Issuu on Google+

Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Õÿíàí òîõèîëäóóëñàí: Ö.Áàò-ªëçèé. Îí: 2009. Õóóäàñ: 240õ ISBN:978-99929-0-972-2 Ìàíàé óëñàä ò¿ðãýí õºãæèæ áàéãàà õîîë ¿éëäâýðëýë, ¿é ¿éë÷èëãýýíèé ãàçðûí ìåíåæåð¿¿ä òºäèéã¿é ýíý ìý ìýðãýæëèéí áàãø ñóäëàà÷, îþóòíóó, õîîëíû áèçíåñèéã ñî ñîíèðõîã÷ á¿õ õ¿ì¿¿ñò çîðèóëàãäñàí áîëíÎ.Èéìä õî õîîëíû áèçíåñ ýðõýëäýã áàéãóóëëàãà, íýãæ, õóâü õ¿íèé õº õºäºëìºðèéí ¿ð ä¿í, îëîëò àìæèëò, õºãæëèéí èðýýä¿é íü ò¿¿íèéã óäèðäàæ áàéãàà ìåíåæåðèéí ìýäëýã áî áîëîâñðîë, ñî¸ëûí ò¿âøèí, íýð õ¿íä, àæëûí àðãà áà áàðèë, èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãààíààñ øóóä øàëòãààëíà ãýä ãýäýãèéã ýíý íîìîíä òóñãàñàí. Ýëåêòðîí äîòîðõ åðòºíö Â.Ñ.Áàðàøåíêîâ Îð÷óóëñàí: Ð.Öýíääàâàà Ðåäàêòîð: Ö.Àìàðòàéâàí Ï.Ýíõáàÿð ISBN 978-99962-0-096-0 Ýõ äýëõèé, ò¿¿íèé äàãóóë áîëîõ ñàð, áàãà ãàðàã, ñ¿¿ëò îä, õóìõûí òîîñ, íàð òºñòýé áîëîí öàãààí îäîé îäîä, ïóëüñàð, õàð í¿õ, îääûí àé çýðýã á¿ãä íèéëæ “Îð÷ëîí åðòºíö”-èéã á¿òýýíý. Ýíý ýãýë Ẻìñ áîëîí àñàð òîì õýìæýýòýé “Îð÷ëîí åðòºíö” õýçýý, õààíààñ, ÿàæ ¿¿ññýí áý, õýäýí íàñòàé âý, õè÷íýýí õóãàöààíä îðøèí òîãòíîõ âý “Îð÷ëîí åðòºíö” õÿçãààðòàé þó ãýõ çýðýã ñîíèðõîëòîé îëîí àñóóëòàíä õàðèóëò àâíà Ýìýãòýé õ¿í á¿ð ìýäýæ áàéõ ¸ñòîé àìüäðàëûí íóóö Áàðáàðà Äå Àíäæåëèñ Îð÷. Ë.Ýíõáàÿð ISBN 978-9962-0-149-3 Ýíý íîìîíä á¿ñã¿é÷¿¿ä õýðõýí àç æàðãàëòàé àìüäàð÷ áîëîõ òóõàé íóóöûã 10 á¿ëýãò áàãòààí áè÷æýý. Íýðò ñýòãýë ç¿é÷ Áàðáàðà Äå Àíäæåëèñ ýíý ÷óõàë ýðäìèéã “æàðãàëòàé áàéõàä çàéëøã¿é õýðýãòýé á¿õýí òàíû äîòîð áèé”, “Òà õýí íýãíèéã õàéðëàæ õàéðûã íü àâàõààñàà ºìíº ººðèé㺺 õàéðëàæ ñóðàõ õýðýãòýé”, “Á¿õ àñóóëòûí öîðûí ãàíö õàðèóëò íü õàéð” õýìýýí òîìú¸îëæ, ýìýãòýé÷¿¿ä õààíààñ, õýíýýñ ýð÷ õ¿÷, óðàì çîðèã àâ÷ áîëîõûã îéëãîìæòîé ºã¿¿ëñýí áàéíà. 21


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Ýðäìèéí ãàéõàìøèãààñ Çîõèîã÷: Ì.Òºìºðæàâ. Ðåäàêòîð: ß.Íÿìàà. Îí: 2009. Õóóäàñ: 349õ Íîì ãóðâàí á¿ëãýýñ á¿ðäñýí. Íýãä¿ãýýðò: Ýðäýì, ýðäýìòýí, íîì, õî¸ðäóãààðò: Ýðäýìòýí ìýðãýäèéí áèëèã îþóíû ÷àäàâõè, ãóðàâäóãààðò: Ìîíãîë ìàë÷íû ýðäýì. Íîìîíä ºã¿¿ëñýí ýðäìèéí òóõàé áîäîë óõààðàë, ýðäýìòäèéí áèëýã îþóíû èõ ÷àäàâõè, øèíæëýõ óõààíû á¿òýýë÷ ¿éë àæèëëàãàà, éõàìøèã ýðäìèéí àðâèí á¿òýýë, ìîíãîë ìàë÷íû ýðäýì óõààíû ãàéõàìøèã íü ºíººãèéí çàëóó ñóäëàà÷èä áîëîí çàëãàìæ õîé÷ ¿åèéõýíä ñîíèðõîëòîé áºãººä ñóðãàìæòàé ãýæ ¿çñýí. Ýð¿¿ë àæ òºðºõ óõààí, íºõºí ñýðãýýõ àðãà Çîõèîã÷: Ä.Öàãààí, Ø.Îðõîíòóóë. Ðåäàêòîð: Ö.Ìóõàð. Îí: 2009. Õóóäàñ: 160õ ISBN:978-99929-941-8-5 ªðãºí îëîí ò¿ìýíä ÿàæ áèåý ºâ÷ëºõã¿é áàéõ, áèåý õýðõýí ÷èéðýãæ¿¿ëýõ, ýð¿¿ë àæ òºðºõ ¸ñûã õýâø¿¿ëýõ, õýðõýí õîîëëîõ, õýðõýí äàñãàë õèéõ, àæèë àìðàëòàà ÿàæ çîõèöóóëàõ, ýì÷, ýì, ýìíýëýãýýñ ÿàæ õîë áàéõ àðãà ìýõ îëæ, ºâ÷èí òóññàí òîõèîëäîëä îãèéí õýëýýð õ¿í ÿìàð äýã áàðèõ, ýìã¿é ýì÷ëýõ áîëîìæ õàéõ çýðýã îäîîãèéí àìûí “ýð¿¿ë ìýíäèéí áîëîâñðîë” ãýäýã ýð¿¿ë ìýíäèéí áîäëîãûí òºâä áàéõ àñóóäàë îðõèãäæýý. Èéìýýñ ýíý íîìîíä óõààíò õ¿ì¿¿ñ ýì, ýìíýëýãò áèø ººðòºº, ººðèéí îþóí óõààí, èòãýë òýâ÷ýýð, ýð¿¿ë ÷èéðýã áèå ìàõáîäüäîî èòãýæ àìüäðàõûã õ¿ññýí. Ýð¿¿ë ìýíäèéí àëòàí ä¿ðýì Çîõèîã÷: Êàöóäçî Íèøè Îð÷óóëñàí: Ë. Óÿíãà Îí: 2006 Õóóäàñ: 100 ISBN: 99929-67-24-2 Íîìîíä ýð¿¿ë ìýíäèéí ñèñòåìèéí ñóóðü áóþó Êàöóäçî Íèøèãèéí ãýæ íýðëýãäýõ ýð¿¿ë ìýíäèéí 6 ä¿ðýìòýé òàíèëöóóëíà. Ò¿¿í÷ëýí ýäãýýð ä¿ðì¿¿äýýñ ãàäíà óñàí ýì÷èëãýý, áèå öýâýðëýõ õîîëíû äýãëýì, òàðõè áîëîí äîòîîä ø¿¿ðëèéí áóë÷èðõàéíóóäûí òýæýýëèéí òàëààð äýëãýðýíã¿é óíøèõ áîëîìæòîé. 22


