Page 1

N5/

²è²æÆÜ Ð²ÚÎ²Î²Ü Êàвð²ð²Î²Ü ²Ø겶Æð

вزðÆ ÂºØ²Üª ì²ÚðÆ Ê²Ôºð زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸª ºð´ ì²î²èàÔæ ¾ Òºð زÜÎÆÎÀ©©© кî²øðøÆð ¾ ÆزܲȪ Øð¶²ÚÆÜ ¶àôÞ²ÎàôÂÚàôÜ

a y i r Ma . e r o M

+î²ð´ºð ²¼¶ºðÆ ÊàвÜàò ´²Ô²¸ð²îàØêºð

èáµÇݽáÝ Î

ñáõ½áÛÇ Ï»ñ

å³ñáõÙ


ÐÆØܲ¸ðÆ Êàêø

²

²ñ¨, å³ÛͳéáõÃÛáõÝ áõ ݳ¨ ûèáõÃÛáõÝ. ³Ù³éÁ Ùï»É ¿ Çñ ÉÇÇñ³í å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç: ÆëÏ Ù»ñ ù³Õ³ùÝ ³Ù³é³ÛÇÝ Ã»Å ÃáÑáõµáÑÇ Ù»ç ¿: §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ ³Ûë ѳٳñÝ ¿É §Ã»Å¦ ¿© ë³Ï³ÛÝ ù³Õ³ù³ÛÇÝ ÃáÑáõµáÑÇó µ³í³Ï³ÝÇÝ Ñ»éáõ. §´³ñÇ ³ËáñųÏݦ ³Ûë ³Ý·³Ù ¿Ï½áïÇÏ ¿ áõ ÙÇ ùÇã ³Ýëå³ë»ÉÇ: Ð³×³Ë ÇÝã-áñ ÝáñáõÃÛáõÝ »ë áõ½áõÙ, ¨ ù»½ ï³ÝçáõÙ ¿ ³ÛÝ Ñ³ñóÁ, û DZÝã ÏÉÇÝ»ñ, »Ã»... ²Ûë ³Ý·³Ù Ù»ñ »ñ¨³Ï³ÛáõÃÛáõÝÁ í³é ¿ñ, ù³Ý »ñµ¨¿: ¶áõó» ³Ù³éÁ, ÍáíÝ áõ ³ñϳͳËݹñáõÃÛáõÝÝ ¿ñ å³ï׳éÁ, ã·Çï»Ù: öáñÓ»óÇÝù ѳëϳݳɪ ÇÝã ÏÉÇÝ»ñ« »Ã» ... ÏÇÝ ÉÇÝ»ñ èáµÇݽáÝ Îñáõ½áÝ£ Ø»ñ »ñ¨³Ï³ÛáõÃÛ³Ý ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ÍÝí»ó ¿Ï½áïÇÏ« ë»ùëáõ³É ¨, ÇѳñÏ», ËáѳÝáó³ë»ñ ÙÇ Ï»ñå³ñ£ ²Ûë Ï»ñå³ñÝ Çñ³Ï³ÝáõÃÛáõÝ ¹³ñÓÝ»Éáõ ѳٳñ ²ØÜÇó г۳ëï³Ý Ññ³íÇñí»ó ³ñï»ñÏñáõ٠׳ݳãí³Í, ³ÝÏñÏÝ»ÉÇ Ùá¹»É Ø³ñdz Øáñ»Ý£ üáïáå³ïÙáõÃÛáõÝÝ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ ѳٳñ Ý³Ë »ñϳñ ݳ˳å³ïñ³ëï³Ï³Ý ³ß˳ï³Ýù ï³ñí»ó. å³ïíÇñí»óÇÝ Ñ³ïáõÏ ëÛáõÅ»ï³ÛÇÝ ¹»ï³ÉÝ»ñ« ѳ·áõëïÝ»ñ áõ ½³ñ¹»ñ£ ²å³ §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ áÕç ³ÝÓݳϳ½ÙÝ áõ ³ÝÑñ³Å»ßï Ù³ëݳ·»ïÝ»ñÇ É³í³·áõÛÝ ÁÝïñ³ÝÇÝ` í³ñë³Ñ³ñ¹³ñÝ»ñ« ¹Çٳѳñ¹³ñÝ»ñ« á׳µ³ÝÝ»ñ, ûñ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ³ß˳ï»óÇÝ ê¨³ÝáõÙ ¨ ºñ¨³ÝáõÙ£ êï³óí»ó ³Ùé³Ý å»ë í³é« µÝáõÃÛ³Ý å»ë í³ÛñÇ« ëÛáõÅ»ï³ÛÇÝ ¨ Ñ³Ù»Õ ÙÇ ýáïáå³ïÙáõÃÛáõÝ« áñÇó á·»ßÝãí³Í ëÏë»óÇÝù »ñÏñáñ¹Ç Ýϳñ³Ñ³ÝáõÙÝ»ñÁ: ÀÝï³ÝÇùáõÙ ¨ë §»Õ³Ý³ÏÁ¦ ϳñ¨áñ ¿: ØáÉáñ³ÏÇ íñ³ ·áñÍáÕ ³Ûë áõñáõÛÝ ³ß˳ñÑáõÙ ³í»ÉÇ Ñ³ñÙ³ñ³í»ï ÏÉÇÝÇ, »Ã» ÓÙé³Ý ×»ñÙ³ÏáõÃÛ³Ý å»ë å³ñ½áõÃÛáõÝ ÉÇÝÇ, ·³ñÝ³Ý Ï³Ý³ãÇ ã³÷ ÃÃí³ÍÇÝ, ³Ùé³Ý ³ñ¨Ç å»ë ç»ñÙáõÃÛáõÝ, ³ßݳݳÛÇÝ Ùñ·»ñÇ ã³÷ ï³ù ·áõÛÝ»ñ... úñÝ ³ÝóϳóÝ»É Ã»Ã¨, ÉÇóù³Ã³÷í»É µáÉáñ ËݹÇñÝ»ñÇó« ëÇñ»ÉÇ ÁÝï³ÝÇùÇ ·ñÏáõÙ ç»ñÙ ÙÃÝáÉáñïáõÙ ³åñ»É... ²Û ë³ Ñ³×»ÉÇ ¿: лÝó ³Ûëã³÷ ѳ׻ÉÇ å³ñ½áõÃÛáõÝÁ, ÃÃí³ÍÇÝÁ, ç»ñÙáõÃÛáõÝÝ áõ ï³ù ·áõÛÝ»ñÝ ¿É ³éϳ »Ý Ù»ñ` §ÀÝï³Ý»Ï³Ý ÁÝÃñÇùÁ` »ñç³ÝÏáõÃÛ³Ý ·ñ³í³Ï³Ý¦ ýáïáß³ñùáõÙ: » »ñç³ÝÏáõÃÛáõÝÁ ÇÝã-áñ ã³÷áí ϳåí³Í ¿ ëÝÝ¹Ç Ñ»ï, Ò»½ ѳٳñ Éáõë³Ýϳñ³Í Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ µ³Õ³¹ñ³ïáÙë»ñÝ áõ ݳ¨ Ù³ÝÏ³Ï³Ý áõï»ëïÝ»ñÇ ·ñ³íÇã ï»ë³Ï³ÝÇÝ` Çñ»Ýó å³ïñ³ëïÙ³Ý Ù³Ýñ³Ù³ëÝ »Õ³Ý³ÏÝ»ñáí, Ïû·Ý»Ý Ò»½ å³ï³ëË³Ý»É §Çݱ㠻÷»É ³Ûëûñ¦ ѳñóÇÝ: Êáëùë »ñϳñ ëï³óí»ó, µ³Ûó ãÙáé³Ý³Ù Ýᯐ ³Ù»Ý³Ï³ñ¨áñÁ` ³ÝÓݳϳ½Ù³ÛÇÝ ÷á÷áËáõÃÛáõÝÝ»ñÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ ÛáõñûñÇÝ³Ï á×áí, ¹Ç½³ÛÝ»ñ³Ï³Ý Ýáñ ÉáõÍáõÙÝ»ñáí, Ýáñ Ùï³ÑÕ³óáõÙÝ»ñáí áõ Ñ»ï³ùñùÇñ ݳ˳·Í»ñáí »Ýù Ý»ñϳ۳ݳÉáõ Ò»½: ²Ûëù³Ýáí Ù»ñ §Ã»Å¦ ³Ý³ÏÝϳÉÝ»ñÁ ¹»é ã»Ý ëå³éíáõÙ. ³Ù³éÁ Ýáñ ¿ Ùï»É Çñ å³ñï³Ï³ÝáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ù»ç áõ ï³ñí³ µáÉáñ »Õ³Ý³ÏÝ»ñÇÝ ¿É ûÅáõÃÛáõÝ Ï³ñ»ÉÇ ¿ ·ïÝ»É:

ÐÇÙݳ¹Çñ ïÝûñ»Ýª îÇ·ñ³Ý ¶³ÉáõëïÛ³Ý 4


гÛÏ³Ï³Ý ËáѳÝáó³ÛÇÝ ³é³çÇÝ ÇÝï»ñÝ»ï³ÛÇÝ Ï³Ûù

www.bariaxorjak.am

Þáõïáí


ÊØ´²¶ðàôÂÚàôÜ

γ½ÙÇݪ سñdz Øáñ» ÐÇ٭ݳ­¹Çñ ïÝû­ñ»Ýª îÇ·­ñ³Ý ¶³­Éáõëï­Û³Ý ÊÙµ³­·Çñª ²Ý­Ý³ ̳­ïáõñ­Û³Ý ¸Ç½³ÛÝ»ñª »ñ»½³ γñ³å»ïÛ³Ý Ðñ³íÇñí³Í Éñ³·­ñáÕ­Ý»ñ` ¸³íÇà ì³ñ¹³½³ñÛ³Ý ¶³Û³Ý» ÐáõݳÝÛ³Ý Èáõ­ë³Ý­Ï³­ñÇãÝ»ñª VRD ºñ»Ù ¼³ù³ñÛ³Ý (EL-studio) êñµ³·­ñÇ㪠ȳɳ ²Õ³ç³ÝÛ³Ý ¸Çٳѳñ¹³ñª øñÇëïÇÝ» ì³ñ¹³ÝÛ³Ý Æñ³óÙ³Ý µ³Å­ÝÇ ïÝû­ñ»Ýª ²Ý¹ñ³ÝÇÏ Ø³ÙÇÏáÝÛ³Ý ¶ñ³Ýó­í³Í ¿ ÐЭǭñ³­í³­µ³­Ý³­Ï³Ý ³Ý­Ó³Ýó å»­ï³­Ï³Ý é»­·Çëï­ñÇ Ï»Ýï­ñá­Ý³­Ï³Ý Ù³ñÙ­ÝÇ ÏáÕ­ÙÇó 20.01.1997é ìϳ­Û³­Ï³­ÝÇ Ñ³­Ù³ñª 01 ² 03 11 62 ¶ñ³Ýó­Ù³Ý ѳ­Ù³ñª 42©110©01148 §´³­ñÇ ³­Ëáñ­Å³Ï¦ ³Ù­ë³·­ñáõÙ ïå³·ñ­í³Í ÝÛáõ­Ã»­ñÇ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙÝ ³­é³Ýó ïÝû­ñÇ­ÝáõÃ­Û³Ý ·ñ³­íáñ ÃáõÛÉï­íáõí ۳ݪ ³ñ­·»É­íáõÙ ¿£ ¶á­í³½­¹³­ÛÇÝ ÝÛáõ­Ã»­ñÇ µá­í³Ý­¹³­ÏáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ ËÙµ³·­ñáõíÛáõ­ÝÁ å³­ï³ë­Ë³­Ý³ï­íáõíÛáõÝ ãÇ ÏñáõÙ£ îå³·ñí³Í ¿ §îÇ·ñ³Ý ػͦ Ññ³ï³ñ³Ïã³ï³ÝÁ ÊÙµ³·­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ë­ó»Ýª ù© º­ñ¨³Ý« ºñ½ÝÏÛ³Ý 27/1 27/2 ѻ驪 (+374 10) 26 22 71 ¶áí³½¹Ç µ³ÅÇݪ (+374 98) 22 02 22 www.bariaxorjak.am ¾É-÷áëïª bariaxorjak@mail.ru ´³Å³Ýáñ¹³·ñÙ³Ý Ï³ñ·Áª ¼³Ý·³Ñ³ñ»É ³Ùë³·ñÇ Ëµ³·ñáõÃÛáõݪ (+374 10) 26 22 51 Ñ»é³Ëáë³Ñ³Ù³ñáí ²Ùë³·ÇñÁ Ýßí³Í ѳëó»áí ϳé³ùíÇ Ñ»ñÃ³Ï³Ý Ñ³Ù³ñÇ ÉáõÛë ÁÝͳÛÙ³Ý ûñÁ

10 ѳٳñ 19 000 ¹ñ³Ù 6


²Úê вزðàôØ ª

ú·ï³Ï³ñ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ лï³ùñùÇñ ËáñÑáõñ¹Ý»ñ ïݳÛÇÝ ïÝï»ëáõÑÇÝ»ñÇÝ©©© ¿ç102

гٳñÇ ß³åÇϪ سñdz Øáñ» ²ñϳͳë»ñ ·»Õ»óÏáõÑÇÝ èáµÇݽáÝ Îñáõ½áÛÇ Ï»ñå³ñáí©©© ¿ç 50

î³ñµ»ñ ³½­·»­ñÇ Ëá­Ñ³­Ýáó üñ³ÝëÇ³Ï³Ý ËáѳÝáóÇ ·³ÕïÝÇùÝ»ñÁ©©© ¿ç 12

8


²Úê вزðàôØ ª

êÝíáõÙ »Ý ÑÕÇÝ»ñÁ ÆÝãå»±ë Ëáõë³÷»É ÑÕÇáõÃÛ³Ý Ñ»ï ϳåí³Í ·³ñݳݳÛÇÝ ËݹÇñÝ»ñÇó©©© ¿ç 44

سÝÏ³Ï³Ý ëÝáõݹ ä»ïù ¿ ÇÙ³Ý³É ÇÝãáí Ï»ñ³Ïñ»É Ù³ÝÏÇÏÇÝ« »Ã» ݳ í³ï³éáÕç ¿©©© ¿ç 28

üáïáå³ïÙáõÃÛáõÝ ºñç³ÝÇÏ ÁÝï³ÝÇù áõݻݳÉáõ µ³Ý³Ó¨»ñÇó ÙdzÛÝ Ù»ÏÁ©©©© ¿ç 20

10


§ÈîÂü¦ êäÀ л驪541 535/25


î²ð´ºð ²¼¶ºðÆ ÊàвÜàò

üñ³Ý­ë dz­Ï ³Ý Ëá­Ñ³­Ý áó

´³½­Ù ³­Ã Çí ·áõñ­Ù ³Ý­Ý »ñ ýñ³Ý­ë dz­Ï ³Ý Ëá­Ñ ³­Ý á­ó Á ѳ­Ù ³­ñ áõÙ »Ý ɳ­í ³­· áõÛÝÝ ³ß­Ë ³ñ­Ñ áõÙ: Üñ³ ѳ­Ù ³ß­Ë ³ñ­Ñ ³­Û ÇÝ Ñéã³ÏÁ ï³ñ³ÍíáõÙ ¿, ù³ÝÇ áñ Ûáõ­ñ ³­ù ³Ýã­Û áõñ ýñ³Ý­ë dz­ó Ǫ ³Ý­Ï ³Ë ÏñÃáõÃ­Û áõÝÇó, ï³­ñ Ç­ù Çó »õ ëá­ó dz­É ³­Ï ³Ý ¹Çñ­ù Çó« ϳ­ñ áÕ ¿ ³­½ ³­ ïá­ñ »Ý µ³­Ý ³­í Ç­× »É ϳ٠»ñÏ­Ë á­ë áõÃ­Û ³Ý Ù»ç ÙïÝ»É Ëá­Ñ ³­ñ ³­ñ ³­ Ï³Ý Ã»­Ù ³­Ý »­ñ áí:

12


À

ݹ­Ñ³­Ýáõñ µÝáõ­Ã³­ ·Çñ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ å³Û­Ù³­ ݳ­Ï³­Ýá­ñ»Ý ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ µ³­Å³­Ý»É 2 Ù³­ëÇ` ï³­ñ³­Í³ßñ­ç³­Ý³­ÛÇݪ ³½­·³­ÛÇÝ« ¨ ½áõï í»ñ­Ý³­Ë³­í³­ÛÇÝ: î³­ñ³­Í³ßñ­ç³­Ý³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­ Ýá­óÇÝ »Ý å³ï­Ï³­ÝáõÙ ³ÛÝ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù ¹³­ñ»ñ ß³ñáõÝ³Ï å³ï­ñ³ë­ï»É »Ý »ñÏ­ñÇ ï³ñ­µ»ñ ßñç³Ý­Ý»­ ñáõÙ µÝ³Ï­íáÕ ï»­Õ³­óÇ­Ý»­ñÁ£ ¸ñ³Ýù »Ýª Ù³ñ­ë»É­Û³Ý Ó­¨áí ÓÏݳ­åáõñ, ëïñ³ë­µáõñ·­Û³Ý Ó­¨áí å³ß­ï»ï` ë³­·Ç Ãá­ùÇó, µáõñ­·áõÝ­¹³­Ï³Ý Ó­¨áí ï³­í³­ ñÇ ÙÇë, ¿É­½³­ë³­Ï³Ý Ó­¨áí ëåÇ­ ï³Ï ·Ç­Ýáõ Ù»ç ßá­·»­Ë³­ß³Í ÃÃí³­Ñ³Ù Ï³­Õ³Ùµ: î³­ñ³­Í³ßñ­ç³­Ý³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­ óáõÙ Çñ áõ­ñáõÛÝ ï»ÕÝ áõ­ÝÇ äñá­ í³Ý­ëÇ Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ: äñá­í³Ý­ëÇ Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ³ÝÏñÏ­Ý»­ÉÇ ï»Õ »Ý ·ñ³íáõ٠ѳ­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ` ѳï­Ï³­å»ë ëáËÝ áõ ëËïá­ñÁ: äñá­í³Ý­ëÇ µÝ³­ÏÇã­Ý»­ñÇ Ï»­ ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏáõÙ å³ñ­ï³­¹Çñ ¿ Íá­í³Ù­Ã»ñùÇ û·­ï³­·áñ­Íáõ­ÙÁ` ÓÏÝ»­Õ»Ý, Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ­Ý»ñª û­Ù³ñ­Ý»ñ, ɳݭ·áõëï­Ý»ñ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý í»ñ­Ý³­Ë³­í³­ ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ Ó­¨³­íáñ­í»É ¿ µáõñ­µáÝ­Ý»­ñÇ Ã³­·³­íá­ñáõÃ­Û³Ý Å³­Ù³­Ý³­Ï³­ßñç³ÝáõÙ, »ñµ ö³­ñÇ­½Á ¹³ñ­Ó³í Ýá­ñ³Ó¨áõí Û³Ý Ñ³­Ù³ß­Ë³ñ­Ñ³­ÛÇÝ Ï»Ýï­ ñáÝÝ áõ ³­é³­ç³­ï³­ñÁ: Êá­Ñ³­Ýá­óÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: üñ³Ý­ëdz­ Ï³Ý ³½­·³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¿ Ã³ñÙ Ùûñù­Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñ­ Íáõ­ÙÁ, á­ñáÝù áñ¨¿ ­Ñ³­Ù»Õ áõ­ ï»ë­ïÇ í»­ñ³Í­í»­Éáõó Ñ»­ïá ¿É å»ïù ¿ å³Ñ­å³­Ý»Ý Ç­ñ»Ýó Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝÝ áõ ѳ­ÙÁ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÇÝ µÝá­ñáß ¿ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ ¨ ³ñ­ Ù³­ï³å­ïáõÕ­Ý»­ñÇ û·­ï³­·áñ­ Íáõ­ÙÁ: î³ñ­µ»ñ áõ­ï»ëï­Ý»­ñáõÙ û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ »Ý ϳñ­ïá­ýÇÉ, ѳ­ïǭϳ­íáñ Éá­µÇ, ëá­ËÇ ï³ñ­ µ»ñ ï»­ë³Ï­Ý»ñ, Éá­ÉÇÏ­Ý»­ñÇ ï»­ 볭ϳ­ÝÇ, ëÙµáõÏ, Ù³­Õ³­¹³­Ýáë: ²Ûë Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ³Õ­ó³Ý­Ý»­ñÁ ß³ï »Ý áõ ͳ­é³­ÛáõÙ »Ý áñ­å»ë ˳í³ñï (·³ñÝÇñ): üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­ñ³ñ­Ý»ñÝ Ç­ñ»Ýó ѳ­Ù»Õ ëï»Õ­Í³­·áñ­ ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý Ùë³Ù­Ã»ñ­ùÇ Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ﻭ볭ϳ­ÝÇ` ï³­í³­ñÇ, Ñáñ­ÃÇ, Ëá­½Ç ÙÇë, Ãéãݳ­ÙÇë ¨ áñ­ëÇ

13


î²ð´ºð ²¼¶ºðÆ ÊàвÜàò 14

ÙÇë: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ ѳñë­ï³ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ÙÇ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ áõ­ï»ëïª §ýáõë ·ñ³Ý¦` ë³­·Ç Ãá­ùÇó å³ï­ñ³ëï­í³Í Ï»­ñ³­Ïáõñ: àñ­å»ë­½Ç ëï³­Ý³Ý á­ñ³Ï­ Û³É Ùûñù, Ýñ³Ýù ½áÝ­¹Ç ÙÇ­çá­óáí ëïÇ­åá­Õ³­µ³ñ Ï»­ ñ³Ï­ñáõÙ »Ý ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇÝ: üñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÁ ݳ­ËÁÝï­ñáõÙ »Ý ï³­í³­ñÇ ëåÇ­ï³Ï ÙÇ­ëÁ: ²Û¹­åÇ­ëÇ Ùûñù ëﳭݳ­Éáõ ѳ­Ù³ñ ý»ñ­Ù»ñ­Ý»­ñÁ Ñáñ­Ã»­ñÇÝ Ïǭ볭ϳ­Ë³Í íǭ׳­ÏáõÙ »Ý å³­ÑáõÙ: üñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÇÝ ³Ý­í³­ÝáõÙ »Ù §·áñ­ï³­Ï»ñ­Ý»ñ¦: Üñ³Ýù Ç­ñ»Ýó §½á­Ñ»­ñÇݦ` ·áñ­ï»­ñÇÝ, ³Ý˭ݳ­Ù³­µ³ñ áñ­ëáõÙ »Ý í³Û­ñÇ µÝáõíÛáõ­ÝÇó ¨ Ýñ³Ýó ïá­ïÇÏ­Ý»­ ñÇó å³ï­ñ³ë­ïáõÙ »Ý Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ ¹»­Éǭϳ­ï»ë­Ý»ñ, á­ñáÝù ѳ­Ù³ñ­íáõÙ »Ý áã ³­Ù»­Ýûñ­Û³ ëÝáõݹ ¨ Ù³­ïáõó­ íáõÙ »Ý ·ñ»Ã» µá­Éáñ é»ë­ïá­ñ³Ý­Ý»­ñáõÙ: ²Ûë »ñ¨áõÛíݻ­ñÁ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ³ñ­Ó³­·³Ýù »Ý ëï³­ Ýáõ٠ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇ Ç­ñ³­íáõÝù­Ý»­ñÇ å³ßï­å³Ý­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó: Ìá­í³Ù­Ã»ñùÁ µ³ó³éÇÏ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý áõ­ë»ëï­Ý»­ñÇ ï»­ë³­Ï³­ÝÇÝ. ï³­ñ³­ï»­ë³Ï ÓÏÝ»­Õ»Ý` ÓáÕ³ÓÏÝ»ñ (ïñ»ë­Ï³­), í³Ñ³Ý³Ï³ÓÏÝ»ñ (å³É­ ïáõë), ·³ÛɳÓÏÝ»ñ (ßãáõ­Ï), ϳñå, ÇÝã­å»ë ݳ¨ áëï­ ñ»­Ý»ñ, Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ­Ý»ñª ɳݭ·áõëï­Ý»ñ (Ëáßáñ Ë»ó·»ïÇÝÝ»ñ), ËËáõÝç­Ý»ñ: Ìá­í³Ù­Ã»ñù­Á ÙÇÝ㨠ѳ­Ù»Õ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ í»ñ³­÷áË­í»ÉÝ áõ Ù»Í Ñ³­×áõÛ­ùáí ѳ٭ï»ë­í»­ÉÁ í»­ñ³Ù­ ß³Ï­Ù³Ý ¨ å³ï­ñ³ëï­Ù³Ý µ³ñ¹ Áݭóóù ¿ ³Ýó­ÝáõÙ:

àëï­ñ»­Ý»­ñÇ ëÇ­ñ³­Ñ³ñ­Ý»­ñÁ ã»Ý ϳ­ñáÕ å³ï­Ï»­ñ³ó­Ý»É, û áñ­ù³Ý ¹Åí³ñ ¿ áëï­ñ»­Ý»­ñÇ å³ï­ñ³ëï­Ù³Ý ÁÝ­ óó­ùÁ: àñ­å»ë­½Ç áëï­ñ»­Ý»­ñÇ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ Ù³ùñ­íÇ Ï»­ ñ³Ï­ñÇ Ùݳ­óáñ¹­Ý»­ñÇó, Ýñ³Ýù ï³ëÝ ûñ­ ã»Ý Ï»­ñ³Ïñ­ íáõÙ, ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ 3 ³Ý­·³Ù­í»­ñ³Ù­ß³­ÏíáõÙ »Ý£ êϽµáõÙ »÷­íáõÙ »Ý, Ñ»­ïá ë³­é»ó­íáõÙ, ³­å³ Ýá­ñÇó »÷­íáõÙ áõ ë³­é»ó­íáõÙ: ì»ñ­çáõÙ ³ñ­¹»Ý ë³­é»ó­ñ³Í áëï­ñ»­Ý»ñÁ ï»­Õ³¹­ñáõÙ »Ý ٳݭñ¿³­½»ñÍ­í³Í áõ ëËïá­ñÇ Ûáõ­Õáí å³ï­í³Í ³­Ù³Ý­Ý»­ñÇ Ù»ç ¨ Ù³­ïáõó­íáõÙ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÇÝ µÝá­ñáß »Ý ݳ¨ Óí³Í»ÕÝ»ñÇ (ûÙ­É»ï­Ý»­ñÇ) Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ﻭ볭ϳ­ÝÇÝ ¨ å³Ý­ñ³­ÛÇÝ ëáõý­É»­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù å³ï­ñ³ëï­íáõÙ »Ý ï³ñ­µ»ñ ѳ­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñáí ¨ ÉóáÝ­Ý»­ñáíª ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ Ëá­½³­åáõË­ïáí, ëÝÏ»­ñáí ¨ ϳ­Ý³­ã»­Õ»­Ýáí: Æ ¹»å« Ñ»Ýó üñ³Ý­ëdz­ÛáõÙ ¿ ³­é³­ç³­ó»É ¨ ³Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­ÑÁ ·ñ³­í»É ó­÷³Ý­óÇÏ, ëåÇ­ï³Ï ³ñ­ ·³­Ý³­Ïáí ³­åáõñ ѳë­Ï³­óá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ûë Ëá­Ñ³­Ýá­óÇ Ñ³ñë­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó »Ý Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ Ñ³­Ù»­ñáí ëááõë­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù Ûáõñ­³­ù³Ýã­Ûáõñ áõ­ï»ë­ïÇÝ ³Ý­Ù³­Ñ³­Ï³Ý ѳ٠¨ µáõÛñ »Ý ѳ­Õáñ­¹áõÙ: êááõë­Ý»­ñÁ ýñ³Ý­ëdz­óÇ Ëá­Ñ³­ñ³ñ­Ý»­ñÇ »ñ¨³­Ï³­ÛáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ ÛáõÝùÝ »Ý: Üñ³Ýó ÑÙáõï Ó»é­ùÇÝ »Ý å³ï­Ï³­ÝáõÙ Ñ᭠ɳݭ¹³­Ï³Ý, åáñ­ïáõ­·³­É³­Ï³Ý, ǭﳭɳ­Ï³Ý, ³Ý·­Édz­ ϳÝ, ó­Ã³­ñ³­Ï³Ý, ÝáõÛ­ÝÇëÏ éáõ­ë³­Ï³Ý ëááõë­Ý»­ñÁ: Æ ¹»å« ëááõ­ëÇ ³Ý­í³­ÝáõÙ­Ý»­ñÁ Ñ»Ýó ïíÛ³É ³½­·ÇÝ µÝá­ ñáß Ùûñ­ùÇ û·­ï³­·áñ­Íáõ­ÙÇó ¿ ÍÝí»É: àõ­ï»ë­ïÁ Ûáõ­ñû­


ñÇ­Ý³Ï »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ åÕå»­Õ³­ÛÇÝ, Ù³­Õ³­¹³­Ýá­ë³­ÛÇÝ, Ù³­Ý³­Ý»­Ë³­ÛÇÝ, ݳñÝ­ç³­ÛÇÝ ëááõë­Ý»­ñÁ: Ö³­ß³­ï»­ë³ÏÝ ¿É ³­í»­ÉÇ Ñ³­Ù»Õ ¨ ³ÝÏñÏ­Ý»­ÉÇ ¹³ñÓ­Ý»­ Éáõ ѳ­Ù³ñ ýñ³Ý­ëdz­óÇ Ëá­Ñ³­ñ³ñ­Ý»ñÝ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý Ù³­Õ³­¹³­Ýá­ëÇó, ÍáÃñÇÝÇó ¨ ¹³÷­Ý»­ï»ñ¨Çó µ³Õ­ ϳ­ó³Í ϳ­Ý³­ã»­Õ»­ÝÇ áã Ù»Í ÷áõÝç: ä³­ÝÇñ­Ý»ñ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ùÇã »Ý û·­ ï³­·áñÍ­íáõ٠ϳíݳ­ÛÇÝ Ùûñù­Ý»­ñÁ, µ³­ó³­éáõí۳ٵ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý å³­ÝÇñ­Ý»­ñÇ, á­ñáÝù ѳÛï­ÝÇ »Ý ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ: üñ³Ý­ëdz­ÛÇ ï³­ñ³­Í³ßñ­ç³­Ý³­ÛÇÝ µ³½­Ù³­½³­Ýáõí Ûáõ­ÝÁ, Ç­¹»³­É³­Ï³Ý ÏÉÇ­Ù³Ý, ϻݭ¹³­Ý³­å³­ÑáõíÛáõ­ÝÁ Ãáõۭɳï­ñ»­ÉÇ »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ 400-Çó ³­í»­ÉÇ å³­ÝÇñ­Ý»­ñÇ Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ﻭ볭ϳ­Ýáõ ³ñ­ï³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ: 볭ϳ­ ÝÇÝ µ³½­Ù³­½³Ý ¿` óñÙ, ÷³­÷áõÏ å³­ÝÇñ­Ý»ñ, ³Û­ÍÇ Ï³­ÃÇó å³ï­ñ³ëï­í³Í å³­ÝÇñ­Ý»ñ, ãáñ, ³ñ­¹»Ý ѳ­ëáõ­ ݳ­ó³Í å³­ÝÇñ­Ý»­ñÇ Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ﻭ볭ϳ­ÝÇ` éáÏ­ýáñ, ϳ­Ù³Ù­µ»ñ, ·ñÛá­õ»ñ... ¸ñ³Ýù ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­ óÇ ³Ý­µ³­Å³Ý Ù³ë­ÝÇÏÝ»ñÝ »Ý© Ù³­ïáõó­íáõÙ »Ý ׳­ßÇÝ ¨ ÁÝíñÇ­ùÇÝ` ÷³Û­ï» ï³Ë­ï³Ï­Ý»­ñÇ íñ³: ÊÙÇãù­Ý»ñ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ù³­Õ³­ù³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óÇ Ñå³ñ­ïáõíÛáõ­ÝÁ ·Ç­ÝÇÝ ¿: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ·Ç­Ýáõ ³ñ­ ù³­Ý»­ñÁ §´áñ­¹áݦ áõ §´áõñ­·áõÝ­¹Çݦ »Ý: üñ³Ý­ëdz­ óÇ­Ý»­ñÝ ³ÛÝ ÁÙ­åáõÙ »Ý çñÇ, ϳ­ÃÇ, û­ÛÇ ¨ ·³­ñ»ç­ñÇ ÷á­Ë³­ñ»Ý: ¸Åí³ñ ¿ å³ï­Ï»­ñ³ó­Ý»É, áñ ýñ³Ý­ëdz­óÇ­ Ý»­ñÁ ׳­ßÇ Å³­Ù³­Ý³Ï Ç­ñ»Ýó ½ñÏ»Ý ³Û¹ ѳ­×áõÛ­ùÇó ¨ ãËÙ»Ý ·á­Ý» Ù»Ï µ³­Å³Ï ·Ç­ÝÇ: ²Ûë­ï»Õ ËÙáõÙ »Ý ݳ¨ §²µ­ë»Ýï¦ ¨ ·³­ñ»­çáõñ: г­Ù³ß­Ë³­ñ­Ñ³­ÛÇÝ ÷³éù ¿ í³­Û»­ÉáõÙ ýñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ß³Ù­å³Û­ÝÁ: üñ³Ý­ëÇ³Ý Ý³¨ ÏáÝ­Û³­ÏÇ Ñ³Û­ñ»­ÝÇùÝ ¿: üñ³Ý­ëdz­óáõ ëÝí»­Éáõ é»­ÅÇ­ÙÁ: üñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»ñÝ ³ÛÝ Ù³ñ¹­Ï³Ý­óÇó »Ý, áí­ù»ñ ã»Ý ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ³­ñ³· ëÝáõݹ

³ë­í³­ÍÁ: Üñ³Ýù ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ ëÝíáõÙ »Ý ï³­ÝÁ` ë»­ Õ³­ÝÇ ßáõñç ϳ٠é»ë­ïá­ñ³­ÝáõÙ: üñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»ñÝ áõ­ß³¹­ñáõí۳ٵ »Ý ÁÝï­ñáõÙ Ï»­ ñ³Ï­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»ñÝ áõ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏÁ, á­ñáí å»ïù ¿ ëÝí»Ý: 곭ϳÛÝ Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ ýñ³Ý­ëdz­óáõ ûñ­í³ ëÝݹ³­ÛÇÝ é»­ÅÇ­ÙÁ µ³Õ­Ï³­ó³Í ¿ ݳ­Ë³­×³­ßÇóª ³­é³­ íáï­Û³Ý 7-9-Á, ׳­ßÇó` Ï»­ëû­ñÇÝ, ¨ ÁÝíñÇ­ùÇó` »­ñ»­Ïá­ Û³Ý 7-Çó Ñ»­ïá: ܳ­Ë³­×³­ßÇÝ ýñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»ñÝ áõ­ïáõÙ »Ý Ïñ³áõ­ë³Ý­ Ý»ñ` ϳ­ñ³­·áí ϳ٠续Ùáí, ÙÛáõë­ÉÇ­Ý»ñ` ϳ­Ãáí ϳ٠Ûá­·áõñ­ïáí, ÁÙ­åáõÙ »Ý ݳñÝ­çÇ Ã³ñÙ ÑÛáõÃ: γñ­Ï³Ý­ ¹³­ÏÇ Ñ»ï ëáõñ× áõ ï³ù ßá­Ïá­É³¹ í³­Û»­É»­ÉÁ ÝáõÛÝ­å»ë ëÇ­ñ»­ÉÇ ¿ ýñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÝ: üñ³Ý­ëdz­Ï³Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ׳­ßÝ ëÏëíáõÙ ¿ ï³ù ϳ٠볭éÁ ݳ­Ëáõ­ï»ë­ïÇó, áñÝ ³Ûë­ï»Õ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ ÝáõÙ å³­ÝÇñÝ ¿: ´áõÝ ×³­ßÝ ëÏëíáõÙ ¿ áñ­å»ë ³­é³­çÇÝ Ù³­ïáõó­íáÕ ³­åáõñ­Ý»­ñáí: üñ³Ý­ëdz­óÇ­Ý»­ñÇÝ ëÇ­ñ»­ÉÇ ³­é³­çÇÝ Ù³­ ïáõó­íáÕ ³­åáõñ­Ý»­ñÇó »Ý ëá­ËÇó ¨ Ï³ñ­ïá­ýÇ­ÉÇó å³ï­ ñ³ëï­íáÕ ³­åáõñ-åÛáõ­ñ»Ý, ëá­Ëáí ¨ å³Ý­ñáí å³ï­ ñ³ëï­í³Í ³­åáõ­ñÁ, ÇÝã­å»ë ݳ¨ åñá­í³Ý­ë³­É³­Ï³Ý ÓÏݳ­ÛÇÝ Ã³ÝÓñ ³­åáõ­ñÁ` µáõ­Û³­µ»ë: àñ­å»ë »ñÏ­ñáñ¹ Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿ Íá­í³Ù­Ã»ñù­áí å³ï­ ñ³ëï­í³Í áñ¨¿ áõ­ï»ëï` ·³ÉÛ³ÓáõÏ (ßãáõÏ­), ϳñå, ËËáõÝç, Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ, áëï­ñ» ¨ ³ÛÉÝ: γ­ñáÕ ¿ Ù³­ ïáõó­í»É ݳ¨ Ùë³­ÛÇÝ áñ¨¿ áõ­ï»ëï` ³ñ­Ûáõ­Ýáï µÇýß­ ï»ùë ϳ٠ϳñ­å³ã­ãá: ì»ñ­çáõÙ Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿ ³Õ­ó³Ý, ÇëÏ ×³ß­Ï»­ñáõÛ­ÃÇ ³­í³ñ­ïÇݪ ³­Õ³Ý­¹»ñ ϳ٠Ùñ·»ñ: àñ­å»ë ³­Õ³Ý­¹»ñ Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿ µ³­ÉÇ Ï³ñϳݹ³Ï, óñÙ Ùñ·»­ñáí ïáñ­Ã»ñ ϳ٠Ïñ»Ù µñÛáõ­É», Ùñ·³­ÛÇÝ ÑÛáõ­Ã»ñ, ѳݭù³­ÛÇÝ çñ»ñ ¨ ëáõñ×:

15


î²ð´ºð ²¼¶ºðÆ ÊàвÜàò

Ëá­Ñ³­Ý áó Ðáõ­Ý ³­Ï ³Ý ¹³­ë ³­Ï ³Ý Ëá­Ñ ³­Ý á­ó Á Ûáõ­ñ ³­Ñ ³­ï áõÏ Ï»Ý­ë ³Ó»õ ¿ »Ý­Ã ³¹­ñ áõÙ: ²Ûë Ëá­Ñ ³­Ý á­ó Çó û·ïíáÕ Ù³ñ­¹ ÇÏ »ñ­Ï ³­ñ ³Ï­Û ³ó »Ý, ·ñ»­Ã » ã»Ý ÑÇ­í ³Ý­¹ ³­Ý áõÙ ù³Õó­Ï »­Õ áí, ëñï³­Û ÇÝ ÑÇ­í ³Ý­¹ áõÃ­Û áõÝ­ Ý»­ñ áí »õ ׳ñ­å ³­Ï ³É­Ù ³­Ù µ: Ðáõ­Ý ³­Ï ³Ý Ëá­Ñ ³­Ý á­ó ³­Û ÇÝ å³ï­Ù áõí Ûáõ­Ý Á ãáñë ѳ­½ ³ñ ï³ñ­í ³ å³ï­Ù áõÃ­Û áõÝ áõ­Ý Ç£ ³ß­Ë ³ñ­Ñ áõÙ ³­é ³­ çÇÝ Ëá­Ñ ³­ñ ³­ñ ³­Ï ³Ý ·Çñ­ù Á ·ñ»É ¿ ÑáõÛÝ ²ñ­Ë »ëï­ñ ³­ï á­ë Á Ù.Ã.³ 330 í-ÇÝ: Àëï ÑáõÛ­Ý »­ñ Ǫ áõ­ï »ë­ï Ç ³­Ù »­Ý ³­Ï ³ñ»õáñ µ³­Õ ³¹­ñ Ç­ã Á ·»­ñ ³­½ ³Ýó ïñ³­Ù ³¹­ñ áõÃ­Û áõÝÝ ¿, ³­é ³Ýó á­ñ Ç å³ï­ñ ³ëï­í áÕ áõ­ ï»ë­ï Á á°ã û·­ï ³­Ï ³ñ ÏÉÇ­Ý Ç, á°ã ¿É ѳ­Ù »Õ:

16


ÐáõÝ³Ï³Ý ËáѳÝáóÇ í³é µÝáñáßÇãÁ

ÐáõÝ³Ï³Ý ³½·³ÛÇÝ áõï»ëï ó³óÇÏ

г­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ, ѳ­ó³­Ñ³­ïÇÏÁ, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÁ, ϳí ݳ٭ûñ­ùÁ, Íá­í³Ù­Ã»ñùÁ« ÓÏÝ»­Õ»­ÝÁ, Ùë³Ù­Ã»ñ­ùÝ áõ ÓÇ­ óå­ïáõÕÁ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ µÝá­ñá­ßáÕ ÙûñùÝ»ñÝ »Ý: Àݹ­Ñ³­Ýáõñ µÝáõ­Ã³­·Çñ: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ ³½­·³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ ïÇ­åÇÏ ÙÇ­ç»ñÏ­ ñ³­Íá­í³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýáó ¿ ¨ áõ­ÝÇ ÙÇ ß³ñù Áݹ­Ñ³Ý­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ üñ³Ý­ëdz­ÛÇ, Æ­ï³­ Édz­ÛÇ, ´³É­Ï³Ý­Ý»­ñÇ, ²­Ý³­ïá­Édz­ÛÇ Ë᭠ѳ­Ýáó­Ý»­ñÇ Ñ»ï: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý ³½­·³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ Ðáõ­ ݳë­ï³­ÝÇ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý í³é ³ñ­ï³­ óá­É³ÝùÝ ¿: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÁ »ñ­Ï³ñ ï³­ ñÇ­Ý»ñª ÙÇÝ㨠1830-³Ï³Ý Ãí³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ« »­Õ»É ¿ Ãáõñ­ù»­ñÇ ïÇ­ñ³­Ï³­ÉáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­ ùá: ²­½³­ï³·ñ­í»­Éáõó Ñ»­ïá Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ù³­Õ³ù­Ý»­ñÁ ß³ï ³Õ­ù³ï ¿ÇÝ, ¨ ãϳñ µ³ñÓñ ³½Ýí³Ï³Ý ˳í, á­ñÁ ϳ­ñáÕ ¿ñ Ñáõ­Ý³­Ï³­Ý Ëá­Ñ³­Ýá­ó³­ÛÇÝ Ùß³­ÏáõÛ­ÃáõÙ Ñ»­Õ³ßñ­çáõ٠ϳ­ï³­ñ»É: Âáõñ­ù³­Ï³Ý ÉÍÇó ³­½³ï­í»­Éáõó Ñ»­ïá Ðáõ­Ý³ë­ï³Ý ³Ûó»ÉáÕ ½µáë³ßñçÇÏÝ»ñÁ Ñdz­ÝáõÙ ¿ÇÝ å³ï­Ù³­Ï³Ý ³Ý­ïÇÏ Ñáõ­ß³ñ­Ó³Ý­Ý»­ñáí ¨ ݳ­ËÁÝï­ñáõÙ ¿ÇÝ ëÝí»É ݳ­íÇ ï³Ë­ï³­ ϳ­Ù³­ÍÇ íñ³ ϳ٠·Ûáõ­Õ³­Ï³Ý ÷áù­ñÇÏ Ëñ×Çíݻ­ñáõÙ: Êá­Ñ³­Ýá­óÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÁ: г­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñÁ, ѳ­ó³­Ñ³­ïÇÏÁ, µáõ­ ñ³­í»ï Ëá­ï³­µáõÛ­ë»­ñÁ« µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÁ, ϳíݳ٭ûñ­ùÁ, Íá­í³Ù­Ã»ñùÁ« ÓÏÝ»­Õ»­ÝÁ, Ùë³Ù­Ã»ñ­ùÁ, Óǭóå­ïáõÕÝ áõ Óǭóåï­ ÕÇ Ûáõ­ÕÁ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÁ µÝá­ñá­ßáÕ ÙûñùÝ»ñÝ »Ý:

г­ó³­Ñ³ï­ÇÏ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ³­é³­í»É ѳ­×³Ë û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ »Ý óá­ ñ»­Ýáí ÃËí³Í ѳ­ó³­ï»­ë³Ï­Ý»­ñÁ: ´³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ï»­ñ³Ï­ñ³­ ó³Ý­ÏáõÙ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»ÝÝ Çñ áõ­ñáõÛÝ ¨ ³Ý­ ÷á­Ë³­ñÇ­Ý»­ÉÇ ï»ÕÝ áõ­ÝÇ: ÐáõÛ­Ý»­ñÁ ß³ï »Ý å³ï­ñ³ë­ïáõ٠óñÙ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ýáí ³Õ­ó³Ý­Ý»ñ ¨ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»ñ: Èá­ÉÇ­ ÏÁ, ëÙµáõ­ÏÁ, ϳñ­ïá­ýÇ­ÉÁ, ϳ­Ý³ã Éá­µÇÝ, µ³­ÙdzÝ, åÕå»­ÕÁ, ëáËÝ áõ ëËïá­ñÁ ÑáõÛ­ Ý»­ñÇ ëÇ­ñ»­ÉÇ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý­Ý »Ý: ²Ûë ó³Ý­ ÏáõÙ ³­é³­ç³­ï³ñ »Ý ëÙµáõÏÝ áõ Éá­ÉÇ­ÏÁ: ´³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇó áõÕ­Õ³­ÏÇ µáõ­ë³­Ûáõ­Õáí ¨ ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­Ãáí ³Õ­ó³Ý­Ý»ñ »Ý å³ï­ ñ³ë­ïáõÙ: λ­ñ³Ï­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»­ñáõÙ ÏÇï­ ñá­ÝÇ ÑÛáõ­ÃÝ û·­ï³­·áñ­Í»­ÉÁ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óÇ ³­é³Ýӭݳ­Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ ñÇó Ù»ÏÝ ¿: ´³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÁ ßá­·»­Ë³­ßáõÙ »Ý ݳ¨ ѳ­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñáí, Ëá­ï³­µáõÛ­ë»­ ñáí ¨ µáõ­ë³­Ûáõ­Õáí: г­Ù»­ÙáõÝù­Ý»ñ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõ٠ѳ­Ù»­ÙáõÝù­Ý»ñÝ ³­í»­ÉÇ ß³ï »Ý û·­ï³­ ·áñÍ­íáõÙ, ù³Ý ³ÛÉ ÙÇ­ç»ñÏ­ñ³­Íá­í³­ÛÇÝ Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ: ²­í»­ÉÇ Ñ³­×³Ë û·­ï³­·áñÍ­ áõÙ »Ý ³­ñ»­·³­ÝáÝ, ëËïá­ñ, ëá­Ë, ë³ÙÇÃ, ³Õ áõ ¹³÷­Ý»­ï»ñ¨: ú·­ï³­·áñÍ­áõÙ »Ý ݳ¨ é»Ñ³Ý ¨ áõñó: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝÇ ÑÛáõ­ëÇ­ ë³­ÛÇÝ ßñç³Ý­Ý»­ñáõÙ ù³Õóñ ѳ­Ù»­ÙáõÝù­ Ý»­ñÁ ˳éÝ­íáõÙ »Ý ÙëÇ Ñ»ï© û­ñǭݳÏ`

17


î²ð´ºð ²¼¶ºðÆ ÊàвÜàò

Ðáõ­ÛÝ»ñÇ ×³ß­Ï»­ñáõÛ­ÃÁ áã ÙdzÛÝ ëÝí»ÉÝ ¿, ³Ûɨ ·»­ñ³­½³Ýó ų­Ù³Ý­óÁ, ·»­Õ»­óÇÏ »­ñ³Åß­ïáõíÛáõ­ÝÁ, ѳ­×»­ÉÇ ß÷áõ­ÙÁ ÁÝÏ»ñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï:­

²½·³ÛÇÝ ËÙáñ»Õ»Ýª µ³Ïɳí³

18

¹³ñ­ãÇÝÝ áõ Ù»­Ë³­ÏÁª ÙëÇ Ñ»ï: Ðáõ­Ý³­ Ï³Ý áõ­ï»ëï­Ý»­ñáõÙ ³­í»­É³ó­íáõÙ »Ý ݳ¨ ³­Ý³­ÝáõËÝ áõ ÙßÏÁÝÏáõÛ½Á: γíݳ٭ûñù: γíݳ٭ûñù­Ý»­ñÇó ÑáõÛ­ Ý»­ñÁ ݳ­Ë³­å³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ ï³­ÉÇë »Ý Ï»­ýÇ­ñÇÝ ¨ Ûá­·áõñ­ïÇÝ` å³ï­ñ³ëï­í³Í Ïá­íÇ Ï³­ÃÇó: ÐáõÛ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ëÇ­ñ»­ÉÇ »Ý áã Ûáõ­Õáï å³­ÝÇñ­Ý»­ñÁ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý å³­ ÝÇñ­Ý»­ñÇ ï»­ë³­Ï³­ÝÇÝ Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ¿` ý»­ï³, ·ñ³­í»­ï³, Ù»­óá­íá, Ï»­ý³­Éá­ïÇ­ ñÇ, ϳ­ë»­ñÇ ¨ ³ÛÉÝ: Øë³Ù­Ã»ñù, Íá­í³Ù­Ã»ñù, ÓÏÝ»­Õ»Ý: Ðáõ­ ݳë­ï³­ÝÁ ѳ­Ù³ñ­íáõÙ ¿ Íá­í³­ÛÇÝ »ñ­ÏÇñ£ ²ÛÝ Ñ³­ñáõëï ¿ ÓÏÝ»­Õ»­Ýáí ¨ Íá­í³Ù­ ûñùáí: Úáõ­ã³­ù³Ýã­Ûáõñ ëÝí»­Éáõ í³Û­ñáõ٠ϳ­ñáÕ »ù ·ïÝ»É áõ­ï»ëï­Ý»­ñÇ É³ÛÝ ÁÝï­ ñ³­ÝǪ ï³­ñ³­ï»­ë³Ï ÓÏÝ»­ñÇ ï³­å³­Ï³Í Ï³Ù ßá­·»­Ë³­ß³Í ﻭ볭ϳ­ÝÇ` Ýñµ³­Ñ³Ù ϳɭٳñ­Ý»ñ, ËéÃËéÃ³Ý Íá­í³­Ë»ó­·»­ ïÇÝ­Ý»ñ, ³ë­ÙÇ­Ýá·­Ý»ñ` å³ï­ñ³ëï­í³Í Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ Ëá­ï³­µáõÛ­ë»­ñáí, ù³­ó³­ Ëáí, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ýáí ¨ Óǭóåï­ÕÇ Ûáõ­ Õáí: ÐáõÛ­Ý»­ñÁ áã 峭ϳë ѳ­Ù»Õ »Ý å³ï­ñ³ë­ ïáõÙ åÕå»­Õáí ¨ ëÙµáõ­Ïáí ßá­·»­Ë³­ß³Í ÙÇ­ëÁ: Âáõñ­ù³­Ï³Ý ïÇ­ñ³­å»­ïáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­ùá ·ïÝí»­Éáõ Å³Ù³Ý³Ï Ðáõ­Ý³ë­ï³­ Ýáõ٠ѳ­Ù³ñ­Û³ í»­ñ³­ó»É ¿ñ Ëá­½Ç Ùëáí ëÝí»­ÉÁ, ÑÇ­Ù³ Ýá­ñÇó í»­ñ³­Ï³Ý·Ý­í»É ¿ ³Ûë ³­í³Ý­¹áõÛ­ÃÁ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­ óáõÙ ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ¿ áã­Ë³­ñÇ ÙëÇ û·­ï³­ ·áñ­Íáõ­ÙÁ: àõ­ïáõÙ »Ý ݳ¨ ݳ­å³ë­ï³­ÏÇ ¨ Ñáñ­ÃÇ ÙÇë« ÇëÏ ï³­í³­ñÇ ÙÇ­ëÁ Ñáõ­Ý³­ Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ¨ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏáõÙ ·ñ»Ã» Ý»­ñ³é­í³Í ã¿: Ðáõ­ÛÝ»ñÇ ×³ß­Ï»­ñáõÛ­ÃÁ: Ðáõ­ÛÝ»ñÇ ×³ß­ Ï»­ñáõÛ­ÃÁ áã ÙdzÛÝ ëÝí»ÉÝ ¿, ³Ûɨ ·»­ñ³­ ½³Ýó ų­Ù³Ý­óÁ, ·»­Õ»­óÇÏ »­ñ³Åß­ïáõí Ûáõ­ÝÁ, ѳ­×»­ÉÇ ß÷áõ­ÙÁ ÁÝ­Ï»ñ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: Ðáõ­ÛÝ»ñÇ Ý³­Ë³­×³­ßÁ µ³Õ­Ï³­ó³Í ¿ ϳ­ ñ³­·Çó, ѳ­óÇó ¨ §ü»­ï³¦ å³Ý­ñÇó: ÐáõÛ­Ý»­ñÁ ݳ­Ë³­×³­ßÇÝ áõ­ïáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó ³Ý­ã³÷ ëÇ­ñ»­ÉÇ ³½­·³­ÛÇÝ áõ­ï»ë­ïÁ` ó³­ óÇ­ÏÁ, á­ñÁ ù»­ñÇ­ãáí ³Ýó­Ï³ó­ñ³Í í³­ñáõÝ­

·Ç, ³­ÕÇ, ù³­ó³­ËÇ, ëËïá­ñÇ Ï³Ù ëá­ËÇ Ë³é­Ýáõñ¹ ¿, á­ñÇ íñ³ ÉóÝáõÙ »Ý ÃÃáõ ϳà ϳ٠Ûá­·áõñï` ³­í»­É³ó­Ý»­Éáí Óǭóåï­ÕÇ ÛáõÕ: ê³ ë»­Õ³­ÝÇÝ ¹ñíáõÙ ¿ ݳ¨ áñ­å»ë ݳ­Ëáõ­ï»ëï: ܳ­Ëáõ­ï»ëï­Ý»­ñÇ ï»­ë³­Ï³­ÝÇÝ Ù»Í ¿ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ: ¸ñ³Ýù Ïáã­íáõÙ »Ý Ù»­½»£ ²Ý­í³Ý­Ù³Ý Ù»ç ÝáõÛ­ÝÇëÏ ½·³ó­ íáõÙ ¿ Ãáõñ­ù³­Ï³Ý »­ñ³Ý·­Ý»ñ: êñ³Ýù ë³­éÁ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇó ¨ Ù³Ýñ ÓÏÝ»­ñÇó áõ Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ­Ý»­ñÇó »Ý å³ï­ ñ³ëï­íáõÙ: ܳ­Ëáõ­ï»ë­ï³­ÛÇÝ ï»­ë³­Ï³­ ÝÇÝ Éñ³ó­ÝáõÙ »Ý Ù³­ñǭݳó­í³Í Éá­µÇÝ áõ Ùݳ­ó³Í ѳ­ïǭϳ­íáñ­Ý»­ñÁ, á­ñáÝù áõ­Ý»Ý å³ï­ñ³ëï­Ù³Ý ÙÇ ß³ñù »­Õ³­Ý³Ï­Ý»ñ: г­Ù»Õ ¨ ÁÝ­¹áõÝ­í³Í ݳ­Ëáõ­ï»ëï ¿ ó­ é³­Ùá­ë³­É³­ñ³Ý, á­ñÁ å³ï­ñ³ë­ïáõÙ »Ý ÓÏÝÏÇÃÇó` ó­é³­Ù³­ÛÇó: ²ÛÝ ï³­å³­ÏáõÙ »Ý ¨ ùëáõ٠ѳ­óÇÝ, ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ³­Õ³­ ó³Í ëËïáñ, Óǭóåï­ÕÇ ÛáõÕ ¨ ÏÇï­ñá­ ÝÇ ÑÛáõÃ: ÆÝã­å»ë ·Ç­ï»Ýùª ëËïáñÝ Çñ áõ­ñáõÛÝ ï»ÕÝ áõ­ÝÇ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ: ÐáõÝ³Ï³Ý ³­Ù»­Ý³­å³ñ½ ¨ ѳ­Ù»Õ ݳ­ Ëáõ­ï»ë­ïÁ ѳ­óÇ Ù»ç ¹ñí³Í ¨ Óǭóåï­ ÕÇ Ûáõ­Õáí áõ ³­Õáí ѳ­Ù»Ù­í³Í ëËïáñÝ ¿: àñ­å»ë ï³ù ݳ­Ëáõ­ï»ëï å³ï­ñ³ë­ ïáõÙ »Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý ëááõ­ëáí ë³­·³­ ݳ­ÏÇ, á­ñÇ ÑÇÙ­ùáõÙ §ü»­ï³¦ å³­ÝÇñÝ ¿` å³ï­ñ³ëï­í³Í µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý­áí ¨ ѳ­ ٻ٭í³Í ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­Ãáí, ѳ­Ù»­ÙáõÝù­ Ý»­ñáí ¨ ÏÍáõ åÕå»­Õáí: ºñÏ­ñáñ¹ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÇó ¿ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ³½­·³­ÛÇÝ ÓÏݳ­åáõ­ñÁª ϳ­Ï³í­Û³Ý: ²­Ù»­ ݳ­ï³­ñ³Í­í³Í áõ­ï»ë­ïÁ Ùáõ­ë³­Ï³Ý ¿: ê³ áã­Ë³­ñÇ ³Õ³ó³Í ÙÇë ¿` »÷­í³Í µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ýáí« Ñ³­Ù»­ÙáõÝù­Ý»­ñáí ¨ ÓÇ­ óåï­ÕÇ Ûáõ­Õáí: àã­Ë³­ñÇ ³Õ³ó³Í ÙÇëÁ å³ñ­ï³­¹Çñ ¿, ÇëÏ Ùݳ­ó³Í Ùûñù­Ý»­ñÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ÁÝï­ñ»É Áëï ׳­ß³­ÏÇ` ëÙµáõÏ, óñÙ Éá­ÉÇÏ, ëáË, ëËïáñ, ù³­ó³Ë, ѳ­Ù»­ ÙáõÝù­Ý»ñ: ØëÇ, ÓÏ³Ý Ñ»ï Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿­ ݳ¨ ÑáõÛ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ß³ï ëÇñ­í³Í ÏÇï­


ØëÇ« ÓÏ³Ý Ñ»ï Ù³ïáõóíáÕ ëááõëª ³í·áÉ»ÙáÝá

ñá­ÝÇ ëááõ­ëÁ` ³í­·á­É»­Ùá­Ýá: ¸³ ß³ï Ñ»ßï ¿ å³ï­ñ³ë­ï»É: ²í­·á­É»­Ùá­Ýá å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­ÃÁ ˳é­ÝáõÙ »Ý ÓíÇ ¨ Ùë³­ÛÇÝ ³ñ­·³­Ý³­ÏÇ Ñ»ï: ºñÏ­ñáñ­¹Á Ù³­ïáõó­íáÕ Ùë³Ù­Ã»ñ­ùÁ »÷­íáõÙ ¿ ϳ­í» ëå³ë­ùáõÙ, ï³­å³Ï­íáõÙ ç»­éá­óáõ٠ϳ٠·³­½û­ç³­ËáõÙ` µ½Ïï³Í ϳ٠ٳÝñ Ïïñï³Í »­Õ³­Ý³­Ïáí: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝáõÙ ³­åáõñ­Ý»ñ ùÇã »Ý áõ­ïáõÙ: ÐÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ ¹ñ³Ýù å³ï­ñ³ëï­íáõÙ »Ý ѳ­ïǭϳ­íáñ­Ý»­ñÇó, ÓÏÝ»­Õ»­ÝÇó ¨ áã­Ë³­ñÇ ÙëÇó: γ­ñ»­ÉÇ ¿ ³Ûë­å»ë µÝáõ­Ã³·­ñ»É` ÑáõÛ­ Ý»­ñÝ áõ­ïáõÙ »Ý ³­åáõñ­Ý»ñ, 볭ϳÛÝ ã»Ý ï³ñ­íáõÙ ¹ñ³Ý­óáí: ø³Õó­ñ³­í»­ÝÇ­ùÇ ¨ ³­Õ³Ý­¹»­ñÇ å³ï­ñ³ë­ Ù³Ý Ñ³ñ­óáõÙ ¨ë ½­·³ó­íáõÙ ¿ ²ñ¨»É­ùÇ ³½­¹»­óáõíÛáõ­ÝÁ` Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ÁÝ­ÏáõÛ½, Ýáõß, åÇëï³Ï, ã³­ÙÇã, ËÙá­ñ»­Õ»Ý: ´Ýáõ­Ã³·­ñÇãÝ ³½­·³­ÛÇÝ ËÙá­ñ»­Õ»Ý ¿ª µ³Ï­É³­í³Ý« ¨ ٳݭ ݳ­ÛÇó å³ï­ñ³ëï­í³Í Ýáõñµ ϳñ­Ï³Ý­¹³Ï­ Ý»­ñÁ` é³­í³­ÝÇÝ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý Ù»Õ­ñÁ å³ï­ñ³ëï­í³Í ¿ ͳ­ÕÇÏ­ Ý»­ñÇ, ÏÇï­ñá­ÝÇ, ݳñÝ­çÇ Ý»Ï­ï³­ñÇó: ´³½­Ù³­ÃÇí ¿ Ñáõ­Ý³­Ï³Ý ëáõñ­×»­ñÇ ï»­ë³­ ϳ­ÝÇÝ` ³ñ¨»É­Û³­ÝÇó ÙÇÝ㨠»í­ñá­å³­Ï³Ý, Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõ­ñÇ ×³­ß³­ÏÇÝ Ñ³­Ù³­å³­ï³ë­ ˳Ý: ²Ù³­é³­ÛÇÝ ï³ù ³­ÙÇë­Ý»­ñÇÝ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý óñ­Ù³ó­ÝáÕ ÁÙ­å»­ÉÇù­Ý»ñ` ѳï­Ï³­å»ë óñÙ Ùñ·³­ÛÇÝ ÑÛáõ­Ã»ñ: ֳ߭ϻ­ñáõÛ­ÃÇ Áݭóó­ùáõÙ ÑáõÛ­Ý»­ñÁ ËÙáõÙ »Ý ѳ­×áõÛ­ùáí, 볭ϳÛÝ ã³­÷Ç Ù»ç: Ø»Ï »ñ­Ïáõµ³­Å³Ï ãáñ ·Ç­ÝÇÝ` §è»­óǭݳݦ, Ñdz­Ý³­ÉÇ ¨ û·­ï³­Ï³ñ ѳ­í»­ÉáõÙ ¿ Ùë³­ÛÇÝ ¨ ÓÏݳ­ÛÇÝ ×³­ß³­ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇÝ: Ðáõ­Ý³­Ï³Ý ³½­·³­ÛÇÝ ËÙÇãù ¿ ݳ¨ ³­ÝÇ­ëáÝ­Û³Ý û­ÕÇÝ, á­ñÁ »ñ­µ»ù ·É˳­ó³í ãÇ ³­é³­ç³ó­ÝáõÙ: 19


üàîàä²îØàôÂÚàôÜ 20

ª

ÀÜî²ÜºÎ²Ü ÀÜÂðÆøÀª

»ñ­ç³Ý­ÏáõÃ­Û³Ý ·ñ³­í³­Ï³Ý


21


üàîàä²îØàôÂÚàôÜ

Ù

سۭñÇ°Ï, ѳ­Ù»Õ ¿ñ ßÝáñ­Ñ³­Ï³­ÉáõíÛáõÝ... ÐÝãáõÙ »Ý Ù³Ý­Ï³Ý ßáõñ­Ã»­ñÇó áã ×Çßï ÑÝãÛáõÝ­Ý»­ñáí ³ñ­ï³­ µ»­ñ³Í µ³­é»­ñÁ: ÞÝáñ­Ñ³­Ï³É »Ù ëÇ­ñ»­ÉÇë... àõ í³é­ íáõÙ »Ý ³­Ùáõë­Ýáõ ³ã­ù»­ñÁ: Ø»ñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ »ñ­ç³­ÝÇÏ »Ý. ³å­ñáõÙ »Ý ÝáõÛÝ Ñ³ñ­ÏÇ Ý»ñ­ùá ÙÇÙ­Û³Ýó Ýϳï­Ù³Ùµ ëÇ­ñáí, ç»ñ­ Ùáõí۳ٵ áõ Ñá­·³­ï³­ñáõí۳ٵ ßñç³­å³ï­í³Í: Üñ³Ýù ãáñëÝ »Ý` ѳۭñÁ, Ù³Û­ñÁ ¨ »ñ­Ïáõ ½³­í³Ï­ Ý»­ñÁ` »­ñÇ­ï³­ë³ñ¹ ÙÇ ÁÝ­ï³­ÝÇù, áõ٠ѳ­Ù³ñ ѳݷëï­Û³Ý û­ñ»­ñÁ Ùdz­ëÇÝ` Ù»Ï ë»­Õ³­ÝÇ ßáõñç ³Ýó­Ï³ó­Ý»ÉÝ ³­í³Ý­¹áõÛà ¿ ¹³ñ­Ó»É: êá­óÇá­Éá·­Ý»­ñÇ áõ­ëáõ٭ݳ­ëÇ­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³­ Ó³ÛÝ 89 % »ñ­ç³­ÝÇÏ ÁÝ­ï³­ÝÇù­Ý»­ñÁ Ùdz­ëÇÝ Ý³­ ˳­×³­ßáõÙ »Ý ß³­µ³­Ã³­Ï³Ý 3 ³Ý­·³Ù, ׳­ßáõÙ ³­Ù»­Ý³­ùÇ­ãÁ 2 ³Ý­·³Ù ¨ ÁÝíñáõÙ` 5 ³Ý­·³­ÙÇó áã 峭ϳë, ³Û­ëÇÝùÝ, ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÁ »ñ­ç³­ÝÇÏ ¿, »ñµ ³­í»­ÉÇ ß³ï ¿ ѳ­í³ù­íáõÙ Ù»Ï ë»­Õ³­ÝÇ ßáõñç: ²Ûë ÷³ë­ïÁ ãÇ íñÇ­å»É Ù»ñ Ñ»­ñá­ëáõ­Ñáõ ³ã­ùÇó, ݳ ÝáõÛÝ­å»ë ï³ñ­í³Í ¿ »ñ­ç³­ÝÇÏ ÁÝ­ï³­ÝÇù áõ­Ý»­Ý³­ Éáõ Ó·ïáõ­Ùáí: Ø»ñ å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ»­ñáë­Ý»­ñÇ` ³­Ùáõë­Ýáõ ¨ ÏÝáç ѳ­Ù³ñ ³ß­Ë³­ï³Ý­ù³­ÛÇÝ Í³Ýñ ß³­µ³­ÃÇó Ñ»­ïá Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ ¨ ѳ­×»­ÉÇ ¿ ѳݷëï­Û³Ý û­ñ»­ñÁ Ùdz­ ëÇÝ ³Ýó­Ï³ó­Ý»É: àñ­ù³Ý ¿É ͳÝñ ¿ ³Ý­ó»É ß³­µ³­ÃÁ ³ß­Ë³­ï³­í³Û­ ñáõÙ, ï³­ÝÁ ë»ñÝ áõ ç»ñ­ÙáõíÛáõ­ÝÁ å³Ñ­å³­Ý»­Éáõ ¨ ¿É ³­í»­ÉÇ Ã»­Å³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ù»ñ ï³Ý­ïÇ­ÏÇÝ-Ñ»­ ñá­ëáõ­ÑÇÝ ³­Ù»Ý ÇÝã ³­ÝáõÙ ¿ »­ñ»­Ïá­Û³Ý ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ ³Ý­¹³Ù­Ý»­ñÇÝ ë»­Õ³­ÝÇ ßáõñç ѳ­í³­ù»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ²Ûë ¹»å­ùáõ٠ݳ ѳݷëï­Û³Ý û­ñ»­ñÇÝ å»ïù ¿ ϳ­ ñá­Õ³­Ý³ ¨° ï­Ý³­ÛÇÝ ·áñ­Í»­ñÁ í»ñ­ç³ó­Ý»É, ¨° ­·»­ñ³­ ½³Ýó ï»ëù áõ­Ý»­Ý³É, ¨° »­ñ»­Ë³­Ý»­ñáí ½µ³Õ­í»É, ¨°­

22

ÁÝ­ï³­Ý»­Ï³Ý ÙÃÝá­Éáñ­ïÁ ³­í»­ÉÇ ç»ñ­Ù³ó­Ý»É: ÆëÏ ÇÝã­å»ë ѳëó­Ý»­É ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ, »ñµ ɳñ­í³Í û­ñ»­ñÇó Ñ»­ïá Ýñ³ ÙÇ³Ï ó³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ³Ù­µáÕç ûñÝ ³Ý­ÏáÕ­ÝáõÙ ³Ýó­Ï³ó­Ý»ÉÝ ¿: 곭ϳÛÝ »ñ­ç³­ÝÇÏ ¨ ³­Ùáõñ ÁÝ­ï³­ÝÇù áõ­Ý»­Ý³­Éáõ ÏÝáç Ó·ïáõ­ÙÁ ѳխ ó­Ñ³­ñáõÙ ¿ µá­Éáñ ¹Åí³­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ܳ ³ñíݳ­ÝáõÙ ¿, ÷áùñ-ÇÝã óñ­Ù³­ÝáõÙ ¨ ¹»Ù­ ùÇ áõ­ñ³Ë ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõí۳ٵ ûè ݳ­Ë³­×³ß å³ï­ñ³ë­ïáõÙ: ܳ­Ë³­×³­ßÇó ¨ ëñ×»­Éáõó Ñ»­ïá Ù»ñ Ñ»­ñá­ëáõ­ ÑÇÝ ûñ­í³ ÙÇ Ù³­ëÁ ÝíÇ­ñáõÙ ¿ ïݳ­ÛÇÝ ·áñ­Í»­ñÇÝ` Éí³óù, ³ñ­¹áõÏ, ÙÛáõë Ù³­ëÁ` Ëݳ٭í³Í ¨ ·»­Õ»­óÇÏ ï»ëù áõ­Ý»­Ý³­Éáõ ѳ­Ù³ñ` Ç­ñ»Ý áõ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ ÙÛáõë ³Ý­¹³Ù­Ý»­ñÇÝ: ÆëÏ ³­Ùáõ­ëDZÝÁ... Ø»ñ ³­Ùáõ­ëÇÝ-Ñ»­ñá­ëÁ ¨ë Ó·­ ïáõÙ ¿ ÇÝã-áñ ã³­÷áí û·­Ý»É ÏÝá­çÁ: ܳ ·ÝáõÙ­Ý»ñ ¿ ϳ­ï³­ñáõÙ: êáõÝÏ, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý, Ùñ·»ñ, ϳ­Ý³­ ã»­Õ»Ý, ϳíݳ٭ûñù, ݳ­Ëáõ­ï»ëï­Ý»ñ, ѳó, ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ ·Ýí³Í ¿` ÏÝáç å³ï­í»ñÝ ³Ù­µáÕ­çá­íÇÝ Ï³­ï³ñ­í³Í: º­ñ»­Ë³­Ý»­ñÁ ù³Õó­ñ³­í»­ÝÇù ß³ï »Ý ëÇ­ñáõÙ, ë³ ¨ë ­å»ïù ¿ ·Ý»É... Øë³Ù­Ã»ñ­ùÇ µ³Å­ÝÇ ÏáÕ­ùáí ³Ýó­Ý»­ÉÇó Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ ÙÇïù ¿ ͳ­·áõÙ ëÇ­ ñáÕ ³­Ùáõë­Ýáõ ÙïùáõÙ` ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ³­Ý³ÏÝ­Ï³É Ù³­ ïáõ­ó»É ëÇ­ñ»­ÉÇ ÏÝá­çÁ` Çñ íñ³ í»ñó­Ý»­Éáí ÁÝíñÇ­ùÇ ÑÇ٭ݳ­Ï³Ý ׳­ß³­ï»­ë³­ÏÇ å³ï­ñ³ë­ïáõ­ÙÁ: ¶³­ñáõÝ, ï³ù áõ ѳ­×»­ÉÇ »­Õ³­Ý³Ï, ÏÇ­ñ³­ÏÇ... ¾É ÇÝã ϳ­ñáÕ ¿ å³ï­ñ³ë­ï»É áõ Ù³­ïáõ­ó»É Ñ³Û ïÕ³­ Ù³ñ¹Ý áõ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ Ñ³Û­ñÁ, ǭѳñ­Ï» Ëá­ñá­í³Í: ²­Ûá°, á­ñáß­í³Í ¿, ÙÇï­ùÁ å»ïù ¿ Ç­ñ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ¹³ñÓ­Ý»É, ÇëÏ ³­é³­çÇÝ ù³ÛÉÝ ³ñ­¹»Ý ϳ­ï³ñ­í³Í ¿` ÙÇ­ëÁ Ïß»é­ùÇÝ ¿: γ­ï³ñ­Û³É »ñ­ç³­ÝÇÏ ÁÝ­ï³­ÝÇù áõ­Ý»­Ý³­Éáõ ½·ïáõ­


