Issuu on Google+

Schooljaar 2010-2011 Aanbod Gezondheidseducatie en gezondheidsbevordering Voortgezet onderwijs

samen werken aan een gezonde en veilige school


Colofon Deze gids is ontwikkeld door GGD Hollands Midden en is bestemd voor het voortgezet onderwijs in regio Zuid Holland Noord. Parmentierweg 49 2316 ZV Leiden (071) 516 33 42 Publicatienummer:

09012

Publicatiedatum:

Juni 2010

Vormgeving:

Linda van Delft

Oplage:

75


Gezond op school Gezondheid lijkt tegenwoordig een steeds grotere rol in te nemen in onze maatschappij. We weten tegenwoordig veel meer over de invloed die voeding, beweging en sociaal contact op ons hebben. Deze kennis maakt dat we onze kwaliteit van leven kunnen verbeteren door bewust aandacht te schenken aan gezondheid. Preventieve gezondheidszorg vormt een belangrijk onderdeel van gezondheidszorg. Vóórzorg zou je kunnen zeggen, om te voorkomen dat mensen ziek worden. Scholen besteden veel aandacht aan preventieve gezondheidszorg. Zo krijgen leerlingen les over gezondheidsthema’s als voeding, beweging en seksualiteit. Leerlingen leren hoe ze gezond kunnen leven, hoe hun lijf werkt en wat gezond is en wat niet. GGD Hollands Midden probeert scholen te ondersteunen bij het ‘bevorderen’ van gezondheid met ‘Gezond op School’. Gezond op school is een visie op het bevorderen van gezondheid in de school en de schoolomgeving. Hierbij is van belang dat: 1. leerlingen kennis over gezondheidsthema’s krijgen 2. leerlingen vaardigheden ontwikkelen om gezonde keuzes te maken 3. de omgeving van de leerling wordt betrokken bij het gezondheids­thema Als een school les geeft over gezondheid dan levert dat gezondheidswinst op. Er zijn echter ook andere partijen die een belangrijke rol spelen. Leerlingen worden beïnvloed door ouders, leerkrachten, vrienden, media en normen en waarden. Deze ‘sociale omgeving’ heeft (bewust en onbewust) invloed op het gedrag van leerlingen. En deze invloed kan zowel positief als negatief zijn. Als we gezondheid van leerlingen constructief willen beïnvloeden is het van belang dat leerlingen vanuit deze sociale omgeving een eenduidige boodschap krijgen. Hierbij is natuurlijk de aandacht voor de fysieke omgeving ook van groot belang. GGD Hollands Midden hanteert deze werkwijze bij haar aanbod en maakt daarbij gebruik van producten die hun effect bewezen hebben. in dit katern leest u dan ook over producten met aandacht voor ouders, leerlingen, leerkrachten en schoolteams.

GGD Hollands Midden hoopt er samen met u weer een gezond schooljaar van te maken !

3


Inhoudsopgave Even voorstellen • • • • •

Pel van Hattum Floortje Sijpestein Linda van Delft Elizabeth Hamelinck Jose van Helden

De gezonde school en genotmiddelen • • • • •

Jongerenpeiling 2008 De gezonde school en genotmiddelen Lesmateriaal DGSG Overig lesmateriaal Aanbod GGD

De gezonde schoolkantine • • • •

Jongerenpeiling 2008 De gezonde schoolkantine Lesmaterialen DGSK Aanbod GGD

Lang Leve de Liefde • • • •

Jongerenpeiling 2008 Lang Leve de Liefde Lesmaterialen LLL Aanbod GGD

Wensen en grenzen

• Wensen en grenzen • Lesmateriaal W&G • Aanbod GGD Informatie en documentatiecentrum Websites

4


Even voorstellen ...


Even voorstellen ...

Pel van Hattum

Floortje Sijpestein

Werkdagen: ma – di – do – vr Telefoon: 071 – 405 66 67 Email: pvanhattum@ggdhm.nl

Werkdagen: ma – do – vr Telefoon: 071 - 516 33 64 Email: fsijpestein@ggdhm.nl

Functionaris gezondheidsbevordering

A

l héél lang werk ik voor de GGD bij het cluster Gezondheidsbevordering. Mijn opleiding is HBO-Maatschappelijk Werk. Na mijn opleiding heb ik eerst 5 jaar gewerkt in een buurt- en jongerencentrum. Daarna heb ik ook bijna 10 jaar gewerkt in de jeugdhulpverlening. En ook nu heeft mijn werk weer met jongeren te maken, zij het indirect; samen met Linda ben ik verantwoordelijk voor verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs. Omdat het altijd actueel blijft en er op dit gebied veel verandert doe ik dat met veel plezier. Daarbij heb ik ook een dochter van 14 jaar; jongeren zijn dus een constante factor in mijn leven. Naast preventie hou ik me op mijn andere taak vooral bezig met onderzoek, handhaving en projecten zoals Frizzz-feesten.

6

Functionaris gezondheidsbevordering

M

ijn naam is Floortje Sijpestein en ik werk sinds 2008 bij de GGD Hollands Midden. Ik heb een voedingskundige en voorlichtingskundige opleiding. In de afgelopen tien jaar kwam deze combinatie van kennis goed van pas. Hiervoor heb ik namelijk een aantal jaren bij het Voedingscentrum en Kenniscentrum overgewicht gewerkt. In mijn huidige functie als beleidsmedewerker ben ik verantwoordelijk voor het maken en uitvoeren van beleid voor alle jeugd van 4-19 jaar. Mijn specifieke aandachtsgebied is (preventie van) overgewicht. Daarnaast houd ik mij ook voor een klein deel bezig met het thema Mondzorg. Een project waar ik nauw bij betrokken ben is de Stimuleringsprijs Gezonde schoolkantine.


Linda van Delft

Elizabeth Hamelinck

Werkdagen: ma – di – wo – do Telefoon: 071 – 524 34 09 Email: lvandelft@ggdhm.nl

Werkdagen: ma – di – wo – do - vr Telefoon: 071 – 523 32 09 Email: ehamelinck@ggdhm.nl

Medewerker gezondheidsbevordering

Medewerker gezondheidsbevordering

I

k ben Linda van Delft. Ik werk nu iets meer dan een jaar bij GGD Hollands Midden en houd me bezig met drie verschillende projecten in het Voortgezet Onderwijs; “De gezonde school en genotmiddelen”, “Lang Leve de Liefde” en “De gezonde schoolkantine”. Samen met mijn collega’s Pel, Floortje en Elizabeth begeleid ik de scholen en verzorg ik onder andere ouderavonden, gastlessen en docenten- trainingen voor de verschillende onderwerpen. Ik heb een Sociaal Pedagogische Hulpverlening achtergrond en ben meer dan 10 jaar werkzaam geweest met pubers onder andere in de jeugd psychiatrie.

