Page 1

PSYCHIATRISCH CENTRUM SINT-AMANDUS

PC Sint-Amandus, Reigerlostraat 10, 8730 Beernem - Tel. 050 79 95 00 sint.amandus@fracarita.org - www.st-amandus.be


© Ivan Mervillie

Deze voorziening behoort tot de vzw Provincialaat der Broeders van Liefde.

© Ivan Mervillie

2 Edito 3 PC Sint-Amandus? 4 Agenda 6 Kort nieuws 7 Patiëntenzorg 8 Gekiekt 10 Tussen de mensen 12 Vrij spel PC Sint-Amandus: penhouder TAZ bis 13 Prikbord Pilootproject klinische farmacie 14 Cijfers 17 Focus 21 Over de mensen 22 Inzoomen

2

jaaroverzicht 2012

© Ivan Mervillie

INHOUD


PC SINTAMANDUS

Wie zijn we? Wie zijn we?

Het psychiatrisch centrum Sint-Amandus bestaat uit een ziekenhuis met 468 bedden plaatsen en een psychiatrisch verzorgingstehuis (PVT) met 162 bedden. 60 PVT-bedden zijn gelokaliseerd op de campus in Torhout, de rest van het residentiële behandel- en zorgaanbod bevindt zich op de campus in Beernem. Samen met verschillende partners uit de regio maakt PC Sint-Amandus ook deel uit van het netwerk ggz regio Noord-WestVlaanderen.

Wat doen we?

Het ziekenhuis richt zich op de behandeling en begeleiding van personen met een complexe psychiatrische problematiek. Er is een ruim behandel- en zorgaanbod voor diverse doelgroepen: crisiszorg, verslavingszorg, forensisch psychiatrische zorg, psycho-organische zorg, psychiatrische intensieve zorg, psychomentale zorg, psychosezorg, gerontopsychiatrische zorg, institutionele structurerende integrerende zorg en sociaal psychiatrische zorg. Een overzicht van de 18 ziekenhuisafdelingen en de 4 PVT-afdelingen en meer uitleg kan je lezen op www.st-amandus.be.

Wat bezielt ons?

Lees de identiteitsverklaring van PC SintAmandus op www.st-amandus.be. In onze werking ervaren we 5 cruciale sleutels tot kwaliteit van zorg. Dit vertaalde zich in de slogan:

•• Een open geest, mensgerichtheid, begeestering, engagement en deskundigheid: onze sleutels tot kwaliteit van zorg. ••

Open geest De sleutel om telkens weer mogelijkheden te zien, kansen te bieden en creatief met mensen op weg te blijven gaan en in ons denken en handelen telkens opnieuw de macht der gewoonte en andere evidenties in vraag te durven stellen.

Mensgerichtheid De sleutel die ons voor ogen houdt waar het in al ons handelen, denken en zijn om gaat: dat zorgvragers en zorgverleners in hun unieke menszijn erkend en in hun verdere menswording gerespecteerd mogen worden.

Begeestering De sleutel die verder bouwt op de religieuze wortels van waaruit onze werking ontstaan is, onder de vorm van enthousiasme, bevlogenheid, geestdrift, geïnspireerdheid … voor ons de sleutel om dit soort werk met kracht, dynamiek en liefde te blijven doen.

Engagement De sleutel die borg staat voor continuïteit en een belangrijke factor in de zorgrelatie: de telkens te hernieuwen keuze om er samen werk van te maken en hierin ook standvastig te blijven op momenten dat het minder gemakkelijk loopt.

Deskundigheid De sleutel die ons helpt om steeds de meest passende zorg te blijven bieden, gebaseerd op wat de rijke ervaring uit de zorgpraktijk ons leert én telkens opnieuw getoetst aan de inzichten die de wetenschappelijke wereld ons bijbrengt. jaaroverzicht 2012

3


AGENDA 1 juli 2012

Algemeen directeur Rik Ouvry uitgewuifd! Op 1 juli 2012 was er een eerste directiewissel in PC Sint-Amandus. Rik Ouvry nam afscheid als algemeen directeur en werd stafmedewerker sociale economie bij de centrale coördinatiestaf van de Broeders van Liefde in Gent. Patrick Penders volgde hem op en verliet hiervoor OC Broeder Ebergiste in Vurste.

Rik Ouvry

Patrick Penders

1 november 2012 Tweede directiewissel

Ook administratief directeur Wim Crommelinck verliet PC Sint-Amandus. Hij werd aangesteld als algemeen directeur van OC Sint-Jan de Deo in Handzame. Bram Verheye nam de fakkel van hem over.

Wim Crommelinck

Bram Verheye

12 september 2012 Vleugelpop

Op 12 september 2012 organiseerde PC Sint-Amandus voor de 7de keer Vleugelpop. Vleugelpop is een jaarlijks festival, een muziekfeest voor patiënten, bewoners, hun familie, medewerkers en andere muziekliefhebbers uit de geestelijke gezondheidszorg. Het festival brengt mensen bij elkaar om samen feest te vieren en kan pas slagen dankzij de hulp van talloze vrijwilligers. Vleugelpop, jaarlijks muziekfeest 4

jaaroverzicht 2012


KORT NIEUWS

Bijkomende financiering voor Pariz en pIZa De 2 SGA-pilootprojecten Pariz en pIZa werden opgericht binnen de bredere context en lange traditie van het Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus, dat nog steeds expliciet kiest voor moeilijke doelgroepen. Naast de basisfinanciering voor de 2 afdelingen met 8 A-bedden, voorzag de overheid in een financiële tegemoetkoming voor een gespecialiseerde personeelsomkadering van € 464.800,36 per afdeling van 8 bedden, een vast bedrag dat onveranderd bleef gedurende de looptijd van het pilootproject. Op 1 juli 2009 werd het budget overgeheveld

van het onderdeel B4 (pilootproject) naar het onderdeel B2 (normenpersoneel). Op dat moment werden de 16 bedden opgenomen in onze erkenning onder de kenletter IB. Al jaren had PC Sint-Amandus te kampen met een structurele onderfinanciering van deze SGA-projecten en kaartte de Raad van Bestuur deze problematiek aan bij de FOD Volksgezondheid. En niet zonder resultaat, want op 1 juli 2012 heeft PC Sint-Amandus via het BFM een bijkomend recurrent budget ontvangen om de onderfinanciering van de IB-afdelingen op te vangen.

Een financiële opsteker voor de IB-projecten Pariz en pIZa.

Onze identiteit Begin 2012 kreeg iedere medewerker samen met de beste wensen voor het nieuwe jaar ook de identiteitsverklaring in de bus. De slagzin ‘Een open geest, mensgerichtheid, ‘begeestering, engagement en deskundigheid: onze sleutels tot kwaliteit van zorg!’ verwoordt kernachtig waar PC Sint-Amandus voor staat. Ook nieuwe medewerkers krijgen de identiteitsverklaring op één van hun eerste werkdagen. Tijdens hun inscholingstraject wordt de identiteitsverklaring ook toegelicht. Voorts was 2012 voor de kerngroep identiteit, het overlegorgaan dat de identiteitswerking stuurt en coördineert, een bezinningsjaar: een jaar waarin nagedacht werd over een vernieuwde samenstelling en een nieuwe opdracht voor de kerngroep. Vanaf 2013 wordt er verder gewerkt opdat de identiteitsverklaring niet bij woorden zou blijven, maar verder zichtbaar wordt in de concrete bejegening van mensen en de grote en kleine (beleids)keuzes van het centrum.