Ùáí Ù»ñ Ëá­ñ³­Ù³ÝÏ ï³Ý­ïÇ­ñáõ­ÑÇÝ Ý³Ë ³Ý­ë³Ñ­ Ù³Ý ëÇ­ñáí áõ ÷³Û­É³ñ­Ó³­ÏáÕ ³ã­ù»­ñáí ¹Ç­Ù³­íá­ñáõÙ ¿ ³­Ùáõë­ÝáõÝ, ³­å³ ³Ýó­ÝáõÙ ¿ Ëá­Ñ³­Ýáó` ÷áñ­Ó»­ Éáí Ýñ³ ·Ý³Í Ùûñù­Ý»­ñáí å³ï­ñ³ë­ï»É ѳ­Ù»Õ ¨ Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ÁÝíñÇù ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ Ñ»ï Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ »­ñ»­Ïá ³Ýó­Ï³ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ØÇÝã ÏÇ­ÝÁ Ëá­Ñ³­Ýá­óáõÙ ¿, ѳñ­ó³­ë»ñ ¨ Ñ»­ï³ùñù­ ñ³­ë»ñ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÇÝ ½µ³­Õ»ó­Ý»­ÉÁ, ˳­Õ»ñ ˳­ Õ³­ÉÁ` ¨ë ¹Åí³­ñÇÝ, µ³Ûó ³Ý­ã³÷ Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ ÙÇ å³ñ­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ, µ³­ÅÇÝ ¿ ÁÝÏ­ÝáõÙ Ñá­·³­ï³ñ ÑáñÝ áõ ëÇ­ñáÕ ³­Ùáõë­ÝáõÝ: êÇ­ñ»­ÉÇ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÇ Ñ»ï ų­Ù»ñÝ ³­ñ³· »Ý ³Ýó­ ÝáõÙ, ³ñ­¹»Ý ų­Ù³­Ý³ÏÝ ¿ ݳ­Ë³­å³ï­ñ³ëï­í»­ Éáõ Ëá­ñá­í³­ÍÇÝ: Ø»ñ Ñ»­ñá­ëÁ áñ­¹áõ §û·­Ýáõí۳ٵ¦ ÷³Ûï ¿ Ïáï­ñáõÙ, Ïñ³Ï í³­éáõÙ, ÙÇ­ëÁ ѳ­Ù»­ÙáõÙ, ß³­ñáõÙ ß³Ù­÷áõñ­Ý»­ñÇÝ, ¹ÝáõÙ Ïñ³­ÏÇÝ áõ ëå³­ ëáõÙ... ØÇÝã Ëá­ñá­í³­ÍÁ å³ï­ñ³ëï ÏÉÇ­ÝÇ, ѳۭñÁ áñ­¹áõÝ µ³­ó³ï­ñáõÙ ¿ ѳ­Ù»Õ Ëá­ñá­í³Í å³ï­ñ³ë­ ï»­Éáõ ëϽµáõÝù­Ý»­ñÁ, ÇëÏ áñ­¹ÇÝ ¿É ¹»Ù­ùÇ Éáõñç ³ñ­ ﳭѳۭïáõí۳ٵ ÉëáõÙ ¿, ϳñ­Í»ë ³­Ù»Ý ÇÝã Ñ³ë­ Ï³­Ý³­ÉÇ ¿ Çñ ѳ­Ù³ñ... ØÇ Ëáë­ùáí ѳ­×»­ÉÇ å³ñ­ï³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ÙÇ ³Ù­µáÕç ßÕó: ÆëÏ ï³Ý­ïÇ­ñáõ­ÑÇÝ ³Ûë ų­Ù³­Ý³­Ï³­Ñ³ï­í³­ÍáõÙ ¹ëï»ñ û·­Ýáõí۳ٵ ë»­Õ³Ý ¿ å³ï­ñ³ë­ïáõÙ` ÷é»­ Éáí Çñ ³­Ù»­Ý³­ëÇ­ñ»­ÉÇ ë÷éá­óÁ ¨ ¹Ý»­Éáí Ûáõ­ñû­ñÇ­Ý³Ï ëå³ëù, ݳ ë»­Õ³­ÝÇÝ ¿ ß³­ñáõÙ Çñ ÷áù­ñÇÏ, µ³Ûó ³­Ùáõñ áõ »ñ­ç³­ÝÇÏ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ ëÇ­ñ»­ÉÇ ³Õ­ó³Ý­Ý»ñÝ áõ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÁ: ²­Ùáõë­Ýáõ ѳ­Ù³ñ ѳ­ïáõÏ ëÝÏáí ³Õ­ó³Ý, »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ µ³­½áõ­Ïáí ¨ ·³­½³­ ñáí ß³ï û·­ï³­Ï³ñ ³Õ­ó³Ý, ÇëÏ Çñ ѳ­Ù³ñ µ³Ý­ ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ³Õ­ó³ÝÝ ³­Ù»­ÝÇó ɳíÝ ¿... ܳ­Ëáõ­ ï»ëï­Ý»­ñÁ, å³­ÝÇ­ñÁ, ϳ­Ý³­ã»­Õ»ÝÝ áõ ѳ­óÁ ¨ë

­Ñ³ÛïÝ­íáõÙ »Ý ë»­Õ³­ÝÇÝ: ä³ñ½, µ³Ûó ëÇ­ñ»­ÉÇ áõ­ï»ëï­Ý»­ñáí á­ÕáÕ­í³Í ë»­ Õ³­ÝÁ å³ï­ñ³ëï ¿: ÎÇ­ÝÁ, áñ­ù³Ý ¿É ÑᷭݳÍ, µ³Ûó ßï³­åáõÙ ¿ Ç­ñ»Ý ÷áùñ-ÇÝã ϳñ­·Ç µ»­ñ»­Éáõ` ѳ·­ ÝáõÙ ¿ Ïá­ÏÇÏ ïݳ­ÛÇÝ Ñ³­·áõëï, ûè ßå³ñ­íáõÙ áõ ßï³­åáõ٠׳­ß³­ë»Ý­Û³Ï, áñ­ï»Õ ë»­Õ³­ÝÇÝ Ñ³ÛïÝ­ í»É ¿ Ëá­ñá­í³­ÍÁ, ÇëÏ ³­Ùáõ­ëÇÝÝ áõ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÁ Éá­ ·³­ñ³­ÝáõÙ Éí³ó­íáõÙ »Ý` å³ï­ñ³ëï­í»­Éáí ÁÝíñ»­ ÉáõÝ: ê»Ý­Û³­ÏÁ ÉóíáõÙ ¿ ËÇÝ­¹áí áõ Íǭͳ­Õáí: ºíë ÙÇ ù³­ÝÇ ñá­å» ñá­å» ¨ ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÁ ѳ­Ù»­ñ³ß­ ËáõÃ­Û³Ý áõ ëÇ­ñá ÙÃÝá­Éáñ­ïáõÙ í³­Û»­ÉáõÙ ¿ ÁÝíñÇ­ ùÁ: л­ñá­Ý»­ñÁ »­ñ³Ë­ï³­·Ç­ïáõí۳ٵ ÉÇ ³ã­ù»­ñáí ݳ­ÛáõÙ »Ý ÙÇÙ­Û³Ýó áõ ½ñáõ­óáõÙ ß³­µ³Ã­í³ ³Ý­ óáõ­¹³ñ­ÓÇó, Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ å³­Ñ»­ñÇó` ÙÇÙ­Û³Ýó Ñ»ï ÏÇ­ë»­Éáí Ç­ñ»Ýó ïå³­íá­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: ÆëÏ »­ñ»­Ë³­ Ý»ñÝ Ç­ñ»Ýó ã³­ñ³×­×ÇáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí áõ Ù³Ý­Ï³Ý Ãá­Ãáí É»½­íáí ³ñ­ï³­µ»­ñ³Í µ³­é»­ñáí, Ùdz٭ïá­ ñ»Ý ïñí³Í ѳñ­ó»­ñáí ϳ­ï³ñ­Û³É »Ý ¹³ñÓ­ÝáõÙ Ýñ³Ýó »ñ­ç³Ý­ÏáõíÛáõ­ÝÁ... Êáñ­ïÇÏ­Ý»­ñÁ ß³ï ѳ­ Ù»Õ »Ý, á­ñáí­Ñ»ï¨ å³ï­ñ³ëï­í³Í »Ý ³Ý­ë³Ñ­Ù³Ý ëÇ­ñáí: лÝó ë»­Õ³­ÝÇ ßáõñç ¿ ³­í»­ÉÇ ç»ñ­Ù³­ÝáõÙ ÁÝ­ï³­Ý»­ Ï³Ý Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ: êÇ­ñá ÙÃÝá­Éáñ­ïáõÙ Ù»ñ Ñ»­ñáë­Ý»­ñÁ í³­Û»­ÉáõÙ »Ý ÁÝíñÇùÝ áõ ³Ûë­å»ë ³­Ù»Ý ÏÇ­ñ³­ÏÇ... àõ ³­Ù»Ý ³Ý­·³Ù ÑÝãáõÙ »Ý` Ù³Û­ñÇ°Ï, ѳ­Ù»Õ ¿ñ, ßÝáñ­Ñ³­Ï³­ÉáõíÛáõ°Ý, µ³­é»­ñÁ... àõ ³­Ù»Ý ³Ý­·³Ù Ýáñ áõÅ·­Ýáõí۳ٵ »Ý í³é­íáõÙ ³­Ùáõë­Ýáõ ³ã­ù»­ñÁ: ê³ ³­Ù»­Ý³­Ù»Í ·Ý³­Ñ³­ï³­Ï³ÝÝ ¿ Ù»ñ Ñ»­ñá­ëáõ­Ñáõ ѳ­Ù³ñ: ê»­Õ³­ÝÇ ßáõñç ѳ­í³ù­í»­ÉÁ ³Ûë ÁÝ­ï³­ÝÇ­ùÇ »ñ­ç³Ý­ ÏáõÃ­Û³Ý µ³­Ý³Ó¨Ý­áõ ·ñ³­í³­Ï³ÝÝ ¿:

23


24 üàîàä²îØàôÂÚàôÜ


25


26 üàîàä²îØàôÂÚàôÜ


27


زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ

Ø ô à î ô à Æ â Ü ² Ê º ­ º ºð ºÂ µ³Ý­ç³ñ ­ »­Õ »Ý©©©

¶³­ñ áõÝÝ áõ ³­Ù ³­é Á µ³Ý­ç ³­ñ »­Õ »­Ý áí ëÝí»­É áõ Ù»Í Ñݳ­ñ ³­í á­ñ áõí ÛáõÝ »Ý ï³­É Çë û° Ù»­Í »­ñ ÇÝ, û° ÷áù­ñ »­ñ ÇÝ: Þñç³å³ïáõÙ ß³­ ï»ñë »Ýù Ýϳ­ï »É, áñ »­ñ »­Ë ³­Ý »­ñ Á ѳ­× ³Ë ѳ­× áõÛ­ù áí ã»Ý áõ­ï áõÙ µ³Ý­ç ³­ñ »­Õ »Ý, »ñ­µ »ÙÝ ¿É ÉÇá­í ÇÝ Ññ³­Å ³ñ­í áõÙ »Ý ¹ñ³Ý­ó Çó:

28


â

ݳ­Û³Í ³Ûë ѳݭ·³­Ù³Ý­ùÇݪ ¹Ç»­ïá­Éá·­Ý»­ñÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ »Ý ï³ÉÇë ÝáõÛ­ÝÇëÏ ëïÇ­åá­Õ³­ µ³ñ »­ñ»­Ë³­ÛÇ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏáõÙ Ý»­ñ³­é»É µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ëÝáõݹ: ì³­·»Ý­í»­·»Ý (Ðá­É³Ý­¹Ç³) ѳ­Ù³É­ë³­ñ³­ÝÇ ·Çï­Ý³­ ϳݭݻ­ñÁ á­ñá­ß»É »Ý û·­Ý»É ÍÝáÕ­Ý»­ñÇÝ ¨ å³ñ­½»É, û ÇÝã ï»ë­ùáí »Ý »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÁ ݳ­ËÁÝï­ñáõÙ µ³Ý­ç³­ ñ»­Õ»­ÝÁ: öáñ­ÓÝ ³ñ­í»É ¿ ·³­½³­ñáí ¨ ѳ­ïǭϳ­íáñ Éá­ µáí: ²Ûë µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý­Á å³ï­ñ³ëï­í»É ¿ 6 ï³ñ­µ»ñ »­Õ³­Ý³Ï­Ý»­ñáí` ËÛáõ­ëÇ ï»ë­ùáí, »­÷³Í, ëá­íá­ñ³­Ï³Ý

ﳭ峭ϳÍ, ýñÇï­Ûáõ­ñáõ٠ﳭ峭ϳÍ, Ã˳Í, ßá­ ·»­Ë³­ß³Í£ ²ÛÝ ³­é³­ç³ñÏ­í»É ¿ 6-12 ï³­ñ»­Ï³Ý »­ñ»­ ˳­Ý»­ñÇÝ: ä³ñ½­í»É ¿, áñ »­ñ»­Ë³­Ý»­ñÁ ݳ­ËÁÝï­ñ»É »Ý »­÷³Í ¨ ûè ßá­·»­Ë³­ß³Í µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý­Á: ¶Çï­ Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÁ ¹³ µ³­ó³ï­ñ»É »Ý ³ÛÝ ÷³ë­ïáí, áñ ³Ûë ¹»å­ùáõÙ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ ¿ µÝ³­Ï³Ý ·áõÛ­ ÝÁ, Ù³­Ï»­ñ»­ëÁ ÙÝáõÙ ¿ ѳñà ¨ ãÇ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ »­ñ»­Ë³­Ý»­ ñÇ ÏáÕ­ÙÇó ãëÇñ­í³Í ß³­·³­Ý³­Ï³­·áõÛÝ »­ñ³Ý·: ´³Ý­ ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ ·»­Õ»­óÇÏ ï»ë­ùÝ ëïÇ­åáõÙ ¿ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ ÁÙµáßËÝ»É ³ÛÝ:

29


زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ

ºð´ ì²î²èàÔæ ¾ Òºð زÜÎÆÎÀ

²­ë áõÙ »Ýª áñ­ù ³Ý ß³ï ·Ç­ï »­É Çù áõ­Ý »Ý³ë, ³ÛÝ­ù ³Ý Ñ»ßï ¿ ³å­ñ »­É Á: ØÇßï ¿É Ï³­ñ Çù ϳ ½ÇÝ­í »É Ù³Ý­Ï ³Ý ³­é áÕ­ çáõí۳­Ý Á í»­ñ ³­µ »­ñ áÕ ·Ç­ï »­É Çù­Ý »­ñ áí: гñ­µ áõËÝ áõ Ùñë³­Í áõíÛáõ­Ý Á »­ñ »­Ë ³­Ý »­ñ Ç Ñ³­ Ù³ñ ³Ý­ó ³Ý­Ï ³­É Ç §ÑÛáõñ¦ »Ý, á­ñ áÝù ų­Ù ³­ Ý³Ï ³é ų­Ù ³­Ý ³Ï ³Û­ó »­ÉáõÙ »Ý Ýñ³Ýó:

30


º

­ »­Ë³­ÛÇ Ñ³Ý­¹»å Ñá­·³­ï³­ñáõíÛáõ­ÝÁ ñ ¨ µáõ­Åáõ­ÙÁ« ³Ýϳëϳͫ å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ µÅßÏÇ ÑëÏá­ÕáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­ùá: àõëïÇ Ù»ñ ËݹÇñÁ Ùñë³­ÍáõÃ­Û³Ý ¨ ѳñ­µáõ­ËÇ ¹»å­ùáõÙ »­ñ»­Ë³­ÛÇ áõ­Å»­ñÁ ×Çßï ëÝݹ³­Ï³ñ­·áí í»­ñ³­Ï³Ý·­Ý»ÉÝ ¿: ÐÇ­í³Ý¹ ¨ ÃáõÛÉ »­ñ»­Ë³­ÛÇ ëÝáõÝ­¹Á å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ Ã»Ã¨, µ³Ûó ¨ ëÝݹ³­ñ³ñ£ ä³ñ­ï³­¹Çñ »Ý Ùñ·»ñÁ« µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÁ ¨ ³ÛÝ­åÇ­ëÇ Ùûñù­Ý»ñ, á­ñáÝù å³­ ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý íÇ­ï³­ÙÇÝ C ¨ »ñ­Ï³Ã: лÝó ¹ñ³Ýù »Ý û·­ÝáõÙ å³Û­ù³­ñ»É ½³­Ý³­½³Ý ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ ¹»Ù: êÝáõÝ­¹Á å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ çñ³­ÉÇ Ï³Ù ÏÇ­ ë³ç­ñ³­ÉÇ, Ùûñù­Ý»­ñÁ` »­÷³Í ϳ٠ßá­·»­Ë³­ß³Í: ÐÇ­í³Ý­¹áõÃ­Û³Ý ëϽµáõÙ, »ñµ ÷áù­ñÇ­ÏÁ ç»ñÙáõÙ ¿, ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ Ãáõ­É³­ÝáõÙ ¿£ ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ û·ï³·áñÍ»É ß³ï ÁÙ­å»­ÉÇù­Ý»ñ` áã Ãáõݹ ûÛ, »­é³ó­ñ³Í çáõñ, Ù³­ëáõ­ñÇ, Ùñ·³­ÛÇÝ ¨ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ ݳ­ÛÇÝ ÑÛáõ­Ã»ñ: º­Ã» »­ñ»­Ë³Ý ³­É»ñ­·ÇÏ ã¿, ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ Ñ­Ûáõ­Ã»­ñÇÝ Ë³é­Ý»É ùÇã ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ Ù»Õñ: º­ñµ »­ñ»­Ë³­ÛÇ Ùáï µ³­ó³­Ï³­ÛáõÙ ¿ ³­Ëáñ­Å³­ ÏÁ, ¨ ݳ Ññ³­Å³ñ­íáõÙ ¿ ëÝݹÇó, ëïÇ­åá­Õ³­µ³ñ ÙÇ° Ï»­ñ³Ï­ñ»ù Ýñ³Ý: úñ­·³­Ýǽ­ÙÇ Ñ³­Ù³ñ ³­í»­ÉÇ Ï³ñ¨áñ ¿ å³Û­ù³­ñ»É ÑÇ­í³­Ý¹áõÃ­Û³Ý ¹»Ù ¨ ѳխ ûɣ ØdzÛÝ ëÝÝ¹Ç ÙÇ­çá­óáí ³ÛÝ Ï³­ñáÕ ¿ í»­ñ³­ ϳݷݭí»É` Éñ³ó­Ý»­Éáí Ïáñó­ñ³Í áõ­Å»ñÝ áõ ¿­Ý»ñ­ ·Ç³Ý: êïÇ­åá­Õ³­µ³ñ ÁÝ­¹áõ­Ý³Í ëÝáõÝ­¹Á ϳ­ñáÕ ¿ ݳ¨ ÷ëËÙ³Ý å³ï­×³é ¹³é­Ý³É: º­Ã» »­ñ»­Ë³Ý ãÇ Ññ³­Å³ñ­íáõÙ áõ­ï»Éáõó, Ï»­ñ³Ï­ñ»ù Ýñ³Ý ѳ­ ׳­Ë³­ÏÇ ùÇã ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ ¨ ûè ëÝÝ­¹áí: ÐÇ­í³Ý¹ »­ñ»­Ë³­ÛÇ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏáõÙ ÃáõÛ­É³ï­ ñ»­ÉÇ »Ý óñÙ ¨ »÷­í³Í Ùñ·»ñÝ áõ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ ÝÁ` ËÛáõ­ë»­ñÇ ï»ë­ùáí, ³Õ­ó³Ý­Ý»­ñÁ, ÑÛáõ­Ã»ñÝ áõ ϳ­Ý³­ã»­Õ»­ÝÁ: º­ñ»­Ë³­ÛÇ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­Ïáõ٠ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ »Ý ϳ­Ý³ã ¨ ëåÇ­ï³Ï ·áõÛ­Ý»­ñÁ, ϳñ­ÙÇñÝ áõ ¹»­ÕÇ­ÝÁ å»ïù ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³Ï­í»Ý ¨ ½·áõ­ßá­ñ»Ý û·­ï³­·áñÍ­í»Ý` ³­É»ñ­·Ç³­ÛÇó Ëáõ­ë³­ ÷»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ÎÇï­ñáÝÝ áõ ݳ­ñÇÝ­çÁ û¨ íÇ­ï³­ ÙÇÝ C-Ç Ñëϳ­Û³­Ï³Ý ³Õµ­Ûáõñ »Ý, 볭ϳÛÝ Ï³­ñáÕ

»Ý ³­É»ñ­·ÇÏ é»³Ï­ódz­Ý»ñ ³­é³­ç³ó­Ý»É: àñå»ë½Ç ѳÙá½í»ù« óÇï­ñáõ­ë³­ÛÇÝ Ùñ·»­ñÇó ٳݭÏÇ­ÏÇÝ ïí»ù ÙÇ ÷áùñ Ïïáñ ¨ áõ­ß³¹­ñáõí۳ٵ ѻ層ù, »­Ã» ÇÝã-áñ µ³Ý Ýϳ­ï»ù, ³Ý­ÙÇ­ç³­å»ë ¹ñ³Ýù µ³­ó³­é»ù Ýñ³ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏÇó: ÜáõÛ­ÝÁ í»­ñ³­ µ»­ñáõÙ ¿ »­É³­ÏÇÝ ¨ Ùá­ñáõÝ: Ò³­í³­ñ»­Õ»Ý: º­ñ»­Ë³­ÛÇ Ñ³­Ù³ñ Ñݹϳ­Ó³­í³ñÝ áõ í³ñ­ë³­Ï³­Ó³­í³­ñÁ ß³ï û·­ï³­Ï³ñ »Ý: ¸ñ³Ýù å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý B ËÙµÇ µá­Éáñ íÇ­ï³­ÙÇÝ­Ý»­ñÁ« »ñ­Ï³Ã, ÇÝã­å»ë ݳ¨ µÝ³­Ï³Ý ëåÇ­ï³­Ïáõó­Ý»ñ ¨ ѳݭù³Ý­Ûáõ­Ã»ñ (ϳ­ÉÇ, ϳɭóÇ, ýáë­ýáñ): àñ­å»ë­½Ç Ó³­í³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ËÛáõ­ë»­ñÁ ãÑá·­Ý»ó­Ý»Ý ¨ ïÑ³× ãÉÇ­Ý»Ý Ù³Ý­ÏÇ­ÏÇÝ, å³ï­ñ³ë­ï»ù ¹ñ³Ýù ϳ­Ãáí, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ Ï³Ù Ùë³­ÛÇÝ ³ñ­·³­ ݳ­Ïáí, Ùñ·»­ñáí, ˳­ß³Í Ùëáí ϳ٠ßá­·»­Ë³­ß³Í µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ýáí: Øë³Ù­Ã»ñù: º­ñ»­Ë³­ÛÇÝ Ï³­ñ»­ÉÇ ¿ ï³É ï³­í³­ ñÇ« Ñáñ­ÃÇ, ѳ­íÇ« Ñݹϳ­Ñ³­íÇ Ë³­ß³Í ÙÇë, ѳ­íÇ Ï³Ù ï³­í³­ñÇ Ãáù: γ­ñ»­ÉÇ ¿ Ï»­ñ³Ï­ñ»É ݳ¨ ½áõï Ùë³­ÛÇÝ åÛáõ­ñ»áí ϳ٠Ùë³­ÛÇÝ ¨ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ ÛÇÝ ËÛáõëÇ (åÛáõñ»Ç) ˳é­Ýáõñ­¹áí: γíݳ٭ûñù: îϳñ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ Ñ³­Ù³ñ ϳí ݳ­ÛÇÝ Ùûñù­Ý»­ñÁ ß³ï û·­ï³­Ï³ñ »Ý: г­ïáõÏ áõ­ß³¹­ñáõÃ­Û³Ý »Ý ³ñ­Å³­ÝÇ Ï³Ã­Ý³ÃÃ­í³­ÛÇÝ Ùûñù­Ý»­ñÁ` Ï»­ýÇ­ñÁ, µÇá­Ï»­ýÇñÝ áõ ÃÃí³­ë»­ñÁ: ¸ñ³Ýù ûè »Ý, ëÝݹ³­ñ³ñ, ѻ߭ïáõí۳ٵ ¨ ³­ñ³· Ù³ñë­íáõÙ »Ý ÃáõÛÉ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ ÏáÕ­ÙÇó: ²Ý­·Ç­Ý³­ÛÇ Å³­Ù³­Ý³Ï ãÇ Ï³­ñ»­ÉÇ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ Ï»­ ñ³Ï­ñ»É ÏÍí³­Ñ³Ù, ÃÃáõ ¨ ³­ÕÇ ëÝÝ­¹áí: ²Ûë­åÇ­ ëÇ ëÝáõÝ­¹Ý ³­í»­ÉÇ Ï·ñ·éÇ ³­é³Ýó ³ÛÝ ¿É µáñ­µáù­ í³Í Ïá­Ïáñ­¹Á ¨ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ ïѳ­×áõíÛáõÝ áõ ó³í Ïå³ï­×³­éÇ: º­Ã» »­ñ»­Ë³Ý ѳ­½áõÙ ¿, Ýñ³ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ó³Ý­ÏÇó ų­Ù³­Ý³­Ï³­íáñ µ³­ó³­é»ù ãá­ñ³­Ñ³­óÁ (ëáõ­Ë³­ ñÇÝ) ¨ ß³­ù³ñ­ãá­ñ³­ÏÇÝ: âÇ Ï³­ñ»­ÉÇ »­ñ»­Ë³­ÛÇÝ ï³É ß³ï ù³Õóñ ¨ ß³ï ÃÃáõ Ùûñù­Ý»ñ: ¸ñ³Ýù ·ñ·éÇã­Ý»ñ »Ý ¨ ϳ­ñáÕ »Ý ѳ­½Ç áõ­Å»Õ Ýá­å³­Ý»ñ ³­é³­ç³ó­Ý»É:

31


´ÏÉÇÏ

ÙÏÝÇÏÁ

32

زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ


1 3 4 2 5 6 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1 гíÇ ÏñÍù³ÙÇëÁ Éí³Ý³É« ãáñ³óݻɫ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨« Ë³ß»É ³Õ³çñáõÙ£

2 γñïáýÇÉÁ Éí³Ý³É« Ë³ß»É ³Õ³çñáõÙ« Ù³ùñ»É ¨ ÝáõÛÝå»ë Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨£

3 ì³ñáõÝ·Á Éí³Ý³É« Ù³ùñ»É ϻըÇó« Ïïñï»É ÝáõÛÝ Ï»ñå £

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

Ù³ñÇݳóí³Í ϳݳã áÉáé ϳñïáýÇÉ í³ñáõÝ· ѳíÇ ÏñÍù³ÙÇë ѳíÏÇà ÃÃí³ë»ñ ³Õ

4 ´áÉáñ Ïïñïí³Í ÙûñùÝ»ñÁ ˳éÝ»É Çñ³ñ£

5 ì»ñçáõÙ ³í»É³óÝ»É áÉáéÝ áõ Ù³ÛáÝ»½Á« ɳí ˳éݻɣ 6 àõï»ëïÇÝ µñ·Ç ï»ëù ï³É ¨ ½³ñ¹³ñ»É Óíáí å³ïñ³ëï³Í ÙÏÝÇÏáí£

33


زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ

γïíÇ

׳ÝÏ»ñáõÙ

34


1 2 4 3 ²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

100 · Ñáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñ 100 · ³åËï³Í å³ÝÇñ 1 í³ñáõÝ· 1 ѳíÏÇà ÃÃí³ë»ñ

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 гíÏÇÃÁ ˳߻ɫ Ù³ùñ»É ¨ ³ÝóϳóÝ»É ù»ñÇãáí£ 2 Ðáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñÁ ¨ë ³ÝóϳóÝ»É ù»ñÇãáí£ ø»ñ³Í ÓáõÝ« Ñáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñÁ ¨ ÃÃí³ë»ñÁ ˳éÝ»É Çñ³ñ« å³ïñ³ëï»É ·Ý¹ÇÏÝ»ñ£

3 ì³ñáõÝ·Á Éí³Ý³É« Ïïñï»É µ³ñ³Ï« »ñϳñ ß»ñï»ñáí£ 4 ²åËï³Í å³ÝÇñÁ Ïïñï»É ÝáõÛÝ Ï»ñå£ ì³ñáõÝ·Ý áõ

å³ÝÇñÁ ¹³ë³íáñ»É Çñ³ñ íñ³« íñ³Ý ¹Ý»É ·Ý¹ÇÏÝ»ñÁ£

35


гٻÕ

á½ÝÇ

36

زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ


1 3 2 4 5 6

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 êáËÁ« Ù³ùñ»É« Éí³Ý³É« Ù³Ýñ Ïïñï»É£

2سճ¹³ÝáëÁ ¨ë Ù³Ýñ³óݻɣ 3 êáËÝ áõ Ù³Õ³¹³ÝáëÁ ÉóÝ»É Ý³Ëûñáù ³Õ³ó³Í ÙëÇ íñ³« ³Õ ³Ý»É ¨ ɳí ˳éݻɣ

4 ÒáõÝ Ë³ß»É« Ù³ùñ»É Ù»çï»ÕÇó ÏÇë»É« ¹»ÕÝáõóÁ ѳݻɫ ù»ñ»É£

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

ï³í³ñÇ ³Õ³ó³Í ÙÇë ë¨ Ñ³ó Ñáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñ Óáõ ëáË« ëËïáñ ÃÃí³ë»ñ Ù³Õ³¹³Ýáë í»ñÙÇᯐ ³Õ

Ðáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñÁ ¨ë ù»ñÇãáí ³Ýóϳóݻɣ ø»ñ³Í ¹»ÕÝáõóÝ áõ å³ÝÇñÁ ˳éÝ»É ÃÃí³ë»ñÇ« Ù³Ýñ³óñ³Í ëËïáñÇ Ñ»ï ¨ ¹ñ³Ýáí ÉóáÝ»É ëåÇï³ÏáõóÁ£

5 ÈóáÝ³Í ÓáõÝ ¹Ý»É µ³ñ³Ï ß»ñïáí µ³ó³Í ³Õ³ó³Í ÙëÇ íñ³£

6 ²å³ ³ÛÝ ÏñÏÇÝ å³ï»É ¹»ÕÝáõóÇ ¨ ÃÃí³ë»ñÇ

˳éÝáõñ¹áí« ÷³Ã³Ã»É Ùëáíª ï³Éáí »é³ÝÏÛáõݳӨ ï»ëù£ ØëÇ íñ³ ß³ñ»É í»ñÙÇß»ÉÝ»ñÁ« ÇëÏ ÓÇóåïÕáí å³ïñ³ëï»É á½Ýáõ ³ãù»ñÝ áõ µ»ñ³ÝÁ£ º÷»É ç»éáóáõÙ£ 37


زÜÎ²Î²Ü êÜàôܸ

¸ð²îàØê ´²Ô1 ² Ïïáñ ë¨ Ñ³ ó

Ý å³ÝÇñ 1 Ïïáñ Ñáɳݹ³Ï³ Ñáɳݹ³Ï³Ý åÕå»Õ« ë³ÙÇÃ

´²Ô²¸ð²îàØê

1 Ïïáñ ë¨ Ñ³ó 1 Ïïáñ Ñáɳݹ³Ï³Ý å³ÝÇñ ݳã Ù³ñÇݳóí³Í áÉáé« Ù³Õ³¹³ÝáëÇ Ã»ñÃÇÏ

ϳ

38


´Ý³­Ï³Ý ϳ­ñ³­·Ç å³ï­ÙáõíÛáõÝÁ... ê»­ñ áõó­ù ³­Û ÇÝ Ï³­ñ ³­· Á ­ ÑÇÙ­Ý ³­Ï ³Ý ëÝݹ³Ù­Ã »ñù­Ý »­ñ Çó Ù»ÏÝ ¿, áñÝ ³Ý­÷ á­Ë ³­ñ Ç­Ý »­É Ç ¿ Ù³ñ¹áõ ûñ­ ·³­Ý ǽ­Ù Ç Ñ³­Ù ³ñ »õ Çñ áõ­ñ áõÛÝ ï»ÕÝ áõ­Ý Ç Ù»ñ ëÝݹ³­Ï ³ñ­· áõÙ: γ­ñ ³­· Ý 100-ïá­Ï á­ë ³­Ý áó µÝ³­Ï ³Ý ³ñ­ï ³¹­ñ ³Ýù ¿, ù³­Ý Ç áñ ãÇ å³­ñ áõ­Ý ³­Ï áõÙ ³ñ­Ñ »ë­ï ³­Ï ³Ý ѳ­í »­ ÉáõÙ­Ý »­ñ : ²ÛÝ Ñ³­ñ áõëï ¿ ϻݭ¹ ³­Ý ³­Ï ³Ý ׳ñ­å »­ñ áí »õ íÇ­ï ³­Ù ÇÝ D-áí, á­ñ áÝù ³ÝÑ­ñ ³­Å »ßï »Ý Ù­­Ï ³­ ݳ­Û ÇÝ »õ ÝÛ³ñ­¹ ³­Û ÇÝ Ñ³­Ù ³­Ï ³ñ­· »­ñ Ç ×Çßï ·áñ­Í áõ­Ý »áõÃ­Û ³Ý ѳ­Ù ³ñ: γ­ñ ³­· Ç Ù»ç ³é­Ï ³ ¿ ݳ»õ íÇ­ ï³­Ù ÇÝ E, áñÝ ³­å ³­Ñ á­í áõÙ ¿ Ù³ß­Ï Ç, »­Õ áõÝ·­Ý »­ñ Ç áõ Ù³­½ »­ñ Ç á­ñ ³­Ï Á, ÇëÏ íÇ­ï ³­Ù ÇÝ A-Ý Ý­å ³ë­ï áõÙ ¿ ï»­ë á­Õ áõÃ­Û ³­Ý ­É ³­í ³ó­Ù ³­Ý Ý­ áõ ³ñ­ó áõÝ­ù ³­· »Õ­Ó »­ñ Ç µÝ³­Ï ³­Ý áÝ ³ß­Ë ³­ï ³Ý­ù ÇÝ: γ­ñ ³­· Á ϳ­Ý ³­Ý ó­ û·­ ÝáõÙ ¿ ݳ»õ ­Ù ³ß­Ï Ç »­ñ Ç­ï ³­ë ³ñ­¹ ³ó­Ù ³Ý ѳñ­ó áõÙª ³­å ³­Ñ áí­» ­É áí ¹ñ³ ¿­É ³ë­ï Ç­Ï áõÃ­Û áõ­Ý Á:

ê

»­ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ï³­ñ³­·Á Ùáï 4000 ï³­ñÇ ½³ñ­ ¹³­ñ»É ¿ Ù³ñ­¹áõ ë»­Õ³­ÝÁ: ¸ñ³ Ù³­ëÇÝ ³­é³­ çÇÝ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ­Ý»ñ­Á Ù»½ »Ý ѳ­ë»É Ù.Ã.³. 2-ñ¹ ­Ñ³­½³­ñ³Ù­Û³­ÏÇ Ñݹϳ­Ï³Ý »ñ­·»­ñÇó: 곭ϳÛÝ Ï³­ñ³­·Ç ³­é³­çÇÝ í³ñ­å»ï­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³ñ­íáõÙ »Ý ÑÇÝ Ññ»³­Ý»­ñÁ, ù³­ÝÇ áñ ϳ­ñ³­·Ç ëï³ó­Ù³Ý Ù³­ ëÇÝ ÑÇ­ß³­ï³­ÏáõÙ­Ý»ñ ϳ­ñáÕ »Ýù ·ïÝ»É ­ÐÇÝ Îﳭϳ­ ñ³­ÝáõÙ: ²ñ­¹»Ý Ù.Ã. 5-9-ñ¹ ­¹³­ñ»­ñáõÙ Æé­É³Ý­¹Ç³­ÛáõÙ, Æ­ï³­Édz­ÛáõÙ ¨ èáõ­ë³ë­ï³­ÝáõÙ ë»­ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ï³­ñ³­ ·Á Ù»Í ï³­ñ³­ÍáõÙ ¿ ·ïÝáõÙ: 8-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ Ýáñ­í»­·³­ óÇ­Ý»­ñÁ Ñ»­é³­íáñ ݳ­í³ñ­ÏáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù»Ï­Ý»­ÉÇë Ç­ñ»Ýó Ñ»ï í»ñó­ÝáõÙ »Ý Ïá­íÇ Ï³­ÃÇó ëï³ó­í³Í ϳ­ñ³­·áí ÉÇ ï³­Ï³é­Ý»ñ: ¸³­ñ»ñ ß³­ñáõ­Ý³Ï ϳ­ñ³­·Á µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ Ã³ÝÏ Ñ³­ ×áõÛù ¿ñ, ÇÝ­ãÇ ³­Ù»­Ýûñ­Û³ û·­ï³­·áñ­Íáõ­ÙÁ ϳ­ñáÕ ¿ñ

