Page 1

Informatiebrochure procedure bij gedwongen opname

Deze brochure is bedoeld om u en uw naaste omgeving te informeren over de gedwongen opname.

Wanneer u gedwongen bent opgenomen in dit ziekenhuis, kan deze brochure voor uzelf en uw naaste omgeving een leidraad zijn om de procedure rond gedwongen opname mee op te volgen, samen met het interdisciplinair team van de afdeling.


1. Wat is een gedwongen opname? _____________________________ U bent buiten uw eigen wil opgenomen in dit ziekenhuis. Een gedwongen opname is een ingrijpende gebeurtenis. U wordt tijdelijk van uw vrijheid beroofd, als beschermingsmaatregel. Over gedwongen opname bestaan nog heel wat misverstanden. Vaak spreekt men nog over ‘collocatie’, ook al gaat het sinds de vernieuwde wet van, 26 juni 1990 over de ‘wet op de bescherming van de persoon van de geesteszieke’. De gedwongen opname als beschermingsmaatregel is telkens maar voor een beperkte tijd geldig. Uzelf of anderen kunnen vragen om op de beslissing terug te komen. Hoe dit precies in zijn werk gaat en wat uw rechten zijn, wordt verder in deze brochure uitgelegd. De rechter legt de beschermingsmaatregel op omdat hij het nodig vindt om u te laten verzorgen in een hiervoor erkend en gespecialiseerd ziekenhuis. Het grote verschil met een gewone opname is dat u zelf niet kiest voor deze behandeling. U blijft alle andere patiëntenrechten¹ behouden, zoals bepaald in de wet van 22 augustus 2002,.

2. Hoe ben ik hier terechtgekomen? ______________________________ U bent hier opgenomen omdat een juridische instantie (vrederechter of parket) dit psychiatrisch ziekenhuis heeft opgevorderd en het mandaat heeft gegeven u hier gedwongen te laten verblijven. 

Ofwel werd u op vraag van het parket naar dit ziekenhuis gebracht en is het wachten op de zitting van de vrederechter. Dit noemt men de spoedprocedure;

Is de zitting met de vrederechter reeds achter de rug en heeft deze het verzoekschrift tot gedwongen opname bevestigd. Dit noemt men de gewone procedure en dan bevindt u zich in de observatieperiode (maximum 40 dagen).

3


De wet bepaalt dat een aanvraag tot gedwongen opname enkel kan met een medisch verslag van een arts. Hierin bevestigt hij het volgende: 

Hij heeft bij u een geestesziekte vastgesteld;

Hij is van oordeel dat u uw gezondheid en veiligheid ernstig in gevaar brengt of dat u een ernstige bedreiging vormt voor andermans leven of integriteit;

Hij ziet voor u geen andere mogelijkheid om u te behandelen dan via deze gedwongen opname.

Deze drie bovenstaande voorwaarden moeten samen vervuld zijn. Bij de juridische beslissing mag het medisch verslag niet ouder zijn dan 15 dagen. Dit verslag moet opgemaakt zijn door een (huis)arts of een psychiater die niet werkt in het ziekenhuis waar u nu bent opgenomen. Het is mogelijk dat u hiervoor naar een ander ziekenhuis werd gebracht.

3. Hoe lang moet ik hier blijven __________________________ Over de duur van de gedwongen opname kan enkel worden beslist na een zitting en uitspraak van de vrederechter: 

Ofwel werd u op vraag van het parket naar dit ziekenhuis gebracht en is het wachten op de zitting met de vrederechter. De vrederechter komt dan binnen de 10 dagen naar de afdeling. Dit noemt men de spoedprocedure.

Ofwel is de zitting met de vrederechter reeds achter de rug en heeft deze het verzoekschrift tot gedwongen opname bevestigd. Dit noemt men de gewone procedure en dan bevindt u zich in de observatieperiode (maximum 40 dagen).