Lees de volledige identiteitsverklaring op www.st-amandus.be.

Sinds eind 2012 engageert PC Sint-Amandus zich samen met PZ Onze-Lieve-Vrouw in Brugge en Inghelburch voor Het Kunsthuis. Het Kunsthuis is een project in Brugge dat (ex-)patiënten de mogelijkheid wil bieden om met kunst bezig te zijn. Ze zijn kunstzinnig, willen zich op die manier uiten, willen resultaat hebben van hun werk, willen een eigen stijl (verder) ontwikkelen. Het project wil openheid creëren naar bestaande initiatieven en naar buiten komen met de kunstenaars via tentoonstellingen, samenwerking met bestaande voorzieningen die tot op vandaag vaak net niet haalbaar zijn voor de doelgroep. Lieve Bonamie, ergotherapeute, staat 4 u. per week in voor de begeleiding in Het Kunsthuis. Meer lezen: www.pook.be.

© Ivan Mervillie

Het Kunsthuis

PC Sint-Amandus engageert zich voor het Kunsthuis. jaaroverzicht 2012

5


KORT NIEUWS

Herconditioneringen de voorbije jaren met een gebrek aan ruimte. Vandaar dat voor de medewerkers en de cliënten de keuze werd gemaakt om Gebouw Sint-Aloïs volledig te vernieuwen. Dit gebouw stond leeg na de verhuis van afdeling Wegwijs 1 (psycho-organische zorg) naar een nieuwbouw. Het eindresultaat voor FIDES is modern, met veel ruimte. Er zijn meerdere bureaus, twee therapielokalen, een ruim drama-beeldende

In 2012 werd er opnieuw grondig gerenoveerd op de campus. Er was behoefte aan extra vergaderruimte en een nieuwe VIP-ruimte. In Gebouw Sint-Marie, waar zich nu al 2 moderne vergaderruimtes bevinden, werd ‘Zaal 6’, die niet in gebruik was, ingericht met 2 ruime vergaderlokalen en een VIP-ruimte. Er werd ook extra bureauruimte gecreëerd. Momenteel doen de vergaderzalen dienst als landschapsbureau voor de administratieve diensten, die een tijdelijke werkplek nodig hadden tijdens … verbouwingswerken, want ook Gebouw Sint-Amandus - het hoofdgebouw van de campus - was toe aan een grondige opfrisbeurt. Zowel het gelijkvloers als de eerste verdieping – waar nog slaapkamers waren van Broeders – worden ingericht als bureauruimte voor de administratieve diensten, de directie en de stafmedewerkers. Het gebouw krijgt ook een nieuw onthaal. Na ongeveer 1 jaar werken zullen de medewerkers in oktober 2013 hun intrek nemen op hun nieuwe werkplek. Ook afdeling FIDES, de afdeling voor forensische psychiatrische zorg, kampte

Eind 2012 organiseerde het activiteitencentrum De Boerderij, waar de bewoners van PVT De Knop en PVT De Stek een geïndividualiseerd dagbestedingsprogramma krijgen, een tentoonstelling waar ”creativiteit en expressie als individueel recht” centraal stonden. Verschillende kunstenaars – bewoners stelden hun werken tentoon. Ook het grote publiek kreeg de kans om de werken te bekijken tijdens het project ‘Buren bij kunstenaars’, een project van de provincie West-Vlaanderen. Tijdens de open atelierdagen zetten honderden amateurs en professionelen hun atelierdeuren open voor het grote publiek. Naast de werken van de bewoners, waren ook werken van enkele medewerkers te bekijken.

6

jaaroverzicht 2012

Het patiëntensecretariaat: therapielokaal en een knus tijdelijk in de vernieuwde vleugel van Gebouw Sint-Marie in afwachting van hun gerenoveerde bureauruimte.

© Ivan Mervillie

Eksplosion

groeps-gesprekstherapielokaal. Twee enorme leefruimtes en een ronduit schitterende keuken moeten het samenleven veel comfortabeler maken. Iedere cliënt heeft een individuele kamer waarin hij zich beter ‘opgenomen’ zal kunnen voelen. Recent werd het gebouw officieel ingehuldigd en eind mei namen het team en de cliënten van FIDES hun intrek in de vernieuwde accomodatie.

emotie - expressieve stijl, empowerment kunstzinnig – krachtig kleurenspel samen - sfeer puur – passie - proces levenszin ontdekking – ontplooiing openheid - ontspanning symbolische uitdrukkingskracht, spontaniteit interactie – intens inspiratie – intuïtief Brigitte Riemaeker, creatief therapeute in het AC De Boerderij: “In het creatief proces met de bewoners werd de nadruk eerder gelegd op de individuele ontplooiing en het daarmee samengroeiende zelfvertrouwen.”

omgeving die prikkelt en uitdaagt niet evident


Patiëntenzorg

Agressiebeheersingsbeleid en Response

Pariz als pionier Omgaan met agressie verwierf een centrale rol in het vorige beleidsplan. In 2010 ging een groep medewerkers op werkbezoek naar Emergis, een centrum voor geestelijke gezondheidszorg in Goes (Ndl.). Emergis participeert aan het project ‘dwang en drang’, een gesubsidieerd Nederlands project met als doel de reductie van het aantal vrijheidsbeperkende maatregelen zoals afzondering en fixatie. Het Response Crisisinterventiemodel is één element in hun beleid. De methodiek bood op dat moment een antwoord op veel vragen rond agressie die leefden in de werking van PC Sint-Amandus. De intensieve zorgafdeling Pariz was in 2012 pionier voor het centrum om met dit model aan de slag te gaan. Alle medewerkers kregen de nodige opleiding en training om de deze methodiek toe te passen in de afdeling.

Response Crisisinterventiemodel? Het Response Crisisinterventiemodel is een crisisinterventie- en conflicthanteringmodel dat draait om veiligheid en respect. De deelnemers leren kalm en neutraal te handelen in conflictsituaties in plaats van te reageren vanuit hun eigen emotie. Het model heeft niet als doel om conflicten op te lossen, maar escalatie af te wenden en veiligheid van de medewerkers en betrokkenen te waarborgen. Alexandria A. Windcaller ontwikkelde het model in de jaren tachtig uit onvrede over bestaande crisisinterventiemodellen. Ze vond die te veel gericht op fysieke technieken. In het Response Crisisinterventiemodel ligt de nadruk op praten en luisteren. Een aantal fysieke technieken komen pas in beeld als ze nodig zijn en ondersteuning bieden in functie van de veiligheid van beide partijen.

De komende jaren willen we de zinvolle elementen uit het Response Crisisinterventiemodel verder integreren in het agressiebeheersingsbeleid van ons centrum.

Agressiebeheersingsbeleid? De stuurgroep agressiebeheersing stuurt het beleid en wordt hierbij ondersteund door de projectgroep agressiebeheersing voor de praktische uitvoering en opvolging. Op afdelingsniveau stuurt het kernteam het beleid. Elk kernteam heeft het mandaat om eigen keuzes en behandelingsaccenten te leggen om met grensoverschrijdend gedrag om te gaan. Het kernteam schept de voorwaarden voor de kwaliteit van ‘omgaan met agressief gedrag’. Ze ontwikkelt hiervoor een afdelingsvisie, volgt de incidentenrapportage op, zorgt voor nabesprekingen en de opvang van een medewerker na een schokkende gebeurtenis. De referentiemedewerker ondersteunt het kernteam bij het agressiebeleid van de afdeling. De referentiemedewerker is het aanspreekpunt voor collega’s op de afdeling, en ondersteunt de implementatie en opvolging van relevante procedures en instructies. © Ivan Mervillie

Pariz: de nadruk ligt op praten en luisteren. jaaroverzicht 2012

7


GEKIEKT

Gespot op de campus

Voor de verdere uitbouw van de hippotherapie, kocht het centrum een huifkar aan.