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Ýð ç¿éí ëàâëàõ: Íîãîîí íîì Ýðõ Õÿ Õÿíàí òîõèîëäóóëàí: Ö.Ãàíáîëä, Á.Íàðàíòóÿà Îí: 2009 Îí Òºðèéí ¿éë÷èëãýý Òº Òó Òóñãàé çºâøººðºë Ãý Ãýðýý Õó Õóóëü Ìîíãîë Óëñàä õ¿÷èí òºãºëäºð ìºðäºãäºæ áó áóé á¿õ õóóëèóäûí òîâ÷ àãóóëãà, íýí øààðäëàãàòàé ãýð ãýðýýíèé çàãâàðóóä, òóñãàé çºâøººðºëòýéãýýð ýðõëýõ ¿é ¿éë àæèëëàãààíû òºðºë, òàâèãäàõ øààðäëàãà, á¿ðä¿¿ëýõ ìàòåðèàë ìàòåðèàë, òºðèéí áàéãóóëàãóóäûí ¿éë÷èëãýýíä õàìðàãäàõàä òàâèãäàõ øààðäëàãà, á¿ðä¿¿ëýõ ìàòåðèàë çýðýã àñóóäëóóäûã õóóëèéí õ¿ðýýíä õýðõýí çîõèöóóëæ ºãñíèéã òóñ á¿ðä íü äýëãýðýíã¿é òóñãàñàí áîëíî. ÓÐÀÍ ÇÎÕÈÎË Áè Áè÷ãèéí ìýðãýäèéí áèëã¿¿í òîâ÷îîí Çîõ Çîõèîã÷: ×.Áèëèãñàéõàí Õóó Õóóäàñ: 314õ Ìîíãîë÷óóä õýäýí çóóí æèë ÿìàð áè÷èã çîõèîæ, ÿìà ÿìàð çîõèîë÷ óðëàí á¿òýýæ áàéñíûã îëîí òàëààñ íü ñóä ñóäàëñàí ñóäàëãààíû àñàð ¿íýò á¿òýýë þì. Áàëàð ýðò ýðòíèé ¿åýñ Êèäàí, Þàíû ã¿ðíèé ¿åèéí ìîíãîë, õÿòàä õýë õýëýýð çîõèîë á¿òýýëýý òóóðâèäàã áàéñàí ìîíãîë çîõ çîõèîë÷èä áîëîí ñýðãýí ìàíäàëòûí ¿å, øèíý ¿åèéí óðà óðàí çîõèîëûí òóõàé òîäîðõîé ¿íýëýëò ºãºõ 4 á¿ëýã òóó òóóðâèë þì. Ìî Ìîíãîë÷óóä Çîõ Çîõèîã÷: Ý.Ä.Ôèëëèïñ Ðåä Ðåäàêòîð: Æ.Áîëäáààòàð. Îí: 2007. Õóó Õóóäàñ: 139õ XIII-XIV çóóíû ¿åèéí óìàðäûí òàë íóòãèéí í¿¿ í¿¿äýë÷äèéí èõ í¿¿äýë, áàéëäàí äàãóóëàëò, òýäíèé àæ òºð òºðºë, àõóé àìüäðàë, ¸ñ çàíøèë, ñî¸ë, ò¿¿õ, øàøèí ø¿ò ø¿òëýãèéã ñóäëàí øèíæèëæýý. ×èíãèñ õààíû ýõýëñýí Àçè Àçè, åâðîï äàÿàð òàðõàí íºìºð÷ áàéëäàí äàãóóëñàí àÿí äàéíóóä óäààí õóãàöààíû òóðø áóñàä àðä ò¿ìýíä õ¿ñýë çîðèãîî òóëãàí õ¿ õ¿ëýýëãýæ áàéñàí ìîíãîë÷óóäûí àñàð òîì ýçýíò ã¿ðýí ¿¿ñýí á¿ðýëäýõ íºõöºë çýðãèéã òóñãàñàí. 23


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Ìîíãîë÷óóäûí ýçýíò ã¿ðýí Ìî Çî Çîõèîã÷: Ìàéêë Áåðãàí Ðåäàêòîð: ×.Áààòàð Ðå Îí: 2009. Îí Õóóäàñ: 170õ Õó IS ISBN:978-99929-968-4-6 Ýíý íîìîíä Ìîíãîë÷óóäûí ýçýíò ã¿ðýí ¿¿ñýí òºðæ, õº õºãæèí öýöýãëýæ áàéñàí òóõàé, çàäðàí óíàñàí ó÷èð øà øàëòãààíû òóõàé ñîíèðõîëòîéãîîð ºã¿¿ëñýí áîëíî. ×è ×èíãèñ õààíû öýðýã äàéíû ã¿ðýí Çî Çîõèîã÷: Ð.Ï.Õðàïà÷åâñêèé Ðå Ðåäàêòîð: ×.Áààòàð Îí Îí: 2008. Õó Õóóäàñ: 432õ IS ISBN:978-99929-0-619-7 Ìîíãîëûí ýçýíò ã¿ðýí ×èíãèñ õààíû áàéëäàí äà äàãóóëëûí òóõàé îëîí òàëààñ íü õàðæ áè÷ñýí áàéíà. Ãà Ãàíö íýã ýõ ñóðâàëæèä òóëãóóðëààã¿é , ÿíç á¿ðèéí ýõ ñó ñóðâàëæóóäà àäèë õýìæýýãýýð õàíäàí ò¿øèãëàæ, àëü àë àëèíûã íü á¿òýýë÷ýýð àøèãëàõûã çîõèîã÷ çîðüñîí. ×î ×îíîí ñ¿ëä Îð Îð÷.Ä.Áîëäáààòàð Õÿ Õÿíàí òîõèëäóóëñàí: Ã.Ìýíä-Îî¸î IS ISBN 978-9962-0-246-9 Õÿòàäûí 2005 îíû õàìãèéí øèëäýã çîõèîëîîð øà øàëãàð÷, äýëõèéí 31 óëñûí õýëýýð õýâëýãäýí ãàðààä áà áàéãàà “×îíîí ñ¿ëä” ðîìàí Ìîíãîë õýëíýý îðóóëàãäàí ãà ãàð÷ óíøèã÷äûí õ¿ðòýýë áîëæ áàéíà

Õ é Õºõ ñàéðûí ÷óëóó Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 86/ Çîõèîã÷: Ä.Íîðîâ. Ðåäàêòîð: Ä.Ãàëáààòàð. Îí: 2007. Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-17-9 Óðàí çîõèîëûí ºã¿¿ëëýã, òóóæèéí íýðò ìàñòåðóóäûí íýã Ä.Íîðîâûí áè÷ñýí ñîíèðõîëòîé òóóæ, ºã¿¿ëëýã¿¿ä ýíý íîìîíä áàãòñàí. Òýäãýýð 24


