Issuu on Google+

Maandblad van de landelijke bediendencentrale - nationaal verbond voor kaderpersoneel 115de jaargang | nummer 8 | september 2011

© foto: imageglobe

10-11 Betaalbare pensioenen?

4-5 HANDEN AF VA N CÔT E D ’O R !

18-19 R I J K E N B E TA L E N A M P E R I E TS


RUBRIEKSNAAM inhoud

Campagne De lezer schrijft Uitbetaling vakbondspremie Indexaanpassingen Achterklap Vanmol

3 4 6 7 8 9 10 12 13 14 15 16 17 18 20 21 22 24 26 26 27 28 29 30 30 30 31 32

Rechtvaardige verdeling Reorganisatie zet toekomst Côte d’Or op de helling Honderdduizenden bedienden en kaderleden wachten op akkoord Vakbondswerk loont bij banken en spaarbanken Hele jaar door koopjes voor werkgevers in distributie Rechters vragen één werknemersstatuut tegen 8 juli 2013 “Betaalbaarheid pensioenen is géén onoverkomelijk probleem” “Gulle werkloosheidsuitkeringen verhogen kans op werk” Utøya Bewondering voor ‘Duits model’ is zwaar overdreven Recht op onderwijs, ook voor volwassenen zonder papieren Dit nummer van Ons Recht kan voor jou geld waard zijn! Rijk zijn en toch amper belastingen betalen

“België is nog veel te tolerant voor discriminatie op arbeidsmarkt” Vaudeville op Brussels Airport bedreigt toekomst werknemers Beginners All good children De strategie van het geluk LBC-NVK West-Vlaanderen in een nieuw kleedje Schiet ontwikkeling niet aan flarden

Politici en opiniemakers omschrijven de sociale zekerheid graag als ‘luilekkere hangmat’. Maar onderzoeker Ides Nicaise (KU Leuven) haalt dat fabeltje mooi onderuit. Een genereuze sociale zekerheid vergroot de kans dat mensen aan de slag gaan, zegt hij. Het is gevaarlijk om werkloosheidsuitkeringen in de tijd te beperken of om werklozen al te gauw te schorsen. Lees het gesprek dat Ons Recht met Nicaise voerde op p. 12-13.

2 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

© foto: DANIËL RYS

Standpunt Voeding Sectoroverleg Sectoroverleg Sectoroverleg Harmonisering Oude dag Werkloosheid In de marge Over de grenzen Europa Onderwijs Onderwijs Campagne Arbeids-gericht Inbox Diversiteit Zaventem Film Film Boek


© foto: imageglobe

RUBRIEKSNAAM

standpunt.

ferre w yckmans

Juist in tijden van besparingen is het belangrijk om de fameuze ‘inspanningen van iedereen’ correct en rechtvaardig te organiseren.

algemeen secretaris

De ‘Club van Rome’, een groep van wetenschappers, publiceerde al in 1972 haar rapport ‘De grenzen aan de groei’. In de titel van het rapport stond zelfs geen vraagteken. De tekst leidde tot nogal wat ophef, hij werd bejubeld én verguisd. Niet alle vaststellingen of voorstellen uit het rapport blijven 40 jaar later overeind. Maar het document bracht wel veel nuances aan in de discussie over ongebreidelde groei. Af en toe zette de technologische evolutie de pessimisten een hak. De ecologische gevaren en beperkingen temperden de roekelozen enigszins.

© foto: photonews

Rechtvaardige verdeling van de verdeling wordt aangepakt. Een economie op zich heeft weinig uitstaans met rechtvaardigheid. Net zomin als economische groei per definitie rechtvaardig is. Haast integendeel, ‘de rijken’ – om ze zo maar even te noemen – staan vooraan als het erom gaat de vruchten te plukken van de groei. Daarom zijn er altijd maatregelen nodig om de herverdeling bij te sturen. Hetzelfde zie je als het wat minder gaat. De baten blijven vaak bovenaan hangen en sijpelen maar mondjesmaat naar beneden. Terwijl de lasten snel hun weg vinden naar de onderste lagen van de samenleving. De huidige schuldencrisis vergt ‘inspanningen van iedereen’, klinkt het. Het wordt dus opletten om ervoor te zorgen dat die inspanningen niet alleen of in de eerste plaats moeten worden geleverd door wie economisch zwakker staat. Zwakkeren

Besparen op onderwijs, sociale voorzieningen en publieke dienstverlening komt bij economisch zwakkeren harder aan dan bij anderen. De sociale zekerheid inkrimpen en zo de sociale bescherming verkleinen treft vooral de minst beschermde werknemers en de sociale uitkeringstrekkers. En de lonen minder laten groeien komt er vaak op neer dat de aandeelhouders er beter van worden. Werklozen streng bestraffen om te besparen op werkloosheidsuitkeringen treft de slachtoffers en niet diegenen die de crisis veroorzaakten. Juist in tijden van besparingen is het belangrijk om de fameuze ‘inspanningen van iedereen’ correct en rechtvaardig te organiseren. Om tal van redenen is het noodzakelijk dat de regeringsonderhandelingen uiteindelijk datgene opleveren waarvoor ze bedoeld zijn: een regering. Meer dan ooit is het programma van zo’n nieuwe regering van ontzettend groot belang. De vakbond zal zo’n regeerprogramma beoordelen vanuit een streven naar rechtvaardigheid. De overheid middelen doen behouden en verwerven om haar opdrachten te kunnen waarmaken is héél wat anders dan de botte slogan ‘Minder ambtenaren en minder overheid’. Zoals altijd moet je Bijsturen keuzes maken als je de overheidsfinanciën wil Economische groei staat niet gelijk met meer wel- saneren. Keuzes zijn nooit neutraal. Geven we de vaart voor iedereen. Als de economie groeit, kan voorkeur aan ‘The winner takes it all’ of kiezen we de welvaart pas toenemen als ook het vraagstuk voor het liedje ‘Eerlijk zullen we alles delen’?  

Anno 2011 wordt er, ook in niet-progressieve kringen, gesproken over het einde van de welvaartsgroei. In 2008 was er de financiële crisis die de banken rake klappen toediende. De banken konden alleen maar overeind krabbelen dankzij de inbreng van gigantisch veel overheidsmiddelen. De financiële crisis werd al snel gevolgd door een wereldwijde economische crisis, waarbij ondernemingen en burgers een flinke economische dip meemaakten. Nu is er sprake van een schuldencrisis waarbij zogenaamde ratingbureaus de kredietwaardigheid van overheden en landen beoordelen. Een plusje of minnetje meer op een beoordelingsschaal keldert een hele natie. Het daarop volgende herstel zal ‘forse inspanningen’ van de burgers vergen, zo luidt ongeveer de algemene opvatting. We zullen het dus met zijn allen met wat minder moeten doen. Maar met ‘wat’ minder? Met minder groei? Of met minder dan we voordien hadden? En wat betekent ‘met zijn allen’? Toch maar even kijken welke lessen te trekken vallen uit vroegere ervaringen.

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

3


voeding

Reorganisatie zet toekomst Côte d’Or op de helling Kraft Foods raakt aan fabriek met grote symboolwaarde Tina De Greef

Net als veel andere multinationals is Kraft Foods, het op twee na grootste voedingsbedrijf ter wereld, continu aan het herstructureren. Kraft Foods is bij ons bekend door merken als Côte d’Or, Milka en Philadelphia. In Halle heeft de groep een fabriek die de beroemde Côte d’Or-chocolade produceert. Om het voortbestaan van de fabriek te waarborgen moeten daar 99 jobs sneuvelen, beweert de directie. De vakbonden willen het hele plan zo vlug mogelijk van tafel.

productielijnen en de afdeling onderzoek & ontwikkeling verliezen. Kraft wil de Chokotoffs voortaan produceren in het Litouwse Kaunas. De Mignonetteproductie moet verhuizen naar het Poolse Bielany, terwijl de Bouchées naar de Slovaakse hoofdstad Bratislava worden overgeheveld. “De loonkosten liggen ginder tot één derde lager en we besparen ook op transportkosten”, argumenteert Kraft. Als de operatie doorgaat, zakt de jaarproductie in Halle van 42.000 naar 35.000 ton. De onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten worden overgebracht naar Groot-Brittannië en Duitsland. Zwaarste klappen

Kraft Foods stelde een ‘Roadmap’ op om zijn Europese vestigingen nog productiever te maken. De plannen brachten een stroom van geruchten op gang. Op 20 juni werd een bijzondere ondernemingsraad bijeengeroepen. Daar kregen de vakbonden de boodschap dat 23 bedienden en 76 arbeiders hun job zouden kwijtspelen in het tweede kwartaal van 2012. Momenteel werken in Halle nog 418 mensen. Het bedrijf in Halle zou ook drie

Operatie ‘Roadmap’ treft ook enkele andere vestigingen. Maar Halle incasseert veruit de zwaarste klappen. En dat terwijl het bedrijf vorig jaar al moest reorganiseren. Bij die ingreep werd tweederde van de bedienden – ongeveer 200 mensen – verplicht te verhuizen van Halle naar een nieuwe vestiging in Mechelen. Het was algemeen bekend dat de Bouchées niet genoeg opbrachten voor de winstbeluste multinational. Maar niemand had

Plannen bewijzen milieu geen dienst De plannen van Kraft zijn ook erg milieu-onvriendelijk. Om de producten nog als ‘Belgische chocolade’ te kunnen verkopen, moet de chocolade nog altijd in Halle gemaakt worden. Vanuit Halle zou de chocolade dan – in de vorm van een vloeibare massa op 40 graden – met vervuilende vrachtwagens vervoerd worden naar Litouwen, Polen en Slovakije om daar tot Chokotoffs, Bouchées en Mignonettes omgevormd te worden en daarna wéér per vrachtwagen naar België vervoerd te worden. Vooral de Chokotoff is een product dat bijna uitsluitend in België en Nederland verkocht wordt. Het is dus totaal onlogisch om een omweg via Litouwen te maken. Maar het management heeft liggen cijferen en produceren in het oosten zou momenteel iets goedkoper uitvallen. De vakbond wil de werknemers niet laten meedraaien in de mallemolen van Kraft en andere multinationals.

4 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

Misschien moeten de werknemers van Kraft de boel op één of andere manier zelf in handen nemen? Zij weten hoe er moet worden geproduceerd, niet de aandeelhouders. De Belgische jobs ‘tegen elke prijs’ redden kan natuurlijk niet. Dan kunnen we net zo goed de slavernij aanvaarden die in veel Chinese fabrieken tegenwoordig in de mode is.

Chokotoff op facebook Het lot van Kraft Foods Halle houdt ook veel mensen bezig die er niet werken. Hilde bijvoorbeeld werkt bij bpost in Gent en is momenteel even voltijds mama van drie kindjes. Ze was ontsteld toen ze hoorde dat de Chokotoffs uit België zouden weggaan. Spontaan lanceerde ze een facebookpagina om de strijd van de werknemers van Kraft Foods in Halle te steunen. Binnen de kortste keren kreeg Hilde

verwacht dat de nieuwe plannen zo drastisch zouden zijn. België ziet de productie van drie belangrijke Belgische producten verdwijnen en een kwart van het personeel moet de deur uit in Halle. “Ons project heeft als doel de grote meerderheid van het personeel de kans te geven om deel uit te maken van een succesvol chocoladebedrijf in Europa”, zo staat het in een brief van de fabrieksdirecteur aan alle werknemers in Halle. Protserige woorden die de bitter smakende boodschap van een multinational moeten verzoeten. Na de bijzondere ondernemingsraad in juni kreeg de directie van de vakbonden de kans om het onheilsnieuws aan het personeel mee te delen. De aankondiging lokte een spontane staking uit. Aanvankelijk was het de bedoeling niet langer dan 48 uren te staken met als hoofdeis dat de onderhandelingen pas na de vakantie zouden van start gaan. Maar de weekendploeg stelde zich solidair op en wilde graag mee staken. Daarom stemden de werknemers bijna unaniem voor het voorstel om een volle week te staken.

meer dan 2.000 fans op haar pagina. De media volgden al haar uitspraken via twitter. Terecht is Hilde kwaad over het feit dat ondernemingen omstreden beslissingen kunnen nemen zonder zich iets aan te trekken van hun werkvolk. Er zijn heel wat bedrijven waar gelijkaardige dingen kunnen gebeuren, zegt ze. Bij bpost weten de werknemers bijvoorbeeld al te goed wat de nadelige gevolgen zijn van een verregaande (gedeeltelijke) privatisering. Laten we ons met zijn allen verzetten tegen zulke ontwikkelingen. Heel wat Bekende Vlamingen steunen Hilde trouwens op facebook. Neem een kijkje op http://tinyurl.com/chokotoff. De vakbonden van Kraft Foods Halle zijn te vinden op http://tinyurl.com/ kraft-halle. En op www.lbc-nvk.be kan je in een bericht over Kraft Foods een petitieformulier vinden om zelf handtekeningen te verzamelen en zo de werknemers te steunen.


Steunbetuigingen

Het nieuws over de reorganisatie was amper bekend of er kwam een enorme solidariteitsbeweging op gang. Op facebook werden spontaan steungroepen opgericht en de stad Halle ontving de vakbonden om te horen hoe zij, samen met de stedelijke politie, haar steentje kon bijdragen. In het stadhuis ligt een boek waarin mensen hun steun aan de werknemers kunnen betuigen. De Halse gemeenteraad keurde een motie goed waarin het jobverlies wordt veroordeeld. Die motie kreeg ook echo’s in de provincieraad van Vlaams-Brabant en het Vlaams Parlement. Kunnen politici een multinational op de knieën dwingen? Misschien niet maar de politieke steun is wel een hart onder de riem voor het personeel. Het zijn toch de werknemers die een onderneming winst laten maken. Volgehouden acties doen zelfs de grootste multinational pijn en kunnen helpen om toegevingen af te dwingen. Actievoerders trokken naar de markt van Halle om daar heerlijke chocolaatjes uit te delen. Ook op de plaatselijke braderij waren er duizenden steunbetuigingen. De media hadden veel aandacht voor de gebeurtenissen bij Kraft. Het stakingspiket werd dag en nacht goed bemand en werd druk bezocht door sympathisanten. Andere vestigingen van Kraft, andere bedrijven en vakbonden van over de hele wereld gaven blijken van steun. Een spontaan gelanceerde petitie werd al door duizenden mensen ondertekend. Ook door werknemers van andere Kraftbedrijven en door vakbonden van hier tot in Nieuw-Zeeland en Latijns-Amerika.

en praten over de details van de operatie is geen optie. Als drie productielijnen verdwijnen, betekent dat niet alleen dat 99 mensen met een vast contract weg moeten. De sanering zou ook gevolgen hebben voor de seizoensarbeid en de tewerkstelling in sociale werkplaatsen waar er wordt verpakt. Bij de sociale werkplaats De Floere in Halle dreigen zo 50 mensen met een handicap hun werk kwijt te raken. Op termijn komt de toekomst van de hele fabriek in Halle in gevaar. Als de Chokotoffs, Mignonettes en Bouchées vertrekken, blijven alleen nog repen en tabletten over. Maar die kan je eigenlijk om het even waar vervaardigen. Chocolade is en blijft een populair product dat nooit zal verdwijnen. Je kan er dus nog altijd geld mee verdienen. Maar voor Kraft blijkt de rendabiliteit in Halle niet groot genoeg. De producten van Kraft doen het nochtans niet slecht. In 2010 realiseerde het concern 4,1 miljard euro winst, bijna 37 procent meer dan het jaar voordien.

leden geen loonverlies; na enige tijd viel de productie wel stil. Een krachtig wapen waarvoor multinationals gevoelig blijken. Bij Kraft zouden blokkades zeker ook effect hebben. Na twee dagen zonder suiker of likeur zou het personeel daar niets meer om handen hebben. De vakbondsafgevaardigden van de LBC-NVK willen dan ook erg graag die toer opgaan om de jobs te verdedigen.   Er moeten bijna honderd jobs verdwijnen om het voortbestaan van Kraft Foods in Halle te waarborgen, beweert de directie. De vakbonden willen het onzalige plan zo vlug mogelijk van tafel.

AB InBev

De strijd bij de bierbrouwer AB InBev kan de werknemers van Kraft mogelijk inspireren. Bij de brouwer kwam het beroemde Belgische bier in handen van Brazilianen, bij Kraft beslissen Amerikanen over de roemrijke Belgische chocolade. In het geval van AB Overleg in september InBev konden de Een week loonverlies lijden is niet niks. werknemers een Bovendien zat de zomervakantie eraan te h e r s t r u c t u r e komen. Na een week maakten de actievoer- ring lang tegenders een eind aan de staking. Maar wel pas houden door de toen ze de belofte hadden gekregen dat de plannen volleinformatie- en consultatiefase van de Wet dig van tafel te Renault pas op 5 september zou beginnen schuiven en vesmet een vergadering tussen bonden en tigingen te blokdirectie. Voor die vergadering mag er niets keren. De mensen veranderen. konden werken en In de eerste twee weken na de staking werd nog tegen een lager tempo gewerkt. Dan volgde de gedeeltelijke collectieve sluiting, waardoor de productie sowieso verminderde. Op 25 augustus staken de bonden opnieuw de koppen bij elkaar om de strijd in september te kunnen hervatten. Geen jobverlies

De LBC-NVK kant zich tegen het verlies van jobs bij Kraft. Het hele reorganisatieplan moet zo vlug mogelijk van tafel. Alleen maar proberen het jobverlies te beperken Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

5


sectoroverleg

Honderdduizenden bedienden en kaderleden wachten op akkoord September wordt maand van de waarheid Marijke Persoone

Ondanks het moeilijke sociale klimaat lukte het om in heel wat sectoren een akkoord af te sluiten voor de komende twee jaar. Dat is onder meer het geval in de meeste industriële sectoren, in de internationale handel, bij de banken en bij de verzekeringsmakelaars. Is jouw sector erbij? Dat zie je met één oogopslag in het overzicht op onze website www.lbc-nvk.be.​Jammer genoeg staan nog heel wat bedienden en kaderleden in de kou omdat de onderhandelingen in hun sector niet willen vlotten.

hardnekkige pogingen van sommige werkgeversorganisaties om het effect van de index uit te vlakken of te vertragen. Bovendien voorzien de meeste cao’s

De LBC-NVK kan met enige fierheid melden dat het indexmechanisme overal onverkort overeind blijft.

bovenop de 0,3 procent loonsverhoging nog   tal van andere voordelen voor de werkneAls er in september geen schot in de zaak mers. De specifieke maatregelen verschilkomt, dreigen er acties. De werknemers len van sector tot sector. Zo zijn er sectoren doen besparen en de aandeelhouders laten die de minimumbarema’s extra verhogen. feestvieren, dat kan niet voor de LBC-NVK. Andere sectoren starten met een systeem De regering had de marge voor de loon- van aanvullend pensioen of vergroten de onderhandelingen erg krap gemaakt: nul inbreng van de werkgever. De ecocheques procent loonsverhoging in 2011 en een worden verder uitbetaald of vervangen door schamele 0,3 procent in 2012. Per werkeen gelijkwaardig voordeel. Sommige nemer gaat het om gemiddeld 60 euro werknemers krijgen extra per jaar. Werkgevers loofden de e e n Duitse loonmatiging, gingen wild te keer tegen de automatische indexering van de lonen  en spraken schande over de onverantwoorde houding van vakbonden die 0,3 procent wat aan de lage kant vonden. Verontwaardiging

Grote onder nemingen als ArcelorMittal, AB InBev, BNP Paribas Fortis en vele anderen publiceerden ondertussen wel winstcijfers om u tegen te zeggen, terwijl ze amper belastingen betalen. De verontwaardiging hierover bij grote groepen werknemers maakte de onderhandelaars van de vakbonden alleen maar overtuigder en vastberadener. Het zou pas onverantwoord zijn als de vakbonden lijdzaam zouden toekijken terwijl de kloof tussen arm en rijk wijder wordt. De LBC-NVK kan dan ook met enige fierheid melden dat het indexmechanisme overal onverkort overeind blijft. Ondanks 6 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

hogere verplaatsingsvergoeding. Anderen hebben voor het eerst recht op een volledige dertiende maand. En enkele sectoren pakken uit met een hogere syndicale premie voor vakbondsleden. Kwaliteit van het werk

De onderhandelaars hebben zich niet alleen ingezet voor de koopkracht van de werknemers. Voor de LBC-NVK  is de kwaliteit van het werk minstens even belangrijk. Werknemers moeten zich goed in hun vel voelen op het werk en ontplooiingskansen krijgen. Aandacht voor welzijn op het werk en een menselijke arbeidsorganisatie zijn elementen waar de LBC-NVK in de bedrijven voor knokt. Maar het is ook belangrijk dat de sector daar een kader voor schept, bijvoorbeeld op het vlak van opleidingsmogelijkheden. In heel wat sectoren lukte het om meer middelen te voorzien voor vorming en opleiding, het aantal vormingsdagen voor werknemers te verhogen of het recht op loopbaanbegeleiding te verzekeren. Sommige sectoren hebben extra aandacht voor werkbaar werk voor ‘oudere’ werknemers, met  premies bij tijdkrediet, aangepast werk of extra verlofdagen. Elders wordt een kader uitgewerkt voor thuiswerk en telewerk. Onwil

Tot zover het goede nieuws. Maar heel wat bedienden blijven op hun honger zitten. Dat baart ons zorgen. De 400.000 bedienden uit het Aanvullend Nationaal Paritair Comité (PC 218) wachten nog altijd op hun sectorakkoord. In de distributie staan de werknemers tegenover erg onwillige werkgevers die de handen vrij willen hebben om sociale dumping te organiseren. Ook in een aantal kleinere sectoren botsen de bonden op een muur van onwil. En honderdduizenden werknemers uit de non-profit trokken al een aantal keer massaal de straat op voor een meerjarenakkoord. September wordt de maand van de waarheid. Elke werknemer heeft recht op een fatsoenlijk sectorakkoord. Anders hangt er actie in de lucht.    


sectoroverleg

Vakbondswerk loont bij banken en spaarbanken Nieuwe sectorakkoorden stemmen LBC-NVK tevreden

Stefa an Decock

Koopkracht

Bij de banken en spaarbanken werden de sectoronderhandelingen onder druk van de LBCNVK nog net voor de start van de vakantie afgerond. In beide sectoren keurde de LBC-NVK de ontwerpakkoorden goed.