40

Ç­ñ»Ý ÃáõÛÉ ï³É ÙdzÛÝ Ñ³­ñáõëï í»ñ­Ý³­Ë³­íÁ: 곭ϳÛÝ Ù»ñ û­ñ»­ñáõÙ ³Ûë Ññ³ßù ϳíݳ٭ûñ­ùÁ ϳ ѳ­Ù³ñ­ Û³ µá­Éá­ñÇ Ëá­Ñ³­Ýáó­Ý»­ñáõÙ ¨ ïݳ­ÛÇÝ ïÝï»­ëáõ­Ñáõ ³Ý­÷á­Ë³­ñÇ­Ý»­ÉÇ û·­Ý³­Ï³ÝÝ ¿­ ѳ­Ù»Õ Ï»­ñ³Ï­ñ³­ï»­ ë³Ï­Ý»ñ å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳñ­óáõÙ, ÇëÏ­á­Ù³Ýó Ññ³­ß³­ ·áñÍ Ó»é­ù»­ñÇ ÑÙáõï ß³ñ­ÅáõÙ­Ý»­ñáí ³ÛÝ í»­ñ³Í­íáõÙ ¿ ãùݳճ·»Õ ù³Ý­¹³Ï­Ý»­ñÇ: Ամբողջ աշխարհում կան հայտնի ­ù³Ý­¹³­Ï³­·áñÍ­ Ý»ñ, áí­ù»ñ ½³ñ­Ù³ó­ÝáõÙ ¨ Ñdzó­ÝáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó §Ï³­ ñ³­·³­ÛÇݦ ëï»Õ­Í³­·áñ­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñáí: àñ­å»ë­½Ç ϳ­ ñ³­·Á ãѳɭãÇ, ³ñ­í»ë­ï³­Ýá­óáõÙ ³ÛÝ å³Ñ­íáõÙ ¿ 13 ³ë­ïÇ­×³Ý ç»ñ­Ù³ë­ïǭ׳­ÝáõÙ: ø³Ý­¹³­Ï³­·áñÍ­Ý»­ñÁ íëï³­Ñ»ó­ÝáõÙ »Ý, áñ ³Ûë ç»ñ­Ù³ë­ïǭ׳­Ýáõ٠ϳ­ñ³­·Ç Ñ»ï ³ß­Ë³­ï»­ÉÁ ÝÙ³Ý ¿ ϳ­íÇ Ñ»ï ³ß­Ë³­ï»­ÉáõÝ: γ­ ñ³­·³­ÛÇÝ ù³Ý­¹³Ï­Ý»­ñÁ ÑÇ٭ݳ­Ï³­ÝáõÙ Ù»­Í³­Í³­í³É


»Ý, ù³­ÝÇ áñ ϳ­ñ³­·Ç ÷³÷­ ÏáõíÛáõ­ÝÁ ÃáõÛÉ ãÇ ï³­ÉÇë ÷áùñ ¹»­ï³É­Ý»­ñáí ù³Ý­¹³Ï­Ý»ñ å³ï­ñ³ë­ï»É: γ­ñ³­·³­ÛÇÝ ù³Ý­¹³Ï­Ý»­ñÁ ­µ³½­Ù³µ­ÝáõÛà »Ý áõ µ³½­Ù³­ ųÝñ` ·Ûáõ­Õ³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»ñ, ϻݭ¹³­ÝÇ­Ý»­ñ, Ù³ñ¹­Ï³­ÛÇÝ ¹»Ù­ ù»ñ, ³í­ïá­Ù»­ù»­Ý³­Ý»ñ ¨ ³ÛÉÝ: γíݳ٭ûñù­Ý»­ñÇ ß³ñ­ùáõÙ ë»­ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ï³­ñ³·Ý ³­é³ÝÓ­ ݳ­ÝáõÙ ¿« áñáíÑ»ï¨ 1 Ï·­-Ç ³ñ­ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ å³­ ѳÝç­íáõÙ ¿ Ïá­íÇ 25 ÉÇïñ óñ٠ϳÃ: ²Û¹ ͳ˭ë»ñÝ áõ ç³Ý­ù»­ ñÝ­ ³­í»­ÉÇ ù³Ý ³ñ­¹³­ñ³ó­í³Í »Ý: ´ÅÇßÏ­Ý»­ñÁ ·ïÝáõÙ »Ý, áñ Ù³ñ­¹áõ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇÝ û­ñ³­Ï³Ý ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ Ýí³­½³­·áõÛ­ÝÁ 10 ·ñ³Ù, ÇëÏ ³­é³­í»­É³­·áõÛ­ÝÁª 30 ·ñ³Ù ë»­ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ï³­ñ³·: г­Û³ë­ï³­ÝÛ³Ý ßáõ­Ï³­ÛáõÙ ÙÇ ß³ñù ÁÝ­Ï»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý ³­é³­ç³ñÏ­áõÙ á­ñ³Ï­Û³É áõ ѳ­ Ù³­ÛÇÝ µ³ñÓñ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ ñáí ϳ­ñ³­·: ²­é³­ç³­ï³ñ­Ý»­ñÇ ß³ñ­ùáõÙ ¿ նորզելանդական §²Ý­Ïáñ¦ ³å­ñ³Ý­ù³­ÝÇ­ßÁ` ßÝáñ­ÑÇí Çñ µ³½­Ù³­ÃÇí ³­é³­ í»­ÉáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ: îݳ­ÛÇÝ ïÝï»­ëáõ­ÑÇ­Ý»ñÝ ÁÝï­ ñáõÙ »Ý ³Ûë ϳ­ñ³­·Á Ýñ³ ѳ­ ñáõëï µáõÛ­ñÇ, µÝ³­Ï³Ý µ³­ Õ³¹­ñÇã­Ý»­ñÇ ¨ ë»­ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ñ³­ÙÇ Ñ³­Ù³ñ: ²Ûë Ñdz­Ý³­ÉÇ Ùûñ­ùÁ íëï³­ÑáõíÛáõÝ ¿ í³­Û»­ ÉáõÙ áÕç ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ, ÙÇßï ѳ­ í³­ï³­ñÇÙ ¿ Çñ µ³ñÓñ á­ñ³­ÏÇÝ ¨ ëÝݹ³­ñ³ñ µ³­Õ³¹­ñáõí۳­ÝÁ: Üáñ ¼»­É³Ý­¹Ç³­ÛÇ Ï³­é³­í³­ ñáõíÛáõ­ÝÁ ¨ »ñÏ­ñáõÙ ·áñ­ÍáÕ û­ñ»Ýë¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ ËëïÇí ³ñ­·»­ ÉáõÙ »Ý ÁÝ­ï³­ÝÇ Ï»Ý­¹³­ÝÇ­Ý»­ñÇ ëÝÝ¹Ç Ù»ç áñ¨¿ ï»­ë³­ÏÇ Ñáñ­ Ùá­Ý³É ѳ­í»­ÉáõÙ­Ý»­ñÁª ϻݭ¹³­ ÝÇ­Ý»­ñÇ ³×Ý áõ ϳíݳï­íáõí Ûáõ­ÝÁ Ëó­Ý»­Éáõ Ýå³­ï³­Ïáí: ê³ ¿ å³ï­×³­éÁ, áñ Ýáñ­½»­É³Ý­ ¹³­Ï³Ý ³å­ñ³Ýù­Ý»ñÝ ³Ù­µáÕç ³ß­Ë³ñ­Ñáõ٠ѳÛï­ÝÇ »Ý Ç­ñ»Ýó óñ­Ùáõí۳ٵ ¨ ¿­Ïá­É᭷dz­å»ë Ù³­ùáõñ µ³­Õ³¹­ñáõí۳ٵ: §²Ý­Ïá­ñÁ¦ ϳ­ñáÕ ¿ û·­ï³­ ·áñÍ­í»É ¨° ׳­ß³­ï»­ë³Ï­Ý»­ ñÇ å³ï­ñ³ëï­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ, ¨° ÃËí³Íù­Ý»ñ ÃË»­ÉÇë, ¨° å³ñ­ ½³­å»ë µáõ­ï»ñµ­ñá¹­Ý»ñ å³ï­ ñ³ë­ï»­ÉÇë: êááõë­Ý»­ñáõÙ, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ ¨ ѳ­óÇ Ñ»ï ϳ­ñ³­·Ç ѳ­ñáõëï ѳÙÝ ³Ý­÷á­Ë³­ñÇ­Ý»­ÉÇ ¿:

42


êÜìàôØ ºÜ ÐÔÆܺðÀ

¶³ñ­Ý³­Ý³­ÛÇÝ ËݹÇñ­Ý»ñ

лï»õáõÙ ¿ Ùݳ­ó »É ÓÙ»­é Á, ÇëÏ ·³ñ­Ý ³­Ý ³­Û ÇÝ ³ñ»õáï û­ñ »­ñ Á ¹»é ³éç»õáõÙ »Ý: ȳ­í ³­ï »­ë ³­Ï ³Ý µ³ñÓñ ïñ³­Ù ³¹­ñ áõÃ­Û áõÝÝ ³­å ³­Ñ áí­í ³Í ¿: Ø»ñ­Ã Áݹ­Ù »ñà ³Ûë µ³ñÓñ ïñ³­Ù ³¹­ñ áõÃ­Û ³­÷ á­Ë ³ñÇÝáõÙ ¿ ïñ³­Ù ³¹­ñ áõÃ­Û ³Ý ³Ý­Ï áõ­Ù Á, ·ñ·éí³Í ÝÛ³ñ­¹ ³­Û ÇÝ íÇ­× ³ÏÝ áõ ùÝÏá­ï áõÃ­Û áõ­Ý Á: êñ³Ýù ·³ñ­Ý ³­Ý ³­Û ÇÝ ¹»å­ñ »­ë dz­Û Ç ³­é ³­ç ÇÝ Ýß³Ý­Ý »ñÝ »Ý, á­ñ áÝù ϳ­ñ áÕ »Ý µ»­ñ »É ³­í Ç­ï ³­Ù Ç­Ý á­½ Ç Ï³Ù ï³­ñ ³­ï »­ë ³Ï ÇÝ­ý »Ï­ó ÇáÝ ÑÇ­í ³Ý­¹ áõÃ­Û áõÝ­Ý »­ñ Ç ÁÝ­Ï ³­É áõ­Ý ³­Ï áõÃ­Û ³Ý: öáñ­Ó »Ýù µ³­ó ³­Ñ ³Û­ï »É ݳ»õ ³­å ³­· ³ Ù³Û­ñ Ç­Ï Ç ·³ñ­Ý ³­Ý ³­Û ÇÝ ËݹÇñ­Ý »­ñ Á »õ Ñݳ­ñ ³­í á­ñ ÇÝë ³­é ³­ç ³ñ­Ï »É Éáõ­Í áõÙ­Ý »ñ:

44


Ð

ÕÇ­Ý»­ñÇ Ùáï Ñá­·»­µ³­Ý³­Ï³Ý-½·³ó­ÙáõÝ­ù³­ÛÇÝ íǭ׳­ÏÁ Ñáñ­Ùá­Ý³É ÷á­÷á­ËáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ñ»ï ϳå­í³Í ¹³é­ÝáõÙ ¿ ³Ý­Ï³­ÛáõÝ: º­Ã» ·³­ñáõÝÝ ¿É Áݭóó­ùÇ Ù»ç ¿, ¨ ë»­½á­Ý³­ÛÇÝ ¹»å­ñ»­ëÇ³Ý ëÏëí»É ¿, ³­å³ Ï÷áñ­Ó»Ýù û·­Ý»É Ó»½ ɳ­í³ó­Ý»É Ó»ñ ÇÝù­Ý³½­·³­óá­ÕáõíÛáõÝÝ áõ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ: ²­é³­çÇÝ` ÙÇ° ½ñÏ»ù Ó»½ ùÝÇó. ùÝ»°ù ³ÛÝ­ù³Ý« ÙÇÝ㨠áñ ѳ­·»­Ý³ù: ºñÏ­ñáñ¹` ѳ­×³Ë »­Õ»°ù ¹ñëáõÙ. µÝáõÃ­Û³Ý ·ñÏáõ٠ѳ­×³Ë ½µáë­Ý»ùª ѳï­Ï³­å»ë ³ñ¨áï »­Õ³­Ý³­ÏÇÝ: ºñ­ñáñ¹` ÇÝã-áñ ѳ­×»­ÉÇ ½µ³Õ­ÙáõÝù ·ï»°ù. ÙÇ° ½ñÏ»ù Ó»½ ÷áù­ñÇÏ áõ­ñ³­ËáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó: âáñ­ñáñ¹` ëÝݹ³­Ï³ñ­·»­ñÇó Ëáõ­ë³­÷»°ù: ê³ Ñ³­Ï³­ óáõó­í³Í ¿ ÑÕÇáõí۳­ÝÁ: ²Ûë Áݭóó­ùáõÙ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇÝ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï »Ý ï³­ñ³µ­ÝáõÛà ÝÛáõ­Ã»ñ, ÇëÏ Ùdz­ï³ññ ¨ áã ѳ­í³­ë³­ñ³Ïßé­í³Í ëÝáõÝ­¹Á ϳ­ñáÕ ¿ µ³­ó³­ë³­ µ³ñ ³Ý¹­ñ³­¹³é­Ý³É Ó»ñ ÇÝùݳ½­·³­óá­ÕáõÃ­Û³Ý íñ³ ¨ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ³­íÇ­ï³­ÙÇ­Ýá­½Ç å³ï­×³é ¹³é­Ý³É: ²­íÇ­ï³­ÙÇ­Ýá­½Ç å³ï­×³é­Ý»­ñÇó »Ý óñÙ Ùñ·»­ñÇ ¨ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ å³­Ï³­ëÁ: ²é­Ï³ ¨ ÙÇÝ㨠·³­ñáõÝ å³Ñ­å³Ý­í³Í­Ý»ñÝ ¿É ùÇã ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ íÇ­ï³­ÙÇÝ­ Ý»ñ ¨ û·­ï³­Ï³ñ ÝÛáõ­Ã»ñ »Ý å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ, áõë­ïÇ ãå»ïù ¿ ½ñÏ»É ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ û­Ïáõ½¨ ëñ³Ý­óÇó: ²­íÇ­ ï³­ÙÇ­Ýá­½Çó Ëáõ­ë³­÷»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³­å³­·³ Ù³Û­ñÇ­ÏÇÝ ÑëÏáÕ µÅÇßÏÁ ß³ï ¹»å­ù»­ñáõÙ íÇ­ï³­ÙÇÝ­Ý»­ñÇ ÏáÙå­ É»ùë ¿ Ýß³­Ý³Ï­áõÙ: ¶³ñ­Ý³­ÝÁ Ï³Ý ÙÇ ß³ñù ϳ­Ý³­ã»­ Õ»­ÝÇ ï»­ë³Ï­Ý»ñ, á­ñáÝù ¨° Ñdz­Ý³­ÉÇ Ñ³Ù áõ­Ý»Ý, ¨° Ù»Í ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ íÇ­ï³­ÙÇÝ­Ý»­ñÇ ³Õµ­Ûáõñ »Ý« û·ïí»°ù µÝ³Ï³Ý ëÝݹÇó£ ê³ÙÇÃ: ²é­Ï³ »Ý Ù»Í ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ íÇ­ï³­ÙÇÝ C ¨ B£ ä³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ݳ¨ µ³½­Ù³­ÃÇí ÙÇÏ­ñá­ï³ñ­

ñ»ñª ϳɭóÇÇ ³­Õ»ñ, ϳ­ÉÇ, ýáë­ýáñ ¨ »ñ­Ï³Ã: л­ï³­ ½á­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ óáõÛó »Ý ïí»É, áñ ë³ÙÇÃÝ Ç­ç»ó­ÝáõÙ ¿ ×Ýßáõ­ÙÁ, µ³­ñ»­ñ³ñ ³½­¹»­óáõíÛáõÝ ¿ ÃáÕ­ÝáõÙ ³­Õ»ë­ ï³­Ùáù­ë³­ÛÇÝ, ëÇñï-³­Ýá­Ã³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Ç ÑÇ­í³Ý­ ¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ: гݷë­ï³ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ·É˳­ ó³­íÁ: γ­Ý³ã ëáË: ²ÛÝ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ íÇ­ï³­ÙÇÝ C, E, B, ÙÇÏ­ñá­ï³ñ­ñ»ñª ϳ­ñá­ïÇÝ, ϳ­ÉÇÇ ³­Õ»ñ ¨ »ñ­Ï³Ã: Þ³ï û·­ï³­Ï³ñ ¿ ³­íÇ­ï³­ÙÇ­Ýá­½Ç ¨ ·ñÇ­åÇ ¹»å­ ùáõÙ: ì³Û­ñÇ ëËïáñ: ê³ Ñ³­ñáõëï ¿ ϳ­ñá­ïÇ­Ýáí, íÇ­ï³­ ÙÇÝ C-áí ¨ »­Ã»­ñ³­ÛÇÝ Ûáõ­Õ»­ñáí: àõ­ÝÇ Ýáõñµ ¨ Ùdz­ ų­Ù³­Ý³Ï ëáõñ ѳÙ: ²ÛÝ Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­áõÏ Ñ³Ù ¿ ï³­ÉÇë Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ ³Õ­ó³­ÝÇ: êå³Ý³Ë: ²Ûë ϳ­Ý³­ãÇÝ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ íÇ­ï³­ÙÇÝ­ Ý»ñ P, PP, K, D,E, H, B3, B6, C: êå³Ý³ËÁ ѳ­ñáõëï ¿ ë­åÇ­ï³­Ïáõó­Ý»­ñáí, »ñ­Ï³­Ãáí ¨ ýá­ÉÇ¨Û³Ý ÃÃíáí: è»Ñ³Ý: ´³­ñ»­É³­íáõÙ ¿ Ù³ñ­ëá­Õ³­Ï³Ý ѳ­Ù³­Ï³ñ­·Ç ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ³Ù­ñ³ó­ÝáõÙ ÝÛ³ñ­¹³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Á: ¶ÇÝÓ: ²Ù­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ³ñ­Ûáõ­Ý³­ï³ñ ³­ÝáíݻñÝ áõ Ù³­ ½³­Ýáíݻ­ñÁ, Ýå³ë­ï³­íáñ ¿ ³¹­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ùÝÇ íñ³, Ç­ç»ó­ÝáõÙ ¿ ³ñ­Û³Ý ×Ýßáõ­ÙÁ: º­ÕÇÝç: ä³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ íÇ­ï³­ÙÇÝ C, A, B1, B2, ϳ­ ñá­ïÇÝ, »ñ­Ï³­ÃÇ ³­Õ»ñ, Ù³·­ÝÇ, ýÇ­ïáÝ­óǹ­Ý»ñ, ³Ý­÷᭠˳­ñÇ­Ý»­ÉÇ ³­ÙǭݳíÃáõ­Ý»ñ, á­ñáÝù« ˳éÝ­í»­Éáí ѳݭ ù³Ý­Ûáõí»­ñÇ Ñ»ï, µ³ñÓñ ³ß­Ë³­ïáõ­Ý³­ÏáõíÛáõÝ »Ý ³­å³­Ñá­íáõÙ: º­ñÇ­óáõÏ: ê³ Ñdz­Ý³­ÉÇ ïá­Ýáõ­ë³­íá­ñáÕ ÙÇ­çáó ¿£ Æ­ç»ó­ÝáõÙ ¿ Ëá­É»ë­ï»­ñÇ­ÝÇ ù³­Ý³­ÏÁ, û·­ÝáõÙ ¿ ³­Ã»­ ñáëÏ­É»­ñá­½Ç ¹»å­ùáõÙ: º­ñÇ­óáõ­ÏÁ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ íÇ­ ï³­ÙÇÝ C, A, B2, å³Û­ù³­ñáõÙ ¿ í³­ñ³Ï­Ý»­ñÇ ¹»Ù:

45


Êàвð²ð²Î²Ü Üàð²ÒºìàôÂÚàôÜ

êå³ë­ ù Á Ùß³­ ÏáõÛ­ ÃÇ ÙÇ Ù³ë­ Ý ÇÏ...

öáË­í áõÙ »Ý ų­Ù ³­Ý ³Ï­Ý »ñÝ áõ Ýá­ñ ³Ó»õáõÃ­Û áõ­Ý Á: лï»õ»­É áí ѳ­Ù ³ß­Ë ³ñ­Ñ ³­Û ÇÝ ×³­ß ³Ï û­É ³¹­ñ áÕ­ Ý»­ñ Ç Ý³­Ë ³­ë Ç­ñ áõÃ­Û ³­Ý Áª ÷áË­í áõÙ ¿ ݳ»õ ëå³ë­ù ³­Û ÇÝ ×»­Ý ³­å ³­Ï áõ ³ñ­ï ³¹­ñ áõÃ­Û áõ­Ý Á: ÆÝã­å Ç­ë DZݭ »Ý ų­Ù ³­Ý ³­Ï ³­Ï Çó ÙÇ­ï áõÙ­Ý »­ñ Á ëå³ëù³ÛÇÝ ³ñï³¹áõñÛ³Ý Ù»ç« Ï÷áñ­Ó »Ýù å³ñ­½ »É:

ä

³ñ­½áõíÛáõÝ ¨ µÝ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝ: ²Û­ëûñ Ýá­ ñ³Ó¨ ¿ ѳ­ë³­ñ³Ï å³ï­Ï»ñ­Ý»­ñáí ëå³ë­ ùÁ: ä³ñ­½áõíÛáõÝÝ áõ µÝ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ ëå³ë­ùÇÝ Ñ³­Õáñ­¹áõÙ »Ù ÇÝù­Ý³­ïÇ­åáõí ÛáõÝ ¨ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ ÷³ÛÉ: àñ­å»ë ϳ­ÝáÝ ³Ûë ïÇ­åÇ ëå³ë­ùÁ Ùdz­·áõÛÝ ¿, ³­é³Ýó µ³ñ¹ ½³ñ­¹³­Ý³Ë­ß»­ñÇ: ´Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ ³Ý¹­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ Ó­¨Ç íñ³: ¸ñ³Ýù Ó­¨³­ÛÇÝ ³­éáõ­Ùáí ß³ï Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ »Ý, áñÝ ¿É ³­é³­í»­É ÇÝùݳïÇå ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ëå³ë­ùÁ: ¶ñ³­íÇã ¿ ݳ¨ áã ëÇ­Ù»ï­ñÇÏ Ï³­éáõó­í³Í­ùÁ` û­í³­É³Ó¨Ç ÷á­Ë³­ ñ»Ý Ýá­ñ³Ó¨ ¿ ù³­é³ÝÏ­ÛáõÝ, »­é³ÝÏ­ÛáõÝ, áõÕ­Õ³ÝÏ­ÛáõÝ ï»ë­ùáí ëå³ë­ù»­Õ»­ÝÁ: êåÇ­ï³Ï ·áõÛ­ÝÁ, ÇÝã­å»ë ÙÇßï, ³Û­ëûñ ¿É Ýá­ñ³Ó¨ ¿ ëå³ë­ù³­ÛÇÝ ³ñ­ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç: ä³ñ½ ¨ ³µëï­ñ³Ïï ϳ­éáõó­í³Í­ùÁ, µÝ³­Ï³­ÝáõíÛáõÝÝ áõ ¹³­ë³­Ï³Ý ëåÇ­ï³Ï ·áõÛ­ÝÝ ³Ûë á­×Á í³é µÝá­ñá­ ßáÕÝ»ñÝ »Ý, 볭ϳÛÝ ³Û­ëûñ ëåÇ­ï³­ÏÁ ѳ­Ù³¹ñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ³ÛÉ å³Û­Í³é áõ ó³Ûï»ñ³Ý· ·áõÛ­Ý»­ñÇ Ñ»ï: Öá­ËáõíÛáõÝ: سñ¹­ÏáõÃ­Û³Ý ë»­ñÁ ¹»­åÇ ×á­ËáõíÛáõ­ÝÁ ³Ýë­å³é ¿: ÆÝã­å»ë »ñ­µ»ù« ³Û­ëûñ ¿É Ýá­ñ³Ó¨ ¿ ×áË ëå³ë­ùÁ` å³ï­í³Í áë­Ïáí áõ ³ñ­Í³­Ãáí, ³Ý­·ÇÝ ù³­ñ»­ ñáí: ú·­ï³­·áñÍ­íáõÙ ¿ ݳ¨ óݭϳñ­Å»ù Ù»­ï³Õ­Ý»ñ` ³Ý­ïÇÏ ïå³íáñáõÃÛáõÝ ëﳭݳ­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ²Ý­ïÇÏ

46

×»­Ý³­å³­Ïáõ Ýϳï­Ù³Ùµ Ñ»­ï³ùñù­ñáõíÛáõ­ÝÁ ų­Ù³­ ݳ­ÏÇ Ñ»ï ³­í»­ÉÇ ¿ Ù»­Í³­ÝáõÙ: Ö»­Ý³­å³­Ïáõ ³ñ­ï³¹­ ñáõí۳ٵ ½µ³Õ­íáÕ ß³ï ѳÛï­ÝÇ ÁÝ­Ï»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ û·­ ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý ѳ­ïáõÏ ï»Ë­Ýá­É᭷dz­Ý»ñ, á­ñáÝù ÃáõÛÉ »Ý ï³­ÉÇë Ñݳó­Ý»É ³ñ­ï³¹­ñ³Ý­ùÁ` ï³­Éáí Ýñ³Ýó óݭϳñ­Å»ù ¨ ÑÇÝ ëå³ë­ùÇ ï»ëù: Ø»ñ û­ñ»­ñáõÙ Ýϳ­ï»­ÉÇ ¿ ų­Ù³­Ý³­Ï³Ï­óÇ, ³­í³Ý­·³ñ­ ¹Ç ¨ ×á­ËáõÃ­Û³Ý Ùdz­ÓáõÉ­Ù³Ý ÙÇ­ïáõÙ: ÐÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý ³ñ¹ÛáõÝù (¿ý­»Ïï): ä³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Ñ³Ý­¹»å Ó·á­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ÝáõÛÝ­ù³Ý áõ­Å·ÇÝ ¿, áñ­ù³Ý ¨ Ó·á­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ·»­Õ»­óÇ­ÏÇ Ñ³Ý­¹»å: ²Û¹ ¿ å³ï­×³­éÁ, áñ ³Û­ëûñ ¿É Ýá­ñ³Ó¨ »Ý §µ³­ñáÏ­Ïᦠ¨ §³Ù­åÇñ¦ á­×»­ñÁ: êñ³Ýù å³ï­ÙáõÃ­Û³Ý Áݭóó­ùáõÙ ·»­ñ³­Ï³­ÛáÕ ¹Çñù »Ý áõ­Ý»­ó»É ¨ ³Û­ëûñ ¿É ß³­ñáõ­Ý³Ï­áõÙ »Ý ëÇñ­í³Í ÙÝ³É ëå³ë­ùÇ ³ñ­ï³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç: 17-18-ñ¹ ­¹³­ñ»ñáõÙ »í­ñá­å³­Ï³Ý Ùß³­ÏáõÛ­ÃÇ ¨ ׳ñ­ï³­ñ³­å»­ïáõÃ­Û³Ý á­×Á ѳ­ïáõÏ ¿ µ³­ñáÏ­Ïá­ÛÇÝ, áñÁ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ áõ ·ñ³­íÇã ¿ Çñ óݭ·³­ñ³­Ý³­ÛÇÝ áõÕÕ­í³­ÍáõÃÛ­³Ùµ: ²Ù­åÇñ á­×Á ·ñ³­íáõÙ ¿ Çñ ïá­Ý³­Ï³Ý, ó­ï»­ñ³­Ï³Ý ¨ Ùá­Ýáõ­Ù»Ý­ ï³É á­×áí: ƭѳñ­Ï»« ³Ûë »ñ­Ïáõ á­×»­ñÇÝ ¿É ѳ­ïáõÏ »Ý ×á­ËáõíÛáõÝÝ áõ ÑÝáõíÛáõ­ÝÁ: ¶Ûáõ­Õ³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»ñ: ²Û­ëûñ ëå³ë­ùÇ ³ñ­ï³¹­ñáõí


Û³Ý Ù»ç Çñ áõ­ñáõÛÝ ï»ÕÝ áõ­ÝÇ §ù³ÝíñǦ á­×Á: ²Ûë á­×Ý ³­é³­ç³­ó»É ¿ ²Ý·­Édz­ÛáõÙ, ³Ýó­Û³É ¹³­ñÇ ëϽµÝ»­ñÇÝ: §ø³ÝíñǦ á­×Á Ýϳ­ñ³·ñ­íáõÙ ¿ áñ­å»ë ·Ûáõ­Õ³­Ï³Ý, ïÝï»­ë³­Ï³Ý á×, á­ñÝ ³½­·áõíÛáõÝ ¨ ë³Ñ­Ù³Ý­Ý»ñ ãÇ ×³­Ý³­ãáõÙ: ²Ûë á­×Ç ëå³ë­ùÝ ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ ¿ µ³½­ Ù³­»ñ³Ý·áõÃÛ³Ùµ, ݳï­Ûáõñ­Ùáñ­ï³­ÛÇÝ å³ï­Ï»ñ­Ý»­ ñáí, ·Ûáõ­Õ³­Ï³Ý ·áÕï­ñÇÏ Ýϳñ­Ý»­ñáí: ²Û­ëûñ ·Ûáõ­ Õ³­Ï³Ý á­×Ç áõÕÕ­í³­ÍáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ³­é³­í»É ѳÛï­ÝÇ ¿ åñá­í³Ý­ëÁ: ²Ûë áõÕÕ­í³­ÍáõíÛáõÝÝ ³­é³­ç³­ó»É ¿ 19-ñ¹ ­¹³­ñáõÙ üñ³Ý­ëdz­ÛáõÙ` ØÇ­ç»ñÏ­ñ³­Ï³Ý Íá­íÇ ³­÷ÇÝ

·ïÝíáÕ äñá­íÇÝ­ódz Ïáã­íáÕ Ñ³­×»­ÉÇ í³Û­ñáõÙ, áñ­ï»Õ ç»ñÙ ³ñ¨Ç Ý»ñ­ùá ³­×áõÙ »Ý Óǭóå­ïáõ­ÕÁ, ˳­ÕáÕÝ áõ óñÙ µáõ­ë³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: ¶Ûáõ­Õ³­Ï³Ý Ùá­ïÇí­Ý»­ñáí ëå³ë­ùáõÙ ½·³ó­íáõÙ ¿ äñá­íÇÝ­ódz­ÛÇ ßáõÝ­ãÁ: äñá­ í³Ýë á­×áí ëå³ë­ùÇ íñ³ å³ï­Ï»ñ­í³Í »Ý ͳ­ÕÇÏ­Ý»ñ, Ëá­ï»ñ, ͳ­é»ñ ¨ Ùñ·»ñ: ²Ûë á­×áõÙ ëåÇ­ï³Ï ×»­Ý³­ å³­ÏÇÝ Ñ³­Ù³Ïó­íáõÙ ¿ ï³ù ·áõÛ­Ý»­ñÇ Ñ»ï` µ³ó ϳí ݳ­·áõÛ­ÝÇó ÙÇÝ㨠ϳñ­ÙÇñ áõ ß³­·³­Ý³­Ï³­·áõÛÝ: γñ¨áñ ã¿, û ¹áõù áñ á­×Ç ëå³ëùÝ »ù ݳ­ËÁÝï­ñáõÙ, ϳñ¨á­ñÁ ѳ­Ù³­ñ³­í»­ïáõÃ­Û³Ý ½·³­óáõÙÝ ¿:

47


²Üвì²Ü²Î²ÜÀ ª вì²Ü²Î²Ü 48

²Ûë ë³éÝ áõ ï³ù ë³­é áõÛ­óÁ... سñ¹­Ï ³­Û ÇÝ »ñ»õ³­Ï ³­Û ³­Ï ³Ý ÃéÇãùÝ ³Ý­ë ³Ñ­Ù ³Ý ¿: êá­í á­ñ ³­Ï ³Ý ë³­é áõÛ­ óÇó ÙÇÝã»õ ë³é­ó » ù³Ý­¹ ³Ï ³Ý­ó áõ­Ù Á Ù»Ï ù³ÛÉ ¿ ų­Ù ³­Ý ³­Ï ³­Ï Çó Ù³ñ­¹ áõ ѳ­Ù ³ñ: ²Û­ë ûñ Ï³Ý ÑÙáõï ù³Ý­¹ ³­Ï ³­· áñÍ­Ý »ñ, áí­ù »ñ ë³­é áõÛ­ó Çó ëï³­Ý áõÙ »Ý ³­Ù »­Ý ³­ï ³ñ­µ »ñ ³­é ³ñ­Ï ³­Ý »ñ, Ç­ñ »ñ áõ ¹Ç­Ù ³Ý­Ï ³ñ­Ý »ñ, Ï»ñ­ï áõÙ ï³ñ­µ »ñ Ñ»­ù dz­Ã ³­Û ÇÝ Ï»ñ­å ³ñ­Ý »ñ, å³ï­ñ ³ë­ï áõÙ ·»­Õ »­ó ÇÏ Ñáõ­ß ³Ý­í »ñ­Ý »ñ... ê³­ ϳÛÝ ë³é­ó » ¹ÕÛ³­Ï Á ϳ٠Ëñ×ÇÃ-ïݳÏÝ ³ÛÉ»õë ­ã »Ý ½³ñ­Ù ³ó­Ý áõÙ Ù³ñ¹­ ϳ­Û ÇÝ ëï»Õ­Í ³­· áñÍ ÙïùÇÝ: Üñ³Ýó ³ÑÑ­ñ ³­Å »ßï ¿ ³­í »­É Çݪ ³Ýë­å ³­ë »­É ÇÝ áõ ³Ý­Ñ ³­í ³­Ý ³­Ï ³­Ý Á...


