Issuu on Google+

JACEK GRZYBAŁA

WSPOMNIENIE O BRACIE Janie Stanisławie Grzybale (1950-2004)

Wspomnienie to napisałem w 5 rocznicę tragicznej śmierci mego Brata. Specjalne podziękowanie składam Koledze Tomkowi Wągrowskiemu, który odszukał tablicę Brata na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Gór po słowackiej stronie Tatr u podnóża Osterwy, w pobliżu Popradzkiego Plesa, podarował mi jej zdjęcie i zachęcił mnie do napisania tego wspomnienia.

Przedruk z „Przygodnik” - Biuletyn Klubowy - Klub Turystów Pieszych ∙ Przygoda ∙ PTTK Kielce, Rok 9, numer 11 (107), listopad 2009 r. [1].


W „Przygodniku” nr 9 (105) z września 2009 roku Kolega Tomek Wągrowski wspomniał w swoim artykule pt. „Urlopowe Refleksje” o symbolicznym cmentarzu, który znajduje się po słowackiej stronie Tatr u podnóża Osterwy w pobliżu Popradzkiego Stawu. Inicjatorem i twórcą Symbolicznego Cmentarza Ofiar Gór był w 1922 roku Otakar Štafl – malarz czeski mieszkający w Pradze. Wysunął on projekt stworzenia w Tatrach miejsca, w którym by byli upamiętnieni wszyscy ci, którzy w Tatrach stracili życie przez swą miłość gór. Cmentarz po wielu latach, t. j. w 1936 roku, był gotowy. Wśród świerków, kosodrzewiny i potężnych bloków skalnych postawiono stylową kapliczkę, a dookoła rzeźbione drewniane krzyże; natomiast w głazy wmurowane zostały tablice upamiętniające ofiary gór. Motto tego cmentarza, na którym nikt nie jest pochowany brzmi: Martwym na pamiątkę, żywym ku przestrodze. Spośród około 400, są pamiątkowe tablice poświęcone m.in.: Klimkowi Bachledzie, Stanisławowi Grońskiemu, Wawrzyńcowi Żuławskiemu i Wiesławowi Stanisławskiemu. Jest też i ta, najbliższa memu sercu.

Kielce 1956 rok. Jan Grzybała z Rodzicami i starszym bratem Jackiem Janem (Autorem artykułu).

2


Kim był Jan Grzybała – „Asiek”? Kielczanin z urodzenia (urodził się 15 czerwca 1950 roku – mój młodszy Brat), był synem Jana – mgra inż. górnika i Marii z domu Bujak – mgr farmacji. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Kielcach i Liceum Ogólnokształcącego im. H. Sawickiej, gdzie w 1968 roku zdał maturę. Już jako nastolatek, przemierzając liczne szlaki Gór Świętokrzyskich zainteresował się turystyką. W wieku 14 lat zdobył małą brązową GOT, potem co roku jeden stopień wyżej – t.j. małą srebrną, małą złotą, a następnie dużą srebrną GOT-u i po przejściu w 1967 i 1968 dwóch ostatnich odcinków szlaku głównego, mając 18 lat, Dużą Złotą GOT [2]. Był wtedy najmłodszym w Polsce posiadaczem Dużej Złotej GOT, licząc od początku istnienia tej Odznaki. Tego wyczynu gratulował mu osobiście w Krakowie sam Władysław Krygowski wręczając odznakę wraz z książeczką [3].