Bij de spaarbanken wordt in 2011 en 2012 telkens 180 euro aan ecocheques voorzien en worden de sectorale minimumbarema’s met 15 euro verhoogd vanaf 1 januari 2012. Vanaf 2013 zijn de ecocheques verworven voor onbepaalde duur. Bij de banken vertegenwoordigen de ecocheques 200 euro, zowel in 2011 als in 2012. De sectorale minimumbarema’s worden daar pas verhoogd op 1 juli 2012. Ondernemingen hebben de mogelijkheid om deze loonvoordelen via eigen akkoorden anders te regelen. Bij nogal wat banken en spaarbanken zal de extra koopkracht niet via ecocheques maar op een andere manier geregeld worden. Dat kan alleen als daarover een cao wordt afgesloten. Bij de banken is verder afgesproken dat de eindejaarspremie op een gelijkwaardige manier anders kan worden ingevuld op bedrijfsniveau. Ook via een cao. De aanval op de index werd afgewimpeld, toch een overwinning voor de vakbond. Bij cao-onderhandelingen gaat het uiteraard niet alleen over betere lonen maar ook over andere kwesties die de werknemers aanbelangen. Zo plannen de banken bepaalde nieuwe projecten.

© foto: DANIËL RYS

Na alle heisa rond het uiteindelijk niet tot stand gekomen interprofessioneel akkoord (IPA) was het uitkijken hoe de smalle onderhandelingsmarges konden worden ingevuld. Het overleg daarover bleek erg stroef. Redelijk snel zeiden de werkgevers dat ze de indexkoppeling wilden aanpakken. De gouverneur van de Nationale Bank deed er nog een schep bovenop door te verklaren dat het indexmechanisme hoe dan ook moest worden aangepast. Uitvlakken en vertragen waren daarbij de sleutelbegrippen. De werkgevers wilden ook graag praten over een meer flexibele omgang met de lonen. De LBC-NVK pleitte fors voor hogere sectorale minimumbarema’s en een recurrente verhoging voor alle werknemers. Andere prioriteiten waren de aanpak van de sectorale classificatie en nieuwe toekomstprojecten via de paritaire vorming. Nieuwe projecten Onderhandelen is meestal zoeken naar het juiste evenwicht. Dat was bij de jongste In de vorige sectorcao werd al een diversiteitsproject uitgewerkt. Hiervoor moet nu onderhandelingsronde niet anders.

een opvolger in de steigers worden gezet. De vakbond wil het recht om een ‘persoonlijke professionele balans’ te maken uitwerken. Ook het recht op loopbaanbegeleiding dient uitgewerkt. Voor tele- en thuiswerk moet er een sectoraal kader komen. De sectorale classificatie wordt gemoderniseerd. Alle banken moeten een project op de sporen zetten rond de eerlijke verkoop van financiële producten en fair advies hierover. Werk genoeg dus. De werkingsmiddelen voor de vakbonden konden worden verhoogd zodat de nieuwe vakbondspremie bij de banken vermoedelijk volgend jaar zal kunnen stijgen. Bij de spaarbanken moet dat ook lukken. Over dit punt moet nog wel overlegd worden met de andere bonden. Zodra er één werknemersstatuut komt, worden de bedienden en kaderleden in de banksector beschermd tegen ingekrompen opzegtermijnen. Wie in dezelfde financiële groep van vennootschap verandert, zal niet vallen onder de nieuwe toepassingsregels van de opzegtermijnen of zal er op zijn minst geen nadeel van ondervinden. Ook dat is een belangrijke afspraak. De LBC-NVK wil de werknemers graag elektronisch laten stemmen bij de sociale verkiezingen in 2012. Ook daarover werd een engagementsverklaring opgesteld. De financiële sector is uitermate geschikt om te experimenteren met elektronisch stemmen. Afwachten hoe de ondernemingen en de andere bonden hiermee zullen omgaan. Voor de LBC-NVK kwamen er goede akkoorden bij de banken en spaarbanken. Er is stevig onderhandeld en er steekt eten en drinken in voor iedereen. De kwaliteit van de akkoorden zal echt blijken bij de verdere uitwerking ervan. In september gaan we weer aan de slag. Voor wie er nog aan twijfelt: vakbondswerk loont.  

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

7


sectoroverleg

Hele jaar door koopjes voor werkgevers in distributie LBC-NVK eist gelijk loon voor gelijk werk in winkels Chris Van Droogenbroeck

De consument kan twee keer per jaar naar de koopjes trekken. Maar voor de werkgevers uit de distributie zijn er het hele jaar door koopjes. Een situatie die niet te dulden valt.

Heel wat sectoren hebben al hun akkoord voor 2011-2012 rond. Niet zo in de distributie. De bedienden in deze sector zijn nog altijd verdeeld over vijf paritaire comités. In de voorbije jaren werd de  neerwaartse druk op de loon- en arbeidsvoorwaarden onhoudbaar. Drie jaar geleden, bij de opening van de Carrefour ‘Blauwe Toren’ in Brugge, kon iedereen zien waar zoiets toe leidt. De LBCNVK wil geen herhaling van dat verhaal. Daarom eist de vakbond nu een harmonisering van de loon- en arbeidsvoorwaarden. Gelijk loon en gelijke werkomstandigheden voor wie hetzelfde werk doet. Een kassier(ster) is een kassier(ster), waar hij of zij ook werkt.  Er is een postkaarten- en handtekeningenactie opgezet om de eis kracht bij te zetten.

kleine winkels werkt en onder aparte bvba’s valt, is er veel minder goed aan toe dan je zou denken. Deze trend zat er al lang aan te komen. Maar Carrefour had een ‘primeur’ door een grote hypermarkt met 120 personeelsleden te openen, werknemers die vielen onder het paritair comité voor de zelfstandige kleinhandel. Onder druk van de vakbondsprotesten richtte minister Joëlle Milquet (Werk) een werkgroep op om de bevoegdheden van de vijf paritaire comités aan te passen en Slechte wil de loon- en arbeidsvoorwaarden beter op De werkgevers tonen zich de kampioenen elkaar af te stemmen. Maar de werkgroep van de slechte wil. Zij zitten in een comforta- bereikte niets omdat de werkgevers van bele positie. Grote ketens openen nog amper Comeos, Unizo en UCM manifest weigerwinkels die ze in eigen beheer uitbaten. Laat den mee te werken. Die situatie dwong de dat nu net de winkels zijn waar de loon- en bonden om de eis tot harmonisering op het arbeidsvoorwaarden het beste geregeld zijn. sectoroverleg aan te kaarten. Maar na vijf Meestal worden nieuwe winkels nu geopend maanden onderhandelingen is er nog niet onder franchise. Een zelfstandige uitbater is de minste vooruitgang. dan verantwoordelijk voor de arbeidsorganisatie. Op zich hoeft dat geen probleem te Loontoeslag zijn, voor zover de lonen en werkomstandigheden dezelfde zouden zijn als in winkels Eis nummer één is een loontoeslag voor in eigen beheer. Maar dat is niet zo. Wie in alle uren die winkelmedewerkers na 18.00u

Nog geen sectorakkoord in PC 218 Voor tal van bediendesectoren (winkels, verzekeringen, vrije beroepen, luchtvaart) is er nog geen sectorakkoord. Ook voor het Aanvullend Nationaal Paritair Comité voor Bedienden (PC 218) is het wachten tot het najaar. Meer dan 75 procent van de werknemers in PC 218 heeft het voorstel van

8 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

de sociaal bemiddelaar verworpen. De afwijzing lag voor de hand. Voor 90 procent van de werknemers zit er niet meer in dan 0,3 procent loonsverhoging, terwijl in andere sectoren extra voordelen worden toegekend. Waarom moet PC 218 altijd achterblijven? De communicatie over de

presteren. De werkgevers willen niet meer doen dan de maaltijdcheque sectoraal verhogen. Maar er bestaat op dit ogenblik niet eens een sectorale regeling voor maaltijdcheques. De LBC-NVK wil fatsoenlijke brutolonen in een sector die de crisis amper voelt. Als er al druk is, komt die van de bedrijven zelf. De winkels voeren voortdurend een prijzenoorlog en de concurrentie tussen de franchisewinkels en de geïntegreerde vestigingen neemt toe; terwijl bij de meeste franchisezaken de ketens wel aan de touwtjes trekken. Het personeel in de kleinhandel wordt gegijzeld door een ontspoord kapitalisme. Almaar méér voor de winkelketens, almaar minder voor de werknemers. Waarom zou het winkelpersoneel een groep ‘afgeprijsde werknemers’ moeten blijven? Ook zij verdienen hun deel van de koek. Het is niet meer dan normaal dat de lonen en werkomstandigheden worden afgestemd op wat nu als beste regeling in de sector geldt. Teken de petitie: www.axci.be/?petitie=18782  

sectoronderhandelingen in PC 218 leidt tot verwarring. Bij de BBTK spreken ze van een sectorakkoord, terwijl er nog geen is. Om duidelijkheid te scheppen voor de leden geeft de LBC-NVK zeven antwoorden op zeven veelgestelde vragen op het webadres http://218.lbc-nvk.be. Via dit kanaal worden de leden voort geïnformeerd over het verloop van de sectoronderhandelingen.


harmonisering

Rechters vragen één werknemersstatuut tegen 8 juli 2013 Grondwettelijk Hof verkondigt wat vakbond al langer zegt Ferre W yckmans

De leden van dat Grondwettelijk Hof  oordeelden op 7 juli dat een kortere opzegtermijn voor arbeiders dan voor bedienden en het bestaan van een carensdag – de eerste ziektedag die voor arbeiders in een aantal gevallen niet betaald wordt door de werkgever – eigenlijk betekenen dat arbeiders gediscrimineerd worden. Dat verschil moet verdwijnen, uiterlijk tegen 8 juli 2013, vond het Grondwettelijk Hof. Het Hof had het niet alleen over de twee genoemde verschillen. Volgens de rechters moet de harmonisering van de statuten van arbeiders en bedienden helemaal rond zijn tegen 8 juli 2013. Eigenlijk zegt het Hof wat de vakbond al lang stelt. Het is inderdaad ongehoord en ongepast dat sommige werknemers meer rechten hebben, en andere werknemers minder. Opzegtermijn

Het is je reinste discriminatie dat een bediende een wettelijke (minimale) opzegtermijn heeft van drie maanden per gepresteerde schijf van vijf jaar en dat voor arbeiders de door de werkgever te respecteren opzegtermijn een aantal weken is. En het is ongehoord dat een zieke arbeider voor de eerste ziektedag geen loon krijgt en een bediende meestal wel. Dat krijg je aan geen zinnig mens uitgelegd. En dat hoeft eigenlijk ook niet te worden uitgelegd, want het is onverantwoord en discriminerend. In het laatste ontwerp van interprofessioneel akkoord werden enkele schoorvoetende stapjes vooruit gezet, maar het was niet genoeg, vond de LBC-NVK. Bij gebrek

© foto: DANIËL RYS

Het Grondwettelijk Hof is, zoals de naam al doet vermoeden, een instelling met een fors soortelijk gewicht. De rechters ervan houden zich op aan het Koningsplein in Brussel, veelbetekenend tussen het Koninklijk Paleis en het Reken­hof. Daar analyseren ze of onze wetgevers wel werk verrichten dat de toets met de Grondwet kan doorstaan. Lees: of wetten, decreten en ordonnanties wel stroken met de fundamentele principes van de rechtstaat.

aan een echt interprofessioneel akkoord zette de regering van lopende zaken een aantal van die stappen om in nieuwe wetgeving, maar het blijft onvoldoende. Zo werd bijvoorbeeld rond de afschaffing van die vermaledijde carensdag nog geen enkele stap gezet. Het is dus goed dat de hoogste rechterlijke instantie nu, samen met ons, van mening is dat het uit moet zijn met deze discriminaties.

doen wat onafwendbaar is en was. Al in 1993 oordeelde het toenmalige Arbitragehof dat het verschil tussen arbeiders en bedienden geleidelijk moest worden weggewerkt. Maar de werkgevers verzetten zich met hand en tand om echte vooruitgang in dit dossier te verhinderen. Een beter statuut voor iedereen zou ‘onbetaalbaar’ en ‘economische zelfmoord’ zijn. Die boodschap blijven de werkgevers ook nu herhalen.

Sociale vooruitgang Heilige concurrentie

Maar zijn we dan nu waar we willen uitkomen? We zijn bang van niet. Discriminaties wegwerken kan op verscheidene manieren. Je kan het betere statuut voor iedereen laten gelden. Of het slechtere statuut op iedereen toepassen. Uiteraard wil de vakbond geen slechter statuut voor iedereen, wel een betere regeling voor alle werknemers. Zoiets heet sociale vooruitgang. En ook in financieel wat moeilijker tijden is sociaal verbeteren een verplichting en volgens ons de enige optie. Tegenwoordig zijn er aanzienlijk meer werknemers met een bediendestatuut dan werknemers met een arbeidersstatuut. Volgens het principe van de ‘syndicale locomotief’ moeten de regels voor de grootste groep worden uitgebreid zodat ze algemeen gelden. Elke stap in de tegenovergestelde richting is bijna onnatuurlijk. Er rest ons nog iets minder dan twee jaar om eindelijk te

Volgens de werkgevers moet de hervorming de aanzet zijn tot ‘een modern arbeids- en ontslagrecht’ en moet ze ‘maatregelen bevatten die het concurrentievermogen van onze ondernemingen vrijwaren’. Het gaat dus niet om sociale vooruitgang of bescherming van werknemers, wel om de heilige concurrentie. De debatten zullen dan ook bikkelhard worden. Ook die met de politieke verantwoordelijken, als het met de werkgevers niet lukt. Strikt genomen is dit een zaak voor de politiek. Wie heeft in het parlement eindelijk de moed om werk te maken van een echt beter statuut en zo de sociale vooruitgang van werknemers te verzekeren? Zo’n politicus (m/v) krijgt onze volle steun. De wedstrijd is begonnen. En de werknemers zitten in de jury.  

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

9


“Betaalbaarheid pensioenen is géén onoverkomelijk probleem”

© foto: imageglobe

Expert Gilbert De Swert tracht mythes te ontkrachten

Er worden uitermate sombere verhalen opgehangen over de toekomst van onze pensioenen en onze sociale zekerheid. Dat gebeurt niet toevallig maar welbewust. Denis Bouwen

Zullen we op onze oude dag nog op een fatsoenlijk pensioen mogen rekenen? Een vraag die veel gewone werknemers bezig houdt. Pensioendeskundige Gilbert De Swert vindt dat er helemaal geen reden tot paniek is. “Allerlei spoken opvoeren om de sociale zekerheid op de helling te zetten is compleet uit den boze”, zegt hij.

Gilbert De Swert leidde jarenlang de studiedienst van het ACV. Als lid van de ‘Task Force’ van de Nationale Pensioenconferentie schreef hij mee aan het ‘groenboek’, een tussentijds rapport over onze pensioenen. Deze maand publiceert De Swert bij de uitgeverij EPO het boek ‘Het pensioenspook’. Waarom wilde u zo graag ‘Het pensioenspook’ schrijven? En wat is de centrale gedachte van het boek? Gilbert De Swert: “Er worden uitermate sombere verhalen opgehangen over de toekomst van onze pensioenen en onze sociale zekerheid, nu meer dan ooit. Dat gebeurt niet toevallig maar welbewust. Als gevolg van de financiële crisis moest de overheid eerst de banken en de economie op grote schaal depanneren. Nu probeert ze de factuur door te schuiven naar de burgers. Maar die burgers waren niet verantwoordelijk voor de crisis. De politieke klasse kan het vergrijzingsfenomeen perfect gebruiken en misbruiken om hervormingen aan het Ons Recht:

10 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

publiek te slijten en door te drukken.” “Met het boek ‘Het pensioenspook’ wil ik laten zien hoe politici en andere spelers tal van spoken opvoeren om onze sociale zekerheid onderuit te halen. Ik tracht met cijfers mythes te ontkrachten. Eén voorbeeld: de sociale zekerheid zou tegen het jaar 2030 circa 19 miljard (in euro’s van vandaag) aan meeruitgaven vergen. Dat bedrag is van de dezelfde orde van grootte als wat de federale regering tegen 2015 op de begroting moet besparen. De paniekzaaiers en doemdenkers moeten dus vooral niet overdrijven. Tegen 2030 zal de volledige sociale zekerheid ons 3,8 procent extra van het bruto binnenlands product (BBP) kosten. Dat is gemiddeld 0,19 procent van het BBP of 650 miljoen per jaar. We moeten dus niet ineens de Muur van Geraardsbergen of de Mont Ventoux beklimmen. Eerder elk jaar Scherpenheuvel binnenrijden.” Meeruitgaven Ons Recht: Veel mensen maken zich wel grote

zorgen over hun pensioen. Hebben zij dan ongelijk? De Swert: “De meeruitgaven voor de pensioenen zijn betaalbaar. Na 2030 zien we de aangroei van die meeruitgaven zelfs vertragen. Het jongste rapport van de Studiecommissie voor de Vergrijzing zegt dat de demografische evolutie in België positiever uitvalt dan eerder werd gevreesd. Over een halve eeuw zullen er 850.000 Belgen meer zijn, een gevolg van een hoger geboortecijfer en van de instroom van jonge migranten.”

