Page 1

GILL MURPHY&NYE VOLVO RAYMARINE NAVMAN MASTERVOLT

navigatie / elektronica motor & techniek boeken / kaarten scheepstuigerij veiligheid / reddingsmiddelen verf & onderhoud zeilkleding nieuwste trends pompen / sanitair

Jaarboek 2009

Oosterkade 3-4, Groningen tel. 050 3140892 www.watersportcentrumoosterhaven.nl


Opgave als lid Watersportvereniging Lauwerszee Voorletters/Naam__________________________Dhr/Mw* Geboortedatum___________________________ Adres___________________________________ Postcode/Plaats___________________________ Land____________________________________ Telefoonnummer__________________________ Emailadres_______________________________ Beroep__________________________________ Naam boot_______________________________ Geeft zich per (dd/mm/jjjj)___________________op als Lid/Kajuitdeurdeler/jeugdlid* van WSV Lauwerszee *doorstrepen wat niet van toepassing is De contributie bedraagt voor het jaar 2009 â‚Ź 36,00,- per lid. Kajuitdeurdelers & jeugdleden â‚Ź 20,00 Giro: 1756950 t.n.v. penningmeester WSV Lauwerszee, Groningen Contributie contant betaald Jaarboek ontvangen

ja / nee* ja / nee*

Naam bardienst Roode Hooft _______________________


inhoudsopgave

verenigingsnieuws

Van de redactie

2

Bestuur

3

Even voorstellen

4

Commissies

5

Van de voorzitter

6

Jaarverslag 2008

8

Verslag Jeugcommissie 2008

10

Verslag Roode Hooft Commissie 2008 12 Verslag Foto- videocommissie 2008 13 Verslag Mediacommissie 2008

14

Wedstrijdkalender 2008

17

Toelichting wedstrijdprogramma 2008 17 Wedstrijduitslagen 2008

19

Verslag wedstrijdcommissie 2008

20

getijden Boot -en busdienst

46

Openingstijden bruggen en sluizen 47 Getijverschillen

48

De Meetpaal

49

Getijtafels

50

watersport Dangast 2008

58

Foto zeehonden Borkum

61

Gebroeders Luden: na 44 jaar nog steeds onmisbaar

64

Ontmoeting met een zanglijster Wat zie ik? Een leerzame ontmoeting Ontmoetingen in Splitska KroatiĂŤ Ontmoeting met een vervolg Turkse gastvriendelijkheid

72

Verslag WAW en verenigingscompetitie

22

informatie

73 76 81 84

Stichting Jachthaven Lauwersoog

24

Van de havenmeester

26

Weerberichten

28

Belangrijke telefoonnummers

28

Carolustrofee

30

Ledenlijst

88

Colin Acher Memorial Race 2008

31

Adverteerdersindex

100

Wetenswaardigheden Lauwersmeer

34

Computers aan boord

40

Japanse oesters in de waddenzee of maak van de nood een deugd

44 1


JAARBOEK 2009 37E JAARGANG

WATERSPORTVERENIGING “LAUWERSZEE” Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit Opgericht 26 mei 1966, 14 november 1968 – nummer 56 Inschrijfnr. Verenigingenregister K.v.K. 40023570. Gironummer 1756950 Lid van de K.N.W.V.

van de redactie Ontmoetingen. Dat is het thema van dit Jaarboek. Ontmoeten, bijna een vanzelf­ sprekend onderdeel van het zeilen. Alhoewel we dit thema in de najaars­ vergadering mededeelden, waren we wat laat met het in bredere kring (buiten de aanwezigen tijdens de ledenvergadering) verspreiden van dit onderwerp. We willen dit komend jaar anders gaan, en al in de zomernieuwsbrief van het bestuur ons nieuwe thema aankondigen, zodat u meer tijd hebt om stukjes te schrijven. Ondanks deze late aankondiging kwamen er tot onze vreugde toch nog allerlei stukjes binnen. Daarnaast hebben we natuurlijk weer allerlei andere stukjes, deels ter lering en deel tot vermaak. Ter aanvulling op ons zeer gewaardeerde redactielid Henk de Bruijn, die dit jaar in februai naar Suriname vertrok om daar aan te monsteren voor een zeiltocht in het Caribische gebied, hebben we dit jaar

2

tijdelijke versterking van Willem Loots gevonden. U zult wel zien dat wij gretig gebruik van zijn inbreng hebben gemaakt. Minder gunstig was dit jaar dat het stukken lastiger was om voldoende adverteerders aan te trekken: de crisis houdt kennelijk ook hier huis. We zijn dan ook bijzonder blij met het feit dat we uiteindelijk toch zoveel adverteerders hebben gevonden, want zij maken het het ons niet alleen mogelijk om dit Jaarboek in deze kwaliteit aan u te kunnen aanbieden, maar wij proberen ook om u lezer, middels de advertenties de weg te wijzen naar bedrijven in onze omgeving die u als watersporter van dienst kunnen zijn. Wij hopen natuurlijk dat u van deze diensten gebruik zult maken waar daar behoefte aan is. Rest ons u ook dit jaar weer een heerlijk zeilseizoen toe te wensen en de hoop uit te spreken dat dat ook weer prachtige verhalen gaat opleveren.


Wilt u s.v.p. alle adreswijzigingen, wijzigingen in bootsnaam doorgeven aan het secretariaatsadres. Dat is de enige plek waar het adressenbestand is vastgelegd. Dank u voor medewerking en een fijne vaarzomer toegewenst door: REDACTIE JAARBOEK 2009 Marria Bosman Henk de Bruijn Reinhilde van der Kroef Siebe Kuipers Willem Loots Marlies Smid

Vormgeving Pentapark, Groningen Drukwerk W.M. Veenstra, Groningen Redactieadres Marlies Smid-Roos 050 527060 smidroos@planet.nl Marria Bosman 0596 572048 marriabosman@planet.nl

BESTUUR W.S.V. “LAUWERSZEE� 2009 voorZitter: Mw. R. van der Kroef l

vice-voorZitter: Dhr. N. Tempel

secretaris: Dhr. J. Mulder

Lid: Dhr. J. van Elsen

penningmeester: Mw. G. Boelens

Lid: Dhr. J. Brouwer l

lid: vacature 3


WEBSITE: www.lauwerszee.nl Clubhuis: Het Roode Hooft: Noordergat 1, Lauwersoog, tel 0519 349154. De contributie bedraagt voor het jaar 2008 € 34,50 per lid. Kajuitdeurdelers & jeugdleden € 18,50 Opzeggingen dienen vóór 1 december van het lopende verenigingsjaar te worden doorgegeven. Wilt u s.v.p. uw Lidmaat­schaps­nummer vermelden bij uw overschrijving? Giro: 1756950 t.n.v. penningmeester WSV Lauwerszee, Groningen

Even voorstellen Ik ben Jan Brouwer en ik ben sinds mei 2007 gepensioneerd. Tot die tijd was ik als medisch elektronicus werkzaam met als specialisatie Dialyse . Sinds 1994 hebben wij, mijn partner Lies Broekema en ik, een ligplaats in het midden van de C steiger, box no 34. Onze boot heet “KLOEK”, een Westerly Centaur. De kinderen gaan de laatste jaren zelden meer mee, maar door hun zijn we eigenlijk in Lauwersoog terecht gekomen. Onze vorige boot werd te klein of liever gezegd de kinderen werden te groot, waardoor er voor ons vieren te weinig ruimte overbleef . Wanneer we wilden blijven varen moest er een boot met meer ruimte komen. Dit was de reden dat de Westerly werd aangeschaft. Daar hebben we overigens nooit geen spijt van gekregen . We hebben mooie tochten gemaakt in Nederland, Duitsland en Denemarken en we hopen dit in de toekomst nog vaak te doen . Door de extra mogelijkheden die ik als pensionado nu heb wil ik graag wat voor de vereniging Lauwerszee betekenen. Vandaar dat ik mij als bestuurslid heb aangemeld . Met vriendelijke groeten en tot ziens op de haven, Jan Brouwer

4


commissies Roode Hooft Commissie: Sietze Buruma (vz) Tet Loos (secr.) Reny van Elsen Jan van Elsen Jelto Veldman

Redactiecommissie: Marria Bosman Henk de Bruijn Reinhilde van der Kroef Siebe Kuipers Willem Loots Marlies Smid

Mediacommissie: Georg Schmitz (webmaster) Gerard du Bois Jaap Huttinga Niels Tempel Peter Tempel

Foto- en videocommissie: Menno Buiskool Jaap Huttinga Els Knol-Licht Georg Schmitz Ankie Salters Niels Tempel

Wedstrijdcommissie: Bert Glazenburg (vz) Wim Jelsma (secr.) Siger Bos Henk van der Ley Jeroen Mulder Jeugdcommissie: Herman Hoogenberg Herman Sips Klussenteam: Jan van Elsen (coĂśrd.) RenĂŠ Bakkenhoven Toon Veerman Tjerk de Vries

5


van de voorzitter Foto Marijke de Boer

Het afgelopen jaar is voor het bestuur vooral een consolidatiejaar geweest: de nieuwe penningmeester en secretaris konden gaan profiteren van de in hun eerste jaar opgedane ervaring (vooral met het nieuwe administratiesysteem). Verder werd er druk gezocht naar nieuwe vrijwilligers op allerlei plekken in de vereniging. Zo vonden we in de persoon van Jan Brouwer een uitstekende versterking van het bestuursteam. Dat was ook wel nodig nadat we afscheid hadden genomen van Klaas Sijpkens, onze tijdens de bouw van het Roode Hooft belangrijkste schakel naar de Stichting Jachthavens.

Zo komt er in nog geen drie jaar tijd een grotendeels vernieuwd betuur tot stand. En dat team krijgt dit jaar ook een nieuwe voorzitter, want ik stop ermee. Omdat de benoeming door de ledenvergadering van de nieuwe voorzitter samenvalt met de verschijning van dit Jaarboek kan ik u nu nog niet vertellen wie het stokje van mij gaat overnemen. Omdat wij in 2010 met de boot die wij nu aan het bouwen zijn voor een wereldreis gaan vertrekken ben ik mijn verschillende functies aan het overdragen, en het voorzitterschap is daar één van. Ik was sinds 2002 lid van het bestuur en ik heb gedurende de afgelopen vierenhalf jaar de taak van voorzitter vervuld. Ik heb de eer gehad de vereniging te mogen voorzitten in een boeiende periode: we kregen een nieuw clubgebouw en we vierden het achtste lustrum. Dit gaf natuurlijk wel veel kleur aan mijn activiteiten: van het creëren van een draagvlak voor de verhuizing, via het organiseren van alle aspecten rond de inrichting en de verhuizing tot het openingsfeest en enkele maanden daarna het lustrumfeest. Het is niet verwonderlijk dat de jaren daarna wat minder kleurrijk waren en dat was ook wel gewenst, want een vereniging moet ook de tijd hebben om zich in haar nieuwe woning te gaan thuis voelen. Intussen is het bestuur op zoek gegaan naar waar vernieuwing nodig en mogelijk is. Zo wordt er intussen elk jaar voor de leden minstens één cursus georganiseerd en we zijn bezig 6


een vernieuwd jeugdbeleid op te zetten. Voor dat laatste is inmiddels een jeugdcommissie ingesteld die al een eerste activiteit gepland heeft. De bedoeling is dat de jeugd ook zelf actief gaat meehelpen met het bedenken en de organisatie van activiteiten. Wij hopen als bestuur van harte dat dit initiatief op voldoende belangstelling van de kant van de leden kan rekenen. Wat ons als bestuur zorgen baart is dat het ook in onze verenging steeds lastiger wordt om vrijwilligers te vinden voor de taken die er moeten gebeuren. Om met de beschikbare vrijwilligers zo zuinig mogelijk om te gaan, hebben we ervoor gekozen om de taken waarvoor we moeilijk vrijwillige menskracht kunnen vinden – zoals schoonmaak­ activiteiten – tegen betaling professioneel laten verrichten. Op die manier hopen we voldoende vrijwilligers te kunnen blijven trekken voor de overige taken zoals het voor de vereniging zo belangrijke werk achter de bar in ons mooie nieuwe gebouw, het organiseren van wedstrijden, het maken van het jaarboek, het onderhouden van de site en zorgen voor telkens nieuwe exposities in het Roode Hooft, het doen van de noodzakelijke klussen en al die andere zaken die in een vereniging nou eenmaal niet vanzelf gebeuren. Ik wens mijn opvolger heel veel sterkte en reken erop dat ook hij op uw steun en loyaliteit zal kunnen rekenen. Mij rest u allen te bedanken voor het gedurende de afgelopen jaren in mij gestelde vertrouwen Goede vaart! Reinhilde van der Kroef