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

òóóæóóäàä óÿíûí ñàéõàí õàëèë ò¿ðýí îðæ èðæ õóðöàòãàõûí õàìò àðäûí äóó, äîìãèéí ýëåìåíò¿¿äèéã àãóóëãàäàà òîõèðóóëàí îíîâ÷òîé õýðýãëýõ àðãà áàðèëóóä íü áààòðóóäûíõàà ýýäðýýò àìüäðàëûí íýãýí îíöãîé ÷óõàë ¿åèéã ìàø õóðö òîä õàðóóëæ ÷àäñàí áîëíÎ.Ýíý íü ò¿¿íèé ºã¿¿ëëýã¿¿äèéã óÿíãà, ñýòãýë ç¿éí çîõèîëûí õýâ ìàÿãòàé áîëãîñîí. Áèëãèéí òîëü 1 Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 87 / Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð: Ë.Ò¿äýâ Îí: 2007 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-25-X Ýíýõ¿¿ óðàí çîõèîëûí äýýæèñä “Áè÷ãèéí çîõèîë áà óðàí çîõèîë”, “Õóó÷íû çîõèîë íàéðóóëãûí òóõàé”, Õóâüñãàëûí óðàí çîõèîë”, “Òóóæ ãýæ þó âý”, “¯ëãýð ¿ã¿¿ëèéí òóõàé” ãýõ ìýò÷èëýí óðàí çîõèîëûí ¿¿ñýë õºãæèë, ò¿¿õ, òºðºë, æàíàðûã òàéëáàðëàñíû çýðýãöýý Ìîíãîëûí òîìîîõîí íýðò çîõèîë÷äûí áàðèìòàëæ áàéñàí õýâ ìàÿã, óðàí á¿òýýë áîëîõ ºã¿¿ëýë, äóóðü, òóóæèä ¿íýëýëò, ä¿ãíýëò ºãñºí òîìîîõîí á¿òýýë þì. Ç¿ðõýí òàðíè Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 88/ Çîõèîã÷: Äàìáûí Òºðáàò Ðåäàêòîð: Ë.Ò¿äýâ Îí: 2008 Õóóäàñ: 427 ISBN:-978-99929-76-19-5 “Ç¿ðõýí òàðíè” ÿðóó íàéðãèéí íîì íü ñýäýâ, çîõèîìæ, á¿òýö àãóóëãà, èëýðõèéëëèéí õóâüä óòãà óÿíãûí íýãäýë áîëæ ÷àäñàí, óðàí ñàéõíû õóâüä ºíäºð óð ÷àäâàðò õ¿ðñýí, óëàìæëàë øèíý÷ëýëèéã ÷àäâàðëàã õîñëóóëñàí äààöòàé ñýòãýëãýýòýé, ýõ îðîí÷, èðãýíëýã ñýòãýë íýâò øèíãýñýí îëîí àðâàí ø¿ëýã, íàéðàãëàëààð áàÿëàã á¿òýýë þì. Àëòàí îâîî Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 90/ Çîõèîã÷: Ã.Ìýíä-Îî¸î Ðåäàêòîð: Ä.Óðèàíõàé. Îí: 2008. Õóóäàñ: 271õ ISBN:978-99929-76-27-6 Þìñûí ¿íýí, ãîî ñàéõàí óãòàà òýð þìñàä îðøèõ áóñ, ò¿¿íèéã ñýðæ, áÿñàëãàí íýâòýð÷ áóé õ¿íèé îþóí ñýòãýëä ë æèíõýíý áîäèòîéãîîð îðøäîã ãýæ çàðèì ñýòãýã÷èä ¿çäýÃ.Ýíý ìåòàôèçèê ñýòãýëãýýíä ÿìàð èõ õ¿÷òýé 25


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

òóññàíûã “Àëòàí îâîî” íîì äàâõàð áàòàëæ áàéõ øèã íîìûí ø¿ëýã ÿðóó íàéðàãò ¿ã ºã¿¿ëëýã á¿ðò íóõàö äàëàéö, íàéðóóëãûí ìýòãýýñ, óðàí ñîäîí øèãòãýýñ îëæ õàòãàõ ýðäýì íü óã íîìûí àìòàíä îðæ óíøèæ äóóñàõûí ýöýñò ººðèéí ýðõã¿é íýã þìûã ìýäð¿¿ëýõ çîõèîë þì. Ñ¿¿ë÷èéí ãàëò òýðýã Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 91 / Çîõèîã÷: Ðèí÷åíãèéí Ãàíáàò Ðåäàêòîð: Ä.Òºðáàò Îí: 2007 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-28-4 “Ñ¿¿ë÷èéí ãàëò òýðýã” òóóæèä çàëóó õ¿ì¿¿ñèéí õàéð ñýòãýë ãýäýã çºâõºí õî¸ð òàëààñàà àìàðõàí á¿òäýã ç¿éë áèø, èõ ýýäðýý ãà÷ëàíòàé ç¿éë áîëîõûí íóóãäìàë øèíæèéã òóí íàðèéí ýâëýãõýí õàðóóëæ ÷àäñàí á¿òýýë þì. -Òóÿà! ×è íàäàä çàõèà áè÷ýýðýé -Áè÷íýý -Áè÷ýýðýé.Íàéç íü ÷àìààñ çàõèà õàðíà ø¿¿ -Óòñààð ÿðèìç Ðåñòîðàíä õîîñîí ñóóëòàé áèø, ¿éë÷ëýã÷èéã íü äóóäàæ æ¿ðæèéí îõü àâëàà. Øèëýí àÿãàíä õèéõýä øóóãèí õººñºð÷ ìºíãºí öàãààí áºìáºëºã¿¿ä áóðãèí ãàð÷ èðíý ... Ѻðæ àìüäðàõ õîðâîî Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 92/ Çîõèîã÷: Ë. Îäîí÷èìýä. Ðåäàêòîð: Ø.Ñ¿ðýíæàâ. Îí: 2008. Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-33-0 Çîõèîë÷, ÿðóó íàéðàã÷ Ë. Îäîí÷èìýäèéí àìòòàé, íàðãèàíààð ä¿¿ðýí èíýýä öàöàëñàí ýíý íîìûã óíøèõàä õ¿í ñýòãýëèéí öýíãýëèéã áèå ñýòãýëýýðýý ìýäýðýõ áîëíÎ.Ó÷èð íü ýíýõ¿¿ çîõèîë÷ ¿ãèéã í¿äèéã íü îëæ ñîíãîí ýíãèéí ìºðò뺺 õ¿í óíøóóøòàé ø¿ëýã íàéðãèéã óðãóóëäàã àÿüÿàñòàí, çýãñýí ñàéí ÿðóó íàéðàã÷ ìºí ãýäýãýý õàðóóëæ áóé . Ãîâèî ¿íýí ñýòãýëýýñýý õàéðëàæ, ãîâèéíõîî ñàéí ñàéõíûã ñýòãýë ç¿ðõíýýñýý ìýäýð÷ áè÷ñýí ø¿ëýã, çîõèîëóóäûã èõýíõäýý áè÷ñýí. Õýðëýíãèéí àé Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 93/ Çîõèîã÷: Ë. Îäîí÷èìýä. Ðåäàêòîð: Ä.Öîîäîë. Îí: 2008. 26