De groene container: tijdelijke werkplek voor de receptie. Fietsgravering van alle Amandusfietsen in samenwerking met de politie.

PC Sint-Amandus investeerde in 40 bijkomende, eenvormige en overdekte fietsenstallingen en een nieuwe carport voor de dienstvoertuigen en motoren. 8

jaaroverzicht 2012

De groene campus is 3 wandelroutes rijk: het boswandelpad werd nieuw leven in geblazen.


Beeldvorming: twee nieuwe films PC Sint-Amandus investeerde in een nieuwe film over de voorziening. De vorige was 13 jaar oud en gedateerd. PC SintAmandus deed een beroep op productiehuis De Raconteurs voor een nieuwe film met een duidelijk opzet: niet zomaar een film over dit Centrum, maar vooral ‘vanuit’ dit Centrum.

ST-art: Kunst voor de kracht van slachtoffers! PC Sint-Amandus verenigde de krachten met het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling, Child Focus, het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Prisma en het museum dr. Guislain. Ze willen de problematiek van seksueel misbruik, het leed dat daardoor veroorzaakt wordt en de kracht van de slachtoffers via een kunstwerk in de maatschappij duurzaam verankeren. De tijdelijke vereniging ST-art werd opgericht. ST-art is een artistiek project om STem te geven aan - , vorm te geven in STeen van - en te bezinnen in STilte over leed door seksueel geweld. Het kunstwerk, van de hand van Johan Tahon, komt niet op de campus te Beernem maar zal een plaats krijgen in de publieke ruimte op een rustige plek in het Brugse. Op de foto zie je een maquette van het kunstwerk.

Een bundeling van verhalen en ervaringen van patiënten, bewoners en medewerkers, waaruit op een authentieke manier moet blijken waar PC Sint-Amandus voor staat: een verhaal over mensen zoals jij en ik. In 2012 ging veel tijd en aandacht naar de voorbereiding: verkenning van de campus, voorbereidende gesprekken en de eerste draaidagen. Daarnaast werd ook gewerkt - vanuit de werkgroep beeldvorming - aan een documentaire met de titel ‘Wat wil jij er nog aan toevoegen?’. Deze documentaire focust op de gelijkenissen in het leven van mensen en de bekommernissen die iedereen wel heeft. De documentaire wordt gemaakt door en met (ex-)patiënten, medewerkers en toevallige bezoekers en zal in de toekomst vertoond worden aan studenten, nieuwe medewerkers en externe bezoekers. De première van de eindresultaten staat geprogrammeerd in 2013, op Thuis In Eigen Huis, een jaarlijks vormings- en ontmoetingsmoment voor de medewerkers. Het vele voorbereidingswerk achter de schermen - scenario, filmen, interviewen, montage … - vulde het werkjaar 2012!

Sociaal engagement

Thuis In Eigen Huis: voel je goed in je vel! De rode draad door Thuis in Eigen Huis (TIEH) - het jaarlijkse personeelsfeest met vorming en ontmoeting - was de aandacht voor het welbevinden van de medewerker. Er werd een ruim aanbod workshops voorzien, waaruit iedere deelnemer twee workshops kon kiezen gaande van - gezonde voeding, een spelworkshop over mindfulness, relaxatie, gezond sporten en hippotherapie …

PC Sint-Amandus zette tijdens de vastenperiode een aantal acties op het getouw om geld in te zamelen voor de Zuidactie. Jaarlijks gaat de helft van de winst naar de Zuidactie, maar daarnaast gaat er ook jaarlijks de nodige financiële steun naar het ‘Hôpital Neuropsychiatrique Caraes’ in Ndera waarvan PC Sint-Amandus het peterschap opneemt. Daarvoor werd in 2012 ook een zolderverkoop georganiseerd.

jaaroverzicht 2012

9


Tussen de mensen

Behandeling, begeleiding en ondersteuning aan huis:

Mobiel Behandelteam van start In 2011 engageerde PC Sint-Amandus zich als partner in het netwerk ggz regio Noord-West-Vlaanderen. Dit netwerk streeft naar een betere geestelijke gezondheidszorg via enerzijds vermaatschappelijking van zorg en anderzijds het inbedden van deze zorg in een voorzieningenoverstijgend netwerk. Via de toepassing van artikel 107 van de ziekenhuiswet werden bedden afgebouwd voor de creatie van thuisbehandelingsteams. In 2012 lag de focus op de opstart, het afbakenen van de opdracht, het vormen en ontwikkelen van de medewerkers. De afdelingshoofden van het Mobiel Behandelteam, blikken terug op hun werkjaar. methodiek om de specifieke zorgvragen te faciliteren. We kregen ook heel veel ondersteuning van de HRM-verantwoordelijken om de inzet van personele middelen te organiseren, het VTO-beleid en het medewerkersbeleid van de verschillende werkgevers op elkaar af te stemmen en stilaan kregen we ook een duidelijk zicht op de aansturing van het kernteam. Er is ook een inhoudelijke ondersteuningscel gestart”, aldus de afdelingshoofden.

Even vooruitkijken

Over de voorzijde en de keerzijde van de medaille Petra en Stefaan: “We werken in een thuiscontext en daar zijn andere accenten dan in de residentiële zorg. Onze meerwaarde laat zich voelen bij de cliënt maar ook bij de partners van het netwerk. © Bart Moens

“Na een selectie- en rekruteringscampagne ging het Mobiel Behandelteam begin 2012 echt van start: een team met ervaren en gemotiveerde medewerkers uit de geestelijke gezondheidszorg. In het begin focusten we op de FACT-methodiek en netwerking met de eerstelijnsvoorzieningen. Het was ook zoeken naar connectie tussen de medewerkers van het Mobiel Behandelteam, antenne Brugge en die van antenne Beernem”, vertellen Stefaan Dhaese en Petra Defraeye, beiden teamverantwoordelijke van één van de antennes. “Zowel de partners uit de geestelijke gezondheidszorg als de eerstelijnsvoorzieningen vonden al snel de weg naar het Mobiel Behandelteam. We ontwikkelden een interdisciplinair patiëntendossier, aangepast aan de FACT

Wij ervaren hier tevredenheid. Werken in de thuiscontext biedt aanknopingspunten voor het herstelproces die je tijdens een opname niet hebt. Anderzijds moet je als hulpverlener harder werken aan het verwerven van een mandaat. Je bent te gast bij de cliënt. Je vertrekt dikwijls van een huisbezoek met onbeantwoorde vragen. Er staat op dat moment niemand klaar om verder te helpen zoeken naar het antwoord. Je moet ook zeer zelfstandig kunnen werken en dat is voor vele medewerkers een uitdaging. Het vormingsaanbod van de overheid en de stages bij eerstelijnsvoorzieningen boden hier oplossingen voor de medewerkers om specifieke competenties te ontwikkelen.”