ê

³é­ó» ÇÝù­Ý³»é ³ñ­ï³­Ñ³Û­ïáõíÛáõ­ÝÁ ÝáõÛ­ÝÇëÏ µ³ñÓ­ñ³­Ó³Û­Ý»­ÉÇë ¿ ³Ýë­å³­ ë»­ÉÇ ÃíáõÙ: ƭѳñ­Ï», ë³é­ó» ÇÝù­Ý³»­éÇó ï³ù Ã»Û ãÇ Ñá­ëáõÙ, 볭ϳÛÝ ³ÛÝ û·­ï³­ ·áñÍ­íáõÙ ¿ Çñ ÇëÏ Ýß³­Ý³­Ïáõí۳ٵ: ÆÝù­Ý³»­éÇó ÏáÝ­Û³Ï Ï³Ù û­ÕÇ »Ý ÉóÝáõÙ, á­ñÁ ï³­ù³ó­ÝáõÙ ¿ áã 峭ϳë, ù³Ý û­ÛÁ: ²Û­ëûñ ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ Ï³Ý ÑÙáõï ÁÝ­Ï»­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ, á­ñáÝù ï³­ñÇ­Ý»ñ Ç í»ñ ³ß­Ë³­ïáõÙ »Ý ë³­éáõÛ­óÇ Ñ»ï ¨ ëϽµÇó ÙÇÝ㨠í»ñç ÷á­Ë»É »Ý ë³é­ó» ³ñ­ í»ë­ïÇ Ù³­ëÇÝ Ù»ñ å³ï­Ï»­ñ³­óáõÙ­Ý»­ñÁ: سë­Ý³­ ·»ï­Ý»ñÝ ³­é³­çÇÝ Ñ³­Û³ó­ùÇó ³Ý­Ñ³­Ù³­ï»­Õ»­ÉÇ ³­é³ñ­Ï³­Ý»­ñáí å³ï­ñ³ë­ïáõÙ »Ý ³Ýë­å³­ë»­ÉÇ Ç­ñ»ñ: ²Ûë ÁÝ­Ï»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ Ù³ë­Ý³­·»ï­Ý»­ñÁ Ï»ñ­ïáõÙ »Ý éáõ­ë³­Ï³Ý á­×áí µ³­Å³Ï­Ý»ñ, Ïáõ­Å»ñ áõ Ïáõ­É³­Ý»ñ, á­ñáÝù ϳ­ñáÕ »Ý ѳÛïÝ­í»É ëá­íá­ñ³­Ï³Ý ë»­Õ³­ÝÇÝ ¨ ͳ­é³­Û»É áñ­å»ë ³éûñÛ³ ëå³ëù: Æë­Ï³­Ï³Ý Ññ³ß­ùÁ ë³é­ó» Ï»­ñá­ëÇÝ­Ý»ñÝ »Ý... êñ³Ý­óÇó ³­é³­çÇ­ÝÝ Çñ Ù»ç áõ­ÝÇ ¹Çá­¹³­ÛÇÝ Éáõ­ë³Ù­

÷á÷ (Ï۳ݭùÇ ï­¨á­ÕáõíÛáõ­ÝÁ 5 ų٠¿), »ñÏ­ñáñ­¹Á Ïñ³­Ïáí ¿` ³Ù­µáÕ­çá­íÇÝ Ç­ñ³­Ï³Ý, áñÝ ³å­ñáõÙ ¿ ÁÝ­¹³­Ù»­ÝÁ Ï»ë ųÙ, 볭ϳÛÝ ¨° ­ÉáõÛë ¿ ï³­ÉÇë, ¨° ­ï³­ù³ó­ÝáõÙ: ¶»­Õ»­óÇÏ ·ÉáõË­·áñ­Íáó ¿ §²é­Ûáõͦ ·áñ­ÍáÕ ß³ïñ­í³­ÝÁ, á­ñÇó ëåÇ­ï³Ï ·Ç­ÝÇ ¿ ó³Û­ ïáõÙ: ´ÝáõÃ­Û³Ý Ù»ç ù³Ý­¹³Ï­Ý»­ñÝ ëϽµÝ³­Ï³Ý ï»ë­ùáí ã»Ý å³Ñ­å³Ý­íáõÙ: ¸ñ³Ý­óÇó ß³­ï»­ñÝ ëϽµÝ³­ Ï³Ý ï³ñ­µ»­ñ³­ÏáõÙ ëñ³­Í³Ûñ »Ý, áõ­Ý»Ý µ³­ñ³Ï ¨ ·»­Õ»­óÇÏ ÏáÕ­Ù»ñ: 곭ϳÛÝ µÝ³­Ï³Ý »ñ¨áõÛíݻ­ ñÇ` ù³­Ùáõ, ³ñ¨Ç ³½­¹»­óáõÃ­Û³Ý Ý»ñ­ùá ù³Ý­¹³­ÏÇ ï»ë­ùÁ í»­ñ³­÷áË­íáõÙ ¿£ ²ÛÝ« ³­í»­ÉÇ Ñ³ñà áõ ÏÉá­ ñ³­íáõÝ Ù³­Ï»ñ¨áõÛà ӻéù µ»­ñ»­Éáí, í»ñç Ç í»ñ­çá ¹³é­ÝáõÙ ¿ ³µëï­ñ³Ïï ÙÇ ³­é³ñ­Ï³ª ·»­Õ»­óÇÏ ¨ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ: ê³ Ñ³­Ù³­å³­ï³ë­Ë³­ÝáõÙ ¿ ï³­ñ³­Í³­Ï³Ý ³ñ­ í»ë­ïÇ ·³­Õ³­÷³­ñ³­Ï³Ý ϳ­ÝáÝ­Ý»­ñÇÝ© ÇÝãå»ë ³Û­·ÇÝ ¿ Ù»ñ ³ã­ù»­ñÇ ³éç¨ ³­×áõÙ, ͳխÏáõÙ ¨ Ù³­ ѳ­ÝáõÙ:

49


вزðÆ ÂºØ²Ü

ì

²Ú

ð

˳ջñ

ijٳݳÏÇÝ èáÅ» ì³¹ÇÙÝ Çñ ýÇÉÙáí ïí»ó ³ÛÝ Ñ³ñóÇ å³ï³ë˳ÝÁ« û ÇÝã ÏÉÇÝ»ñ« »Ã» §¸áÝ Äáõ³ÝÁ ÏÇÝ ÉÇÝ»ñ¦£ §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ ³Ù³é³ÛÇÝ ³é³çÇÝ Ñ³Ù³ñáõÙ ÷áñÓ»óÇÝù ѳëϳݳɪ ÇÝã ÏÉÇÝ»ñ« »Ã» ÏÇÝ ÉÇÝ»ñ èáµÇݽáÝ Îñáõ½áÝ©©©

50


51


вزðÆ ÂºØ²Ü

Ü

ܳ« Áëï Ù»½ ÏÉÇÝ»ñ ÝáõÛÝå»ë ¿Ï½áïÇÏ ³ñï³ùÇÝáí« ËáѳÝáóÁ ·Ý³Ñ³ïáÕ ¨ ³Ýå³ÛÙ³Ý ë»ùëáõ³É£ ²Ûë ã³÷³ÝÇß»ñÇÝ, Áëï Ù»½, É³í³·áõÛÝë ѳٳå³ï³ë˳ÝáõÙ ¿ ³ñï»ñÏñáõ٠ѳÛïÝÇ ßù»Õ Ùá¹»É Ø³ñdz Øáñ»Ý£ лÝó Ýñ³Ý ¿É ѳïáõÏ ³Ûë Ýϳñ³Ñ³ÝÙ³Ý Ñ³Ù³ñ ²ØÜ-Çó ºñ¨³Ý Ññ³íÇñ»óÇÝù£ ²Ûë ýáïáå³ïÙáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ Ó¨áí å³ïñ³ëïí»óÇÝ Ñ³Ù³å³ï³ëË³Ý ¹»Ïáñ³ódzݻñ« ÏáëïÛáõÙÝ»ñ« ½³ñ¹»ñ£ §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ §ì³ÛñÇ Ë³Õ»ñ¦ ýáïáå³ïÙáõÃÛáõÝÝ

52

ÁݹѳÝñ³å»ë ѳÛÏ³Ï³Ý ³Ù»Ý³Ã³ÝÏ ýáïáß³ñù»ñÇó ¿£ ²ÛÝ Çñ³Ï³Ý³óÝ»Éáõ ѳٳñ ݳ˳å³ïñ³ëï³Ï³Ý »ñϳñ ³ß˳ï³Ýù ï³ñí»ó£ ²å³ §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ ³ÝÓݳϳ½ÙÝ áõ É³í³·áõÛÝ Ù³ëݳ·»ïÝ»ñÇ ÃÇÙÁ (í³ñë³Ñ³ñ¹³ñÝ»ñ« ¹Çٳѳñ¹³ñÝ»ñ« á׳µ³ÝÝ»ñ` Ùáï 40 Ñá·Ç), ÙÇ ù³ÝÇ ûñ ß³ñáõÝ³Ï ³ß˳ï»óÇÝ ê¨³ÝáõÙ ¨ ºñ¨³ÝáõÙ£ êï³óí»ó ½áõëå ¿ñáïÇÏ« í³é« í³ÛñÇ« ëÛáõÅ»ï³ÛÇÝ ¨« ÇѳñÏ»« Ñ³Ù»Õ ýáïáå³ïÙáõÃÛáõÝ£ سñdzÛÇÝ ÷³ÛÉáõÝ Ñ³çáÕí»ó Ï»ñå³ñ³Ý³÷áËáõÃÛáõÝÁ: ²Û¹


§ÒáõÏÁ ß³ï Ù»Í ï»Õ áõÝÇ ÇÙ ëÝݹ³Ï³ñ·áõÙ, ù³ÝÇ áñ »ë ³éáÕç Ï»Ýë³Ï»ñåÇ ÏáÕÙݳÏÇó »Ù¦: سñdz Øáñ»

ù³Ù»É»áÝ-Ùá¹»ÉÇÝ, ϳñÍáõÙ »Ù, É³í³·áõÛÝë µÝáñáßáõÙ »Ý ´³É½³ÏÇ Ñ»ï¨Û³É Ëáëù»ñÝ Çñ Ñ»ñáëáõÑÇÝ»ñÇó Ù»ÏÇ Ù³ëÇÝ, û ݳ ÙÇ³Å³Ù³Ý³Ï ¨’ üñÇÝ³Ý ¿, ¨’ ü³ÇݳÝ, ²ñ¨»ÉùÇ Í³ÕÇÏÁ, Þ³ÙÇñ³ÙÁ… Ø»ñ ýáïáå³ïÙáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ` سñdz Øáñ»Ý ¹³ñÓ³í… ÙÇ ï»ë³Ï èáµÇݽáÝ, áõÙ Çñ ·³ÝÓ»ñáí ѳݹ»ñÓ ûíÏdzÝáëÇ Ï³ï³ÕÇ çñ»ñÁ Ý»ïáõÙ »Ý ³ÝÙ³ñ¹³µÝ³Ï ÏÕ½Ç: ØdzÛÝáõÃÛ³Ý Ù»ç ѳÛïÝí»Éáí` Ñ»ñáëáõÑÇÝ Ëñ×Çà ¿ å³ïñ³ëïáõÙ, ½µ³ÕíáõÙ áñëáñ¹áõÃÛ³Ùµ, Ó»éùÇ ï³Ï »Õ³Í ÙÇçáóÝ»ñáí

÷áñÓáõ٠ϻݹ³ÝÇ ÙÝ³É í³ÛñÇ µÝáõÃÛ³Ý ·ñÏáõÙ: ²ñϳÍÝ»ñáí ÉÇ Ø³ñÇ³Ý Ñ³ëóÝáõÙ ¿ ݳ¨ ÓÏݳÛÇÝ áõï»ëïÝ»ñ å³ïñ³ëï»É §´³ñÇ ³ËáñųÏǦ ѳٳñ£ ²Û¹å»ë ³åñáõÙ ¿ ³ÛÝù³Ý ųٳݳÏ, ÙÇÝ㨠í³ÛñÇ ¹ÇóáõÑáõÝ áõ Ýñ³ ·³ÝÓ»ñÁ ÷ñÏáõÙ ¿ ·³ÕïÝÇ »ñÏñå³·áõÝ ¨ Çñ ½µáë³Ý³íáí ï»Õ³÷áËáõÙ ù³Õ³ù³ÏÇñà ³ß˳ñÑ: ÆëÏ Ã» ÇÝãåÇëÇÝ »Ý ë»ùëáõ³É ·»Õ»óÏáõÑáõ ³ñϳÍÝ»ñÝ ³ÝÙ³ñ¹³µÝ³Ï ÏÕ½áõÙª ѳçáñ¹Çí Ù»ñ ýáïáß³ñùáí£

53


54

вزðÆ ÂºØ²Ü


55


56

вزðÆ ÂºØ²Ü


57


вزðÆ ÂºØ²Ü

ܳ˳·ÍÇ åñá¹Ûáõë»ñ` îÇ·ñ³Ý ¶³ÉáõëïÛ³Ý à׳µ³ÝÝ»ñ` »ñ»½³ γñ³å»ïÛ³Ý, îÇ·ñ³Ý ¶³ÉáõëïÛ³Ý Øṻɪ سñdz Øáñ» Øá¹»ÉÇ åñá¹Ûáõë»ñ« ï»ùëïÇ Ñ»ÕÇݳϪ ¸³íÇà ì³ñ¹³½³ñÛ³Ý Èáõë³ÝϳñÇ㪠VRD üÉáñÇëï-¹Ç½³ÛÝ»ñ` Ü»ÉÉÇ ¶¨áñ·Û³Ý ¸Çٳѳñ¹³ñª øñÇëïÇÝ» ì³ñ¹³ÝÛ³Ý ì³ñë³Ñ³ñ¹³ñª ¾¹·³ñ ÎÇñ³ÏáëÛ³Ý ÞÝáñѳϳÉáõÃÛáõÝ ²ñ³ùëÛ³ ÐáõݳÝÛ³ÝÇÝ 58


§²ñ¨, Íáí, ³ñϳÍÝ»ñ. ¹³ ¿ ³Ù³é³ÛÇÝ Ñ³Ý·ëïÇ Ç٠ݳËÁÝïñ»ÉÇ ï³ñµ»ñ³ÏÁ¦: سñdz Øáñ» 59


²è²æ²ðÎàôØ ºÜ ²êîÔºðÀ

»ß Ù³ù­ ñ ý ­ ³É, Ý éáí

Ý ½­ áõÏ­ Á Éí³ : Üáõé­ Á õ » í »É ­ Á` µ³ Ï ­ ³ó­Ý ³Ï ­Ý»É áõ­Ïá

ó ´³­½­ñ³ëïÙ­ ³Ý »Õ­ õ³­Ã³­Ý ù­ ³­ÙÇ­ãáí ³Ç­ãÝÇ Ù»ç, ³í­ »É­³óóí­ Ç

´²

³­ñ ëï³ Ñ ä³ï ï»É ¨ ÑÛá ¨ É ã » Ý Ý Ç Éó Ù ­ »­ ïñ ³í Ý ­ »­ñÁ ù³Ý« Ý Ï Ý Ç Û Ç ñ»É, Ï Ã ­ õ ³ ï ­ Ï ÑÛá »É« ѳ Á ¨ ѳñ­ »É µ³Å ³ ­ ñ ­ ù ³ ­Ã Ù Õ : Ø»Ï Ç ÑÛáõ Í Ï ­ õ ³ó­Ýá ³ á ñ ­ í ­ ½ ­ Ù · ³ ³ Ý µ ­ Ç: ññ ½³ ñ: ­ÝǽÙÝ áõÝ áõÝ ³ ³ · ­ ï ­ ñ Ùdz /· Ù»Õ ³Ý Ñ»ï û ѳï­ÏáõÃÛ­ »­Éáõ × Ý ­ ó 1 É ³ é Í ­ ùñ­ áÕ É³ó­Ý» Ç ÑÛáõ­ÃÁ Ý Ý ­ Á Ù» õ ³ á Ù Û ­ Á à õ ­Ã õ­Ï ½­¹»­óá Ù ÑÛáõ ´³­½á ñ ³ ³ ñ ³ ¿:  ݹ³ñ­ »Õñ­ Á: Ý Ù ë ÙÇç­ áó ¨ ¨ ³ ­Ï³Ý õÙ ¿ Ý ³ á Å ­ í ­ õ ó á ´ ³­í»É­³ ñ ³ Ù ­ ѳ

Ô²

¸ð

²î

àØ

²ÝÑ­ñ³­Å»ßï

ê

¿.

400 · ­µ³­½áõÏ áõé 500 · ­Ý Õñ Ù»

60


Cindy Crawford

61


²è²æ²ðÎàôØ ºÜ ²êîÔºðÀ

¹ Ù³ù­ñ»É ñ õ á Ý ­ ³É, ˳é Á Éí³Ý É

Ç ­ á­Õ Õ ­Ï³ó­Ý» Ë³Õ ó á ` Ý Á ­ Ï ³ Õ ³ í ­ãá ʳ ­Ù³Ý »­Õ³­Ý Õ ­ ³Ù­ ³­ù³­ÙÇ

­Ã ³ ³ëï »É: ÐÛáõ ó­í³Í Ï Ý ­ ³ ó ï ä³ï­ñ ³ Ï ­ ê ÏñÏÇÝ ³Ýó »­ñÁ: ¨ í Ý ­ á Ï Ý ã ­ Ç Ç Ç Ã ­ ­ Í ñ ­ ñ ­³ ¨ ѳ ­ó³Í û ½³Ý·í ³ Ç í Õ ­ É á Ç ­ Õ ­µ ³ ϳ­Õ³Ù ó­Ý»É Ë ­Ãáí ¨ ³ É ­ ³ » Ï ­ í ­ ñ ³ » Ý Ý Ã Á » µÇ ÑÛáõ Ç ÑÛáõ­Ã ­ñáõëï Õ ­ ³ á Ñ Õ ­ Á ³ ñ Ï­Ý» ­çáó ¿: Ê ²Ûë Ë³é­ Ç Ù Ñ³­ñ»É: Ç Ùáõ· ï»­ë³ Í Õ ­ ³ë­ï» õÝ Ý áõ­ÝÇ: õ á ­ Û á Û ­ ʳ­Õá­Õ ñ å à õ ³ á ­ë³­Ï»ñ ³ï­Ï Ý í£ ­²ÛÝ Ñ » á Õ Ï Ç á Ý ­ í ­ Ý · ó ­ Ç Ù³ ¿ ³Ïï ­ë³ñ­¹» · ³ ñ ­ ï ³ Ç ­ Ï ñ ­ ³ ݳ¨ » Ç ëÝݹ ­ É ³ Ý ­ ³ ÑÇ Ýáõñ­¹Á ­Ù³ñ: ³ Ñ Ç ñ ­ ­Ý» í³­ñáÕ

´²

Ô²

¸ð

²î

àØ

­Å»ßï ¿ê .

²ÝÑ­ñ³

500 · 먫 ³Ý­Ïá­ñǽ ˳­ÕáÕ ½ ˳­ÕáÕ ­ Ç­ï³Ï« ³Ý­Ïá­ñÇ 500 · ëå ³Ùµ Õ ­ ³ Ï ­ 400 ·

62


Robert De Niro 63


²è²æ²ðÎàôØ ºÜ ²êîÔºðÀ

´²Ô

²¸ð

²ÝÑ­ñ³­Å

Øê

»ßï ¿.

2 ËÝÓáñ, 4 í³­ñáõÝ·« 1 ³­íá­Ï³­¹á ­ »­ïÇÝ á­í³­Ë»ó· Í ­ · 0 0 4 , Ë á ë ã 1 ɳÛÙ, ϳ­Ý³ Õå»Õ å ¨ ë ³­ó³Í Õ ­ ³ , Õ Õ­ Ç Ûáõ ï å ³ ­ ÓÇ­Ã áÝ ¨ ËÝÓá ¹ ­ ³ ­ Ï á ­ í ³ · ­ Á, ­ Á` í³­ñáõÝ Ï ­ ³ Û­ÙÁ µ³­Å³ Ý ­ ³ ³ È ­ Õ » É£ » Ý ï ³ ñ Ù ­ ï ï ä³ï­ñ³ë ³ñ­¹³Ó¨ Ï ­ Ý ³ ñ ­ á ¨ ˳é­Ý»É É Ë » ¨ ï É ñ » ï Ï ­ Ï ñ ½ Ýñ ñÁ ϻը³ ã ëá­ËÁ Ù³ · ­ »­ïÇÝ­Ý»­ ó ³ » ­ Ý ­ Ë ³ Ï ³ ­ í Ï á ë Í ­ »­ñÇ, Ç áõ­ ­ áù »­÷³Í ûñ Ý»É Ù³ë Ë ­ ³ ­Ý»É: س­ï Ý é É » ³ Ý ­ Ë ó Ý ³ É ­ Ç » Ï Ïñ ²­í Ç ÛáõÕÝ áõ ÙÇÙÛ³Ýó£ ­ Õ ï å ³ à ­ Ç ÉóÝ»É Ó ­·³­Ýǽ­ ñ û : Õ Ý » ñÁ£ лïá » å Ù Õ õ á å ­Ý ­É³ó­Ý»É ë¨ ñÝ ³Ù­ñ³ó ­ »ó­ ­í³Ë á Í ó»­ÉÇë ³­í» ­ñáí ѳ­ñáõëï Ùñ·» Ï ë Ç , Ç õ­Ý ­Ý» ­ »­ Ï ­ áõíÛáõÝ á ï ³ ìÇ­ï³­ÙÇÝ Ñ õ ÛÝ ÙÇ­çáóÝ õ á É ­ á » · ­ ñ ­ ³ ù ­ í ³ ٠ɳ õ ­ áõÝ·Á ­Ï³Ý·­Ý»É­á ³ ñ ­ ÙÁ£ ì³ñ » í Á Ý ­ õ á Ç­ßá­ÕáõÃ­Û ·»­ïÇ­ÝÁ Ñ ¿: ñÇó Ù»ÏÝ

Ý ³ ó Õ ÉÇÙ¦ ³

§ê

64

²îà


Julia Roberts 65


²è²æ²ðÎàôØ ºÜ ²êîÔºðÀ

ÐáñÃÇ ÙÇëÁ ÏÇíÇáí ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ÏÇ­íÇ­Ý»­ñÁ Ù³ù­ñ»É ¨ Ïïñï»É áã Ù»Í Ïïáñ­Ý»­ñáí: ØÇ­ëÁ Éí³­Ý³É ¨ ³Ù­µáÕç ÙëÇ »ñ­Ï³ÛÝ­ ùáí Ïïñí³Íù (·ñå³­ÝÇÏ­Ý»ñ) ³­Ý»É: Úáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ ·ñå³­ÝÇ­ÏÇ Ù»ç ¹Ý»É Ù»Ï Ïïáñ ÏÇ­íÇ, ³Õ ¨ åÕå»Õ ³­Ý»É: ä³ï­ñ³ë­ïÇ ÙëÇ Ïïá­ñÇ íñ³ ù³­Ù»É ÏÇ­íÇÇ ÑÛáõÃÁ ¨ ÃáÕ­ Ý»É Ù»Ï ³Ù­µáÕç ·Ç­ß»ñ: ²­é³­íáï­Û³Ý ÷³Û­É³­Ãǭû­Õáí ÷³­Ã³­Ã»É ¨ ï³­å³­Ï»É ç»­éá­óáõÙª Ùáï 40 ñá­å» ÎÇ­íÇÝ Ï³ñ­·³­íá­ñáõÙ ¿ ³ñ­Û³Ý ßñ糭ݳ­éáõíÛáõ­ÝÁ: ²ÛÝ Ñ³­ñáõëï ¿ íÇ­ï³­ÙÇÝ C-áí, á­ñÁ µ³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ûñ­·³­ Ýǽ­ÙÇ ¹Ç­Ù³¹­ñá­Õ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ£ ØÇ­ëÁ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ¨°­ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇÝ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ëåÇ­ï³­Ïáõó­Ý»ñ, ¨° B ËÙµÇ íÇ­ ï³­ÙÇÝ­Ý»ñ:

Øê

á

2

66

­Ñ Ï·

Ù

5

Ï­

å»

Ç ñ­Ã

, Çë

· 00

åÕ

²Ý

Õ, ³

¿. ï ß ­Å» Ç Ñ­ñ³ Ç­í

Õ

îà ´²Ô²¸ð²


David Beckham 67


²äàôðܺð

êÝÏáí ³­åáõñ

68


1 3 2 4 5 6

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 Êáñ³Ý³ñ¹³Ó¨ Ïïñï»É ѳíÇ ýÇÉ»Ý ¨ »÷»É:

4 µ³Å­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ ³ÝÑ­ ñ³­Å»ßï ¿.

900 ÙÉ ­Ñ³­íÇ ³ñ­·³­Ý³Ï ϳ­Ý³ã ëáË 220 · ­ëáõÝÏ 120 ·­»­÷³Í ѳ­íÇ ýÇ­É» 50 · ­Ù³Ýñ í»ñ­ÙÇ­ß»É 150 · ë­åÇ­ï³Ï ãáñ ·Ç­ÝÇ 1 ×/· Ïïñï³Í Ù³­Õ³­ ¹³­Ýáë ¹³÷­Ý»­ï»ñ¨ ³Õ, åÕå»Õ

2سÝñ Ïïñï»É ϳݳã ëáËÁ: 3 гíÇ ³ñ·³Ý³ÏÇ Ù»ç ·ó»É ¹³÷Ý»ï»ñ¨ ¨ »é³óݻɣ лïá ³í»É³óÝ»É Ïïñï³Í ëáõÝÏÝ áõ ëáËÁ£

4 ²ÛÝáõÑ»ï¨ ÉóÝ»É Ïïñï³Í Ù³Õ³¹³ÝáëÁ£ 5 ²Ûë ³Ù»ÝÇ íñ³ ³í»É³óÝ»É í»ñÙÇß»ÉÁ ¨ »÷»É 7-8 ñáå»: 6

ì»ñ­çáõÙ ³í»É³óÝ»É ëåÇï³Ï ·ÇÝÇÝ« ³Õ ¨ åÕå»Õ ³Ý»É« »÷»É ¨ë 2 ñá廫 íñ³Ý ÉóÝ»É Ã³ñÙ Ù³Õ³¹³Ýáë ¨ Ù³ïáõó»É: 69


²äàôðܺð

²­Ù³­é³­ÛÇÝ

³­åáõñ

70


1 3 2 4 5 6 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1 سÝñ Ïïñï»É ëáËÝ áõ ëËïáñÁ:

2 Êáñ³Ý³ñ¹³Ó¨ Ïïñï»É ϳñïáýÇÉÁ:

3 êáËÝ áõ ëËïáñÁ 5 ñáå» ï³å³Ï»É Ù³ñٳݹ Ïñ³ÏÇ íñ³ª ³í»É³óÝ»Éáí ÉáÉÇÏÇ Ù³ÍáõÏ£

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

50 · §²ÝÏáñ¦ ϳñ³· 1 ·ÉáõË ëáË 1 ×/· Éá­ÉÇ­ÏÇ Ù³­ÍáõÏ 400 · ­Éá­ÉÇÏ 450 · ­¹¹ÙÇÏ 2-3 ϳñ­ïá­ýÇÉ 2 å×»Õ ëËïáñ 5 µ³­Å³Ï çáõñ é»­Ñ³Ý ³Õ, åÕå»Õ 50 · ­ä³ñ­Ù»­½³Ý å³­ÝÇñ

4 ²ÛÝáõÑ»ï¨ ³í»É³óÝ»É Ï³ñïáýÇÉÝ áõ Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨ Ïïñï³Í ¹¹ÙÇÏÁ£

5 ²Ûë ³Ù»ÝÇ íñ³ ÉóÝ»É Ïïñï³Í ÉáÉÇÏÁ ¨ ³ÝÁݹѳï ˳éݻɫ áñå»ë½Ç ½³Ý·í³ÍÁ ã³ÛñíÇ£ ²Õ« åÕå»Õ ³Ý»É£

6

²Û­Ýáõ­Ñ»ï¨ ³­í»­É³ó­Ý»É »­é³ó­ ñ³Í çáõ­ñÁ ¨ »­÷»É 10-15 ñá­å», ÙÇÝ㨠ϳñ­ïá­ýÇ­ÉÁ å³ï­ñ³ëï ÉÇ­ÝÇ: سïáõó»ÉÇë ³­í»­É³ó­Ý»É Ïïñï³Í 黭ѳÝÝ áõ ù»­ñÇ­ãáí ³Ýó­Ï³ó­ñ³Í å³­ÝÇ­ñÁ:

71


àôîºêîܺð

ÈóáݳÍ

ÙÇë

72


1 3 2 4 5 6

´²Ô²¸ð²îàØê.

1

гٻÙÁ Éí³Ý³É ¨ Ù³Ýñ Ïïñï»É:

2êáËÁ Ù³ùñ»É« Ù³Ýñ Ïïñï»É: 3ÒáõÝ Ë³­ß»É« Ù³ù­ñ»É ¨ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨£

4²Õ³ó³Í ÙëÇÝ ³í»É³óÝ»É

Ïïñï³Í ϳݳãÇÝ« Ù³Ýñ Ïïñï³Í ëáËÁ« íñ³Ý Óáõ Ïáïñ»É£

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

400 · ï ­ ³­í³­ñÇ ÙÇë 200 · Ë ­ á­½Ç ÙÇë 2 ·ÉáõË ëáË 300 · ³ ­ ·³ñÇÏáÝ 4 Óáõ ѳ­Ù»Ù µáõë³ÛáõÕ ³Õ, åÕå»Õ ãá­ñ³­Ñ³ó

5

î³å³Ï»É ëáËÁ« íñ³Ý ³í»É³óÝ»É Ù³Ýñ Ïïñï³Í ëáõÝÏÁ« í»ñóÝ»É Ïñ³ÏÇó£ ²Ûë ³Ù»ÝÇ íñ³ ÉóÝ»É Ù³Ýñ³óñ³Í ÓáõÝ£

6

ü³ñßáí ·ñå³ÝÇÏ å³ïñ³ëï»É« ÉóáÝ»É å³ïñ³ëïÇ ½³Ý·í³Íáí£ ü³ñßÁ ÷³Ï»Éáí ï³É ÏáïÉ»ïÇ ï»ëù£ ²ÛÝ å³­ï»É µáõ­ë³­Ûáõ­Õáí ¨ »­÷»É ç»­éá­óáõÙ 160û ç»ñ­Ù³ë­ïǭ׳­ÝáõÙª Ùáï 45 ñá­å»: 73


àôîºêîܺð

ä³Ýñ³ÛÇÝ ËáÕáí³ÏÝ»ñ 74


1 3 2 4 5 6

´²Ô²¸ð²îàØê.

1

ÒáõÝ Ù³Ýñ Ïïñï»É, ë³ÙÇÃÁ ÝáõÛÝå»ë Ïïñï»É: êñ³Ýù ˳éÝ»É Çñ³ñ:

2êËïáñÁ Ù³Ýñ Ïïñï»É£ 3 ²í»É³óÝ»É Ù³Ýñ

Ëáñ³Ý³ñ¹ÇÏÝ»ñáí Ïïñï³Í Ëá½³åáõËïÁ:

4

²Ûë ³Ù»ÝÇ íñ³ ÉóÝ»É Ù³ÛáÝ»½Á, ³Õ ¨ åÕå»Õ ³Ý»É:

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

8 ß»ñï å³ÝÇñ 2 Ë³ß³Í Óáõ 1-2 å×»Õ ëËïáñ Ù³ÛáÝ»½ 0.5 µ³Å³Ï ÑáõÝ³Ï³Ý ÁÝÏáõÛ½ Ëá½³åáõËï Ó¨³íáñ ѳ½³ñ ë³ÙÇà ³Õ, åÕå»Õ

5 ä³ÝñÇ ß»ñï»ñÇ íñ³

¹Ý»É 1Ã/· ÉóáÝ, å³ïñ³ëï»É ËáÕáí³Ï:

6 ä³Ýñ³ÛÇÝ ËáÕáí³ÏÝ»ñÇ

íñ³ µ³ñ³Ï ß»ñïáí Ù³ÛáÝ»½ ùë»É, ¨ ¹ñ³Ýù ÙïóÝ»É Ù³Ýñ³óí³Í ÁÝÏáõÛ½Ç Ù»ç: ÊáÕáí³ÏÝ»ñÁ ¹Ý»É Ó¨³íáñ ѳ½³ñÇ íñ³ ¨ ½³ñ¹³ñ»É ë³ÙÇÃÇ ï»ñ¨Ý»ñáí: 75


àôîºêîܺð

Êá­½Ç Éóá­Ý³Í

ÙÇë

76


2 1 3 5 4 6 ²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

1 Ï· ­Ëá­½Ç ÙÇë 1-2 ·³­½³ñ 200-300 · Í ­ ³Õ­Ï³­Ï³­ Õ³Ùµ 100 · µ­ñÇÝÓ ëáË 1-2 å×»Õ ëËïáñ 300 · ­µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ³ñ­·³­Ý³Ï µáõë³ÛáõÕ §²ÝÏáñ¦ ϳñ³· ϳñ­ÙÇñ, ë¨ åÕå»Õ ³Õ

´²Ô²¸ð²îàØê.

