,*%""+3,.!"++,$""+/  

 Æ&#x;

 "  #    

 !   

 &"13"2,.*"+2+/0))"+3".("+))""+)/'+*6&$%"&!+&'%"&!"+



          "! !  "!  !

-"+.,+!0." %0"+0.)3,.!"+!"(,*"+!"'."+ 



(3)&0"&0&+,.!"6&'+"0*,"02,,.!"$".1&(".*"".,-)"2"."+!+!0%"0 *,"&0"(,/0

"0/-.("".-)"(("+$".")&/"".!   

-!&0*,*"+06&'+"..,+!0." %0"+0.) 



"$"*&!!")!""!".)+!".%""#0  "0/"++!"/0!)&$0!&0

"0/-.("".-)"(("+   +0)%,$".

 ,.$2,,.""+$,"!2".3&'//5/0""*,*,++,!&$,*.&'!"+2+/0))&+$+. /0))&+$0"2,,.(,*"+  ,"0")(""3,+".+,$3")""+"&$"+"0/%""+,#(1++"+3",,(*"0 *&+!".!"")"0/"+0,"  +!".6,"(!"*,$")&'(%"!"+2+0&'!")&'(/0))"+&'2,,."")!7/+ %0/ "0/-.("".-)0/"+,2".!$)!"+),/6,+"*"0$".1&(2+/)&**"

 Æ&#x; 

$"*""+0"&"0/"./,+!



,+!".+"*"./!"0&)%+!")%,." 

/0))&+$/*"0%,!"+)/&+!"$.,+!3"$!.&"+!""0/"+."(("+  ,"(1++"+!"$"=+2"+0.&/"".!"*0."$")"+3,.!"+&+$"6"02,,.%"0 "# &<+0".*("+2+"3,+"./-.("."+  0))&+$/"+,-)!-1+0"+2,,."&("/(1++"+3,.!"+$" ,*&+"".!*"0 -.("".-)"(("+2,,.10,!")"+(!.&'$".1&(2+6,++""+".$&" 

Ä&#x17D; 



"0/-.(""..,10"/6&"0." %0



.,10"2".3&'6&+$//5/0"*"+&'2".0. $&+$2&--

"0/"+/0))"+&+%"0$.,"+*,!1)"/ ,2"+%"030".

!&$&0)/0))"+"0/-.("."+ 

)""#/0.0"4&")"&+.& %0&+$6&""+0



10,*0&/ %""0/-.(""./5/0"*"+



.1&*0""/-."+!""0/"+."(("+

Ä« !   " 

)("2"."0".&+$2+!""0/&+#./0.1 011.6))"&!"+0,0%"0 +0."((")&'(".*("+2+!""0/)/2".2,".*&!!")"+/)1&0 !.*""+!),,/+,-!"3".()&'+7"6,+!"0!80$")!0 &+%"0&'6,+!".2,,."0"."/0))&+$/*,$")&'(%"!"+,"!""+ "0)."*,$")&'(%"!"+2,,.%"02"&)&$/0))"+2+!""0/ (1++"+*"+/"++*")&'(,2".!"/0.""-0."(("+,*&+""+"0/ 0"&+2"/0"."+"+3"))& %0%1+)""#/0&')0"2".+!"."+"+(!.&' &'2,,."")!+!"+/ %#2+""+")"(0.&/ %""0/

 0&'!")&'(-.("."+2+"0/"+0"$"+ $+"0/2".21&)&$-10(/0"+

 ,-"+/0"))"+-.&2;/0))&+$"+ 



 !"

  



Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 36


5

MAXIMAAL BELOOPBAAR NIEUW CENTRUM

 Æ&#x;

 "  #    

   

 !13)7113''0,0/#;+)0'58'3-7#0#(8+44'.'0&''0%1/(135#$'.'3165'4+5

    " "        "      "           !     #   

 Ä&#x17D; 

   



,0/#;+)0'58'3-711371'5)#0)'34 /#9+/#.'/##48+,&5'  /'5'3

$+'&5-'6;'/1)'.+,-*'&'0127'34%*+..'0&'/1/'05'07#0&'&#)

   

2'38''-''0*#.(6635'$'8')'01'&+0)4%'0536/0. 

 '512*'(('07#0$#33+>3'4+4+0'5+'68''0536/''0$+,;10&'32605

'#2#04'#354 14*+31#5#01*''(5$'3'-'0&&#5'.-'&#) 45#22'0;'55'0'(('%5+'7'3+4&#0 -''32'38''-0##3&' 421354%*11. 45#22'00.



+,*'52.#00'07#02#3-''32.##54'0517&'810+0)813&5 17'3*'5#.)'/''0''0/#9+/#.'#(45#0&7#0  /'5'3

 ##-.1123165'4;1%1/(135#$'./1)'.+,-7113-1/1$45#-'.44.'%*5;+'0&'0 '0*16&3'-'0+0)/'5/'04'0&+'0##45'.-##38+..'0.12'0

'51'&+0)4%'0536/#&7+4''3571.8#44'0'01//+0+/##. /##.