I

k ben Elizabeth Hamelinck. Ik heb 5 jaar gewerkt in de kinder- en jeugdpsychiatrie, waardoor ik ruime ervaring heb opgedaan in het contact met jongeren. Nu werk ik bij het steunpunt huiselijk geweld en ben ik verantwoordelijk voor het aanbod aan vmbo-scholen op het gebied van relationele en seksuele vorming. Dat doe ik door zorgplattegronden per school te maken, waarna ik (als scholen dat willen) lessen geef in de klas. De lessen ‘Wensen en Grenzen’ (zie pag …) gaan vooral over normaal, maar ook over abnormaal relationeel gedrag. Zo komen voor een klein gedeelte ook loverboys en eergerelateerd geweld aan bod. Het allerbelangrijkste doel is dat jongeren leren waar ze hulp kunnen vinden als ze dat nodig hebben en dat ze weten wat normaal is en wat niet.

7


José van Helden

Documentalist Informatie- en Documentatiecentrum Werkdagen: ma – di – do Telefoon: 071- 516 33 37 Email: jvanhelden@ggdhm.nl

W

erken in het Informatie- en Documentatiecentrum van de GGD. Een inspirerende baan waarbij ik nuttige informatie mag verzamelen zoals dvd’s, handleidingen, werkboeken, spelletjes, folders en nog veel meer. In de loop der jaren zijn verschillende thema’s al de revue gepasseerd. Van sociaal emotionele ontwikkeling, seksuele vorming, hygiëne, genotmiddelen en pesten naar voeding en bewegen. Ons aanbod is voor leerkrachten en docenten, werkers in de jeugdhulpverlening en mijn collega’s binnen de GGD. Dus steeds weer verschillende mensen, nieuwe materialen, nieuwe ontwikkelingen en daardoor nieuwe thema’s. En zeker nog een pluspunt is dat ik er zelf ook veel van leer, hoewel mijn kinderen wel eens uitroepen: ‘oh, hou toch eens op met dat GGD-gedoe’, maar dan denk ik ‘ach, gedragsverandering is nou eenmaal iets van de lange adem …… volhouden dus!’

8


DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN


De jongerenpeiling 2008

I

n 2008 is door de GGD Hollands Midden een jongerenpeiling uitgevoerd. In de regio Zuid Holland Noord is aan meer dan 30.000 middelbare scholieren en mbo leerlingen een online vragenlijst aangeboden. Ruim 17.000 jongeren hebben de vragenlijst ingevuld. Dit is een derde van alle 12 t/m 18 jarigen in de regio. Hieronder kun u de gegevens vinden die uit deze jongerenpeiling zijn gekomen, rondom de thema’s alcohol, tabak en cannabis en harddrugs.

Roken

Bijna één op de tien van de 12-14 jarige jongeren rookt. Van de 15-17 jarigen rookt één van de drie. Het roken is vooral in de oudste leeftijdsgroep toegenomen. Vijf jaar geleden was er een daling te zien in het aantal rokende jongeren. Maar uit de nieuwe peiling blijkt dat weer evenveel jongeren roken als tien jaar geleden.

Alcohol

Er is een afname van het percentage drinkers te zien onder de 1214 jarige leerlingen afgenomen ten opzichte van 2003 en in mindere mate ook bij de 15-17 jarigen. Momenteel drinkt een vijfde van de 12-14 jarigen en driekwart van de 15-17 jarigen alcohol. Dit lijkt positief nieuws, maar helaas wordt er door de leerlingen nu gemiddeld wel meer glazen alcohol per week gedronken ten opzichte van 2003.

Cannabis

Ook het cannabisgebruik is toegenomen onder 15-17 jarigen. Vergeleken met vijf jaar geleden is het aantal cannabisgebruikers verdubbeld tot één op zeven jongeren van 15-17 jaar. Onder 12-14 jarigen is het cannabisgebruik gelijk gebleven: één op de 40 jongeren in deze leeftijdsgroep blowt.

10

Mening ouders heeft effect op rook- en drinkgedrag jongeren. Jongeren met ouders die het gebruik van genotmiddelen afkeuren, gebruiken minder grote hoeveelheden. Bijvoorbeeld, 15-jarige jongeren met afkeurende ouders drinken gemiddeld 5 glazen alcohol per week. Dezelfde leeftijdsgroep met positieve ouders drinkt ruim 9 glazen per week. Dit effect is op elke leeftijd van de jongeren duidelijk aanwezig. Ouders zijn het vaakst negatief over blowen door hun kind, minder negatief over roken en het minst negatief over het drinken van veel alcohol. De ouders van negen van de tien jongeren keuren blowen af. De ouders van acht van de tien jongeren keuren roken af en de ouders van zeven van de tien jongeren keuren veel drinken af.


Gezonde school en genotmiddelen

D

e gezonde school en genotmiddelen’ is het preventieprogramma van het Trimbos Instituut voor het Basis- en Voortgezet Onderwijs. Centraal in het programma staan de onderwerpen alcohol en roken. ‘De Gezonde School en Genotmiddelen’ is begin jaren negentig op initiatief van het Ministerie van VWS ontwikkeld. Inmiddels is het uitgegroeid tot een succesvol preventieprogramma in het onderwijs. Bovendien is het een programma waarvan de effectiviteit is aangetoond. Scholen kunnen op vier manieren aandacht besteden aan genotmiddelenpreventie. Het combineren van onderstaande manieren is een goede manier om leerlingen, ouders en leerkrachten samen te betrekken bij het onderwerp.

Schoolreglementen

Ouderavond

Signaleren

Lessen

GGD HM heeft schoolregels geformuleerd die uw school kan vermelden op de website of in de schoolgids. Deze regels dragen positief bij aan de norm omtrent genotmiddelen. Veel leerkrachten geven aan het vanzelfsprekend te vinden dat er niet wordt gerookt op school, maar door het uit te dragen geeft de school ouders een leerlingen actief een boodschap mee. Naast preventie is het signaleren van eventueel genotmiddelengebruik erg belangrijk. Om leerlingen goed te kunnen begeleiden is het belangrijk dat de docenten de signalen van genotmiddelengebruik kunnen herkennen. Daarnaast is het van groot belang dat de docent weet hoe die moet handelen en naar wie die de leerling moet door verwijzen voor verdere hulp.

De eerste en belangrijkste vorm is de ouderavond. Tijdens een ouderavond krijgen ouders informatie over de gevolgen en gevaren van alcohol (en roken). Ouders blijven de primaire opvoeders en daarmee hebben ze veel invloed op hun kind(eren). Tijdens de avond krijgen de ouders daarom tips om te praten met hun kind. Ze krijgen ook informatie over voorbeeldgedrag en het stellen van regels. De tweede vorm zijn lessen over roken en alcohol. Deze lessen worden gegeven d.m.v de ELO-modules of vanuit de lesboekjes van het Trimbos Instituut. Tijdens deze lessen krijgen de leerlingen informatie over de gevolgen en gevaren van alcohol en roken. Verder komen tijdens de lessen groepsdruk en meningsvorming aan de orde.