4


3.1 Zitting van de vrederechter U wordt per gerechtsbrief uitgenodigd voor deze zitting met de vrederechter. Naast plaats, datum en uur van de zitting staat in deze brief ook vermeld wie uw pro-Deoadvocaat is. Nog vóór de zitting kunt u al contact opnemen met deze pro-Deoadvocaat. Deze kan u ook de nodige uitleg geven over de procedure. Er zijn nog een aantal mogelijkheden: 

U kan deze pro-Deoadvocaat vervangen door een eigen advocaat of een andere pro-Deoadvocaat vragen bij het Bureau voor juridische bijstand.

U kan ook zelf een andere psychiater raadplegen, die niet verbonden is aan het ziekenhuis. Meent deze psychiater dat de gedwongen opname niet nodig is, dan is het wenselijk dat hij zijn visie meedeelt aan de vrederechter.

Het is mogelijk dat de vrederechter zelf een psychiater als onafhankelijk expert aanstelt. Deze brengt u een bezoek om na te gaan in welke mate er sprake is van geestesziekte of een psychiatrisch probleem. Soms zal deze expert op de zitting van de vrederechter aanwezig zijn. De vrederechter zal in ieder geval rekening houden met het verslag van de expert.

U kan ook een familielid, vriend of kennis vragen u te ondersteunen tijdens de zitting. Laat dit vooraf weten aan de rechtbank. De maatschappelijk werker kan u daarbij begeleiden.

Het is ook mogelijk om iemand formeel door de vrederechter te laten aanstellen als vertrouwenspersoon.²

Op de zitting onderzoekt de vrederechter of de gedwongen opname al dan niet gerechtvaardigd is en stelt hiervoor de nodige vragen. De griffier (de secretaris van de vrederechter) zorgt ervoor dat alles zorgvuldig wordt genoteerd. Tijdens de zitting zal de vrederechter u meedelen wanneer hij uitspraak zal doen. Op deze datum krijgt u een aangetekende brief met het vonnis gestuurd en krijgt ook het ziekenhuis via fax een exemplaar van dit vonnis. 5


Indien u via de spoedprocedure bent opgenomen, volgt er binnen de 10 dagen na de opname een uitspraak en een vonnis door de vrederechter, waarin de beslissing tot gedwongen opname al dan niet wordt bevestigd. Minstens tot het vonnis van de vrederechter gekend is, moet het ziekenhuis u verzorgen en toezicht houden.

Indien u nog niet bent opgenomen (gewone procedure) wordt de uitspraak van de vrederechter gepland binnen de 10 dagen na het indienen van het verzoekschrift.

De vrederechter zal in ieder geval een uitspraak doen, ook al wil of kan u niet aanwezig zijn bij de zitting.

3.2 Uitspraak van de vrederechter De dag dat de vrederechter uitspraak doet, bezorgt de griffier per fax een exemplaar van het vonnis aan het ziekenhuis. Tegelijk wordt ook een aangetekende brief naar u gestuurd. In dit vonnis staat de beslissing van de vrederechter beschreven: 

Ofwel beslist de vrederechter dat de aanvraag tot gedwongen opname niet gerechtvaardigd is. -

Indien u reeds via de spoedprocedure werd opgenomen, dan kan u het ziekenhuis verlaten.

-

Indien de normale procedure werd gevolgd, wordt de gedwongen opname niet opgestart.

Ofwel beslist de vrederechter dat gedwongen opname nodig is. Dit betekent een observatieperiode van maximum 40 dagen, in het PC Sint-Amandus of een ander psychiatrisch ziekenhuis. - Indien u reeds via de spoedprocedure werd opgenomen, dan blijft u verder opgenomen tot de observatieperiode van maximum 40 dagen is afgelopen. - Indien de gewone procedure werd gevolgd, wordt de observatieperiode van maximum 40 dagen onmiddellijk opgestart. In beide procedures start de observatieperiode vanaf de datum van opname in het ziekenhuis. 6