##0)'*16&'01138+0-'.7113;+'0+0)'0+4&#5 /'5'3 

'#(45#0&7#0*'551'-1/45+)'2#3-''35'33'+07#0&'##3$'634 515*'545#5+10+4;1=0/'5'311).'#35*

7#0##0&#%*5/'5+0'0310&*'52.#0)'$+'&''0$3''&42113%1/2.'9*'5 '38'&'-#0##.'0''0##05#.&36--'8')'0+0%.64+'(53#/$##0  ';'12$168;13)5'317'3+)'048'.7113&#5*'5)'$+'&$+,;10&'3)'4%*+-5 +41/)315'0&''.4#.471'5)#0)'34)'$+'&+05'3+%*5'08##3$+,&'#651 1054.6+5+0);17''./1)'.+,-515&'3#0&'0813&5$'2'3-5#5$+'&536+/5'7113

 Æ&#x; 

)'/''05'##3$'634$'&3+,7'01058+--'.##34'0;

-.'+04%*#.+)'1058+--'.+0)/'58+0-'.410&'3*#0&$'3'+-  '51')#0-'.+,-*'+&7#0&'2'331047#053'%*5'053##.$.+,(5''02605 7#0##0&#%*5)''051')#0)7#0#(&'13''.4'$36)'0''0+0%1/2.'5' 113&'35600'.

Ä« !   " 

#/'0/'5<71133#0)7113'54'34 =+4&+58##34%*+,0.+,-&')31'2 /##53')'.'0/'5&'/''45&+3'%5'.+0-/'5&'8'3-.+,0<';10&'



&+7'34'#.5'30#5+'7'3165'4

5#&=113+0'5+'68''0536/.12'0'0'54'0%'053##.5'

4512.+%*5'0/'58#3/5''03')'04'0 413'0

45'..'0813&'0/'04'06+5)'&##)&1/*60/1$+.+5'+5#0&'34+05'



;'$3#=412'542#&'01236+/'0

&'%36%+#.'2.'--'0+0'5+'68''0536/'0&'1/)'7+0)7#0



/''336+/5'7113&'71'5)#0)'3

*'5#..'3*11)45'0+7'#6;+,0/'5&#)'00#%*5.'7'0&+)*'+&



/''$'8')'0&'7'3.+%*5+0)



#05+73+'471'52#&'0



4*#3'&42#%';+'/45'3&#/

)##03+%*5'0$41.65'71138##3&'+4&#5&'7'3$+0&+0)'05644'0

 0+'68'5600'.7113'54'34'071'5 )#0)'345*7+%1.##4''54453##5 

/+065'0'+)*$163*11&4$6635 7113;+'0+0)'0



45+%-:453''5441%+#.'7'+.+)*'+&



7'3$1&120+'5'/+44+'73+,'4%115'34



42135$16.'7#3&10&,'5#&4'+.#0&



4+&'$:4+&'8#.-



7+46#.%6'4



 "    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 37


6

VOORRANG VOOR FIETSERS IN BELEID & UITVOERING

 Æ&#x;

 "  #    

        

 &7-36))90-;2<1:;--=-6>1+0;;<::-6=7799)6/=779-;:-9:-6--6/-*1-,,);

                      

773=779=7-;/)6/-9:78;15))4;7-/)63-41231:  %7799)6/=779-;:-9:*-/16;5-;*-4-1,@1-78-60)/-6--;:57-;,- 61-<>-0-141/-37->79,-6

Ä&#x17D;



,19-+;-97<;-:=779-;:-9:@1-773 



473))4-69-/176))4-;:6-;>-93=-93678-6

=-9:+0144-6,-912:;973-6=779-;:-9:4)6/@))5-6:6-4

:6-4-;:8),-6

:;7841+0;-65-;>)95;--69-/-6:-6:79-6

/97-6-/74.=779-;:-9:@1-773       



@-*9)B:78-;:8),-6789<15-6



516,-9=-93--9:41+0;-6

 -=-9*16,16/5-;,-*166-6:;),57-;78;15))4@126-661-<>-:+0)3-4



5--997;76,-:5-;=7799)6/=779-;:-9:

;-9077/;-=)6,- 1+74)):--;::;9));1:0-;76,-9@7-3-6>))9,-



-;::6-4>-/077/*7=-6,-/976,?3-4:4)6/-6B0)/-6



*9--,1:*-;-9=779--6-;::;9773



91+0;16/:8),-6))6*-1,-@12,-6



67/5--916@-;;-678-*13-:



5--912,-6,-=-941+0;16/



=7-;:;-<6;2-:-60)6,/9-8-6*12:;7841+0;-6



41/0;4)6-8972-+;--9-;::;977378,->-/@1-773 

412:;41//-677316$;9-+0;%9-,-6*<9/-6



)6;1=91-:-;:8),-6

))9*-<9:84-16



16;-441/-6;--;:

6,->123-6*166-6,-"16/-616,-



41+0;:879-6160-;-;:8),3--8?7<94)6-

*166-6:;),>79,;--62))94123:-/97-1=)6



61-<>-;<66-4=779-;:-9:;0= 1+74)):--;::;9));