Het Mobiel Behandelteam biedt gespecialiseerde hulp in de thuiscontext. 10 jaaroverzicht 2012

Het Mobiel Behandelteam van het netwerk werkt momenteel vanuit 2 antennes: Brugge en Beernem. Omdat de voordelen van 1 fysieke locatie groter zijn dan de voordelen van de huidige spreiding, werd er gezocht naar een nieuwe locatie, dicht bij de Brugse binnenstad. Er is intussen een nieuwe locatie, maar om er een goede werkplek van te maken zijn er nog enkele aanpassingswerken nodig. In september 2013 zal het Mobiel Behandelteam verhuizen naar de nieuwe uitvalsbasis. Enkele accenten zullen de toekomst bepalen: inhoudelijke verdieping, doelgroepgericht, uitbouwen van de expertise binnen het team en een beroep doen op de expertise buiten het team. Meer teams, regionaal ingebed: verankering binnen de regio. Ook de verknoping met de andere functies zal de toekomst bepalen. We groeien naar volwaardig partnerschap naast andere voorzieningen binnen en buiten het GGZ-landschap.


Team De Palissant over hun traject van vorming en intervisie

Tussen de mensen

Gentle Teaching Het team van De Palissant, een opname- en behandelafdeling die zich richt tot volwassen mannen met een verstandelijke beperking (licht tot bovengrens matig) en een bijkomende psychiatrische en/ of gedragsproblematiek ging in 2012 op pad met gentle teaching, van grondlegger John McGee. Hun opleiding gentle teaching is het referentiekader binnen hun opgestarte supervisie. Gentle teaching is een visie, een manier van omgaan met a way of life, … Wie personen met een mentale beperking begeleidt, weet dat we al te vaak vertrekken vanuit een dominante, paternalistische attitude uiteraard met de beste bedoeling, “het is voor uw eigen goed…”.

De medewerkers van De Palissant maakten tijdens een interne vormingsdag kennis met het denkkader en de methodiek van gentle teaching. Karel De Corte, orthopedagoog en specialist in gentle teaching maakte de medewerkers warm om met deze methodiek aan de slag te gaan.

op de ‘gasten’ te verruimen en out of the box te denken onder het motto stel in vraag wat er is en zoek naar verbeterpunten”, aldus een medewerker van De Palissant. Een teamlid getuigt: “Het was een zoektocht van brainstormen, voorstellen aanbrengen, ideeën verwerpen, verder denken, zuchten, … om de visie in een praktijkjasje te gieten en drie sessies verder zijn we nog geen experts. We proberen de visie te gebruiken in persoonlijke contacten met onze patiënten en hebben ook op afdelingsniveau een concreet plan uitgewerkt. Onze volledige ontbijtsituatie hebben we onder handen genomen en op een gentle manier toegepast. Vroeger moest iedereen om 8 u. samen ontbijten en

•• Gentle teaching is een pleidooi voor onvoorwaardelijkheid ••

‘Gentle’ ontbijt op De Palissant.

Gentle teaching pleit voor onvoorwaardelijkheid. Niet langer het principe voor wat hoort wat. De houding van een hulpverlener moet minder bepaald worden door gedrag of in de prachtige woorden van McGee: “We moeten mensen waarderen om wie ze zijn, niet om wat ze doen.”

Nadien was het tijd om de theorie naar de praktijk om te zetten. Er volgden verschillende intervisiemomenten op de afdeling onder begeleiding van Karel De Corte. “We brachten casussen ter sprake bij wie we het gevoel hadden vast te zitten. Vanuit een onvoorwaardelijke attitude hielp Karel om onze blik

tot een afgesproken uur blijven zitten. Nu is er een ontbijtbuffet en kunnen de patiënten tussen afgesproken tijdstippen komen eten en vertrekken als ze klaar zijn. Deze nieuwe aanpak is voor iedereen positief. Let wel, gentle teaching is niet hetzelfde als laissez-faire! Er blijven afspraken bestaan!” Het team van De Palissant gaat intussen verder op pad. Hoewel vasthouden aan het bekende en vertrouwde gemakkelijk is, probeert het team in een open debatcultuur toch verandering te brengen.

jaaroverzicht 2012

11


Vrij Spel

PC Sint- Amandus is penhouder voor “TAZbis”

Partner in zorgvernieuwing PC Sint-Amandus neemt sinds 2009 een rol op als spilfiguur in een uniek, provinciaal samenwerkingsverband tussen de sector welzijn en de sector werk. Dit project kreeg de naam “TAZ”, wat staat voor Tender ActiveringsZorg. Het ontstaan van deze ‘Activeringszorg’ kadert binnen de sluitende aanpak en de zogenaamde ‘curatieve werking’ van de VDAB (2004) gericht op de (her)inschakeling van langdurig werklozen. Na enkele jaren werd duidelijk dat de VDAB geen afdoend antwoord kon bieden op de problemen van een subgroep van de langdurig werkzoekenden: mensen met ernstige medische, mentale, psychische of psychiatrische (MMPP-) problemen, al dan niet gecombineerd met andere sociale problemen. Voor deze subgroep werkte de VDAB een oplossing uit in de vorm van activeringsbegeleidingen, met als voornaamste basiscomponenten gespecialiseerde trajectbegeleiding, empowerment en herstelgerichte zorg. Zo kon bij wijze van voorbeeld een ex-gedetineerde dertiger terecht bij de betrokken empowermentbegeleider om een eigen woonst te helpen zoeken. Tijdens de zorggesprekken slaagde hij erin om zijn reactiepatronen die leidden tot agressie bespreekbaar te maken. Een veranderd bewustzijn hierover was een eerste aanzet tot gedragsverandering. Een stage in het fietsatelier gaf hem de kans om terug zinvol werk te doen en zijn gedachten “te verzetten”. De extra begeleiding kon potentiële conflictsituaties snel detecteren en met hem bespreken.

12 jaaroverzicht 2012

PC Sint-Amandus is als penhouder het aanspreekpunt voor de diverse betrokkenen in West-Vlaanderen: VDAB, GTB, de zorgpartners en de empowermentpartners. PC Sint- Amandus neemt zelf ook een aantal zorgbegeleidingen op in de eigen regio. De evaluatie van het project en ervaringsuitwisseling over de provincies heen leidde in 2012 tot een hernieuwde format, de “TAZbis” met dezelfde doelstellingen: de aanpak van drempels op weg naar werk om een vervolgtraject naar werk mogelijk te maken. De partners staken de koppen bij elkaar om de samenwerking te hernieuwen. Heel wat nieuwe verwachtingen, niet alleen inhoudelijk maar ook formeel-administratief, moesten ingevuld en onderbouwd worden in een uitgebreide offerte. Het voorstel werd ingediend en door VDAB goedgekeurd, waardoor we jaarlijks in West-Vlaanderen 160 activeringsbegeleidingen kunnen organiseren. Het samenwerkingsverband loopt sinds 2013 voor minstens 2 jaar verder op die manier. De acties worden georganiseerd met middelen van Vlaanderen, de VDAB en Europa (ESF).


Prikbord

Naar een nieuwe farmaceutische zorg met de patiënt centraal

Pilootproject op De Oever Klinische farmacie?

De klinische farmacie, een nieuwe vorm van farmaceutische zorg waarbij de patiënt centraal staat, staat in PC Sint-Amandus nog in zijn kinderschoenen. In tegenstelling tot de klassieke ziekenhuisapotheker, die vooral werkt in de ziekenhuisapotheek, verlaat de klinische apotheker dus zijn ‘vertrouwde’ omgeving en gaat op de afdeling nauw samenwerken met de arts en de verpleegkundigen bij een steeds complexere geneesmiddelentherapie.