Ons Recht: U ziet drie mogelijke pistes om de

meeruitgaven voor pensioenen te financieren? “Zowat tien jaar geleden was het de bedoeling om centen die niet langer naar de afbetaling van staatsschuld moesten gaan in een Zilverfonds te storten. Maar die centen werden aan andere leuke dingen voor bedrijven en burgers weggegeven. Na de financiële crisis  kunnen we over die piste helemaal een kruis zetten.” “Er is een tweede piste: meer mensen aan het werk helpen. Een half miljoen meer jobs, het lijkt nu utopisch maar dat is het niet. Volgens het Planbureau zou de beroepsactieve bevolking nog met 0,3 procent per jaar groeien. Waar al die nieuwe jobs vandaan zullen komen, kan ik niet vertellen. Er is niemand die dat precies weet. Maar kijk eens naar de internetindustrie: hoeveel mensen werkten er 30 jaar terug in die sector? Ook in de zorg zal er tewerkstelling bijkomen, al moeten we daar wel een kanttekening bij maken; de  productiviteit kan daar ook stijgen door nieuwe technologische middelen. Zorgbehoevenden zullen niet meer per se elke dag de verpleegkundige van het Wit-Gele Kruis over de vloer krijgen, er zullen bijvoorbeeld vormen van televerpleging ontstaan.” “Derde en heel goeie piste: groei en productiviteit. Met een gemiddelde groei van anderhalf procent per jaar zullen we in 2030 gezamenlijk één derde rijker zijn dan nu. Een deel van die extra rijkdom moeten we toch perfect kunnen benutten om die meeruitgaven voor de pensioenen en de sociale zekerheid te financieren? Anders zouden we toch egoïstische stinkerds zijn? Zelfs met hogere De Swert:


oude dag sociale uitgaven zal er nog genoeg over blijven voor actieven en investeringen. Ik ben het dus oneens met diegenen die beweren dat de jongere generaties zullen moeten inleveren.”

Proffen en journalisten

U maakt zich boos over professoren, journalisten, politici en leden van denktanks die kritische bedenkingen hebben over het wettelijke werknemerspensioen. Sommige Ons Recht: Ondanks uw optimisme is er wel van de critici hebbben het over ‘te veel solidaeen probleem? riteit’ of ‘perverse solidariteit’. De Swert: “Inderdaad. De mensen willen De Swert: “Wat mij zo verontwaardigt, is me niet geloven (lacht). Ze denken dat er dat de kritiek komt van beroepsgroepen die een groot probleem is en beginnen dan zelf een stevig pensioen opstrijken. Hun maar zelf naar zekerheid te zoeken, indivi- pensioenen worden ook nog mee betaald dueel, per bedrijf of per sector. Zo ontstaan door werknemers die zelf minder lang er tal van nieuwe regelingen die de staat en leven. De critici vinden dat de pensioenen de sociale zekerheid geld kosten omdat er in België veel te gelijk zijn. Het klopt dat de wel belastingvoordelen maar geen sociale ongelijkheid wordt beperkt omdat de penbijdragen aan zijn gekoppeld. Psychologisch sioenen in de privé-sector rekening houden zijn er ook consequenties: veel mensen voe- met loonplafonds. En omdat de minimumlen zich door de nieuwe regelingen een stuk pensioenen sterk verhoogd werden. Een bijgeruster en liggen minder wakker van hun komende verklaring is dat periodes worden wettelijk pensioen.” gelijkgesteld tegen het normale loon.” Ons Recht:

Later met pensioen

Ons Recht: Naast de Eerste Pijler (wettelijke

pensioenen) heb je ook de Tweede Pijler (aanvullende pensioenen) en de Derde Pijler (pensioensparen). De Swert: “De Tweede en Derde Pijlers krijgen veel meer aandacht dan ze verdienen. Allebei zijn ze veel kleiner dan de Eerste Pijler, die van de wettelijke pensioenen. In de Tweede en Derde Pijlers bestaat nog veel ongelijkheid. Bij de Nationale Pensioenconferentie probeerden we van minister Didier Reynders (Financiën) precieze cijfers los te krijgen over de vraag welke inkomens van die twee pijlers genieten. Maar Reynders weigerde mee te werken. Ook omdat de PS geen exacte informatie wilde lossen over de gelijkgestelde periodes.” “Feit is dat de Tweede en Derde Pijlers momenteel overmatig worden bevoordeeld. Ik zou trouwens dolgraag weten waar al dat geld van de aanvullende pensioenen belegd wordt. Maar als je daarnaar vraagt, hoor je alleen maar een doodse stilte.”  

Ons Recht: Nogal wat landen in Europa trek-

ken de pensioenleeftijd op tot 67 jaar of smeden plannen in die richting. Een verkeerde aanpak? De Swert: “Veel regeringen willen de belastingen en de sociale bijdragen niet verhogen. Ze willen evenmin de pensioenen verlagen. Dus blijft er maar één optie over, zeggen ze: ervoor zorgen dat er minder gepensioneerden zijn, dus mensen langer laten werken. Sommige landen trekken de wettelijke pensioenleeftijd op, terwijl andere de regelingen voor vervroegd pensioen aanpassen. De pensioenleeftijd verhogen is een zeer onrechtvaardige klassemaatregel. Mensen die vroeg begonnen te werken, zijn daar de dupe van. Vaak deden ze het zwaarste werk en sterven ze het snelst.” “Het is beter om de feitelijke pensioenleeftijd gestadig te laten stijgen, een tendens die bezig is, ook in België. Bij ons zien we dat vooral vrouwen langer werken dan in het verleden. Jongeren studeren ook langer en komen later op de arbeidsmarkt, wat een ‘verlating’ met zich meebrengt. Er zijn steeds minder fysiek belastende jobs en meer ongevaarlijke banen. Maar politici willen graag daadkracht tonen en maatregelen nemen.” Sommigen pleiten ervoor om pas na een loopbaan van 45 jaar een volledig pensioen te geven? De Swert: “We zouden het pensioen na 40 loopbaanjaren moeten toekennen, los van de leeftijd. Onvrijwillige inactiviteit wegens werkloosheid, ziekte of invaliditeit moet altijd gelijkgesteld blijven. Als we praten over een termijn van 40 jaar, zouden we vrijwillige inactiviteit (in het kader van tijdkrediet) kunnen herbekijken. Afijn, stof genoeg voor discussie.” Ons Recht:

“Hogere ambtenarenpensioenen zijn verdedigbaar” Gewone werknemers moeten genoegen nemen met een brutopensioen tussen 1.000 en 2.000 euro, terwijl een aantal topambtenaren aan de haal gaat met brutobedragen tussen 4.000 en bijna 6.000 euro. Vroegere rechters en generaals strijken vier tot zes keer zoveel pensioen op als de doorsneeburger. Zo stond het eind juli in een Vlaamse krant. Zowel voor werknemers als voor ambtenaren worden de pensioenen berekend op basis van het verdiende loon. Bij werknemers op basis van  het gemiddelde loon over hun hele loopbaan en met geplafonneerde jaarlonen (momenteel zo’n 48.000 euro). Voor ambtenaren zijn de pensioenen gebaseerd op de gemiddelde wedde tijdens de laatste vijf jaar. Ambtenaren krijgen altijd 75 procent daarvan, werknemers alleen voor gezinspensioenen, zoniet is het 60 procent. “Berichten van deze aard verschijnen niet toevallig in de krant”, denkt pensioenexpert Gilbert De Swert. Bedoeling is de overheidspensioenen een haakje lager te hangen, bij de werknemerspensioenen. Maar dan moet het hele plaatje worden getoond. Ambtenaren hebben geen groepsverzekering of aanvullend pensioen. De hoogste pensioenen vind je dan ook niet bij de overheid, maar in de privé-sector – als je alles optelt. De pittigste pensioenen zijn trouwens die van bedrijfsleiders en van zelfstandigen die hun zaak overlaten. Beide groepen doen dat

via vennootschappen en zonder veel belastingen te betalen.”

Voortgezet loon “De hogere ambtenarenpensioenen zijn voor mij verdedigbaar voor zover ze gebaseerd zijn op het verdiende loon en de vroegere loopbaan. Pensioen moet niet worden gezien als uitgesteld loon maar als een soort voortgezet loon. Iedereen wil toch bij zijn pensionering een zekere levensstandaard behouden? Als je denkt in termen van een voortgezet loon, houdt dat ook in dat er in het pensioen nog een stuk vergoeding zit voor maatschappelijk nuttige taken die gepensioneerden nog verrichten.” “Wat mijn rechtvaardigheidsgevoel wel doet jeuken, is dat rechters, militairen, professoren en politici een volledig pensioen krijgen na een korte loopbaan van 20 of 30 jaar, en niet pas na 45 loopbaanjaren. Als er meer gelijkheid wordt gevraagd, moet de evolutie wel in de goede richting gaan: het gemiddeld loon voor arbeiders- en bediendepensioenen moet dan naar omhoog en de loopbaan moet stijgen voor een aantal ambtenaren.” “Er zijn zeker goede redenen om je te ergeren aan pensioenverschillen. Maar die ergernis komt misschien wel wat laat. De pensioenverschillen weerspiegelen de inkomensverschillen onder de actieven. Als we vinden dat die verschillen niet kunnen, moeten we ze kleiner maken of ze wegbelasten.”

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

11


© foto: DANIËL RYS

werkloosheid

Volgens Ides Nicaise is het niet verstandig om de botte bijl te zetten in de werkloosheidsuitkeringen.

“Gulle werkloosheidsuitkeringen verhogen kans op werk” Weg met het gejammer over de ‘luilekkere hangmat’ Jan Deceunynck

Terwijl Europese en Vlaamse leiders pleiten voor lagere werkloosheidsuitkeringen, die ze ook nog eens in de tijd willen beperken, houdt Ides Nicaise, doctor in de economische wetenschappen en professor aan de KU Leuven, een omgekeerd pleidooi: hoe comfortabeler de sociale zekerheid, des te sneller mensen opnieuw de weg vinden naar een plek op de arbeidsmarkt.

Het klinkt een beetje vreemd. De kranten, weekbladen en websites staan dan ook bol van andersluidende pleidooien. Politici en opiniemakers hebben het graag over de sociale zekerheid als ‘luilekkere hangmat’. Dat gangbare beeld wordt door Nicaise onderuit gehaald. Een genereuze sociale zekerheid vergroot de kans dat mensen aan de slag gaan, zegt hij. Ides Nicaise baseert zijn stelling deels op onderzoek dat hij samen met Steven 12 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

Groenez verrichtte. “Een groot probleem is dat onderzoekers zich tot nu toe altijd op deeleffecten toespitsten, vooral op de effecten van financiële prikkels op het gedrag van het individu. Zij beperkten zich tot de vraag welk effect een kortere of langere duurtijd van een uitkering heeft op elke individuele werkloze. Ze hielden er bijvoorbeeld geen rekening mee dat de herintrede van één werkloze ook vaak gepaard gaat met kleinere tewerkstellingskansen voor anderen.” Samen met Groenez trachtte Nicaise de kwestie macro-economisch te benaderen: welke effecten heeft een meer of minder genereuze sociale zekerheid op de arbeidsmarkt? Wat betekent dit voor de stromen van en naar de arbeidsmarkt, van en naar tewerkstelling, van en naar armoede? Tijd en middelen

“Dat onderzoek bevestigt dat de globale ‘uitstroom naar werk’ groter wordt naarmate uitkeringen genereuzer zijn en langer duren. Mensen moeten tijd en middelen krijgen om te investeren in het zoeken naar werk,

in bijscholing, in hun mentale en fysieke gezondheid. Een werkzoekende heeft minder kansen op de arbeidsmarkt als hij zich geen telefoon en internetaansluiting kan veroorloven, niet kan participeren aan cultuur en verenigingsleven en geen informeel netwerk kan opbouwen.” Volgens Nicaise is het dan ook niet verstandig om de botte bijl te zetten in de werkloosheidsuitkeringen. “Je moet werkzoekenden juist meer tijd en middelen gunnen.” Als je werkloosheidsuitkeringen in de tijd beperkt of werklozen schorst, heeft dat ook nadelige gevolgen op puur economisch vlak. “Uitkeringen helpen de vraag op peil houden in tijden van crisis. En dat is goed voor de economie. Landen met een goede sociale zekerheid hebben de crisis van een paar jaar geleden beter doorstaan. In België is daardoor de economische groei beter gebleven en is de werkloosheid minder toegenomen dan in andere landen.” De stelling van Nicaise lijkt paradoxaal. Maar toch valt ze niet in dovemansoren. “Zelfs bij de OESO geven ze inmiddels toe dat een genereuze sociale zekerheid niet


RUBRIEKSNAAM in de marge wf

negatief hoeft te zijn voor de arbeidsmarkt, als er tenminste ook wordt geïnvesteerd in begeleiding en arbeidsbemiddeling.” Die arbeidsbemiddeling is ook voor Nicaise cruciaal. Hij haalt er een bijkomend argument voor zijn stelling uit. “Zodra werklozen hun recht op een uitkering verliezen, valt ook het contact met de arbeidsbemiddelaars weg. Of draai het om: zolang werklozen een uitkering krijgen, voelen ze een zekere druk om werk te zoeken. Ook de RVA en de VDAB spannen zich meer in voor uitkeringsgerechtigde werklozen dan voor wie geen recht heeft op een uitkering. Door het wederzijdse ‘afhaken’ na een schorsing verkleint de kans dat iemand weer aan de slag gaat. Onderzoek wijst bovendien uit dat de meeste geschorsten niet doorschuiven naar werk of het OCMW maar dat ze in het niets verdwijnen. In een aantal gevallen zoeken ze mogelijk hun heil in zwartwerk, maar vaak worden ze gewoon afhankelijk van derden.”

In België is dat hooguit een vierde van dat cijfer. Dan krijg je een ander verhaal.” Niet consequent

Nicaise verwijt de EU een gebrek aan consequentie. “Europa heeft de kaart getrokken van de ‘flexicurity’. Zeg maar de combinatie van ‘flexibiliteit’ en ‘security’ of zekerheid. Flexicurity combineert dus per definitie een grote mobiliteit op de arbeidsmarkt met genereuze uitkeringen. Maar in de praktijk worden nu de uitkeringen overal teruggeschroefd, onder druk van datzelfde Europa.” In de praktijk ondergraaft de EU daarmee haar eigen uniek sociaal model. “De onderkant van de arbeidsmarkt wordt volledig geërodeerd. Om te beginnen vermindert de effectiviteit van de sociale zekerheid zodat meer mensen arm dreigen te worden. Bovendien biedt de arbeidsmarkt minder garanties. Het aantal lageloonjobs neemt toe. Terwijl de EU projecten opzet om armoede te bestrijden, produceert ze nieuwe ‘armoedevallen’ door haar arbeidsmarktbeleid.” Europees perspectief Samen met nieuwe sociale bewegingen In Europees perspectief doet België het moeten de vakbonden dan ook stevig voorlopig niet slecht als het gaat over hun standpunt blijven verdedigen, stelt de generositeit van de sociale zekerheid. Nicaise. “Er moet op Europees niveau Toch is ons land geen koploper, wat som- actie worden gevoerd. Want op natiomigen ook mogen beweren. “Het klopt naal niveau zal elke overheid zich altijd dat de duurtijd van werkloosheidsuit- verschuilen achter Europa of achter de keringen in de ons omringende landen noodzaak om concurrentieel te blijven beperkt is”, legt Nicaise uit. “Maar er zijn met de Europese buurlanden.” wel landen waar de uitkeringen beter uitgebouwd zijn dan bij ons, vooral dan in Model exporteren Noord-Europa. In die landen worden de uitkeringen ook gekoppeld aan een Geldt dit dan niet op mondiaal vlak? “Dat speelt veel minder. Het gros van de hansterke begeleiding.” “In België worden niet-uitkeringsgerech- del in Europa speelt zich binnen Europa tigde werklozen nauwelijks begeleid”, af. Het klopt natuurlijk dat we ook hangaat de onderzoeker voort. “Een land del drijven met de rest van de wereld, als Finland pakt dat veel beter aan. In maar heel wat sectoren staan helemaal Finland is er een grote mobiliteit op de niet bloot aan globale concurrentie. arbeidsmarkt, maar ook een bijna water- Dat verhaal is genuanceerder dan vaak dichte sociale bescherming. Mensen wordt aangenomen. Bovendien moeten stromen er in en uit jobs, maar belan- we ons in de globale economie ook verden niet in de armoede. In België zijn de weren door ons eigen model te exportewerkloosheidsuitkeringen niet in de tijd ren.  We moeten ons sociaal model niet beperkt, maar ze zijn wel erg laag. Die afbouwen maar het ingang doen vinden uitkeringen nog laten zakken komt neer in de rest van de wereld. Europa kan wel op meer armoede creëren. Het armoede- wat gewicht in de schaal werpen op de risico onder werklozen bedraagt nu al 35 wereldmarkt.” procent, ruim twee keer als dat van de Dat internationaal actievoeren werkt, gemiddelde volwassene. Voor langdurige blijkt volgens Nicaise uit de ‘Tobintaks’, werklozen zal het ongetwijfeld nog een die meer dan ooit werkelijkheid lijkt te zullen worden. “Jarenlang voerden socipak hoger liggen.” Ook ons systeem van sociale bijstand, als ale organisaties actie om die taks op laatste redplank, voldoet volgens Nicaise financiële transacties ingevoerd te krijniet. “Het is complex en stigmatiserend, gen. Eind juni kondigde de Europese een situatie waardoor heel wat rechtheb- Commissie aan dat ze de taks wil invoebenden hun rechten niet opnemen. Ook ren om haar begroting rond te krijgen.” dat is in andere landen wel anders. In Als dat geen mooie opsteker is voor al Frankrijk leeft zowat tien procent van wie gelooft in de kracht van sociale orgade bevolking van een bijstandsuitkering. nisaties.  

Utøya

  De bomaanslag in Oslo en vooral de regelrechte moordpartij op het eilandje Utøya die Anders Behring Breivik op 22 juli aanrichtte blijven een wezenloos verhaal. Er is de weinig ontluisterende analyse van een aantal maatschappelijke problemen die de dader in geschriften maakte. Niets anders dan huivering is hierbij op zijn plaats. De statieportretfoto’s die de dader van zichzelf maakte kunnen onmogelijk worden afgedaan met een vingertik tegen het hoofd. Het is inderdaad meer dan ongewoon wat de betrokkene deed en schreef. Maar stellen dat het om een ontoerekenbare psychopaat zou gaan is, zoal niet al te gemakkelijk, vooral onjuist. Uit ’s mans geschriften en uit de goed uitgezochte slachtoffers die hij maakte bleek een beredeneerde keuze om te vernietigen. Niet in het wilde weg, maar doelgericht. Van toeval was hier geen sprake, van expliciete wil zoveel meer. Van onze Noorse vakbondscollega’s kregen we het lijstje met de namen van de syndicalisten die op Utøya werden neergeschoten. De erbij vermelde leeftijd maakt het lijstje, zo mogelijk, nog pijnlijker. Even valt er niets meer te zeggen, een ingetogen leesstilte lijkt wel op zijn plaats. Mona Abdinur, 18 Carina Borgund, 18 Ingrid Berg Heggelund, 18 Bendik Rosnæs Ellingsen, 18 Silje Merete Fjellbu, 17 Gunnar Linaker, 23 Anders Kristiansen, 18 Steinar Jessen, 16 Gizem Dogan, 17 Sondre Kjøren, 17, Tarald Kuven Mjelde, 18 Bendik Rosnæs Ellingsen, 18 Victoria Stenberg, 17 Snorre Haller, 30 Fredrik Lund Schetne, 18 Bano Abobakar Rashid, 18 Monica Bosei, 45 Henrik Andre Pedersen, 27 Henrik Rasmussen, 18 Sverre Flåte Bjørkavåg, 28 Hanna A. Balch Fjalestad, 43 Syvert Knudsen, 17 Hanne Kristine Fridtun, 19 Lene Maria Bergum, 19 Simon Sæbø, 18 Anders Kristiansen, 18 Tina Sukuvara, 18

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

13


RUBRIEKSNAAM over

de grenzen

annick aerts

Het internationale modemerk Versace kondigde op 20 juli aan dat het bij leveranciers en kledingketens actief campagne zal voeren tegen het zandstralen van jeans. Zandstralen geeft jeans op sommige plaatsen een gebleekt en versleten uitzicht. Maar het brengt ook de gezondheid van de betrokken werknemers ernstig in gevaar. Kristallijne silica inademen kan de longen aantasten en leiden tot silicose, een ongeneeslijke ziekte. De productie van gezandstraalde jeans gebeurt via uitbesteding en onderaanneming in landen als Turkije, Bangladesh en Argentinië en in ondernemingen die de gezondheid van werknemers van weinig belang achten. In Turkije vielen al 46 doden onder de werknemers in deze sector. De Schone Kleren Campagne en de mondiale textielfederatie lanceerden dan ook een wereldwijde campagne om dit te stoppen. Het is van groot belang dat een klinkende naam als Versace zich mee achter de campagne schaart. Hiermee sluit het merk zich aan bij de bedrijven H&M, Levi Strauss, Karen Millen, Esprit, Aurora Fashions, Bestseller, Inditex, New Look, Carrefour en C&A, die wereldwijd komaf willen maken met het gebruik van dit procedé. De vakbondswereld hoopt dat nog andere bedrijven mee op de kar springen. Meer info: www.schonekleren.org