7


Jaarverslag 2008 In januari 2008 had de vereniging 375 leden,waarvan 3 ereleden en 40 kajuitdeurdelers. Hoewel er een redelijk verloop is in het ledenbestand, neemt het totaal aantal leden niet noemenswaardig toe of af. Het bestuur bestond op 1 januari uit: Mw. R.v.d. Kroeff, voorzitter Dhr. J. Mulder, secretaris, Mw. G. Boelens, Penningmeester, Dhr. N. Tempel Dhr. K. Sijpkens Dhr. J.v. Elsen De samenstelling van de diverse commissies vindt u in de verslagen van de commissies. Tijdens de voorjaarsvergadering werd afscheid genomen van Klaas Sijpkens. Hij heeft zich in zijn periode met name ingezet voor de bouw van het Roode Hooft. Tevens was hij de vertegenwoordiging van het verenigingsbestuur in het Stichtingsbestuur en omgekeerd. Tijdens de najaarsvergadering trad Jan Brouwer als lid toe tot het bestuur. Begin januari vond weer de traditionele nieuwjaarsvisite plaats, met natuurlijk oliebollen. De bijeenkomst werd goed bezocht, het was gezellig druk in het Roode Hooft. Op 31 januari werd, in samenwerking met de watersportvereniging Methos van de Gasunie, een filmavond gehouden in het Gasuniegebouw, met films van Pim Korver, 8

een bekende cineast, die ook lid is van onze vereniging. Het werd een zeer geslaagde avond, op een bijzondere lokatie. In februari werd weer de winterbijeenkomst van de wedstrijdcommissie gehouden, in het Roode Hooft. Zie voor een beschrijving het verslag van de wedstrijdcommissie. Ook dit was een geslaagde avond, met een grote opkomst. In maart werd een cursus werken met de GPS gehouden in het Roode Hooft. Deze werd ook zeer goed bezocht. Ons werd de werking van de GPS uitgelegd, hoe je er mee kan werken, en vooral ook, dat je ook goed om je heen moet blijven kijken. De GPS is slechts een hulpmiddel bij de navigatie. Ook in maart traditioneel de goed bezochte voorjaarsledenvergadering. De geplande kanowedstrijden in augustus gingen helaas niet door, wegens te weinig belangstelling. In september werd toch nog een toertocht gehouden, een rondje rondom Schier. Op de geplande zaterdag stond er te veel wind, maar de zondag erop was het schitterend weer. Door de lage waterstand bij sterke oostenwind, moesten enige boten afhaken, zodat we uiteindelijk met twee schepen gevaren hebben.


Eind september werd het seizoen afgesloten met de najaarswedstrijd en de aansluitende barbequeavond met live muziek. Het was weer zeer gezellig, en de beentjes gingen dan ook van de vloer. De volgende dag werd er weer gezeild in Optimistjes, met dit jaar een heuse hoofdprijs. In Oktober werd een lezing gehouden door Maarten Wiersma, over zeilen op de atlantic. De boot lag ter bezichtiging in de haven! Ook omdat veel boten nog in het water lagen, zodat men daarop na de lezing kon overnachten, was dit een geslaagde avond met flinke opkomst. In november werd op de Maasvlakte in Rotterdam een overlevingscursus georganiseerd. 20 leden togen naar Rotterdam, om te leren uit een te water geraakte auto te komen, een bewusteloze, onderkoelde drenkeling veilig aan boord van een dinghy te krijgen, in een reddingsvlot klimmen e.d. Een van de deelnemers werd hierbij getroffen door een hartaanval, die hij gelukkig door snel ingrijpen doorstaan heeft. Hij is ondertussen aan de beterende hand.

Wij wensen u ook in 2009 weer een goed vaarseizoen, en hopen u te mogen begroeten op het Roode Hooft, dan wel bij de vele leuke activiteiten die ook dit jaar weer gepland staan! Jeroen Mulder

Bij het Watersportverbond was het dit jaar gelukkig vrij rustig. Na de bestuurlijke perikelen kon ieder zich weer wijden aan de eigenlijke taken. Zie voor een uitgebreid verslag hierover het stukje van Janny Du Bois. Tenslotte werd in november weer de najaarsledenvergadering gehouden, die als gebruikelijk weer goed werd bezocht. Opvallend is, dat na de vergaderingen steeds weer een gezellige avond ontstaat, met een zeilfilm, hapje en drankje, waarbij het afgelopen seizoen nog weer eens de revue passeert.

Foto Els Knol-Licht

9


De jeugd van het Noordergat Soms doet de vraag zich voor of je wel gelukkig bent als je niks meer te wensen hebt. Welaan… wij mogen ons gelukkig prijzen want willen we niet allemaal een lekkere tropische zomer dit jaar, dan wel een bovenwindse zomer met voortdurend een lekker windje. De zon zal weer schijnen over onze mooie haven. Douwe kijkt vanuit zijn nieuwe hoogzit neer op de glanzende jachten die straks weer met vrolijke wimpels in het water liggen te schitteren. Hierbij scherp lettend op de jeugd van het Noordergat. Wat zullen zij vandaag weer uithalen. Nou…zult U zeggen dat loopt wel een beetje los, daar wordt onze Douwe niet zo heel moe van want we hebben het spul goed onder de duim. Vanuit de MPV of vanuit de SUV wordt de jeugd afgemarcheerd naar benedendeks en pas na vertrek uit de haven mag de jeugd aan dek komen. Althans zo lijkt het want er zijn zelfs Noordergatters die twijfelen over het bestaan van jeugd van het Noordergat. We hebben zelfs geen flauw benul om hoe zo’n grote groep dit gaat. Toch zorgzaam als zij is wil de vereniging iets voor deze heimelijke groepering organiseren. De vereniging gelooft in het bestaan van de jeugd van het…… Aan pier 6 nabij de botenlift, in de schaduw van “het Roode Hooft” (nu met tafelvoetbaltafel) liggen naast elkaar de boten van twee schippers Herman en Herman. Zij zijn beide in het trotse bezit van bij elkaar 4 jongeren ergens tussen de 10 en 10

18 jaar. Jeugd van het Noo… ze bestaan werkelijk. Stel dat U nu ook jeugd hebt waarvan U denkt dat ze los gelaten kunnen worden met anderen om te socializen, chillen of andere termen die eigenlijk alleen door die jeugd zelf gebezigd mogen worden. Moeten zij dan niet eerst al in de veilige haven wat met elkaar om leren gaan voordat U ze met hun vrienden en sociëteits­genoten in uw Bavaria’s en Schokkers op laat stomen naar Sneek, Lang­weer of de Toxbar aan de overkant? Activeer uw jeugd om deel te nemen aan de kersverse activiteit van de al even kersverse jeugdcommissie. In juni gaan we een dag voorgloeien en wennen aan hoe een zeilkamp kan zijn. Als jongere zelf kun je ervaren of dit wat voor jou is. Misschien ontdek je zo wel andere bootbuurjongeren die met jou op een echt zeilkamp, b.v. op de zeilschool naast de haven, willen en mogen. Op zaterdag 6 juni huurt de jeugdcommissie een paar valken en wie mogen daarop….? Juist! de jeugd van het Noordergat. En als het een succes wordt gaan we door, een keer op een catamaran of aan een kite of of nou ja misschien weet je zelf wat. Misschien ben je al wat ouder en wil je juist wel mee helpen met het organiseren. Meld je op tijd aan voor 2 mei want we moeten natuurlijk op tijd boten huren! Aanmelden of monsteren kan per mail naar hermanhoo@planet.nl


Herman Hoogenberg en Herman Sips

11


Van de Roode Hooft Commissie Vlak voor de kerstdagen wordt dit stuk geschreven. Nostalgisch kijk ik achterom maar ook wordt een beeld van de toekomst opgeroepen. De RHC kwam het afgelopen jaar een vijftal keer bijeen in beraadslaging om er voor te zorgen dat ons clubgebouw regelmatig open is. De taak, zoals u wellicht heeft begrepen, van de RHC is de exploitatie van het clubhuis van de Watesportvereniging Lauwerszee. Voor de RHC start het seizoen min of meer met de eerste bijeenkomst waar aan alle vrijwilligers van het voorgaande jaar een etentje in het clubgebouw wordt aange­ boden, afgelopen jaar was deze 15 februari. Een gezellige bijeenkomst waarbij een ieder natuurlijk al weer gepolst wordt als vrijwilliger op te treden in het komende seizoen. Heeft u nog belangstelling om in het sei­ zoen vanaf 1 mei tot en met eind oktober één dag, of een weekend of midweek als vrijwilliger dienst te willen doen, geef u dan op bij Tet Loos (0519 -349248) of één van de andere com­missieleden. In maart is de commissie bijéén geweest met als belangrijkste punt de bespreking van de prijzen van de consumpties. Na een aantal jaren met hetzelfde tarief te hebben gewerkt werd het verschil tussen inkomsten en uitgaven te groot. Over de hele linie zijn de prijzen met 5 à 10% aangepast. Een groot punt van zorg betreft de grote kuis. Weinig vrijwilligers, veel werk. Het komend jaar (2009) zal dit worden opgelost 12

met behulp van een professionele reiniger. De evenementen die daarna voor de RHC belangrijk zijn betreffen de voorjaarsrace, de borkumrace, de najaarsrace en afgelo­ pen jaar natuurlijk de CAM race. Dit geeft extra bedrijvigheid in het clubgebouw, voornamelijk voor de eigen leden. In de zomervakantie zijn er vele passanten die even aanleggen in het Roode Hooft. Afgelopen jaar zijn er in elk geval 650 koffiebonnen, die door de havenmeester aan passanten worden verstrekt, ingeleverd. De commissie, samen met vele vrijwillige handen, sluit zoals gebruikelijk het seizoen met een barbecue voor alle leden van de watersportvereniging. Voor het tweede ach­­tereenvolgende seizoen trad hier de band Koi uit Groningen op. Een gezellige boel aan het eind van een seizoen. An­dere zaken aan die aan de orde geweest zijn: zorgen voor voldoende personen met het diploma Sociale Hygiëne, in­­spec­tie van het gebouw door de brandweer het rookverbod dat met ingang van afgelopen seizoen geëffectueerd is vernieuwing Hygiënecode voor sportkantines.

Voor komend seizoen gaan wij op dezelfde voet verder en hopen wij vele watersport­ zwervers een warm onderdak te kunnen bieden in ons prachtige clubgebouw. De Roode Hooftcommissie


Van de Fotocommissie weerspiegeling

Foto Ankie Salters

Foto Ankie Salters

Foto Els Knol-Licht

dit zijn de nieuwe thema’s! 1) ONTMOETING(EN), inleveren voor 1 JUNI 2) WEERSPIEGELINGEN, inleveren voor 1 DECEMBER Alle foto’s moeten op ORIGINEEL FORMAAT ingeleverd worden bij: Georg Schmitz: georg@xs4all.nl Hangt uw foto de volende keer aan de wand in het clubhuis? 13


Verslag Commissie Media 2008 Deze commissie houdt zich bezig met e-mail (garnalennet) en de web­ site van de vereniging en soms met echte techniek in het Roode Hooft. Leden zijn: Peter Tempel (moderator garnalennet), Gerard Du Bois, Jaap Huttinga (vervangend web-master), Georg Schmitz (webmaster) en Niels Tempel (vanuit bestuur WSV)

Ondernomen activiteiten 2008: Vernieuwing website Opdracht gegeven tot bouw van een nieuwe aangeklede en opgetuigde website. Deze heeft als voordeel dat verschillende redacteuren vanuit verschillende Lauwers­ zee commissies en geledingen hun eigen pagina’s op de website kunnen bijhouden. Ook foto’s kunnen worden geupload naar de site. Er bleken na eerste oplevering nog enkele feiltjes te moeten worden opgelost. Hopelijk lukt het om voor de start van het seizoen 2009 de site in gebruik te nemen. Alsdan zullen ook redacteuren van com­ missies worden geschoold in het gebruik van het pakket (een beetje kennis van Windows en tekstverwerking volstaat). Infrastructuur Roode Hooft – internet en e-mail in het Roode Hooft (en omstreken) Dankzij de draadloze link met de internetcamera (met uitzicht op het Lauwersnmeer) was er “gratis” internettoegang met laptops. In 2009 bleek de came­ra stuk en is weggehaald. Op voor­ stel van de commissie is door het bestuur een draadloos Acces Point in het Roode Hooft op de begro­ting 2009 geplaatst. In de najaarsvergadering 2008 is de begroting goedgekeurd en kon het accespoint worden geïnstalleerd. Het bereik is tamelijk groot, ook vanuit de haven is met een WiFi antenne vanaf een boot toegang mogelijk. Het gebruik van internet in clubhuis en via 14

eigen laptop is gratis. Met de stichting Jachthavens wordt overlegd of we in gezamenlijkheid tot een gecombineerde service kunnen komen die voor liggers en passanten gratis kan worden gebruikt.

een schermindruk van de nieuwe website


www.saileastcoastuk.co.uk

250 mijl van Den Helder Een hoge rotskust, baaien met verlaten stranden. Een glasheldere zee. Papegaaiduikertjes, alken, Jan-van-Genten, zeehonden, dolfijnen, soms zelfs een walvis. Oude havenstadjes, eilanden, verstilde ankerplekjes. Ruïnes van burchten en abdijen uit een roemrucht verleden. En comfortabele jachthavens op dagtochtafstand van elkaar. Eyemouth

Dit gaat over de oostkust van Noord Engeland en Zuid Schotland, zeg maar tussen Whitby en de Firth of Forth. Een prachtig vaargebied op nog geen 300 Mijl varen van onze kust. Dus haalbaar in een ‘normale’ vakantie van enkele weken.