1¶³½³ñÝ áõ ëËïáñÁ Éí³Ý³É« Ù³ùñ»É ¨ ûճϳӨ Ïïñï»É£

2سÝñ Ïïñï»É ͳÕϳϳճٵÁ: 3Êá½Ç ÙÇëÁ ͻͻɪ ï³Éáí ɳݷ»ïÇ ï»ëù£ Ð³Ù»Ù»É ³Õáí« Ï³ñÙÇñ« ë¨ åÕå»Õáí£

4î³­å³­Ï»É µñÇÝÓÝ áõ ëËïá­ñÁ,

³­í»­É³ó­Ý»É µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ³ñ­ ·³­Ý³ÏÝ áõ Ïïñï³Í ·³­½³­ñÁ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ ßá­·»­Ë³­ß»É 20 ñá­å»: ´³Ý­ ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ³ñ­·³­Ý³­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ çñÇ Ù»ç ÉóÝ»É ·³­½³ñ, Ï»ë ëáË, ͳխϳ­Ï³­Õ³Ùµ, ¹³÷­Ý»­ï»ñ¨, ³Õ ¨ »­÷»É 15 ñá­å»:

5ºñµ µñÇÝ­ÓÁ å³ï­ñ³ëï ÉÇÝÇ«

³­í»­É³ó­Ý»É ÃáõÛÉ ³­Õ³ç­ñáõ٠ݳ­ ˳­å»ë ˳­ß³Í ͳխϳ­Ï³­Õ³ÙµÝ áõ ˳é­Ý»É: Êá­½Ç Ñ³­Ù»Ù­í³Í ÙëÇ íñ³ ÉóÝ»É µñÝÓ³­µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ÙÇ­çáõ­ÏÁ:

6ØëÇ Í³Û­ñ»­ñÁ ѳ­í³­ù»É ¨ ϳ­å»É

ѳëï û­Éáí: ¸Ý»É µáõ­ë³­Ûáõ­Õáí å³ï­í³Í ï³­å³­ÏÇ Ù»ç, íñ³Ý ë»­ ñáõó­ù³­ÛÇÝ Ï³­ñ³· ùë»É ¨ ç»éáóáõÙ »­÷»É Ùáï 2.5 ųÙ:

77


àôîºêîܺð

Êá­½Ç ÙÇ­ëÁ

åÕå»­Õ³­ÛÇÝ ëááõ­ëáí

78


1 3 2 4 5 6 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1 Êá­½Ç ÙÇ­ëÁ Ïïñï»É ß»ñ­ ï»­ñáíª 1 ëÙ ­É³Û­Ýáõí۳ٵ«

ãáñ³óÝ»É ¨ ë¨ åÕå»Õ ³Ý»É: ØÇ­ëÁ »ñ­Ïáõ ÏáÕ­ÙÇó ï³­å³­Ï»É Ï³ñ³·áí« ÙÇÝ㨠¹³éݳ í³ñ­ ¹³­·áõÛÝ:

2

¶ÉáõË ëá­Ë»­ñÁ Ù³ù­ñ»É« Ïïñï»É ÏÇ­ë³ÉáõëݳӨ ¨ ï³­ å³­Ï»É Ï³ñ³·áí:

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

1 ϳñ­ÙÇñ åÕå»Õ Ï»ë ¹»­ÕÇÝ åÕå»Õ Ï»ë ϳ­Ý³ã åÕå»Õ 1 ·ÉáõË Ï³ñ­ÙÇñ ëáË 1 ·ÉáõË ëåÇ­ï³Ï ëáË 100 ÙÉ ­ë»­ñáõóù Ëá­½Ç ÙÇë §²ÝÏáñ¦ ϳñ³· ³Õ, åÕå»Õ

3äÕå»ÕÝ»ñÁ Éí³Ý³É ¨ Ù³ùñ»É£ 4 ²ÛÝáõÑ»ï¨ Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨ Ù³Ýñ»óݻɣ 5 äÕå»ÕÝ»ñÁ ¨ë ï³å³Ï»É 3-4 ñáå»: ²å³ Ýñ³Ýó íñ³

ÉóÝ»É ë»­ñáõó­ùÁ ¨ ï³­ñ³­Ý ÷³­Ï»É ϳ­÷³­ñÇ­ãáí£ È³í ˳éÝ»É ¨ »­÷»É 5 ñá­å»:

6 êï³ó­í³Í ݳñÝ­ç³­·áõÛÝ ëááõ­ëÁ ѳëï ß»ñ­ïáí ÉóÝ»É ³÷­

ë»­Ç Ù»çª íñ³Ý ï³ñ³Í»Éáí ï³­ å³­Ï³Í ëáËÝ áõ ÙÇ­ëÁ:

79


àôîºêîܺð

êÝÏáí »õ ѳ­íáí

éáõÉ»ï

80


1 3 4 2 5 6 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1 ²·³ñÇÏáÝÁ Ù³ùñ»É« Éí³Ý³É ¨ ãáñ³óݻɣ سÝñ Ïïñï»É: 2 êáËÁ« ëËïáñÁ ¨ë Ù³Ýñ³óÝ»É:

3 гíÇ ÙÇëÁ ɳí ͻͻɪ ëï³Ý³Éáí ɳݷ»ïÇ ï»ëù£

4 Îïñï³Í ³·³ñÇÏáÝÇÝ« ëáËÇÝ áõ ëËïáñÇÝ ³í»É³óÝ»É

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

400 · ­Ñ³­íÇ ÙÇë 6-8 ³­·³­ñÇ­ÏáÝ 1 ·ÉáõË ëáË 4-5 å×»Õ ëËïáñ ѳٻ٠µáõë³ÛáõÕ åÕå»Õ ³Õ

Ù³Ýñ³óñ³Í ѳٻÙÝ áõ µáõë³ÛáõÕÁ£ ²Õ« åÕå»Õ ³Ý»É ¨ ˳éݻɣ

5 ȳݷ»ï³Ó¨ ÙëÇ íñ³ ùë»É µáõë³ÛáõÕ ¨ ÉóáÝ»É Ý³Ë³å»ë å³ïñ³ëï³Í ½³Ý·í³Íáí:

6 ì»ñçáõÙ ÉóáÝ³Í ÙÇëÁ ÷³Ã³Ã»Éª ï³Éáí éáõÉ»ï³Ó¨

ï»ëù: ¸Ý»É ç»éáóÁ ¨ »÷»É 160û ç»ñÙ³ëïÇ׳ÝáõÙª 30-40 ñá廣 81


àôîºêîܺð

г­íÇ ÏñÍù³­ Ù Ç­ ë Á ϳñïáýÇÉáí 82


1 3 2 4 5 6

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 γݳãÇÝ Éí³Ý³É ¨ Ù³Ýñ Ïïñï»É:

2êËïáñÁ ¨ë Ù³Ýñ Ïïñï»É: 3 гíÇ ÙÇëÁ ɳí ͻͻɪ ï³Éáí ɳݷ»ïÇ ï»ëù« ³Õáí« ë¨ ¨ ϳñÙÇñ åÕå»Õáí ѳٻٻÉ:

4 ØëÇ íñ³ ÉóÝ»É Ý³Ë³å»ë µáõë³ÛáõÕáí ˳éݳÍ

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

4 Ïïáñ ѳ­íÇ ÏñÍù³­ÙÇë 4 Ïïáñ ϳñïáýÇÉ 2 å×»Õ ëËïáñ 1 Ã/· µáõë³ÛáõÕ Ï³­Ý³­ãÇ 8 ß»ñï Ëá­½³­åáõË­ï 50 ÙÉ ­Ñ³­íÇ ³ñ­·³­Ý³Ï §²Ý­Ïáñ¦ ϳ­ñ³· 먫 ϳñÙÇñ åÕå»Õ ³Õ

ëËïáñÝ áõ ϳݳãÇÝ£ ²Ûë ³Ù»ÝÇ íñ³ ¹Ý»É »ñϳñ ß»ñï»ñáí Ïïñï³Í ϳñïáýÇÉÁ£

5 ²ÛÝáõÑ»ï¨ ÷³Ã³Ã»É éáõÉ»ï³Ó¨: 6

²ñ­ï³­ùÇ­ÝÇó ÏñÍù³­ÙÇ­ëÁ ÷³­Ã³­Ã»É Ëá­½³­åáõË­ïáí« ³å³ 2 ÏáÕ­Ù»­ñÇó ϳ­ñ³­·áí ﳭ峭ϻɫ ÙÇÝ㨠¹³éݳ í³ñ­¹³­·áõÛÝ: ìñ³Ý ³­í»­É³ó­ Ý»É Ñ³­íÇ ³ñ­·³­Ý³­ÏÁ ¨ ßá­·»­ ˳­ß»É 4-5 ñá­å»: 83


àôîºêîܺð

´³Ýç³ñ»Õ»Ý³ÛÇÝ

éáõÉ»ï

84


1 3 2 4 5 6 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1 êÙµáõÏÁ Éí³Ý³É ¨ ³ÙµáÕç »ñϳÛÝùáí Ïïñï»É µ³ñ³Ï« »ñϳñ ß»ñï»ñáí£

2 ¸¹ÙÇÏÁ ¨ë Éí³Ý³É« Ïïñï»É ÝáõÛÝ Ï»ñå£ 3 ²å³ ëñ³Ýù »ñÏáõ ÏáÕÙÇó ï³å³Ï»É µáõë³ÛáõÕáí£ 4 Øݳó³Í µ³Ýç³ñ»Õ»ÝÁª ëáËÁ« ·³½³ñÁ« åÕå»ÕÝ»ñÁ« ëÙµáõÏÁ« ÉáÉÇÏÝ áõ ¹¹ÙÇÏÁ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨£

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

2 ϳñ­ÙÇñ åÕå»Õ 2 ϳݳã åÕå»Õ 2 ¹¹ÙÇÏ 2 ëÙµáõÏ 1 ·³½³ñ 2 ÉáÉÇÏ 1 ·ÉáõË ëáË µáõë³ÛáõÕ ³Õ« åÕå»Õ

5 êñ³Ýù ï³å³Ï»É µáõë³ÛáõÕÇ Ù»ç« ³Õ ¨ åÕå»Õ ³Ý»É£

6 î³å³Ï³Í ¹¹ÙÇÏÝ áõ ëÙµáõÏÁ« ³ñ³ÝùáõÙ

³Ýóù ÃáÕÝ»Éáí« ÷³Ã³Ã»É óÇÉÇݹñ³Ó¨« ³Ùñ³óÝ»É ³ï³ÙÙ³ùñÇãáí£ ¸ñ³Ýù ÉóáÝ»É ëï³óí³Í µ³Ýç³ñ»Õ»Ý³ÛÇÝ ½³Ý·í³Íáí£ ¼³ñ¹³ñ³ÝùÇ Ñ³Ù³ñ ³ï³ÙÙ³ùñÇãÇ íñ³ ¹Ý»É å³ÝÇñ« ÓÇóåïáõÕ£

85


²Ôò²Üܺð

гÛÏ³Ï³Ý ³Õó³Ý 86


2 1 3 4 ²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

100 · ù³Ù³Í Ù³ÍáõÝ 1 ÉáÉÇÏ 1 í³ñáõÝ· 100 · å³ÝÇñ

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 ì³ñáõÝ·Á Éí³Ý³É ¨ ûí³É³Ó¨ Ïïñï»É: 2ÈáÉÇÏÁ Éí³Ý³É ¨

ÏÇë³ÉáõëݳӨ Ïïñï»É£

3 ä³ÝÇñÁ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨£

4 Þñç³Ý³Ó¨ ß³ñ»É í³ñáõÝ·Á« Ù»çï»ÕáõÙ ÉóÝ»É

ù³Ù³Í Ù³ÍáõÝÁ£ ì³ñáõÝ·Ç íñ³ ¹³ë³íáñ»É ÉáÉÇÏÝ áõ å³ÝÇñÁ£

87


²Ôò²Üܺð

Ìá­í³­Ë»ó­·»ï­Ýáí

³Õó³Ý

88


2 1 3 5 4 6

²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

200 · ­Íá­í³­Ë»ó­·»­ ïÇÝ 1 í³­ñáõÝ· 2 Éá­ÉÇÏ Ï³­Ý³ã ëáË ù³­ó³Ë Ù³ÛáÝ»½ ³­Õ

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 Ìáí³Ë»ó·»ïÇÝÁ Éí³Ý³É« 5²ÛÝáõÑ»ï¨ ÉóÝ»É Ý³¨ Ë³ß»É ¨ Ù³ùñ»É: Ù³ÛáÝ»½Á: 2 ÈáÉÇÏÁ Éí³Ý³É ¨ Ïïñï»É 6ì»ñ­çáõÙ ³­í»­É³ó­Ý»É ÏÇë³ÉáõëݳӨ: Ïïñï³Í ϳݳã ëáËÁ ¨

3 ì³ñáõÝ·Á Éí³Ý³É ¨ Ïïñï»É ûí³É³Ó¨£

4 Îïñï³Í µ³Ýç³ñ»Õ»ÝÝ»ñÇ íñ³

˳éݻɣ ²Õ­ó³­ÝÇ Ù»ç­ï»­ÕáõÙ ÉóÝ»É Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ­Ý»­ñÁ, ßáõñ­çÁ ¹³ë³íáñ»É µ³Ý­ç³­ñ»­ Õ»­ÝÁ:

³í»É³óÝ»É ³Õ ¨ ù³ó³Ë£

89


²Ôò²Üܺð

Úáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ

Íá­í³­Ë»ó­·»­ïÇÝ

90


1 3 4 2 5 6 ²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

1 ¹»­ÕÇÝ åÕå»Õ 1 ϳñ­ÙÇñ åÕå»Õ 2 í³­ñáõÝ· 300 · ­÷áùñ Íá­í³­Ë»ó­·»­ ïÇÝ ë³­ÙÇà ٳ­Ûá­Ý»½

´²Ô²¸ð²îàØê.

1 äÕå»ÕÝ»ñÁ Éí³Ý³É ¨ ë»ñÙ»ñÇó Ù³ùñ»É£

2 ²ÛÝáõÑ»ï¨ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨:

3 ì³ñáõÝ·Á Éí³Ý³É ¨ Ïïñï»É Ëáñ³Ý³ñ¹³Ó¨£

4 ³÷³ÝóÇÏ ï³ññ³ÛÇ Ù»ç ß»ñï-ß»ñï ÉóÝ»É Ï³ñÙÇñ

5 ê³ÙÇÃÁ Éí³Ý³É ¨ Ù³Ýñ Ïïñï»É: ê³ÙÇÃÁ ¨ë ÉóÝ»É µ³Ýç³ñ»Õ»ÝÇ íñ³£

6 ì»ñçáõÙ ÉóÝ»É ÙÇ ÷áùñ Ù³­ Ûá­Ý»½, ½³ñ­¹³­ñ»É Íá­í³­Ë»ó­

·»­ïÇÝ­Ý»­ñáí: س­ïáõ­ó»­Éáõó ³­é³ç ó³Ý­Ï³­ÉÇ ¿ ÙÇ ÷áùñ ë³­é»ó­Ý»É£

åÕå»ÕÁ« í³ñáõÝ·Á« ³å³ ¹»ÕÇÝ åÕå»ÕÁ£

91


²Ôò²Üܺð

´³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ýáí ëáõÝÏ 92


2 3 1 5 4 6 ²ÜÐð²ÄºÞî ¾©

300 · ­ëáõÝÏ 1 ·³­½³ñ 1 ·ÉáõË ëáË 1 Ã/ · ­Éá­ÉÇ­ÏÇ Ù³­ÍáõÏ 0.5 Ã/· ù³­ó³Ë 1 å×»Õ ëËïáñ ϳ­Ý³­ãÇ §²ÝÏáñ¦ ϳñ³· ³Õ, ë¨ åÕå»Õ

´²Ô²¸ð²îàØê.

5 î³­å³­ÏíáÕ ·³½³ñÇ ¨ 1 êáõÝ­ÏÁ Ïïñï»É« ï³­å³­ ëáËÇ íñ³ ³­í»­É³ó­Ý»É Éá­ÉÇ­ÏÇ Ï»É« ѳ­Ù»­Ù»É ³­Õáí ¨ ë¨

Ù³­Íáõ­ÏÁ, ³Õ, åÕå»Õ ³­Ý»É ¨ åÕå»­Õáí: î³ù ëÝÏÇ íñ³ ³­í»­É³ó­Ý»É Ïïñï³Í ëËïáñÝ ÙÇ ùÇã ßá­·»­Ë³­ß»É: áõ ù³­ó³­ËÁ£

2êá­ËÁ Ù³Ýñ Ïïñï»É: 6 ²÷ë»Ç Ù»ç ÉóÝ»É ï³å³Ïí³Í ·³½³ñÁ« ³í»É³óÝ»É å³ïñ³ëïÇ 3 ¶³­½³­ñÁ ù»­ñÇ­ãáí ³Ýó­ ϳó­Ý»É ¨ ³é³ÝÓÇÝ Ã³í³ÛÇ ëáõÝÏÁ£ àõï»ë­ïÇ íñ³ í»ñ­ Ù»ç ï³å³Ï»É£

4 ¶³½³ñÇ íñ³ ³í»É³óÝ»É Ïïñï³Í ëáËÁ£

çáõÙ ³­í»­É³ó­Ý»É ϳ­Ý³­ãÇ:

93


êààôêܺð

Èá­ÉÇ­Ïëááõë áí

94


²ÜÐð²ÄºÞî ¾© 2-3 Éá­ÉÇÏ 1 ×/· ³É­Ûáõñ 1×/· Éá­ÉÇ­ÏÇ Ù³­ÍáõÏ 1 µ³­Å³Ï çáõñ ϳ٠³ñ­·³­ Ý³Ï 2 ×/· µáõ­ë³­ÛáõÕ ÃÃí³ë»ñ åÕå»Õ ³Õ

1 2

´²Ô²¸ð²îàØê.

1

ÈáÉÇÏÁ Éí³Ý³É ¨ Ëá­ñ³­Ý³ñ­¹³Ó¨ Ïïñï»É:

2

ÈáÉÇÏÇ Ù³ÍáõÏÁ ï³å³Ï»É µáõë³ÛáõÕáí£ ²­í»­É³ó­Ý»É çáõ­ ñÁ ϳ٠³ñ­·³­Ý³­ÏÁ ¨ ß³­ñáõ­ ݳ­Ï»É ˳é­Ý»­Éáí »­÷»É, ³Õ áõ åÕå»Õ ³­Ý»É:

3

²É­Ûáõ­ñÁ ÉóÝ»É ï³­å³­ÏíáÕ Éá­ÉÇ­ÏÇ Ù³­Íáõ­ÏÇ íñ³£ ì»ñó­Ý»É Ïñ³­ÏÇó, ³­í»­É³ó­Ý»É Ïïñï³Í Éá­ÉÇÏ­Ý»­ñÁ£ س­ïáõ­ó»ÉÇë Ó¨³íáñ»É ÃÃí³ë»ñáí:

3

95


êààôêܺð

êåÇ­ï³Ï

ëááõë

96


²ÜÐð²ÄºÞî ¾© 100 · ÃÃ­í³­ë»ñ 1 Éá­ÉÇÏ 1 å×»Õ ëËïáñ 1 ÏÇï­ñáÝ Ù³­Õ³­¹³­Ýáë §²Ý­Ïáñ¦ ϳ­ñ³· åÕå»Õ ³Õ

1 2 3 5 6 4 ´²Ô²¸ð²îàØê.

1ÈáÉÇÏÁ Éí³Ý³É ¨ Ù³Ýñ Ïïñï»É: 2سճ¹³ÝáëÁ ¨ë Ù³Ýñ³óÝ»É: 3γ­ñ³­·Á ï³­ù³ó­Ý»É, ³­í»­É³ó­ Ý»É ÃÃí³­ë»­ñÁ£ 4 êááõëÇ Ù»ç ÉóÝ»É Ù³Ýñ Ïïñï³Í ÉáÉÇÏÁ£

5 ²ÛÝáõÑ»ï¨ ³í»É³óÝ»É Ù³Õ³¹³ÝáëÁ: ²Ûë ³­Ù»­ÝÁ ßá­·»­

˳­ß»É Ù³ñ­Ù³Ý¹ Ïñ³­ÏÇ íñ³ 5 ñá­å»: г­Ù»­Ù»É ³­Õáí áõ åÕå»­ Õáí£

6

²å³ ëááõëÇÝ ³­í»­É³ó­Ý»É ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­ÃÁ£ ì»ñçáõÙ ÉóÝ»É Ù³Ý­ñ³ó­ñ³Í ëËïáñÝ áõ Ù³­ïáõ­ ó»É:

97


²Ô²Ü¸ºð

î³Ý­Ùáõë ÓÇ ´³Õ³¹ñ³ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 4 ï³ÝÓ 1 ÙÇ­çÇÝ ËÝÓáñ ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõà ߳­ù³­ñ³­í³½ 100 · ­çáõñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ï³ÝÓÝ áõ ËÝÓá­ñÁ Ù³ù­ñ»É, Ù»ç­ï»­ÕÇó ÏÇ­ë»É, íñ³Ý ³­í»­É³ó­Ý»É ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­ÃÁ, áñ­ å»ë­½Ç Ùáõë­Á ãÙ·³­Ý³: лïá íñ³Ý ÉóÝ»É çáõñÝ áõ ß³­ù³­ ñ³­í³­½Á, ¹Ý»É ÙÇ­çÇÝ Ïñ³­ÏÇ íñ³ ¨ »­÷»É 10 ñá­å»« ÙÇÝ㨠ï³Ý­ÓÇ ÷³÷­Ï»­ÉÁ: º÷­í³Í ï³Ý­ÓÇó í»ñó­Ý»É 2 Ïïáñ, ÇëÏ Ùݳó³ÍÁ ѳ­ñ»É ³ÛÝ­ù³Ý, áñ ëï³ó­íÇ Ùdz­ë»é ½³Ý·­ í³Í:ܳ­Ë³­å»ë í»ñó­ñ³Í ï³Ý­ÓÇ Ïïáñ­Ý»­ñÁ µ³­Å³­Ý»É áã Ù³Ýñ Ïïáñ­Ý»­ñÇ ¨ ³­í»­É³ó­Ý»É Ùáõë­ÇÝ: ê³­é»ó­Ý»É áõ Ù³­ïáõ­ó»É:

98


ÊÝÓá­ñÇ ³­Õ³Ý­¹»ñ ´³Õ³¹ñ³ïáÙë ²ÝÑ­ñ³Åßï ¿. 1-1.5 ÏÇï­ñáÝ 40-50 · ­çáõñ 40-50 · ­ß³­ù³­ñ³­í³½ ËÝÓáñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ËÝÓá­ñÁ µ³­Å³­Ý»É 4 Ù³­ëÇ£ ìñ³Ý ÉóÝ»É ÏÇï­ñá­ÝÇ Ã³ñÙ ÑÛáõ­ÃÁ: ²ÛÝ­å»ë ³­Ý»É, áñ ËÝÓá­ñÇ µá­Éáñ Ïïáñ­Ý»­ñÁ ÉÇ­Ý»Ý ÏÇï­ñá­ÝÇ ÑÛáõ­ÃÇ Ù»ç` ·áõÛ­ÝÁ ã÷á­Ë»­Éáõ ѳ­Ù³ñ£ ¸Ý»É ë³é­Ý³ËóÇ­ÏÁ ÃáÕÝ»É ÙÇ ³Ù­µáÕç ·Ç­ß»ñ: г­çáñ¹ û­ñÁ çáõñÝ áõ ß³­ù³­ñ³­ í³­½Á ÉóÝ»É ³­Ù³­ÝÇ Ù»ç, ˳é­Ý»É ¨ »­é³ó­Ý»É 2 ñá­å», å³ïñ³ëï»É ûß³ñ³Ï: î³ù û­ß³­ñ³­ÏÁ ÉóÝ»É ë³­é»ó­ñ³Í ËÝÓá­ñÇ ÏïáñÝ»ñÇ íñ³ ¨ ѳ­ñ»É ÙÇÝ㨠ËÛáõë ¹³é­Ý³­ÉÁ: ÊÝÓá­ñÇ å³ï­ñ³ë­ïÇ ËÛáõ­ëÁ ÏñÏÇÝ ¹Ý»É ë³é­Ý³ËóÇÏÁ` ³Ûë ³Ý­·³Ù 6-8 ųÙ, ˳é­Ý»É ų­ÙÁ Ù»Ï ³Ý­·³Ù: г­Ý»É ë³é­Ý³­ñ³­ÝÇó ¨ Ù³­ïáõ­ó»É:

99


ÂÊì²Ìøܺð

´³­Éáí ïáñ­Ã³­É»ï­Ï³­Ý»ñ ´³Õ³¹ñ³ïáÙë ÊÙá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 300 ·­³É­Ûáõñ 100 · ­§²ÝÏáñ¦ ϳ­ñ³· 2 ×/· ß³­ù³­ñ³­í³½ 200 · ÃÃ­í³­ë»ñ ³Õ ÙÇ­çáõ­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ` 700-800 · ë ­ ³­é»ó­ñ³Í µ³É 1 µ³­Å³Ï ß³­ù³­ñ³­í³½ 6 Ã/· ûë­É³ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ݳ­Ë³­ï»ë­í³Í µ³­Õ³¹­ñÇã­ Ý»­ñáí å³ï­ñ³ë­ï»É ËÙáñ ¨ ÉóÝ»É ïáñí³­É»ï­Ï³­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ݳ­Ë³­ï»ë­í³Í ϳճå³ñÇ Ù»ç£ ÂáÕ­Ý»É ë³é­ ݳ­ñ³­ÝáõÙ 2 ų­ÙÇó áã 峭ϳë: ØÇ­çáõ­ÏÇ Ñ³­Ù³ñ µ³­ÉÁ ˳é­Ý»É ß³­ù³­ñ³­í³­½Ç Ñ»ï ¨ ÃáÕ­Ý»É 2 ųÙ: ²­é³­ç³­ ó³Í ÑÛáõ­ÃÁ ù³­Ù»É ¨ ³­í»­É³ó­Ý»É ûë­É³£ ê³éݳñ³ÝÇó Ñ³Ý»É ïáñóɻïϳݻñÁ« ÉóáÝ»É ÙÇçáõÏáí£ ØÇÝ㨠Ùáõ· áëÏ»·áõÛÝ ¹³éݳÉÁ ÃË»É ç»ñáóáõÙ 200 ³ëïÇ×³Ý ç»ñÙ³ëïÇ׳ÝáõÙ£

100


ܳñÝ­ç³­ßá­Ïá­É³­¹³­ÛÇÝ ÃËí³Í­ù³µ­ÉÇíݻñ ´³Õ³¹ñ³ïáÙë

ÊÙá­ñÇ Ñ³­Ù³ñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 100 · ­§²ÝÏáñ¦ ϳ­ñ³· 4 -/· ­ß³­ù³­ñ³­í³½ 1 Óáõ 1 ×/· ϳà 250 ·­³É­Ûáõñ 2 ×/· ϳ­Ï³á ·É³­½áõ­ñÇ Ñ³­Ù³ñª 180 · ­ß³­ù³­ñÇ ÷á­ßÇ 3 ×/· ݳñÝ­çÇ ÑÛáõà ½³ñ­¹³­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñª ݳñÝ­çÇ Ïïáñ­Ý»ñ 50 · ­Ùáõ· ßá­Ïá­É³¹ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ϳ­ñ³­·Á ÷³÷­Ï»ó­Ý»É« Ë³é­ Ý»É ß³­ù³­ñ³­í³­½Ç Ñ»ï ¨ ѳ­ñ»É£ ÈóÝ»É ÓáõÝ ¨ ϳ­ÃÁ: ²­é³Ý­ÓÇÝ ³÷­ë»­Ç Ù»ç ˳é­Ý»É ³É­ÛáõñÝ áõ ϳ­Ï³áÝ ¨ ³­í»­É³ó­Ý»É ˳é­Ýáõñ­¹ÇÝ: ä³ï­ñ³ë­ï»É ÷³­÷áõÏ ËÙáñ: ²É­Ûáõ­ñ ß³Õ ï³É ë»­Õ³­ÝÇÝ, 5 ÙÙ ­Ñ³ë­ïáõí۳ٵ µ³­ó»É ËÙá­ñÁ« ϳճå³ñÇ û·­Ýáõí۳ٵ Ïïñï»É: ÂË»É 10-12 ñá­å» 180 ³ë­ïÇ­×³Ý ç»ñ­Ù³ë­ïǭ׳­ÝáõÙ£ г­Ý»­É ¨ ÃáÕݻɪ ³Ù­µáÕ­çá­íÇÝ ë³é­ãÇ: Þ³­ù³­ñÇ ÷á­ßÇÝ Ë³é­Ý»É ݳñÝ­çÇ ÑÛáõ­ÃÇ Ñ»ï, ëï³Ý³É óÝÓñ ˳é­Ýáõñ¹: »­ÛÇ ·¹³­Éáí ·É³­½áõ­ñÁ ÉóÝ»É ë³­é³Í ÃËí³Íù­³µ­ÉÇíݻ­ñÇ íñ³: ¼³ñ­¹³­ ñ»É ݳñÝ­çÇ Ïïáñ­Ý»­ñáí ¨ ѳ­É»ó­ñ³Í ßá­Ïá­É³­¹áí:

101


ú¶î²Î²ð ÊàðÐàôð¸Üºð

ij­Ù ³­Ý ³­Ï ³­Ï Çó Ù³ñ­¹ áõ ѳ­Ù ³ñ ¹³ñ­ã ÇÝÝ ÁÝ­¹ ³­Ù »­Ý Á ѳ­Ù »­Ù áõÝù ¿: ºÃ» ûñ­Ã »Ýù å³ï­Ù áõÃ­Û áõ­Ý Á, ÏÇٳݳÝù, áñ ¹³ñã­Ý Ç Í³­é Á Ñݳ­· áõÛÝ Å³­Ù ³­Ý ³Ï­Ý »­ñ Çó Ù³ñ­¹ áõ ѳ­Ù ³ñ ëáõñµ Í³é ¿ »­Õ »É, ÇëÏ ¹ñ³­Ý Çó ëï³ó­í ³Í ѳ­Ù »­Ù áõÝ­ù Áª ß³ï óÝÏ »õ ·Ý³­Ñ ³­ï »­É Ç: ä³ï­Ù ³­Ï ³Ý ѳÛï­Ý Ç ÷³ë­ï »­ñ Á ­Ë á­ë áõÙ »Ý »Ý ³Ûë Ù³­ë ÇÝ:

Ð

éá­Ù»³­óÇ Ü»­ñáÝ Ï³Ûë­ñÁ, áí ϳ­ï³­ÕáõÃ­Û³Ý Ýá­ å³­ÛÇ å³­ÑÇÝ ëå³­Ý»É ¿ñ ÏÝá­çÁ, ½ÕçáõÙ ¿ ¨ Ññ³­ Ù³­ÛáõÙ Ýñ³ Ã³Õ­Ù³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï ³Û­ñ»É ¹³ñ­ãÝ ­Ç áÕç å³­ß³­ñÁ: Ðáõ­Ý³ë­ï³­ÝáõÙ 35 Ï· ­¹³ñ­ã­ÝÇ Ñ³­Ù³ñ 5 Ï·­ ³ñ­Í³Ã ¿ÇÝ ï³­ÉÇë« ÇëÏ ³ÛÉ »ñÏñ­Ý»­ñáõÙ ³ÛÝ ³­í»­ÉÇ Ã³ÝÏ ¿ñ ·Ý³­ ѳï­íáõÙ: ¸³ñ­ãÇ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ Ñ³­Ù»Õ, ³Ûɨ û·­ï³­Ï³ñ ѳ­Ù»­ÙáõÝù ¿: ²ÛÝ ³Ù­ñ³ó­ÝáÕ, ѳ­Ï³­Ù³Ý­ñ¿³­Ï³Ý, ѳ­Ï³­µáñ­µá­ù³­ÛÇÝ, ѳ­Ï³ç­Õ³ÏÍ­Ïáõ­Ù³­ÛÇÝ ¨ í»ñ­ù»­ñÁ µáõ­ÅáÕ Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ: ¸³ñ­ãÇ­ÝÁ Ëó­ÝáõÙ ¿ ëñ­ïÇ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÁ, ϳñ­ ·³­íá­ñáõÙ ¿ ¹³ß­ï³­Ý³­ÛÇÝ óÇÏ­ÉÁ, ³Ï­ïÇ­í³ó­ÝáõÙ ¿ ÝÛáõ­ ó­÷á­Ë³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, Ëá­ãÁÝ­¹á­ïáõÙ ù³­ßÇ ³­í»­É³ó­Ù³­ ÝÁ: ¸³ñã­Ýáí û­ÛÝ Ç­ç»ó­ÝáõÙ ¿ ½³ñ­Ï»­ñ³­Ï³­ÛÇÝ ×Ýßáõ­ÙÁ, ÙÇ­½³­ÙáõÕ ¿, Ýå³ë­ïáõÙ ¿ ÙÇ­½³­ù³­ñ»­ñÇ Ý»ñÍÍ­Ù³­ÝÁ: ´³­óÇ ³Û¹, í»­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ í³­ñ³­ÏÇã ¨ Ãáõ­Ý³­íáñ ÝÛáõ­ û­ñÁ: ²­Ñ³ û ÇÝ­ãáõ ³ÛÝ óáõó­í³Í ¿ Ãáõ­Ý³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ: ¸³ñ­ãÇÝ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý ݳ¨ ÝÛ³ñ­¹³­ÛÇÝ ÑÇ­í³Ý­¹áõí ÛáõÝ­Ý»­ñÇ µáõÅ­Ù³Ý Å³­Ù³­Ý³Ï: ²ÛÝ Ãáõ­É³ó­ÝáõÙ ¿ ³­ï³Ù­ ݳ­ó³­íÁ« ɳ­í³ó­ÝáõÙ ï»­ëá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ ¨ û·­ÝáõÙ ¿ Ùñë³­ Íáõí۳Ý, Ëáñ­Ë³­µ»ñ ѳ­½Ç, Ëñá­Ýǭϳ­Ï³Ý µñáÝ­ËÇ­ïÇ ¨ Ó³Û­ÝÇ Ïáñë­ïÇ ¹»å­ùáõÙ:

102

¸³ñã­Ý³­ÛÇÝ ¹»­Õ³­ÙÇ­çáó­Ý»ñ 10 ÙÉ ­µáõ­ë³­Ûáõ­ÕÇ Ñ»ï ˳é­Ý»É 2-3 ϳ­ÃÇÉ ¹³ñã­ÝÇ ÛáõÕ: êï³ó­í³Í ˳é­Ýáõñ­ ¹Á ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ û·­ï³­·áñ­Í»É 騭ٳ­ïÇÏ ó³­í»­ñÇ, ÇÝã­å»ë ݳ¨ ÙÇ­ç³ï­Ý»­ñÇ Ë³Û­Ãá­óÇ ¨ ϳå­ïáõÏ­Ý»­ñÇ µáõÅ­Ù³Ý Ýå³ï³Ïáí: Þ³­ù³­ñ³Ë­ïáí ÑÇ­í³Ý¹­Ý»­ñÇÝ Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ïñíáõÙ û­ñ³­Ï³Ý 0,5 û­ÛÇ ·¹³É ³­Õ³­ó³Í ¹³ñ­ãÇÝ û·­ï³­·áñ­Í»É` ³ñ­Û³Ý Ù»ç ß³­ù³­ñÇ Ù³­Ï³ñ­¹³ÏÝ Ç­ç»ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: ²­Õ³­ó³Í ¹³ñ­ãÇ­ÝÁ ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ³­í»­É³ó­Ý»É ó³Ý­Ï³­ó³Í áõ­ ï»­ÉÇ­ùÇ Ï³Ù ËÙÇã­ùÇ Ù»ç: º­Ã» ½·áõÙ »ù, áñ Ùñë»É »ù, 1 µ³­Å³Ï ï³ù û­ÛÇ Ù»ç ³­í»­É³ó­Ý»É 0,5 û­ÛÇ ·¹³É ³­Õ³­ó³Í ¹³ñ­ãÇÝ ¨ 1 ß»ñï ÏÇï­ñáÝ: г­½Ç, µñáÝ­ËÇ­ïÇ ¹»å­ùáõÙ ÷³Ï ϳí볭ÛÇ Ù»ç ï³­ù³ó­ Ý»É 2-3 µ³­Å³Ï ˳­Õá­ÕÇ ·Ç­ÝÇ, 1-3 µ³­Å³Ï »­é³ó­ñ³Í çáõñ, 2 Ù»­Ë³Ï ¨ ÏÇï­ñá­ÝÇ ß»ñï: ºñµ ëÏëÇ ³Ûë ½³Ý·­ í³­ÍÁ »­é³É, í»ñó­Ý»É Ïñ³­ÏÇó ¨ ËÙ»É ï³ù íǭ׳­ÏáõÙ: àô­ß³­Ã³­÷áõÃ­Û³Ý ¹»Ù ɳí ÙÇ­çáó ¿ ¹³ñã­ÝÇ »­Ã»­ñ³­Ûáõ­ ÕÁ: ²ÛÝ Ï³­ñáÕ ¿ Ï³Ý­Ë»É Ýá­å³­Ý»­ñÁ: ¸³ñã­ÝÇ »­÷áõ­ÏÝ û·­ÝáõÙ ¿ ëÝݹ³­ÛÇÝ Ãáõ­Ý³­íá­ñáõÙ­Ý»­ñÇ Å³­Ù³­Ý³Ï: ²ÛÝ å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ 0,5 É ç­ñÇ Ù»ç å»ïù ¿ ¹Ý»É ¹³ñã­ÝÇ 2 ÷³Û­ïÇÏ ¨ 5 ñá­å» »­é³ó­Ý»É: ÂáÕ­Ý»É ë³é­ãÇ 3 ñá­å»£ ø³­Ù»É ¨ ËÙ»É 2-3 µ³­Å³Ï ï³ù íǭ׳­ÏáõÙ:


²

²

ê

â

Ûë ëÝݹ³­Ï³ñ­·Á Ù³ù­ñáÕ Ñ³ï­ÏáõíÛáõÝ ¨ µ³­ñ»­ ñ³ñ ³½­¹»­óáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ íñ³: ú­ñ³­ Ï³Ý 3 ³Ý­·³Ù å»ïù ¿ û·­ï³­·áñ­Í»É ãÙ³ù­ñ³Í µñÝÓáí ׳­ß³­ï»­ë³Ï­Ý»ñ (³­Ù»Ý ³Ý­·³Ù Ùáï 60 · ­ãáñ µñÇÝÓ), 300- 400 · Ùñ­·»ñ ϳ٠ãñ»ñ, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý, Óǭóåï­ ÕÇ ã½ïí³Í ÛáõÕ ¨ ÙÇ ÷áùñ ù³­ó³Ë µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ ÛÇÝ ³Õ­ó³Ý­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: ²­é³­íáï­Û³Ý ϳ­ñ»­ÉÇ ¿ ËÙ»É ·³­½³­Ñ³Ý­í³Í ѳݭù³­ÛÇÝ çáõñ ϳ٠Ëá­ï³­µáõÛ­ëÇ Ã»Û: úñ­í³ Áݭóó­ùáõÙ å»ïù ¿ ËÙ»É Ù»Í ù³Ý³­Ïáõí۳ٵ óñÙ Ùñ·³­ÛÇÝ Ï³Ù µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ÑÛáõ­Ã»ñ ¨ ϳ­ ݳã ûÛ:

³ ³­Ù»­ñÇÏ­Û³Ý ßááõ-µÇ½­Ý»­ëáõÙ Ù»Í å³­Ñ³Ý­ç³ñÏ áõ­Ý»­óáÕ ëÝݹ³­Ï³ñ­·»­ñÇó Ù»ÏÝ ¿: ÐáÉ­ÉÇ­íáõ¹­Û³Ý ëÝݹ³­Ï³ñ­·Á ѳ߭í³ñÏ­í³Í ¿ 18 ûñ­í³ ѳ­Ù³ñ: ²Ûë ëÝݹ³­Ï³ñ­·Ç Ûáõ­ñ³­Ñ³ï­ÏáõíÛáõ­ÝÝ ³­ÕÇ, ß³­ù³­ñÇ ¨ ׳ñ­ å»­ñÇ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­ÏáõÙÝ ¿ ëÝݹ³­ÛÇÝ ã³­÷³­µ³Å­ÝáõÙ: ´á­Éáñ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÁ Ãáõۭɳï­ñ»­ÉÇ »Ý£ ²ÛÝ ÏÇñ³é»Éáõ ¹»å­ùáõÙ áõï»ëïÝ»ñÁ ­å»ïù ¿ å³ï­ñ³ëï­í»Ý ³­é³Ýó ß³­ù³­ñÇ, ³É­Ûáõ­ñÇ ¨ ׳ñ­åÇ Ï³Ù Ï³­ñ³­·Ç: ²Ù­µáÕ­çá­íÇÝ µ³­ó³é­íáõÙ ¿ ѳ­óÇ ·áñ­Í³­ÍáõíÛáõ­ÝÁ: ²Ù­µáÕç ûñ­í³ ÁÝ­ óó­ùáõÙ å»ïù ¿ ÁÝ­¹áõ­Ý»É 800-1000 ϳ­Éá­ñdz ëÝáõݹ: ²Ûë ëÝݹ³­Ï³ñ­·Ç ³­é³­íáï­Û³Ý ݳ­Ë³­×³­ßÁ µ³Õ­Ï³­ó³Í ¿ Ï»ë Ãáõ­ñÇÝ­çÇó ¨ Ù»Ï µ³­Å³Ï û­ÛÇó` ³­é³Ýó ß³­ù³­ñÇ:

ñ¹»Ý ·³­ñáõÝ ¿: ¸Ç»­ïá­Éá·­Ý»­ñÁ Ëáñ­Ñáõñ¹ »Ý ï³­ÉÇë Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ ëÝݹ³­Ï³ñ·, áñ­ï»Õ ÃáõÛ­ ɳï­ñ»­ÉÇ ¿ ÙÇ­ÙdzÛÝ Ï³­Ý³ã ·áõÛÝ áõ­Ý»­óáÕ ëÝáõÝ­¹Á` µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý, Ùñ·»ñ, ϳ­Ý³­ã»­Õ»Ý: ¸Ç»­ïá­Éá·­Ý»­ñÁ ѳ­í³ë­ïdzó­ÝáõÙ »Ý, áñ ϳ­Ý³ã ·áõÛ­ÝÁ Ýǭѳ­ñ»ó­ Ý»­Éáõ ѳï­ÏáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ: γ­ñáÕ »Ýù ݳ¨ íëï³­ Ñá­ñ»Ý ³­ë»É, áñ ³Ûë ëÝݹ³­Ï³ñ­·Á ãÇ íݳ­ëáõÙ, ù³­ ÝÇ áñ ϳ­Ý³ã ËÝÓá­ñÁ, ÏÇ­íÇÝ, í³­ñáõÝ­·Á, åÕå»ÕÝ áõ ëÙµáõ­ÏÁ ÝáõÛ­ÝÇëÏ ß³ï ³­éáÕ­ç³­ñ³ñ »Ý:

Ç ë³Ñٳݳ÷³ÏáõÙ Ùë³Ù­Ã»ñ­ùÇ, ÓÏÝ»­Õ»­ÝÇ ¨ Íá­í³Ù­Ã»ñ­ùÇ û·­ï³­·áñÍ­áõÙÁ£ γíݳ٭ûñ­ùÁ ÷á­Ë³­ñÇÝ­íáõÙ ¿ ϳɭóÇ å³­ñáõ­Ý³­ ÏáÕ Ñ³Ý­ù³­ÛÇÝ çñáí: ä»ïù ¿ ËÙ»É Ï³­Ý³ã ûÛ, á­ñÁ ѳ­ñáõëï ¿ ѳ­Ï³ûù­ ëÇ­¹³Ýï­Ý»­ñáí£ ²ÛÝ íÇ­ï³­ÙÇÝ C-Ç ¨ E-Ç ³Õµ­Ûáõñ ¿: ä»ïù ¿ ë³Ñ­Ù³­Ý³­÷³­Ï»É ³­ÕÇ ù³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ ëÝݹ³­Ï³ñ­·áõÙ: г­ó³Ù­Ã»ñ­ùÁ ÷á­Ë³­ñÇÝ­íáõÙ ¿ ѳï­Ï³­å»ë ß³­ ·³­Ý³­Ï³­·áõÛÝ µñÝÓáí: ú­ñ³­Ï³Ý å»ïù ¿ áõ­ï»É 2-3 ÙÇñ·:

103


ÊàвÜàò²ÚÆÜ ÜàðàôÂÚàôÜܺð 104

Þ

áï­É³Ý­¹³­óÇ ·Çï­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ñ»­ï³­½á­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó »ÉÝ»Éáíª Ï³ñ­ÙÇñ ·Ç­ÝÇÝ û·­ï³­Ï³ñ ¿ µáñ­µá­ùáõÙ­Ý»­ñÇ ¹»Ù å³Û­ù³­ñ»­Éáõ ѳ­Ù³ñ: л­ï³­½á­ïáõíÛáõÝ­Ý»­ñÁ óáõÛó »Ý ïí»É, áñ ³ÛÝ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ é»ë­í»­ñ³ï­ñáÉ ÝÛáõÃ, á­ñÁ µáõ­ë³­Ï³Ý áõ­Å»Õ ѳ­Ï³ûù­ëÇ­¹³Ýï ¿ ¨ ÙïÝáõÙ ¿ ˳­Õá­ÕÇ Ï»Õ¨Ç µ³­Õ³¹­ñáõÃ­Û³Ý Ù»ç: è»ë­í»­ñ³ï­ñá­ÉÇ û·­ï³­Ï³ñ ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇó »Ý ³ñ­Û³Ý Ëó³­ÝáõÙ­Ý»­ñÇ í»­ñ³­óáõ­ÙÁ ¨ ù³Õó­Ï»­Õ³­ÛÇÝ ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ µáõ­Åáõ­ÙÁ: Üß»Ýù ݳ¨, áñ ϳñ­ÙÇñ ·Ç­Ýáõ Ù»ç Ù³ñ­¹áõ ѳ­Ù³ñ ³­éáÕ­ç³­ñ³ñ ¨ û·­ï³­Ï³ñ ÝÛáõ­Ã»ñÝ ³­í»­ÉÇ ß³ï »Ý, ù³Ý ëåÇ­ ï³Ï ·Ç­Ýáõ Ù»ç:


Ú

áõ­ï³­ÛÇ å»­ï³­Ï³Ý Ñ³­Ù³É­ë³­ñ³­ÝáõÙ ³ñ­í³Í Ñ»­ï³­ ½á­ïáõíÛáõÝ­Ý»ñÝ ³­í³ñï­í»É »Ý: ²Ûë Ñ»­ï³­½á­ïáõí ÛáõÝ­Ý»­ñÁ ß³ñáõݳÏíáõÙ ¿ÇÝ 11 ï³­ñÇ, ¨ ³Ûë Áݭóó­ùáõÙ Ñ»ï¨áõÙ ¿ÇÝ 3000 Ù»­Í³­Ñ³­ë³Ï­Ý»­ñÇ: л­ï³­½á­ïáõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇó å³ñ­½í»É ¿, áñ áõ­Õ»­ÕÇ ³Ï­ïÇ­íáõíÛáõÝÝ áõ ëáõñ ÑÇ­ ßá­ÕáõíÛáõ­ÝÁ å³Ñ­å³Ý­í»É »Ý ³ÛÝ Ù»­Í³­Ñ³­ë³Ï­Ý»­ñÇ Ùáï, áõÙ ëÝݹ³­Ï³ñ­·áõÙ Ùßï³­Ï³Ý ï»Õ áõ­Ý»ÇÝ µáõ­ë³­Ï³Ý ëÝáõÝ¹Ý áõ ÓÏÝ»­Õ»­ÝÁ, ÇëÏ ×³ñ­å»­ñÇ ¨ ß³­ù³­ñ³­í³­½Ç û·­ ï³­·áñ­Íáõ­ÙÁ ÙÇ­ÝÇ­Ùáõ­ÙÇ ¿ÇÝ Ñ³ëó­í³Í: È³í ³ñ¹­ÛáõÝù­ Ý»ñ ϳ­ÛÇÝ ùÇã ³Õ ¨ ËÙÇãù û·­ï³­·áñ­ÍáÕ­Ý»­ñÇ Ùáï: àô­ Õ»­ÕÇ ³ß­Ë³­ï³Ý­ùÝ ³Ï­ïÇ­í³ó­ÝáÕ Ùûñù­Ý»­ñÇó »Ý óñ٠ѳ­ï³å­ïáõÕ­Ý»­ñÁ` »­É³­ÏÁ, Ùñ·»ñÝ áõ ÓÏÝ»­Õ»­ÝÁ:

Ö

²

ê

­ »­ñǭϳ­óÇ ¹Ç»­ïá­Éá·, ³­éáÕç ëÝÝ¹Ç ¨ ³å­ñ»­É³­Ï»ñ­ Ù åÇ ÏáÕ٭ݳ­ÏÇó È»­Û³ ´³áõ­·»­ÙÝ Çñ ѳ­×³­Ëáñ¹­Ý»­ ñÇÝ û·­ÝáõÙ ¿ ¨° ٭ûñù­Ý»­ñÇ ï»­ë³­Ï³­Ýáõ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý, ¨° ¹­ñ³Ýó ù³­Ý³­ÏÇ ÁÝï­ñáõÃ­Û³Ý Ñ³ñ­óáõÙ: ¸Ç»­ïá­Éá­·Á Ëáñ­Ñáõñ¹ ¿ ï³­ÉÇë ÑÇ­ßá­ÕáõÃ­Û³Ý Ù»ç áõ­Ý»­Ý³É ³­Ù»­Ýûñ­Û³, ϻݭó³­Õ³­ÛÇÝ û·­ï³­·áñÍ­Ù³Ý ³­é³ñ­Ï³­Ý»ñ` ѳ­Ù³­Ï³ñ·­ ã³­ÛÇÝ ÙÏÝÇÏ, ¹á­ÙÇ­Ýá­ÛÇ Ñ³­ïÇÏ­Ý»ñ, ˳­Õ³Ãխû­ñÇ ïáõ÷ ¨ ³­é³ç­Ýáñ¹­í»É ¹ñ³Ý­óáí: ØÇ­çÇÝ Ï³½Ù­í³Íù áõ­Ý»­óáÕ Ù³ñ­¹Á Ù»­Ï³Ý­·³Ù­Û³ µ³Å­Ý»­Ù³­ëÇ Ñ³­Ù³ñ ϳ­ñáÕ ¿ áõ­ï»É ѳ­Ù³­Ï³ñ·­ã³­ÛÇÝ ÙÏÝÇ­ÏÇ ã³­÷áí µñÝÓáí ÷ɳí, Ñá­Ï»­ÛÇ ï³­÷û­Õ³­ÏÇ ã³­÷áí ѳ­óÇ Ïïáñ, ¹áÙÇÝáÛÇ Ñ³ïÇÏÇ ã³÷ ÙëÇ Ï³Ù ÓÏ³Ý Ïïáñ: Øñ·»­ñÁ, µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»ÝÝ áõ ѳ­ï³å­ ïáõÕ­Ý»­ñÁ ϳ­ñáÕ »Ý û·­ï³­·áñÍ­í»É ³Ýë³Ñٳݳ÷³Ï...

³­åá­Ý³­óÇ ÏÇÝ-¹Ç­½³Û­Ý»ñ, áí ѳÛï­ÝÇ ¿ §Luxirare¦ ͳͭϳ­Ýáõ­Ýáí« Ýáñ Ëáëù ¿ ³­ë»É ù³Õó­ñ³­í»­ ÝÇùÇ ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ: Üñ³ »ñ¨³­Ï³­ÛáõÃ­Û³Ý ³ñ¹­ÛáõÝ­ ùáõÙ ÍÝí»É ¿ ß³ï Ñ»ßï ¨ ³­ñ³· å³ï­ñ³ëï­íáÕ µÉÇë áñÝ û·ï³·áñÍíáõÙ ¿ ýáõñß»ïÝ»ñÇ ¨ ׳ßÏ»ñáõÛÃÝ»ñÇ (µ³ÝÏ»ïÝ»ñÇ) ųٳݳϣ ´ÉÇ­ÃÁ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ ¿ Ýñ³­ Ýáí, áñ ÃËíáõÙ ¨ Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿ ÷³Û­ïÇÏ­Ý»­ñáí: ²Ûë­åÇ­ëÇ µÉÇíݻñ å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ÷³Û­ïÇÏ­Ý»­ñÁ ¹ÝáõÙ »Ý çñÇ Ù»ç, ³­å³ ÙïóÝáõÙ ÙÇ­çáõ­Ïáí ÉóáÝ­í³Í ÃáõÛÉ ËÙá­ñÇ Ù»ç, ³Ù­ñ³ó­ÝáõÙ Ù»Ï ³ÛÉ ß»ñï ËÙá­ñáí, íñ³Ý ùëáõÙ Óíáí ¨ ϳ­Ãáí å³ï­ñ³ë­ï³Í ËÛáõë ¨ ÃËáõÙ: ê³ ¨° Ýáñ³Ó¨ ¿« ¨° ѳñÙ³ñ ¿ áõï»ÉÇë£

ÝÏ»ñÝ û·­ï³­Ï³ñ »Ý ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ Ñ³­Ù³ñ, ù³­ÝÇ áñ áõ­Ý»Ý ó³Íñ ϳ­Éá­ñdz­Ï³­ÝáõíÛáõÝ ¨ Ëá­É»ë­ï»­ñÇÝ ã»Ý å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ£ Üñ³Ý­óáõÙ ³é­Ï³ »Ý ß³ï ëÝݹ³­ñ³ñ ÝÛáõ­Ã»ñ: ²Ûë ¹ñ³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇÝ ½áõ­·³­Ñ»éª ѳ­ ·»ó­ÝáÕ »Ý ¨ ϳ­ñáÕ »Ý û·­ï³­·áñÍ­í»É ÝáõÛ­ÝÇëÏ ëÝݹ³­ ϳñ­·»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ: âݳ­Û³Í µá­Éáñ í»­ñÁ Ãí³ñ­Ï³Í ¹ñ³­ Ï³Ý Ñ³ï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÇ` Ï³Ý Ù³ñ­¹ÇÏ, áõÙ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ ãÇ ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ ëÝϳ­ÛÇÝ ëÝáõÝ­¹£ Üñ³Ýù áõÝ»ÝáõÙ »Ý ïÑ³× ½·³­óá­ÕáõíÛáõÝ­Ý»ñ á­ñá­í³Û­ÝáõÙ ¨ Ù³ñ­ëá­ÕáõÃ­Û³Ý Ë³Ý­ ·³­ñáõÙ: ¶Çï­Ý³­Ï³Ý­Ý»­ñÇ Ï³ñ­ÍÇ­ùáí ³Û¹­åÇ­ëÇ ½·³­óá­ ÕáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ å³ï­×³é ϳ­ñáÕ ¿ ÉÇ­Ý»É ËÇ­ïÇÑÝ ÝÛáõ­ÃÁ: êáõÝ­ÏÁ ѻ߭ïáõí۳ٵ Ù³ñ­ë»­Éáõ ѳ­Ù³ñ Ï»­ñ³­Ïñ ­ Ç Ù»ç å»ïù ¿ ³­í»­É³ó­Ý»É ùÇÙáÝÇ (ã³Ù³Ý) ÙÇ ù³­ÝÇ Ñ³­ïÇÏ­Ý»ñ:

105


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

8²Ù»Ý³û·ï³Ï³ñ ÁÙå»ÉÇùÝ»ñÁ

à­ã ÇÝã ãÇ Ï³­ñ áÕ Éñ³ó­Ý »É ûñ­· ³­Ý ǽ­Ù Ç å³­Ñ ³Ý­ç Á ëá­í á­ñ ³­Ï ³Ý çñÇ ÷á˳ñ»Ý: ê³­Ï ³ÛÝ çñÇó µ³­ó Ç« Ù»ñ ûñ­· ³­Ý ǽÙÝ ³­å ³­Ñ á­í áÕ ÁÙå»ÉÇùÝ»ñ ϳݫ áñáÝù û·­ï ³­Ï ³ñ ÝÛáõ­Ã »­ñ áí Ï»Ýë³¹áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ·»ñ³½³Ýó ÙÇçáóÝ»ñ »Ý£

Î

³­Ý³ã ûÛ: Üí³­½»ó­ÝáõÙ ¿ ûëñ­ïÇá­å³­ñá­ ½Ç ³­é³­ç³ó­Ù³Ý Ñݳ­ñ³­íá­ñáõíÛáõ­ÝÁ, ϳݭ ˳ñ­·»­ÉáõÙ ¿ ù³Õó­Ï»­ÕÇ ¨ ëÇñï-³­Ýá­Ã³­ÛÇÝ ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³­é³­ç³­óáõ­ÙÁ: γ­Ý³ã û­ÛÁ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ µ³½­Ù³­ÃÇí ýɳ­íá­Ýáǹ­Ý»ñ, åá­ ÉÇ­ý»­ÝáÉ­Ý»ñ, á­ñáÝù µçÇç­Ý»­ñÁ å³Ñ­å³­ÝáõÙ »Ý ï³ñ­µ»ñ ï»­ë³­ÏÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó ¨ ã»­½á­ ù³ó­ÝáõÙ »Ý ³­½³ï é³­¹Ç­Ï³É­Ý»­ñÁ: γ­Ý³ã û­ÛÁ å³­ ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ݳ¨ ýïáñ, á­ñÝ ³Ù­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ áë­Ïáñ­Ý»­ñÁ ¨ ¹ñ³­Ï³Ý ³½­¹»­óáõíÛáõÝ ¿ ÃáÕ­ÝáõÙ ³­ï³Ù­Ý»­ñÇ ³Ù­ ñ³ó­Ù³Ý ѳñ­óáõÙ: ²­Ý³­Ýáõ­ËÇ Ã»Û: Üå³ë­ï³­íáñ ³½­¹»­óáõíÛáõÝ ¿ ÃáÕ­ ÝáõÙ á­ñá­í³Û­ÝÇ ó³­í»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ, ɳ­í³ó­ÝáõÙ ¿ ëï³­ Ùáù­ë³­ÕÇ­ù³­ÛÇÝ Ñ³­Ù³­Ï³ñ­·Ç ¨ Ù³ñ­ëá­ÕáõÃ­Û³Ý ³ß­Ë³­ ï³Ý­ùÁ, ûè³ó­ÝáõÙ ¿ ËÇûñÁ (Ïá­ÉÇÏ­Ý»­ñÁ): ²ÛÝ û·­ ﳭϳñ ¿ ݳ¨ Ñá­¹³­ó³­í»­ñÇ ¨ Ñá­¹³­ÛÇÝ É³ñ­í³­Íáõí

106

Û³Ý ¹»å­ùáõÙ: 1% ׳ñ­åÇ å³­ñáõ­Ý³­Ïáõí۳ٵ ϳÃ: γ­ÃÇ Ù»ç ³é­ Ï³ »Ý µ³ñ¹ ³Í­Ë³ç­ñ»ñ, ëåÇ­ï³­Ïáõó­Ý»ñ ¨ ùÇã ù³­ ݳ­Ïáõí۳ٵ ׳ñ­å»ñ: ²Û¹ ¿ å³ï­×³­éÁ, áñ ³Ûë Ùûñ­ ùÁ ¹³Ý­¹³­Õá­ñ»Ý ¿ Ù³ñë­íáõÙ, ѳ­·»ó­ÝáõÙ ¿, ¨ á­ñáß Å³­Ù³­Ý³­Ï ù³Õó ã»Ýù ½·áõÙ: ÆëÏ µ³ñ¹ ³Í­Ë³­çñ»­ñÇ ßÝáñ­ÑÇí ß³­ù³­ñÇ ù³­Ý³ÏÝ ³ñ­Û³Ý Ù»ç ϳ­Ûáõ­ÝáõíÛáõÝ ¿ å³Ñ­å³­ÝáõÙ: γ­ÃÇ Ù»ç ³é­Ï³ ϳɭóÇÝ, ˳éÝ­í»­ Éáí íÇ­ï³­ÙÇÝ D-Ç Ñ»ï, û·­ÝáõÙ ¿ µçÇç­Ý»­ñÇÝ ³Û­ñ»É ׳ñ­å»­ñÁ£ ²ÛÝ Ýå³ë­ïáõÙ ¿ ù³ßÇ Ñ³í³ë³ñ³ã³÷ Çç»óÙ³ÝÁ: êá­Û³­ÛÇ Ï³Ã: Æ­ç»ó­ÝáõÙ ¿ ëÇñï-³­Ýá­Ã³­ÛÇÝ ÑÇ­í³Ý­ ¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ³­é³­ç³ó­Ù³Ý ѳ­í³­Ý³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ: êá­Û³­ÛÇ Ï³­ÃáõÙ ³é­Ï³ ëÝݹ³­ñ³ñ ÝÛáõ­Ã»ñÁ ¨ ëåÇ­ï³­ Ïáõó­Ý»­ñÝ Ç­ç»ó­ÝáõÙ »Ý Ëá­É»ë­ï»­ñÇ­ÝÇ ù³­Ý³ÏÝ ³ñ­Û³Ý Ù»ç: º­Ã» áõ­½áõÙ »ù Ïá­íÇ Ï³­ÃÝ ³Ù­µáÕ­çá­íÇÝ ÷á­Ë³­


ñÇ­Ý»É ëá­Û³­ÛÇ Ï³­Ãáí, ³å³ Ó»ñ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ ϳɭóÇÇ, íÇ­ï³­ÙÇÝ A ¨ D-Ç å³­Ñ³Ýç Ͻ·³: ¸ñ³ ѳ­Ù³ñ ϳ­ ñáÕ »ù ·Ý»É ³Ûë ÙÇÏ­ñá­ï³ñ­ñ»­ñáí ѳ­Ù³Éñ­í³Í ëá­Û³­ÛÇ Ï³ÃÁ: ¼·áõ­ßáõÃ­Û³Ý Ñ³­Ù³ñ Ýß»Ýù, áñ ëá­Û³­ÛáõÙ Ï³Ý ýÇ­ïá¿ëï­ñá­·»Ý­Ý»ñ, á­ñáÝù ϳ­ñáÕ »Ý ÏñÍùÇ ù³Õó­Ï»Õ ³­é³­ç³ó­Ý»É: àõë­ïÇ û·­ï³­·áñ­Í»­Éáõó ³­é³ç ËáñÑñ­ ¹³Ï­ó»ù µÅßÏÇ Ñ»ï: î³ù ßá­Ïá­É³¹ ϳ٠ϳ­Ï³á: ´³ñÓ­ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ïñ³­ Ù³¹­ñáõíÛáõ­ÝÁ, å³ßï­å³­ÝáõÙ ¿ ëÇñï-³­Ýá­Ã³­ÛÇÝ ÑÇ­ í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇó: γ­Ï³á­áõÙ Ï³Ý µ³½­Ù³­ÃÇí åá­ÉÇ­ ý»­ÝáÉ­Ý»ñ, á­ñáÝù ûñ­·³­Ýǽ­ÙÁ å³ßï­å³­ÝáõÙ »Ý ³­½³ï é³­¹Ç­Ï³É­Ý»­ñÇ ·áñ­Íáõ­Ý»áõíÛáõ­ÝÇó: î³ù ßá­Ïá­É³­¹Ç û·­ ï³­·áñ­Íáõ­ÙÝ ûñ­·³­Ýǽ­ÙáõÙ ³­í»­É³ó­ÝáõÙ ¿ ë»­ñá­ïÇÝ Ñáñ­Ùá­ÝÇ ù³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÁ, á­ñÇ Ýí³½ ù³­Ý³­ÏáõíÛáõ­ÝÝ ³Ý¹­ñ³­¹³é­ÝáõÙ ¿ ï­ñ³­Ù³¹­ñáõÃ­Û³Ý ³ÝÏ­Ù³Ý íñ³: Èá­ÉÇ­ÏÇ ÑÛáõÃ: ä³ßï­å³­ÝáõÙ ¿ ù³Õó­Ï»­ÕÇ ³­é³­ç³­

óáõ­ÙÇó: гÛï­ÝÇ ¿, áñ í»­ñ³Ù­ß³Ï­í³Í Éá­ÉÇ­ÏÁ å³­ñáõ­ ݳ­ÏáõÙ ¿ ³­í»­ÉÇ µ³ñÓñ ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ ÉÇ­Ïá­å»Ý, ù³Ý óñÙ Éá­ÉÇ­ÏÁ: ÈÇ­Ïá­å»­ÝÁ å³ßï­å³­ÝáõÙ ¿ µ»­ñ³­ÝÇ Ëá­ éá­ãÇ, Ãá­ù»­ñÇ, ³ñ­·³Ý­¹Ç í½Ç­ÏÇ, áõ­ÕÇÕ ³­ÕÇ­ùÇ ù³Õó­ Ï»­ÕÇ ³­é³­ç³­óáõ­ÙÇó: ú·­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ëÇñï-³­Ýá­Ã³­ÛÇÝ ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ: ÎÉÛáõÏ­í³­ÛÇ ÑÛáõÃ: ú·­ÝáõÙ ¿ µ»­ñ³­ÝÇ Ëá­éá­ãÇ ÑÇ­í³Ý­ ¹áõíÛáõÝ­Ý»­ñÇ ¹»å­ùáõÙ, ÙÇ­½³­ÙáõÕ ÙÇ­çáó ¿: ä³Û­ù³­ñáõÙ ¿ í³­ñ³Ï­Ý»­ñÇ ¹»Ù: ²Ûë ÑÛáõ­ÃÁ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ ß³­ù³ñ, áõë­ïÇ Ù»Ï µ³­Å³­ÏÇó ß³ï ãå»ïù ¿ û·­ï³­·áñ­Í»É: ܳñÝ­çÇ ÑÛáõÃ: ÐÛáõ­ÃáõÙ ³é­Ï³ íÇ­ï³­ÙÇÝ C-Ý ­µ³ñÓ­ ñ³ó­ÝáõÙ ¿ ¹Ç­Ù³¹­ñá­Õ³­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ, Ýí³­½»ó­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ áëåÝÛ³ÏÇ Ùó·Ù³Ý (ϳ­ï³­ñ³Ï­ï³) ¨ ù³Õó­Ï»­ ÕÇ ³­é³­ç³ó­Ù³Ý å³ï­×³é­Ý»­ñÁ: ²ÛÝ Ý³¨ ýá­ÉÇ¨Û³Ý ÃÃíÇ ³Õµ­Ûáõñ ¿, áñÝ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ åïÕÇ ³­éáÕç ½³ñ­ ·³ó­Ù³Ý ѳ­Ù³ñ:

107


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

´³­ÉÇ

ÑÛáõÃ

´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 Ï· ­µ³É 100 ï»ñ¨ª µ³­ÉÇ 1 Ï· ß­ ³­ù³­ñ³­í³½ ÏÇï­ñá­Ý³Ã­Ãáõ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` åá­ã»­ñáí µ³­ÉÁ ¨ µ³­ÉÇ ï»ñ¨Ý»­ñÁ »­÷»É ³ÛÝ­ù³Ý, ÙÇÝ㨠µ³­ÉÁ ëåÇ­ï³­ÏÇ: ø³­Ù»É, ³­í»­É³ó­Ý»É ß³­ ù³­ñ³­í³­½Á ¨ 10 ñá­å» »­é³ó­Ý»É: ºñµ ÑÛáõ­ÃÁ å³ï­ñ³ëï ÉÇ­ÝÇ, ³­í»­É³ó­Ý»É ÙÇ ÷áùñ ÏÇï­ñá­Ý³Ã­Ãáõ:

108


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

ȳۭÙáí

ÑÛáõÃ

´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë

²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 ɳÛÙ 3/4 µ³­Å³Ï ß³­ù³­ñ³­í³½ 4 µ³­Å³Ï ѳݭù³­ÛÇÝ çáõñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ɳۭÙÁ ù³­Ù»É, ÑÛáõ­ÃÇÝ ³­í»­É³ó­Ý»É ß³­ù³­ñ³­í³­½Á ¨ 4 µ³­Å³Ï ѳݭù³­ÛÇÝ çáõ­ñÁ: ʳé­Ý»É£ êï³ó­ í³Í ½³Ý·­í³­ÍÇÝ ³­í»­É³ó­Ý»É ɳۭÙÇ Ïïáñ­Ý»­ñÁ ¨ ÃáÕ­Ý»É ë³é­ãÇ:

110


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

ÜÇѳñ»óÝáÕ Ã»Û`

Ëá­ï³­µáõÛ­ë»ñáí

´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 ×/· »­ñÇ­óáõ­ÏÇ Í³­ÕÇÏ­Ý»ñ 1 ×/· ³­Ý³­ÝáõË 1 ×/· »­ÕÇÝç Ù³­Õ³­¹³­Ýáë 1 µ³­Å³Ï çáõñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` í»­ñÁ Ýßí³Í µáõÛë»ñÇ íñ³ ÉóÝ»É »­é³ó­ñ³Í çáõ­ñÁ, ¨ ÃáÕ­Ý»É 15 ñá­å»£ ºé³ó­Ý»É ¨ ù³Ù»É: ÊÙ»É ³­Ù»Ý ³­é³­íáï 2 ×/·£ ²ÛÝ ÏÇñ³é»É 2 ³ÙÇë:

112


ÜÇѳñ»óÝáÕ Ã»Ûª Ïá׳åÕå»Õáí (ÇÙµÇñáí) ´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 Ã/· Ïá׳åÕå»Õ (ÇÙµÇñ) 1 å×»Õ ëËïáñ 200 · ­çáõñ

ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` Ïá׳åÕå»ÕÁ« ëËïáñÝ áõ »­é³ó­ ñ³Í çáõ­ñÁ ÉóÝ»É ÷³Ï ï³­ñ³­ÛÇ Ù»ç: ÂáÕ­Ý»É 20 ñá­å» ¨ û·­ï³­ ·áñ­Í»É ³Ù­µáÕç ûñ­í³ Áݭóó­ùáõÙ:

113


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

ÜÇѳñ»óÝáÕ Ã»Ûª ѳ­ï³åï­Õ³­ÛÇÝ ´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1×/· ãáñ ϳ٠óñ٠ѳ­ï³å­ïáõÕ­ Ý»ñ` »­É³Ï, Ùá­ñÇ, Ùáß 1 Ã/· »­ÕÇÝç 100 · ­Ù³­ëáõñ 1 µ³­Å³Ï çáõñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ³Ûë µ³­Õ³¹­ñÇã­Ý»­ñÇ Ë³é­Ýáõñ­¹ÇÝ ³­í»­É³ó­Ý»É 1 µ³­Å³Ï »­é³ó­ñ³Í çáõñ ¨ ÃáÕ­Ý»É 10 ñá­å»£ º­é³ó­ Ý»É ¨ ÃáÕ­Ý»É 4 ųÙ: Âáõñ­ÙÇó ËÙ»É û­ñ³­Ï³Ý 2-3 ³Ý­·³Ùª Ï»ë µ³­Å³Ï:

114


ÜÇѳñ»óÝáÕ

ëáõñ×

´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë

²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 0.5 Ã/· §²­ñ³­µÇ­Ï³¦ ëáõñ× 0.5 Ã/· §èá­µáõë­ï³¦ ëáõñ× 20 · ë¨ ëáõñ× 50 · ¹ ­ ³­éÁ ݳ­ñÇÝç 20 · Ñ ­ ³­Ù»­ÙáõÝù­Ý»ñ ` ¹³ñ­ãÇÝ, Ù»­Ë³Ï 100 · ­çáõñ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ³Ûë ³­Ù»­ÝÁ ˳é­Ý»É Ç­ñ³ñ« ³­í»­É³ó­Ý»É »­é³ó­ñ³Í çáõ­ñÁ ¨ ÃáÕ­Ý»É 10 ñá­å»: ÎñÏÇÝ »­é³ó­Ý»É ¨ ËÙ»É û­ñ³­Ï³Ý 2 ³Ý­·³Ùª 50-³Ï³Ý ·ñ³­Ù:

115


ÀØäºÈÆø²ÚÆÜ ºèàô¼ºè

ä³Õ­å³­Õ³­Ïáí ´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë

ëáõñ×

²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 µ³­Å³Ï ë³­éÁ çáõñ 1 Ã/· ÉáõÍ­íáÕ ëáõñ× 3-4 ×/· å³Õ­å³­Õ³Ï ßá­Ïá­É³¹ 1 Ã/· ë»­ñáõóù ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ëáõñ­×Á ùÇã ù³­Ý³­Ïáõí۳ٵ çñáí ɳí ѳ­ñ»É, ³­í»­É³ó­Ý»É Ùݳ­ó³Í çáõñÝ áõ ˳é­Ý»É£ л­ïá ³­í»­ ɳó­Ý»É å³Õ­å³­Õ³ÏÝ áõ ù»­ñ³Í ßá­Ïá­É³­¹Á: γ­ñ»­ÉÇ ¿ ³­í»­É³ó­ Ý»É Ý³¨ ë»­ñáõóù (Áëï ׳­ß³­ÏÇ):

116


γ­Ãáí

ëáõñ×

´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 1 µ³­Å³Ï ϳà Ãáõݹ, óñÙ »÷­³Í ëáõñ× ß³­ù³­ñ³­í³½ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` Ûáõ­ñ³­ù³Ýã­Ûáõñ µ³­Å³­ÏÇ Ù»ç ÙÇ ùÇã ÉóÝ»É ³ñ­¹»Ý å³ï­ñ³ë­ïÇ ëáõñ­×Çóª íñ³Ý ³­í»­É³ó­Ý»Éáí ï³ù ϳÃÝ áõ ß³­ù³ñ³í³½Á (Áëï ׳­ß³­ÏÇ)£ ʳé­Ý»É ¨ ëﳭݳ­É ëáõñ­×Ç Ñ³­Ùáí ï³ù ϳíݳ­ÛÇÝ ÁÙ­å»­ÉÇù:

117


кî²øðøÆð ¾ ÆزܲÈ

Ù ³­ Û ³Û¹­ù³Ý ᭠ͳ­Ýáà ³Ý­Í³­Ýá­ÃÁ ­Ý » ½`

»É Ù»ñ Ëá ­Ñ ³­Ý áó­Ý »­ñ áõÙ , س ­Û á­Ý »­½ Á ¹»é í³ ­Õ áõó ¿ Ñ³ ÛïÝ ­í

»õ ³­é ³Ý ó ³Ûë

³Ý­÷ á­Ë ³­ñ Ç­Ý »­É Ç Ùûñ­ù Ç ã»Ý å³ï­ñ ³ëï­í áõÙ µ³½­Ù ³­Ã Çí ëÇ­ñ »­É Ç áõ­ï »ëï­Ý »ñ: ¸Åí³ñ ¿ å³ï­Ï »­ñ ³ó­Ý »É, áñ ³ñ­¹ »Ý Ù»½ ѳ­Ù ³ñ ëá­í á­ñ ³­Ï ³Ý

¹³ñ­Ó ³Í Ùûñ ­ù Ç Ù³­ë ÇÝ Ï³Ý µ³½­Ù ³­Ã Çí Ñ»­ï ³ùñ­ù Çñ ÷³ë­ ï »ñ:

118


г­Û³óù ¹»­åÇ ³ÝóÛ³ÉÁ: س­Ûá­Ý»­½Ç ëï»ÕÍ­Ù³Ý Ù³ëÇÝ Ï³Ý ÙÇ ù³­ÝÇ í³ñ­Ï³Í­Ý»ñ: ²­é³­í»É ѳ­í³­Ý³­ Ï³Ý »Ý Ñ»ï¨Û³É í³ñ­Ï³Í­Ý»­ñÁ 1757 í-ÇÝ ýñ³Ý­ëdz­ Ï³Ý Ý³­í³­Ñ³Ý·ë­ï³­ÛÇÝ ù³­Õ³ù س­Ûá­ÝÁ ßñç³­÷³Ï­ íáõÙ ¿ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ñÇ ÏáÕ­ÙÇó: Øûñù­Ý»­ñÇ Ý»ñ­ÙáõÍ­ Ù³Ý Ñ»ï ϳå­í³Í ¹Åí³­ñáõíÛáõÝ­Ý»ñ »Ý ³­é³­ç³­ÝáõÙ. ÙdzÛÝ Óáõ ¨ µáõ­ë³­ÛáõÕ ¿ ÙÝáõÙ: ²­Ù»Ý ûñ Ù³­ïáõó­íáÕ Óí³Í»ÕÝ»ñÁ Ñá·­Ý»ó­ÝáõÙ »Ý Ñ»ñ­óá· èÇ­ß»­É»ÇÝ, ¨ ݳ Ññ³­Ù³­ÛáõÙ ¿ Ëá­Ñ³­ñ³­ñÇÝ »­Õ³Í Ùûñù­Ý»­ñÇó áñ¨¿ Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ µ³Ý å³ï­ñ³ë­ï»É: Üá­ñ³­ñ³­ñáõíÛáõ­ÝÝ ëï³ó­íáõÙ ¿£ ²ñ¹­ÛáõÝ­ùáõÙ ÍÝáõݹ ³­é³Í ëá­õáõ­ëÝ ³Ý­ í³Ý­íáõÙ ¿ §Ù³­Ûá­Ý»½¦` س­ÛáÝ ù³­Õ³­ùÇ å³ï­íÇÝ: ØÛáõë ï³ñ­µ»­ñ³­ÏÇ Ñ³­Ù³­Ó³ÛÝ` 1782 í-ÇÝ Çë­å³­Ý³­ óÇ Í³­é³­ÛáÕ Ñ»ñ­óá· Èá­õÇ ÎñÇ­ÉáÝë­ÏÇÝ ³Ý·­Édz­óÇ­Ý»­ ñÇó ·ñ³­íáõÙ ¿ Ø»­Ýáñ­Ï³ ÏÕ½áõ Ù³Û­ñ³­ù³­Õ³ù سá­ÝÁ: سñ­ïÇó Ñ»­ïá ÙÇ å³Ý­¹á­ÏáõÙ Ù³­ïáõó­íáõÙ ¿ û­ñÇ­·Ç­ Ý³É ëááõë­Ý»­ñáí áõ­ï»ëï­Ý»ñ: ¸ñ³Ýù å³ï­ñ³ëï­íáõÙ »Ý ÙdzÛÝ ï»­Õ³Ý­ùÇ µÝ³­Ï³Ý Ùûñù­Ý»ñÇó: л­ï³­·³­ ÛáõÙ ³Ûë ëááõ­ëÁ ï³ñ­íáõÙ ¿ ºí­ñá­å³ ¨ ëï³­ÝáõÙ §Ù³­ Ûá­Ý»½¦ ³Ý­í³­Ýáõ­ÙÁ` ¹³é­Ý³­Éáí ¹³­ë³­Ï³Ý Éñ³­óáõÙ ë³­éÁ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÇ ¨ ݳ­Ëáõ­ï»ëï­Ý»­ñÇ Ñ³­Ù³ñ: س­Ûá­Ý»½Ý ³ß­Ë³ñ­ÑÇ ù³ñ­ï»­½Ç íñ³: ²ß­Ë³ñ­ÑÇ µá­ Éáñ Ëá­Ñ³­Ýáó­Ý»­ñáõÙ Çñ áõ­ñáõÛÝ ï»ÕÝ áõ­ÝÇ Ù³­Ûá­Ý»­½Á: س­Ûá­Ý»­½Ç Ýϳïٳٵ áõÝ»ó³Í Çñ»Ýó Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ ëÇ­ñáí ³­é³Ýӭݳ­ÝáõÙ »Ý éáõë­Ý»­ñÁ: Êá­ëáõÝ ÷³ëï ¿« áñ ¶ÇÝ­Ý»­ëÇ é»­Ïáñ¹­Ý»­ñÇ ·ñùáõÙ Ù»­Í³­ï³­éáí ·ñí³Í ¿ º­Ï³­ï»­ñÇÝ­µáõñ· ù³­Õ³­ùÇ ³Ý­áõÝÁ` áñ­å»ë ³ß­Ë³ñ­

ÑáõÙ Ù»Ï ³Ý­ÓÇ Ñ³ß­íáí ³­Ù»­Ý³­ß³ï Ù³­Ûá­Ý»½ û·­ï³­ ·áñ­ÍáÕ ï³­ñ³Íù: èáõë­Ý»­ñÝ ³Ûë Ùûñ­ùÝ ³ÛÝ­ù³Ý ß³ï »Ý ëÇ­ñáõÙ, áñ ѳ­Ù³­ñáõÙ »Ý Ç­ñ»Ýó ³½­·³­ÛÇÝ ³­í³Ý­ ¹³­Ï³Ý Ùûñù­Ý»ñó Ù»­ÏÁ ¨ ³­í»­É³ó­ÝáõÙ µ³½­Ù³­ÃÇí áõ­ ï»ëï­Ý»­ñáõÙ ¨ ³Õ­ó³Ý­Ý»­ñáõÙ` §ú­ÉÇ­í»¦, §ØÇ­Ùá­½³¦ ¨ ³ÛÉÝ: γ­ñ»­ÉÇ ¿ Ëá­ë»É ݳ¨ Ù³­Ûá­Ý»­½Ç ¹ñ³­Ï³Ý ³½­¹»­ óáõÃ­Û³Ý Ù³­ëÇÝ£ ²ÛÝ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ ëÝáõÝ­¹Ý ³­í»­ ÉÇ ³­Ëáñ­Å»­ÉÇ ¨ ѳ­Ù»Õ ¿ ¹³ñÓ­ÝáõÙ, ÇëÏ éáõ­ë³­Ï³Ý Ë᭠ѳ­Ýá­óáõÙ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»Ý ß³ï ¿ û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ: ²íëï­ñ³­Édz­ÛáõÙ Ï³Ý ³­í³Ý­¹³­Ï³Ý áõ­ï»ëï­Ý»ñ, á­ñáÝ­óáõÙ ³Ý­å³Û­Ù³Ý û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ ¿ Ù³­Ûá­Ý»½: ²íëï­ñ³­Édz­Ï³Ý Ñ»ï¨Û³É ³Õ­ó³­ÝÁ ¨° ­Ñ³­Ù»Õ ¿, ¨° ûè, ¨° ­Ñ»ßï å³ï­ñ³ëï­íáÕ£ ³ñÙ Ïïñï³Í í³­ñáõÝ­·Á, Éá­ÉÇ­ÏÁ, ËÝÓá­ñÁ, µ³­ ñ³Ï ß»ñ­ï»­ñáí Ëá­½³­åáõË­ïÁ, ݳñÝ­çÇ ÑÛáõ­ÃÁ Ë³é­ Ý»É Ç­ñ³ñ£ ²­í»­É³ó­Ý»É Ù³­Ûá­Ý»­½Á« ÏñÏÇÝ Ë³é­Ý»É ¨ Ù³ïáõó»É£ ´»É­·Ç³­óÇ­Ý»­ñÝ ³ß­Ë³ñ­ÑáõÙ ³­Ù»­Ý³³­éáÕç ³½­·»ñÇó Ù»ÏÝ »Ý ѳ­Ù³ñ­íáõÙ£ Üñ³Ýù Ù³­Ûá­Ý»½ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý ѳ­Ù³ñ­Û³ µá­Éáñ áõ­ï»ëï­Ý»­ñáõÙ` µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇó ÙÇÝ㨠Ùë³Ù­Ã»ñù: ƭﳭɳ­óÇ­Ý»­ñÁ ÝáõÛÝ­å»ë ³Ý­ï³ñ­µ»ñ ã»Ý ³Ûë Ùûñ­ùÇ Ýϳï­Ù³Ùµ: Üñ³Ýù Ïïñï³Í Éá­ÉÇ­ÏÇ Ñ»ï ˳é­ÝáõÙ »Ý Ù³­Ûá­Ý»­½Á ¨ Ù³­ïáõ­óáõÙ ëå³­·»ï­ïÇÇ, ³Õ­ó³Ý­Ý»­ ñÇ, ï³­å³­Ï³Í ×ïÇ ¨ óñÙ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ Ñ»ï: ÆëÏ Ù³­Ûá­Ý»­½Ç ѳۭñ»­ÝÇ­ùáõÙª üñ³Ý­ëdz­ÛáõÙ« ¹»­Éǭϳ­ ï»ë »Ý ѳ­Ù³ñ­íáõÙ Ù³­Ûá­Ý»­½³­å³ï áëï­ñ»­Ý»­ñÁ:

119


кî²øðøÆð ¾ ÆزܲÈ

îݳ­Ï³Ý Ù³­Ûá­Ý»½ ´³­Õ³¹­ñ³­ïáÙë ²ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿. 2 ÓíÇ ¹»Õ­Ýáõó 250 · ­µáõ­ë³­ÛáõÕ 1 Ã/· ù³­ó³Ë 1/4 Ã/· Ù³­Ý³­Ý»Ë åÕå»Õ ³Õ ä³ï­ñ³ëï­Ù³Ý »­Õ³­Ý³­ÏÁ` ¹»Õ­Ýáõ­óÁ, Ù³­Ý³­Ý»ËÝ áõ ù³­ó³­ËÁ ˳é­Ý»É Ç­ñ³ñ, ³­í»­É³ó­Ý»É ³­ÕÁ` Áëï ׳­ß³­ÏÇ: ´á­Éáñ µ³­Õ³­ ¹Çã­Ý»­ñÁ ˳é­Ý»É Ç­ñ³ñ« ѳ­ñ»É ų­Ù³­óáõÛ­óÇ ëɳ­ùÇ áõÕ­Õáõí Û³Ùµ« ÙÇÝ㨠Ùdz­ï³ññ ½³Ý·­í³Í ëï³­óíÇ: ʳé­Ý»­Éáõ Áݭóó­ ùáõÙ ¹³Ý­¹³­Õá­ñ»Ý ¨ ³­é³Ýó Áݹ­Ñ³­ï»­Éáõ ÉóÝ»É µáõ­ë³­Ûáõ­ÕÁ« ëï³Ý³É óÝÓñ µ³­Õ³¹­ñáõíÛáõÝ: ò³Ý­ÏáõÃ­Û³Ý ¹»å­ùáõÙ ³Ûë ½³Ý·­í³­ÍÇÝ Ï³­ñ»­ÉÇ ¿ ³­í»­É³ó­Ý»É ëËïáñ, ëáË Ï³Ù ë³­ÙÇÃ: ȳí Ù³­Ûá­Ý»½ ëﳭݳ­Éáõ ѳ­Ù³ñ ѳñϳíáñ ¿ª ÒáõÝ ¨ µáõ­ë³­Ûáõ­ÕÁ ÉÇ­Ý»Ý ë»Ý­Û³­Ï³­ÛÇÝ ç»ñ­Ù³ë­ïǭ׳­ÝÇ: ÒáõÝ Ã³ñÙ ÉÇ­ÝÇ, ÇëÏ ¹»Õ­Ýáõ­óÁ` Ùáõ·: êåÇ­ï³­ÏáõóÝ áõ ¹»Õ­Ýáõ­óÁ ³­é³Ýӭݳó­Ý»É: àñ­ù³Ý ß³ï ÉÇÝÇ µáõ­ë³­Ûáõ­ÕÁ, ³ÛÝ­ù³Ý ѳ­Ù»Õ Ïëï³ó­íÇ Ù³­Ûá­Ý»­½Á: س­Ûá­Ý»­½Á ѳ­ñ»­Éáõ Áݭóó­ùáõÙ å»ïù ¿ ˳é­Ý»É ÙdzÛÝ Ù»Ï áõÕ­Õáõí۳ٵ:

120


кî²øðøÆð ¾ ÆزܲÈ

à­Éá­é³­ÛÇÝ ïñ³­Ù³¹­ñáõíÛáõÝ à­É á­é Á Ñݳ­· áõÛÝ µ³Ý­ç ³­ñ »­Õ »­Ý ³­Û ÇÝ Ùß³­Ï áõÛ­Ã ÇÝ ¿ å³ï­Ï ³­Ý áõÙ: Üñ³ û·­ï ³­· áñÍ­Ù ³Ý å³ï­Ù áõÃ­Û áõ­ ÝÝ ëÏëí»É ¿ 3000 ï³­ñ Ç ³­é ³ç: èáõ­ë ³ë­ï ³­Ý áõÙ ³ÛÝ­ù ³Ý ëÇ­ñ »­ó ÇÝ á­É áé-µ³Ý­ç ³­ñ »­Õ »­Ý Á, áñ µ³½­Ù ³­ ÃÇí ³­ë ³ó­í ³Íù­Ý »ñ áõ ³­ë áõÛÃ­Ý »ñ Ñá­ñ Ç­Ý »­ó ÇÝ ³Ûë û·­ï ³­Ï ³ñ Ùûñ­ù Ç Ù³­ë ÇÝ:

122


à

É­ á­éÇ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÁ: ²­é³Ýӭݳó­ÝáõÙ »Ý á­Éá­éÇ 2 ï»­ë³Ï` ù³Õóñ ¨ Éáõ­ßǭɳ­ÛÇÝ: ²Ûë ï»­ë³Ï­ Ý»ñÝ áõ­Ý»Ý ï³­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»ñ` ÏÉáñ ¨ ѳñÃ, ·³­É³ñ­Ý»­ñáí, áõ­Õ»­Õ³Ý­Ù³Ý: Èáõ­ßǭɳ­ÛÇÝ ï»­ë³Ï­Ý»ñÝ ³­×»ó­íáõÙ »Ý ϳ­Ý³ã á­Éá­ éÇ ï»­ë³­Ï³­ÝÇ ëﳭݳ­Éáõ ѳ­Ù³ñ: º­ñÇ­ï³­ë³ñ¹, ÷³­÷áõÏ Ï³­Ý³ã á­Éá­éÁ Ù³­ñǭݳó­ÝáõÙ »Ý, ÇëÏ Ñ³­ëáõÝ ¨ ³­Ùáõñ åïáõÕ­Ý»­ñÝ û·­ï³­·áñ­ÍáõÙ »Ý ³­åáõñ­Ý»­ñÇ ¨ ³ÛÉ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÇ Ù»ç: ø³Õóñ ï»­ë³Ï­Ý»ñÝ ³ñ­ï³­ùÇ­ÝÇó å³ï­í³Í ã»Ý ϳñÍñ ß»ñ­ïáí. ¹ñ³Ýù áõ­ïáõÙ »Ý ³­é³Ýó íñ³­ÛÇ Ã³­Õ³Ý­ÃÁ ѳ­Ý»­Éáõ: ºí­ñá­å³­ÛáõÙ ³Ûë ï»­ë³­ÏÁ Ïáã­íáõÙ ¿ §Ù³ÝÅ­ ïáõ¦ (ýñ³Ý­ë»­ñ»Ý mang tout µ³­éÇó, á­ñÁ Ýß³­Ý³­ÏáõÙ ¿ Ï»ñ ³Ù­µáÕ­çÁ): ¸ñ³­ÝÇó µ³½­Ù³­½³Ý ³­åáõñ­Ý»ñ, é³­·áõ ¨ ³­Õ³Ý­¹»ñ »Ý å³ï­ñ³ë­ïáõÙ: âǭݳë­ï³­ÝáõÙ ¨ ³ǭ ɳݭ¹áõÙ á­Éá­éÇ Ã³ñ٠ѳ­ïÇÏ­Ý»ñÁ Ùßï³­å»ë ³­í»­É³ó­ ÝáõÙ »Ý ï³­å³­Ï³Í µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­Ý³­ÛÇÝ áõ­ï»ëï­Ý»­ñÇÝ: àõ­Õ»­Õ³Ý­Ù³Ý ï»­ë³Ï­Ý»­ñÁ ѳ­Ù³ñ­íáõÙ »Ý ³­Ù»­Ý³­ ɳ­íÁ: ¸ñ³Ýù å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ »Ý 6-9% ß³­ù³ñ, áõ­Ý»Ý ù³Õóñ ѳÙ, ³Û¹ å³ï­×³­éáí ¿É Ñ³­×³Ë ß÷á­ÃáõÙ »Ý ù³Õóñ ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ Ñ»ï: ²Ûë ï»­ë³­ÏÁ ÑÇ­Ù³­Ï³­ÝáõÙ Ù³­ñǭݳó­íáõ٠ϳ٠볭é»ó­íáõÙ ¿: س­ñǭݳó­Ý»­Éáõ ѳ­ Ù³ñ ݳ­ËÁÝï­ñ»­ÉÇ »Ý µ³ó ·áõÛÝ áõ­Ý»­óáÕ Ñ³­ïÇÏ­Ý»­ñÁ, ÇëÏ ë³­é»ó­Ý»­Éáõ ѳ­Ù³ñª Ùáõ­·»­ñÁ: ²Ûë ï»­ë³­ÏÁ ³­åáõ­ ñÇ Ù»ç ãÇ û·­ï³­·áñÍ­íáõÙ, á­ñáí­Ñ»ï¨ »÷­í»­Éáõ Áݭóó­ ùáõÙ ãÇ ÷³÷­ÏáõÙ: ¶³­é³Ý ÝÙ³­Ýáõí۳ٵ á­ÉáéÝ áõ­ÝÇ Ûáõ­ñ³­Ñ³­ïáõÏ Ó¨« áñÁ ÑÇ­ß»ó­ÝáõÙ ¿ ·³­é³Ý ·ÉËǪ ÍïÇ Ïïáõ­óáí: ²ÛÝ áõ­ÝÇ ÁÝ­ÏáõÛ­½Ç ѳ٠¨ ³­é³­çÇÝ Ñ»ñ­ÃÇÝ ³ñ¨»É­Û³Ý Ëá­Ñ³­Ýá­ óÇ ËáñÑñ­¹³­ÝÇßÝ ¿: ²­ñ³­µ³­Ï³Ý »ñÏñ­Ý»­ñáõÙ ³½­·³­ÛÇÝ

Ï»­ñ³Ï­ñ³­ï»­ë³Ï­Ý»­ñÇ µ³­Õ³¹­ñÇãÝ ¿` ý³­É³­ý»­ÉÇ, Ñáõ­ Ùáõ­ëÇ Ï³Ù Ïáõë­Ïáõ­ëÇ ÙÇ Ù³­ëÁ: ²Ûë ï»­ë³­ÏÇó å³ï­ñ³ë­ïáõÙ »Ý ³É­Ûáõñ, áñÝ û·­ï³­ ·áñ­ÍáõÙ »Ý ëááõë­Ý»­ñáõÙ: ØÇ³Å³Ù³Ý³Ï ÷á­Ë³­ñÇ­ÝáõÙ ¿ ݳ¨ ëáõñ­×ÇÝ: à­Éá­éÇ û·­ï³­Ï³­ñáõíÛáõ­ÝÁ: à­ÉáéÝ ³Ý­ã³÷ û·­ï³­Ï³ñ Ùûñù ¿: ¸ñ³ Ù³­ëÇÝ ÐÇ­åáÏ­ñ³­ïÝ ³­ë»É ¿. §àõ­ï»­ÉÇ­ùÁ å»ïù ¿ ÉÇ­ÝÇ Ù»ñ ¹»­ÕÁ, ÇëÏ ¹»­ÕÁª Ù»½ ѳ­Ù³ñ áõ­ï»­ ÉÇù¦: à­Éá­éÁ ëåÇ­ï³­Ïáõó­Ý»­ñÇ ³Ýë­å³é ³Õµ­Ûáõñ ¿« ѳٳñÅ»ù ¿ ÙëÇ ëåÇ­ï³­Ïáõó­Ý»­ñÇÝ ¨ å³­ñáõ­Ý³­ÏáõÙ ¿ Ù³ñ­¹áõ ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ Ñ³­Ù³ñ µ³½­Ù³­ÃÇí ³Ý­÷á­Ë³­ ñÇ­Ý»­ÉÇ ³­ÙǭݳíÃáõ­Ý»ñ, óÇë­ïÇÝ, ÉÇ­½ÇÝ, ïñÇÏ­ïá­ý³Ý« ³ë­Ïáñ­µÇ­Ý³Ã­Ãáõ, ß³­ù³ñ, ûë­É³, íÇ­ï³­ÙÇÝ C, PP, B ËÙµÇ íÇ­ï³­ÙÇÝ­Ý»ñ, ϳ­ñá­ïÇÝ ¨ ³ÛÉÝ: ²ÛÝ Ñ³­ñáõëï ¿ ݳ¨ ϳ­ÉÇÇ, ϳɭóÇÇ, ýáë­ýá­ñÇ, »ñ­Ï³­ÃÇ ³­Õ»­ñáí: Üñ³ ëÝݹ³­ñ³ñ ³ñ­Å»­ùÁ 1.5-2 ³Ý­·³Ù ³­í»­ÉÇÝ ¿, ù³Ý ϳñ­ ïá­ýÇ­ÉÇÝÝ áõ ³ÛÉ µ³Ý­ç³­ñ»­Õ»­ÝÇ­ÝÁ: ê»­É»­ÝÇ Ù»Í ù³­Ý³­ÏáõÃ­Û³Ý ßÝáñ­ÑÇí ³ÛÝ Ñ³­Ù³ñ­íáõÙ ¿ ݳ¨ ó»­ñá­·»Ý ÙÇ­çáó£ ²½­·³­ÛÇÝ µÅßÏáõÃ­Û³Ý Ù»ç Ýñ³ ѳ­ïÇÏ­Ý»­ñÇó å³ï­ñ³ë­í³Í »­÷áõ­ÏÁ ÙÇ­½³­ÙáõÕ ÙÇ­çáó ¿ ÁݹáõÝíáõÙ ¨ »­ñǭϳ٭ݻ­ñáõÙ »­Õ³Í ù³­ñ»­ñÁ ¹áõñë ÙÕ»­ Éáõ ѳï­ÏáõíÛáõÝ áõ­ÝÇ: à­ÉáéÝ Ç­ç»ó­ÝáõÙ ¿ áõéáõóù³µ³Ý³Ï³Ý ÑÇ­í³Ý­¹áõíÛáõÝ­ Ý»­ñÇ, ÇÝ­ý³ñÏ­ïÇ (Ç­ß»­Ùdz) ¨ ÑÇ­å»ñ­ïá­Ýdz­ÛÇ Ñ³­í³­ ݳ­Ï³­ÝáõíÛáõ­ÝÁ« »­ñÇ­ï³­ë³ñ­¹»ó­ÝáõÙ ¿ ٳ߭ÏÁ áõ ¹³Ý­ ¹³­Õ»ó­ÝáõÙ ¿ ³Ù­µáÕç ûñ­·³­Ýǽ­ÙÇ Í»­ñ³ó­Ù³Ý åñá­ó»ë­ Ý»­ñÁ: à­Éá­éÇ µ³­ó³­ë³­Ï³Ý ѳï­Ï³­ÝÇß­Ý»­ñÁ: úñ­·³­Ýǽ­ÙáõÙ á­Éá­éÁ ¹Åí³­ñáõí۳ٵ ¿ Ù³ñë­íáõÙ£ ²Û¹ å³ï­×³­éáí ¿É

123


кî²øðøÆð ¾ ÆزܲÈ

³­ÕÇ­Ý»­ñáõÙ ïÑ³× »ñ¨áõÛíݻñ »Ý ³­é³­ç³­ÝáõÙ: ²Û¹ »ñ¨áõÛÃÝ»ñÁ áñáß ã³÷áí Ïí»ñ³Ý³Ý« »Ã» ³ÛÝ »­÷»­ Éáõó ³­é³ç ٳݭñ³ÏñÏÇï Éí³­Ý³É, Ãñç»É, ÃáÕ­Ý»É á­ñáß Å³­Ù³­Ý³Ï ¨ É³í »­÷»É£ à­Éá­é³­ÛÇÝ ·»­Õ»ó­ÏáõíÛáõÝ: à­Éá­éáí å³ï­ñ³ëï­ íáÕ ßå³­ñÁ ѳÛï­ÝÇ ¿ ¹»é¨ë ­ÑÇÝ Å³­Ù³­Ý³Ï­Ý»­ñÇó: Ðéá­Ù»³­óÇ ·»­Õ»ó­Ïáõ­ÑÇ­Ý»­ñÝ û·ï­íáõÙ ¿ÇÝ Ñ»Ýó ³Ûë ßå³­ñÇó: ÆëÏ éáõë ϳÛë­ñáõ­ÑÇ º­Ï³­ï»­ñǭݳ ºñÏ­ñáñ­ ¹Á á­Éá­éÇ ³É­Ûáõ­ñÇó å³ï­ñ³ëï­í³Í ¹Ç­Ù³­Ïáí »­ñÇ­ï³­ ë³ñ­¹»ó­ÝáõÙ ¨ ëÝáõ­óáõÙ ¿ñ ¹»Ù­ùÇ Ù³ß­ÏÁ: ²Û¹ ¹Ç­Ù³­

124

ÏÁ å³ï­ñ³ë­ï»­Éáõ ѳ­Ù³ñ ³ÝÑ­ñ³­Å»ßï ¿ª 2 ×/· á­Éá­ éÇ ³É­Ûáõñ, 1 ×/· µáõ­ë³­ÛáõÕ, 2 ×/· ϳÃ: ²ÛÝ å»ïù ¿ ÃáÕ­Ý»É 20 ñá­å», ³­å³ Éí³­Ý³É ë³­éÁ çñáí: à­Éá­é³­ÛÇÝ ·áõ­ß³­ÏáõíÛáõÝ: à­Éá­éÇ Ñ»ï ϳå­í³Í Ï³Ý µ³½­Ù³­ÃÇí ѳ­í³­ï³­ÉÇù­Ý»ñ: ²Ûëå»ëª »Ã» ã³­ Ùáõë­Ý³­ó³Í ³Õ­çÇ­ÏÁ á­Éá­éÁ Ù³ù­ñ»­ÉÇë ·ïÝáõÙ ¿ ï³­ ëÁ ѳ­ïǭϳ­ÝÇ á­Éá­éÇ å³ñ­Ïáõ×, ³å³ ݳ å»ïù ¿ ¹³ ¹ÝÇ Ëá­Ñ³Ýá­óÇ ¹é³Ý Ñ»ï¨Ç Ù³­ëáõÙ: ²­é³­çÇÝ ïÕ³­Ù³ñ­¹Á, áí Ý»ñë ÏÙïÝÇ ¹éÝÇó, Ϲ³é­Ý³ ³Õç­Ï³ ³­Ùáõ­ëÇ­ÝÁ:


кî²øðøÆð ¾ ÆزܲÈ

ʳ­Õ ³ÃÕ­Ã »­ñ áí ϳ٠³ÛÉ »­Õ ³­Ý ³Ï­Ý »­ñ áí ·áõ­ß ³­Ï áõÃ­Û ³Ý Ù³­ë ÇÝ Éë»É »Ýù µá­ Éáñë: ê³­Ï ³ÛÝ Ï³­ñ áÕ »ù å³ï­Ï »­ñ ³ó­Ý »É, áñ Ùñ·»­ñ áí »õë Ï­ ³­ñ áÕ »Ý ·áõ­ß ³­Ï »É: Üñ³Ýù ϳ­ñ áÕ »Ý å³ï­Ù »É ÏÝáç µÝ³­í á­ñ áõÃ­Û ³Ý Ù³­ë ÇÝ: γ­Ý ³Ýó ׳­Ý ³­ã »­É áõ ³Ûë »­Õ ³­Ý ³­Ï Á ѳÛï­Ý Ç ¿ ¹»é ß³ï í³­Õ áõó, áõ Ù»Ýù ã»Ýù ¿É ϳ­ñ áÕ å³ï­Ï »­ ñ³ó­Ý »É, áñ ÙÇç­Ý ³­¹ ³ñ­Û ³Ý ³ë­å »ï­Ý »ñÝ Ç­ñ »Ýó ѳñë­Ý ³­ó áõ­Ý »­ñ ÇÝ ÁÝï­ñ »É »Ýª ѳ߭í Ç ³é­Ý »­É áí Ýñ³Ýó Ùñ·³­Û ÇÝ Ý³­Ë ÁÝï­ñ áõÃ­Û áõ­Ý Á£ ³Ûëå»ëª ³Õç­Ï ³ ³­é ³ç ¹ñ»É »Ý Ùñ·»­ñ áí ÉÇ ëÏáõ­ï »Õ, á­ñ Çó Ñ»­ï á áõ­ß ³­¹ Çñ Ñ»ï»õ»É, û áñ åïáõÕÝ ¿ ÁÝï­ñ »­É áõ ³­å ³­· ³ ѳñë­Ý ³­ó áõÝ: γñÍáõÙ »Ýùª Ó»½ ÏÑ»ï³ùñùñÇ« û ÇÝã »Ý å³ï­Ù áõÙ Ùñ·»­ñ Á ϳ­Ý ³Ýó Ù³­ë ÇÝ:

î³Ý­ÓÇ Ñ³Ý¹ ­ »å §Ãáõ­ÉáõíÛáõÝ áõ­Ý»­óá­ÕÁ¦

ܳ ëá­íá­ñ³­µ³ñ ·³Û­Ã³Ï­ÕáõÙ ¿ ÑÛáõ­Ã»Õ ¨ ѳ­ëáõÝ Ùñ·Ç ÝÙ³Ý: ϳ­Ë³ñ­¹áõÙ ¿ »ñÏñ­å³­·áõ­ÇÝ Çñ ³ÝÝ­Ù³Ý ÑÙ³Û­ùáí: Ç íñ³ å³­ÑÇ, ò³Ý­Ï³­ÝáõÙ ¿, áñ ëÇ­ñ»­ÉÇÝ Ç­ñ»Ý Ó»é­ù»­ñ í»­ñ³­µ»ñ­íÇ ÇÝã­å»ë óݭϳñ­Å»ù ˳­Õ³­ÉÇ­ùÇ: Æ ¹»å,

ϳ­Ý³Ýó ³Ûë ïÇ­åÁ ѳ­×³Ë ¿ íÇ­ñ³­íáñ­íáõÙ ¨ »ñ­Ï³ñ ų­Ù³­Ý³Ï Ñá­·áõÙ å³­ÑáõÙ ¿ íÇ­ñ³­íá­ñ³Ý­ùÁ:

å³ï­íáõíÛáõ­ÝÁ ï³É­Çë »Ý ²ÛÝ Ï³­Ý³Ûù, áí­ù»ñ ݳ­Ë³­ ݳñÝ­çÇÝ, áñ­ù³Ý ³­é»ÕÍ­í³­Í³­ÛÇÝ »Ý, ÝáõÛÝ­ù³Ý ¿É Ý»ñ­÷³Ï­í³Í: îÕ³­Ù³ñ¹­Ï³Ýó ѳ­Ù³ñ µ³­í³­Ï³­ÝÇÝ ¹Åí³ñ ¿ ó­÷³Ý­ó»É Ýñ³Ýó Ñá­·áõ Ëáñ­ùÁ: êá­íá­ñ³µ³ñ­ ³Ûë ϳ­Ý³Ûù ѳ­Ù»ëï »Ý, §Ñ³ëï ϻըǦ û·­Ýáõí۳ٵ Ó·ïáõÙ »Ý å³ßï­å³Ý­í»É ³ñ­ï³­ùÇÝ » áñ¨¿ Ù»­ÏÇÝ µ³Ëï ³ß­Ë³ñ­ÑÇó: ²Û­Ýá­õ³­Ù»­Ý³Û­ÝÇí, »­Ã íǭ׳ϭíÇ ·»­ñ»É ݳ­ñÇÝç ëÇ­ñáÕ ÏÝáç ëÇñ­ïÁ, ³­å³ ϵ³­ó³­Ñ³Û­ïÇ, áñ ݳñÝ­ç³­ë»­ñÁ ù³­Õ³­ù³­ÏÇñà ¿, íá­ñ³­µ³ñ ³Ûë ÁÝ­¹áõ­Ý³Ï, µ³­ñÇ, ϳ­ï³­Ï³­ë»ñ: ê᭠ϳ­Ý³Ûù Ùï»ñ­ÙÇÏ Ñ³­ñ³­µ»­ñáõíÛáõÝ­Ý»­ñáõÙ ßáõï ã»Ý µ³­ó³­Ñ³Ûï­íáõÙ: ¸³ ¹³ñÓ­ÝáõÙ ¿ Ýñ³Ýó ³­í»­ÉÇ Ñ»­ï³ùñ­ùÇñ áõ ·³Õï ­ÝÇù­Ý»­ñáí ÉÇ...

126


­ áõÛù, ­ áëÝ ¿` §Ñ³× ­Ý³Ýó ϳñ­·³Ë ϳ áÕ ñ ­ ï ÁÝ ­ Ë Ê³­ÕáÕ Ý³ áõÙ Ïá­Õ³Ï­óÇÝ: ÙdzÛÝ Ñ³­×áõÛù¦: Üñ³Ýù ѳ­×³Ë »Ý ÷á­÷á­Ë ØdzۭÝáõíÛáõ­ÝÁ í³­Ë»ó­ÝáõÙ ¿ ³Ûë ïÇ­åÇ Ï³­Ý³Ýó, ¨ ÝÙ³Ý å³­Ñ»­ñÇÝ ë÷á­÷³Ýù »Ý ·ïÝáõÙ á­·»­ÉÇó ËÙÇãù­Ý»­ñáõÙ, ­ á­ÕÇó: ¹­ù³Ý ëÇ­ñ»­ÉÇ Ë³Õ á­ñÁ å³ï­ñ³ëï­í³Í ¿ ³Û

´³­Ý³­ÝÇ ëÇ­ñ³­Ñ³ñ­Ý»­ñÁ ïÕ³­Ù³ñ¹ ­Ï³Ýó

Ùáï ·»­ñ³­½³Ýó ïå³­íá­ñáõíÛáõÝ »Ý ÃáÕ­ÝáõÙ« 볭ϳÛÝ ÑÇ­í³Ý­¹³­·ÇÝ »Ý

ÁÝ­¹áõ­ÝáõÙ Ç­ñ»Ýó ѳë­ó»ÇÝ ÑÝãáÕ ³­Ù»Ý ï»­ë³Ï ùÝݳ­¹³­ïáõíÛáõÝ: äïÕÇ Ï»Õ¨Ç ï³Ï óùÝí³Í ¿ Ýáõñµ« ½·³óÙáõÝù³ÛÇÝ« íÇñ³íáñíáÕ §³Ýѳï³Ï³ÝáõÃÛáõݦ£ ²Û¹ ¿ å³ï­×³­éÁ, áñ §Ïá­åÇï ë»ñ¦ ݳ­ËÁÝï­ñáÕ­Ý»­ñÁ ¹Åí³ñ »Ý ѳ­Ù³­Ï»ñå­íáõÙ ÃáõÛÉ ë»­éÇ ³Ûë Ý»ñ­Ï³­Û³­óáõ­óÇã­Ý»­ñÇ Ñ»ï:

Ê³Õ ­ áÕ Ý³­ËÁÝï­ñáÕ­Ý»­ñÇó áã å³Ï ­ ³ë

·»­ñ³­¹³­ëáÕ Ï³­Ý³Ûù: Üñ³Ýó Ãáõ­ÉáõíÛáõ­ÝÁ áã ÙdzÛÝ Ñ³ñ­Ù³­ñ³­í»­ïáõíÛáõÝÝ ¿, ³ÛÉ` óá÷ áõ ßí³

ó³Ý­Ï³­ë»ñ »Ý »­É³Ï

Ûï Ï۳ݭùÁ: úÅï­í³Í »Ý ÇÝù­Ý³­ïÇå ÑÙ³Û­ùáí, á­ñÇ ßÝáñ­ÑÇí ß³ï »Ý Ç­ñ»Ýó ϳ­Ù³­Ï³­ï³­ñÁ: áõ ß³ï »ñÏñ­å³­·áõ­Ý»­ñÇ ¹³ñÓ­ÝáõÙ

ñ»­ÉÇ ÇÝ, ³­å³ ݳ ³­Ùáõñ ¿ Çñ ëÇ­ º­Ã» ÏÇ­ÝÁ ѳϭí³Í ¿ ËÝÓá­ñ åï­ÕÇ å»ë: ܳ éá­Ù³Ý­ïÇÏ ã¿, áõë­ïÇ ½áõñ »Ý Ýñ³Ý éá­Ù³Ý­ïÇÏ Á£ ñ »­ Ó ÷áñ­ áñ É µá­ áõ É »­ Ý ³ó­ ñ »­ Ï ­ å³ï íǭ׳­Ïáõ٠ܳ íëï³Ñ ­ »­ÉÇ ¨ Ë»­É³­ÙÇï ¿:

127


Ç µ³ñ Ï ³ Å ñ ³Ëá

ØƲòºø غ¼©©©

²é³çÇÝ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ëáѳñ³ñ³Ï³Ý ³Ùë³·Çñ

Ëáѳñ³ñ³Ï³Ý É Ý» ÉÇ Ï Û³ »Õ ï »ë å ³ ï Ùß ò³ÝϳÝáõÙ »ù ³Ýóáõ¹³ñÓÇÝ« Ù»ñ ³Ùë³·ÇñÁ Ò»½ ѳٳñ ¿£ Ý·³Ñ³ñ»É ³Ùë³·ñÇ ½³ ñ Ù³ ѳ õ Éá í» ·ñ ³ ñ¹ Ýá ´³Å³ ËÙµ³·ñáõÃÛáõݪ (+374 10) 26 22 51 Ñ»é³Ëáë³Ñ³Ù³ñáí£ ñÁª 19 000 ¹ñ³Ù£ Ù³ ѳ 10 ¿« ñ ׳ Ýí ³ Ý õÙ ùá ²é³

128


²åñÇÉ

´³ñÇ ³ËáñųÏ

129


130

´³ñÇ ³ËáñųÏ

²åñÇÉ

N05  

Bari Akhorjak

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you