Veel overtredingen bij Chinese elektronicabedrijven Een recente studie van de mensenrechtenorganisatie China Labour Watch (CLW) toont nogmaals aan dat de arbeidsomstandigheden bij tien Chinese elektronicabedrijven slecht zijn. De bedrijven leveren aan grote namen als Dell, Salcomp, IBM, Ericsson, Philips, Microsoft, Apple, HP en Nokia. Via interviews met 408 werknemers van deze bedrijven onderzocht CLW de arbeidsomstandigheden. Eén van de conclusies was dat niet alleen de Chinese arbeidswetgeving werd overtreden. Veel computermultinationals hebben gedragscodes met ronkende verklaringen over maatschappelijke verantwoordelijkheid in de hele productieketen. Maar die codes worden in de praktijk niet nageleefd. Heel vaak moeten de werknemers veel te veel overuren presteren. Soms wel 160 overuren per maand. Het maandloon is vaak te laag voor de essentiële levensbehoeften. De hoge werkdruk leidt tot onveilige werkomstandigheden. Er worden onwettige 14 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

chemie in alle 27 EU-lidstaten. Het doel is een grotere conformiteit te hebben op het vlak van vaardigheden in de EU. Verder hopen de sociale partners dat dit leidt tot duurzame groei, een betere concurrentiepositie en hoge standaarden op het vlak van veiligheid en gezondheid. Het is belangrijk om te streven naar een gelijke kwaliteit en waarde van vorming en om ervoor te zorgen dat meer werknemers beter geschoold worden. In het akkoord staan erg specifieke afspraken over de competenties van twee sleutelfuncties, die van ‘process operator’ en die van ‘eerstelijns supervisor’. De sociale partners willen in Europees verband een vergelijking maken van de diverse systemen voor beroepsopleiding en van het personeelsbeleid rond training op de werkvloer. Bedoeling is om zo te ijveren voor een Vernieuwend akkoord verbeterde praktijk op deze twee gebieden. Het akkoord zal door de Europese sociin chemie ale partners actief gepromoot worden bij De Europese chemievakbond EMCEF de nationale achterban. Elk jaar zal worslaagde erin met de Europese werkgevers- den gerapporteerd over de acties op natifederatie ECEG een eerste kaderakkoord af onaal vlak. Een volledige evaluatie van het te sluiten over vorming en jobcompetenties. akkoord vindt plaats na drie jaar. Het akkoord geldt voor werknemers in de arbeidscontracten afgesloten met slecht geïnformeerde werknemers. Discriminatie bij aanwerving op basis van leeftijd, geslacht en medische situatie is gebruikelijk. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt niet alleen bij de tien Chinese bedrijven. Het onderzoek onthult ook dat er serieuze problemen zijn in de internationale elektronicawereld. Multinationals die ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ promoten, houden er heel andere praktijken op na. De bevindingen bevestigen eerdere onderzoeken die al bij Apple en Foxconn plaatsvonden. Op verschillende vlakken zijn er maatregelen nodig om de toestand te verbeteren. Het volledige rapport kan je vinden op www.chinalaborwatch.org.

© foto: imageglobe

Versace stopt met gezandstraalde jeans

Negentien doden in Malawi

Malawi is één van de armste landen in de wereld. Meer dan 70 procent van de bevolking moet overleven van één dollar De internationale vakbondswereld ver- per dag. Buitenlandse steun is van groot oordeelt het geweld van de autoriteiten belang voor de overheidsbegroting. Maar in het Afrikaanse land Malawi tegen de de buitenlandse hulp verminderde door betogingen van middenveldorganisaties het strenge, onwrikbare optreden van op 20 juli. Door het overheidsgeweld kwa- het regime. Hierdoor werd de crisis alleen men 19 betogers om. Er vielen ook heel maar erger. wat gewonden. In de steden Lilongwe, De vakbonden in Malawi verenigden zich Blantyre en Mzuzu gebruikte de politie met andere middenveldorganisaties en traangas en werd met scherp geschoten zetten de regering extra onder druk. Ook om betogers uit elkaar te jagen. na het geweld tegen de betoging bleven Er is in Malawi een groeiend ongenoegen ze druk uitoefenen. Veel vakbondsleiders over het regime van president Bingu wa leven nu ondergedoken wegens de doodsMutharika. Het middenveld is heel kri- bedreigingen aan hun adres. tisch over nieuwe wetten die de persvrij- De mondiale vakbondsorganisatie IVV heid en andere burgerrechten beperken. veroordeelt het optreden van de overheid. Het ongenoegen van de burgers wordt Er werd een e-mailcampagne opgezet om nog aangewakkerd door de verslechterde dit kracht bij te zetten. Het IVV vraagt de economische situatie, met olietekorten en overheid om overleg te plegen met het een krimpende buitenlandse handel. Door middenveld. de slechtere economische situatie werd het Surf hiervoor naar: www.labourstart.org voor Malawi veel moeilijker om grondstoffen en onderdelen in te voeren, wat banenverlies tot gevolg had.


EUROPA

Bewondering voor ‘Duits model’ is zwaar overdreven Economisch succes oosterburen heeft ook schaduwkanten Sven De Scheemaeker

Duitsland lijkt in Europa wel de maat der dingen te zijn geworden. Vergeten zijn voorbeeldlanden als Zweden en Noorwegen. Anno 2011 wordt er alleen nog gekeken naar de grootste economie van de Europese Unie. Exportkampioen, sociaaleconomisch gidsland bij uitstek, dirigent van het Europese politieke spel, dé referentie als het op staatsobligaties aankomt, noem maar op, Duitsland lijkt het allemaal te hebben. Maar is dat beeld wel terecht?

Onze oosterbuur heeft ontegensprekelijk troeven om u tegen te zeggen: veel hightech en innovatie, hooggekwalificeerde werknemers door een duaal onderwijssysteem dat jongeren opleidt in school en bedrijf, een enorme binnenlandse markt van 82,4 miljoen Duitsers met gemiddeld genomen veel koopkracht, politieke stabiliteit, veel en goede autosnelwegen, spoorwegen en waterwegen, een overschot op de handelsbalans sinds de jaren 1950. En, niet te vergeten, een geringe inflatie, een centrale geografische ligging op de assen Brussel/Parijs-Moskou en Oslo-Rome, onklopbare brands als Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche, Volkswagen, Siemens, SAP, Allianz, Beidersdorf, het lijstje lijkt wel eindeloos. Een jaar na het crisisjaar 2009 liet het Duitse wonder onmiddellijk opnieuw een economische groei optekenen van maar liefst 3,6 procent. Redenen genoeg om met veel aandacht naar Duitsland te kijken. Maar zijn er ook argumenten om het Duitse model niet te volgen?

regering van Angela Merkel hervormde de afgelopen tien jaar te danken was aan de arbeidsmarkt op een asociale manier, wat sterke loonmatiging. Maar een recente stude zwaksten in de samenleving sterk trof. die veegt die bewering overtuigend van tafel. Zo daalde de levensstandaard van uitke- De hogere export was vooral toe te schrijven ringsgerechtigden onder de armoedegrens. aan de sterk gestegen vraag in de groeilanContracten van bepaalde duur, mini-jobs den. Loon- en prijsmatiging leverden amper (nog geen 400 euro per maand) en uitzend- een half procent bijkomende exportgroei op. arbeid werden schering en inslag. De ongelijkheid nam fors toe: de twintig procent Studiedag rijksten verdienen nu bijna vijf keer zoveel als de twintig procent armsten, terwijl dat Laat niemand je dus wijsmaken dat België of de hele EU blindelings het Duitse model zou moeten overnemen. Maar als we niet uit onze doppen kijken, wordt de Duitse Niet minder dan aanpak wel overal in Europa ingevoerd. De 6,5 miljoen Duitsers EU wil werk maken van een ‘economisch bestuur’ en stuurt erop aan dat de lidstawerken in sectoren ten op economisch vlak zoveel mogelijk met slechtbetaalde dezelfde koers gaan varen. Wel te verstaan een koers die sterk gebaseerd is op liberale jobs dogma’s. De jongerenwerking en de studiedienst van enkele jaren geleden nog minder dan vier de LBC-NVK organiseren samen op donderdag 29 september een ‘eurojongerendag’ keer zoveel was. Het aandeel van de ‘werkende armen’ in onder de titel ‘Iedereen Duitser?’. Op die de beroepsbevolking klom tussen 2005 en dag zal dit thema uitvoerig aan bod komen. 2009 van 4,8 procent naar 6,8 procent. De Een gewaarschuwd syndicalist is er twee Duitse regering deed veel inspanningen om waard! de lonen te matigen zodat de reële lonen tussen 2000 en 2009 daalden met 4,5 pro- Op de studiedag zullen Duitse vakbondsleiders cent. Niet minder dan 6,5 miljoen Duitsers en –militanten uitvoerig aan het woord komen. werken in sectoren met slechtbetaalde jobs Inschrijven voor deze boeiende dag kan via het (nog geen 1.500 euro bruto) zoals logistiek, bericht over de studiedag op www.lbc-nvk.be. Of door je naam, adres en geboortedatum te veiligheid en schoonmaak. Sommigen beweren dat de gemiddelde e-mailen naar eurodag@acv-csc.be.   jaarlijkse exportgroei van 6,4 procent in de

Veel armoede

Het loont altijd de moeite om even het bladgoud van de fonkelende façade weg te krabben en te kijken of de realiteit eronder ook zo oogverblindend is. Diegenen die alle Duitse successen bewonderen en bewieroken, zeggen er meestal niet bij dat de armoede gevoelig toenam in Duitsland. Meer dan 2,6 miljoen mensen leven er nu in armoede, een stijging met 26 procent in vergelijking met 2005. Niet zo’n fraai resultaat voor een gidsland. Vanwaar komt die grote armoede? De Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

15


onderwijs

Recht op onderwijs, ook voor volwassenen zonder papieren

© foto: imageglobe

Minister Pascal Smet neemt erg bedenkelijke maatregel geen officieel attest meer krijgen als ze de eindtermen behalen. Het centrum voor vol­ wassenenonderwijs kan hen alleen nog een papiertje geven waarop staat dat ze – al dan niet met succes – een bepaalde opleiding volgden. Stel dat deze sanspapiers ooit toch wettige verblijfspapieren krijgen, dan kunnen de papiertjes alleen langs een omweg een officieel attest opleveren. Namelijk door ‘elders verworven competenties’ te erkennen. Tot overmaat van ramp geldt het nieuwe beleid voor iedereen, ook voor mensen zonder papieren die al langer aan een opleidingstraject bezig zijn. Mensen die al een hele tijd inspanningen leveren om aan een certificaat of diploma te geraken, krijgen nu stokken in de wielen gestoken. Zoiets getuigt van weinig fatsoen of respect.

bevinden, los van het feit of zij hier legaal dan wel illegaal verblijven”, stelden de Onderwijsminister Pascal Smet, en auteurs in hun artikel. Ze rondden hun artikel een beetje filosofisch af: “Het democratimet hem de hele Vlaamse Regering sche gehalte van een land wordt vaak aangeen een meerderheid van het geven door het belang dat het hecht aan het Vlaams Parlement, behoort sinds waarborgen van het recht op onderwijs voor kort tot een wel heel bizarre club. elk persoon, niet in het minst het minstbeEen club van personen en orgadeelde of bedreigde kind”. Wijze woorden nisaties die één of meer groepen die onze Vlaamse bewindslieden liever in Onfatsoenlijk mensen met een verbod op onderde wind slaan. wijs bedachten. Smet liet nameDe vzw Volwassenenonderwijs LBC-NVK wil lijk het zogeheten onderwijsdezich niet zomaar neerleggen bij de onfatNieuwe voorwaarde creet XXI goedkeuren. Volwassenen soenlijke bepalingen in onderwijsdecreet zonder papieren verliezen hierOnderwijsdecreet XXI voert een nieuwe XXI. Er is afgesproken dat de CVO’s van de inschrijvingsvoorwaarde in voor het vol- LBC-NVK mensen zonder papieren blijven door hun recht op onderwijs. wassenenonderwijs. Alleen wie zijn wettig inschrijven. Zij blijven even welkom als verblijf in het land kan aantonen, mag zich vroeger, net zoals alle cursisten met papieGoogle even op internet op de begrippen nog inschrijven. Volgens de administratie ren. Ze kunnen dus op onderwijs en bege‘onderwijsverbod’ en ‘verbod op onderwijs’. onderwijs geldt de nieuwe voorwaarde voor leiding blijven rekenen. Het duurt niet lang of je komt terecht bij iedereen die zich na 4 mei 2011 wil inschrij- Naar aloude Belgische gewoonte zijn er achartikelen over de Taliban en Adolf Hitler. De ven in het volwassenenonderwijs. Dit ter- terpoortjes en mogelijkheden om de nieuwe Taliban willen in Afghanistan vrouwen het wijl het decreet pas eind juni 2011 gestemd regels te omzeilen. Wettelijke en minder recht op onderwijs ontzeggen. Hitler en zijn werd en terwijl de ingangsdatum van het wettelijke mogelijkheden. Maar de maatrenazi’s weerden de joden uit het onderwijs. bewuste artikel 1 september 2011 is. gel van de Vlaamse overheid is principieel Er zijn zeker nog meer ‘fraaie voorbeelden’ Blijkbaar is de administratie onderwijs bij- onaanvaardbaar. Het is dan ook nodig deze te geven van personen en organisaties die zonder enthousiast over de bedenkelijke maatregel ten gronde te bestrijden. onderwijs voor deze of gene groep onmo- beslissing. Zo enthousiast zelfs dat ze de “Eén ieder heeft recht op onderwijs”, zo gelijk maakten. maatregel met terugwerkende kracht laat staat het in artikel 26 van de Universele De Vlaamse overheid vindt het nu geen gelden. Als voorbeeld van willekeur kan Verklaring van de Rechten van de Mens. probleem om onderwijs voor volwassenen zoiets tellen. De administratie ‘argumen- Die bepaling slaat uiteraard niet alleen op zonder papieren onmogelijk te maken. Een teert’ dat het plan al op 4 mei werd aange- kinderen en jongeren. Samen met de koebeslissing om diepbeschaamd over te zijn. kondigd. Het blijft verbazen hoe sommigen pel van het Vrij Katholiek Onderwijs vindt De Vlaamse slogan ‘Wat we zelf doen, doen er als de kippen bij zijn om hun steun aan de vzw Volwassenenonderwijs LBC-NVK dat we beter’, krijgt zo wel een heel cynische erg laakbare maatregelen te betuigen. het niet opgaat onderwijs te misbruiken om bijklank. Vlaanderen is op deze manier De beslissing van de Vlaamse overheid groepen mensen uit te sluiten. Onze advohelemaal niet goed bezig. Vandaag zijn het heeft tot gevolg dat de centra voor volwas- caten kregen de opdracht om de omstre‘illegalen’ die worden geviseerd. Morgen senenonderwijs geen financiering meer krij- den elementen van onderwijsdecreet XXI kunnen ouderen, steuntrekkers, gekleurde gen voor mensen zonder papieren. Als het te laten opschorten of vernietigen. medemensen aan de beurt komen. Vul zelf daarbij zou blijven, zou een centrum nog De CVO’s van de LBC-NVK steunen alle maar in. altijd zelf kunnen uitmaken in welke mate mogelijke initiatieven om dit eerbare doel Al in het jaar 2000 publiceerden Jan De het ‘niet-financierbare cursisten’ kan aan- te bereiken. Ze zullen graag meewerken aan Groof en Frank Ornelis in het Tijdschrift vaarden. een bundeling van krachten. voor Onderwijsrecht en Onderwijsbeleid De vzw Volwassenenonderwijs LBC-NVK een erg duidelijk artikel over het recht op Geen attest wil op geen enkele manier worden geassoonderwijs, dat ook voor mensen zonder cieerd met al wie bevolkingsgroepen tracht papieren moest gelden. “De Grondwet, met Maar de overheid gaat zeer driest tewerk. te weren uit het onderwijs. Ze maakt daarbij daarin het recht op onderwijs, spreekt enkel In de nieuwe situatie kunnen mensen zon- bewust een andere keuze dan de Vlaamse over personen die zich op het grondgebied der papieren die toch een opleiding volgen overheid.   Bart De Naegel

16 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht


onderwijs

Dit nummer van Ons Recht kan voor jou geld waard zijn! De LBC-NVK voert de vorming en (bij-) scholing van bedienden en kaderleden hoog in het vaandel. Meteen na de oprichting kwam er een aparte organisatie die in de loop der jaren uitgroeide tot de vzw Volwassenenonderwijs LBC-NVK. Zes grote centra voor volwassenenonderwijs (het vroegere avondonderwijs of onderwijs voor sociale promotie) organiseren elk jaar honderden cursussen die duizenden gegadigden bedienen. De LBC-NVK besloot haar leden een fikse korting aan te bieden als ze zich inschrijven voor een cursus in één van de eigen scholen tijdens het schooljaar 20112012. Die korting geldt alleen voor de leden zelf, dus niet voor familieleden, vrienden of kennissen. Ze geldt alleen voor een inschrijving in een CVO LBC-NVK. De adressen en het aanbod vind je op www.lbconderwijs.be. Leden die van de korting willen genieten, vullen de (originele) bon hiernaast volledig in en bezorgen hem aan het plaatselijke LBC-NVK-secretariaat of sturen hem op naar LBC-NVK Bon CVO, Sudermanstraat 5, 2000 Antwerpen. In december 2010 en juni 2011 worden alle ingezamelde bons verwerkt. De storting op de bankrekening zal dan gebeuren.  

BON TER WAARDE VAN 10 EURO Deze bon geeft leden van de LBC-NVK recht op een tegemoetkoming door LBC-NVK ter waarde van 10 euro voor het door hen betaalde inschrijvingsgeld voor een cursus bij een CVO LBC-NVK in het schooljaar 2011-2012. De bon geeft uitsluitend recht op terugbetaling als het gaat om een originele bon én om een volledig ingevulde bon. De bon geldt bovendien alleen voor leden, en elk lid kan maar één bon terugbetaald krijgen. De terugbetaling gebeurt via overschrijving op de bankrekening van het lid. Naam: ............................................................................................................. Adres: ............................................................................................................. Lidnummer LBC-NVK: .................................................................................. Rekeningnummer: ......................................................................................... Ingeschreven in CVO (schrappen wat niet past): Antwerpen - Borgerhout – Mortsel – Beringen - Sint-Niklaas - Turnhout Inschrijvingsnummer in CVO: ...................................................................... Knip deze bon uit. Alleen originele bonnen komen in aanmerking.

Kies een opleiding waarin je blijft groeien jaar Dag- en avondcursussen 20van11-af2016 12 Talen Nederlands voor anderstaligen, Frans, Engels, Duits, Spaans, Italiaans, Modern Grieks, Portugees, Russisch, Arabisch, Japans en Chinees. Informatica PC-initiatie, Mac-initiatie, Mac-iLife, internet, presentatie rekenblad, tekstverwerking, gegevensbeheer, grafische programma’s, webdesign en webscripting, desktop publishing, programmeren, hardware, netwerken, besturingssystemen, foto- en videobewerking, multimedia, EHBO van de computer, CAD.

Centra voor Volwassenenonderwijs LBC-NVK ‘Antwerpen’ - 03 220 89 00 extra vestigingsplaatsen te Boom en Borgerhout. ‘Beringen’ - 011 42 98 29 extra vestigingsplaatsen te Lummen en Herk-de-Stad.

Handel en administratie Boekhouden-informatica, dactylo, bedrijfsbeheer, toerisme en onthaal, maritiem medewerker.

‘Borgerhout’ - 03 235 99 24 extra vestigingsplaatsen te Brasschaat, Kalmthout en Wuustwezel.