Amble North Shields Hartlepool

Kijk voor een overvloed aan informatie en prachtige foto’s op:

www.saileastcoastuk.co.uk 15


Wedstrijdkalender 2008 Datum

Wedstrijd

Starttijd

8 mei

VAW, vrijdagavondwedstrijd in valken

16 mei

Voorjaarsrace

5 juni

VAW

13 juni

Borkumrace (over zee)

ca. 07.00 uur

13 juni

Garnalenrace voor ondiep stekende schepen over het wad

ca. 12.00 uur

26 sept

Najaarsrace

ca. 10.00 uur

19.00 uur ca. 10.00 uur 19.00 uur

Opgave voor de Voorjaars-, Borkum-, Garnalen- en Najaarsrace tijdens de briefing de avond voorafgaand aan de wedstrijd in het Roode Hooft (jachthaven Lauwersoog) Startgeld Voorjaars-, Borkum-, Garnalen-, Najaarsrace: 12 euro Startgeld voor de VAW 22,50 euro per avond per boot

Toelichting wedstrijdprogramma 2008 In de wedstrijdkalender staan de wedstrijden vermeld, die georganiseerd worden door de WSV Lauwerszee Briefing van de zout water wedstrijden (voorjaars-, borkum-, garnalen- en najaarsrace) is de avond tevoren om 20.30 uur in Lauwersoog in het nieuwe clubhuis “het Roode Hooft”.

Het inschrijfgeld is 12 euro en kan bij in­ schrij­ving op de briefing worden betaald. De scherpe jachten varen in 2 klassen: VK1 met een route op beschut water, VK2 gaat verder het zeegat in. Bij inschrijving moet men opgeven in welke klasse gevaren gaat worden. Bij de berekening van uitslagen voor scher­ pe jachten wordt als handicap het SW cijfer gehanteerd. Bij inschrijven voor de wedstrijd moet men tevens aangeven of met/zonder spi of halfwinder gevaren gaat worden. Meer m.b.t. SW cijfers op http://www.sailsupport.nl/. 17


Voor multihulls wordt de Texel-rating gebruikt (zie http://www.ctcnederland.nl of http://www.texelrating.org/), ook hier bij de inschrijving spi of halfwinder opgeven. Voor rond- en platbodems wordt de KNWVformule gebruikt. Gebruik van een kluiver bij de inschrijving aanmelden. Voor rond- en platbodems zijn rolkluivers in een wedstrijd niet toegestaan. Gebruik van halfwinders en waterzeilen idem. De TVF volgens de KNWV formule kan voor niet gemeten platen rondbodems uitgerekend worden door Siger Bos, s.bos15@chello.nl. Van platbodemzeilers wordt dan o.a. opgave van het gewicht gevraagd. Daarvoor kan de boot voor ca. 25 euro gewogen wor­­den bij Jachthaven Lunegat in Dokku­ mer Nieuwe Zijlen (havenmeester Rob Meijer). Zie ook http://www.platbodemzei­ len.nl/handicap.htm en/of http://www. platbodemzeilen.nl/handicap.ppt Elke schipper, deelnemer, is in principe zelf verantwoordelijk voor het aanleveren van de juiste gegevens m.b.t. de handicap. De wedstrijdcommissie heeft echter van de schepen die (meer of minder) recent hebben deelgenomen aan de wedstrijden de gegevens wel beschikbaar. De wedstrijdcommissie nodigt ook graag niet-leden uit deel te nemen aan de geplande wedstrijden. In dat geval is het aan te raden bijtijds contact te zoeken

18

m.b.t. het regelen van de handicap (s.bos15@chello.nl) Dit jaar zijn er opnieuw 2 avondwedstrij­den met valken van zeilschool de Lauwer. Deze wedstrijden worden op vrijdagavond (VAW) gevaren, we hopen zo op een betere op­ komst dan in 2008. Om 19.00 uur loten we om de boten en maken we de te zeilen baan bekend, start en finish zijn voor het Roode Hooft. De huur be­draagt 22,50 euro per boot per avond (gereduceerd tarief), deze kosten worden door de deelnemers betaald. Er zullen een aantal manches gezeild worden, waarbij telkens van boot gewisseld wordt. De overall-winnaar wordt bepaald door de beste resultaten van het totaal aantal manches. De jaarprijs van de WSV Lauwerszee wordt berekend volgens het bonuspuntsysteem, dat wil zeggen: 1e - 0 punten, 2e – 3, 3e – 5.7, 4e – 8, 5e – 10, 6e – 11.7, 7e – 13, 8e – 14 enz. en er wordt rekening gehouden met het aantal wedstrijden. De Garnalenrace en de vrijdagavondwedstrijd­ en tellen hiervoor niet mee. Er is een jaarprijs voor de scherpe jach­ten, de multi­ hulls en de rond- en platbodems. Namens de wedstrijdcommissie: Siger Bos


Wedstrijduitslagen 2008 voorjaarsrace 24 mei Multihull klasse Rond- en platbodems 1. Dwarsloper (Bart&Nienke) 1. GossieMijne (R.v.d.Steen) 2. ADHD (W.de Vries) 2. Tante Sien (fam.Havenga) 3. Vrouw Harmanna (S.Bos) Vrije klasse 1 Vrije klasse 2 1. Skylge (B.Glazenburg) 1. Liefde (BJ.Klatter) 2. Saleh (Bertus) 2. Hockeman (T.de Vries) 3. YoHo (E.Hermse) 3. Moonbow (Salome) Garnalenrace 7 juni Ondiep Scherp 1. Skylge (B.Glazenburg) 2. Kanoet (J.Mulder) 3. Scimmer (Dijkstra)

Borkumrace 7 juni Vrije klasse Rond- en platbodems Multihulls 1. La Chimera (J.Meinema) 1. Liefde (BJ.Klatter) 1. ZeeZwaluw (E.Munstra) 2. Saleh (Bertus) 2. Chapeau (K.Pestman) 2. Catja (P.Tempel) 3. Celesta III (G.Olthuis) 2. Marjella (A.v.Houten)

Najaarsrace 27 september Multihull klasse 1 Rond- en platbodems 1. Dwarsloper (Bart&Nienke) 1. GossieMijne (R.vd.Steen) 2. ADHA (W.de Vries) 2. Weerlicht (L.J.Knol) 3. Troika (N.Tempel) 3. Tante Sien (fam.Havenga) Vrije klasse 1 Vrije klasse 2 Vrije klasse 3 1. Hotse Hiddes (J.Smid) 1. Quasi (J.Huttinga) 1. Liefde (BJ.Klatter) 2. Dollard (Kuipers) 2. WaveDreamer (B.Hovinga) 2. Hockeman (Wieringa) 3. Castor (W.Boersma) 3. DeBlauweSchuit (J.Sijbering) Overall-winnaars Multihull klasse: Rond-en platbodems: Vrije klasse:

ZeeZwaluw (E.Munstra) GossieMijne (Rv.d.Steen Liefde (BJ.Klatter)

- Schilderij als wisselprijs - Weerlicht uitdager - Accubak met inscriptie 19


Jaarverslag wedstrijdcommissie 2008

De commissie bestond afgelopen jaar uit Siger Bos, Bert Glazen­ burg, Wim Jelsma, Jeroen Mulder, en Henk van der Leij. Maar de geslaagde winterlezing werd georga­niseerd door de commis­ sieleden van het jaar ervoor onder voorzitterschap van Joost Smid. Het was een aktieve vrijdagavond waarop men in groepjes, gebogen over een zeekaart, de ideale wedstrijdroute mocht ontwerpen. Vervolgens kon men genieten van filmopnamen van de ABN-AMRO race. De avond was drukbezocht en het werd dan ook een gezellige boel. Wij bedanken de scheidende commissie­ leden Jan Lemstra, Heico Pijper en Joost Smid voor hun inzet gedurende de afgelo­ pen jaren. De nieuwe commissie heeft dankbaar gebruik gemaakt van alle goede suggesties voor wedstrijdroutes. Voor alle klassen is er nu een ‘vaste’ ‘lichtweerroute’ en een ‘zwaarweerroute’. Tijdens de voorjaarsrace op 24 mei woei het stevig (5Bft) en stoven 17 deelnemende boten door het 20

Zoutkamperlaag en om de Glinder. Een spannende race waar Gerard en Jannie Dubois vanaf het startschip mooie actie­ foto’s van schoten en op ‘Garnalennet’ plaatsten. Els, Annelies en Georg plaatsten mooie foto’s op de verenigingssite. Op 7 juni werden de Borkumrace en Garna­ len­race gehouden. ’t Woei redelijk uit het oosten, maar toch een vlotte heenreis, waaraan 23 boten meededen. Op het wad voltrok zich een spannende strijd tussen mijn jollenkreutzer en twee Southerly’s die ik slechts met moeite voor kon blijven. Spijtig dat een aantal prijswinnaars niet wilden wachten op de prijsuitreiking in de haven van Borkum. Ook voor de terugweg op 8 juni was het wedstrijdelement inge­ bracht, waarvan Bertus met zijn Saleh de onbetwiste winnaar werd: de enige die ondanks de zwakke wind niet heeft gemotord. Helaas zijn er dit jaar geen wedstrijden door ‘Oostmahorn’ georganiseerd, dus geen ‘regatta’ en geen ‘6- uurs om de plaat’. Die zwakke wind hadden we ook bij de najaarsrace op 27 september. Er deden 23 boten mee. Het was vooral ‘de kunst van op stroom varen’ en niet tegen een boei drijven. Bertus zocht het deze keer hogerop en keek alles ‘glinderend’ aan. o.a. Evert Jansen maakte hiervan fraaie foto’s die op


de verenigingssite zijn geplaatst. Slechts 8 boten gaven voortijdig op, de rest van de achterhoede genoot van het mooie weer en dreef op de vloedstroom naar de finish, waarna het in het Roode Hoofd na de prijsuitreiking en de barbeque een swingende avond werd met life-muziek. Startschip bij al deze wedstrijden was de Indeweer van Gerard en Jannie Dubois. Zijn hebben aangegeven het voorlopig even genoeg te vinden. Wij danken hen zeer voor hun opoffering om voor anker te liggen terwijl iedereen zeilt, geduldig wachtend tot de laatste binnenkomt. Soms ook spannend, als het leek of iemand dacht dat je door een finishschip heen moet varen ipv erlangs. Misschien vragen wij u wel voor een volgende race, zonder startschip gaat het niet. Evaluatie van de races leidde tot een aantal wijzigingen in het volgend jaar: - voor de scherpe jachten komen slechts 2 klassen waartussen de deelnemers zelf mogen kiezen, een ‘zeegaande’ route en een beschutte route. - de finishplaats bij Borkum wordt verplaatst naar een veiliger gebied. - de uiterste finishtijd wordt in het vervolg op de briefing vermeld - men kan zich niet meer tevoren

inschrijven. Dit leidde tot verwarring en rompslomp op de briefing. Dus ook geen korting meer daarvoor. Inschrijving (en contante betaling) alleen nog op de briefing. - nieuwe schepen moeten vooraf contact opnemen met Siger Bos en scheepsge­ gevens doorgeven. Nieuwe schepen die dit niet hebben gedaan varen de eerste keer mee buiten mededinging. Behalve de zoutwaterwedstrijden zijn er ook wedstrijden binnendijks gevaren. De organisatie daarvan was in handen van Henk van der Leij. Zo waren er de onderlinge woensdagavondwedstrijden en de verenigingswedstrijden met valken van de zeilschool. Onze vereniging heeft in de derde klasse de verenigingswedstrijden gewonnen. Aan de helmstok zaten Bertjan met wisselende bemanning, Jaap en Bertus en Bram met Henk van der Leij. We gaan proberen of we van de woensdagavond­ wedstrijden vrijdagavondwedstrijden kunnen maken. Mogelijk krijgen we zo meer deelnemers. Zie hierover elders in deze uitgave. Al met al kijken wij tevreden terug op het afgelopen wedstrijdenjaar en wij hopen u ook. Bert Glazenburg

Foto Els Knol-Licht 21


Valk-zeil-wedstrijden op het Lauwersmeer en Verenigingscompetitie Woensdag Avond Wedstrijden (WAW) In 2008 waren er 2 WAW voor leden van de vereniging gepland. Op 14 mei was er helaas maar 1 team aanwezig, te weinig om een wedstrijd te zeilen. Op 4 juni waren er 3 teams aanwezig voor de wedstrijd, ook erg weinig maar er is tenminste gezeild. Het weer was goed en de wind bleef constant. De start- en finishlijn is voor het Roode Hooft en de baan in de vorm van een drietal boeien met een kruisrak, een scherp rak en een voor de wind rak, vormde een leuke en goed te volgen route vanuit het Roode Hooft. De uitslag van de 1e manche: 1 Bertus de Graaf en Anjo van Houten, 2 Bert Jan Klatter en dochter, 3 Peter en

Jannie Tempel. 2e manche: 1 Bertus de Graaf en Anjo van Houten, 2 Peter en Jannie Tempel, 3 Bert Jan Klatter en dochter. Voor 2009 zijn we van plan om op de vrijdagavonden te gaan varen. De data staan in de wedstrijdkalender en worden op de site van de vereniging geplaatst. Hiermee hopen we op meer deelname van leden en op (grote drommen) toeschouwers langs de kant en in het het Roode Hooft. Om mee te doen hoef je alleen maar te zorgen voor een goed humeur en minimaal 2 personen per boot. Van wedstrijdregels etc. is geen kennis nodig want het gaat om gezellig en sportief een avond zeilen in een valk van de zeilschool

22

Foto: Klaas Polet


Foto’s: Klaas Polet

Verenigingscompetitie In 2008 hebben een 3-tal teams namens de WSV Lauwerszee deelgenomen aan de Verenigingscompetitie van het Watersport­ verbond. Bertus de Graaf en Jaap Huttinga, Bert Jan Klatter met wisselende bemanning en Bram en Henk van der Leij vormden het team. Er wordt per team met 3 boten tegen elkaar gevaren op de thuiswateren van de 4 of 5 verschillende verenigingen, ieder team organiseert een wedstrijd. Het team van WSV Lauwerszee kwam uit in divisie 3 en heeft zijn wedstrijden op diverse Friese meren en de eigen wedstrijd op het Lau­ wers­meer gevaren. De wedstrijden vinden plaats in de periode van april tot juni met een finale slotavond in september op het Heegermeer.

