Page 1

Faxen - faxte - gefaxt?

Wat is juist: gefaxed of gefaxt?

Juist is gefaxt: 'Ik heb het vanmorgen gefaxt.' Engelse werkwoorden die ook in het Nederlands gebruikt worden, krijgen Nederlandse eigenschappen: de uitgangen komen overeen met die van gewone Nederlandse werkwoorden, en er kan ge- voor staan in het voltooid deelwoord. Daarom is het niet faxed of gefaxed, maar gefaxt, en kun je het hebben over gefaxte documenten. Gefaxt is trouwens met een t omdat de laatste letter van de stam van faxen, de x, een van de medeklinkers in het woord kofschiptaxietje is. Daarom krijgen bijvoorbeeld ook mixen en relaxen een t in de vervoeging: hij relaxte, de dj mixte, gerelaxt, gemixt. Je kunt de juiste letter aan het eind van het voltooid deelwoord overigens al horen aan de gewone verleden tijd: in faxte hoor je -te, en diezelfde t zit ook in gefaxt. Geë-maild of ge-e-maild?

Wat is juist: geë-maild of ge-e-maild?

De vervoeging van e-mailen is: ik e-mail – ik e-mailde jij e-mailt – jij e-mailde hij/zij e-mailt – hij/zij e-mailde wij e-mailen – wij e-mailden jullie e-mailen – jullie e-mailden zij e-mailen – zij e-mailden ik heb ge-e-maild Het voltooid deelwoord ge-e-maild is niet zo fraai. U kunt het het best vermijden. Schrijf liever: 'Ik heb de berichten via e-mail verstuurd' of kortweg 'Ik heb de berichten gemaild.' Vergelijk ook: i-bankieren, ik i-bankier, ik i-bankierde, ik heb ge-i-bankierd. Tot 2005 was geë-maild trouwens de juiste spelling, maar in het Groene Boekje van 2005 wordt er na ge een streepje geplaatst voor afkortingen, getallen en losse letters, zoals de e van e-mailen. We treffen dit streepje na ge ook aan in ge-sms't Lexicon Communicatie


Leas(e)de of leas(e)te?

Hoe vervoeg je het werkwoord leasen?

Leasen kan op verschillende manieren vervoegd worden. Het Groene Boekje (2005) vermeldt: leaset - leasede - geleased en leaset - leasete - geleaset. Werkwoorden die ontleend zijn aan het Engels, worden vervoegd volgens de Nederlandse regels. Het is immers niet 'Hij heeft een auto leased', wat de Engelse vorm zou zijn, maar 'Hij heeft een auto geleasd/geleast.' Bij deze Nederlandse vervoeging hoort ook een Nederlandse spelling. In de verleden tijd krijgen werkwoorden waarvan de stam (het hele werkwoord min de uitgang -en) eindigt op een stemloze s, een t in de vervoegingen (krassen - kraste - gekrast). Eindigt de stam op de stemhebbende z (waarbij je iets voelt trillen in je keel), dan komt er in de vervoegingen van de verleden tijd een d (razen - raasde - geraasd). Op deze regel heeft het bekende ezelsbruggetje 't kofschip betrekking. Het werkwoord leasen kan op twee manieren worden uitgesproken: als [liesen] en als [liezen]. Wie [liesen] zegt, hoort een [s] aan het eind van de stam, en vervoegt het werkwoord dus met een t: leaste - geleast. Maar wie [liezen] zegt, hoort een [z] aan het eind van de stam, en schrijft dus een d: leasde - geleasd. In het Groene Boekje van 2005 wordt lease als de stam van het werkwoord gezien. Vandaar die 'extra' e in de vervoeging: leasen - leasede - geleased en leasen - leasete - geleaset. Andere werkwoorden waarbij een dubbele vervoeging mogelijk is, zijn bijvoorbeeld cruisen, housen en releasen.

Lexicon Communicatie


Geskatet of geskate?

Wat is het voltooid deelwoord van skaten: geskate of geskatet?

Het werkwoord skaten wordt vervoegd als: skaten - skatete - geskatet. Deze vervoeging sluit aan bij vervoegingen als deleten - deletete - gedeletet, updaten - updatete - ge端pdatet en upgraden upgradede - ge端pgraded. Voor de vervoeging van werkwoorden gaan we uit van de stam. Dit is normaal gesproken het hele werkwoord zonder de uitgang -en: zeur van zeuren, huil van huilen. De hierboven genoemde (aan het Engels ontleende) werkwoorden hebben echter een stam op -e vanwege de uitspraak: skate geeft de uitspraak [skeet] beter weer dan skat ([skat]). Deze e blijft in de verleden tijd staan. Achter de stam

plaatsen we de Nederlandse uitgangen. Voor de verleden tijd kijken we dan naar 't kofschip. Skate spreken we uit als [skeet]. Omdat de laatste klank, de t, in 't kofschip zit, plaatsen we in de verleden tijd te achter de stam; om het voltooid deelwoord te maken plaatsen we een t achter de stam. Dus net als maakte - gemaakt van de stam maak wordt het skatete (uitspraak: [skeet-te]) - geskatet (uitspraak [geskeet]) van de stam skate: 'Vorige week heeft ze tien uur geskatet, en gisteren skatete ze alweer twee uur.' Ook in de tegenwoordige tijd zetten we de gebruikelijke uitgangen achter de stam. We krijgen dan: ik skate, jij/u skatet, hij/zij/het skatet, wij/jullie/zij skaten. Geskate is alleen juist in een uitroep als 'Hou toch op met dat geskate!' Deze vorm ontstaat namelijk door ge- voor de stam van het werkwoord te plaatsen; vergelijk gehuil en gezeur. Bron: www.onzetaal.nl geraadpleegd juni 2008. Zie ook www.taalunieversum.org , hoofdstuk 12D, E 12 , 12F

Lexicon Communicatie

Eng ww  

Theorie over hoe Engelse werkwoorden worden vervoegd.

Advertisement