11


Lesmaterialen DGSG ELO modules De digitale lesmodules van De gezonde school en genotmiddelen zijn afwisselende modules die bestaan uit filmpjes, animaties, korte tekstjes en verschillende soorten opdrachten. Leerlingen kunnen met elkaar op een forum meningen uitwisselen. De modules bestaan uit een leerling- en docenten- omgeving. In de docentenomgeving kan een docent leerlingen in groepjes indelen, de voortgang bekijken en de discussies van leerlingen op het forum volgen. Welke modules zijn er? Voor klas 1, 2 en 3 zijn er drie modules ontwikkeld: roken (3 lessen), alcohol (4 lessen) en blowen (3 lessen). Voor de bovenbouw is er een module over alcohol en drugs in het verkeer: Onder invloed onderweg (3 lessen). De modules zijn verkrijgbaar in een vmbo-versie en een havo/vwo-versie. De modules zijn hetzelfde opgebouwd: 1. Een filmpje of animatie neemt de leerlingen mee in het onderwerp. 2. Daarna volgt een kennisonderdeel. Als leerlingen de feiten kennen, kunnen ze betere afwegingen en keuzes maken. 3. Het derde onderdeel gaat in op houding en gedrag. Hierbij komen keuzes die leerlingen kunnen maken aan de orde. 4. Het laatste onderdeel is een praktische opdracht. De leerling verwerkt hierin de kennis van de vorige onderdelen. Hoe kom ik in de digitale module? De modules staan op de site www.rokendrinkendrugs.nl, Hier vindt u ook een demo module om een idee te krijgen hoe zo’n les eruit ziet. Om in de module te komen, heeft u een inlogcode nodig. Deze krijgt u via de GGD nadat u de module via hen besteld heeft.

12

De docententraining Voor de docenten die met de modules gaan werken verzorgt de GGD een kosteloze training “Werken met de ELO-modules”. Dit is een incompany training waarbij de docenten uitleg krijgen over de ELO modules en gaan oefenen met het programma en het invoeren van de gegevens. De docenten krijgen een trainingsmap uitgereikt met daarin de handleiding, de inlogcode en foldermateriaal wat aanvullend gebruikt kan worden bij de lessen.

Hoeveel kost een ELO-module? Een module kost € 26,- per klas van 35 leerlingen. Neemt u als school de onderwerpen alcohol, roken en blowen tegelijk af, dan krijgt u 20% korting


Lesboekjes

Wat kun je verwachten van…

Het lespakket bestaat per onderwerp uit een leerlingenboekje en een docentenhandleiding. Onderwerpen Wat je kunt verwachten van… Er zijn 3 verschillende leerlingboekjes, n.l. Wat kun je verwachten van roken, Wat kun je verwachten van alcohol en Wat kun je verwachten van blowen. De leerlingenboekjes zijn beschikbaar op de onderwijsniveaus vmbo-basis en vmbo/havo/vwo. Opbouw De leerlingenboekjes bestaan uit drie hoofdstukken: 1. Weet hoe het werkt; Feitelijke informatie. 2. Weet wat je wilt; Verdieping in de voor- en nadelen en mening vormen. 3. Weet wat je doet; Eigen keuze maken en innemen van een standpunt. Tijdsduur Een hoofdstuk neemt ongeveer een les van 50 minuten in beslag. In totaal kost het dus circa drie lesuren om de drie hoofdstukken uit het leerlingenboekje te behandelen. De precieze tijdsduur kan variëren, afhankelijk van de aanpak (individueel of klassikaal) en de keuze van de opdrachten (meer of minder complex) Leerlingboekjes Voor de leerlingen van de onderbouw van het voortgezet onderwijs is de lessenserie ‘Wat je kunt verwachten van…roken, alcohol en blowen’ ontwikkeld, en vernieuwd in 2009. De lessenserie is onderdeel van het programma De gezonde school en genotmiddelen. In het boekje is schrijfruimte opgenomen voor de opdrachten en testjes waarvan de leerlingen de antwoorden zelf kunnen nakijken.

Docentenhandleiding Bij de leerlingenboekjes ‘Wat je kunt verwachten van alcohol’ hoort een docenten- handleiding. Hier staat informatie in over het programma en over de methodiek van de lessen. Verder worden er lessuggesties gegeven, zijn er kopieerbare nakijkvellen opgenomen en wordt achtergrondinformatie over alcohol gegeven. Bestellen materiaal: Alle docentenhandleidingen en leerlingenboekjes zijn te bestellen bij het Trimbos via de site www.gdsg.nl

13


Overige lesmaterialen Actie tegengif De meeste rokers beginnen tussen de 12 en 16 jaar oud. Hoe jonger ze starten, hoe vaker ze blijven roken. Deze gegevens zijn de aanleiding voor Actie Tegengif: een klassikale niet-rokenwedstrijd. Onderzoek heeft aangetoond dat het percentage leerlingen dat begint met roken in de klassen die deelnemen aan Actie Tegengif bijna driemaal zo laag is als in klassen die niet deelnemen. Inmiddels wordt Actie Tegengif al meer dan 11 jaar in 18 Europese landen gehouden. Afgelopen schooljaar stond de actie in het teken van een interview met een Bekende Nederlander. Het doel van Actie Tegengif is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken. De wedstrijd • Alle 1e en 2e klassen kunnen meedoen. • Het aantal rokers in de klas daalt of blijft gelijk. • In november, januari en april ondertekenen de leerlingen een registratieformulier. Hiermee geven ze tussentijds aan niet gerookt te hebben. • Klassen doen mee in een van de twee wedstrijd-categorieën: vmbo/praktijkschool of havo/vwo. De Prijs Alle leerlingen uit de klassen die de wedstrijd volhouden krijgen een klein prijsje. De klassen die de wedstrijd volhouden maken kans op een dagje Walbi World met de hele klas. In elke provincie kiest een deskundige provinciejury uit de inzendingen in beide categorieën een winnaar. Vervolgens kiest de landelijke organisatie van Actie Tegengif in beide categorieën een landelijke winnaar.

14

De rol van de docent De docent neemt samen met de klas de beslissing om aan de wedstrijd mee te doen en zorgt dat de klas voor 1 oktober is aangemeld voor Actie Tegengif. Hij Spoort zoveel mogelijk rokers aan om voor 2 november te stoppen en zorgt dat tijdens de start van Actie Tegengif een les over niet-roken wordt gegeven. De contractposter wordt dan ondertekend. De docent stuurt de ingevulde formulieren tijdig op in november, januari en april en zorgt dat de klas in februari/maart een interview schrijft en inzendt. De rol van de GGD U krijgt aan het begin van het schooljaar informatie opgestuurd over de nieuwe actie Tegengif. Via dit informatiepakket kunt u zich opgeven voor de actie. Mocht u hulp nodig hebben bij het uitvoeren van de actie of bij het maken en geven van een les over roken.