De uitslagen van 2008 zijn te zien op de site van het watersportverbond (http:// www.watersportverbond.nl/data/2008_ Uitslag_VC_incl.slotavond.xls). Door het terugtrekken van enkele teams is er ruimte voor meer deelname van bijv. een 2e team vanuit WSV Lauwerszee. Ook als er andere leden zijn die belangstelling hebben om mee te doen dan graag aanmelden bij Henk van der Leij (vdleij@xs4all.nl). De meeste wedstrijden zijn op dinsdag­ avonden om 18.30 uur, de kosten per team van 3 boten (6 personen) voor 4 of 5 avonden zeilen bedragen ca. E. 150,00. Henk van der Leij

Evenals in 2006 is ook in 2008 het kampioenschap in de divisie behaald. Helaas kwam alleen Harlingen naar het Lauwersmeer en lieten de andere teams het om diverse redenen afweten. De kampioens-wimpel hangt inmiddels in het Roode Hooft en in 2009 zal worden gevaren in de 2e divisie. 23


Stichting Jachthaven Lauwersoog Welk jaar maakt ons niet uit, het is ons om het even, maar het is intussen wel mooi 2009. Wij hebben er wel verrekte lang op moeten wachten, de vorst eind 2008 en begin dit jaar, maar het is dan ook grandioos, volop natuurijs en dus alle mogelijkheden weer het vrije schaatsen te beleven.

Goede reden om het beluchtingssysteem in de haven in werking te stellen, zodat de boxpalen en de palen waarop de steigers rusten niet door ijsvorming en verhoogde waterstanden worden meegenomen naar boven. Hiermee voorkomen wij dat de steigers glooiende beelden geven en de vorm van ijsschotsen aannemen. Dit is een van de vele aspecten verbonden aan het beheer van deze jachthaven. Voor ons als bestuur van de stichting jachthaven Lauwersoog is het beheer wel één van onze belangrijkste taken. Zo zijn er in de loop der jaren veel en vooral ook noodzakelijke investeringen in de haven gedaan. Investeringen erop gericht het de bezitters van een boot met een vaste ligplaats in onze haven ( maar uiteraard ook de passanten die onze haven jaarlijks bezoeken) een goede en vertrouwde ligplaats in een gastvrije haven te kunnen bieden. Het goede en vertrouwde komt tot uiting in het steeds opnieuw laten uitvoeren van vernieuwingen en aanpassingen van en in de haven. Het gastvrije komt dan met name door de wijze waarop men in onze haven ontvangen 24

wordt door u als ligger met een vaste ligplaats en natuurlijk ook door de haven­ meester (Douwe Slagman) en zijn assistent (Jan van der Galiën). Niet in de laatste plaats ook door de vriendelijke ontvangst in het Roode Hooft door de vrij­willigers van de watersportvereniging Lauwerszee. Het Roode Hooft één van de mooiste plekjes van het Lauwersmeer en Lauwersoog. Wij gaan het echt beleven, het wordt een mooi vaarseizoen dit jaar, 2009. Wij wensen u veel genoegen en goede vaart, Het bestuur van stichting jachthaven Lauwersoog.

Stichtingsbestuur: Voorzitter: W.Appelboom, Middelstum Secretaris: R.v.d.Steen, Zuidlaren Penningm.: A.Bakema, Groningen Lid: H.Klamer, Roden Lid: K.Sijpkens, Wehe-den Hoorn Havencomm.: H.Boersma, Anjum


Havenmeester: Douwe Slagman Noordergat 1 9976 VR Lauwersoog De havenmeester is bereik足 baar van 8 tot 12 uur en van 13 tot 17 uur. Tel.: 0519-349040 Fax: 0519-349480

Assistenthavenmeeester: Jan van Galien

Email: administratie@noordergat.nl

Administratie: Jachthaven Lauwersoog Postbus 71 9300 AB Roden Tel.: 050-5010176 fax: 050-5010177

De Jachthaven is eigendom van: Stichting Jachthavens Zoutkamp en Lauwersoog. Aangesloten bij de HISWA KvK Groningen 41009718 Postbanknr.: 3418104 Rabobank: 33 52 02 799

25


van de havenmeester Beste Watersporters, Het nieuwe jaar 2009 begint prach­tig. Na zoveel jaren weer eens ijspret. Wij binden de schaatsen aan op een mooi en ondiep stuk natuurgebied van het Lauwersmeer. Voorbij Ezumazijl ligt Ezumakeeg, prachtig ijs en dus veel mensen. Wij hopen dat een mooie winter een voorbode is voor een lekker lange zomer. Eerst kijken we nog even terug op het seizoen 2008. Het weer was niet je van het maar verder was het wel een gezellig jaar. Het begint al vroeg op een zondagavond in februari. ‘s Avonds om ongeveer 10 uur ziet Douwe lichtjes bewegen op een steiger, de meeste schepen liggen nog op de wal en er is niemand aan boord. Als Douwe op verkenning uit gaat blijkt dat het mensen zijn met lichtjes op hun mutsen. Ze zijn in deze wintertijd nog met kano’s over het meer gekomen en zijn dan nog bezig om die weer uit het water te trekken. Dit zijn de echte diehards. Het regent, het is koud en ook nog eens pikdonker, toch nemen ze vrolijk hun kano’s weer mee. Dat havenmeester een veelzijdig beroep is blijkt ook weer als er iemand belt met de vraag of wij ook iemand weten die met zijn schip een achtervolgingsscène wil spelen. 26

Deze mensen zijn bezig met het maken van een speelfilm en er moet worden gefilmd op het wad. We vinden niemand die er zin in heeft, mede ook doordat de meeste schepen nog op de kant liggen. Op een avond omstreeks negen uur horen we gestommel in de keuken. Het blijken 2 Deense vissers, die duidelijk al veel aan Bacchus geofferd hebben en nu op zoek zijn naar wat eetbaars. Met zachte hand werken we hen weer naar buiten en geven hen het telefoonnummer van een taxi­ bedrijf. Op Lauwersoog is op dit tijdstip in het voorjaar niets meer te krijgen. Wanneer Douwe op een avond ziet, dat mensen die aan boord zijn een elektriciteits­ kabel hebben uitgelegd naar hun auto vindt hij dit vreemd, temeer omdat hij als antwoord krijgt dat ze hun broodrooster hebben aanstaan in de auto. Beetje vreemd misschien????


Het nieuwe kantoor is prachtig en ook het havengeld kan betaald worden via een geautomatiseerd systeem. De passanten kunnen zelf meelezen op een beeldscherm. Dit is heel handig, maar het komt vaak voor dat mensen hun leesbril niet bij zich hebben. Nu hebben we net als bij de bibliotheek een leenbril op de balie liggen, daar wordt veel gebruik van gemaakt, maar het roept ook weer misverstanden op. Zo loopt iemand een andere passant helemaal achterna naar beneden met onze leenbril en roept: “Meneer U bent Uw bril vergeten.� En dan is er nog een groot aantal mensen dat de bril per abuis in eigen zak steekt. Dus een aantal reserve brillen is geen luxe.

Dat mensen nieuwsgierig zijn is algemeen bekend en dat achter de camping het haventje is vernieuwd ook, dus besluit een van onze vaste havenbewoners even poolshoogte te gaan nemen met zijn eigen boot. Helaas zijn de sterren hem niet goed gezind en raakt hij al gauw aan de grond. Gelukkig dat de Sterke Yerke hem weer vlot kan trekken. Zo blijft er altijd wel wat te doen. Wij hopen U ook dit jaar weer vol goede moed tot Uw dienst te zijn. Wij wensen U een heel fijn vaarseizoen toe. Douwe en Trynke Slagman.

27


WEERBERICHTEN Stormwaarschuwingen en veiligheids­ berichten aankondiging: VHF kan. 16 en 70, bericht op kan. 23 en 83, herhalingen beginnend 01.33 elke vier uur. Kustwacht Schiermonnikoog op kan. 5 om 0.30, dan elke twee uur. Nederland Radio 1, elk uur. Uitgebreide weersverw. 7.30, 8.30, 12.30, 13.30, 17.30, 18:30 VHF kan. 23 en 83: 8.05, 13.05, 19.05 en 23.05

Duitsland (Noord- en Oostzee) Borkum: VHF kan. 61 7:45, 9:45, 12:45, 16:45, 19:45 Op internet En dan zijn er natuurlijk vele sites op internet te vinden. Wij noemen er een paar: www.knmi.nl kortweer.filo.nl www.windfinder.com/forecasts/wind_ benelux63.htm www.weeronline.nl/zeil.htm

BELANGRIJKE TELEFOON­­NUMMERS Huisartsenpost provincie Groningen ‘t Roode Hooft Bruggen Friesland (centraal nummer) Jachthavens Delfzijl Neptunus Dokkumer.Nwe.Zijlen “Lunegat” Lauwersoog “Noordergat” Oostmahorn “Bootsgat” Schiermonnikoog en VHF kanaal 31 rond HW Zoutkamp “Hunzegat”

28

0900 9229 0519 349154 058 2925888

Kustwacht alarmnummer 0900 0111 Zeeverkeerspost Schiermonnikoog 0519 531247 Politie, regiopolitie Groningen

0900 8844

Visserijhaven Sluis Lauwersoowg Sluis Delfzijl Waterpolitie Delfzijl

0519 349023 0519 349043 0596 633860 0596 635275

0596 615004 0511 408303 0519 349040 0519 321445 0519 531544 0595 402875

Voor meer links en informatie WEBSITE WSV LAUWERSZEE: www.lauwerszee.nl


Jachthaven Lunegat Jachthaven Lunegat is gelegen in het zuidwesten van het weidse Lauwersmeergebied, nabij Dokkumer Nieuwe Zijlen aan de rand van het nationaal park. Het Lauwersmeergebied heeft zich de laatste jaren ontwikkeld tot een schitterend natuuren recreatie gebied.Jachthaven Lunegat biedt ruime accommodatie voor passanten en heeft plaats voor 370 vaste ligplaatsen. Faciliteiten: - Winterberging buiten of in ge誰soleerde loods - 2 verwarmde schilderloodsen - Trailerhelling en hijskraan tot 20 ton - Vuilwater en bilgewaterpomp - Toiletten en douches - Scheepsbenodigdheden - Dieselpomp - Restaurant op loopafstand - Fiets en boot verhuur - Wassen en drogen - Draadloos internet (Wifi) Informatie bij havenmeester Rob Meijer Kwelderweg 1 - 9291 MD Dokkumer Nieuwe Zijlen Tel: 0511-408303 Fax: 0511-408740 E-mail: lunegat@planet.nl - www.lunegat.nl

29


Carolustrofee Deze trofee werd in 1995 door mevrouw Carolus beschikbaar gesteld voor het mooiste, leukste, beste, nuttigste, aantrekkelijkste stuk in het jaarboek. Winnaars: 1995: Mevrouw M. Ram - LamĂŠris 1996: De heer G. Schmitz 1997: Mevrouw A. Salters 1998: Redactie Jaarboek 1999: De heer F.J. Licht 2000: De heer F.J. Licht 2001: De heer P. Bouma 2002: De heer J. van Lochem 2003: De heer J. Kuik 2004: Mevrouw E. A. Knol - Licht 2005: De heer J. Kemkers 2006: Mevrouw H. Boonstra 2007: De Heer J. Smid 2008: Mevrouw E. Priest - Heemstra Foto Els Knol-Licht

30


Colin Acher Memorial race

Foto Els Knol-Licht Bij de start van de Colin Archer Memorial Race staan de beste stuurlui aan wal.