78/)6/-679--4:-*9</*--;:*))98-997678/)6/-6



)::-639<1:=)6077.,-;:97<;-:,77984)6/-*1-,



97<;-=)6).B,)5:-:;9));>-/4)6/:6779,@12,-:8779

 Æ&#x;



*-4-1,-;:-60--.;=7799)6/



/-5--6;-76;>133-4))9:-6@



--9:;-;:8),-6:;9771-6*12/4),0-1,



1-;:-9:*76,



-;:*-;-9=-9>-93-6169-/176)4-=-93--9:57,-44-6



Ä« !   "

;-48)4-6,1-0-;))6;)4-;:-9:4);-6@1-6,);,1-,)/)4 /-8)::--9,1:



87;-6;1-=)6,--;:160-;6);9)6:879;*-;-9*-6<;;-6





/--6=-9841+0;--;:0-45



-;::;9);-65-;;9)2-+;+76;974-=779)<;7B:



=-9*7,7861-;-51::1-=912-:+77;-9:



=1:<)4+<-:4-//-69-4);1-;<::-67<,--661-<>-+-6;9<5

                

79--4:-*9</57-;16,-;7-375:;/-0--4*--;:*))9>79,-6--4-3;91:+0-

   

$;9-+0;0--.;>-9-4,>12,--64-1,-6,- 87:1;1-160-;-;:/-*9<13:)5-65-;



-;:3)6,))9*120-48-6,779,);:;-14-9-0-4416/*)6-657/-4123>79,-6  -*9<13A4)6/-4126-6B)4:/-4-1,16/-;:8),-64)6/:0-;>);-9-60-;:8779@126 3)6:9123

5:;-9,)5-678-60)/-6-;$;9-+0;:-

 &7-36))90-;2<1:;--=-6>1+0;;<::-6;7-/)63-41230-1,-64--.*))90-1,

#5)33-4))9:=-4,1:0-;,9<3:;--;:8),

 !6,-9@7-37.-; 1-<>--6;9<5-675/-=16/=-93--9:41+0;=9123<66-6

=)6 -,-94)6,-6<55-9: -6 =)6,-

0-;))6;)4-;:-9:=)6/-51,,-4, ;7; /-5-;-6

&1-'(-;0-;9-)41:-9-6=)6--6:<8-91-<9 -;:6-;>79,;,-*):1:/-4-/,=779/-@76, /-,9)/--::-6;1-41/;16--6/7-,- =-9367816/=)697<;-:78=-9:+0144-6,- :+0)4-6





              

>79,-6/-07<,-6



Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 38


KNOPEN ZONDER NADEN OPTIMALE OVERSTAPMACHINES

7

 Æ&#x;

 "  #    

    

 7+4-*+;+78)./22+4*+(+2'4-+4/4(++2*+4?5+14''73++7<''7*++9

   

3++89/4.+955-867/4-+4*?/04*+(+2'4-+4;'4+98+78+4;5+9-'4-+78

    

95+-'41+2/01.+/*89'9/54;+78:8*/+;'4*+</41+2/+78/455-'9.'7/04+

   "      "

 4*+7?5+1*+1'48+4+4(+6+71/4-+4;'4.+9*++28;+72+--+4;'4*+



3/205+4  

6+7*'-#

 75!'/2 

4

;+7<+719+#97+).9+497''2?5A4 

/4+4:/989'66+78



+9''49'2-+(7:/1+78;'4*+84+297'3/8/4*+6+7/5*+







#/97+)+497/9854*+7?5+1(2/019*'9</+56*++985,256+4*4''7

/9/8+=)2:8/+,5;+789'66+78"7+/47+/?/-+742 -+*''2*;'4 4''7 

6+7*'-%/1/6+*/' .+9<+71-''94/+9'22++4-+?54*+7',/83''7551-+2:11/-+7 /8*'4*+':9535(/2/8951$7+/?/-+78(2/01+4(+9+7',*'4

 5+1'4*+7+2'9/+,-759+',89'4*9:88+4*+95+15389/-+6'71++725)'9/+ ''7(+:78+4.+989'9/54 )+497:3<57*+45;+7(7:-*&+9/456''4;:22+4*+

 !  ! 

35-+2/01.+*+453256+49+;+784+22+4+4++4?5''497+11+2/0135-+2/01+

  ! 

)+497'2+75:9+9+7+'2/8+7+4

53+49++23'1+43/205+43+48+46+70''7-+(7:/1;'4#97+).9 +497''2 

6+7*'-/9''49'2-75+/9/4

4''7



84+297'3

 " "



  

':9535(/2/89+47/0 5642 

%/+3+9.+956+4(''7;+7;5+74''7.+9<+716+4*+29<++-9 -+3/**+2*+41+2+1/25A83/4*+7*'4</+*+':956'197/9/8. +*/)'25:74'2 82/33+756<+-42

 4*+7?5+1*+35-+2/01.+*+453.+95;+988>89++3:/99+(7+/*+4959 6'71++7+98/0;557(++2*89'22+4(/0*+''7(+:78+4+98+44''7*+89'*  +44/+:<+<'9+7(:8/4+4754*.+9)+497:31'4'22++4'28*/9;557+98+78 -++4+=97'<').99/0*+4(+9+1+49;557(7:--+43+94'3+*+:49(7:-



 Ä&#x17D;    



752('4+456.55,*75:9+89'6/875:2'49



9'=/A83+9+98*7'-+78



?+2,7/0*+4*+)/9>65*8



56+4('7+7:/39+/47/).9+4564/+:<+ ;5+79:/-+4:4/<.++25=(5'7*+4?



