Page 30

την παρουσίαση του ίδιου του προϊόντος ως κάτι δευτερεύον, λόγω του ότι η κάλυψη της ίδιας της λειτουργίας θεωρείται δεδομένη. Θα λέγαμε λοιπόν, πως στην εποχή της πληροφορίας, η μορφή ενός προϊόντος, με την έννοια ειδικότερα της συσκευασίας, υπερέχει της λειτουργίας, προσανατολίζοντας το σχεδιασμό γύρω από την εικόνα, έναντι της τεράστιας ποσότητας ορθολογικής τεχνογνωσίας, ως στοιχείο μεταδιδόμενο αποτελεσματικότερα, από τα σύγχρονα μέσα. Ταυτόχρονα με την είσοδο του συμβολισμού στο σχεδιασμό, είχαμε και την ανάπτυξη του καταναλωτισμού, με την θεωρητικό Christine Frederick να παρατηρεί πως “Ο τρόπος για να ξεφύγουμε από το στασιμότητα του κακού επιπέδου διαβίωσης είναι να αρχίσουμε να ξοδεύουμε ελεύθερα, ίσως ακόμη και να σπαταλάμε δημιουργικά”7, θεωρώντας πως η μαζική παραγωγή απαιτεί και μαζική κατανάλωση, με στόχο τη δημιουργία νέων πιο βελτιωμένων προϊόντων για την ικανοποίηση των σύγχρονων, υποκειμενικών αναγκών, που σε συνδυασμό με την είσοδο της πληροφορίας, σχημάτησε μια νέα κουλτούρα, κινούμενη στο κυνήγι του επίκαιρου και του δημοφιλούς, την pop κουλτούρα, και που σήμερα λίγα πράγματα έχει να τη διαχωρίζουν από αυτή των υψηλότερων ιδανικών. Η διαφορετικότητα και η επιλογή ήταν θετικά συμπτώματα της pop κουλτούρας στην κοινωνία, όπως υποστήριξε το Independent Group και ειδικότερα δύο από τα μέλη τους, ο Lawrence Alloway και ο Reyner Banham, καθώς, όπως είχε αποδεχτεί ο πρώτος, αν και στην αρχή η pop κουλτούρα είχε περιοριστεί στον παθητικό ρόλο της ξεκούρασης, “τώρα οι ασχολίες του ελεύθερου χρόνου, όπως το διάβασμα, η μουσική, ο κινηματογράφος, έρχονται στο ίδιο επίπεδο κοινωνικής καταξίωσης με τη δουλειά”. Ο Banham θεωρούσε πως, πλέον όλοι οι καταναλωτές είναι εξελιγμένοι, μιας και προέρχονταν από ένα εξειδικευμένο σε κάτι κοινό, χαρακτηρίζοντάς το κι οι δυο τους, ως ενημερωμένο στο να μπορεί να διαβάζει και να αντιλαμβάνεται τους συμβολισμούς και τις αλλαγές του πολιτισμού, μέσα στον οποίο ζει. Τελειώνοντας το βασικό στοιχείο που προστέθηκε από τον Banham, όσον αφορά τη συμβολή της Pop κουλτούρας στην ανάπτυξη της σύγχρονης κοινωνίας είναι πως, ένα στοιχείο, που μάθαμε από το καταναλωτισμό της δεκαετίας του 50 ήταν, πως είναι δυνατόν να δομηθεί μία ηθικά και δημοκρατικά δικαιολογημένη φιλοσοφία σχεδιασμού μέσω του προσανατολισμού στον ίδιο τον καταναλωτή, την οποία και θα ονομάσουμε ως Νέα Υποκειμενικότητα. Κριτική πάνω στις απόψεις του Independent Group, είναι σαφές πως μπορεί να υπάρξει, κυρίως στα ζητήματα του πραγματικά ενημερωμένου καταναλωτικού κοινού και στο αν οι νέες ανάγκες και επιθυμίες είναι πραγματικές και όχι κατασκευασμένες από την ίδια την αγορά, βάσει του τι μπορεί να προσφέρει τη δεδομένη χρονική στιγμή8. 7

Christine Frederick, 1929, Lupton and Miller,1992, σελ7 Nigel Whiteley, Reyner Banham: Historian of the Immediate Future, όπως πάνω, σελ 69-71

8

30

Event Topology  

In the information age the intellectual landscape has changed. It is certain that machine still exists, but even there its place is taken by...