De rookvrije school De school kan een rol spelen bij het voorkomen van roken door jongeren. Her is een plaats waar jongeren een groot deel van hun tijd doorbrengen. De school kan veel aan preventie van roken doen, zoals (voorlichtings)lessen over roken en duidelijke regels over niet roken op het schoolplein. Dit zijn belangrijke criteria voor een Rookvrije School. Het programma ‘De Rookvrije School’ draagt bij aan de gezondheid van leerlingen en personeel en maakt niet-roken tot de norm. Een school die voldoet aan de bovenstaande criteria, verdient het predicaat ‘De Rookvrije School’ en mag zich officieel ‘Rookvrije School’ noemen. De meeste scholen hebben een vorm van rookbeleid: de school moet tenslotte voldoen aan de Tabakswet. Maar een school kan meer doen. Door het invullen van de checklist (te vinden op www.stivoro. nl/rookvrijeschool) kunt u in kaart brengen of het rookbeleid van uw school voldoet aan de criteria van De Rookvrije School. Natuurlijk hoeft uw school dit niet allemaal alleen te doen. Uw school kan ondersteund worden door STIVORO en de GGD bij het handhaven van een Rookvrije School.

SchoolTV serie Roken?! De Schooltv-serie Roken?! is een goede manier om uw leerlingen voor te lichten over de risico’s die roken met zich meebrengt. Want lang niet alle jongeren beseffen de gevaren van dit genotsmiddel. Begrippen als gezondheid en verslaving staan centraal in dit programma. Hierover kunt u een discussie opzetten in uw klas. Bovendien leren de kinderen zich een mening te vormen over een onderwerp uit hun belevingswereld. Docentenhandleiding: De handleiding is uw leidraad tijdens dit project. Hierin vindt u achtergrondinformatie en didactische aanwijzingen. Daarnaast bevinden zich in de handleiding kopieerbare werkbladen. Grappige cartoons worden hierop afgewisseld met weet- en denkvragen. Daarmee stimuleert u uw leerlingen na te denken over de risico’s van roken. Deze adembenemende serie kan ingezet worden tijdens de biologie- of verzorgingslessen in de onderbouw. DVD: De dvd Roken?! bevat 2 adembenemende afleveringen van elk 15 minuten. Daarin wordt de geschiedenis van tabak besproken en komt de verslavende werking van nicotine aan bod. Ook geven bekende Nederlanders aan waarom ze wel of juist niet roken. Dit project kan de keuze van jongeren om niet te roken of om te stoppen met roken beïnvloeden.

15


Overige lesmaterialen

DVD ROES

DVD FIND OUT

De dvd van de dramaserie Roes bestaat uit 11 afleveringen over middelengebruik en jongeren. ROES is gericht op jongeren vanaf 14-15 jaar. In de dramaserie worden heftige verhalen verteld over ervaringen van jongeren onder invloed van drank en drugs. Alle verhalen zijn geïnspireerd door de werkelijkheid en heel herkenbaar doordat ze aansluiten bij de belevingswereld van jongeren. De dvd kan gebruikt worden als aanvulling op voorlichting over genotmiddelen aan jongeren op school.

Find Out, een 24-delige serie over seks, drugs en alcohol, is nu op dubbel-DVD verkrijgbaar. Ruim 100 jongeren hebben zelf in groepjes op hun eigen manier en in hun eigen taal de zeer verschillende afleveringen gemaakt. De jongeren werden getraind en begeleid door een professionele televisiecrew. De serie werd uitgezonden bij The Box en scoorde duidelijk boven het zendergemiddelde. Find Out is een uitstekend middel om gesprekken met jongeren over de onderwerpen seks, drugs en alcohol te stimuleren.

Voorbereiding Om uzelf voor te bereiden is het aan te raden dat u de dvd van tevoren goed bekijkt om te beslissen welke afleveringen geschikt zijn voor uw groep. De afleveringen zijn los van elkaar te bekijken en behandelen per aflevering een verschillende thematiek.

Find Out: prikkelend in groepsdiscussies De dubbel-DVD is interessant voor iedereen die te maken heeft met gezondheidscommunicatie aan jongeren van 13 tot 19 jaar. In het onderwijs, GGD’s, club- en buurthuizen en instellingen voor verslavingszorg. Find Out kan binnen het onderwijs een goede verdieping bieden op succesvolle lespakketten zoals Lang Leve de Liefde (VMBO), Safe Sex Files (HAVO,VWO) en De gezonde school en genotmiddelen (VMBO, HAVO en VWO).

Discussievragen Op de site van het Trimbos Instituut (www.trimbos.nl) kunt u de docentenhandleiding downloaden. In deze handleiding staat een beschrijving per aflevering met daarbij enkele discussievragen. Deze kunt u gebruiken bij de nabespreking van de aflevering. Bestellen DVD: De DVD kost € 17,50 en is te bestellen via de webwinkel van het trimbos (www.trimbos.nl).

16

Er is ook een handleiding ontwikkeld voor het gebruik van de DVD van Find Out in groepsdiscussies met jongeren. Deze is hier te downloaden als .pdf-bestand via www.find-out.nl. Bestellen DVD: De DVD kost € 47,50 en is te bestellen via de webwinkel van Findout (www.find-out.nl).


Webwijs Op Internet is een enorme hoeveelheid websites te vinden waar jongens en meiden informatie kunnen vinden over dit soort thema’s. Sommige sites bieden goede informatie, andere sites zijn helaas ook ronduit slecht. Om jongeren te helpen om hun weg te vinden in deze ‘internetjungle’ heeft de GGD Hollands Midden boekenleggers ontwikkeld met informatie over goede weblinks. Deze boekenleggers zijn kosteloos bestellen bij uw contactpersoon van de GGD.

Proost !?! Allles over alcohol. “Proost?” is een folder voor jongeren over alcohol. In deze folder krijgen de jongeren onder andere informatie over wat alcohol is, wat het met je doen en wat de risico’s ervan zijn. Voor jongeren die nog meer willen weten over alcohol staan er nuttige internetsites vermeld. In deze folder geeft GGD Hollands Midden duidelijk aan wat hen advies is rondom alcoholgebruik bij jongeren.

Informatiefolders voor het VSO Het Trimbos-instituut heeft een serie voorlichtingsfolders gemaakt voor jongeren met een licht verstandelijk. Het doel van de folders is om het gebruik van genotmiddelen te voorkomen. De folders zien er aantrekkelijk uit en zijn in duidelijke en begrijpelijke taal geschreven. Bij deze serie hoort ook een voorlichtingsbrochure over alcohol en drugs voor ouders van licht verstandelijk gehandicapte jongeren. Deze brochure heeft enerzijds het doel de ouders te informeren over alcohol en drugs en de risico’s daarvan en anderzijds het geven van opvoedkundige adviezen over hoe ouders aandacht kunnen geven aan middelengebruik en hoe ze grenzen kunnen stellen. • Hasj en wiet. Zonder flauwekul. • Alcohol. Zonder flauwekul. • XTC, Cocaïne en speed. Zonder flauwekul. • Uw kind, alcohol en drugs. (ouderbrochure) Bestellen: De folders kosten € 17,50 per stuk en zijn te bestellen via de webwinkel van het trimbos (www.trimbos.nl).