97'32/04;+72+--+4;/'75+8+2''4

(:8(59+4+4<'9+79'=/A8?/+551



6+7854'27'6/*97'48/98>89++3':9545 3+;5+79:/-+4;557+44'97'486579



6725)'9/+856;+78)./22+4*+8).'2+4



676<'216(/1+662'>+4?



(+4:989'9/54+/*8).+!/0467



5;+98+4566'71++725)'9/+8

 Æ&#x; 

-+3++49+$(+*7/0;+4''7(+:78549</11+2''7857/5+4?



$+98

Ä« !   " 

+9'283''97+-+2+456.+9-+(/+*;'4+98+4+4<'4*+2+4;5739 @1456+4?54*+74'*+4A++48+93''97+-+2+4*/+2+99+72/01*+('8/8 2+-9;557-+?54*-+*7'-





 "    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 39


8

RUIMTE DOOR DELEN VAN AUTOâ&#x20AC;&#x2122;S, PARKEERPLAATSEN & FIETSEN

 Æ&#x;

 "  #    

    

 -<+-6<:)4-,14-55)8):3-:-6>77:,-,-=:7.8):3-:-678).;<)6,6

"  

16;)5-60)6/,)):5--?1-7:/)61;--:<-6.)+141<--:<1-6;<>-:4-6-:;-6

  "

*-,:12>-6>-:-61/16/-6>)6-1/-6):-68):<1+=41-:-67.--6+75*16)<1->)6

    ! 

,-B-8):<12-6

 

 :-6/,-+76;-9=-6<1-;16*--4,>)6;=*;<)6<1--4)=<7,-4-6>77:7),-

    

*-07-.<-))68):3--:84))<;-60-<))6<)4:1<<-68-:0=1;07=,-6-60-<))6<)4

    

)=<731475-<-:;8-:8-:;776

& '      " 

Ä« !   "

 #



'1-.-1<-6-6+12.-:;



=4-51;;1-)=<7C;B126575-6<--4>77:>--45-6;-6<-,==:16))6;+0).%1)

   

>)60-<))6<)4)=<7C;>-:,-75>)6/>)6,1-,)416/478-6,- 5-616/-6=1<--6-6,)416/>)6:76,,- ?7:,<-+0<-:>))3 /-67-5,:-63-616!-6!&$1<?-:-4,?12,76,-:B7-3 *4123<B-4.;,)<GG634);;1-3-,--4)=<7<7<

516,-:)=<7C; 784->-:< 

))6<)4/-:-,-631475-<-:; 



)=<7,-4-6>)6*-B1<6)):<7-/)6/B1- 773  



,--42--1/-6)=<7>1),-)88B1-773  



"0):- ):30=*;5-<,--4)=<7C;-6 -<;-6



7*18):376,-:*-6=<<-8):3--:84))< ;-6,-4-6



/-H6<-/:--:,-,1-6;<-65--:12,-6 5-<--6)6,-:4)4)):



-<;,-4-6B1-773     



7*147+35))32--1/-6,--4-<;;A; <--5-<;;47<78-6-65-<--6)88

6,:=33-*166-6;<-,-6*-;8)):<-43-34);;1-3-,--4)=<7   8):3--:84-33-6!&



)):)4;,--4)=<7C;B1+0B-4./))6:76,:12,-6375<-:?-441+0<773 61-=?->:))/6))::1<2-;-63))6316,-:-6/-0)6,1+)8<-6-6 ,:763-65-6;-6:-63-616!



%77:2)): ?):-6-:   ,--4)=<7C;16-,-:4)6,)<B126-:

 5--:,)616 -/:7-11;0-<;<-:3;<16,-/:7<-;<-,-6 -6>77:)4<-,)63-6))68--: 8--:+):;0):16/!&

;<-:33)6>-:;6-44-6

Ä&#x17D; 

$1<+12.-:;>)60-< 4)6*=:-)=>77:,---.75/->16/*4123<,)< )=<7,-4-64-1,<<7<--6,)416/>)6 F 160-</-*:=130-<

)=<7,--4+76+-8<-63)6,-8:12;8-:0=1;07=,-6))6B1-64123,)4-6?)<,-16<:7,=+<1-



@8-:<;B1260-<-:7>-:--6;,)<)=<7,-4-64-1,<<7<--6,)416/

 Æ&#x; 

Ä&#x17D;:--6?0--4;): 7766-+<+):4-@):-6B



 "6)88):A&0--4;-6B



&:1>-7?)154-:-6B"5):< ): 7-6-:)47<7:;A.<#7A7<))7-6%743;?)/-6 -<<



"0):- ):3-6B



7*18):37*147+3-6B





 "    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 40


9

SMART GRIDS ENERGIENETWERK VAN DE TOEKOMST

 Æ&#x;

 "  #    

   ! 