Het is al weer 7 maanden geleden sinds we de Colin Archer Memo­ rial Race hebben afgesloten. Op dit moment zijn we alweer druk in de weer met de race van 2010. Even terugkijkend naar de race van 2008 kan ik zeggen dat dit een bijzondere race was, niet in de zin van slecht weer of extreem weinig deelnemers maar wel door de snelheid waarmee het traject werd afgelegd. Normaal gesproken komen de eerste deelnemers op dinsdagochtend binnen nu was dit duidelijk anders. Bij mijn vertrek op maandag ochtend richting Noorwegen werd ik al om 07.30 uur gebeld door Gerard met de melding dat de eerste

deelnemer al binnen was. Mijn eerste indruk was: die zit mij natuurlijk te stangen, u kent dat wel de eerste keer als voorzitter, dus Gerard hartelijk bedankt voor zijn informatie en we hebben de reis richting Noorwegen voortgezet. Ter hoogte van Hamburg werd ik weer gebeld door Gerard met de mededeling: “er zijn nu al dertig schepen.” Dit werd toch wel serieus. Later bleek dat de deelnemers overwegend gunstige wind hadden gehad en zeer voorspoedig het einddoel hadden bereikt. Aan de Noorse zijde is dit keurig opgelost met behulp van Martin en Tet Loos en Gerard en Jannie du Bois. Ook in Lauwer­ soog liep het, net als in voorgaande jaren, met behulp van de vele vrijwilligers op rolletjes, waarvoor ook mijn dank en mocht er iemand een bemoedigend praatje een lekkere kop koffie of iets dergelijks nodig 31


hebben dan waren José en Herman Teisman ook weer als vanouds als gastvrouw en gastheer in “Het Roode Hooft” te vinden, wat zeer gewaardeerd werd. Wel is zo dat de passage van de sluis een probleem begint te worden. We zijn het afgelopen jaar vanaf ‘s morgens 11.00 t/m ‘s avonds 19.30 bezig geweest om de sche­ pen van de Colin Archer Race door de sluis te krijgen, we gaan in 2010 dan ook vroeger beginnen met het verplaatsen van de schepen van de binnenhaven naar de buitenhaven, met de hoop dat dit ons pro­ bleem oplost. Een nieuwe ontwikkeling is dat er overleg is geweest met onze collega’s van Harlingen-Hull-Harlingen en de

32

Noordzee Rally en Regatta vanuit Scheve­ ningen om te kijken of we de keuringseisen voor een groot gedeelte op één lijn kunnen krijgen. Dit zou o.a. in­houden dat als je gekeurd bent voor de Colin Archer Memorial Race je ook gekeurd bent voor de twee andere races, binnen een nog nader te bepalen periode; natuurlijk zijn er lokale verschillen maar daar wordt nu aan gewerkt. We hopen dat hier iets leuks uitkomt. Namens het bestuur nogmaals een ieder hartelijk dank voor de medewerking. Ted van der Zee, Voorzitter Collin Acher Memorial race.


���

33


wetenswaardigheden rondom het Lauwersmeer Er is hard gewerkt aan een aanlegplaatsenplan van de provincies Groningen en Fryslân, de gemeenten Dongeradeel, Kollumerland, De Marne en Staatsbosbeheer, de Marrekrite, het Nationaal Park Lauwersmeer en het Watersportverbond, voor het Lauwersmeer. Zij hebben de huidige aanlegplaatsen bekeken en geconstateerd dat de huidige aanlegplaatsen niet meer goed te herstellen zijn. Daarom is en voorstel uitgewerkt om de huidige plekken geheel te vervangen. Een groots project, want er zal niet een nieuwe aanlegplaats worden gelegd maar gelijk wordt het ook iets groter en bruikbaarder voor grotere jachten en er komt in sommige kommetjes een plek voor chartervaart. Veel meer mogelijkheden zijn er niet op kortere termijn, niet vanwege financiën (uiteraard ook zeer belangrijk, maar daarvoor willen de overheden zich sterk maken), maar vooral vanwege beperkingen i.v.m. de Natuurbeschermingswet. De financiering van het plan is echter nog niet rond. Intussen is Rijkswaterstaat in december begonnen met het baggeren van de hoofdgeulen op het meer. Ze hopen, ijs en weder dienende, half maart klaar te zijn. Daarover zijn we zeer tevreden! Maar RWS neemt niet haar verantwoordelijkheid om ook de nevengeulen te baggeren. Het is,

34

na jaren heen en weer schuiven van wie er verantwoordelijk is voor het op diepte houden van het hele meer, inclusief de nevengeulen, nu voor 100 % duidelijk dat RWS hiervoor moet worden aangesproken. Ook bij RWS zelf weet men dat. Maar daarmee gebeurt het nog niet. Hierover wordt nog altijd gesteggeld door juristen van de provincie Groningen de gedeputeerden van de twee provincies hebben overleg met de HID van Rijkswaterstaat etc. Tot politiek niveau van de Tweede Kamer toe wordt gelobbyd. Dat kan naar verwachting nog wel even duren... De gemeenten die ook een groot gedeelte van de aanlegplaatsen moeten financieren zijn hier absoluut niet blij mee: straks liggen er mooie aanlegplaatsen en kan de helft van de boten er niet komen omdat het meer teveel dichtslibt… Hoe zal dit aflopen? De Robbegatsluis. (effe een zucht). Het wordt er niet beter op: er komt een nieuwe Ezonborg, die vaker per dag door de sluis gaat varen. De Ezonborg heeft opnieuw een poging gedaan om recht op voorschutting te krijgen. Dat gaat niet gebeuren. Vanuit de ondernemers in Lauwersoog ligt er een heel zware lobby om veel langere spertijden. De beheerder van de sluis, de provincie Groningen is hier fel op tegen. (Geluiden als: “we doen een kwartier voor de veerboot vertrekt de brug vast open, dan moet iedereen wel op tijd bij die boot zijn”. Maar goed, ook dat is natuurlijk niet een reële oplossing). Eigenlijk moeten we constateren dat er geen goede oplossing te vinden is op korte termijn. Een nieuwe sluis, groter, tja, die bouw je niet even vandaag en dat kost natuurlijk ook wel wat, geld


wat niet gereserveerd is. Dus, op korte tijd moeten we roeien met de riemen die we hebben. Maar er wordt wel aan een plan gewerkt! Er ligt een voorstel om de bedieningstijden iets uit te breiden, uiteraard alleen mogelijk s’morgens en s’avonds. Bijvoorbeeld vrijdagavond tot 20.00uur? Waardoor een aantal mensen kan besluiten om nog na -het werk op vrijdagavond te schutten. Zondagmorgen een half uur eerder beginnen, om 8.00 uur? Dan nog vroeger opstaan op zondag, maar oké, geen oponthoud voor de sluis? Zondagavond nog iets langer doorgaan, tot 20.30 uur?

Als je nog ver moet varen naar Dokkumer Nieuwe Zijlen of Zoutkamp of ver moet rijden om thuis te komen, of jonge kinderen aan boord hebt, is dat geen optie, voor sommige anderen is dit wel aantrekkelijk. Eerst eens zien wat haalbaar is. Er wordt ook gekeken of de sluisbedienaars beter op de problematiek kunnen inspelen. Trouwens: ik blijf veel respect hebben voor de mensen die daar werken, het lijkt me geen gemakkelijke baan als het zo druk is met wegverkeer en bootjes die zo nodig willen schutten. Petje af!

35


Voor het baggeren van de geul naar Noordpolderzijl lijken de kansen te keren: de gemeente is bezig met voorbereidingen om in maart de toegangsgeul en de haven te baggeren. De definitieve vergunningen zijn (eind januari) nog niet afgegeven, maar dat lijkt een kwestie van tijd. De gemeente is ook bezig met oplossingen voor de toekomst: ze willen een vergunning voor 10 jaar. Bovendien gaan ze overleggen met het Waterschap om adequater gebruik te maken van de stuwkracht van het gemaal. De MZI’s: voor jullie intussen ook een bekend begrip? Nog maar even een toelichting. We hebben ze het vorige jaar ook al zien liggen voor en nabij de haven van Lauwersoog. Mosselzaadinvanginstallaties, netten, waaraan mosselzaadlarfjes zich nestelen en beginnen te groeien. Na een aantal maanden worden ze geoogst en overgebracht naar Zeeland, waar ze uit moeten groeien tot de beroemde Zeeuwse mossel. De netten hangen verticaal in het water, op plaatsen waar het zeker drie meter diep is. Je kunt de stroken of cirkels waarin ze liggen goed zien (met goed weer en als je dichterbij bent). De gebieden zijn goed afgebakend met (verlichte) tonnen. De meeste MZI’s staan echter niet op de kaart. De locaties worden wel gepubliceerd 36

in bijv. “Berichten aan Zeevarenden”. Door andere ideeën over het schrapen van de bodem mag er niet meer op de ouderwetse manier mosselzaad worden gevangen. Een experimentele periode tot 2010 moet voldoende gegevens opleveren om nieuwe methoden van kweken van mosselzaad te vinden. Het westelijk Waddengebied schijnt beter geschikt te zijn dan het oostelijk Wad. Er zullen (zoals nu de uitspraken van het ministerie van LNV luiden, maar dat wordt tegengesproken door de mosselaars zelf) vanaf 2010 geen MZI’s meer in het oostelijk Wad komen. Waarom ze er dit jaar dan wel zijn? Een goede vraag, ondanks aandringen komen we niet verder dan: “2009 is nog een experimenteel jaar”. Het experiment loopt dus nog een jaar door, daarom zullen we ze het komend seizoen wel weer in ons gebied zien: Er ligt er eentje in de buurt van Noordpolderzijl en twee vlakbij Lauwersoog. De MZI voor de haven wordt verder naar het oosten en naar de zuidkant van de geul verplaatst. Misschien niet zo’n fijne locatie voor onze zeilwedstrijden, maar, wel een veiliger plek voor de vaart. Het is een compromis. Voor het westelijk Wad zijn de onderhandelingen van LNV en de mosselaars met o.a. onze recreatieorganisaties nog niet afgerond als


ik dit schrijf. Daar, het westelijk Wad, worden veel meer locaties geclaimd dan eerdere jaren. O.a. ook boven een aantal bestaande mosselpercelen in het Oosterom en een groot gebied noord van de betonning van de Blauwe Slenk bij het Griend. Intussen zijn de onderhandelingen met betrokken organisaties al weer verder gerold. Het Griend en het Oosterom lijken gevrijwaard te blijven van MZI’s. Maar we weten het niet zeker. Bovendien hebben de mensen van LNV ons verzekerd zal er vanaf volgend jaar een vergunning worden gegeven voor een aantal plaatsen. Die vergunningen gelden tot 2014. In die jaren zal er verder geëxperimenteerd worden met MZI’s op de Noordzee (misschien ook in windmolenparken). Een andere mogelijkheid zal zijn de kleien mosseltjes uit het buitenland te gaan importeren. Maar ook over import zijn de meningen verdeeld: dat zou andere exoten naar Nederland kunnen brengen, zoals we nu ook de Japanse mossel binnen hebben gekregen. Maar de mosselaars zelf zijn ook niet blij met verdergaande experimenten: zij investeren nu in installaties, die ze vele jaren te hopen gebruiken. Oftewel, er wordt heel veel gepraat, er wordt veel onderhandeld. Maar het resultaat zal vooral afhangen van de haalbaarheid van op grote schaal mosselzaad te kunnen kweken met netten. En van de haalbaarheid van voldoende resultaat is iedereen nog niet overtuigd.

