Page 8

8

LA magazine

Sport, de belangrijkste bijzaak in het leven Joggen in flashy pakjes, koptelefoon op de oren. Of de race­fiets op, managers onder elkaar. Sport is lichaamsbeweging, jazeker. Maar het is ook meer dan dat. ‘De belangrijkste bijzaak in het leven’, zoals liefhebbers het wel eens noemen, is ook een spiegel voor de veranderingen in de samenleving.

Halfweg de negentiende eeuw is sport vooral een aristocratische en elitaire bezigheid, een aangenaam extraatje voor wie het zich kan permitteren. Etymologisch is het woord trouwens afgeleid van het middeleeuwse desport of disport, een term om ‘afleiding’ ‘Sport als of ‘amusement’ mee aan te duispeerpunt van den. Jongelui die over tijd én volksverheffing’ geld beschikken, vermaken zich met schermen, jagen, boksen, zwem­ men, gymnastiek, schaatsen, cricket, atletiek, tennis, rugby, hockey en voetbal. Of met roeien, nog zo’n gentle­men’s sport bij uitstek. Ook de paardensport is bijzonder populair, evenals het gokken dat er onverbrekelijk mee samenhangt. Veel van die disciplines komen overgewaaid uit GrootBrittannië, het gidsland, zowel op industrieel als op sportief gebied. De Amerikaanse historicus Allen Guttmann linkt de opkomst van de Britse teamsporten aan de moderniteit. Hun aantrekkingskracht vloeit voort uit het algemener streven naar vernieuwing, dynamiek en actie. Ze symboliseren de toegenomen vrijheid van de burgerlijke klasse en haar drang naar concurrentie en prestatie.

Lokaal zijn sportverenigingen een trefpunt in het sociale verkeer van de liberale burgerij. Vooral schuttersverenigingen – vandaag een veeleer marginaal verschijnsel – fungeren als ontmoetingsplek voor burgerlijk vermaak. Sociale netwerken onderhouden is er belangrijker dan de koningsvogel schieten.

Als sociale hefboom Mens sana in corpore sano, het zou niet alleen voor de hogere klassen mogen gelden, vinden sociale hervormers aan het eind van de negentiende eeuw. Progressieve artsen, academici, pedagogen, politici en onderwijzers gaan sportbeoefening beschouwen als middel bij uitstek om het morele en lichamelijke peil van de volksklasse op te krikken. De omstandigheden waarin vooral de industriële arbeidersklasse leeft, zijn abominabel. Gevaarlijke werkplaatsen, ongezonde fabriekslucht, nachtwerk, kinderarbeid, lange werktijden, krotwoningen… gaan hand in hand met epidemieën, alcoholisme, vroeggeboortes, promiscuïteit. Lichamelijke opvoeding, te beginnen in de school, moet paal en perk stellen aan die uitwassen. Anders dan het katholieke onderwijs besteedt het officieel onderwijs veel aandacht aan gymnastiek. De modelschool die in Brussel

La magazine 02 2017  

LA-Magazine is een uitgave van het Liberaal Archief en verschijnt eenmaal per jaar. Deze editie blikt terug op de werking van het Liberaal A...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you