 31&3;2)7=)7-234))2.21%=-+)34=)7)28-7)-2()0-./645)-(-2+39)5,)7

    

,)0)0%2(%2(-733/-21))5+)'32')275))5()93512()5=3)/1)72%1)

   "

()13+)0-./,)()2532(()%%5&)856

    

 460%%2-2%873@6)29)5930+)26:))57)58+0)9)5)2%%2,)72)7,))*7%06

   

1()73)/3167-+)4-)/)29%2,)72)7%*7),%0)2=-.2-231&3/ 32+)9))5 ())02)1)2()%873@623(-+%7-632+)9))5  9%2,)7737%0):%+)24%5/-2():-./537)-29)67)5-2+)2-2,)7 2)7:)5/:35()2,-)51))39)5&3(-+2)5+<%&!75)',7



)%''89%2))2)2%807$3),))*7))2'%4%'-7)-79%2 /#, -)51))/822)29-)5,8-6,38()26 (%+)29%2675331:35()2 9335=-)22)5+<%&!75)',7



)59)5+)0-./-2+()3:)5:%009%2 )60%,))*7))2'%4%'-7)-79%2  /#,)2/36732+)9))5>  );'086-)*&7:

     

+537)2%())0(%7&-.)0/),%2()0-2+)2)5+-)&)0%67-2+13)7:35()2&)7%%0(

 ! 

)7&)0)-(13)7:35()2%%2+)4%67%%2()62)09)5%2()5)2()5)%0-7)-7)7

     "

9335())09335()39)5,)-(-6-11)56(%7)5(335,)7%*9%2+)29%24-)/)234

 Æ&#x;

  

34,)72)71-2()5+537)-29)67)5-2+)2-2,)72)7:)5/233(=%/)0-./=-.2



31&3;2)77)(-2)2%807%67-0)3087-326"-(<2)(0-;



)2)5+-)&)(5-.9)20-)1%%76',%44-.)23%0%%(67%7-326



+)1))27)



&85+)56)2&)(5-.9)2

    

 %2(-733/1)7&866)2)295%',7:%+)263*-6:%7)5673*(%%59335&)7)5 +)6',-/7  %%(4%%09)598-0-2+&)+-27))248279%2%%2(%',77):35()2%%7 -2(8'7-)0%()2(-7453&0))1340366)23*13)7)2:),-)5&)0)-(34+%%2

3&-0-7<)53)62%2'-)56 5-3(36)2=0%%()2=

93)5)2 

 Ä&#x17D;    

Ä« !   "



)0)/75-6',):)+)2





7,)630%553%(



=322))764%(30%3%(



(%7%-2*5%6758'7885%06&%6-69335)*'- )27)13&-0-7)-7



31&3;2)7)0)/75-6',)%873@6&)287 7)2%064-)/%*9%2+=-)33/



9%0)74%5/-2+)2',%5+-2+0%%(4%0)2 )*'-B27&)2877)2

2)7:)5/9%2:%7)5673*67%7-3265)%0- 6)5)2



)2)5+-)3460%+-2:%7)5673*

)7+53376',%0-+34:)//)2)2&)2877)29%2(885=%1))2)5+-) -'11)7,)7*3568-7&5)-()29%2,)7%%27%080)1-66-)%873@6 13)7347)51-.20)-()2737))267)5/)9)5&)7)5-2+9%2() 08',7/:%0-7)-7-)50-+7()67)5/67)0-2/9%2?+)=32()67%(@





 !    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 41


10

AUTONOME VOERTUIGEN OP LANGE & KORTE AFSTAND

 Æ&#x;

 "  #    

"  

 

 '*1($&( %"#$!'(&&,",&"%!,',%)*$*)%,+'"'

    ! 

/"#$,(,'&"'"&-&,)*$',%.*,, %"#$*,"#'(*&$'+'

  

.((*"'*"!,"' .'()'**-"&, .(, ' *+ "'"')%,+.'

! 

,*(,,("*+*"',+)%' *(' "''1

    !      !  

   

'% )",# 1,,*"#1($,"'&"%+',%+(( % +&'/*$"' &,' *(,-,(*"$', 

*+,.(% ' *(,+,)()!, ".'1%*"#' -,(3+/(*,.*/!,"'  (( %!,'  .''' 6', **+0+,&, '"',*(-*'



(&',%*"#'"'.*+!"%%'%''1%*"#',+,-,(3+ *('',/,%*',(' %-$$'!,"+-++"(.* ."%" !".'1.(*,-" '('()%"'*+,

 ,&(,'/('(&!"*'-%().((*,+(*,*'.*%*(-,"'''

('+-&','.*+"+/(*''",.((*  .*/!,

/"#$()+,)!%,+.(%%" ',*%)*$*''1

 !'"+!&( %"#$!'((*.*,%''*%" (-/'.((*'

))%!,(',/"$$%"' .''" '1%*"#'-,(()

    

+)"$(% *()%+%"("'.%+!($.((*'*-"&,%"#$.*$''"' 

 Æ&#x;

     

.',"-/',*-&



+%(( % ))%,*","('%-,(*"$','



))(',/"$$%*+



(.*!"* % ."' 