Observatieperiode voor 40 dagen vanaf dag opname

Gewone procedure Vrederechter verblijfplaats

Spoedprocedure

Parket Procureurs des Konings

1

Dag


Tijdens het verder verblijf kan de psychiater nazorg van max. 1 jaar voorstellen

De verlenging moet telkens 15 dagen voor het einde van de beschermingsmaatregel aangevraagd worden

Verder verblijf kan telkens verlengd worden

Verder verblijf van minimaal 1 maand tot maximaal 2 jaar

Dag 40 einde maatregel

X

41

40

25


U kan binnen de 15 dagen na ontvangst van het vonnis in hoger beroep gaan tegen deze beslissing. Hiervoor schrijft u of uw advocaat een brief naar de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg, waarin u uitlegt waarom u niet akkoord gaat met de beslissing van de vrederechter. De overheid vergoedt de kosten van de Pro-Deoadvocaat. Alle andere kosten zijn ten laste van u. Als u hier meer informatie over wilt, kunt u dit vragen aan de maatschappelijk werker van de afdeling.

4. Kan deze gedwongen opname worden verlengd? ____________________________________________ De observatieperiode duurt maximum 40 dagen. Indien de beschermingsmaatregel nog van toepassing is, kan de directeur van het ziekenhuis op verzoek van de psychiater een verlenging van uw gedwongen opname vragen aan de vrederechter. Hij of zij moet dit doen uiterlijk 15 dagen voor het einde van de observatie. Een verlenging van de gedwongen opname is enkel mogelijk na een nieuwe zitting bij de vrederechter. Deze zitting vindt plaats vóór de einddatum van de observatieperiode. 

Ofwel beslist de vrederechter dat de aanvraag tot verlenging van de gedwongen opname niet gerechtvaardigd is. Dan kan u het ziekenhuis verlaten na afloop van de observatieperiode.

Ofwel beslist de vrederechter dat de gedwongen opname nodig blijft. Dan wordt deze verlengd. Dit noemt men verder verblijf. Deze verlenging kan gaan van 1 maand tot maximum 2 jaar.

De gedwongen opname kan telkens opnieuw worden verlengd na een nieuwe zitting met de vrederechter. Deze zitting verloopt telkens op dezelfde manier. Afhankelijk van uw inkomen, kunnen de kosten voor een pro-Deoadvocaat verder worden vergoed door de overheid. In overleg met uw maatschappelijk werker, kan u een eigen advocaat, psychiater en vertrouwenspersoon inschakelen en tegen de beslissing van de vrederechter in beroep gaan binnen de 15 dagen.

11


5. Hoe moet het nu verder? ________________________ Tijdens het verder verblijf zijn er nog verschillende mogelijkheden: ď Ž

Als tijdens het verder verblijf in een ander ziekenhuis een meer geschikte behandeling mogelijk is, kan u naar daar worden overgebracht. Een transfer kan als de psychiaters van beide ziekenhuizen hierover onderling akkoord zijn of door een beslissing van de vrederechter. Gaat u niet akkoord met deze transfer, dan kan u hiertegen binnen de 8 dagen per aangetekende brief verzet aantekenen bij de vrederechter. U kan zelf ook een transfer voorstellen aan de psychiater of de vrederechter.

ď Ž

Als u van oordeel bent dat de redenen voor gedwongen opname niet meer gelden, kan u een herziening van de beschermingsmaatregel aanvragen. Dit kan enkel tijdens het verder verblijf. U moet dit laten bevestigen in een verslag van een arts, bij voorkeur een psychiater. De vrederechter beslist of hij al dan niet ingaat op uw vraag en een zitting organiseert.

De psychiater kan tijdens het verder verblijf beslissen dat u niet in het ziekenhuis moet blijven, maar in nazorg kan gaan. De nazorg kan niet langer dan 1 jaar duren en de termijn van het verder verblijf niet overschrijden. Bij de start van de nazorg bent u uitgeschreven uit het ziekenhuis, maar om deze nazorg daadwerkelijk mogelijk te maken, moet u zich wel aan enkele persoonlijke afspraken houden. Indien u zich niet aan de afspraken houdt, kan de psychiater van het ziekenhuis u terug laten opnemen.