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-32-2 Áàéãàëü, õ¿íèé àìüäðàëûí ¿çýãäýë, áèåã¿é öàã õóãàöàà, õ¿ì¿¿íèé ààø àâèð, õàéð ñýòãýëèéí òóõàé, àãøèí çóóðûí ÿâäëààñ ñýðæ òîì ñàíàà㠺㿿ëýõ, ¿éë ÿâäàë òîäîðõîé ¿çýãäýëýýñ ýðãýö¿¿ëýí ñýòãýæ ã¿íýý ñàíààøðàõ, ÿëàíãóÿà ç¿¿ä, çºí, ¸ð áýëãýýð áóéëóóëàí òóóðâèõ ãýýä óðíààð ä¿ðñëýí ÷èìýãëýõèéí á¿õèé ë àðãààð ýíý ÿðóó íàéðàã÷ áè÷äýã þì áàéíà ãýäãèéã ø¿ëýã, äóóëü, íàéðàãëàëûí àëü àëèíààñ íü ìýäýð÷ áîëíÎ. Áîãä íü óóëûí ñ¿íäýë Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 94/ Çîõèîã÷: ×îéñ¿ðýíãèéí Äàãâàäîðæ, Äàìäèíû Áÿìáàà Ðåäàêòîð: Ë.Ò¿äýâ Îí: 2008 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-22-5 Ýíýõ¿¿ óðàí çîõèîëûí äýýæèñä Óòãà çîõèîëûí ñóäëàã÷, ø¿¿ìæëýã÷, ÿðóó íàéðàã÷ Õýë áè÷ãèéí óõààíû äîêòîð, îð÷óóëàã÷ ×îéñ¿ðýíãèéí Äàãâàäîðæ, Äàìäèíû Áÿìáàà íàðûí òîìîîõîí ø¿ëýã, íàéðàãëàëûí ò¿¿âýð¿¿ä îðñîí áîëíî. Äóðäâàë: Áóäàíòàé þó áóóðàë õîðâîî ìèíü, Àëòàí øîðîî, Àôðèê ýõèéí äóóëàë ãýõ ìýò Óëààí òýðãýë ºäºð Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 97/ Çîõèîã÷: Ö.×èìèääîðæ. Ðåäàêòîð: Ä.Òºðáàò. Îí: 2008. Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-29-2 Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí íýã òºðºë áîëîõ ÿðóó íàéðàãò òýñðýëò õèéñýí õ¿íèé íýã áîëîõ Ö.×èìýääîðæ íü ìîíãîë íàéðàãò “Ìîðü áóóñàí øàãàé” ãýæ íýðëýãääýÃ.Ò¿¿íèé îìãîëîí àâüÿàñ ø¿ëýãòýý íýâò øèíãýñýí áàéäàã, óÿíãûí àãñàì õàëèë, óðàí ñàéõíû àãøèí ìýäðýìæ, óòãûí àäãóó òýñðýë, îãöîì ýðãýõ îíîâ÷òîé ä¿ðñëýë, ñýòãýëèéí àÿíãàíä àñãàðàõ ¿ãèéí ààäàð áîë ò¿¿íèé ø¿ëãèéí ºâºðìºö îíöëîã ìºí. Çóë öýöýã Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 98/ Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð: Ä.Öîîäîë Îí: 2008 Õóóäàñ: 319 27


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

ISBN:-978-99929-76-31-4 Óíøèã÷ áèäíèé ñàéí ìýäýõ “Á¿¿âýé ë õîðâîî”, “Íèñýã÷èéí äóó”, “Óíàãàí õàéð”, “Æàëàì õàð” á¿æãèéí äóó ãýõ ìýò÷èëýí îëîí àðâàí äóóíû ø¿ëýã, íàéðàãëàë, òóóæ, ºã¿¿ëýë çýðãèéã áàãòààñàí ºðãºí öàð õ¿ðýýòýé óíøèã÷äèéí ñîíèðõîëûã òàòàõóéö á¿òýýë¿¿ä îðñîí áîëíî. Òàâàí ò¿ðëýã Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 99/ Çîõèîã÷: Ä.Øàãäàðñ¿ðýí. Ðåäàêòîð: Ä.Öîîäîë, Ä.Òºðáàò. Îí: 2007. Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-34-9 Ìîíãîëûí ÿðóó íàéðãèéí æàðààä îíûõíû íýã áîëîõ /Ï.Ï¿ðýâñ¿ðýí, Ï.Áàäàð÷, Ð. ×îéíîì, Ø.Äóëìàà…ã.ì/ Ä.Øàãäàð ñ¿ðýí íü ãîë÷ëîí ø¿ëýã ÿðóó íàéðàã áè÷ñýí áàéäàÃ.Òýäãýýð íü ÿðóó òîä ä¿ðñëýëòýé, èðãýíèé, óÿíãûí ø¿ëýã íàéðàãëàë, ÿëàíãóÿà öýðýã ýõ îðíû ñýäýâò íàéðàãëàë äóóëü /”Òîðãîí õèëèéí äóóëàë”, Îñâåíöèì”, “Öýðýã ýðñèéí äóóëü”, “Òýð æèëèéí íàìàð” ã.ì/ ýíýõ¿¿ íîìîíä áàãòñàí áîëíî. Àëòàéí ñàëõèí øèâøëýã Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 100 / Ðåäàêòîð: Á.Ìîíãîëõ¿¿ Îí: 2007 Õóóäàñ: 279 ISBN:-978-99929-76-23-3 Óã óðàí çîõèîëûí äýýæèñä Áóðèàä çîí îëíû ø¿ëýã ÿðóó íàéðàã, ºã¿¿ëýë, òóóæ çýðýã óðàí á¿òýýëèéí ñîð áîëñîí á¿òýýë òóóðâèëóóäûã ìàíàé îðíû íýðò çîõèîë÷, óðàí á¿òýýë÷èä ìààíü ýõ õýëíýý ãàðàìãàé ÷àäâàðëàãààð õºðâ¿¿ëæ óíøèã÷ òà á¿õýíä õ¿ðãýæ áàéãàà áîëíî.Òóõàéëáàë: Àëàêàíû Àêûí Ìèíèé ýýæ, Ýõèéí õàéð, Òºðºëõ íóòàã ìèíü çýðýã çîõèîëóóä íü ìîíãîë êàçàõ õýë äýýð îð÷óóëàãäñàí áàéíà. Óðàí ¿ãñèéí ÷óóëãàí-Õ Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 101/ Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð: Ë.Ò¿äýâ Îí: 2008 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-25-X Óã óðàí çîõèîëûí äýýæèñä ìîíãîëûí ñîð áîëñîí êèíîíû çîõèîë á¿òýýë, ä¿ð¿¿äòýé òàíèëöàõ áîëíî.