 Ä&#x17D;

  



*"#''.((*1%*"#'.(*,-" '



.(*,-" '()*() ,**"''&, &'+!))%"#$.(*,-" '' *''.'+,+!"$* ()*()



*-"&,/"'+,((*"5',* *-"$ "'*+,*-,--*'"5',*'-,,' *"+,"#*"+,"#/(*,/*$,"#



)*$*'()+,'  )*$* -,(3+%,'.((**"#'



1%+,'" ()%' .(*,-" '*"#' 1%'*%)-',',*-

&',()'**-"&,

Ä« !   " 

,"+''&%"#$,'1%*"#'-,((),*&"#'1% %"',(,,('&'&("%",",'-,( *-"$$*%+", +((*,.(*,-" '(($ *-"$, '/(*'((*$"'*'' !'"),'',*(-,".'1%*"#'-,(3+$'*& '' ,",!'()/*$%"#'2 1('+,3





 !    

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 42


11

HOOGWAARDIGE TECHNOLOGIE PALET AAN MOGELIJKHEDEN

 Æ&#x;

 "  #    

! 



 (2169,..(/,1*8$16(&+12/2*,((1.71560$6,*(,16(//,*(16,(*$$64$<(1'51(/

  

(1,521567,6%$$4(0((49$$4'(,5(8,'(168224$/$/5$55,56(16(1$/5 ,4,(1

$

 



//28(4'(42169,..(/'924'(1(02*(/,-.($$16$56,1*8$1'(34,8$&;8$1

  "

  

,1',8,'7(/(*(%47,.(45(1+(621656$$18$1218(,/,*(5,67$6,(5$/5*(82/*8$1

 "  

<(/)4,-'(1'(82(467,*(182406'(.((4<,-'("224$/23+(6/$$656(*(%,(',58((/



 

(:64$21'(4<2(.12',*

  

 $$64(*(/(123+(6*(%,('8$15/,00((65(182(63$'(1/,-.(18224$/ ,16(4(55$168224+(6$55(1.47,58$14276(5,1+(6+$468$1(6,(79((16470  ((4827',**(%47,.8$1'(23(1%$4(47,06('224+(662(3$55(18$11,(79( 6(&+12/2*,(@1%(/,-1,1*('/,-.6.$154,-.8224'(42(5(/$$19$$4*426( 56420(1(65(4582(6*$1*(45(1$762>5(/.$$4.47,5(1,18$$.9,55(/(1'(

   

2/$2$'%(56$$67,6%(6211(102'7/(58$1  %,-  0(6(40(6 ((1*/$<(1623/$$*8$121*(8((4 &0',.(6((456(567.8$1  0(6(4 2/$2$'/,*6,14200(1,(



;1$0,5&+(9(*0$4.(4,1*924'6020(16((/$/$$1*(%2'(1



(6((456(=*/29,16+('$4.(653$'>/,*6,12/(1,1'(%77468$1

'2248(45&+,//(1'()$%4,.$16(1  #(1< ,'<%$4.#$40,15.,

 Æ&#x; 

22*/(,&4252)633/((1<



*$0((1$332169,..(/$$45



0$4.63$46,-(123+(6*(%,('8$18(4.((456(&+1,5&+(,1128$6,(5



*(0((16(

5$0(156(//,1*(12.'(*(3/$1'(&(164$/(/2234276(4,&+6,1*'($$4%(745,5

Ä« !   "

8224',65224662(3$55,1*(1((1,16(4(55$16(&$5(567',(



36,0$/,5(4,1*8$14,66(1(18(482(456420(1()&,@16(4( 8(482(4.(6(150,1'(47,656226



 Ä&#x17D; 

   



23(1%$4(47,06(0((4827',**(%47, .(10(6';1$0,5&+(9(*0$4.( 4,1*<,(22.  



&20071,&(4(1'(8(4.((45/,&+6(1



,16(//,*(16564$$60(7%,/$,4



/,&+6*(8(1'((65(182(63$'(1



!20!20!4$)&4($/6,0(,1)240$6,(



(1(4*,(239(..(1'(82(467,*(1<,( 22. 



$46,&,$/,16(//,*(1&(.233(/,1*8$1 ,1)240$6,((18(482(49,-<(8,$$55,56(1 6(1$/5 ,4,(1//2 60 



47,06(4(5(48(4(1822462(.2056,*( 6(&+12/2*,(



*$0(6(&+1,(.(1,1<(66(120*2(' *('4$*6(56,07/(4(1<,(22. 



!(&+1,5&+((18(4.((45.71',*(,1128$6,(556,07/(4(1(65(128 *(%47,.