12


Eventueel kan als overgang naar nazorg eerst worden overgestapt van volledige hospitalisatie naar dag- of nachthospitalisatie. Bij overstap naar dag- of nachthospitalisatie blijft ook het verder verblijf officieel lopen en blijft u ingeschreven in het ziekenhuis.

U kan de psychiater van het ziekenhuis ook steeds een voorstel doen voor vrijwillige behandeling in dit ziekenhuis, een ander ziekenhuis of een andere afdeling.

De psychiater kan op elk ogenblik, zowel tijdens observatie, verder verblijf als nazorg, beslissen om de beschermingsmaatregel te beëindigen. Uiteraard zal de psychiater deze beslissing pas nemen als hij/zij meent dat uw geestelijke gezondheid dit toelaat.

6. Bij wie kan ik met mijn vragen terecht? ___________________________________ Als er iets is dat u niet herkent of begrijpt, aarzel dan niet om uitleg te vragen. U kan bij uw psychiater terecht met vragen over uw gezondheid, de vermoedelijke evolutie ervan, uw behandeling en medicatie. U kan ook vragen om documenten die voor u belangrijk zijn (bv. naam vertrouwenspersoon) toe te voegen aan het patiëntendossier. Een verantwoordelijk verpleegkundige, persoonlijk begeleider of ander teamlid kan u wegwijs maken in de werking van de afdeling en u helpen bij een paar praktische zaken. U kan samen uitzoeken hoe het therapeutisch programma het best aansluit bij uw verwachtingen en interesses. De maatschappelijk werker van de afdeling kan u begeleiden in uw contacten met de buitenwereld. U kan telefoneren naar uw advocaat, hulpverleners buiten het ziekenhuis (bv. uw huisarts, eigen therapeut of psychiater), uw familie, vrienden of vertrouwenspersoon. U kan ook bij de maatschappelijk werker terecht als u zich zorgen maakt over financiële kwesties zoals uitkeringen of facturen. 13


Bij een opname moeten er misschien ook zaken geregeld worden in verband met werken (bv. voor de arbeidsgeneesheer en de werkgever) en wonen (bv. post, elektriciteit, gas, water, hobby’s en huisdieren). De ombudspersoon kan u alle nuttige informatie bezorgen over uw rechten als patiënt. Als u dat wenst, kan de ombudspersoon ook bemiddelen tussen u en de arts of andere hulpverleners. Een formeel aangestelde vertrouwenspersoon kan u ondersteunen bij het verloop van de gedwongen opname. Deze vertrouwenspersoon kan u eventueel ook helpen bij het verkrijgen van informatie over uw gezondheidstoestand, de inzage van uw patiëntendossier of het neerleggen van een klacht. Voor vragen over de juridische procedure (bv. voorbereiding van het gesprek met de vrederechter, mogelijk beroep) kan u het best uw advocaat raadplegen. ¹ Zie www.patientsright.be of de gratis folder ‘Een uitnodiging tot dialoog’ van de FOD Volksgezondheid ² Modelformulieren voor het aanstellen van een vertrouwenspersoon kan u vinden via de ombudspersoon of op www.ombudsfunctieggz.be. ³ Concreet kan dit bij ombudspersoon Yves Lagae, via volgende kanalen: schriftelijke vraag tot contact, via de post (Ombudsfunctie, Annuntiatenstraat 92, 8000 Brugge) of één van de twee postbussen die ophangen op de campus (locaties: Gebouw Reigerlo E, Gebouw Sint-Marie - eerste verdieping - lokaal Dialogus) telefonisch: 0476 / 94 27 24 of via e-mail : yves.lagae@ombudsfunctieggz.be persoonlijk: tijdens het consultatiemoment op dinsdagvoormiddag, van 9.00 u. tot 12.00 u . Zie ook affiche op de afdeling. Verdere info kunt u steeds raadplegen op www.ombudsfunctieggz.be.

14


Informatiebrochure gedwongen opname