Jan Grzybała 3


Po zdaniu matury wyjechał z Kielc i rozpoczął studia na Wydziale Metalurgii krakowskiej AGH, który ukończył z tytułem mgra inż. metalurga. Wielkie góry zobaczył w 1970 roku, gdy wraz z Klubem Wysokogórskim z Krakowa wyjechał do Francji, do Grenoble, a potem na rekonesans w Alpy. W tymże samym roku został członkiem tegoż Klubu Wysokogórskiego. W latach 1969-1970 uczęszczał na kurs wspinaczkowy w podkarpackich skałkach, w dolinach: Bolechowickiej, Będkowskiej, Kobylańskiej. Na kursie skałkowym poznał wielu entuzjastów wspinaczki, z którymi potem często wyjeżdżał w Tatry Polskie i Słowackie. Pierwszym towarzyszem wspólnych wypraw wspinaczkowych był ratownik TOPR-u Janusz Kubica, z którym wspinał się na ścianie Zamarłej Turni i w rejonie Orlej Perci w latach 19691975. Janusz Kubica zginął tragicznie biorąc udział w transporcie rannego turysty do helikoptera w rejonie Doliny Olczyskiej. Potem wspinał się z Jurkiem Szulcem inż. geodetą (prywatnie szwagier śp. Krzyśka Wilczyńskiego) oraz z prof. drem inż. Andrzejem Zielińskim z Politechniki Krakowskiej jak również z drem inż. geodetą Władysławem Borowcem z AGH. Przewodnik wspinaczkowy „Tatry Wysokie, przewodnik taternicki” Witolda Henryka Paryskiego zawsze leżał na biurku pod ręką, aby znów przed urlopem, czy weekendem upatrzyć nową drogę [4].

Alpy, wrzesień 2004. Jan Grzybała w Alpach na tle Maternhorn.

4


W latach 2000, 2003 i 2004 organizował wyjazdy do Francji i Szwajcarii w Alpy. Był na Mont Blanc (4811 m n.p.m.), Matenhorn, Monte Rosa, Dufor Spice, Zum Stein Spice, Dom (4545 m n.p.m. – najwyższy szczyt Alp Szwajcarskich). W ostatniej rozmowie przed tragedią w Tatrach mówił mi, że spośród 10 najwyższych szczytów alpejskich na ośmiu już był, zostały mu jeszcze dwa.

Tablica poświęcona Janowi Grzybale na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Gór po słowackiej stronie Tatr u podnóża Osterwy nad Popradzkim Stawem (fot. T. Wągrowski).

Zginął tragicznie w Tatrach Słowackich, w lawinie pod Wysoką, 13 listopada 2004 roku. Pogrzeb odbył się w Tarnowie, został pochowany w grobowcu rodzinnym na nowym cmentarzu, na Krzyżu. Tablicę pamiątkową na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Gór pod Osterwą ufundowała żona Barbara wraz z trójką dzieci. Sprawy prawne i organizacyjne związane z jej umieszczeniem w tym miejscu załatwili koledzy i przyjaciele Brata „po linie”, a zwłaszcza niestrudzony, nadzwyczaj solidny dr inż. Władysław Borowiec (mój kolega ze studiów geodezyjnych). Dziękuję Ci Włodku!

5


Przypisy [1]

Przedruk z „Przygodnik” - Biuletyn Klubowy Klubu Turystów Pieszych ∙ Przygoda ∙ PTTK Kielce, Rok 9 numer 11 (107), listopad 2009 r., s. 3-4 – za zgodą Autora. Tekst artykułu przedrukowano bez zmian. Artykuł wzbogacony został o nowe fotografie, ich opis oraz przypisy.

[2]

GOT – ustanowiona w 1935 roku Górska Odznaka Turystyczna PTTK.

[3]

Władysław Maria Antoni Krygowski (ur. 28 stycznia 1906 roku w Krakowie – zm. 4 kwietnia 1998 roku tamże) – prawnik, adwokat, pracownik i działacz polskich organizacji turystycznych, publicysta, znawca polskich Karpat, autor przewodników górskich i książek poświęconych górom, jeden z najbardziej zasłużonych dla rozwoju polskiej turystyki górskiej i kształtowania jej etosu.

[4]

AGH - Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. W 50 rocznicę otwarcia Akademia Górniczo-Hutnicza otrzymała imię Stanisława Staszica, sztandar i wprowadzoną centralnie strukturę instytutową. Akademia Górniczo-Hutnicza kontynuuje tradycje Akademii Górniczej założonej w Kielcach przez Stanisława Staszica, która istniała w latach 1816-1826.

6


Jacek Grzybala, Wspomnienie o bracie Janie Stanisławie Grzybale (1950-2004)