 

"

  



Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 43


12

COLLECTIEF VERVOER KLEINSCHALIG EN FIJNMAZIG

   

4$04.$040

 "  #    

 ""   "%#

 +$6(!$+$0.32$14$$+./12 //3-2$-4$$+3(212 //3-2$-

%% 

  -(-1' 0$#1/ "$0()#$-.%&$!03(*, *$-4 -40()$! -$-

!"

 .$%2-($213/$01-$+2$8()-,

 " !%

 +$(-$$+$*20(1"'$$-9./$-:4.$023(&$-(-&0.2$

%%  

 

!   "$""

 $+%0()#$-#$4.$023(&$-.%4.$023(&,$2"' 3%%$304$(+(&4..0.4$0(&4$0*$$0 

  ! 

 /$"($*$4$04.$0.0& -(1 2($.%9!$0".-1203"2($:

  !  !

  6 1712$$,.% ++$$-!()1/$"($*$$4$-21./1/$"($*$/+

   ""       """"

-#/0(4

21712$$,,$2- ,$(-,$& 

12$#$-4 -.-25(**$+(-&1+ -#$-,$21+$"'2$-&0.2$

 Æ&#x;

*2, 6(,

-%$(2$ +$$-!$12



./&$5$0*25.0#$-2.2$$-$6(!$+-$25$0* 

-#$(-%0 1203"2330

.,$-2$$+0()#$-(-4$01"'(++$-#$+ -#$- +8$+%0()#$-#$2$12!31)$1 0.-# //$++$ #11$+(1$$-4..0!$$+# 12$+()-,.$2

05$+&$, **$+()*$-".,%.02 !$+

+&$!03(*4 -!$12

0#$$0#5.0#$-2.2$$-

$6(!$+/$./+$,.4$01712$,(-#03**$12$#$+()*$&$!($#$- 

-2 ++$-

&8. +1.,! 7 -&*.*3$-.1 (0$1$- -&3(

 -,$2,.#$0-$,(##$+$-./&$5

0("1.-$-($,$-18()-.-#$0,$$0!$8(&8.5$+$$-1712$$, +1 '$24.$023(&2$.-25$0/$-.*(- / -2(,,$02,$-' 0# #$5$&0..21"' +(&$(,/+$,$-2 2($+

-

2-.&5$+$4$-./8("'

5 "'2$-#31(-20$"'2$$-$6/$0(,$-2.4$05$&$-

21$-$-2()#$-

 Æ&#x; 

$1+ 0("1.-..&+$20 #(2(.-$+$ 32.!31% !0(* -2$-



$04.$01,



4$0'$(#0$&$+&$4(-&&$,$$-2$./$-! 0$03(,2$

21"' //()$-

 $308$-5(-*$+1.0& -(1 2.0$-4 -$4$-$,$-2$-

Ä« !   " 

+$(-1"' +(&".++$"2($%4$04.$0+()*24..0 +$%%$"2($%!()4..0$- - 20 -1/.02$-4..0#$' -#+(&&$-#$%%$"2(1# ,$-1$-,(-#$083++$-&





-+./$--

0.,# 2

0#$!31 32..%20$(-

$&$+()*$02()#(1'$2$$-, -($0.,0$(8$-,$2'$2./$-!



 Ä&#x17D;    

4$04.$0.%$$-#$$+ 32.



8$+%0()#$-#$"(27/.#1 /$++$

+ 12(&



$01.-$+ /(#0 -1(2712$,

-$& 2($%$%%$"28 +'$!!$-./#$5$0*+()-9&$8.-#$12 #:



.!(+(2$(21".-"$/2$-&$0("'2./ 32.#$+$-



0()! -$-4..08$+%0()#$-#$4.$023(&$-



4.$023(&$-./ %0.$/ 2$00$(-$-,$2 4.$023(&$- -#$0 -#$-4 -'$2 &$!($#!$1"'(*! 0./ %0.$/



03(,2$5(-12#..0$%"(<-2$0&$!03(* (-%0 1203"2330$-$%"(<-2$0!$-322$- 0$(12()#0$(12()#5.0#25$0*2()#

0

-20$**$+()*$02$, *$-$2(1#

0.,

-2$&$4$-.%#$8$4.0,4 -".++$"2($%4$04.$0$$-

!"#%! !   

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 44


Living lab utrecht

Bijlage 2 positie in de stad schone & duurzame mobiliteit Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 45


positie positieinindedestad stad hoofdfietsroutes

- Bundeling van hoofdfietsroutes aan noordzijde

    plangebied: extreme drukte op Smakkelaarsveld. - Kansen voor betere spreiding van fietsverkeer en          koppeling tussen centrumdelen door ontwikkelen nieuwe route aan oostzijde centrum (via nieuwe spoortunnel BeetstracĂŠ) - Koppelen BeetstracĂŠ aan nieuwe route door het Beurskwar er rich ng het noorden van Utrecht, via Beursgracht. - Verder verbeteren doorgaande fietsroutes langs randen Beurskwar er.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 46


positie positieinindedestad stad overslagpunten goederen

- Overslagpunten goederen bij voorkeur aan

       stadsranden. Beperkte rol voor het Beurskwar er in hoofdstructuur.     - Wel kansen voor verdeelpunt consumenten   goederen (pakketdiensten). - Voor de lange termijn: onderzoeken mogelijkheden voor goederentransport via buizensysteem op de bodem van het Merwedekanaal.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 47


positie positieinindedestad stad hov

- Alle belangrijke HOV-lijnen komen samen op de OV

 