Pilootproject op De Oever

Vanaf september 2012 loopt er een pilootproject klinische farmacie op De Oever, opnameafdeling voor verslavingszorg om de klinische farmacie te integreren in de interdisciplinaire werking. “Ik ging op de afdeling kennismaken met de patiënten, de teamleden, leerde de werking kennen en nam de tijd om de geneesmiddelendistributie te observeren”, aldus Marlies Hemeryck, adjunct-ziekenhuisapotheker. Na de observatie en kennismaking gaf ik het hele team vorming over drugs en verslaving en lichtte ik de meest gebruikte medicatie in verslavingszorg toe. Een tweede vorming over psychofarmaca volgde eind oktober.

•• De teamleden waren enthousiast over de vorming. Kennis, ervaringen en tips werden uitgewisseld. ••

Marlies Hemeryck, adjunct-apotheker, begeleidt het pilootproject.

Doelstelling van het project: focus op medicatie bij opname en ontslag.

Het eerste klinisch project focust op de medicatie bij opname en ontslag. Uit studies bij acute ziekenhuizen blijkt een piek van medicatiefouten bij opname of ontslag: bij opname wordt in 50% van de casussen één (of meerdere) soort medicatie vergeten, er worden verkeerde dosissen opgegeven of in vele gevallen is de dosis en het tijdstip van inname niet gekend. Bij ontslag is er soms onduidelijkheid over de indicatie bij nieuwe medicatie (posologie, duur) of twijfel bij de verandering van thuismedicatie naar identieke geneesmiddelen die het ziekenhuis standaard op stock heeft, de zogenaamde formulariumproducten.

Zo is het risico op dubbelinname reëel. Soms loopt de communicatie tussen de verschillende zorgvoorzieningen moeilijk waardoor er fouten ontstaan. Het samenstellen van het farmaceutisch dossier werd dan ook aangeduid als een verbeterpunt in het zorgproces.

En verder … 2013

Samen met het hele team van De Oever loopt in 2013 een project om een zicht te krijgen op de thuismedicatie. Daarnaast nemen we ook de transmurale zorg van ontslagmedicatie onder de loep. We hopen de patiënt te sensibiliseren, te duiden op therapietrouw en hopen de samenwerking met de officina apotheker te versterken, zodat we ook daar een partner vinden in de farmaceutische zorg. jaaroverzicht 2012

13


Cijfers en grafieken

Cijfergegevens

Een jaar in cijfers Medische verblijfsduur BIJ ONTSLAG in ZIEKENHUIS MEER DAN 3 JAREN

2012 2011

1 TOT EN MET 3 JAREN

2010

3 MAANDEN TOT 1 JAAR

1 TOT 3 MAAND

8 DAGEN TOT 1 MAAND

2 TOT EN MET 7 DAGEN

0 TOT EN MET 1 DAG

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

2012

2012

2011

2011

2010

2010

2009

2008

2007

2006

0 t/m 1 dag

18

4%

23

5%

24

6%

7%

10%

14%

10%

2 t/m 7 dagen

42

9%

48

10%

34

8%

9%

11%

11%

12%

8 dagen - 1 maand

79

18%

75

15%

60

14%

15%

17%

15%

18%

1 - 3 maand

96

21%

103

20%

106

25%

20%

21%

19%

20%

103

23%

145

29%

111

27%

28%

21%

23%

23%

49

11%

64

13%

52

12%

14%

11%

10%

10%

> 3 jaren

61

14%

46

9%

31

7%

7%

9%

8%

7%

> 10 jaar

448

42%

43%

44%

Medische verblijfsduur op 31 DECEMBER

3 maanden - 1 jaar 1 t/m 3 jaren

14 jaaroverzicht 2012

504

418


Gerealiseerde dagen

ZIEKENHUIS 154.629

Totale bezettingsgraad 89,19 %

2007

159.266

91,61 %

2008

156.851

91,43 %

2009

156.479

91,21 %

2010

152.990

89,31 %

2011

146.886

91,99 %

2012

Aantal OPNAMES

Aantal patiënten en bewoners op 31 DECEMBER

WAARVAN AANTAL EERSTE MEDISCHE OPNAME

ZIEKENHUIS

700

900 800

600

700 500

600

400

500 400

300

300 200

200

100

100 2007

2008

2009

2010

2011

2012

2007

Aantal opgenomen patiënten Aantal opgenomen bewoners Aantal patiënten en bewoners

2008

2009

2010

2011

2012

Aantal opnames Waarvan aantal eerste opnames

Gerealiseerde DAGEN ZIEKENHUIS

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Gerealiseerde dagen

154.629

159.266

156.851

156.479

152.990

146.886

Aantal opnames

775

713

710

688

635

584

- waarvan eerste medische opnames

217

192

182

108

115

116

- in percentage

28%

27%

25,63%

15,70%

18,11%

19,86%

Aantal opgenomen patiënten op 01/01

503

524

528

522

540

511

Aantal opgenomen patiënten op 31/12

524

528

522

540

511

506

Totale bezettingsgraad

89,19%

91,61%

91,43%

91,21%

89,31%

91,99%

Aantal gedwongen opnames

127

119

132

110

118

119

Aantal opgenomen bewoners op 31/12

185

188

180

175

172

167

Aantal patiënten en bewoners op 31/12

709

716

702

715

683

673

jaaroverzicht 2012

15


Gerealiseerde dagen

PVT 68.243

Totale bezettingsgraad 104,2 %

2007

67.895

105,2 %

2008

67.471

106,7 %

2009

65.015

105,9 %

2010

63.464

105,6 %

2011

61.077

106,2 %

2012

Gerealiseerde DAGEN PVT

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Gerealiseerde dagen

68.243

67.895

67.471

65.015

63.464

61.077

Aantal opnames

82

92

76

52

59

89

Aantal opgenomen patiënten op 01/01

191

185

188

180

175

172

Aantal opgenomen bewoners op 31/12

185

188

180

175

172

167

Totale bezettingsgraad

104,2

105,2

106,7

105,9

105,6

106,2

Medische verblijfsduur van aanwezige bewoners op 31 DECEMBER in PVT > 10 JAAR 4 - 10 JAAR 1 - 3 JAAR

2012 2011

3 - 12 MAANDEN

2010

29 - 90 DAGEN 8 - 28 DAGEN

0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

35%

40%

2012

2012

2011

2011

2010

2010

2009

2008

8 - 28 dagen

0

0%

0

0%

1

1%

0%

0%

29 - 90 dagen

2

1%

3

2%

2

1%

1%

3 tot 12 maanden

13

8%

14

8%

9

5%

1 tot 3 jaar

19

11%

13

8%

25

4 tot 10 jaar

62

37%

65

38%

> 10 jaar

72

43%

78

45%

> 10 jaar

168

Medische verblijfsduur op 31 DECEMBER

173

2007

2006

4%

3%

1%

3%

9%

4%

7%

14%

18%

13%

17%

14%

65

37%

35%

32%

33%

34%

76

43%

43%

42%

43%

44%

42%

43%

44%

178

Financieel resultaat Het boekjaar 2012 werd afgesloten met een licht verlies van 111.485,76 EUR. Dit globale resultaat is resultaat van een een licht negatief bedrijfsresultaat – vooral veroorzaakt door een stijging van de loonmassa, een stijging van de werkingskosten en het PVT dat verlieslatend bleek – een positief financieel resultaat – en een negatief uitzonderlijk resultaat.