28


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Òà á¿õýí ýíý áîòèîñ “Ìÿäààã, æîëîîãîî òàâü, æîëîîãîî òàâü” ãýæ ñýòãýë ò¿ãøèí, õàøãèð÷ ã¿éäýã ºâãºí Áàëäàí /×.Ãîìáî “Àíõíû àëõàì”, “×èíèé íºãºº àðâàí ãóðâàí ìýõíèé íýã íü ýíý ¿¿?” ãýæ òàñ òàñ èíýýæ çîãñäîã ÿãààí Ãàæèä / Ì.Æàâãàí “Íèéñëýë õ¿¿”/ ãýõ çýðýã àòãààä äýëãýñýí àëãàíû õýý ìýò òàíèë äîòíî áààòðóóäòàéãàà ó÷èðàí çîëãîõ áîëíî. Óðàí ¿ãñèéí ÷óóëãàí ÕI Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 102/ Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð: Ä.Òºðáàò Îí: 2008 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-24-1 Óðàí ¿ãñèéí ýíý óäààãèéí ÷óóëãàíûã õîøèí øîã çîõèîëä öàõèóð õàãàëàí ãàð÷ èðñýí Æ.Áàðàìñàé, Äîðæèéí Ãîìáîæàâ “Ýõèéí òóõàé ø¿ëýã”, Îéäîâèéí Öýíä “Õóñàí äýýð óðãàñàí õóø”, Ìèøèãèéí Áàíçðàã÷ “Öýöýãñ” ãýõ ìýò÷èëýí øèíý ¿åèéí óðàí çîõèîë÷äèéí ø¿ëýã, ÿðóó íàéðàã, ºã¿¿ëýë çýðýã çîõèîë á¿òýýë íü íýã äîð öîìèðëîã áîëîí îðñîí áîëíî. Óðàí ¿ãñèéí ÷óóëãàí-ÕIII Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 104/ Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð: Ä.Òºðáàò Îí: 2008 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-37-3 Íýãýí öàãò Á.Ëõàãâàñ¿ðýí “àìãàé çóóçàé õàí÷èðñàí íàéðãèéí óÿàí äýýð øèíý ¿å èðëýý” ãýæ áè÷èæ áàéñàí÷ëàí óã íîìîíä øèíý öàãèéí óðàí á¿òýýë÷èä ººðñäèéí ø¿ëýã ÿðóó íàéðàã, òóóæ, ºã¿¿ëëýãýý áàãòààñàí áàéíà. Òóõàéëáàë: Áàäàð÷èéí Õèøèã-óíäðàë Áàéíà... Îéí ã¿íä áóóí äóó öóóðàéòàí áàéíà Îðøóóëãûí ãàçàð ¿ëýýâýð õºãæèì õàíãèíàæ áàéíà Áàðäàì äóó÷ àëòàí ãóðãàëäàé ÷èìýýã¿é áàéíà Áóöàæ èðýõ øóâóóäã¿é ºí÷èí òýíãýð ¿ëäñýí áàéíà... ãýõ ºâºðìºö õýâ ìàÿãòàé ø¿ëã¿¿ä èõ áàéãàà íü ìîíãîëûí óðàí çîõèîëä íýãýí äýâøèë àâ÷èðñàí áîëîëòîé. Áèëãèéí òîëü-II Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 106/ Ðåäàêòîð: Ä.Òºðáàò. Îí: 2007. 29


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Õóóäàñ: 319õ ISBN:978-99929-76-26-8 Ýíý áîòèä Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí ¿å, ¿åèéí òºëººëºã÷èä áîëîõ çîõèîë÷, ýðäýìòýäèéí ¿çýë ñàíàà, áîäîë õàíäëàãà, ººðèéí ñýòãýãäýëýý áè÷èæ ¿ëäýýñýí. ªºðººð õýëâýë òýäãýýð õ¿ì¿¿ñ ººðèéí ñàíàà áîäîëîî ÷ºëººòýé èëýðõèéëæ, ÌÓÇ-ûí îëîëò àìæèëòòàé òàë, ìºí äóòàãäàëòàé òàëûã ø¿¿ìæëýí, äóòàãäàëòàé òàëûã çàñ÷ çàëðóóëàí öààøèä õºãæ¿¿ëýõ çýðýãò ñàíàë áîäîëîî èëýðõèéëñýí. Íîìûí íýð.Öààñàí øóâóó-I Äýä ãàð÷èã: Óðàí çîõèîëûí äýýæèñ /Áîòü 107/ Çîõèîã÷: Ðåäàêòîð:Á.Áààñò Îí: 2007 Õóóäàñ: 319 ISBN:-978-99929-76-25-X Óã íîìä Õî¸ð õ¿íèéã, õî¸ð ã¿ðíèéã, õîðâîî äýëõèéã, óðä õîéò ¿åèéã, ýðèí çóóíûã õîëáîí îéðòóóëæ áàéäàã “çàõèäàë”-óóäûã òýð òóñìàà çîõèîë÷ óðàí á¿òýýë÷äèéí õîîðîíäûí çàõèàã áàãòààñàí áîëíî.Ýíýõ¿¿ çàõèàíóóä óðàí ñàéõíû ìàø ºíäºð ò¿âøèíä áè÷èãäñýí áàéãàà íü îð÷èí öàãèéí óíøèã÷ òà áèäýíä ýõ õýëýý äýýäëýõ íýãýí áîäëîãøèðëûã òºð¿¿ëíý ãýæ áîäîæ áàéíà. Öààñàí øóâóó-II Äýä ãàð÷èã: Ìîíãîëûí óðàí çîõèîëûí äýýæèÑ./áîòü 108/ Ðåäàêòîð: Á.Áààñò.. Îí: 2007. Õóóäàñ: 338õ ISBN:978-99929-76-39-Õ Òàâèàä îíîîñ çàõèäàë áè÷ëýãèéí ¿ðãýëæèëñýí ¿ãèéí ¿å ýõýëñýí ãýæ ¿çäýÃ.Ýíý òºãñãºëèéí áîòèä Ìîíãîëûí çîõèîë÷èä çàõèäàë áè÷ëýãèéí ñî¸ëûí íýãýí áàã ãàâøãàé ç¿òãýëòí¿¿ä áºãººä òýäíèé áè÷ñýí 2 áîòü çàõèäàë óðüä ãàðñíûã øèíý áîòèä áàÿæóóëàí çàõèäëûí òóóëüñ áîëãîí áè÷ñýí. ̺í ìàíàé óëñàä çàõèàíû ñî¸ë õýä¿éä ¿¿ñ÷ õýðõýí ýä¿ãýýã õ¿ðòýë óëàìæëàãäàí õºãæèæ èðñíèéã íýí òîâ÷, íýí ñîíèðõîëòîé áàðèìòààð ò¿¿õ÷ëýí ºã¿¿ëýõ áîëíî. Õýëíèé áîëîâñðîëûí ñóðãóóëèàñ íèéò 249 òºðëèéí 639 øèðõýã õÿòàä õýëíèé íîì, ñóðàõ áè÷èã, ãàðûí àâëàãà, òîëü áè÷ãèéã òºâ íîìûí ñàíä øèëæ¿¿ëýí ºã뺺. Æàãñààëòûã ýëåêòðîí õóâèëáàðààð ¿çýõ

30


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Íîìûí õàíäèâ Ó ÓÓÈÑ-èéí òýðã¿¿ëýõ ïðîôåññîð Ï.Î÷èðáàò ï ““Òýíãýðèéí öàäèã” Ñîëîíãîñ õõýëíýý õºðâ¿¿ëñýí íîìîî òòóñ íîìûí ñàíä áýëýãëýâ.

ÁÈÀÑ-èéí áàãø Ø.Ýíõòóíãàëàã Øèíæëýõ Óõààí Òåõíîëîãèéí òºâ íîìûí ñàíä “Ñîíãîäîã çóóíû ñóóò çîõèîí á¿òýýã÷èä-Ëåîíàðäî Äà Âèí÷è” íîìîî õàíäèâëàëàà.