Diverse studierichtingen Digitale fotografie, bloemschikken, mode, kleding, kant, koken, breien, kapper, schoonheidsverzorging, hotelbedrijf, wijnkenner, autotechniek, fietshersteller, PLC-technieker, tuinbouw, polyvalent verzorgende, begeleider in de kinderopvang, intercultureel werk, jeugd- en gehandicaptenzorg, tandartsassistent, algemene vorming.

‘Mortsel’ - 03 449 06 27

Hoger onderwijs Graduaat boekhouden, graduaat bedrijfsorganisatie, graduaat fiscale wetenschappen. Bacheloropleidingen in samenwerking met de Karel de Grote hogeschool. Let op: het opleidingsaanbod verschilt per centrum.

‘Sint-Niklaas’ - 03 776 29 49 extra vestigingsplaatsen te Beveren, Dendermonde, Stekene en Wetteren. ‘Turnhout’ - 014 47 13 18 extra vestigingsplaats te Hoogstraten.

Meer informatie?

www.lbconderwijs.be Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

17


“Beoefenaars van vrije beroepen, zelfstandigen en bedrijfsleiders zijn op papier vaak arm maar ze wonen wel in een mooie villa en dragen een kostuum van Armani”, weet belastinginspecteur Danny Bruggeman.

Rijk zijn en toch amper belastingen betalen Bedrijfsleiders en vrijeberoepers kennen alle achterpoortjes Denis Bouwen

Dokters die tien appartementen bezitten en verhuren. Advocaten met een riante villa en een ronkende 4x4. Notarissen met een luxeleventje die van het ene golfterrein naar de andere serviceclub hollen. Het bestaat allemaal. En op zich is daar weinig mis mee. Alleen, heel wat beoefenaars van een vrij beroep slagen er meesterlijk in de belastingregels optimaal ‘te gebruiken’. Zo betalen ze nauwelijks of geen belastingen. Nogal wat bedrijfsleiders, hoge kaderleden en zelfstandigen doen precies hetzelfde. Om onze fiscaliteit een stuk rechtvaardiger te maken moet die massale belastingontwijking worden ingedijkt.

vennootschapsconstructies slagen ze erin hun belastbaar inkomen aanzienlijk te verminderen en zo weinig of geen belastingen te betalen.” “Door de Brepols-doctrine en het Charter van de Belastingplichtige is het voor belastingambtenaren erg moeilijk tegen de constructies op te treden”, onderstreept Bruggeman. De zogenaamde Brepols-doctrine komt erop neer dat belastingplichtigen constructies mogen opzetten om minder belastingen te betalen zolang ze maar de wet naleven en alle gevolgen van de gebruikte constructie dragen. Sinds 1993 is er wel een ‘antimisbruikbepaling’ maar die blijkt in de praktijk erg moeilijk toepasbaar Danny Bruggeman werkt bij de belastingdienst in Dendermonde. Het stoort hem mateloos dat de échte rijken in ons land meestal weinig of niets aan de fiscus betalen. In veel gevallen zelfs zonder echt te frauderen. Het volstaat om de bestaande belastingregels maximaal uit te buiten, bij voorkeur met de hulp van een ervaren accountant of fiscalist. Nogal wat accountants en fiscalisten lokken trouwens klanten met de belofte ze zo weinig mogelijk belastingen te laten betalen.

“Het zijn de gewone arbeiders, bedienden en ambtenaren die de meeste personenbelasting betalen”, vertelt belastinginspecteur Danny Bruggeman. “Niet de vrijeberoepers, zelfstandigen en bedrijfsleiders. Die mensen zijn op papier vaak arm maar Wet van 1987 ze wonen wel in een mooie villa en dragen een kostuum van Armani. Via allerlei “Voor 1987 betaalden bedrijfsleiders, hogere 18 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

kaderleden, notarissen, deurwaarders, tandartsen en andere vrijeberoepers nog 50 procent op hun belastbaar inkomen”, legt Bruggeman uit. “De wet van 14 juli 1987 gaf hen de kans een eigen vennootschap op te richten. Op de winst van zo’n éénpersoonsvennootschap wordt maximaal 34 procent belasting betaald, voor zover er officieel winst is natuurlijk.” Wie zo’n vennootschap in het leven roept, heeft er alle belang bij zoveel mogelijk kosten te boeken om de belastbare winst maximaal te drukken. Zo is het doodnormaal om alle kosten aan de eigen woning in te brengen in de boekhouding. Hetzelfde gebeurt met de kosten van het appartement aan de kust, het buitenverblijf in de Ardennen, de dure auto, telefoon- en gsm-kosten, tuinonderhoud, de plasma-tv. “Ik ken mensen die elke maand netto 50.000 euro over houden en toch geen belasting op die inkomsten betalen”, stelt Bruggeman. “Het is perfect mogelijk dat er in een éénpersoonsvennootschap op jaarbasis 600.000 euro binnenkomt zonder dat daar veel belasting wordt op betaald. Sommige vrijeberoepers zagen sinds 1987 hun gezinsinkomen verdubbelen omdat ze veel minder afgaven aan de fiscus.” Door uitspraken van het Hof van Cassatie kreeg de fiscus recent de mogelijkheid om bij eenpersoons-bvba’s bepaalde nietberoepsgebonden kosten te weigeren, zoals


campagne de kosten van buitenverblijven. “Het probleem is alleen dat vennootschappen veel te weinig gecontroleerd worden. Zolang ze geen controle krijgen, kunnen ze dus ongestoord bepaalde praktijken voortzetten.” Werknemers die op de belastingaangifte kosten vermelden, moeten die kunnen koppelen aan hun beroepsactiviteit. “Iemand met een eenpersoonsvennootschap moet zijn kosten niet per se kunnen linken aan zijn beroep. Hij kan bijvoorbeeld alle kosten van zijn woning aftrekken en moet alleen een forfaitair voordeel aangeven omdat hij gratis mag wonen in zijn huis. Dat forfaitair voordeel is gebaseerd op het kadastraal inkomen – in prijzen van 1975! – en is belachelijk laag. Iemand met een villa van 1 miljoen euro moet soms maar een voordeel van 3.000 euro per jaar melden.” Oplossing

Deze praktijk is volgens Bruggeman eenvoudig aan te pakken door de wet lichtjes aan te passen. “Ik heb dat ook uitgelegd aan partijen als Groen!, sp.a en CD&V. Neem een situatie waarbij een eenpersoonsvennootschap 30.000 euro kosten aan een woning boekt: mijn voorstel is dan dat het in rekening gebrachte voordeel niet lager mag zijn dan die kosten.”

“Te weinig jongeren bij de fiscus” Danny Bruggeman begon zijn loopbaan bij de fiscus in 1982. Hij startte als opsteller maar klom in snel tempo op tot ‘eerstaanwezend inspecteurdiensthoofd’. Bruggeman is sinds jaar en dag gespecialiseerd in de vennootschapsbelasting. Hij engageert zich ook als vakbondsmilitant bij ACVOpenbare Diensten.

Een ‘klein probleem’ is wel dat er in het kunnen vrijeberoepers hun belastingen federale parlement nogal wat vrijeberoepers flink verminderen. Die constructies zijn ook zitten die zo’n aanpassing van de regels wei- handig om registratie- en erfenisrechten te nig genegen zullen zijn. “Omdat ze zichzelf ontwijken. Bruggeman herinnert zich een dan in het vlees snijden.” bouwproject waarbij de ontwikkelaar elke kavel in een bvba had ondergebracht. “De projectontwikkelaar verkocht dan niet de Dure wagens huizen als dusdanig maar de aandelen in Danny Bruggeman vindt ook dat er iets elke bvba. Een zoveelste voorbeeld van de moet gebeuren om gebruikers van peper- vindingrijkheid die sommigen aan de dag dure luxewagens ernstiger te belasten. leggen.” Momenteel wordt het fiscaal voordeel van Officieel is er nu een belastingvoet van 33,99 een auto niet op de aankoopprijs berekend procent voor grote vennootschappen. Dat maar alleen op de CO2-uitstoot. Het gevolg aanslagtarief is wel zeer theoretisch want in is dat iemand met een acht jaar oude Ford de praktijk betaalt de gemiddelde vennootFiesta een hoger fiscaal voordeel moet aan- schap nog geen twaalf procent op haar winst. geven dan iemand met een splinternieuwe Bij kleinere vennootschappen bedraagt de dure Mercedes. “Op zich is het uit ecologi- laagste aanslagvoet 24,95 procent. Aan dat sche overwegingen verdedigbaar dat de fis- tarief zijn wel allerlei voorwaarden gekopcus rekening houdt met de CO2-uitstoot”, peld. “Waarom zouden we niet voor alle venzegt Bruggeman. “Maar we moeten het nootschappen een belastingtarief van tien fiscale voordeel ook koppelen aan de aan- procent invoeren?”, bedenkt Bruggeman. koopprijs van de auto. Op die manier zou- “Alle mogelijke aftrekken zouden dan wel den we rechtvaardiger te werk gaan. De eige- moeten sneuvelen, behalve diegene die vernaar van een oude Ford Fiesta voelt zich in plicht zijn op basis van Europese of interde huidige situatie onheus behandeld. En nationale afspraken. Maar de voorwaarde terecht. Als belastinginspecteur ben ik moet dan wel zijn dat er een normale pronatuurlijk verplicht de regels toe te passen. gressieve personenbelasting betaald wordt Ook al zijn ze soms onrechtvaardig.” op de centen die de aandeelhouder of zaakVia zogenaamde villavennootschappen voerder uit zijn vennootschap haalt.”   

hebben nu computers en kunnen grotendeels papierloos werken, een droom. Ook de beschikbare informatie op onze computers maakt het mogelijk efficiënter te controleren. Maar toegegeven, een liberaal als Reynders zal nooit maatregelen nemen die de échte rijken rechtvaardig belasten.”

Financieel Actie Netwerk

Nog niet zo lang geleden maakte Danny Bruggeman kennis met het Financieel Actie Netwerk (FAN), dat opkomt “Op de buitendiensten van de belastinvoor een rechtvaardige fiscaliteit. Het gen vind je tegenwoordig nog amper FAN ijvert voor een vermogensbelasjonge mensen”, zegt Bruggeman. “De ting, een vermogenskadaster en de meeste jongeren werken op het hoofdvolledige afschaffing van het bankgebestuur in Brussel en zijn daar bezig heim. Belastingfraude moet zeer kormet ons veranderingsproces.” daat worden aangepakt. En de notioBij de belastingen in Dendermonde zijn nele intrestaftrek moet verdwijnen. Het er nu geen medewerkers onder de 45 Netwerk eist verder de invoering van de jaar. “Wij zouden jongeren nochtans Tobintaks, een taks op financiële transgoed kunnen gebruiken, onder meer acties. omdat ze goed thuis zijn in informatica. Bruggeman heeft goede contacten met Bovendien hebben we jongeren nodig om onze ervaring te kunnen doorgeven.” het FAN maar deelt niet alle standpunten van het Netwerk. “De Tobintaks Volgens Bruggeman heeft de huidige is geen slecht idee maar je kan zoiets minister van Financiën, Didier Reynders, alleen realiseren als alle lidstaten van de verdienste dat hij werk maakte van de OESO eraan meewerken”, luidt het. een grondige modernisering bij de “De notionele intrestaftrek is naar mijn belastingen. “Onder Reynders werden mening een regeling die onze econowe vanuit de Middeleeuwen naar de moderne tijden gekatapulteerd. We mie ten goede komt, ook al heb ik daar

geen harde bewijzen voor. Ik ken wel zeker één fabriek in België die er niet zou staan zonder de notionele intrestaftrek.” De belastinginspecteur vindt een vermogensbelasting op zich geen verkeerd idee. “Het probleem is alleen dat het vermogen van rijke mensen niet bekend is. Als de villa en het buitenverblijf in een bvba zitten, heeft de eigenaar alleen aandelen op zak. Hoe moeten we dan de waarde van die aandelen bepalen? Mijn schrik is dat een eventuele vermogensbelasting alleen mensen zal raken die nu al veel personenbelasting betalen, de arbeiders, bedienden en ambtenaren.” Het dient onderstreept dat het FAN met zijn pleidooi voor een vermogensbelasting uitsluitend de allerrijksten voor ogen heeft. Mensen die een fortuin van meer dan 1 miljoen euro opbouwden, de eigen woning niet meegerekend. Als je rekening houdt met een aftrek voor een huis van 500.000 euro, treft de vermogensbelasting alleen de groep die meer dan anderhalf miljoen euro bezit. Een maatregel die dus zeker sociaal te verantwoorden valt. Lees meer over de eisen van het FAN op www.hetgrotegeld.be

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

19


arbeids-gericht marc weyns

Geen ontslag zonder duidelijke kennisgeving In de media wordt ruime aandacht besteed aan de stopzetting van een activiteit door een onderneming. Die berichtgeving volstond voor een werknemer om te besluiten dat hij ontslagen was. Het arbeidshof in Brussel gaf de man in een arrest van 1 februari 2011 ongelijk. Het ontslag is een eenzijdige handeling die niet onderworpen is aan enige vormvereiste, maar het moet wel op een ondubbelzinnige manier ter kennis worden gebracht van de betrokken werknemer(s). Een bericht in de media volstaat niet als kennisgeving.

Verjaringstermijnen voor loonvorderingen Een werkgever die nalaat het loon te betalen of die te laat of te weinig betaalt, pleegt een strafbaar feit. De wetgever vond het zo belangrijk dat de werknemer op tijd het juiste loon krijgt, dat hij op de overtreding van die regels een straf heeft gezet. De loonvordering die gebaseerd is op die overtreding, verjaart pas na vijf jaar. Maar de vordering rond een opzegvergoeding verjaart al één jaar na het einde van de arbeidsovereenkomst. Het Grondwettelijk Hof oordeelde op 7 juli 2011 dat dit onderscheid het gelijkheidsbeginsel niet schendt.  Er is immers een belangrijk verschil tussen beide vorderingen. De opzegvergoeding is geen tegenprestatie voor het geleverde werk, maar wel een forfaitaire vergoeding wegens contractbreuk. Bovendien is de werknemer na het einde van de arbeidsovereenkomst niet langer economisch afhankelijk van de werkgever; in dat geval volstaat een termijn van één jaar om de vordering voor de rechter te brengen.

Alleen relevante vragen bij sollicitatie Een onderneming zoekt een goede nieuwe werknemer. Zoals het heel vaak gebeurt, doet ook deze onderneming een beroep op een selectiebureau. Enkele kandidaten worden uitgenodigd voor een gesprek en een proef. Bij die proef hoort een test met niet minder dan 226 vragen. Heel wat daarvan peilen naar de seksuele voorkeur van de kandidaten: “Leest u liever seksboekjes dan andere bladen?” of “Kijkt u liever naar personen van het andere geslacht?” Een van de kandidaten wil de vragenlijst niet voort invullen. Meteen krijgt hij te horen dat zijn kans om de baan te krijgen verkeken is. De kandidaat laat het er niet bij en dient een klacht in bij de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

In een brief van 22 april 2011 bevestigt de Commissie dat het in de regel verboden is te peilen naar persoonsgegevens over het seksuele leven. Bovendien verwijst de commissie naar cao nr. 38; die cao uit 1983 geeft enkele belangrijke regels voor de werving en selectie van werknemers. Eén van de belangrijke gedragsregels is dat “de persoonlijke levenssfeer van de sollicitant bij de selectieprocedure zal worden geëerbiedigd. Zulks impliceert dat vragen over het privéleven slechts verantwoord zijn indien ze relevant zijn wegens de aard en de uitoefeningsvoorwaarden van de functie.” De Commissie komt tot het besluit dat het selectiebureau beide regels overtrad. Door het ongeoorloofd optreden van het selectiebureau verloor de kandidaat de kans om de job te krijgen. Misschien stapt hij wel naar de rechtbank voor een schadevergoeding.

Wie bezit een uitvinding? Uitvindingen in bedrijven gebeuren vrijwel altijd door de werknemers. De vraag rijst dan: wie mag de vruchten plukken? Komt de uitvinding toe aan de werkgever of blijft ze eigendom van de werknemer of het team van werknemers dat de uitvinding deed? Een ploeg van drie werknemers vond een filtertechniek uit die van groot belang bleek voor hun werkgever, een bierbrouwer. De werkgever erkende dat de werknemers de uitvinding gedaan hadden maar wilde ze toch volledig zelf exploiteren zonder extra vergoeding voor de creatieve medewerkers. Een van hen trok daarop naar de rechter 20 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

en vorderde een flinke vergoeding van niet minder dan twaalf miljoen euro. Het arbeidshof van Brussel maakte een onderscheid tussen verschillende categorieën uitvindingen. Een dienstuitvinding wordt door een werknemer gedaan in uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst. Een afhankelijke uitvinding gebeurt door een werknemer die geen specifieke onderzoeksopdracht had in het bedrijf, maar waarbij de uitvinding toch een band vertoont met de arbeidsovereenkomst (gebruik van bedrijfsmiddelen, knowhow en hulp van collega’s). Vrije uitvindingen hebben geen enkele band met de arbeidsovereenkomst. In dit geval kwam de rechter tot het besluit

dat het om een dienstuitvinding ging: in de periode dat de uitvinding werd gedaan was de werknemer immers verbonden aan de onderzoeksafdeling van de brouwerij. De Belgische wetgeving vertoont een grote lacune want er is zo goed als niets geregeld over de rechten op uitvindingen die gedaan worden door werknemers. In de rechtspraak werd al eerder aanvaard dat de werknemer die een onderzoeksopdracht heeft, er stilzwijgend mee instemt dat de vermogensrechten van zijn uitvinding overgedragen worden aan de werkgever. Het arbeidshof van Brussel nam die zienswijze op 14 januari 2011 over. De vordering van de creatieve werknemer werd afgewezen.


inbox monique bra am

Cao-onderhandelingen online

en seminaries voor kaderleden. Voor jonge hoe zit het met de wachttijd en de wachtstarters en professionals, maar ook voor uitkering? Surf naar de Enter-website voor ervaren en doorgewinterde kaderleden meer info. De eerste sectorakkoorden zijn afgeslo- en werknemers met een leidinggevende job. www.acv-enter.be ten. Je leest er elders in dit magazine meer Ben je vers op de arbeidsmarkt, nog op zoek over. Maar in een aantal sectoren lopen of startend met een eerste job? Sluit je dan de onderhandelingen minder vlot. Via aan bij Sensor, het jongerennetwerk van het Workshops solliciteren, www.lbc-nvk.be en onze facebookpagina NVK en schrijf je online in voor de Sensor- loopbaanbegeleiding, www.fbook.me/lbcnvk volg je de onder- Nieuwsbrief die je op de hoogte houdt van burn-out handelingen op de voet. En de onderte- NVK-activiteiten op de leest van jongeren. kende cao’s krijgen een plaatsje op onze En laat je startersloon berekenen: weet jij S a m e n m e t h e t C e n t r u m v o o r website. Bekijk één en ander en laat gerust hoeveel je waard bent op de arbeidsmarkt? Loopbaanontwikkeling organiseert de LBCwww.nvk.be NVK voor haar leden een reeks workshops via facebook je mening bij ons achter! www.lbc-nvk.be over thema’s die belangrijk zijn voor jou en en www.fbook.me/lbcnvk je loopbaan. Van solliciteren, over je cv tot Enter, vakbond voor de valkuilen van burn-out en hoe je daar het beste tegen te wapenen. Waar let je op bij jongeren Hooggeschoolden en je sollicitatie? Hoe speel je jouw kwaliteiten Enter is het ACV-lidmaatschap voor jongezoveel mogelijk uit? Voor welke valkuilen kaderpersoneel ren, studenten en schoolverlaters in wacht- moet je opletten? Welke dingen motiveren De LBC-NVK heeft voor hooggeschoolden tijd, vanaf 15 jaar tot en met 25 jaar. En dit jou in je werk? Hoe bereid je je voor om vol en kaderpersoneel het NVK-netwerk. NVK helemaal gratis. Wat zijn de regels voor zelfvertrouwen een sollicitatiegesprek aan staat voor Nationaal Verbond voor jobstudenten? Waar moet ik als schoolver- te gaan? Wat doe je bij een burn-out? En hoe Kaderpersoneel.  Netwerken, elkaar ont- later allemaal op letten? Hoe zit het met de vermijd je een burn-out? Een greep uit de moeten en onderling uitwisselen, daar afspraken rond jeugdvakantie? Hoe start ik thema’s die in de workshops aan bod komen. draait het om bij het NVK. mijn zoektocht naar een nieuwe job? Wat is Meer info en online inschrijven op Het NVK organiseert workshops, infodagen het verschil tussen bruto- en nettoloon? En www.lbc-nvk.be

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

21


diversiteit

© foto: photonews

“België is nog veel te tolerant voor discriminatie op arbeidsmarkt” Werkgevers en overheid moeten doortastender optreden

Denis Bouwen

Als een werkgever een discriminerende opdracht geeft, is niet minder dan 28 procent van de uitzendkantoren nog altijd bereid daarop in te gaan. Dat bleek enkele maanden geleden uit ‘mystery calls’ die de uitzendsector (Federgon) zelf liet uitvoeren. Nogal wat werkgevers blijven hardleers wanneer het erom gaat allochtonen en andere bevolkingsgroepen niet uit te sluiten.