Rijkswaterstaat is druk doende met een nieuwe opzet van een zeeverkeerscentrale. De huidige verkeerscentrale en zeeverkeerspost voor de Waddenzee zijn

aan modernisering toe. Rijkswaterstaat wil de verkeersbegeleiding voor de gehele Waddenzee in één nieuwe Zeeverkeerscentrale Waddenzee onderbrengen. De centrale wordt gehuisvest in de zeevaartschool Willem Barentsz op Terschelling.In 2005 nam Rijkswaterstaat het besluit om de Zeeverkeerscentrale Waddenzee te huisvesten in de huidige zeevaartschool. De verwachting is dat de bouw medio 2009 van start gaat en dat de werkzaamheden in 2010 gereed zijn. De nieuwe Zeeverkeerscentrale Waddenzee maakt gebruik van moderne technologie. Door te werken met camera’s en radarsystemen kan de scheepvaart voor het gehele waddengebied ondersteund worden. Hierdoor wordt de verkeersbegeleiding beter en wordt het veiligheidsniveau van de scheep- en recreatievaart op de Waddenzee verhoogd.  Scheepvaartbegeleiding op de Waddenzee gebeurt nu nog vanuit de verkeerscentrale op Terschelling en de zeeverkeerspost op Schiermonnikoog. Deze zijn vierentwintig uur per dag en zeven dagen per week bemand. Beide verkeerstorens bieden onvoldoende ruimte en zijn aan moder37


nisering toe. Bovendien wil Rijkswaterstaat de radardekking op de Waddenzee uitbreiden.Ook de zeeverkeerspost op Schiermonnikoog biedt onvoldoende mogelijkheden om een moderne verkeerscentrale te huisvesten. De Zeevaartschool Willem Barentsz op Terschelling biedt prima mogelijkheden om een moderne verkeerscentrale te huisvesten. Zo biedt deze locatie voldoende ruimte voor de benodigde werkplekken en de daarbij behorende apparatuur. RWS hoopt medio 2009 met de bouw te beginnen en de nieuwe centrale half 2010 in gebruik te nemen. Wij blijven pleiten voor bemande vuurtorens. Oren en ogen die plaatselijk bekend zijn geven toch een grote meerwaarde voor veiligheid. Dat moet voorop blijven staan. Samen met een aantal partners van het Convenant Vaarrecreatie Waddenzee zijn we bezig vorm te geven aan het idee van gastheer op het Wad. Mensen die zich niet houden aan de Erecode zullen, voorlopig op een paar zeer kwetsbare plekken, worden aangesproken op hun gedrag. We veronderstellen dat veel mensen iets doen zonder de consequenties van hun gedrag te overzien. Als hun duidelijk wordt gemaakt welke impact hun gedrag heeft op de natuur, nemen we aan dat het (toch al zeer beperkte) aantal verstoringen nog verder zal dalen. Mensen die zich moedwillig misdragen zullen worden bekeurd. Waar-schijnlijk zult u dit jaar al gastheren en vrouwen tegen kunnen komen op bijvoor-beeld Engelsmanplaat. Om beter inzicht te krijgen in het aantal werkelijke verstoringen zullen we met de andere recreatiepartners meewerken aan het monitoringsplan. Een goed idee, want volgens ons is de werkelijke verstoring echt niet zo groot en zijn al die beperkende maatregelen wel te strak. Zoals op het Rif: we weten intussen hoe de vogeltellers daar werken. Daardoor kunnen we met zekerheid zeggen dat de afsluiting 38

van het hele Rif niet juist is. Er wordt namelijk alleen gekeken naar de oostkant van het Rif, daar waar echt een hoger duin is ontstaan en waar werkelijk veel vogels zitten tijdens de perioden om hoogwater (maar ook niet het hele jaar). Het is goed dat daar niet wordt rondgesjouwd door niets-vermoedende mensen. Dat willen we ook niet, dus we zullen de afsluiting van dat stuk van het Rif vast met z’n allen willen respecteren. Het westelijke stuk Rif moet weer voor recreatief medegebruik beschikbaar komen. We hopen dat nog voor het komend vaarseizoen met LNV te hebben geregeld. Helaas moeten we steeds meer tijd besteden aan allerlei maatregelen die vanuit Europa worden opgelegd. Het een drukt ons niet zo zwaar (zoals de Kaderrichtlijn Water) een andere zoals Water 2000+, met watervisies etc. en het Beheerplan Rijkswateren raakt ons wel degelijk. Denk maar aan de plannen voor zoet – zout Lauwersmeer en / of een gemaal. Dat gemaal zal er wel moeten komen. Anders krijgen we natte voeten tot in Drenthe en zeker in Friesland. Want het Friese water stroomt ook voornamelijk af via het Lauwersmeer. Dat kan alleen via natuurlijke weg, niet zoals vanuit Groningen via het gemaal in Electra, De Waterwolf. Maar het probleem voor de overheden is nu “waar halen we de centen vandaan, want voor een gemaal is niet gereserveerd bij de landelijke overheid: het staat niet in de begrotingsplanningen voor de komende jaren. In Fryslân gaan er weer opnieuw geluiden op dat het zo’n vaart niet loopt met de natte voeten en dat we er beter aan doen op een duurzame manier het waterprobleem aan te pakken. Weer een onderzoek, weer uitstel. De tijd gaat verder en wij, gebruikers van de havens aan het meer, weten dat het toch regelmatiger voorkomt dat we bijna niet bij


de boot kunnen komen. Dus, kennelijk wordt het probleem wel nijpender. Maar een andere, zeer ingrijpende bedreiging, zou wel eens de Europese regelgeving via Natura 2000 kunnen worden. We zijn momenteel heel onzeker over de gevolgen hiervan voor de recreatie op het Wad. Dit hele gebied, exclusief de grote havens, is tot “natuurlijk water” gebombardeerd, wat betekent dat de natuur voorliggend is voor alle andere activiteiten. Dus: als een bepaalde vogelsoort, of bijvoorbeeld maar eens weer de zeehond wordt bedreigd moet dat worden voorkomen door maatregelen. Bijvoorbeeld bescherming door afsluiting van gebieden op het Wad, zoal we dat nu al kennen via de artikel 20 gebieden in het kader van de Natuurbeschermingswet. Van ons, jullie vertegenwoordigers in deze trajecten, wordt verlangd dat we tot in de puntjes snappen waar het over gaat. Dat zou niet zo moeten zijn, maar dit is wel de realiteit. Helaas, wij zijn geen vogeldeskundigen, hebben geen studie in Wageningen achter de rug, zijn geen ecoloog of bioloog. We doen ons best en proberen ondertussen ook de politiek in Den Haag in te laten zien dat dit toch niet de bedoeling zou moeten zijn, wij moeten niet te hoeven vechten met dergelijke kennis achter de hand. Er moet neutraler door de overheden naar deze problemen worden gekeken. Niet alleen maar met natuurogen, maar ook met inzicht in economische waarden en respect voor recreatief medegebruik. Gelukkig hebben we, door onze inzet en goede contacten (o.a. met het Convernant Vaarrecreatie), aan de natuurorganisaties

kunnen laten zien dat we van goede wil zijn vanuit de recreatievaart. Daardoor zijn onze ontmoetingen met de natuurorganisaties op een heel veel plezieriger niveau gekomen dan een paar jaar geleden. We hopen samen met hen tot een evenwichtiger standpunt naar de overheid te kunnen komen, waardoor de mogelijkheden om vrij in het rond te kunnen blijven varen op het Wad ook voor de toekomst gewaarborgd blijven. Zuid van de Marnewaard wil men een aantal windmolens plaatsen. Er staan nu ook een aantal, maar die zullen dan worden vervangen door veel grotere. Voor ons niet zo’n probleem, we kunnen wel blijven varen op het meer. Maar voor anderen een doorn in het oog. Wij zullen misschien veel problemen krijgen met de toekomstplannen voor grote windmolenparken op zee. In het Nederlandse deel, maar nog veel meer in het Duitse deel wat doorloopt tot ver naar het westen hier boven de Nederlandse kust. Gewoon rechtdoor bijvoorbeeld de Colin Archer Race naar Noorwegen varen zit er dan niet meer in. Er zullen een paar corrididors komen, maar we kunnen het verder wel vergeten dat de zee vrij is om te varen. Want wij mogen er net zo min doorheen varen als de grote schepen. Groningen, februari 2009 tekst & foto’s Janny du Bois.

39


Computer aan boord De computer is bijna niet meer weg te denken uit het dagelijks leven, maar hoe zit dat bij u aan boord? Velen associëren de computer met werk, en watersport moet dat vooral niet zijn. Maar inmiddels is de computer zo’n universeel apparaat geworden dat hij ook bij veel hobby’s een nuttige rol vervult. Als we aan de combinatie watersport- computer denken, komt allereerst de navigatie in beeld. Dat is vooral te danken aan de GPS, die al vele jaren een onmisbaar attribuut voor veel watersporters is, en dan met name op groot water. Maar de landrotten hebben hem eindelijk ook ontdekt, en nu zijn veel auto’s ermee uitgerust. Dat heeft als voordeel dat het een massaproduct geworden is met een aantrekkelijk prijskaartje. Het gebruik van de GPS wordt vergemakkelijkt wanneer de positie op een (zee)kaart weergegeven kan worden op een scherm met een comfortabele afmeting. Platte LCD schermen zijn daar heel geschikt voor, en omdat dit tegenwoordig de standaard is voor computerschermen en TV’s, is dat ook een massaproduct geworden. Een dergelijk apparaat kennen we als kaartplotter. Die zijn echter nog steeds vrij prijzig, zoals veel watersport artikelen, en natuurlijk ook omdat er extra eisen aan gesteld worden zoals waterdichtheid. Navigatie We kunnen ook een navigatie systeem samenstellen met een losse GPS, een computer en een beeldscherm. Met navigatie software en elektronische kaarten kunnen we, als de GPS aan de computer is gekoppeld (kan tegenwoordig ook met 40

USB: de GPS muis), onszelf over de kaart zien varen. Ook kunnen we een AIS ontvanger aansluiten, waarmee grote schepen in de nabijheid zichtbaar worden op de kaart, met hun gegevens als koers en snelheid. Wat voor soort computer kunnen we hiervoor gebruiken? Hoge eisen hoeven we niet te stellen, een oud beestje kan het prima doen. Dat heeft als voordeel dat die vaak nog een RS 232 aansluiting hebben (seriële com poort), voor aansluiting van een GPS, die nieuwere modellen en laptops missen. We zitten natuurlijk meestal met 12 V boordspanning, er bestaan speciale PC’s voor die daaraan voldoende hebben. Een laptop is handiger, weliswaar heeft die meer dan 12 V nodig, maar er zijn (auto) omvormers die hierin voorzien.

GPS muis


laptop voeding

Gebruik van een omvormer van 12 naar 230 V en daar de laptop voeding op 12 V aansluiten kan ook, maar neemt wat meer stroom en werkt vaak niet met goedkope omvormers omdat die teveel van de sinus spanningscurve afwijken. Een PDA (Personal Digital Assistant, handcomputer zoals de Palm) is ook bruikbaar, daarvoor zijn ook geschikte navigatieprogramma’s en kaarten. Je moet het dan wel doen met een klein schermpje. Zulke apparaten zijn tegenwoordig ook gecombineerd met telefoon, camera en GPS verkrijgbaar, en dat kan handig zijn omdat je er ook mobiel mee kan internetten en E-mailen. Op een zeilboot moeten we letten op het stroomverbruik van de computer. Voor thuis is dat geen punt, en normale PC’s zijn dan ook flinke gebruikers. Laptops zijn zuiniger, maar hun ingebouwde accu houdt het toch niet langer uit dan een paar uur. Daarom zal er hulp van de boordaccu moeten komen.

Zoals vermeld, is een auto omvormer hiervoor geschikt. Let wel op dat die voldoende vermogen kan leveren, afhankelijk van wat de laptop (maximaal) nodig heeft. 60W is meestal voldoende. Om het stroomverbruik te beperken, is het raadzaam de accu eerst thuis op te laden, anders begint die gelijk de boordaccu te belasten. Je zou de accu er ook uit kunnen halen, maar pas op als je maar 1 accu aan boord hebt. Bij het starten van de motor kan de spanning zover zakken dat de computer er (even) mee stopt. Hij moet daarna opnieuw opstarten, wat langer duurt omdat er niet correct was afgesloten. Een andere grootverbruiker in computer en laptop is de CD/ DVD speler. Gebruik die niet als je zuinig wilt zijn. Ook is het raadzaam de computer niet permanent aan te laten staan, maar in de stand-by modus te zetten als je hem een tijdje niet gebruikt. Dit alles is natuurlijk minder kritisch als je bent aangesloten op walstroom of op de motor vaart. 41


Laptop Asus Eee PC

Een nieuwe ontwikkeling is het vervangen van de (draaiende) harde schijf door een vast (flash) geheugen in laptops. Voordeel daarvan is verminderde kwetsbaarheid, kleiner van afmetingen en gewicht, en minder stroomverbruik. Ideaal dus voor aan boord. Wel is de geheugencapaciteit nog klein, zodat er geen zware programma´s gedraaid kunnen worden. Geen Windows Vista, maar wel XP of Linux. Het kleine beeldscherm (9 inch) kan als nadeel gezien worden, maar het is nog altijd groter dan van een PDA of kaartplotter. Voorbeeld is de Asus EeePC 900. Internet en TV Naast gebruik voor navigatie, is de computer ook te gebruiken om te internetten en TV te kijken. Op internet zijn veel handige sites voor 42

watersporters: denk bijv. aan weerberichten, bijvorbeeld www.knmi.nl, www.windfinder.com, gribfiles via www.grib.us of getijgegevens, zoals www.getij.nl. Een internetaansluiting aan boord is niet zo eenvoudig, snel en goedkoop als ADSL of kabel thuis. Er is mobiel internet, tegenwoordig vrij snel en betaalbaar, maar het bereik kan een probleem zijn. Op zee, waar je juist graag een goed weerbericht wilt hebben, is er dan meestal geen ontvangst mogelijk, tenzij je diep in de buidel tast en een satelliettelefoon aanschaft. Wist u dat u via de korte golf ook kunt e- mailen (Sailmail), en gribfiles kunt ontvangen? Er zijn tegenwoordig kortegolfontvangers die via de USB poort op de


computer kunnen worden aangesloten. En er zijn de handige kleine weerboxjes waarmee ook Navtex kan worden ontvangen, en Duitse weerberichten van Pinneberg. Ook die worden met USB aangesloten, en de berichten zijn op het scherm af te lezen. Een mobiel abonnement is bruikbaar met een gewone computer of laptop door een mobiele telefoon als modem te laten werken (trage verbinding), of een USB dongle in een USB poort van je computer te steken (sneller, afhankelijk van het abonnement). Met een PDA of geschikte mobiel (Smartphone) is het eenvoudiger, die heeft alles aan boord en doet het zonder hulpmiddelen.Verder zijn er op het land en in veel jachthavens draadloze netwerken (Wireless Lan of WiFi). Laptops hebben meestal een ingebouwde WiFi ontvanger waarmee je direct verbinding kan maken. Zo niet, dan zijn er USB sticks met zo’n ontvanger die dit mogelijk maken. Sommige jachthavens hebben gratis WiFi, al dan niet met een code verkrijgbaar bij de havenmeester (na betalen van liggeld!). In grote havens is de ontvangst vaak niet overal even goed, let daarop voor je eventueel gaat betalen! Je kan zonder inlogcode de ontvangst al controleren. In onze haven is er de KPN WiFi hotspot die tegen betaling gebruikt kan worden.