16 jaaroverzicht 2012


FOCUS

Beleidskeuze krijgt verder vorm

De vakgroepen Naast de beleidskeuze voor een interdisciplinaire structuur rond specifieke doelgroepen, werd ook gekozen voor vakgroepen, ten dienste van de interdisciplinaire samenwerking rond het traject van de individuele patiënt.

Vakgroep PMT De vakgroep PMT werkte mee aan een studie over de rol van omgevingsfactoren op het beweeggedrag van patiënten met schizofrenie. Het is cruciaal om een beter inzicht te hebben op welke specifieke factoren uit de omgeving een rol spelen in het beweeggedrag van patiënten met schizofrenie. Het Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus te Beernem werkte in dit onderzoek daarom zeer nauw samen met 12 andere psychiatrische centra (Kortenberg, Elsene, Grimbergen, Bierbeek, Ieper, Sint-Truiden, Zelzate, Rekem, Zoersel, Menen, Sint-Niklaas, Duffel) en de faculteit bewegings- en revalidatiewetenschappen van de KUL om na te gaan welke factoren uit de omgeving (afstand naar voorzieningen, onderhoud en veiligheid van het fiets- en wandelnetwerk, de aanwezigheid van fitnessmateriaal inde thuissituatie, …)

Wie is …

een rol spelen in het beweeggedrag van onze patiënten. Dit onderzoek zal uitmonden in een Vlaamse consensus. De onderzoeksbevindingen worden bovendien gepubliceerd in een internationaal vakblad.

Het onderzoek: Patiënten met schizofrenie hebben een 1,5 tot 2 maal hogere prevalentie van obesitas, een 2 maal hogere prevalentie van diabetes en een 2 tot 3 maal hogere prevalentie van metabool syndroom dan de algemene bevolking. Dit metabool risicoprofiel is geassocieerd met een 2 tot 3 maal verhoogde cardiovasculaire morbiditeit in vergelijking met de algemene bevolking. Het verhoogde cardiovasculaire risico verklaart mede de kortere levensverwachting. Epidemiologisch onderzoek geeft aan dat mensen met schizofrenie gemiddeld 15 tot 25 jaar minder lang leven.

PC Sint-Amandus werkte mee aan onderzoek over beweeggedrag.

Naam • Jessica Kellner Functie • Coördinator en vakgroepvoorzitter

maatschappelijk werk

Recent groeide dan ook de bezorgdheid omtrent de fysieke gezondheid van mensen met schizofrenie. Gewichtstoename en obesitas leiden niet alleen tot somatische aandoeningen, maar hebben eveneens een belangrijke impact op de kwaliteit van het leven door functionele beperkingen, pijn, financiële gevolgen, stigma en discriminatie. Bij mensen met schizofrenie werd een verband aangetoond tussen gewichtstoename enerzijds en een lager zelfbeeld en een verminderde levenskwaliteit anderzijds. De laatste jaren wordt het meer duidelijk dat naast de nevenwerkingen van antipsychotische medicatie de sedentaire levensstijl van mensen met schizofrenie in belangrijke mate bijdraagt aan de verhoogde cardiometabole risico’s en een verminderde levenskwaliteit. Slechts 1 op 4 patiënten voldoet aan de minimum gezondheidsaanbevelingen van 150 minuten bewegen per week aan minstens een matige intensiteit. Patiënten met schizofrenie zijn in hun vrije tijd veel minder betrokken in bewegingsgerichte activiteiten.

jaaroverzicht 2012

17


30% kan maar als actief beschouwd worden, dit in vergelijking met 62% van de mensen uit de algemene bevolking. Het totale energieverbruik is bij mensen met schizofrenie dan ook meer dan 20% lager dan de minimum aanbevelingen van het American College of Sports Medicine en de American Heart Association. Patiënten met schizofrenie motiveren tot meer bewegen zou dan ook een belangrijke plaats moeten innemen binnen de multidisciplinaire behandeling. Psychomotorisch therapeuten spelen hierin een cruciale rol. Eerder onderzoek door de onderzoeksgroep psychomotorische therapie van de KULeuven toonde aan dat zowel overgewicht, somatische co-morbiditeit (diabetes, locmotorische, neuromotorische en cardiovasculaire aandoeningen), een gebrekkige fitheid, nevenwerkingen van antipsychotische medicatie, een gebrek aan sociale ondersteuning, negatieve symptomen en

een laag zelfbeeld belangrijke hindernissen vormen om fysiek actief te zijn en te blijven. Psychomotorisch therapeuten dienen dan ook een individueel begeleidingsprogramma uit te werken waarin met al deze factoren rekening gehouden wordt. Binnen de vermaatschappelijking van de zorgverlening dienen er ook ambulante zorgprogramma’s uitgewerkt te worden.

Nieuwe vakgroep psychotherapie In 2012 werd de vakgroep psychotherapie opgericht voor iedereen in het Centrum die psychotherapeutisch werk verricht en daarover met vakgenoten/ collega’s van gedachten wil wisselen. De vakgroep wil werken naar de ontwikkeling van een persoonlijke en/of gedeelde visie over psychotherapie en wil die ook uitdragen binnen het brede werkveld in PC Sint-Amandus.

Het maatschappelijk werk: decentralisatie Jarenlang werkten de maatschappelijk werkers vanuit een centrale dienstverlening. Er was een sociale dienst en ook een landschapsbureau waar ze ook fysiek allemaal samen hun werkplek hadden. In het kader van de verdere uitwerking van het interdisciplinair werken, werd eind 2012 de sociale dienst ‘opgedoekt’. Alle maatschappelijk werkers kregen – soms na veel zoeken en na de nodige facilitaire aanpassingen - een werkplek op de afdeling waar ze aan toegewezen zijn. In de vakgroep maatschappelijk werk, die wekelijks vergadert, kunnen ze van gedachten wisselen over inhoudelijke thema’s en er is nog steeds een coördinator, Jessica Kellner, die de externe contacten verzorgt en de vakgroepleden op de hoogte houdt van recente veranderingen in de sociale wetgeving, de sociale kaart …

Wetenschappelijk onderzoek Wie is …

In april vond een wetenschapsdag ggz plaats waarop artsen en andere medewerkers hun onderzoeksprojecten, die mee mogelijk gemaakt worden door ondersteuning vanuit het Fonds Wetenschappelijk onderzoek Broeders van Liefde, konden voorstellen. We focussen op 3 onderzoeksprojecten die vanuit PC Sint-Amandus vorm krijgen.

Onderzoek 1:

Bevorderen van emotionele verandering bij seksuele plegers: verloren zaak of noodzaak? Seksueel grensoverschrijdend gedrag is overal ter wereld een maatschappelijk zorgwekkend gegeven. Toch is wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot aanpak en behandeling van seksuele plegers in Vlaanderen onbestaande. Kenmerkend voor het vele internationale onderzoek is dat het zich vooral focust op cognitieve verandering en op de effecten van therapie in termen van recidivevermindering. De rol van disfunctionele emotionele processen in het ontstaan van seksueel misbruik en geweld wordt het laatste decennium meer benadrukt. Er is echter een lacune in het onderzoek naar emotionele veranderings18 jaaroverzicht 2012

processen in therapie bij seksuele plegers. In 2012 werd een ‘multiple baseline single case design’ uitgewerkt in samenwerking met de universiteit van Gent om de behandeling van FIDES wetenschappelijk te onderbouwen. De eerste metingen zijn eind 2012 gestart. De doelstelling van het onderzoek is na te gaan of verandering op niveau van affectregulatie mogelijk is onder invloed van intensieve psychotherapie en een behandelaanbod gericht op de beleving van de pleger. De behandeling binnen FIDES bestaat uit een meersporenmodel dat zowel cognitieve, creatieve, experiëntiële (emotion focused), systeem- en sociotherapie integreert. Na de intake volgt een wachtfase (fase 1) vooraleer de opname (fase 2) start.