“In België worden op dit vlak nog altijd praktijken getolereerd die in andere landen al lang niet meer door de beugel kunnen”, constateert Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding. “Als een bedrijf als Adecco hier veroordeeld wordt wegens racistische praktijken, kunnen de zusterfilialen in de buurlanden daar echt niet om lachen.” Hoeveel personeelsannonces verschijnen er niet die – toch wel toevallig zeker – een ‘uitstekende kennis van het Nederlands’ vragen of kandidaten zoeken met ‘moedertaal Nederlands’. Soms is daar een goede reden voor. Maar in andere gevallen gaat het om subtiele manieren om kandidaten met vreemde roots te weren. Er zijn ook 22 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

bijvoorbeeld callcenters die Franstalige telefonisten zoeken maar daarbij bekwame Afrikanen uitsluiten omdat ‘hun Frans te Afrikaans klinkt’. En hoeveel werkgevers zijn niet op zoek naar ‘jonge, dynamische krachten’? Waarmee ze eigenlijk zeggen dat 40- of 50-plussers niet hoeven aan te kloppen. Uit dit alles blijkt dat er nog veel uitzend- en selectiebureaus zijn die bereid zijn te discrimineren wanneer opdrachtgevers hierop aandringen. “In elke onderneming zouden de personeelsdienst en lijnmanagers de uitdrukkelijke instructie moeten krijgen om nooit nodeloos onderscheid te maken”, zegt De Witte. “Gebeurt dat toch, dan moet dat worden gezien als een ernstige fout met alle gevolgen van dien.” “Je zou bedrijven die vragen om te discrimineren op een soort zwarte lijst kunnen zetten maar de uitzendbranche weigert dit te doen. Volgens de huidige regels moet elke vraag om te discrimineren bij de sectorvereniging Federgon worden gemeld. Maar dat gebeurt in veel gevallen niet. Federgon kreeg van het Centrum tal van suggesties om het probleem aan te pakken. Tevergeefs. De organisatie moet aan uitzendconsulenten het signaal geven dat zij er niet alleen voor staan. Het kan toch niet dat de individuele consulent zich om commerciële redenen gedwongen voelt om te discrimineren?”

Sancties

De Vlaamse overheid moet volgens Jozef De Witte de eigen sociale inspectie veel meer inschakelen om discriminatie op te sporen en tegen te gaan. “Nu neemt Vlaanderen het probleem niet echt au sérieux. De Vlaamse minister van Werk, Philippe Muyters, heeft nochtans de macht om de vergunning van een uitzendbedrijf meteen in te trekken of ze zes maanden lang te koppelen aan voorwaarden. Er is echter nood aan bijkomende sancties die in verhouding staan tot de feiten: je moet niet met een kanon op een mug schieten. Een officiële waarschuwing of geldboete is een eerste krachtig signaal. Ook  de verplichting om in het bedrijfsblad over de kwestie te schrijven en het voorzien van trainingen voor de medewerkers kunnen hun nut hebben.” Uit N-VA-hoek was te horen dat het Centrum ‘de uitzendsector ten onrechte viseerde’. “En dat terwijl het helemaal niet het Centrum was dat  de ‘mystery calls’ van Federgon georganiseerd had”, reageert De Witte. “Net zomin als wij de uitzending van het VRT-programma Volt, die het probleem in alle scherpte in beeld bracht, hebben bedacht. Wij viseren geenszins de uitzendbureaus. Wel werkgevers die nog altijd willen discrimineren wanneer ze werkaanbiedingen hebben. Bedrijven vergeten dat ze zichzelf kansen ontzeggen door


diversiteit bevolkingsgroepen uit te sluiten.”

hun beurt het gevolg zijn van opvoedingsproblemen in heel wat allochtone gezinnen’. “Natuurlijk moet de goede wil van Vakbonden twee kanten komen”, antwoordt De Witte. Volgens De Witte mogen ook de vakbonden “Maar iedereen moet voor eigen deur vegen gerust ‘een tandje bijsteken’ om discriminaen zich de vraag stellen wat hij zelf kan doen tie te helpen bevechten en een klimaat te aan een probleem. Ik weet het, zoiets is pijncreëren waarin diversiteit wordt omhelsd. lijk, maar toch. Waarom kunnen uitzend“Vakbonden kunnen hierover tijdens het bureaus zelf geen kandidaten bijscholen sociaal overleg duidelijke afspraken maken als er attitudeproblemen zijn? In Israël is en erop toezien dat cao’s hierover in de er een uitzendbedrijf dat ultra-orthodoxe praktijk worden nageleefd. Intern hebben joden intensief begon bij te scholen. Een de bonden ook een strijd te voeren want het inspanning die veel energie kostte maar die spreekt vanzelf dat er ook vakbondsleden Attitude achteraf wel voordelig was, zowel voor het zijn die worstelen met alles wat ‘vreemd’ en uitzendbedrijf als voor de klant: zodra die ‘anders’ is. Ik snap heel goed dat vakbonden Jan Denys, arbeidsmarktdeskundige bij het kandidaten aan de slag konden, bleken ze graag collectieve regelingen willen maar ze uitzendbureau Randstad, wees in één van heel toegewijde én rendabele werknemers moeten ook oog hebben voor de vele indi- zijn boeken op ‘attitudeproblemen die op te zijn.”   viduele verschillen in onze maatschappij. Als er onderhandeld wordt, moet het ook “Minder opdrachtgevers met discriminerende vragen” gaan over regelingen die elk individu genoeg vrijheid gunnen. Maar zoiets vergt een culMaud Van Driessche werkt bij de uitVolgens Maud wordt de uitzendbrantuuromslag. Eén voorbeeld, de vraag naar che vaak ten onrechte met de vinger zendgroep Randstad maar heeft haar bidpauzes: als een rookpauze kan, is een gewezen. “Het gaat dikwijls al lang niet werkplek ‘inhouse’ bij de autofabriek bidpauze toch ook geen punt?” “Als ik het over diversiteit heb, gebruik ik het begrip in de ruime zin van het woord”, stelt De Witte. “Ik ben heel blij dat het Centrum ook strijdt tegen discriminatie op grond van leeftijd, handicap of seksuele geaardheid. Het gaat niet over ‘wij en zij’ maar over ‘ons’, zoals de vroegere Amsterdamse burgemeester Job Cohen ooit verklaarde.” Meten

In de Nederlandse Tweede Kamer stelde een vakbondsman van het FNV dit jaar voor werkgevers te verplichten om mensen uit achtergestelde groepen uit te nodigen voor een sollicitatiegesprek. “Een voorstel waar zeker iets in zit”, denkt de baas van het Centrum. “Soms krijg je al een gedragsverandering door gewoon te meten. Werkgevers zouden er goed aan doen om stelselmatig te onderzoeken hoeveel mannen en vrouwen, autochtonen en allochtonen, kandidaten onder en boven de 45 jaar solliciteerden. En om na te gaan wat de resultaten van selectierondes waren. Zo is het mogelijk om scheeftrekkingen op te sporen en te kijken of die al dan niet rationeel te verklaren vallen.” Als allochtonen vaak moeilijk werk vinden, is dat ook te verklaren door een gemiddeld laag opleidingsniveau, een gebrekkige talenkennis of te weinig mogelijkheden om te netwerken, zeggen deelnemers aan het discriminatiedebat. “Heel wat allochtonen zijn inderdaad niet zo hooggeschoold”, erkent De Witte. “Maar we zien ook dat hooggeschoolde allochtonen méér discriminatie ondervinden dan hun autochtone collega’s. Het klopt dat we de scholing en de talenkennis van sommige allochtonen moeten verbeteren. Bedrijven kunnen op dit vlak ook zelf

inspanningen doen en cursussen organiseren. Het is al te gemakkelijk om het onderwijs met de vinger te wijzen. Een werkgever moet ook nadenken wat hij zelf kan doen.” Zeker in KMO’s wordt nieuw personeel vaak gezocht door aan de medewerkers te vragen ‘of ze iemand kennen’. Op die manier vallen allochtonen meer dan eens uit de boot. “Het is dan ook belangrijk dat allochtonen zich niet in de eigen gemeenschap opsluiten maar genoeg contacten uitbouwen met autochtonen.”

Volvo Cars Gent. Ze fungeert als een soort ‘sociaal secretariaat’. De klant (Volvo), uitzendkrachten en vakbondsafgevaardigden kunnen bij haar terecht. Voor de LBC-NVK is Maud vakbondsafgevaardigde bij B-Bridge, een onderdeel van Randstad. “In vergelijking met tien jaar geleden zijn er minder opdrachtgevers die nog discriminerende vragen stellen”, ervaart Maud. “Een nieuw probleem is dat allochtone werknemers in sommige bedrijven een meerderheid beginnen te vormen. Hun autochtone collega’s voelen zich daar niet altijd goed bij. We zien deze situatie vooral in productieomgevingen. Voor bediendejobs worden we nog wel vaker geconfronteerd met discriminerende vragen.”

Competenties Maud vindt dat uitzendconsulenten aan opdrachtgevers moeten uitleggen dat ze alleen selecteren op basis van competenties, zonder te kijken naar etnische afkomst of andere persoonlijke kenmerken. “Als klanten willen discrimineren, kan je voorstellen om het toch eens te proberen met een allochtone kandidaat en erop wijzen dat ze de anti-discriminatiewet overtreden. Sommige klanten lopen dan naar de concurrentie maar ik hoop dat ze daar ook bot vangen. We evolueren naar een economie waarin het niet langer mogelijk zal zijn om allochtonen uit te sluiten. Nu al zijn er te weinig autochtone werklozen met de juiste competenties om alle vacatures op te vullen.”

meer over de vraag of een kandidaat allochtoon is. Wel over het punt dat iemand genoeg Nederlands moet kennen om veilig te kunnen functioneren in een productieomgeving. Als iemand de instructies van zijn ploegbaas niet goed snapt, kan de verzekering lastig doen bij een arbeidsongeval.”

Nederlandse les “Wanneer communiceren een probleem blijkt bij een sollicitatiegesprek, geven wij mensen altijd de tip om eerst bij het volwassenenonderwijs Nederlandse les te volgen en daarna zeker opnieuw te solliciteren. Als iemand zonder geldige papieren vraagt om te werken, trachten wij die persoon op weg te helpen om dat toch mogelijk te maken.” De consulente denkt dat kandidaten zonder geldige papieren of zonder voldoende kennis van het Nederlands al te snel gewagen van discriminatie. “Wordt de gegrondheid van hun klachten wel gecontroleerd? En kunnen organisaties tegen discriminatie zich altijd wel neutraal opstellen?” “Soms moeten wij een allochtone werknemer terechtwijzen omdat hij te laat komt op zijn werk, op de werkvloer een andere taal spreekt of meedoet aan groepsvorming. Als we dat doen, krijgen we nogal eens het verwijt dat we racisten zijn.” Maud kent een aantal gevallen waarbij consulenten verbaal of fysiek aangevallen werden. “Er zijn vaak dreigementen. Soms wordt een consulente na het werk zelfs opgewacht. Is er ook iemand die het voor ons opneemt wanneer wij ons niet meer veilig voelen?”

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

23


zaventem

Vaudeville op Brussels Airport bedreigt toekomst werknemers Discussie over afhandelaars ontaardt in juridisch kluwen Jan Dereymaeker en Jorn Hanssens

Wat zal er gebeuren met de passagiers- en goederenafhandeling op de luchthaven van Zaventem? De werknemers van Aviapartner houden hun hart vast. Zal hun bedrijf moeten plaatsmaken voor Swissport of niet?

In de Europese luchthavenwereld is de jongste jaren al heel wat veranderd op sociaal en economisch vlak. Vanuit de Verenigde Staten waaide een gure liberaliseringswind naar Europa over. Dat liet ook sporen na bij de Belgische luchthavens, Zaventem voorop. Na het faillissement van Sabena (2001) werd de exploitatie van Zaventem geprivatiseerd en versterkten de lagekostenmaatschappijen hun marktpositie. Heel wat werknemers verloren hun job of moesten flink inleveren en nog flexibeler werken. Liberalisering

De liberalisering in de sector werd volop gesteund door de Europese politiek. Die trend en de opkomst van het speculatieve durfkapitalisme misten hun effecten niet. Met een Europese richtlijn uit 1996 werd al het startschot gegeven om de afhandeling van vliegtuigen, de zogenaamde gronddiensten, te liberaliseren op de Europese luchthavens. Op grond van die richtlijn bepaalden de nationale overheden in de EU-lidstaten voor elke luchthaven hoeveel afhandelaars er minimaal moesten actief zijn. Een Belgisch koninklijk besluit uit 1998 geeft aan twee bedrijven de toelating om ‘airside’ – voorbij de beveiligde toegangscontrole – vliegtuigen te laden en te lossen. Die bedrijven zijn Aviapartner en FlightCare. Aviapartner is het vroegere Belgavia. FlightCare is een bedrijf dat voortborduurde op de gronddiensten van het vroegere Sabena. Door te kiezen voor Aviapartner en FlightCare werd een toestand ‘geconsolideerd’ die eigenlijk al bestond sinds Expo ’58. Beide afhandelaars voerden geen al te harde concurrentie met elkaar, wat voor jarenlange stabiliteit en werkzekerheid zorgde op de luchthaven. In de voorbije jaren leidde de liberalisering op heel wat Europese luchthavens tot een veel sterkere concurrentie in de afhandeling van vliegtuigen. Maar niet tot een 24 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

betere service voor de passagiers, integen- een derde afhandelaar mocht komen als deel. De toenemende concurrentie deed de bepaalde passagiers- en  vrachtvolumes loon- en arbeidsvoorwaarden verslechteren. overschreden zouden worden. Loonkosten vertegenwoordigen zowat driekwart van alle kosten in de afhandeling. Niet werkbaar Schiphol

London Heathrow en Schiphol, twee luchthavens waar duchtig werd geliberaliseerd, zagen diverse afhandelaars over kop gaan. Er vielen daar op grote schaal ontslagen. De sociale achteruitgang had nadelige effecten op de service aan de passagiers en de veiligheid van het luchthavenpersoneel. Bij ons liet de staatssecretaris van Mobiliteit, Etienne Schouppe, in 2008 weten dat hij de grondafhandeling op Zaventem nog meer wou liberaliseren. In augustus van dat jaar brak bij Aviapartner en FlightCare een spontane staking uit wegens een gebrek aan personeel en een te hoge werkdruk. De staking lokte veel beroering uit. Schouppe wilde het aantal afhandelaars niet langer tot twee beperken. Via een nieuw KB wilde hij een derde bedrijf laten aantreden. De vakbonden bij Aviapartner en FlightCare reageerden met een gemeenschappelijk front en de boodschap ‘Two is enough’. De strijd van de bonden loonde. In november 2010 werd het KB in aangepaste vorm gepubliceerd, met de bepaling dat er pas

Ondanks de aanpassing was het nieuwe KB geen goede zaak. Schouppe verdeelde namelijk de afhandeling over vijf deelgebieden: de bagageafhandeling, de afhandeling van passagiersvliegtuigen, de afhandeling van vrachttoestellen, het vervoer van vracht en post op het ‘airside’-deel van de luchthaven en het cateringvervoer. Voor elk van deze deelgebieden mochten telkens twee bedrijven aan de slag. In theorie konden er zo wel tien verschillende afhandelaars komen. Totaal onwerkbaar en economisch onproductief. De uitbater van de luchthaven, The Brussels Airport Company (het vroegere BIAC), zag dit gelukkig ook in. Toen er eerder dit jaar licenties werden toegekend, werd dan ook niet gewerkt met de opsplitsing in deelgebieden. Toch werd de aanbestedingsprocedure – die voor een periode van zeven jaar twee afhandelaars moest aanduiden – een fiasco. FlightCare en Swissport kwamen voor The Brussels Airport Company als besten uit de bus. Aviapartner viel uit de boot. Net als twee andere kandidaten, Menzies en Celebi.


© foto: imageglobe

Voor de vakbonden is het overigens een stapten ondertussen naar de rechter. De de betrokken ondernemingen moeten stuk kwalijke zaak dat de aanbestedingsproce- hele kwestie dreigt één groot juridisch klu- voor stuk een cao ‘transfer of staff’ tekenen dure werd georganiseerd door The Brussels wen te worden. die de werkzekerheid van elk personeelslid Airport Company. De bonden vinden dat dit De werkonzekerheid, de structurele onder- waarborgt. had moeten gebeuren door het Directoraat- bezetting en de torenhoge flexibiliteit doen Het gemeenschappelijk vakbondsfront van Generaal van de Luchtvaart, het vroegere veel arbeiders en bedienden nu overwegen Aviapartner en FlightCare werd ondertussen Bestuur der Luchtvaart. om elders een job te zoeken. Wie zal in zo’n uitgebreid met Swissport. De nieuwe naam onzekere toestand de lege plaatsen willen van het front luidt ‘Hands off my Airport job’. opvullen? De goede werking van de luchtha- Van premier Yves Leterme en staatssecreBom ven dreigt dan ook in het gedrang te komen. taris Schouppe verlangt het front dat het De keuze voor FlightCare en Swissport In dit dossier moet de politiek dringend haar hele dossier bevroren wordt tot begin 2014. sloeg in als een bom voor de 1.400 werkne- verantwoordelijkheid nemen. De bewinds- Zo kan de rust terugkeren en wordt er tijd mers van Aviapartner. Op 8 juni werd spon- lieden moeten een kader creëren dat de gemaakt om naar een fatsoenlijke oplossing taan 24 uur lang gestaakt. Die actie dwong huidige tewerkstelling bij Aviapartner en te zoeken.   de luchthavenexploitant, FlightCare en FlightCare garandeert tot 1 januari 2014. En Swissport om rond de tafel te gaan zitten. Ze spraken af dat het personeel zou worden overgenomen met behoud van alle loonen arbeidsvoorwaarden (cao 32 bis), ook als luchtvaartmaatschappijen zouden overstappen naar een andere afhandelaar . Maar de onrust ebde niet weg. De directie van Aviapartner gaf zich niet zomaar gewonnen en stapte naar de rechter. Zij vond dat er wel heel rare dingen waren gebeurd in het dossier. In kortgeding kreeg Aviapartner gelijk van de rechter. Maar Velen vinden het schandalig dat het Belgische Aviapartner, dat al ruim 60 jaar actief is op The Brussels Airport Company tekende Zaventem, zou moeten plaatsmaken voor het Zwitserse Swissport. Ze zien het al helemaal niet zital beroep aan. Ook Menzies en Swissport ten om bij het super-flexibele FlightCare aan de slag te gaan.