Airpower Airpower is een tijdschrift met een serieus onderwerp: de gevolgen van roken. Het bevat interviews, fabels, feiten, verhaaltjes, plaatjes, tips en vooral heel veel informatie. Tevens is er een Airpower forum op www.stivoro.nl, waarbij jongeren alles kunnen vertellen wat ze kwijt willen over roken. Ze kunnen hun mening delen, elkaar steunen en advies geven of gewoon lekker discussiëren.

17


Ondersteuning vanuit de GGD Pel van Hattum en Linda van Delft zijn de contactpersonen verslavingspreventie voor het voortgezet onderwijs. Hiernaast kunt u lezen wie welke school begeleidt. Uw school kan op allerlei manieren gebruik maken van het verslavingspreventie aanbod. Dit aanbod bestaat uit de volgende onderdelen: Advies en consultfunctie voor scholen rondom genotmiddelen. Deskundigheidsbevorderingen organiseren en uitvoeren voor docenten. • Rondom het thema middelenkennis • Rondom het thema signaleren en begeleiden • Rondom het thema schoolreglementen Adviseren bij het samenstellen van het reglement d.m.v. gesprekken en voorbeeldreglementen. Scholen informeren over wetswijzigingen en nieuwe wetgeving op rondom genotmiddelen. Ouderavond organiseren, verzorgen i.s.m. de school en/of de ouderraad. Verzorgen van gastlessen -maximaal 1 dagdeel per schoollocatieScholen informeren over lesmateriaal rondom genotmiddelen. Schoolkrantartikelen, folders en brochures beschikbaar stellen

18

Verdeling van de scholen Pel van Hattum: • Andreas College • Bonaventura College • Fioretticollege • Nortgho College • Visser ‘t Hooft • Wellantcollege

(alle vestigingen) (lokatie Schoolbaan) (alle vestigingen) (lokatie Rijnsburg) (lokatie Rijnsburg)

• Alle VSO scholen in de regio Linda van Delft: • Ashram College • Bonaventura College • Britisch School • Driestar College • Da Vinci College • Groene Hart Lyceum • Mare College • Rijnlands Lyceum • Scala College • Stedelijk Gymnasium • Teylingen College • Visser ‘t Hooft • Vlietland College • Wellant College

(alle vestigingen) (alle vestigingen behalve Schoolbaan) (alle vestigingen) (alle vestigingen) (alle vestigingen) (alle vestigingen) (alle vestigngen behalve Rijnsburg) (alle vestigingen behalve Rijnsburg)


DE GEZONDE SCHOOLKANTINE


De Jongerenpeiling 2008 De jongerenpeiling biedt ok inzicht op de situatie rondom het thema bewegen, voeding en (over)gewicht.

Beweging De Nederlandse norm gezond bewegen houdt in dat jongeren zeven dagen per week een uur matig intensief moeten bewegen, waarbij de activiteiten minimaal twee keer per week gericht moet zijn op verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid. Slechts 21% van de jongeren beweegt elke dag minimaal een uur. Jongens voldoen iets vaker aan de beweegnorm dan meisjes. Wanneer jongeren ouder worden zie je een daling in de dagelijkse beweging. Voeding Bijna iedereen (85%) eet dagelijks een warme maaltijd. De jongeren die dit niet doen slaan meestal een keer per week over. Het ontbijt wordt vaker overgeslagen dan de warme maaltijd: 72% van de jongeren ontbijt dagelijks, 17% ontbijt minder dan vijf keer per week. Meisjes ontbijten vaker minder dan vijf keer per week dan jongens. Veel jongeren (81%)nemen dagelijks eten en drin- ken mee van huis naar school. Minstens de helft van deze jonge- ren koopt minstens een keer per week op school iets extra’s in de schoolkantine, automaat of buiten school. Gewicht De meeste jongeren hebben eennormaal lichaamsgewicht, 8% heeft matig overgewicht en 1,4% heeft ernstig overgewicht. Overgewicht loopt bij zowel jongens en meisjes op met de leeftijd. Overgewicht hangt samen met de mate van bewegen, eetgewoon- ten een bepaalde achtergrondkenmerken. Een groep van 12% heeft ondergewicht, dit komt het meest voor onder 12 - 14 jarigen.

20


De Gezonde Schoolkantine De Gezonde Schoolkantine is een initiatief van het Voedingscentrum om Nederlandse middelbare scholen gezonder te maken. Het programma ’De Gezonde Schoolkantine’ is een goede manier om van de schoolkantine een gezonde schoolkantine te maken. Het biedt praktische informatie en concrete hulpmiddelen waarmee scholen aan de slag kunnen. De schoolkantine is de ideale plaats om theorie en praktijk over gezond eten samen te laten komen. Om scholen te ondersteunen op weg naar een gezonde schoolkantine zijn verschillende handleidingen beschikbaar. De handleiding voor het schoolteam bevat een leidraad voor het beginnen met, en het opzetten en uitvoeren van veranderingen in de schoolkantine. Inclusief een plan van aanpak. De handleiding voor kantinebeheerders biedt praktische oplossingen voor het uitvoeren van het stappenplan en geeft informatie over hoe de schoolkantine er idealiter uit zou moeten zien. Met achtergrondinformatie over gezonde voeding, hygiëne en milieu. Daarnaast zijn er handleidingen voor de GGD en voor ouders. In de folder ‘Zo doe je het!’ zijn handige tips en voorbeeldassortimenten te vinden. Alle handleidingen en andere materialen van De Gezonde Schoolkantine zijn te vinden op www.degezondeschoolkantine.nl.

Ondersteuning vanuit de GGD

Waarom een gezonde schoolkantine?

Ondersteunen bij het schrijven van het stappenplan en eindrapportage van het programma.

optreden als begeleider/procesbewaker en adviseur bij het programma.

Advies geven over inbedding binnen het schoolgezondheidsbeleid (educatie, schoolgezondheidsbeleid).

We zetten 6 redenen op een rij: • Een gezonde kantine kan bijdragen aan prestatie en concentratie. • 80% van de scholen zegt zelf invloed te hebben op wat er in de school aan eten en drinken wordt verkocht. • Leerlingen komen minder in gewicht aan door een gezonde kantine. • Leerlingen stappen vrij gemakkelijk over op gezonde producten. • Jongeren willen zelf dat hun kantine gezonder wordt. • Ongezond aanbod in de schoolkantine verleidt tot ongezond eten.