Naam • Ellen Gunst Opleiding • Psychologe en psychotherapeute Opdracht • Vakgroepvoorzitter psychotherapie

en onderzoeker (in samenwerking met de faculteit psychologie van de Universiteit Gent) Promotor en co-promotor Prof. Mattias Desmet en Prof. Nele Stinckens

Ellen was jarenlang als therapeutisch coördinator verbonden aan de afdeling FIDES, Forensisch Initiatief voor Deviante Seksualiteit.


De experiëntiële groepstherapie start pas een zestal maanden na opname (fase 3). De andere therapieën lopen van bij het begin tot aan ontslag. De opname duurt gemiddeld 18 maanden. Daarna volgt nog een nazorgfase (fase 4). Doorheen de verschillende fasen zullen voor een volledige cliëntengroep (n = 15) een aantal cruciale proces- en effectvariabelen in kaart gebracht worden aan de hand van multimethodische metingen. We gaan ook het verschil na in het emotioneel veranderingspatroon van cliënten naargelang hun hechtingsstijl. Uit deze volledige cliëntengroep zullen we vervolgens die vier casussen (n = 4) selecteren die het bestudeerde fenomeen met maximale helderheid tonen. De methodiek van gevalstudies laat toe om het veranderingsproces in zijn complexiteit te bestuderen. We willen het verband tussen veranderingen in affectregulatie en therapeutische benadering beschrijven. In eerste instantie toetsen we of de toevoeging van Emotion Focused Therapie (in fase 3) de affectregulatie significant verbetert. Daarnaast onderzoeken we meer gedetailleerd op welke manier de concrete experiëntiële interventies het veranderingsproces al dan niet beïnvloeden. Dit gebeurt door een grondige kwalitatieve analyse uit te voeren van de cliënt- en therapeutrapportages en sessietranscripten. Hierbij worden de diverse proces- en effectmetingen bekeken in hun onderlinge interactie. Op die manier wordt in detail bestudeerd hoe het veranderingspad zich precies voltrekt en welke de werkzame therapie-ingrediënten en cruciale cliënt- en therapeutvariabelen zijn.

Onderzoek 2:

Onderzoek naar de link tussen de ziekte van Alzheimer en glaucoom Dr. Wostyn startte in 2010 zijn doctoraatsstudie die de link tussen de ziekte van Alzheimer en glaucoom, een oog-

ziekte, onderzoekt. Promotor van deze doctoraatsstudie is Prof. Dr. De Deyn. Co-promotoren zijn Prof. Dr. Audenaert en Prof. Dr. De Groot. Hieronder beschrijft dr. Wostyn ondermeer hoe de onderzoekshypothese het afgelopen jaar een verrassende wending kende. “2012 was in meerdere opzichten een bijzonder jaar voor mijn doctoraatsstudie. Vooreerst kreeg onze onderzoeksgroep onder leiding van Prof. Dr. De Deyn een beurs van de American Health Assistance Foundation toegekend ter ondersteuning van ons onderzoek naar de link tussen de ziekte van Alzheimer en glaucoom. Inmiddels loopt de studie volop en werden reeds heel wat patiënten geïncludeerd. Daarnaast onderging onze onderzoekshypothese het afgelopen jaar een verrassende wending. Zoals beschreven in het jaarverslag 2011 rapporteren verschillende studies een hoge graad van comorbiditeit tussen de ziekte van Alzheimer en glaucoom. Op welke wijze deze aandoeningen zich precies tot elkaar verhouden, is op heden nog onduidelijk. Mogelijk berust de associatie op een gemeenschappelijk onderliggend mechanisme. Verder onderzoek is dan ook bijzonder boeiend omdat dit tot nieuwe inzichten kan leiden betreffende de pathofysiologie van beide ziektes. Volgens onze hypothese zou de ziekte van Alzheimer via een verlaagde intracraniële druk (ICP) tot glaucoom kunnen leiden. Deze verlaagde ICP zou zich bij de ziekte van Alzheimer kunnen manifesteren tgv een verminderde productie van cerebrospinaal vocht (CSF) en/ of tgv cerebrale atrofie, die beide bij de ziekte aangetroffen worden. Bovendien blijkt uit recent onderzoek uitgevoerd door het team van Dr. Berdahl (University of South Dakota Medical Center, Sioux Falls, South Dakota, USA) dat patiënten met glaucoom een lagere ICP hebben. Dergelijke lage ICP zou volgens deze onderzoekers hetzelfde schadelijk effect hebben op de oogzenuw als een

Audit multidisciplinair team In oktober 2012 ontving PC Sint-Amandus de zorginspectie voor een onderzoek naar de naleving van de minimale kwaliteitseisen in het multidisciplinair team VAPH. Volgens het auditrapport werkt PC Sint-Amandus conform de regelgeving maar er zijn een aantal aandachtspunten voor de toekomst. De verbeteracties situeren zich voornamelijk op het vlak van communicatie. In 2012 zijn een aantal medewerkers van het multidisciplinair team aan de slag gegaan om de communicatie te verbeteren en is er ondertussen een brochure voor de patiënt in aanmaak.

hoge oogdruk. Dit zou berusten op een drukgerelateerd mechanisme thv de oogzenuw. De afgelopen periode ontstond binnen de oogheelkundige wereld echter een heftig debat waarbij voor dergelijk drukgerelateerd mechanisme steeds minder evidentie blijkt te bestaan. De observatie van de verlaagde ICP bij glaucoom patiënten blijft echter een interessant gegeven en houdt uiteraard de mogelijkheid open dat dit via een drukonafhankelijk mechanisme kan inwerken. Eigen interpretatie en analyse van de literatuur resulteerde in een opiniestuk waarin het idee werd geformuleerd dat de lage ICP bij patiënten met glaucoom mogelijks een indicator is voor een verminderde CSF productie en dus falende CSF turnover. Dergelijke CSF stase zou dan via accumulatie van neurotoxines schadelijk kunnen inwerken thv de oogzenuw. Het artikel met deze nieuwe invalshoek voor glaucoom werd zopas gepubliceerd in de American Journal of Ophthalmology. Volgens onze nieuwe onderzoekshypothese zou een verminderde CSF klaring ook aan de basis kunnen liggen van de comorbiditeit tussen de ziekte van Alzheimer en glaucoom.”

Onderzoek 3: ASS ’t moet

Ook het project ASS ’t moet kreeg een vervolg in 2012. Dit project is een screeningsproject naar autismespectrumstoornissen (ASS) bij alle patiënten en bewoners van het ziekenhuis en het psychiatrisch verzorgingstehuis. Het onderzoeksproject kwam tot stand toen bleek dat er heel veel patiënten/ bewoners opgenomen waren met ASS, bij wie geen officiële diagnose was. Het onderzoeksproject gaat er van uit dat een officiële diagnose van een autismespectrumstoornis veel kan verhelderen voor de beeldvorming, de behandeling/ begeleiding en de psycho-educatie van de patiënt of bewoner.