 Terminal Utrecht Centraal: dat biedt een prach ge basis voor hoogwaardig openbaar vervoer in het      Beurskwar er. - Onderzoeken mogelijkheden opsplitsen sneltramlijn rich ng Nieuwegein/IJsselstein, met nieuwe route langs de oostrand van het Beurskwar er (via toekoms ge Busbaan Dichterswijk).

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 48


positie positieinindedestad stad parkeren op afstand

- Door ligging Jaarbeurs en parkeerterrein ten zuiden

  Merwedekanaal liggen er in het Beurskwar er enorme kansen voor parkeren op afstand.        - Die kansen kunnen ook worden benut voor de         omliggende wijken.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 49


positie positieinindedestad stad bij zelfrijdende autoâ&#x20AC;&#x2122;s

- Bij zelfrijdende autoâ&#x20AC;&#x2122;s kan de parkeerknoop

     Jaarbeurs een rol gaan vervullen voor een groot deel van Utrecht-Zuid.     - Ook mogelijkheden voor ontlasten centrum. - Nader onderzoek noodzakelijk naar de op male omvang van dergelijke parkeerloca es.

Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 50


Living lab utrecht

Bijlage 3 analyse huidige situatie

schone & duurzame mobiliteit Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 51


600

800 600

2100 800

1200 1700

900

700

200 150

400 1000 300

1600

1200

700

1300

400

300

700 900

400

1700 1300

500

200 700

200

800

2800 1500

Autodrukte 2015 2015 auto-avondspits (2 uur) < 500 mvt 500 - 1000 mvt 1000 - 1500 mvt 1500 - 2000 mvt > 2000 mvt





Bron: Autotellingen per wegvak 2015











Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 52


La Vie 325

kop Lombok 300?

P5 319

P4 391 P3 451 W-flank nrd 650

SNS e.d. 624 Hojel ??

P2 334 P1 359

JBplein 760 Blok-A 300

P6 379

Springweg 409

knp kazerne 460

Blok-B 600 Megabios 495

Jaarbeurs 6500

Rabo 620

autoparkeren 2023 Parkeergarage / bewaakt parkeerterrein

publiek 11.000 plaatsen privaat 3.250 plaatsen

concentratie cultuur, congres, horeca, winkelen (bestaand) idem (nieuw)



300 m lopen vanuit publiek P 

Bron: Parkeerprogramma 2023











Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 53


2900 1200 1800

600

FIETSroutes en drukte 2015 routes

vertragingen >1000 fietsers / tel-uur 500 -1000 fietsers 200 - 500 fietsers 100 - 200 fietsers 50 - 100 fietsers

> 45 sec 30 - 45 sec 15 - 30 sec

spitsintensiteit 1800

Bron: o.a. fietstelweek 2015

Bron: o.a. Fietstelweek 2015



avondspitsuur 











Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 54


Koestr 150

Movares 400

Nrd 450 Sijpe- Noordersteijn stalling 300 1050

StationsLCplein Poort Oost 12.500 LC- 1000 S Station 1 1100

Stationsplein W Stads4000 kantoor WTC 700

SNS 300

1650

Knp- Knoopkazerne kazerne 3200 720

Hojel 200 Jaarbeurs 450

MegaBios 1050

LCSingel 1200

Vredenburg 800

pltf 250

RABO 1500

in- en uitstappers/dag Utrecht CS 2010: 164.000 2015: 177.000 2020: 185.000 - 215.000 2030: 200.000 - 260.000

FIETSEN & STALLEN 2023 Overdekte fietsenstalling

publiek 26.600 plaatsen privaat 6.650 plaatsen

Concentratie cultuur, congres, horeca, winkelen (bestaand) idem (nieuw) 

NS, tram en bus 300 m lopen vanuit publieke stalling

Bron: CU 2030













Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 55


aanpassen FIETSroutes bestaande hoofdroute tijdelijk afgesloten route tijdelijke route definitief (te) vervallen route toekomstige hoofdroute centrale wandel- en fietsboulevard gewenste extra fietsverbinding Bron: o.a. bouwpututrecht.nl

Bron: o.a. Bouwput Utrecht

fietstrap 













Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 56














 





 











"

$ !

















 

  





  

 " 





!!"   # !"#! "    

























 "

  





 





" &





 





 



  





 



 



'

!

 



































!

 







 # !







 

Lopende plannen & namen   

!"#% #% "%!





Bron: o.a. CU 2030











Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 57


Living Lab Utrecht | schone en duurzame mobiliteit | 58

Schone en Duurzame mobiliteit  
Schone en Duurzame mobiliteit  
Advertisement