Keuze voor Swissport leidt tot grote woede Het illustere Belgische luchtvaartbedrijf Sabena werd op 7 november 2001 failliet verklaard. Tien jaar later dreigt een ander Belgisch bedrijf op Zaventem in het zand te bijten: Aviapartner. Het faillissement van Aviapartner zou zware sociale gevolgen hebben. Velen vinden het schandalig dat het Belgische Aviapartner, dat al ruim 60 jaar actief is op Zaventem, zou moeten plaatsmaken voor het Zwitserse Swissport. In Frankrijk, Duitsland of Groot-Brittannië zou zoiets nooit worden gepikt. Maar alleen de kostprijs van de afhandeling lijkt nog van tel te zijn. Het was trouwens een andere Zwitserse onderneming, Swissair, die destijds mee verantwoordelijk was voor de teloorgang van Sabena. Op Zaventem werken nog altijd veel exSabéniens, onder meer bij Aviapartner en FlightCare. Geen wonder dat zij in alle staten zijn. Swissport, met hoofdkantoor in Zürich, is in handen van de Franse durfkapitalist PAI Partners maar was ooit nog een onderdeel van Swissair. Ook de  luchthavenbeheerder, The Brussels Airport Company, is trouwens voor 75 procent in privé-handen. Het Australische Macquarie heeft 36

procent van de aandelen, terwjil een Canadees onderwijspensioenfonds 39 procent bezit. Waarom zouden Australiërs of Canadezen wakker liggen van de Belgische verankering van activiteiten? Laat staan van de littekens die het Sabena-drama achterliet.

Sterke groepssfeer Bij Aviapartner heerst nog een sterke groepssfeer. Iedereen kent er iedereen. Het werk is zwaar maar er staat ook iets tegenover. De vakbonden slaagden erin goede nachtpremies af te dwingen. Zondagwerk wordt dubbel betaald. De mensen van Aviapartner zijn bang zulke voordelen te verliezen als ze moeten overstappen naar Swissport of FlightCare. De loon- en arbeidsvoorwaarden bij FlightCare laten heel wat te wensen over. “Iedereen begint er met een halftijds contract. Pas na twee jaar krijg je er een vast contract met een maximum van 75 procent. Geen wonder dat het personeelsverloop daar groot is.” Swissport, dat mogelijk de plaats van Aviapartner zal innemen, heeft nu een beperkte activiteit in Zaventem. Goed voor zowat 70 werknemers. De sociale verhoudingen bij Swissport zijn niet geweldig. Wat zal dat geven als er bij

Swissport plotseling 500 werknemers bijkomen?

Lege handen Op 8 juni bleken de licenties op Zaventem te gaan naar FlightCare en Swissport. Aviapartner bleef met lege handen achter. Dat leidde tot een 24-urenstaking waaraan massaal werd deelgenomen. De exploitant van de luchthaven, FlightCare en Swissport tekenden uiteindelijk een protocolakkoord waarin stond dat alle werknemers zouden worden overgenomen met alle verworven loon- en arbeidsvoorwaarden. Maar zou iedereen kunnen overstappen? En zouden er geen nieuwe uurroosters worden opgedrongen? Vragen waarop een duidelijk antwoord uitbleef. De vakbonden namen op 8 augustus een gezamenlijk standpunt in. Aviapartner kreeg de vraag om eveneens het protocol over werkzekerheid te tekenen. Bij het ter perse gaan maakten de bonden ook plannen om te praten met het kabinet van premier Yves Leterme. Het is nu afwachten hoe op de verzuchtingen van de bonden zal worden gereageerd. Indien nodig zullen de werknemers opnieuw actievoeren.

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

25


film k arin seberechts

All good children Alle goeie kinderen gaan naar de hemel. Volgens het aloude Engelse kinderrijmpje dan toch. Over de kinderen in Alicia Duffy’s debuut hangt van bij het begin alvast een lugubere doem. “Als ik mijn ogen dichtdoe”, zegt de jonge Dara als voorbode op de soundtrack, “dan zou het kunnen lijken alsof het allemaal nooit gebeurd is”.

Alicia Duffy’s eersteling – vorig jaar in première op de ‘Quinzaine des réalisateurs’ in Cannes – mag dan al over kinderen en prille verlangens gaan, charmeren is niet meteen Duffy’s ding. ‘All Good Children’ is een afstandelijke film die op geen enkel moment naar sympathie hengelt en vooral met mooi licht, geagiteerde ‘travellings’, veel close-ups en een dreigende soundtrack effect sorteert. Voor de helft komt Duffy daarbij uit op een bevreemdend hedendaags sprookje met aangekondigde akelige afloop. Voor de andere helft op een zwaarwichtige vertelling met nogal evidente onderliggende psychologie en af en toe opzichtige symboliek (de vader met de zeis!). Een opvallend debuut met onmiskenbare kwaliteiten, maar ook met euvels en valse pretenties. Als de Britse cineaste voor een volgend werk haar talent kan rijmen met een stevig narratief bindmiddel en iets minder schematische personages, zit er naast unheimliche cinema vast nog een boeiende film aan te komen.  

Dara (Jack Gleeson, vreemde jongen) is een Ierse tiener met griezelig lichte ogen en een oud, gebeiteld gezicht. Na de dood van zijn moeder wordt hij samen met zijn broer Eoin “Ik stel mij mijn vader restaurant willen meenemen. door hun Franse vader bij kenaltijd voor met een paarse Het doet allemaal een beetje aan nissen in Noord-Frankrijk gedropt. Ontzet en ontheemd, navelstaren denken. V-halstrui op het moment Maar Mike Mills, die een aan- met alleen elkaar en de kat van dat hij het mij vertelde… tal jaar terug debuteerde met hun moeder als houvast. Zijn Maar eigenlijk had hij een curieuze tragikomedie over flirterige buurmeisje Bella, kind gewoon een pak aan.” Na duimzuigen, is een geduldige van bemiddelde Britten die verde dood van zijn vader verleider. Hij manoeuvreert de derop een landgoed verbouwen, Hal sorteert grafisch ontkijker een reflectie binnen die blaast Dara’s gemoed weer vuur werper Oliver niet alleen uiteindelijk te oprecht is om in. Maar een gestolen kus, opgezorgvuldig diens spulverwend te noemen en te har- teld bij verlatingsangst en verlen. Hij blikt terug op het telijk om naast te kijken. Mills beelding, leveren uiteindelijk leven van deze beminhad het model voor deze film, het recept voor een gevaarlijke ‘All good children’ loopt sinds waarop je gaandeweg een beetje obsessie… nelijke man die op zijn 31 augustus in de bioscoop. verliefd raakt, dicht bij de hand: 75ste – bij het overlijden zijn eigen vader was namelijk van zijn vrouw – uitkwam ook de 70 voorbij toen hij uit de Bevreemdend en afstandelijk sprookje (Jack Gleeson en Imogen Jones) voor zijn homoseksualikast kwam. teit, en die nog vier jaar Eenmaal los van de wat aanten volle van zijn ware matigend overkomende melanaard kon genieten. cholie uit de aanhef, vloeit In hoeverre wogen die vier ver- ‘Beginners’ in elkaar tot een ademende jaren op tegen vier delicate, bitterzoete collage over decennia ‘in de wacht’? En hoe gezins- en liefdesrelaties, over ingrijpend was Hals uitgesteld de mogelijkheid om opnieuw te geluk voor het gevoelsleven beginnen en over de verandevan zijn echtgenote én dat van rende zeden in de maatschappij. zijn zoon, die aarzelend in een Ewan McGregor en Christopher nieuwe relatie met een Franse Plummer leveren subtiel acteeractrice stapt? werk en worden nog het meest Ik moet zeggen dat ik niet van in hun vertolkingen onderbij het eerste moment wèg was steund door de innemende Jack van deze film. Treurende jon- Russell van dienst, die 150 woorgemannen met een artistiek den begrijpt en tot ons spreekt beroep, die niet weten of ze in de ondertitels.   wel helemaal voor een fraaie Française mogen vallen… Die op ‘Beginners’ is sinds 31 augustus rolschaatsen door dure hotels te zien in de Belgische zalen. rijden en per se hun hond op Hartelijk autobiografisch relatiedrama (Mélanie Laurent en Ewan McGregor)

Beginners

26 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht


boek

RUBRIEKSNAAM

gutenberg

De strategie van het geluk Gerbert Bakx Dr. Bakx geeft het in zijn inleiding eerlijk toe: de manieren om gelukkig te worden die hij in dit boek aanbeveelt, komen niet van hem, of toch niet van hem alleen. Hij beveelt ons 64 andere werken ter lezing aan (onder andere van Eckhart Tolle, Byron Katie, Wayne Dyer, Ken Wilber en Alain de Botton) en verwijst daarna nog eens naar 300 andere boeken die hij uitgevlooid heeft in zijn jarenlange zoektocht naar geluk. Zijn eigen compilatie laat zich samenvatten in één zin: een wijs mens lijdt niet en in één citaat, van de filosoof Voltaire: “J’ai décidé d’être heureux, c’est excellent pour la santé.”

netwerk van gezin en vrienden, de mensheid, de natuur. Ook de liefde is onontbeerlijk volgens hem en weer komt – totaal onverwacht – de (vermeende) aartscynicus Voltaire op de proppen: “Il faut aimer. Sans rien aimer il est triste d’être homme.” Begin met je partner en je kind lief te hebben, zegt Bakx, en breid dan je liefde verder uit tot je àlles in het leven lief hebt gekregen, want ondanks alles is het leven een ongelooflijk cadeau. Nog concreter wordt de auteur waar hij het heeft over de manier waarop een mens met lijden hoort om te gaan. “Alle lijden”, zegt hij, “en er is geen enkele uitzondering, is een weigering om de realiteit te aanvaarden zoals ze is. Alle geluk en alle lijden komen uit onszelf. Niets uit de buitenwereld kan je gelukkig maken, tenzij je er ja tegen zegt. Niets uit de buitenwereld kan je ongelukkig maken, tenzij je er nee tegen zegt.” Dit mag een verbluffende ontdekking heten. Mensen die het kunnen weten, omschrijven Volgens Bakx zijn ons lichaam en onze emoGerbert Bakx als een heldere, grappige en ties onze dienaren en kunnen we hen alle wijze spreker met een serieuze wetenschap- mogelijke orders geven. Elke gedachte en pelijke achtergrond (geneeskunde, psychia- elk gevoel is een chemische gebeurtenis trie). Hij heeft de grote verhalen achter zich in ons lichaam. Om gelukkig te zijn komt gelaten, heeft een penchant voor Darwin, het er dus op aan de juiste, positieve, heilhet zenboeddhisme en mindfulness en zame gedachten te denken en de negatieve, wordt bewierookt door mensen als Gerard cynische, neerhalende gedachten te mijden. Bodifee en Piet Nijs. Ook in de meer dan Denk ‘ja’, zegt de auteur, denk niet ‘nee’. 400 bladzijden van zijn langverwachte boek geeft dr. Bakx blijk van een helder inzicht in Newspeak de oorzaken van het menselijke ongeluk en vertelt hij de lezer hoe dat tekort te reme- In een voorbeeldenlijst die onwillekeurig aan de Newspeak van Orwell doet denken, diëren. Dat geluk meer is dan alleen maar domweg vervangt hij negatieve uitdrukkingen als genieten, mag intussen algemeen bekend ‘alles is mislukt’, ‘drama’ en ‘lui’ door ‘het zijn. Al in 1985 schreef de Amerikaan Neil is anders gelukt’, ‘markante gebeurtenis’ Postman de bestseller ‘Amusing ourselves en ‘bezig energie te verzamelen’. De lijst to death’. Het wegvallen van God en het is komisch en leunt aan bij de verguisde eeuwige leven na de dood heeft de mens methode van Coué, maar onnozel is hij vanaf de tweede helft van de 20ste eeuw zo niet. Vreemd genoeg verwijst Bakx in dat wanhopig in de armen van kicks, plezier en verband nauwelijks naar Nietzsche, die hedonisme gedreven dat het knap moeilijk toch ook de grote Bejahung predikte en het is om hem nog andere waarden aan te pra- totale aanvaarden van het leven zoals het is. Hoewel de auteur zich in zijn boek zorgvulten. dig hoedt om niet in de val van de pseudowetenschap en het zweverige te trappen Zinnig, juist en goed (van dat soort boekjes hebben we er al Toch suggereert dr. Bakx er meteen twee: genoeg), gaat hij als academicus volgens mij een mens wordt gelukkiger als hij zich één keer een stap te ver, namelijk wanneer vervuld voelt door dingen te doen die zin- hij het heeft over de spiritualiteit die onontnig, juist en goed zijn en als hij verbinding beerlijk zou zijn om echt gelukkig te worheeft gevonden met een groter geheel: het den. “Wie spiritueel is, ziet het leven als een

wonder, als heilig, als een geschenk”, zegt hij op pagina 247. De woorden ‘wonder’ en ‘heilig’ kunnen we nog door de vingers zien als overenthousiaste metaforen, maar dan voegt hij eraan toe: “Voor een spiritueel mens heeft het leven altijd zin.” Maakt de spirituele mens zich niet iets wijs? Laat de goede dr. Bakx hier geen achterpoortje open naar een Bedoeling, een Plan, een Godsbesef, hoe vaag dan ook? Wie de theorie van Darwin inroept als verklaring voor de wereld, moet toch kunnen leven met de totale zinloosheid, het blinde toeval, de absolute willekeur? Toegegeven: het leven is ongelooflijk boeiend en interessant, maar heeft het echt een zin, behalve de zin die iedereen er persoonlijk wil aan geven? Wat is die zin dan wel? En kan een mens niet gelukkig worden, zich één voelen met al wat bestaat, dankbaar zijn zelfs voor dit unieke, soms goede, soms wrede leven terwijl hij maar al te goed weet dat hijzelf, de aarde en heel de kosmos veroorzaakt zijn door een verbluffende samenloop van omstandigheden en dat alles op die manier weer zal verdwijnen? Dit terzijde is ‘De strategie van het geluk’ een rijk, verstandig, vriendelijk en wijs boek dat iedereen zou moeten gelezen hebben, wat zeg ik: dat verplichte lectuur zou moeten zijn in elke middelbare school.

GUTENBERG DE STRATEGIE VAN HET GELUK Dr. Gerbert Bakx Witsand Uitgevers 413 blz. Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

27


RUBRIEKSNAAM

LBC-NVK West-Vlaanderen in een nieuw kleedje

© foto: imageglobe

Leden kunnen terecht bij twee secretariaten en drie steunpunten

Het secretariaat Kortrijk-Roeselare-Ieper huist vanaf 1 november in Kortrijk. De vestigingen in Roeselare en Ieper worden steunpunten.

Michel Bemong

De LBC-NVK wil een dynamische vakbond zijn die zijn structuren wanneer nodig aanpast om de dienstverlening te verbeteren en nog efficiënter te werken. In dit kader is beslist om de secretariaten in de provincie West-Vlaanderen in een nieuwe structuur onder te brengen.

West-Vlaanderen neemt een belangrijke plaats in bij de LBC-NVK. In de afgelopen tientallen jaren ontwikkelde de vakbond zijn activiteiten daar gevoelig. Er kwamen vijf vestigingen – Brugge, Oostende, Ieper, Roeselare en Kortrijk – met vijf interprofessionele afdelingsbesturen. Qua personeel kan de LBC-NVK in West-Vlaanderen rekenen op zes administratieve krachten en eerstelijnsdienstverleners, zeven klachtenbehandelaars en dertien vakbondssecretarissen. Samen met ruim 2.000 vakbondsmilitanten behartigen zij de beroepsbelangen van bijna 60.000 van onze leden. In 2010 is er nagedacht over een nieuwe structuur die genoeg rekening hield met de ‘syndicale realiteit’ en zo goed mogelijk 28 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

inspeelde op de ambities van de vakbond. Zo werd een structuur bedacht die dit jaar tot in de details werd uitgewerkt. In de nieuwe structuur zijn er in West-Vlaanderen twee secretariaten, Brugge-Oostende en KortrijkRoeselare-Ieper. Er blijven wel vijf vestigingen. Het secretariaat Brugge-Oostende zit in Oostende, met Brugge als steunpunt. Terwijl het secretariaat Kortrijk-RoeselareIeper huist in Kortrijk, met Roeselare en Ieper als steunpunten. In Oostende en Kortrijk worden de vakbondssecretarissen (beroepswerking) samengebracht met de administratie. De individuele dienstverlening – eerstelijnsservice en klachtenbehandeling – neemt daar een prominente plaats in. Bij de steunpunten zullen eerstelijnsdienstverleners en klachtenbehandelaars werken. De steunpunten fungeren ook als ‘satellieten’ voor de beroepswerking. Het secretariaat Brugge-Oostende ging al van start op 1 september. In KortrijkRoeselare-Ieper wordt het startschot gelost op 1 november. Wie reorganiseren zegt, denkt vaak aan besparen en jobs schrappen. Niet zo bij de LBC-NVK: onze dienstverlening en administratie worden zelfs versterkt.  

Praktisch LBC-NVK Brugge-Oostende (nieuwe regeling van het fusiesecretariaat vanaf 1 september 2011) Secretariaat: Kan. Dr. Colenstraat 7, 8400 Oostende Tel: 059 / 552 554, Fax: 03 / 220 88 15, lbc-nvk.brugge-oostende@acv-csc.be Openingsuren: 09.00u-12.00u en 13.30u-17.00u, donderdag tot 18.00u (behalve in de vakantiemaanden), woensdag gesloten Klachtenbehandeling: graag op afspraak op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag Steunpunt: Oude Burg 17, 8000 Brugge Tel: 059 / 552 554, Fax: 03 / 220 88 15, lbc-nvk.brugge-oostende@acv-csc.be Openingsuren: maandag en dinsdag 09.00u-12.00u, donderdag 09.00u-12.00u en 13.30u-18.00u (in de vakantiemaanden tot 17.00u) Klachtenbehandeling: graag op afspraak op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag LBC-NVK Kortrijk-Roeselare-Ieper (nieuwe regeling van het fusiesecretariaat vanaf 1 november 2011) Secretariaat: President Kennedypark 16d, 8500 Kortrijk Tel: 056 / 235 561, Fax: 03 / 220 88 12, lbc-nvk.kortrijkroeselare-ieper@acv-csc.be Openingsuren: 09.00u-12.00 u en 13.00u-17.00u, maandag tot 18.00u (behalve in de vakantiemaanden), woensdag- en vrijdagnamiddag gesloten en ook vierde woensdagvoormiddag van de maand Klachtenbehandeling: vrij toegankelijk op maandag; de andere werkdagen op afspraak. Steunpunt: H.Horriestraat 31, 8800 Roeselare Tel: 056 / 235 561, Fax 03 / 220 88 12, lbc-nvk.kortrijk-roeselare-ieper@acvcsc.be Klachtenbehandeling: dinsdag 09.00u-12.00u en 13.00u-18.00u (uitgezonderd in de vakantiemaanden); de andere werkdagen op afspraak. Steunpunt: Sint-Jacobsstraat 34, 8900 Ieper Tel: 056 / 235 561, Fax: 03 / 220 88 12, lbc-nvk.kortrijk-roeselare-ieper@acvcsc.be Openingsuren: maandag 13.00u-18.00u (in de vakantiemaanden tot 17.00 u); maandag- en woensdagvoormiddag en dinsdag: enkel op afspraak. Raadpleeg altijd http://lbc-nvk.acvonline.be/wiezijnwij/default.asp voor eventuele veranderingen.-


CAMPAGNE

Schiet ontwikkeling niet aan flarden Vlaamse Vredesweek focust op wapenhandel

Een stap in de goede richting. De Vredesweekpartners willen met hun campagne van dit jaar de puntjes op de i zetten. Ze willen niet om het even welk verdrag. Een verdrag moet allesomvattend zijn en duidelijke ethische criteria bevatten. Verbod

K arin Seberechts

‘Kleine en lichte wapens’, het klinkt bijna ongevaarlijk. De term kleine en lichte wapens verwijst naar wapens die door één persoon worden gedragen en bediend: handvuurwapens en machinegeweren, maar ook granaten, kleine mortieren en raketwerpers. Zulke wapens richten onnoemelijk veel schade aan. Elk jaar komen er meer dan een half miljoen mensen door om het leven. Dat is één persoon per minuut! Bovendien vallen er voor elke dode nog eens telkens drie gewonden.

wapens staan duurzame ontwikkeling in de weg en maken het moeilijker om de Millenniumdoelstellingen te realiseren.” In arme landen laat de gezondheidszorg veel te wensen over. Door gewapend geweld wordt diezelfde gezondheidszorg nog meer onder druk gezet. Burundi

Om maar één concreet voorbeeld te noemen: in het kleine Centraal-Afrikaanse land Burundi werd in 2007 zowat een kwart van het budget voor gezondheidszorg gebruikt om schotwonden te verzorgen. Hoe kan je in zulke omstandigheden de moeder- en kindersterfte terugdringen? Of hiv/aids, malaria en andere ziektes efficiënt bestrijden? Als er veel geld gaat naar de behandeling van schotwonden, verminderen de middelen Het is dus nauwelijks overdreven om deze voor andere aspecten van de gezondheidswapens als ‘massavernietingswapens’ te zorg. Het wordt dat ook bijna onbegonnen bestempelen. Driekwart van dit kleine werk een stevige nationale gezondheidszorg wapentuig is in het bezit van particulieren. uit te bouwen. Nochtans is dat wel één van Olivier Forges, de coördinator van de de Millenniumdoelstellingen. Vlaamse Vredesweek: “Deze cijfers tonen de De internationale gemeenschap moet drinenorme impact aan van zogenaamde ‘kleine’ gend meer én betere controlemechanismen wapens. In rijkere landen is de beschikbaar- uitwerken om de verspreiding van wapens heid van kleine wapens een probleem. Maar tegen te gaan. Op dit moment onderhandein arme landen en landen in ontwikkeling len de lidstaten van de Verenigde Naties over kan zoiets leiden tot een catastrofe. Deze een grootschalig verdrag rond wapenhandel. Olivier Forges, de coördinator van de Vlaamse Vredesweek: “In arme landen kan de beschikbaarheid van kleine en lichte wapens catastrofale gevolgen hebben.”