Onderzoek ‘sociaal werk in kaart gebracht’. De vakgroep maatschappelijk werk nam in 2012 actief deel aan het onderzoek ‘sociaal werk in kaart gebracht: ontwikkelen van een sturingsinstrument binnen sociaal werk in het ziekenhuis’. Dit betreft een grootschalig onderzoek van de federale overheid om het sociaal werk binnen de psychiatrische ziekenhuizen in kaart te brengen. Zo werd nagegaan wat het takenpakket is, welke belangrijkheid de maatschappelijk werkers aan deze taken hechten, hoe vaak en hoeveel tijd zij in deze taken steken en welke de beïnvloedende factoren op deze taken zijn. jaaroverzicht 2012

19


Windows 7 en Office 2010: de overstap PC Sint-Amandus is in 2012 overgestapt naar het nieuwe besturingssysteem Windows 7 en het vernieuwde Office 2010-pakket. Om de medewerkers bij deze overstap te begeleiden, werd opleiding op maat georganiseerd. Om het opleidingsaanbod op een gepaste wijze te kunnen samenstellen, namen alle medewerkers deel aan een bevraging die peilde naar hun kennis.

Samenwerking met de politie   Het centrum ontving een 100-tal medewerkers van politiezone Het Houtsche. Gespreid over een viertal dagen maakten deze bezoekers kennis met Sint-Amandus en kregen ze informatie over de geestelijke gezondheidszorg in het algemeen. Naast een algemeen gedeelte was er ook ruim de tijd om informatie uit te wisselen en duiding te geven over het agressievoorkomingsbeleid van PC Sint-Amandus. De vorming was een gemeenschappelijk initiatief van PC Sint-Amandus en de politiezone en was tevens belangrijk in het kader van een vlotte samenwerking.

Patiëntveiligheid Het comité patiëntveiligheid besteedde in 2012 veel tijd aan het verruimen van de achtergrondkennis over patiëntveiligheid in ggz-voorzieningen. Daarnaast werden ook de resultaten van de veiligheidscultuurmeting van 2011 uitgebreid geanalyseerd. Bij het vergelijken van de resultaten van PC SintAmandus met de nationale cijfers bleek dat er nog wel wat werk aan de winkel is. Het comité patiëntveiligheid schoof op basis van de resultaten 2 prioriteiten naar voren: ten eerste verder werken aan een veiligheidscultuur en aan de interne bewustmaking i.v.m. kwaliteitsvolle zorg in het algemeen en veiligheid als aspect daarvan in het bijzonder. Om dit te realiseren werd hiervoor een VTO-aanbod ontwikkeld: de veiligheidsdagen. Als tweede prioriteit koos het comité patiëntveiligheid ervoor om verder te werken aan een projectplan voor een veiligheidsincident meld- en leersysteem. PC Sint-Amandus kocht hiervoor samen met de andere ziekenhuizen van de BvL een softwarepakket – Infoland – aan om dit te ondersteunen. Net voor de jaarwissel werden 4 pilootafdelingen – met name Pariz, plZa, Crisisinterventie en ISIZ - geselecteerd om met het elektronisch veiligheidsincident meld- en leersysteem proef te draaien.

PVT-audit: verlenging van de erkenning   In 2012 ging een audit door van de PVT-werking, in het kader van de verlenging van de erkenning. De hele werking van de PVT-afdelingen, zowel op de campus in Beernem als in Torhout werd onder de loep genomen: personeelsinzet, kwalificaties, inhoudelijke werking, dienstverleningsaanbod, nazorg, zorgcommunicatie (overlegmomenten …), financieel - administratief, medicatie, inrichting gebouwen. De inspecteurs waren na hun bezoek lovend over de grote inspanningen op De Stek, voor de begeleiding en opvang van bewoners met een ernstig verstandelijke beperking. Daarnaast werd ook de inhoudelijke werking positief bevonden. Intussen worden de bemerkingen en de non-conformiteiten uit het auditrapport verder opgevolgd en weggewerkt.

Tevredenheidsenquête patiënten en bewoners: Met een perceptiemeting bij cliënten wensen we de tevredenheid over de zorg en dienstverlening in kaart te brengen. Aan de tevredenheidsmeting van 2012 namen 268 cliënten deel, waarvan 225 patiënten en 43 bewoners (responsegraad: 47,7%). De cliënten geven een gemiddelde van 7,66 op tien als ‘rapport’ voor hun afdeling, 75% van de respondenten zou dit centrum aan andere mensen aanbevelen.

20 jaaroverzicht 2012


OVER DE MENSEN

PC Sint-Amandus:

Stagecentrum en werkgever Het cijfer:

Medewerkers

192

Dat is het aantal studenten die in de loop van 2012 stage liep in PC SintAmandus. De overgrote meerderheid, 140, zijn studenten verpleegkunde, maar daarnaast is er ook een stageaanbod voor studenten ergotherapie, logopedie en psychologie en orthopedagogie. Ook voor de ondersteunende departementen profileert PC Sint-Amandus zich als stagecentrum: zowel op de dienst informatica, als in de voedingsdienst, de huishoudelijke dienst en het facilitair departement konden studenten praktijkervaring opdoen.

Hieronder vind je een overzicht van het aantal medewerkers dat PC Sint-Amandus tewerkstelt en een verdeling over de departementen.

700

aantal vte aantal medewerkers

600 500 400 300 200 100 Annelies van Vooren, introductiebegeleider, heet de studenten van harte welkom op de eerste stagedag.

Mannen Vrouwen MAN VROUW TOTAAL AANTAL medewerkers 252,00 541,00 793,00 vte 229,39 361,45 590,84

Stage lopen bij partner 4Veld Er is een nauwe samenwerking tussen PC Sint-Amandus en 4Veld. Om de samenwerking nog beter op elkaar te kunnen afstemmen en een beter beeld te krijgen op de werking van 4Veld, gingen 47 personeelsleden van PC Sint-Amandus naar 4Veld om kennis te maken met de werking van woonbegeleiding, De Klus (arbeidszorg) en de Klaver (ontmoeting). De studenten waren dankbaar voor dit initiatief en ze namen verschillende leerpunten mee naar hun begeleidingswerk op de afdeling: vertrekken vanuit de kracht van de bewoner en de ondersteuning daarop afstemmen, streven naar meer zelfstandigheid op

de afdeling, streven naar zorg op maat, het belang van tijd te nemen voor een gesprek met de patiënt/bewoner en tijdig contact op te nemen met elkaar en te overleggen over een gemeenschappelijke patiënt/bewoner. Ook de grote overgang van residentiële opvang naar beschut wonen viel de medewerkers op. Daarnaast groeide ook het besef dat niet alle patiënten een 24-uursomkadering nodig hebben en dat de mogelijkheid voor beschut wonen soms bewuster overwogen moet worden. De kijkstage krijgt nog een vervolg: ook de medewerkers van 4Veld komen binnenkort een kijkje nemen op een afdeling.

Departement patiëntenzorg Administratief departement Facilitair departement Rusthuis broeders Totaal

435,20 28,91 118,35 8,38 590,84

jaaroverzicht 2012

21


PC Sint-Amandus? Het psychiatrisch centrum Sint-Amandus bestaat uit een ziekenhuis met 468 bedden/plaatsen en een psychiatrisch verzorgingstehuis met 162 bedden. 60 PVT-bedden zijn gelokaliseerd op de campus in Torhout, de rest van het residentiĂŤle behandel- en zorgaanbod bevindt zich op de campus in Beernem. Samen met verschillende partners uit de regio maakt PC Sint-Amandus ook deel uit van het netwerk ggz regio Noord-West-Vlaanderen.

Š Ivan Mervillie

INZOOMEN

20130916 jaarverslag 2012 web