“Ãà “Ãàéõàìøèã” íîì íü äýëõèéí òàë õ¿í àìûí õóâü çà çàÿàã ñàéæðóóëàõûí òóëä íýãýí òèâèéã á¿õýëä íü õà õàìàðñàí, ñýòãýë õºäëºì õ¿÷èí ÷àðìàéëò, àãóó èõ çî çîðèã òýì¿¿ëýë, øèíý ýõëýë ñàíàà÷ëàãûí òóõàé þì. Ãà Ãàéõàìøèã - Àçè÷óóä ÿëàëòûã äàãóóëæ ÷àäñàí ò¿ ò¿¿õèé㠺㿿ëíý. Ýíýòõýãýýñ àâàõóóëààä ßïîí õ¿ õ¿ðòýëõ îðíóóä êîëîíè÷ëîëûí íî¸ðõëûí çóóíààñ äà äàéí, õóâüñãàëûí íèðãýëò, õîîñðîëûã äàâàí òóóëæ, ýä ýäèéí çàñãèéí áýðõøýýëýýñ àíãèæðàí, àìæèëòààðàà îð îð÷èí ¿åèéí óëñ ¿íäýñòíèé õýìæýýíä öîéëîí ãàð÷ èð èðñýí ò¿¿õèéã Ãàéõàìøèã òàíä íýýõ áîëíî. Ãó÷èí Ñ òàâõàí æèëèéí äîòîð Ñîëîíãîñ÷óóä íü Ëèáåðè, Çèìáàáâå, Èðàêààñ èë¿¿ ÿäóó ç¿ä¿¿ áàéñàí óëñ ¿íäýñòíýý áàÿí îðíû á¿ëýãëýëä îðóóëæ, Ýäèéí Çàñãèéí Õàìòûí Àæèëëàãàà áà Õºãæëèéí Áàéãóóëëàãûí ãèø¿¿í áîëãîñîí áèëýý. Ñîëîíãîñûí ýäèéí çàñãèéí õóðäàí ºñºëò íü àëñûí õàðààòàé áîäëîãûí òóñãàë áàéñàí þì. 31


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Êîìïüþòåðèéí Òåõíèê, Ìåíåæìåíòèéí Ñóðãóóëèéí øèíý íîìûí ìýäýý Àíàëîã èíòåãðàë ñõåì Çîõèîã÷: À.Áàòìºíõ, Ö.Òýíãèñ Ðåäàêòîð : Áàòìºíõ À. Îí: 2010 Õóóäàñ: 252 ISBN5 : 978-99962-51-09-2 Òóñ íîìûí àãóóëãà íü çºâõºí ¿éëäëèéí ºñã¿¿ðèéí òàëààðõè îíîëûí ìýäëýã îëãîää çîãñîõã¿é ìºí ¿éëäèéí ñõåìèéí òîîöîî, ººðºº áèå äààí øèíýýð ñõåì çîõèîõ, ò¿¿íèé ìàòåìàòèê õàìààðëûí èëýðõèéëëèéã ãàðãàõ òàëààð ïðàêòèê äàäëàãà îëãîíî. Áàíêíû õÿíàí øàëãàëòûí àæèë Çîõèîã÷: Øèæèðáààòàð Ç. Îí: 2010 Õóóäàñ : 230 ISBN:978-99929-4-389-0 Ýíýõ¿¿ íîìîíä áàíêíû òîãòîëöîîíû ¿¿ñýë õºãæèë , õÿíàëò øàëãàëòûí àæëûí îíîë ïðàêòèêèéí àðãà ç¿é, íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí àæèë áà çýýëèéã àæëûã øàëãàõ, ìºí ò¿¿í÷ëýí êàññûí ¿éë àæèëëàãàà, õîîðîíäûí òîîöîî, òåëëåðèéí àæèëëàãààíû çààâàð æóðàì çýðãèéã òóñ òóñ îðóóëñàí áàéíà. Ìàòåìàòèê ñàíõ¿¿ / ñàíõ¿¿ãèéí ìàòåìàòèê/ Çîõèîã÷: À.Ãàíçîðèã Îí: 2008 Õóóäàñ: 212 ISBN:978-99929-75-58-Õ Ýíýõ¿¿ íîìä ìàòåìàòèêèéí àðãà÷ëàëûã ñàíõ¿¿ãèéí òîîöîîíä õýðýãëýõ ¿íäñèéí òàëààð äýëãýðýíã¿é ¿çñýíýýñ ãàäíà, õîëáîãäîõ æèøýýãýýð òàéëáàðëàñàí áàéíà. Ñàíõ¿¿ãèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí íýð òîìú¸îíû òîâ÷ òàéëáàð òîëü /àíãëè-îðîñ-ìîíãîë/ Çîõèîã÷: Ö.Àþóðçàíà, À.Ãàíçîðèã Õÿíàí òîõèîëäóóëñàí: Îäáèëýã Ä. Îí: 2010 Õóóäàñ: 200 32


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Óã á¿òýýëä õºðºíãèéí çàõ çýýë, ñàíõ¿¿ãèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿éë àæèëëàãààíä ºðãºí õýðýãëýääýã 600 îð÷èì íýð òîìú¸îã òîâ÷ òàéëáàðûí õàìò îðóóëñàí áàéíà. Ñàíõ¿¿ãèéí ÷èãëýëýýð ñóðàëöàæ áàéãàà îþóòàí, ìà��èñòð, äîêòîðûí çýðýã ãîðèëîí ñóðàëöàãñäàä áà ñàíõ¿¿ãèéí á¿õ ñàëáàðò àæèëëàãñäàä çîðèóëàâ. Î Îëîí óëñûí ¿íýëãýýíèé ñòàíäàðò 2007 Ç Çîõèîã÷: Í.Òóíãàëàã Õ Õÿíàí òîõèîëäóóëñàí: Ñàéíæàðãàë Á. Î Îí. 2008 Õ Õóóäàñ:471 IISBN: 978-0-922154-83-Õ Îëîí óëñûí ¿íýëãýýíèé ñòàíäàðò íü ñàíõ¿¿ãèéí òòàéëàãíàëûí áîëîí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí îëîí óóëñûí ñòàíäàðòóóäòàé óëàì á¿ð óÿëäàõ áîëñíîîð òò¿¿íèé ñàëøã¿é á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýã áàéäëààð õýðýãëýãäýõ áîëñíîîð ýíýõ¿¿ îð÷óóëãûí á¿òýýëèéí çîðèëãî îðøèíî. Á Áàíê ñàíõ¿¿ãèéí òîìú¸î, õàðüöàà, èíäåêñ Ç Çîõèîã÷: À.Ãàíçîðèã, Æ.Ãàíáààòàð, Ì.×èíã¿í Õ Õÿíàí òîõèîëäóóëñàí: Áàòáàÿð Ò. Î Îí: 2008 Õ Õóóäàñ: 58 Ýíý ãàðûí àâëàãàä îðñîí íýð òîìú¸î, îéëãîëò á áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí òîãòîëöîî õºãæñºí îðîíä èõ à àøèãëàãääàã 50 îð÷èì íýð, òîìú¸î, îéëãîëòûã òòàéëáàðëàõààñ ãàäíà, óíøèã÷äàä îéëãîìæòîé áîëãîõ ççîðèëãîîð òîäîðõîé æèøýýíä ¿ç¿¿ëñýí. Ý Ýðñäýëèéí óäèðäëàãûí ëåêö Ç Çîõèîã÷: À.Ãàíçîðèã Î 2007 Îí: Õ Õóóäàñ: 90 Ýíýõ¿¿ íîìîíä ýðñäýëèéí òóõàé åðºíõèé î îéëãîëò, áîäëîãî, çîðèëãî , àíãèëàë çýðãèéã ò òóñãàñíààñ ãàäíà ýðñäýëèéí ìóæ , áîëçîøã¿é à àëäàãäàë, ìàòåìàòèê çàãâàð÷ëàë, àáñîëþò ¿íýëãýý ç çýðãèéã òóñ òóñ òóñãàñàí áàéíà.