Wapenleveringen moeten resoluut worden verboden als wapens dreigen te worden gebruikt om de rechten van de mens of het internationaal humanitair recht te schenden. Als ze een duidelijk negatieve invloed hebben op de ontwikkeling of op de realisatie van de Millenniumdoelstellingen in een land of regio; als de wapens riskeren te belanden bij  netwerken van georganiseerde misdaad of terrorisme; en als ze een gewapend conflict kunnen uitlokken of een bestaand gewapend conflict  kunnen verergeren. De Vlaamse Vredesweek is een initiatief van Pax Christi Vlaanderen, Jeugd & Vrede, het IJzerbedevaartcomité, Amnesty International en VOS – Vlaamse vredesvereniging. Zij heeft plaats van 21 september (Internationale dag voor de vrede) tot en met 2 oktober 2011 (Internationale dag voor de geweldloosheid).   Wie de Vredesweek wil steunen, kan een petitie ondertekenen. De petitie moet onze politici aanmoedigen om zich blijvend in te zetten voor een wapenhandelsverdrag dat garanties geeft voor een waterdichte controle op wapenleveringen. Op binnenlands vlak vragen wij politici om van de opsporing van illegale wapens opnieuw een prioriteit te maken. Meer informatie over de Vredesweek en de petitie lees je op www.vredesweek.be.

Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

29


de lezer schrijft Lezersbrieven dienen te worden gestuurd aan: Redactie Ons Recht · Sudermanstraat 5 • 2000 Antwerpen · lbc-nvk.persdienst@acv-csc.be Anonieme brieven worden niet gepubliceerd. Naam en adres van de steller moeten ons bekend zijn. De brieven worden in de regel gepubliceerd met vermelding van de initialen en de woonplaats van de schrijver, hoewel die op uitdrukkelijk verzoek kunnen worden weggelaten. De redactie behoudt zich het recht voor te lange lezersbrieven eventueel in te korten zonder aan de essentie ervan te raken. De publicatie van lezersbrieven betekent niet dat de redactie in alle opzichten akkoord gaat met de inhoud ervan.

ARBEIDSHANDICAP A.S. - VIA E-MAIL

Het juli-augustusnummer van Ons Recht publiceerde het verhaal van Nathalie Van Hasselt, een jonge vrouw met een arbeidshandicap die aan de bak tracht te komen. Veel te weinig bedrijven en instanties zijn bereid om personen met een arbeidshandicap een kans te geven. ‘Arbeidsgehandicapten’ die wel werken, hebben meestal een job in een beschutte werkplaats. Zelfs in de beschutte werkplaatsen loopt het niet zoals het zou moeten. In de administratie, op de personeelsdienst en bij de monitoren vind je bijna altijd valide mensen. Personen als Nathalie zouden daar terechtkomen in de productie. Zoiets vreet aan je zelfbeeld en aan je gezondheid omdat je niet gelukkig bent in de job die je mag doen. Hoeveel mensen met een arbeidshandicap werken bij de LBC-NVK en het ACV in een functie die overeenstemt met hun bekwaamheid en opleiding? Vermoedelijk bitter weinig, net zoals bij andere organisaties, instanties en bedrijven. Personen met een arbeidshandicap zijn nochtans sterk gemotiveerd om een job te doen die hen ligt. Omdat ze uit ervaring weten hoe lastig het is om werk te vinden. Als ze uiteindelijk geschikt werk vinden, zullen ze er alles aan doen om dat te behouden. Jammer genoeg worden veel mensen met een arbeidshandicap bestempeld als ‘profiteurs’ omdat ze niet aan het werk zijn. Deze mensen hebben overigens een heel laag inkomen zodat ook hun sociale leven op een laag pitje staat.

PENSIOEN P.D. - EEKLO

Het programma Panorama (Canvas) focuste in juni op onze pensioenen. Iedereen leek het er roerend over eens dat de werknemers zouden moeten bloeden. Door langer te werken, door sommige gelijkgestelde periodes af te schaffen, door het brugpensioen op te offeren of door een combinatie van dit alles. In het pensioendebat

blijft alleen de neoliberale ideologie overeind. Jan Jambon (N-VA) en Bruno Tobback (sp.a) zijn de Guildenberg en Rosencrantz uit Shakespeares ‘Hamlet’. Of was het Rosencrantz en Guildenberg? Volgens politici worden de pensioenen onbetaalbaar als we niet langer gaan werken. Die boodschap wordt er met de voorhamer ingeramd. Door commerciële media die afhangen van grote kapitaalgroepen. En door rechtse professoren, de enigen die aan bod komen in de media. Laten we even kijken naar de pensioenvoorwaarden van al die mensen die altijd verkondigen dat we langer moeten werken: beroepsjournalisten, parlementariërs, universiteitsprofessoren enzovoort. Beroepsjournalisten krijgen één derde meer pensioen dan gewone werknemers. Zal de regering de lat gelijk leggen voor deze groep? Ik denk van niet. Parlementariërs krijgen maar liefst 75 procent van hun laatste wedde na amper 20 jaar dienst. Het gaat om 5.170 euro bruto per maand, betaalbaar vanaf de leeftijd van 55 jaar. Wie het geen twintig jaar volhoudt in het parlement, kan altijd provinciegouverneur worden. Zo kan hij na twaalf jaar dienst met pensioen. Universiteitsprofessoren krijgen 75 procent van hun laatste wedde na 30 jaar dienst. Wanneer wordt voor hen de lat gelijk gelegd? De werkgeversvereniging VOKA wil ook graag dat mensen langer werken voor minder geld. Terwijl bedrijfsleiders zelden na hun 60ste met pensioen gaan. Zij krijgen meestal een riante afscheidsbonus en een vet pensioen via de Tweede Pijler. Minimaal belast natuurlijk. De Nationale Bank, de EU, de OESO, het IMF en de Wereldbank, allemaal spelers die pleiten voor langer werken, zitten zelf vol mensen die vervroegd uittreden, en dat tegen veel betere voorwaarden dan Jan met de Pet. Laat de politici eerst de lat voor iedereen gelijk leggen. Daarna kan het echte debat starten.

30 | SEPTEMBER 2011 | 115de jaargang | Ons Recht

uitbetaling vakbondspremie Banken In alle ondernemingen van de banksector (paritair comité 310) kunnen LBC-NVK-leden voortaan een stukje van hun vakbondsbijdrage terugbetaald krijgen. Het gaat om een vakbondspremie van 30 euro. Om de vakbondspremie te krijgen moet je aan diverse voorwaarden voldoen. Zo moet je minstens zes maanden aangesloten zijn bij de LBC-NVK op het ogenblik waarop de vakbondspremie wordt uitbetaald. Je moet ook minstens zes maanden in de sector hebben gewerkt in de periode van 1 januari tot 31 december 2010. Vertrek je met brugpensioen of heb je een andere uitstapregeling? Dan blijf je recht hebben op de premie als je in 2010 nog minstens één maand werkte en als je nog altijd lid bent van de LBC-NVK op het ogenblik van de betaling. Ook wie met tijdkrediet is of arbeidsongeschikt is, blijft recht hebben op de vakbondspremie. De vakbondspremie wordt uitgekeerd tussen 15 september en 15 november 2011. Het bedrag wordt gestort op je bankrekening. Het enige wat je moet doen is controleren of de gegevens op het premieattest kloppen. Bezorg het ondertekende en eventueel gecorrigeerde attest bij voorkeur aan je LBC-NVKafgevaardigde. Als je geen attest

hebt gekregen, kan je er één vragen bij je je plaatselijke LBCNVK-secretariaat.

Ziekenhuizen, ROB-RVT, revalidatiecentra, thuisverzorging In de sectoren van de privé-ziekenhuizen, ROB‑RVT (rustoorden voor bejaarden en rust- en verzorgingstehuizen), revalidatiecentra en thuisverzorging (PC 330.00) wordt van 1 september tot 30 november 2011 de vakbondspremie uitbetaald. De premie bedraagt 62 euro voor leden die de volledige vakbondsbijdrage betalen en 31 euro voor wie de verminderde bijdrage betaalt. Om er recht op te hebben, moet je minstens sinds 1 oktober 2010 gesyndiceerd zijn en op de dag van de uitbetaling in orde zijn met de betaling van de ledenbijdrage. Je moet tijdens het refertejaar minstens één dag effectief gewerkt hebben in de sector. De premie wordt overgeschreven naar de rekening van de begunstigde. De rechthebbenden moeten op hun tewerkstellingsattest hun onderneming en plaats van tewerkstelling vermelden. Het attest moet ondertekend worden teruggestuurd naar het plaatselijke LBC-NVKsecretariaat.

indexaanpassingen JULI 2011 209.00 metaalfabrikatennijverheid 214.00 textielnijverheid en breiwerk 221.00 papiernijverheid 222.00 papier- en kartonbewerking 227.00 audiovisuele sector 307.00 makelarij en verzekerings agentschappen 308.00 maatschappijen voor hypothecaire leningen, sparen en kapitalisatie 309.00 beursvennootschappen 310.00 banken 313.00 apotheken en tarificatiediensten 315.02 luchtvaartmaatschappijen 330.03 dentaaltechnische bedrijven AUGUSTUS 2011 202.00 kleinhandel in voedingswaren

vorige lonen x 1,0299 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,0203 vorige lonen x 1,0203 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,0064 vorige lonen x 1,006429 vorige lonen x 1,0064 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,02 vorige lonen x 1,01


achterklap

ons recht

walter

Frankrijk - Frankrijk! La douce France! Ik mag er niet aan denken dat het weer allemaal voorbij is voor een jaar. - Hadden jullie iets gehuurd? Een vakantiewoning? - Ja. Annie is niet zo voor hotels. En zo’n huisje is ook typischer. Dan kan je je nog één voelen met het land. - Waar zaten jullie ergens, dit jaar? - In Saint-Victor-en-Marche-des-Oules. Dat is op vijftien kilometer van Touëtde-l’Escarène. Een typisch Frans gehucht eigenlijk. Een wijngaard, een veld met zonnebloemen en een kerk. Meer moet dat voor ons niet zijn. - In het zuiden? - Het zuidwesten om precies te zijn. In vogelvlucht zaten we op een uur van Villeloin-Coulangé. - Dat is... bij Bordeaux? - Tussen B ordeaux en MontponMénestérol. De streek van de Ciongle de Trémolat. Bragut, Ladeuil, SaintCernin-de-Reilhac, die kant ongeveer. Het stroomgebied van de Loyrre, zou je kunnen zeggen. Ruwweg. - Ha, de Loire! Met de kastelen. - Neenee, de Loyrre. Met een y. Iedereen wil die onnozele kastelen zien. Daar staan ze voor aan te schuiven met bussen tot uit Japan. Annie en ik zoeken altijd meer naar de... Hoe zal ik het zeggen: de niettoeristische kant van de zaak. La France profond, noemen ze dat in de streek. - Profonde. - Ja. Het echte, typische Frankrijk. De profiteroles zijn daar ontstaan. - Ha, dat wist ik niet. - Ja, dat is een mooi verhaal. Er waren twee zusjes in de 18de eeuw die een restaurant hadden in... Was dat in Breuilh, schatje? Of verwar ik met Segonzac? Enfin, het doet er niet toe. En op een gegeven moment hadden ze geen deeg meer en dan hebben ze de oren platgeslagen van een jong konijn en die omgekeerd gebakken op een vuur van hertenkeutels. En dat was zo’n succes dat sindsdien iedereen het zo doet in de streek. Dat moet je echt één keer gegeten hebben, profiteroles. - Ik dacht altijd dat ze dat maakten met chocola. - In Parijs misschien. In elk geval niet op het plateau van de Basse-Goulaine. Konijnenoren. - En is er iets te zien in de streek?

- In Saint-Victor natuurlijk niks, dat is juist de charme van zo’n dorp. Maar in Touët hebben ze een aardig kerkje uit de 19de eeuw, schuin achter het containerpark. En in Ladeuil is er zelfs een supermarkt. F. Leclerc. Daar gingen we geregeld naartoe. Daar kon je uren rondlopen als het regende. - Ai... Slecht weer gehad dan? Ja, het was overal in Europa even erg. - Kijk, wij gaan niet naar Frankrijk voor het mooie weer. Dat is zo’n typische kleinburgerlijke reflex van een gemiddelde Belg. Frankrijk is veel meer dan zon en zee. Frankrijk is... Hoe zal ik het zeggen: Frankrijk is un manière de vivre. - Une manière. - De mensen, daar gaat het om. Wij hebben fantastische mensen ontmoet, hé schat? Weet je nog, die Italiaanse student in die garage waar we stonden te schuilen voor dat onweer? Hoe heette hij ook alweer? Mario! Die jij nog een lift hebt gegeven naar Bordeaux? Dat was een sympathieke gast, hé, die Mario? Bellissima... Die kon nogal vertellen, hé? - En de wijn? Bordeauxwijnen waarschijnlijk? - Er is één typische plaatselijke rode wijn. De Tourtoirac. Een mengeling van Pratsde-Carluxdruiven en brandnetels. Een pittig wijntje, soms een beetje agressief, met een afdronk van klimop. Le Vomitif du Connard, noemen ze hem daar, omdat de heilige Connardus daar zou geleefd hebben in de 14de eeuw. Dat zijn van die mooie, naïeve verhalen, vinden wij.  Dat is typisch voor de streek. We hebben zes flessen meegebracht. Zullen we er eentje opendoen? Nee? Een pintje dan? Duveltje?    Secretariaat in Leuven verhuist Het secretariaat van de LBC-NVK in Leuven wilde, samen met de rest van het plaatselijke ACV, al in juni naar een nieuwe plek verhuizen. Uiteindelijk moest die operatie worden uitgesteld. Vanaf dinsdag 27 september zal het secretariaat in Leuven op het nieuwe adres te vinden zijn: Martelarenlaan 8, 3010 Kessel-Lo (Leuven). Het telefoonnummer (016/21.94.30) en het faxnummer (03/220.88.13) veranderen niet. E-mailen kan naar lbc-nvk.leuven@acv-csc.be.

Missie van de LBC-NVK De Landelijke Bediendecentrale – Nationaal Verbond voor Kaderpersoneel (LBC-NVK) is een vakbond die als deel van het Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) opkomt voor meer en sterkere rechten voor werknemers (m/v). De LBC-NVK is een onafhankelijke democratische organisatie met leden en militanten, die streeft naar solidariteit onder werknemers. Nationale en internationale solidariteit is een belangrijk doel en bindmiddel. De LBC-NVK staat voor een democratische kijk op de samenleving. Samen met gelijkgezinde bewegingen wil ze een strijdbare tegenmacht zijn.

verantwoordelijke uitgever: Marc Weyns Sudermanstraat 5 • 2000 Antwerpen hoofdredacteur: Denis Bouwen redactiesecretaris: Jan Deceunynck vormgeving: Peer De Maeyer drukkerij: Corelio Printing redactie en administratie: Sudermanstraat 5- 2000 Antwerpen Tel. 03/220.87.11 • Fax 03/220.89.83 lbc-nvk.persdienst@acv-csc.be www.lbc-nvk.be

LBC-NVK-secretariaten EN -STEUNPUNTEN • 9300 AALST, Hopmarkt 45 Tel. 053/73.45.20, Fax 03/220.88.01 lbc-nvk.aalst@acv-csc.be • 2000 ANTWERPEN, Nationalestraat 111-113, Tel. 03/222.70.00, Fax 03/220.88.02 lbc-nvk.antwerpen@acv-csc.be • 8000 BRUGGE, Oude Burg 17 Tel. 059/55.25.54, Fax 03/220.88.15 lbc-nvk.brugge-oostende@acv-csc.be • 1000 BRUSSEL, Pletinckxstraat 19 Tel. 02/557.86.40, Fax 03/220.88.05 lbc-nvk.brussel@acv-csc.be • 9200 DENDERMONDE, Oude Vest 146 Tel. 03/765.23.71, Fax 03/220.88.19 lbc-nvk.dendermonde@acv-csc.be • 9000 GENT-EEKLO-ZELZATE, Poel 7 Tel. 09/265.43.00, Fax 03/220.88.08 lbc-nvk.gent@acv-csc.be • 1500 HALLE, Vanden Eeckhoudtstraat 11 Tel. 02/557.86.70, Fax 03/220.88.06 lbc-nvk.halle@acv-csc.be • 3500 HASSELT, Mgr. Broekxplein 6 Tel. 011/29.09.61, Fax 03/220.88.09 lbc-nvk.hasselt@acv-csc.be • 8900 IEPER, St. Jacobsstraat 34 Tel. 059/34.26.40, Fax 03/220.88.10 lbc-nvk.ieper@acv-csc.be • 8500 KORTRIJK, President Kennedypark 16D Tel. 056/23.55.61, Fax 03/220.88.12 lbc-nvk.kortrijk@acv-csc.be • 3000 LEUVEN, L. Vanderkelenstraat 32 Tel. 016/21.94.30, Fax 03/220.88.13 lbc-nvk.leuven@acv-csc.be • 2800 MECHELEN-RUPEL, Onder den Toren 5 Tel. 015/71.85.00, Fax 03/220.88.14 lbc-nvk.mechelen@acv-csc.be • 8400 OOSTENDE, Kan. dr. L. Colensstraat 7 Tel. 059/55.25.54, Fax 03/220.88.15 lbc-nvk.brugge-oostende@acv-csc.be • 9700 OUDENAARDE, Koningsstraat 5 Tel. 053/73.45.25, Fax 03/220.88.03 lbc-nvk.oudenaarde@acv-csc.be • 8800 ROESELARE, H. Horriestraat 31 Tel. 051/26.55.44, Fax 03/220.88.17 lbc-nvk.roeselare@acv-csc.be • 9100 SINT-NIKLAAS, H. Heymanplein 7 Tel. 03/765.23.70, Fax 03/220.88.18 lbc-nvk.sint-niklaas@acv-csc.be • 2300 TURNHOUT, Korte Begijnenstraat 20 Tel. 014/44.61.55, Fax 03/220.88.20 lbc-nvk.turnhout@acv-csc.be • 1800 VILVOORDE, Toekomststraat 17 Tel: 02/557.86.80, Fax: 03/220.88.07 lbc-nvk.vilvoorde@acv-csc.be

algemeen secretariaat 2000 ANTWERPEN, Sudermanstraat 5 Tel. 03/220.87.11, Fax 03/220.89.83 e-mail: lbc-nvk@acv-csc.be www.lbc-nvk.be Ons Recht wordt gedrukt op verbeterd krantenpapier. Dit papier wordt gemaakt op basis van gerecycleerd materiaal. Ons Recht | 115de jaargang | SEPTEMBER 2011  |

31



Ons Recht, september 2011