Issuu on Google+

2014

De kiwibes


1

Over de kiwibes

De Actinidia arguta of kiwibes is een kleine kiwivrucht die volledig, dus met schil, kan gegeten worden en bevat zoals de gewone kiwi zoet vruchtvlees en een hoog gehalte aan vitamine C. De verschillende cultivars zorgen voor variatie in vorm en kleur van de vruchten. De hedendaagse consument leidt een druk leven en is voortdurend op zoek naar gezonde en smakelijke voedingsmiddelen die snel en gemakkelijk te eten en bovendien voedzaam zijn. De Actinidia arguta of kiwibes voldoet aan deze eisen. De kiwivruchten die bij ons worden verkocht (Actinidia deliciosa, A. chinensis), zijn meestal geïmporteerd uit Nieuw-Zeeland, Italië, of Frankrijk. En zijn typische producten van warmere klimaten. De kiwibes daarentegen kan in België in openlucht geteeld worden. Voor deze plant, ook wel siberische kiwi genoemd, heerst hier namelijk het ideale klimaat, mits toepassing van enkele teelttechnische maatregelen. De commerciële productie van deze kiwibesvruchten is relatief nieuw. De wijze van productie is grotendeels overgenomen van deze van de Actinidia deliciosa, maar verschilt toch op een aantal punten. In enkele landen zijn veel kleinere plantages in ontwikkeling en hier en daar hebben liefhebbers een kiwibesplant in de tuin. Mits enkele teelttechnische maatregelen in acht te nemen, is het mogelijk een redelijke oogst te bekomen in de maanden september - oktober. Een belangrijk ecologisch (en economisch!) aspect is dat er weinig ziekten en plagen gekend zijn die de plant belagen.

2 De kiwibes


2

Gezonde feiten

2.1

Gezondheid!

De A. arguta is een vrucht die rijk is aan vitamine C. Ze bevat een overvloedige hoeveelheid aan polyfenolen (anti-oxidanten) met daarnaast heel wat nuttige mineralen zoals calcium, magnesium en mangaan. Een aantal factoren beïnvloeden de samenstelling en de kwaliteit van de bessen zoals het teeltsysteem, de plaats van de vrucht in de struik, de voedingstoestand van de planten, het seizoen en de plaats. In elk geval kunnen we stellen dat de kiwibes rijk is aan vitamine C. Afhankelijk van het ras varieert dit tussen tot 40 – 165 mg/100 g. Hun vitamine C gehalte is gemiddeld tweemaal zo groot als dat in citroen en 50 keer dat van appel. De kiwibes bevat ongeveer 300 ppm totaal polyfenolen. Dit is 1,4 keer meer dan de hoeveelheid in een kiwi en 8,8 keer meer dan in een appel. Polyfenolen in het voedsel hebben een positief effect op de menselijke gezondheid. De polyfenolen zijn verantwoordelijk voor het verwijderen van vrije radicalen. Vrije radicalen worden in het menselijke lichaam geproduceerd tijdens fysiologische en biochemische processen. Deze zouden ziekten en kanker veroorzaken indien ze niet werden verwijderd uit ons lichaam. Vruchten die deze stoffen als het ware onschadelijk kunnen maken, worden als gezonde vruchten beschouwd. De A. arguta bevat drie soorten suiker: glucose, fructose en sucrose. Ze komen in een gelijke verhouding voor. De gewone kiwi (Hayward) bevat daarentegen hoofdzakelijk glucose en fructose.

De kiwibes

3


3

Botanische info

3.1

Actinidia arguta

Het is een van de meest wijdverspreide van het geslacht Actinidia. Ze werden gevonden in het oosten van Siberië, Korea, Japan, Oost-Rusland en China. Ze worden aangetroffen op een hoogte van 150 m tot 3500 m boven de zeespiegel. Bladeren Net zoals de meeste Actinidia- soorten is de A. arguta een klimplant. De bladeren zijn eivormig, langwerpig en gewoonlijk getand met een lange steel. De lengte van het blad varieert van 6 tot 12 cm en de breedte schommelt tussen de 5 en 10 cm. Naar de groeipunt toe loopt het blad zeer snel op een spits uit. Aan de basis zijn de bladeren afgerond tot licht hartvormig. Ze zijn symmetrisch of licht asymmetrisch, donkergroen en licht behaard in de oksels van de nerven. De bladstelen kunnen variëren van 3 à 6 cm tot 10 cm. Bloemen De meeste A. arguta’s zijn tweehuizig waardoor gescheiden vrouwelijke en mannelijke planten vereist zijn voor de vruchtzetting. De bloemen zijn het betrouwbaarste verschil voor een onderscheid tussen mannelijke en vrouwelijke planten. Zonder bloemen is het maken van een onderscheid bijna onmogelijk. De bloemblaadjes hebben een kleur die varieert van groenachtig wit tot crèmekleurig. De antheren zijn donker zwart tot donker paars. De bloemen ontstaan altijd in de bladoksels van zijscheuten van éénjarige twijgen. De bloemstelen dragen 1 tot 7 bloemen, een bloem heeft een diameter van ongeveer 1,2 tot 2 cm De bloei begint tussen eind mei en begin juni in Vlaanderen en duurt een 10-tal dagen. Vruchten De vruchten van Actinidia arguta zijn kleiner dan deze van de commerciële kiwivruchten, zoals de A. deliciosa en de A. chinensis . Ze hebben de grootte van een druif en hebben een zachte schil. De A. arguta heeft een eenvoudige schil die bestaat uit een epidermis met een dikke cuticula en onderliggende hypodermis. Er staan geen haartjes op waardoor de schil eetbaar is in tegenstelling tot de “gewone” kiwi. De vruchtvormen van de verschillende soorten variëren van bolrond naar eivormig en van elliptisch tot cilindrisch. Het vruchtvlees is zacht en sappig en heeft een uitgesproken zoete smaak. Er zitten tientallen tot honderden kleine, donkere pitjes (zaden) van ca. 2,5 mm in verborgen. Het vruchtvlees is vaak groen, maar er bestaan ook rassen met een uitgesproken rood-paarse kleur.

4 De kiwibes


Kiwibes in pdf-formaat