33


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Óîëë ñòðèòèéã îéëãîõóé Çîõèîã÷ : Little G.B., Rhodes L. Îð÷óóëñàí: Á.Áàòíÿì, Ä.Ëõàãâàäîðæ Õÿíàí òîõèîëäóóëñàí: ×.×èìèäñ¿ðýí Îí: 2010 Õóóäàñ :366 Ýíýõ¿¿ á¿òýýëä äýëõèéí õºðºíãèéí çàõ çýýëèéí òºâ áîëñîí Wall Street-èéí ¿¿ñýë, õºãæèë, õºðºíãèéí áèðæèéí ¿éë àæèëëàãàà, õóâüöàà, áîíä ãýæ þó áîëîõ òàëààð , õºðºí㺠îðóóëàëò, ìºíãºíèé çàõ çýýë, õóâüöààíû áàòàëãàà áîëîí áóñàä ¿¿ñìýë ¿íýò öààñíû îéëãîëòóóäûí ¿íýí ò¿¿õ, ïðàêòèê æèøýýãýýð òàéëáàðëàñàí áîëíî. Ýðòíèé Ìîíãîëûí îíüñîí òåõíèêèéí èíæåíåðèéí õèéö Çîõèîã÷: Ñ.Èøáàëæèð Ðåäàêòîð: Ã.Ãîíãîðæàâ Çîõèîã÷ ýíýõ¿¿ á¿òýýëäýý ýñãèé ãýð, ãýðàõóéí õýðýãëýëýýñ ýõëýýä öýðãèéí çýâñýã õ¿ðòýë äýëãýðñýí á¿ä¿¿â÷ çóðãèéã ¿íäýñëýí îäîîãèéí øóãàì çóðãààð èíæåíåðèéí õèéö, õèéöèéí çóðàã ãàðãàñàí áàéíà. Îí: 2009, Õîò: ÓÁ Õóóäàñ: 146 Äýëõèéí óðëàãèéí áà èíæåíåðèéí á¿òýýëèéí ýðõýì äýýæ Çîõèîã÷: Ñ.Èøáàëæèð Ðåäàêòîð: Ã.Ãîíãîðæàâ Îí: 2010, Õîò: ÓÁ Õóóäàñ: 199 Íîìîíä áóíõàí, öàìõàã, ìîðüò õºøºº, õ¿í õºøººíèé òàëààð ºã¿¿ëñýí áà àëäàðò áóíõàíóóäûí öîìîã, àëäàðò öàìõàã, áàãàíà, øîí çýðãèéí öîìîã, ìîðüò õºøººíèé öîìîã, õøí õºøººíèé öîìîã, óðàí áàéãàëèéí áóëóóí áà óðãàìàë öàìõàã, áàðèëãûí öîìîã, óðàí áàéãàëèéí á¿òýýñýí óðãàìàë áàðèëãà ãýñýí á¿ëã¿¿äòýé.

34


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Ìåõàíèê Èíæåíåðèéí Ñóðãóóëèéí øèíý íîìûí ìýäýý Ýë Ýëåêòðîíèê àñóóëò õàðèóëò Çîõèîã÷: È.Õàáëîâñêè, Â.Ñêóëèìîñâñêè Çî Îð÷óóëàã÷:Ä.Îðãè Îð Ðåä: Ä.Áàò-ýðäýíý Ðå Îí:2010, Õóóäàñ: 301 Îí Ýíýõ¿¿ íîìûã ºðãºí îëîí óíøèã÷èä ÿëàíãóÿà Ýí ýëåêòðîíèêèéí ÷èãëýëýýð ýõëýí ñîíèðõîã÷ , ýë ñóðàëöàã÷äàä çîðèóëàâ.Íîìîí äàõü 500 îð÷èì ñó àñóóëò õàðèóëò íü ýëåêòðîí õýðýãñëèéí òóõàé áîëîí àñ ðàäèî òåõíèê, ðàäèî ýëåêòðîíèê, òîîöîîëîí áîäîõ, ðà õýìæèõ òåõíèêò îäîî õýðýãëýæ áóé èíòåãðàëü áè÷èë ñõåì ð¿¿ øèëæñýí øèëæèëòèéã õàðóóëñàí ýëåêòðîí ñõåìèéí àæèëëàõ çàð÷èì ò¿¿íèé ãàðãàëãààã ìîíãîë õýëýýð ìàø îéëãîìæòîé ãàðãàæýý.Ãðàôèê òýìäýãëýë¿¿ä íü ìàíàé óëñàä õýðýãëýãäýæ áóé ñòàíäàðòûã ìºðäñºíèéã òîäîðõîéëñîí áàéíà. Îþó òîëãîé òºñëèéí íèéãýì ýäèéí çàñãèéí Îþ íºëººëëèéí ¿íýëãýý íº Ýðõëýí ãàðãàã÷: Îþó Òîëãîé ÕÕÊ, Áîäëîãî Ñóäëàëûí Ýð Òºâ, Õ¿í Àìéí Ñóðãàëò Ñóäàëãààíû òºâ Òº Îí:2009, Õóóäàñ 508 Îí Òóñ íîìîíä Àéâåíõîó Ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê Êîìïàíè Òó /ÀÌÌÈ/ ªìíºãîâü àéìãèéí ç¿¿í ºìíºä õýñýãò çýñ, /À àëòíû òîìîîõîí îðäûã àøèãëàõ Îþó òîëãîé òºñºë àë õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà áèëýý.Ýíýõ¿¿ òºñºë Ìîíãîë õý óëñûí ýäèéí çàñàã, áèçíåñ, áàéãàëü îð÷èí, èðãýäèéí óë àìüæèðãààíä ÿíç á¿ðèéí áàéäëààð íºëººëºõ àæýý. àì Îþó òîëãîé òºñëèéí õàìðàõ ãàçàð íóòãèéí õ¿ðýý, äàëàéö èõýýõýí ºðãºí, ò¿¿í÷ëýí ¿éë àæèëëàãàà íü óðò õóãàöààíä ¿ðãýëæëýõýýð òºëºâëºãäºæ áàéãàà òºñºë þì.ªãººæòýé òýãø áàéäëûã õàíãàñàí áîäëãî, ÿëàíãóÿà îðîí íóòãèéí áèçíåñò äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ, òýäíèé ç¿ãýýñ ãàð÷ áóé ¿ð àøèãòàé ñàíàà÷èëãûã Îþó òîëãîé òºñºë, áóñàä óóðõàéí ç¿ãýýñ ä äýìæèõ ÿâäàë ýäèéí çàñãèéí èõýýõýí ÷óõàë íºëººëºë ãý ãýäãèéã òºñëèéí òàéëàí õàðóóëæ áàéíà. Ä Ä¿ðñëýõ ãåîìåòðèéí áîäëîãî Çî Çîõèîã÷: Î.Ãàíæàðãàë, Æ.Öýâýãñ¿ðýí Ð Ðåäàêòîð: Á.Äîíèääóëàì, Ä.̺íõòóÿà Î Îí: 2010, Õóóäàñ:56 Ý Ýíýõ¿¿ áîäëîãûí õóðààìæ íü îãòîðãóé äàõü ãåîìåòð ä¿ ä¿ðñèéã / íýã, øóëóóí, õàâòãàé, ãàäàðãóó / íýãäñýí 35