Voor meer informatie over de gezonde schoolkantine kunt u contact opnemen met Floortje Sijpestein

21


Lesmaterialen DGSK Weet wat je eet Het digitale lesprogramma ‘Weet wat je eet’ is het basispakket voor het voortgezet onderwijs. Daarbij is het mogelijk om gebruik te maken van diverse verdiepings- materialen. ‘Weet Wat Je Eet’ bevat informatie op voedingsgebied voor de vakken Biologie, Verzorging, Bewegingsonderwijs, Zorg en Welzijn op vmbo-, havo-, vwo- en mbo-niveau. Het lespakket bestaat uit zeven basislessen. De eerste zes basislessen geven de leerlingen inzicht in de eigen voedingsgewoonten, de manier waarop het lichaam met energie en voedingsstoffen omgaat en het effect van eten op de wereld eromheen. De zevende basisles is een proefwerk van zeventig steeds wisselende meerkeuzevragen met directe feedback. Het basispakket is uit te breiden met keuzelessen. De keuzelessen geven de mogelijkheid meer te leren over verschillende onderwerpen zoals buikgriep, overgewicht, etiketten en etiquette, alcohol, gentech, borstvoeding, de voedselketen, kiezen in de kantine en voedsel en het milieu. Het Voedingscentrum verzorgt de toegang tot het lesprogramma ‘Weet Wat Je Eet’ met jaarabonnementen voor uw school via: www.wwje.nl/informatie. Nadat u als school bent aangemeld, kunnen de leerlingen via www.wwje.nl zichzelf aanmelden en het lesprogramma volgen. De docent kan alle vorderingen volgen via de speciale docentenwebsite www.wwje.nl/docenten. Een jaarabonnement per klas (35 leerlingen) = 17,50 (€ 0,50 per leerling).

22


SchoolTV Over Gewicht De video of dvd ‘Over Gewicht’ kan gebruikt worden als verdiepingsmateriaal bij meerdere basis- en keuzelessen van Weet Wat Je Eet. De serie die door het Voedingscentrum is ontwikkeld in samenwerking met SchoolTV richt zich niet alleen op kennisoverdracht maar ook op bewustwording en meningsvorming. Programma 1:

‘Eetgewoonten’ gaat over eet gewoontes en de invloed van trends op eetgedrag.

Programma 2:

‘Snacks en grazen’ gaat over fastfood, snoep en snack en gezonde alternatieven hiervoor.

Programma 3:

‘Fit, fitter, fitst’ gaat over de invloed van eet- en leefgewoontes op je gewicht.

Programma 4:

‘Slank, slanker, slankst’ gaat over eetstoornissen en de gevolgen en risico’s daarvan.

‘SchoolTV Over Gewicht’ is kosteloos te leen bij de GGD bij het informatie en documentatiecentrum. De DVD is te leen via het documentatie en informatiecentrum van GGD Hollands Midden en te koop via Teleac/NOT via www.schooltv.nl of telefonisch via 034 - 629 31 37 voor € 32,50

Magazine Lekker Belangrijk!!! Het Lekker Belangrijk-magazine is een blad voor jongeren van 12 tot en met 15 jaar, dat op een eigentijdse manier informatie geeft over wat eten betekent voor o.a. gezondheid, dieren, welzijn, eerlijke handel en milieu. Doordat de inhoud van het magazine gekoppeld is aan de onderwijsleerdoelen, is het erg geschikt voor gebruik binnen de school. Het magazine is tevens een aanvulling op de lesmodule Weet Wat Je Eet. Het jongerenmagazine is door docenten gratis (per 30 stuks) te bestellen bij EDG, (030) 241 70 30.

23


Voorbeeld assortiment In de ideale schoolkantine is de gezonde keuze standaard. Deze kantine biedt volgens het Voedingscentrum:

Fruit en groente: Varieer met het aanbod en bied het aantrekkelijk aan. Denk bijvoorbeeld aan de seizoenen: aardbeien in de zomer, peren in de herfst. Koop losse stuks fruit en presenteer ze bijvoorbeeld in leuke manden.

Brood en beleg: Kies voor vezels. Liefst volkoren brood. Vrijwel alle luxe broodjes, krentenbollen en Turks brood zijn er in volkoren, of in elk geval bruine varianten. Smeer met halvarine. Kies caloriearme belegsoorten, zoals 20+ en 30+ kaas, magere vleessoorten, gekookt ei, sandwichspread, appelstroop of verschillende soorten (halva)jam. Gebruik veel rauwkost en andere groente (komkommer, tomaat, sla en verse kruiden), of zelfs plakjes fruit. Let ook op de hoeveelheid beleg: max. 30 gram per broodje van 50 gram.

24

Koop bakjes fruitsalade of ananas in. Bied zakjes aan met snoep- of kerstomaatjes, mini-komkommers, mini-paprika’s, wortelbolletjes, stukjes komkommer of radijsjes. Koop schaaltjes rauwkost of salade in. Zorg voor meer groente op de broodjes. Plakjes tomaat, komkommer, radijs etcetera.


Seksuele & Relationele vorming


De Jongerenpeiling 2008 De vragenlijst bevat ook het item seksuele en relationele vorming.

Veilig vrijen

Bijna driekwart van de jongeren die nog nooit gemeenschap hebben gehad zegt niet van plan te zijn om onveilig te gaan vrijen. Bij de jongeren die regelmatig seksuele gemeenschap hebben heeft nog maar een derde deze mening. Het percentage van jongeren dat aangeeft wel eens onveilig te hebben gevreeën loopt op naarmate jongeren vaker gemeenschap hebben gehad. Zie de tabel hiernaast Dat het percentage oploopt van jongeren dat aangeeft wel eens onveilig te hebben gevreeën naarmate jongeren vaker gemeenschap hebben, is te zien aan de onderstaande informatie.

Waarom geen condoom gebruikt?

De redenen om géén condoom te gebruiken, zijn verschillend voor jongeren die nog maar één keer met iemand naar bed zijn geweest en degenen die regelmatig vrijen. Verontrustend is het (blinde) vertrouwen wat de jongeren in elkaar hebben, en het percentage wat ongewenst zonder condoom vrijt.

80 70 60

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en zwangerschap

Ongeveer 7 % van de seksueel actieve jongeren weet niet zeker of ze wel eens last hebben gehad van een soa. De 12 en 13-jarige seksueel actieve jongeren geven in verhouding het vaakst aan dat ze een soa hebben gehad (14%).

Dat zou ik nooit doen

50 40

Ik sluit niet uit dat ik dat doe

30

Dat heb ik al wel eens gedaan

20 10 0

26

geen

één keer

paar keer regelmatig


Lang Leve de Liefde

Onderstuening vanuit de GGD: Jaarlijks wordt er 2 x een docententraining georganiseerd voor docenten die kennis willen maken met het lesprogramma en/of ermee willen gaan werken. Deze training duurt 2 dagdelen

L

ang Leve de Liefde is een lespakket over relaties, veilig vrijen en seksualiteit voor leerlingen in het VO. Het bestaat uit een leerlingentijdschrift, een dvd en een docentenhandleiding en is een product van Soa Aids Nederland. Lang Leve de Liefde in het meest gebruikte lespakket op het gebied van seksualiteit. Bij de ontwikkeling zijn docenten en leerlingen nauw betrokken. Er is volop aandacht voor culturele diversiteit en verschillen tussen jongens en meisjes. Het pakket sluit aan bij de leefwereld en taal van de hedendaagse jongeren. Speciaal voor het VSO is er een Lang Leve de Liefde lespakket ontwikkeld wat aansluit bij de beleving van deze leerlingen.