Betalen kan o.a. via je mobiele telefoon, dus dag en nacht beschikbaar. In en rond het clubhuis is er een gratis verbinding van de Vereniging. Tenslotte nog de TV. Tot voor enkele jaren kon je met een antenne en een TV kaart in je computer op veel plaatsen heel aardig en gratis TV ontvangen, maar de zenders zijn gestopt. Daarvoor in de plaats is er nu Digital Video Broadcasting Terrestrial (DVB-T), beter bekend als Digitenne van KPN. Het is vergelijkbaar met satelliet TV, maar dan met zenders op het land. De dekking is nog vrij beperkt, maar wordt geleidelijk beter. Nederland 1,2 en 3 kunnen kosteloos ontvangen worden, voor meer zenders moet je aan KPN betalen, € 7,50 per maand. Laatst had Aldi een aanbieding van een DVB-T ontvangertje met USB aansluiting die je zo in je laptop steekt. Kosten: € 25, met afstandsbediening en spriet- antenne! Werkt perfect in Groningen en Haren, maar helaas (nog) niet in Lauwersoog. Als je een internet verbinding hebt, kan je daarmee ook TV kijken. Dat kan ook al op sommige mobiele telefoons en natuurlijk PDA’s, mits je een geschikt abonnement hebt. En om het verhaal compleet te maken: natuurlijk is er nog satelliet TV… Willem Loots

43


Japanse oesters in de Waddenzee of maak van de nood een deugd De Japanse oester is rond 1964 in de Oosterschelde ge誰ntroduceerd nadat een ziekte de inheemse platte oester nagenoeg had vernietigd. Het doel was om de oesterkweek nieuw leven in te blazen.

44

De Japanse oester heeft inonze contreien geen natuurlijke vijanden en filtert grote hoeveelheden voedsel uit het water, waaronder mosselzaad. Daardoor kan deze oester zich ongeremd uitbreiden. Vanuit de Oosterschelde breidde hij zich daarom zonder veel moeite uit langs de Nederlandse kust, zodat hij in 1983 hij in de buurt van Texel is gesignaleerd. Inmiddels komt hij in alle Nederlandse kustwateren voor. Biologen stellen dat er in de Waddenzee inmiddels zevenhonderd oesterbanken zijn, waaronder 380 veroesterde mosselbanken. De tegenstanders spreken van een ernstige plaag. De oester, die zich makkelijk op harde ondergronden hecht doet zich voor op allerlei ongewenste plekken, zoals lozingspijpen van elektriciteitscentrales en andere fabrieken, remmingswerken, steigers enzovoort. Droogvallen op een Japanse oesterbank kun je wegens de scherpte van de schelpen beter niet doen. Verder zou hij een bedreiging vormen voor mossel- en ander schelpdierenzaad en

mosselbanken. Voorstanders daarentegen noemen als voordelen dat mossels die zich moeilijk in het kale zand kunnen vestigen tussen de creuses tegen de verwachting in goed blijken te kunnen groeien. De Japanse oesterriffen blijken een waardevolle habitat te zijn voor een groot aantal andere soorten die tussen de scherpe schelpen bescherming vinden. Naast mossels zijn dat onder andere strandkrabben, alikruiken, keverslakken, krabben en vissen. De krabben, mossels en vissen vormen weer een voedselbron voor vogels. Volgens biologen zou ook zeegras in de luwte van de Japanse oesterriffen goed kunnen groeien. Sinds 2002 is de Japanse oester bezig met een serieuze opmars in de Waddenzee. Na 2005 stabiliseerde de stand tijdelijk op een geraamde hoeveelheid van 28 miljoen kilo. Opmerkelijk was het hoge aandeel kleine oesters. Dat wordt beschouwd als een voorbode voor een bovenmatige toename van de oesterstand het jaar daarop. Wij


konden de overvloedige aanwezigheid van de Japanse oesters zelf duidelijk constateren afgelopen najaar. Toen wij op een zondagmiddag bij laag water vast wilden maken aan het remmingwerk van de Robbengatsluis om naar binnen geschut te worden bleek het daar vergeven te zijn van de Japanse oesters. In grote ‘klonters’ staken zij als een soort van scherpe messen uit de houten palen: hierdoor was het lastig om vast te maken zonder het schip te beschadigen. Maar de Japanse oesters blijken, volgens bijvoorbeeld de Goede Vissers, niet alleen lastig of nuttig te zijn, ze zijn ook lekker. De oesters van de Waddenzee zijn volgens deze bron zelfs van superieure kwaliteit. Het rapen van oesters kan ambachtelijke vissers een extra mogelijkheid bieden om de rijkdom van de Waddenzee te benutten, zonder de natuur te beschadigen. Met een beheerste visserij kan de opmars van de Japanse oester volgens de Goede Vissers worden afgeremd of plaatselijk zelfs gestopt. En liefhebbers van oesters kunnen naar hartelust genieten van deze plaagbestrijding. Volgens de richtlijnen van het Ministerie mogen er maximaal 10 kg oesters per persoon per dag worden geraapt. Eind 2008 is het ministerie van LNV een experiment gestart met het beroepsmatig rapen van oesters. Deze zullen met het Waddengoud label worden vermarkt als duurzaam verkregen streekproduct. Zelf rapen kan ook maar let dan wel op dat dit niet al te dicht in buurt van een haven gebeurt, omdat men dan het risico loopt dat de oesters vervuild zijn. En pas op de scherpe randen! Tot slot dan nog een recept voor het klaarmaken van deze lekkernij, die men overigens ook rauw kan eten.

Diegenen die ervaringen, tips, waarschuwingen of gewoon een verhaaltje over de Japanse oesters met ons willen delen, kunnen deze inleveren bij de redactie: dan komen wij er in het volgende Jaarboek op terug. Tekst: Reinhilde van der Kroef Foto’s: Barbara Rodenburg

Japanse oesters met Gomashio (voorgerecht voor twee personen)

Benodigdheden: 20 Japanse oesters Gomashio (sesamzout, Japans/Chinese toko) teentje knoflook zwarte grof gemalen peper halve citroen

Bereiding: Raap terwijl je op het wad drooggevallen bent per persoon 20 Japanse oesters van middengroot formaat op (± 10 cm lange schelpen). Zet ze 24 uur op schoon water. Wikkel de oester om hem goed te kunnen openen, in verband met de vlijmscherpe schelpranden, eerst in een schone doek. Hierna kan de oester een stukje worden geopend door het insteken van een oestermes tussen de schelpdelen, met vervolgens langs de platte schelphelft ongeveer halverwege een doorhaal van de sluitspier waarmee de oester het sluiten van de schelphelften bedient. Haal de oesters uit hun schelp, spoel het zand uit en dep ze droog. Bestrooi ze met Gomashio en zwarte peper naar smaak en voeg de knoflookteen in plakjes toe. Zet een pan met olijfolie op en bak de oesters in een of twee minuten snel en heet tot ze net bruin worden. Serveer ze met een kwart mootje citroen.

Dit artikel is gebaseerd op een artikel in de Leeuwarder Courant van 20 september 2008, de site www.waddenzee.nl en op een folder van de Goede Vissers over dit onderwerp en Wikipedia Deze vissers willen werken aan een gezonde visserij in een gezonde zee. Zij willen daarom een goed gezinsinkomen verdienen met mooie vis, zonder nadelige effecten voor de natuur. Zie ook www.goedevissers.nl Recept naar het Japanse oesterrecept op de site www.wildplukker.nl

45


Bootdienst www.wpd.nl Vertrek Lauwersoog Ma t/m vr zaterdag zondag 1.30 6.30 9.30 9.30 9.30 11.30 (1/6 t/m 30/9) 11.30 (1/6 t/m 30/9) 11.30 (1/6 t/m 30/9) 13.30 13.30 15.30 (1/6 t/m 30/9) 15.30 (1/6 t/m 30/9) 15.30 17.30 17.30 17.30 19.30 (alleen vrijdag) Vertrek Schiermonnikoog Ma t/m vr zaterdag zondag 1.30 7.30 10.30 10.30 10.30 12.30 (1/6 t/m 30/9) 12.30 (1/6 t/m 30/9) 12.30 (1/6 t/m 30/9) 14.30 14.30 16.30 (1/6 t/m 30/9) 16.30 (1/6 t/m 30/9) 16.30 18.30 18.30 18.30 20.30 (alleen vrijdag) Voor extra diensten met de feestdagen zie www.wpd.nl

Busdienst Lauwersoog Groningen bus nr 163 www.9292ov.nl / www.arriva.nl

Vertrek Lauwersoog Jachthaven Ma-Za 8.27 11.27 13.27 Zo 9.27 11.27 13.27 d = alleen vrijdag h = alleen juli en augustus

15.27 15.27 17.27

19.27 19.27

21.27 d 21.27 h

Vertrek Groningen station kijk op www.9292ov.nl

Busdienst Lauwersoog Leeuwarden bus nr 50

www.9292ov.nl / www.connexxion.nl

Vertrek Lauwersoog Dorp Ma-za 8.22 9.23 11.23 13.23 Zo 9.23 11.23 Vertrek Leeuwarden station kijk op www.9292ov.nl 46

15.23 15.23

17.23 17.23

19.23 19.23


openingstijden

Lauwersoog Robbengatsluis: VHF 84 April tot en met oktober Maandag t.m. zaterdag: 07.00 uur - 19.00 uur Zon- en feestdagen: 08.30 uur - 20.00 uur

Reitdiep, incl. sluis Dorkwerd, Hunsingokanaal en Friese Sluis VHF afwisselend per brug kanaal 84 en kanaal 85: April tot en met oktober Maandag t.m. zaterdag: 07.00 uur -19.00 uur Zondagen 09.00 -19.00 uur

Dokkumer Nieuwe Zijlen (VHF 18) ook brug Ee Verder zoals bruggen Friesland

Bruggen Friesland: (april tot en met oktober) 9.00 -12.00 , 13.00 - 16.15 uur en 17.15 -19.00 uur (juni, juli, aug. Tot 20.00 uur) www.rijkswaterstaat.nl/dvs/themas/scheepvaart/sluizenbruggen/publicaties/

MARIFOONVERKEER MET BRUGGEN/SLUIZEN EN ZEEVERKEERSPOSTEN Borkum Radar 18 Delfzijl sluis 26 Eemskanaal, Centr.Post 64 Dokkumer Nwe Zijlen 18 Lauwersoog visserijhaven 11 Lauwersoog sluis 84 Reitdiep Centr.Post 84 en 85 Oostersluis Groningen 20 Bruggen stad Gron. 9 Schiermonnikoog 16/ 5/ 67 Ameland 16/ 5 Terschelling 16/ 2/ 4 Den Helder 16/ 62 Informatiebulletin inclusief weersverwachting Zeeverkeerspost Schiermonnikoog VHF kanaal 5 om 00.30 uur, 02.30 uur, enz., elke twee uur.