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

îðòîãîíàëü áîëîí àêñîíîìåòð ïðîåêöîîð ä¿ðñëýõ îíîëûí ¿íäýñ ñóäëàõ, ãåîìåòð ä¿ðñ¿¿äèéí õàðèëöàí áàéðøëûí áîëîí õýìæýýíèé áîäëîãî áîäîõ ÿíç á¿ðèéí àðãûã îþóòíóóäàä ýçýìø¿¿ëýõ çîðèëãîòîé. Òóñ áîäëîãûí õóðààìæèéã ØÓÒÈÑ-ÌÈÑóðãóóëèéí Îíîëûí ìåõàíèêèéí ïðîôåññîðûí áàãààñ ýðõëýí ãàðãàâ. Àâòîìàøèíû ìîíãîë-îðîñ-àíãëè çóðàãò òîëü Çîõèîã÷: Ä.Ãîòîâ Õÿíàñàí: Ä.Äàøçýâýã, Æ.Îñîðõ¿¿ Îí: 2010, Õóóäàñ:160 Ýíýõ¿¿ òîëèéã àâòîìàøèí ýçýìøèã÷ ñîíèðõîã÷ îëîí ò¿ìýíäýý çîðèóëàí ãàäààä îðîíä õýâëýãäñýí õýä õýäýí òîëü, õýðýãëýãäõ¿¿íèéã àøèãëàí ä¿éöýõ ìîíãîë íýð òîìü¸îã îðóóëàí áýëòãýæýý. Àâòîòýýâðèéí õýðýãñëèéí á¿òýö çîõèîí áàéãóóëàëò, àâòîìàøèíû àãðåãàò, çàíãèëàà, ìåõàíèçì, ýä àíãèéí àíãèëëûí äàãóó íýð òîìú¸îã æàãñààñàí áàéíà. Áàðèëãà çàìûí ìàøèíû àøèãëàëò Çîõèîã÷: Ä.Ëõàíàã, Ä.Äýëýã, Ì.Øàð Îí: 2010, Õóóäàñ: 271 ISBN:978-99962-51-06 Ýíýõ¿¿ ñóðàõ áè÷èãò áàðèëãà, çàìûí àæëûí ìåõàíèêæóóëàëò, áàðèëãà çàìûí ìàøèíû àøèãëàëò,îíîëûí ¿íäýñ, áàðèëãà çàìûí ìàøèíû çàñâàð, òåõíèêèéí ¿éë÷èëãýýíèé ñèñòåì, õºäºëìºð õàìãààëàë àþóëã¿éí àæèëëàãààíû òàëààð òóñãàñàí áàéíà. Ìîíãîëûí íèñýõ õ¿÷íèé ¿å ¿åèéí ìýðãýæëèéí áîëîâñîí õ¿÷èí Çîõèîã÷: Ç.Ìÿãìàð áà áóñàä Ðåäàêòîð: È.Ýíõ÷óëóóí Îí:2002, Õóóäàñ: 1925 îíä Ìîíãîë óëñä àíõ íèñýõ õ¿÷íèé á¿ðýëäõ¿¿í áèé áîëñíîîñ õîéøõè ò¿¿õýí çàìíàë, íèñýõ õ¿÷íèé áàéãóóëëàãûí õºãæëèéí òóõàé ºã¿¿ëæýý. Ýíý íîì íü Ìîíãîëûí öýðãèéí áîëîí èðãýíèé íèñýõèéí áàéãóóëëàãûí ò¿¿õ íèñýã÷äèéí òóõàé íàìòàð ò¿¿õèéã çóðãèéí õàìò äýëãýðã¿é áè÷æýý.

36


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

Ñî¸ë ñóäëàë: ñóðàõ áè÷èã Çîõèîã÷: Ò.Äîðæäàãâà Îí:2010, Õóóäàñ: 342 Ýíýõ¿¿ ñóðàõ áè÷èã íü èõ äýýä ñóðãóóëü, êîëëåæèéí îþóòàí, ñî¸ë ñóäëàëûã ñîíèðõîí ñóäëàã÷ îëîí íèéòýä çîðèóëàãäæýý.Òóñ íîì íü ñî¸ë ñóäëàë øèíæëýõ óõààí áîëîõ íü, ñî¸ëûí ìºí ÷àíàð ôóíêöè, ñî¸ë ñóäëàëûí ¿íäñýí îéëãîëòóóä, ñî¸ëûí õýëáýð¿¿ä,ñî¸ë áà íèéãýì çýðýã á¿ëã¿¿äýýñ á¿ðäæýý. Ñî Ñî¸ë ñóäëàë ìÿíãàí òåñò Çî Çîõèîã÷:Ò. Äîðæäàãâà Îí Îí:2010, Õóóäàñ: 48 Ýí Ýíýõ¿¿ òåñòèéã èõ äýýä ñóðãóóëü, êîëëåæèéí îþóòàí ñî ñî¸ëûí àñóóäëûã ñîíèðõîí ñóäàëæ áóé óíøèã÷ îëîíä çî çîðèóëàí Ìîíãîðëûí ñî¸ë ñóäëàëûí õîëáîîíîîñ ýð ýðõëýí ãàðãàæýý. Ñî¸ë ñóäëàë ñóðàõ áè÷ãèéí àãó àãóóëãàòàé óÿëäóóëàí àøèãëàíà.Ìýäëýã øàëãàõ òº òºäèé áóñ àñóóëò õàðèóëòóóä íü ìýäëýã îëãîõ çîðèëãî àãó àãóóëñàíààðàà îíöëîã þì. Àÿ Àÿíãà õàìãààëàëò ãàçàðäóóëãà Çî Çîõèîã÷: Ç.Öýðýíäîðæ, Ö.Ýðäýíýòºãñ Ðå Ðåäàêòîð: Ã.Áýõáàò Î Îí:2010, Õóóäàñ: 304. Òó Òóñ ñóðàõ áè÷ãèéã ºíäºð õ¿÷äëèéí òîíîã òºõººðºìæèéí àø àøèãëàëòûã õàðèóöàí, àÿíãà õàìãààëàëò, ãàçàðäóóëàõ áà áàéãóóëàìæòàé áàéíãà õàðüöàæ àæèëëàäàã èíæåíåð òå òåõíèêèéí àæèëòíóóä ñóäàëãàà øèíæèëãýýíèé àæèë õè õèéæ áóé ìàãèñòð, äîêòîðàíòóóä, èõ äýýä ñóðãóóëèéí îþ îþóòíóóäàä çîðèóëàâ. Ñîëîíãîñûí Óëñàíû Èõ ñóðãóóëèàñ ÌÈÑ-èéí íîìûí ñàíä íîì áýëýãëýâ Ñîëîíãîñ Óëñûí Óëñàíû Èõ ñóðãóóëèéí Àâòî ìàøèí ìåõàíèê èíæåíåðèéí ñóðãóóëèàñ ØÓÒÈÑ-èéí ÌÈÑ-èéí íîìûí ñàíä ìåõàíèê, ìàøèí ¿éëäâýðëýë, ìåòàëëóðãè, öàõèëãààí, äóëààí, ìàòåðèàë ñóäëàë, ýëåêòðîíèê, ãèäðàâëèê, èíæåíåðèéí ìàòåìàòèê, ôèçèê, õèìè ÷èãëýëèéí 353 íýð òºðëèéí 460 ãàðóé àíãëè íîì, ñóðàõ áè÷èã õàíäèâëàëàà. Äýýðõ íîìîîð íîìûí ¿çýñãýëýí çîõèîí áàéãóóëæ ïðîôåññîð áàãø, îþóòíóóä ºðãºíººð îðîëöñîí. 37


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

38


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

39


Øèíý íîìûí ìýäýý, ìýäýýëýë

40


201004 2