In overleg met de school kan er bij genoeg deelname ook een docententraining bij u op de lokatie worden gegeven.

Leerlingentijdschrift

Deelname aan bovenstaande trainingen zijn gratis.

Het tijdschrift ziet eruit als een jongerenmagazine. De onderwerpen worden in korte artikelen behandeld. Daardoor leest het gemakkelijk. De leesbaarheid wordt nog bevorderd doordat gebruik is gemaakt van verhalen van jongeren zelf. Het leerlingentijdschrift bevat kleurige foto´s. Door de opzet krijgen de leerlingen op een eigentijdse en begrijpelijke wijze achtergrondinformatie over de thema´s die in de lessen worden behandeld.

DVD

De dvd vertelt het verhaal van een groep jongeren die samen een band vormen. De leden van de band praten met elkaar over verliefdheid, relateis en seksualitei. Het verhaal is opgedeeld in vijf korte scenes. Deze scenes bevatten vragen, die aanzetten tot discussie in de klas over seksualiteit en veilig vrijen. De DVD wordt bijna iedere les gebruikt en sluit aan bij de artikelen in het leerlingentijdschrift.

Docentenhandleiding

In de handleiding wordt voor elke les een uitgewerkt lesopzet gegeven met verschillende werkvormen. Het bevat werkbladen, die voor alle leerlingen kunnen worden gecopieerd. Bovendien biedt de handleiding achtergrondinformatie over bijvoorbeeld waarden en normen van verschillende culturen (en religies) in de Nederlandse samenleving.

Voor meer informatie over Lang Leve de Liefde kunt u contact opnemen met Linda van Delft

Bestellen:

Via www.schoolpost.nl/soa-aids kunt u de materialen bestellen. Alle prijzen zijn inclusief BTW, er wordt nog wel € 7,14 aan verzend/ en administratiekosten in rekening gebracht Leerlingentijdschrift DVD Docentenhandleiding Klasseposter (5 stuks)

€ € € €

1,31 23,80 23,80 10,70

U kunt de bovenstaande materialen ook lenen bij het informatie en documentatiecentrum van GGD Hollands Midden.

27


Lesmaterialen LLL

Loverboys Veel scholen willen lessen wijden aan het thema loverboys. Daarom heeft Soa Aids het lespakket Loverboys ontwikkeld. Het pakket sluit aan bij de methode Lang leve de liefde, de meest gebruikte lesmethode op het gebied van relaties en seksualiteit. Het pakket richt zich niet alleen op het vergroten van de kennis over het fenomeen loverboys, maar vooral op het versterken van de weerbaarheid van de leerlingen en het eigen keuzes kunnen maken om te voorkomen dat leerlingen in de gevarenzone (dreigen te) komen. Ook wordt stilgestaan bij de vraag wat een leerling kan doen als deze vermoedt dat iemand met een loverboy te maken heeft. Het pakket bestaat uit een leerlingenbrochure, een rap, een handleiding voor docenten en een poster om in de klas te hangen. Bestellen: De DVD kost € 17,50 en is te bestellen via de webwin kel van het trimbos (www.trimbos.nl).

Klein, maar niet fijn

Over de verspreiding van soa Het Soa-practicum voor VMBO! Het lespakket is een special bij Lang leve de liefde, een lespakket relationele en seksuele vorming, bedoeld voor de tweede of derde klas van het VMBO. Het lespakket ‘Klein, maar niet fijn’ maakt leerlingen op een leuke en praktische manier bewust van: de verspreidingssnelheid van bacteriën het verspreidingsgevaar van bacteriële soa wat te doen als je een soa denkt te hebben.De lessen bestaan uit theorie en een proef. De theorie geeft leerlingen informatie over bacteriële soa tijdens de simulatieproef verspreiden leerlingen zelf (non-pathogene) bacteriën via handcontact. Op die manier simuleren ze het hebben van seksueel contact. Sommige leerlingen hebben latex handschoenen aan bij wijze van condoom. Docenten-en leerlingenmateriaal Het lespakket bevat een docentenhandleiding en een leerlingenhandleiding. De lessenserie kost 2 à 3 uur. Bestellen: De handleiding en het leerlingmateriaal kost € 7,50 en is te bestellen via www.schoolpost.nl/soa-aids.

28


Wensen en grenzen

H

et programma wensen en grenzen is speciaal voor jongeren, die in de tweede klas op het vmbo-onderwijs zitten, gemaakt. Het is een programma wat is samengesteld uit veel bestaande lesprogramma’s, waaronder Let’s talk, Internetsoa en Lang Leve de Liefde. Doordat er gebruik gemaakt wordt van de diversiteit aan lespakketten is het mogelijk het aanbod aan de vraag van de school aan te passen. Op deze manier kunnen de jongeren precies datgene aangeboden krijgen wat ze nodig hebben. Er bestaat een basisreeks van 3 lessen waarbinnen aandacht is voor verschillen en overeenkomsten tussen sekse, culturele opvattingen en identiteit. In de lessen krijgen de jongeren regelmatig de mogelijkheid vragen te stellen, dit kunnen ze openbaar doen of anoniem door gebruik te maken van de anonieme box die aan het begin van de eerste les ingezet wordt. Hier ziet u een korte samenvatting per les. Uiteraard kunt u hier meer informatie over krijgen, daarvoor kunt u contact opnemen met Elizabeth Hamelinck.

Les 1

• Bestaat uit kennismaking en de jongeren laten wennen aan het idee om het over de thema’s relaties en seksualiteit te gaan hebben. • De jongens en meisjes gaan afzonderlijk met elkaar in gesprek en krijgen leuke en uitdagende stellingen. • De zorgplattegrond binnen en buiten de school wordt met de jongeren doorgenomen.

Les 2

• In deze les staan meningsvorming en het vergroten van persoonlijke en sociale vaardigheden centraal. • Jongeren gaan onder andere het carrouselspel spelen, de groep blijft gemengd. Door dit spel komen ze met steeds verschillende ideeën en meningen in contact en worden ze uitgedaagd die van henzelf onder de loep te nemen

Les 3

• Tijdens deze les worden de jongeren gevoelig gemaakt voor hun wensen en grenzen. Ze leren hoe ze overwegingen kunnen maken en uiteindelijk beslissingen kunnen maken. • Er wordt gekeken naar een filmfragment waarbij jongens en meisjes praten over het gebruik van internet en wat voor leuke en minder leuke dingen hiermee gemoeid zijn. • De zorgplattegrond wordt herhaald. Om de lessen goed gericht op de vraag van de school te kunnen laten verlopen is het belangrijk om vooraf een afspraak te hebben met de directie/zorgcoördinator, de GGD medewerker en eventueel de docent. Voor meer informatie over het project Wensen en grenzen kunt u contact opnemen met Elizabeth Hamelinck

Zorgplattegrond Tijdens de eerste les met de jongeren wordt er gesproken wordt over de zorgplattegrond binnen en buiten de school. Dit is een van de belangrijkste onderdelen van de lessen. Jongeren weten namelijk niet altijd goed waar ze (en waarvoor ze) ergens naar toe kunnen. Door hier tijdens de les aandacht aan te besteden krijgen de jongeren hier meer zicht op. De zorgplattegrond, die van te voren met de directie, zorgcoördinator en/of vertrouwenspersoon ontwikkeld is, wordt uitgedeeld aan de jongeren. Dit zal in een kaartformaat zijn, wat maakt dat de jongeren het makkelijk in hun portemonnee kunnen stoppen. Er zal bijvoorbeeld op staan waar ze informatie en hulp kunnen halen wanneer ze dat nodig hebben, denk aan de vertrouwenspersoon, maar ook aan sense en de website www. hallokezban.nl.

29


Lesmaterialen Wensen & Grenzen Ouderavond Het is wisselend hoe ouders met de onderwerpen relationele en seksuele vorming omgaan, sommige ouders bespreken het met hun kinderen, anderen leggen informatie neer op het toilet of bij de computer, weer anderen bespreken het helemaal niet. Het kan ook zijn dat ouders niet heel goed weten hoe ze het onderwerp met hun kinderen kunnen bespreken of hebben het idee dat als ze het bespreken ze toestemming geven om te gaan beginnen met seks. Om die redenen is het goed om het thema ‘ Wensen en Grenzen’ tijdens een ouderavond aan bod te laten komen. Het is echter wel bekend dat een ouderavond gericht op het thema seksualiteit weinig bezoekers trekt. Het is een mogelijkheid om ‘Wensen en Grenzen’ als onderdeel van een ouderavond te laten zijn. Zo kan het gekoppeld worden aan de rapportbesprekingen of aan een al bestaande ouderavond. Op die manier kunnen meerdere thema’s op een avond behandeld worden, waaronder bijvoorbeeld ook Genotmiddelen. Tijdens de ouderavond wordt onder andere gesproken over de relationele en seksuele ontwikkeling van de jongeren (12-18 jaar), normaal en afwijkend gedrag en hoe ouders het onderwerp bespreekbaar kunnen maken dan wel aan kunnen stippen en/of laten weten bij wie hun kinderen met vragen terecht kunnen. Tevens is er ruimte voor het stellen van vragen en kunnen ouders folders meenemen voor henzelf of om aan hun kinderen te geven.

30

Let’s talk

Let’s talk bestaat uit een handleiding met dvd en is ondersteund voorlichters (docenten, jongerenwerkers) om met jongeren over de thema’s seksualiteit, rolopvattingen en weerbaarheid te praten. Er zijn in totaal 29 fragmenten met bijbehorende opdrachten.

Internetsoa

Internetsoa is een lespakket over flirten via het internet en is bedoeld om risico’s bespreekbaar te maken en jongeren te laten nadenken over hun eigen seksuele grenzen op internet én de grenzen van anderen.

Boyz en girlz

De brochures ‘Boyz’ en ‘Girlz’ zijn grappige brochures van klein formaat bedoeld voor jongens en meisjes van 13 tot 18 jaar. Het gaat over lichamelijke veranderingen in de puberteit, scheren, hygiëne, de genitalen, verliefd worden, seksuele voorkeur, masturbatie, de eerste keer, veilig vrijen en meer. De brochures beslaan 16 pagina’s.Deze brochures worden aan het einde van de les uitgedeeld, tenzij anders afgesproken.

SENSE

Veel jongeren hebben vragen over seks en weten niet waar ze terecht kunnen. Sense helpt jongeren tussen 12 en 25 jaar met vragen rondom seksualiteit, relaties, lijf, anticonceptie en soa. Sense is een samenwerkingsverband van partijen die seksuele gezondheid in Nederland stimuleren. Daarbij is het uitgangspunt: seks is leuk, maar ‘nee’ is ‘nee’. Sense heeft een interactieve website, www.sense.info, waarop jongeren niet alleen veel betrouwbare informatie kunnen vinden maar daarnaast ook kunnen chatten en mailen. En er is een telefonische hulplijn 0900-402 402 0 (5 cent per minuut). Ook kunnen jongeren via de site terecht bij regionale Sense-spreekuren. De hulpverlening is laagdrempelig en kosteloos voor deze leeftijdsgroep.


Informatie- en documentatiecentrum


Informatie en documentatiecentrum

G

GD HM heeft een uitgebreid documentatiecentrum waar u leskisten, les- en voorlichtingsmaterialen over gezondheid kunt lenen. U kunt bij het organiseren van een project in de klas of in de school kosteloos van deze materialen gebruik maken. Er zijn materialen beschikbaar over allerlei gezondheidsthema’s. Een overzicht van de lesmaterialen kunt u downloaden via de website van GGD HM op www.ggdhm.nl. Type in het zoekvak ‘leskisten’. Klik daarna op het gevonden item ‘professionals/leskisten, lesen voorlichtingsmaterialen’. Materialen worden kosteloos uitgeleend voor een periode van drie weken. De materialen dienen door u te worden opgehaald en teruggebracht. Dit kan op alle werkdagen, bij 3 locaties: • • •

Hoofdvestiging GGD Parmentierweg 49 in Leiden Dependance GGD Stadhuisplein 7 in Alphen a/d Rijn Dependance GGD Schimmelpenninckstraat 10 in Katwijk.

Ondersteuning vanuit de GGD • Begeleiding van één van onze medewerkers bij het oriënteren op een onderwerp. • U kunt methodes en materialen lenen en inzien over onderwerpen als gezondheid, seksualiteit en relaties, gedrag, voeding en beweging. • Een beperkte hoeveelheid literatuur en prentenboeken die aansluit bij deze onderwerpen.

Reserveren en informatie U kunt informatie opvragen en materialen reserveren via infodocu@ggdhm.nl.

• Voorlichtingsmateriaal als folders en posters ten behoeve van uw lessen of het project op uw school.

Ook kunt u bellen (071) 516 33 37 op maandag, dinsdag en donderdag.

Voor meer informatie kunt u terrecht bij Jose van Helden

32


Nuttige internetsites


Nuttige internetsites Op deze bladzijde vindt u per onderwerp websites die, voor leerkrachten interessant zijn om te bekijken. Ook om ouders te informeren is het erg goed om (een selectie) van onderstaande websites aan uw schoolsite toe te voegen.

www.ggdhm.nl

www.dgsg.nl

www.uwkindenroken.nl

34

www.zorgwelrijnland.nl

www.alcoholinfo.nl

www.uwkindenalcohol.nl

www.stivoro.nl

www.watdoetdrank.nl

www.drugsweb.nl

www.yourmainstage.nl

www.watdrinkjij.nl

www.drugsenuitgaan.nl


www.sense.info

www.seksuelevorming.nl

www.sexwoordenboek.nl

www.onderzoekjegrens.nl

www.zoenenenzo.nl

www.hallokezban.nl

www.voedingscentrum.nl

www.nationalesportplatform.nl

www.vetgezond.nl

www.wateetenbeweegik.nl

www.lekkerbelangrijk.nl

www.whoznext.nl

35


36


OGB-gids VO 2010-2011