47


GETIJVERSCHILLEN Gemiddelde tijdsverschillen voor hoog- en laagwater t.o.v. Lauwersoog. Men dient rekening te houden met de mogelijkheid van aanzien­Iijke tijdsverschillen en met afwijkingen o.a. door weersom­ standigheden. Ameland (Nes) Baltrum Borkum Bremerhaven Brunsbüttel Cuxhaven Delfzijl Den Helder Den Oever Dover Eemshaven Emden Harlingen Helgoland   Holwerd Kornwerderzand Langeoog Noordpolderzijl Norderney Oude Schild (Texel) Schiermonnikoog Spiekeroog Terschelling Vlieland Wangerooge Wilhelmshaven

48

H.W. L.W. + 0.07 + 0.14 + 1.08 + 1.29 + 1.03 + 1.09 + 2.58 + 3.25 + 3.48 + 4.41 + 2.43 + 3.21 + 1.48 + 2.24 - 2.36 - 2.11 - 1.39 - 0.49 + 1.38 + 1.08 + 1.38 + 2.28 + 2.14 - 0.27 + 1.04 + 1.29 + 2.05 + 0.15 + 1.00 - 0.44 + 0.08 + 1.13 + 1.49 + 0.53 + 0.58 + 1.29 - 1.53 - 1.37 + 0.11 + 0.05 + 1.23 + 1.49 - 0.49 - 0.42 - 1.23 - 1.04 + 1.23 + 1.49 + 2.28 + 2.39

* Op veel plekken van deze lijst is de tijd van hoog- en laagwater niet de tijd van stroomkentering. * Nauwkeurigheid van deze lijst wordt niet gegarandeerd.

U kunt de getijtabellen voor Lauwers­ oog in een veel groter lettertype ook vinden op de website www.getij.nl onder de rubriek getijvoorspellingen. Vanaf die plaats kunt u ze zelf in elk gewenst formaat printen.


de meetpaal Wilt u weten hoeveel water er op het Wad staat, bel dan de meet足paal. 070 312 33 21 070 312 33 22 070 312 33 23 070 312 33 24 070 312 33 25 070 312 33 26 070 312 33 27 070 312 33 28 070 312 33 29

Den Oever Korwerderzand Harlingen Holwerd Lauwersoog Schiermonnikoog Nes, Ameland West Terschelling Oude Schild, Texel

Getijniveaus in relatie tot de kaart, nieuwe situatie.

Referentievlakken zijn niet voor alle kaarten gelijk. internet: www.hydro.nl/pdfs/WebGetij.pdf

waterstand

brug doorvaarthoogte

verval

HW niveau - de HW kustlijn op de kaart

gekarteerde hoogten t.o.v. de Middenstand (MSL)

NAP is ongeveer de gemiddelde zeestand langs de kust getijhoogte

LW niveau

hoogte droogvallend

GLLWS = Gemid. Laag LaagWaterSpring kaart diepte

LAT= Lowest Astronomical Tide (2007) LW (droogvallingslijn op de kaart)

49


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen April 2009 datum

HW LW cm LAT

datum

2:45 8:45 14:56 21:16

277

11 za

2 do EK 16:34

3:36 9:26 15:34 22:06

263

3 vr

4:35 10:25 16:44 23:26

249

5:55 11:35 18:15

241

1 wo

4 za

5 zo

6 ma

7 di

8 wo

uu:mm

0:50 7:20 13:20 19:45 2:15 8:46 14:40 20:45 3:25 9:46 15:46 21:45 4:26 10:35 16:46 22:45

9 do VM 16:56

5:12 11:26 17:36 23:20

10 vr

5:59 11:45 18:11 23:55

277

271

265

266

244 275 253 287 263 295 268 297 270 297 274 295

38 28 51

67

56 77 42 60 27 44 19 33 18 27 22 22

280

291

1:10 7:26 13:25 19:46

284

1:45 7:52 14:06 20:16

272

2:26 8:26 14:36 20:51

257

2:44 8:56 15:15 21:26

243

17 vr LK 15:36

3:46 9:25 16:06 21:59

232

18 za

4:35 10:16 16:55 22:55

225

5:45 11:26 18:25

224

13 ma

55 81

6:25 12:26 18:40

HW LW cm LAT

0:36 6:56 12:55 19:04

41

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

50

12 zo

uu:mm

14 di

15 wo

16 do

19 zo

20 ma

0:24 7:21 13:06 19:34

286

287

283

276

267

258

252

254

234 263

26 18

27

datum 21 di

22 wo

16 27

23 do

18 31

24 vr

28 40 41 49

80 84

3:50 10:15 16:05 22:26 4:36 11:05 16:52 23:11

275 262 284 271 289 276 291

26 zo

5:56 12:16 18:21

27 ma

0:26 6:38 12:45 19:00

290

1:05 7:15 13:26 19:40

286

1:56 7:56 14:00 20:26

279

2:41 8:36 14:56 21:16

270

28 di

79 84

3:06 9:30 15:20 21:46

248

5:16 11:46 17:36 23:45

67 72

2:06 8:36 14:15 20:55

HW LW cm LAT

25 za NM 5:23

55 59

uu:mm

29 wo

30 do

279 291 282

285

288

290

288

62 67 41 48 27 36 20 27 17 21 17 15

18 12 22 12 29 16 37 24

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen Mei 2009 datum

uu:mm

HW LW cm LAT

datum 11 ma

1 vr EK 22:44

3:36 9:19 15:35 22:05

259

2 za

4:40 10:25 16:56 23:26

250

5:56 11:46 17:59

245

3 zo

4 ma

5 di

6 wo

7 do

8 vr

0:36 6:55 12:56 19:05 1:46 8:15 14:05 20:25 2:50 9:26 15:16 21:31 3:51 10:15 16:16 22:05 4:40 10:50 17:00 22:55

9 za VM 6:01

5:26 11:15 17:46 23:36

10 zo

5:56 11:45 18:16

284

281

281

247 283 253 287 259 288 264 285 268 282 274 279 283

47

HW LW cm LAT

datum

0:16 6:25 12:20 18:56

276

21 do

0:45 6:55 13:06 19:26

271

1:25 7:31 13:35 19:58

263

2:00 8:06 14:16 20:30

253

2:46 8:36 14:55 21:05

243

3:14 9:16 15:45 21:46

235

17 zo LK 9:26

4:04 9:56 16:24 22:46

231

18 ma

5:26 10:56 17:24 23:56

231

6:36 12:06 18:34

236

33 58

12 di

40 65

39 61 32 51 26 41 25 35 28 31 33 29 35 27

13 wo

14 do

15 vr

16 za

19 di

20 wo

uu:mm

1:00 7:46 13:20 19:44

291

293

290

283

275

268

263

262

265

245 271

33 25 31

22 vr

27 32

23 za

33 38 43 45

55 63

284 276 287

26 di

0:16 6:16 12:30 18:51

286

1:07 7:00 13:10 19:36

281

1:56 7:51 13:55 20:28

275

2:33 8:36 14:46 21:21

268

3:36 9:26 15:40 22:10

262

4:36 10:26 16:35 23:06

257

27 wo

28 do

29 vr

30 za

31 zo EK 5:22 Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

267

5:30 11:50 17:55

64 70

3:56 10:26 16:21 22:46

278

25 ma

64 67

3:06 9:36 15:29 21:45

257

4:39 11:06 17:11 23:26

59 60

2:11 8:40 14:36 20:56

HW LW cm LAT

24 zo NM 14:11

52 52

uu:mm

283 288 289

294

298

300

301

300

296

41 51 30 38 23 29 21 22 22 18

25 14 27 13 30 13 34 16 38 20 42 25

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD

51


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen Juni 2009 datum 1 ma

2 di

3 wo

4 do

5 vr

6 za

uu:mm 5:25 11:26 17:46 0:05 6:35 12:15 18:45 1:10 7:46 13:36 19:50 2:10 8:46 14:41 21:06 3:10 9:24 15:46 21:44 4:05 10:26 16:36 22:24

7 zo VM 20:12

4:50 10:44 17:26 23:15

8 ma

5:30 11:25 18:06 23:44

9 di

10 wo

6:06 12:06 18:35 0:36 6:35 12:46 19:16

HW LW cm LAT

datum

253

11 do

292

252 287 253 282 257 277 262 273 269 269 277 267 286 265 293

263 296

46

30 49 33 49 36 46 39 43 41 40 43 38 43 37 41 36

38 36

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

52

HW LW cm LAT

datum

1:05 7:16 13:26 19:46

260

21 zo

1:34 7:51 13:55 20:26

255

2:14 8:20 14:45 20:56

250

3:05 8:56 15:25 21:30

246

3:50 9:35 15:55 22:16

243

16 di LK 0:14

4:24 10:26 16:45 23:05

240

17 wo

5:15 11:25 17:35

240

12 vr

13 za

14 zo

15 ma

18 do

19 vr

20 za

uu:mm

0:11 6:27 12:25 18:24 1:16 7:35 13:35 19:55 2:20 8:56 14:56 21:16

295

291

285

280

276

273

271

243 270 251 273 263 278

36 38 37 43 41

5:10 11:30 17:45

24 wo

0:06 6:06 12:15 18:45

285

1:01 7:01 13:06 19:41

282

1:50 7:51 13:45 20:26

278

2:40 8:36 14:40 21:15

274

3:31 9:21 15:24 22:01

270

29 ma EK 13:28

4:16 10:06 16:25 22:42

265

30 di

5:06 10:50 17:15 23:36

260

25 do

26 vr

53 59

52 60 49 56 42 47

284

23 di

53 55

277

4:15 10:46 16:51 23:11

51 50

3:15 9:51 15:56 22:10

HW LW cm LAT

22 ma NM 21:35

48 46

uu:mm

27 za

28 zo

288 286 298

304

309

312

314

311

305

294

37 37 34 29 34 23

34 17 32 11 29 8 26 8 25 13 28 22 35 35

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen Juli 2009 datum 1 wo

2 do

3 vr

4 za

5 zo

6 ma

uu:mm 5:55 11:46 18:16 0:26 6:56 12:51 19:15 1:25 7:44 14:06 20:15 2:36 9:06 15:04 21:24 3:35 9:55 16:15 22:36 4:36 10:35 17:11 23:10

7 di VM 11:21

5:15 11:04 17:50 23:34

8 wo

5:55 11:56 18:26

9 do

10 vr

HW LW cm LAT

datum

256

11 za

282

254 271 256 264 263 262 273 262 282 262 289 261 295

0:15 6:31 12:36 19:06

262

0:56 7:06 12:55 19:36

263

298

299

46

48 56 57 61 60 58 57 51 53 46 50 44 47 43

43

HW LW cm LAT

datum

1:35 7:35 13:46 20:10

263

21 di

2:16 8:16 14:16 20:40

261

2:34 8:46 14:50 21:04

258

3:26 9:16 15:31 21:46

254

15 wo LK 11:53

3:55 9:56 16:06 22:26

251

16 do

4:24 10:46 16:44 23:15

249

5:26 11:46 17:45

249

12 zo

13 ma

14 di

17 vr

18 za

19 zo

41 39 40

20 ma

uu:mm

0:26 6:40 12:56 19:15 1:35 8:16 14:16 20:46 2:44 9:15 15:36 21:56

298

295

291

286

281

275

270

252 267 263 272 280 280

37 40 39 43 42

6:06 12:06 18:46

24 vr

0:51 6:56 12:56 19:30

286

1:40 7:41 13:46 20:16

284

2:19 8:22 14:25 20:56

281

3:06 9:01 15:16 21:32

277

3:56 9:38 15:49 22:11

271

29 wo EK 0:00

4:36 10:16 16:46 22:45

265

30 do

5:16 11:06 17:30 23:35

259

6:00 11:55 18:24

256

25 za

26 zo

57 61

63 65 64 60 59 48

27 ma

28 di

31 vr

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

285

23 do

52 54

296

5:06 11:10 17:46 23:56

49 49

4:06 10:21 16:40 23:06

HW LW cm LAT

22 wo NM 4:35

47 45

uu:mm

308 287 315

320

322

321

314

303

287

271

257

52 36 46 26 40 17

33 10 25 8 20 11 20 20 25 34 37 51 53 68 71

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD

53


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen Augustus 2009 datum 1 za

2 zo

3 ma

4 di

5 wo

uu:mm 0:35 7:05 13:14 19:35 2:06 8:04 14:56 21:04 3:16 9:24 15:56 22:15 4:16 10:25 16:56 23:06 5:06 11:16 17:36 23:25

HW LW cm LAT 257 251 264 254 277 261 289 265 295 266

6 do VM 2:55

5:34 11:40 18:10

7 vr

0:10 6:16 12:05 18:46

268

0:46 6:51 12:45 19:19

270

1:16 7:21 13:26 19:46

272

1:34 7:51 13:57 20:16

271

8 za

9 zo

10 ma

299

300

302

302

300

83 83 86 77 75 63 62 52 54 47 50 45

47

HW LW cm LAT

datum

2:15 8:15 14:26 20:46

269

21 vr

5:50 11:51 18:29

2:34 8:45 15:06 21:16

265

22 za

0:30 6:41 12:36 19:13

289

13 do LK 20:55

3:26 9:26 15:36 21:45

262

1:16 7:21 13:26 19:51

287

14 vr

3:44 10:06 16:15 22:36

260

1:56 7:56 14:00 20:26

286

4:34 11:06 17:25 23:33

258

2:30 8:36 14:34 20:56

283

5:45 12:20 19:06

257

3:06 9:06 15:20 21:26

278

27 do EK 13:42

3:35 9:40 15:55 21:54

272

28 vr

4:04 10:15 16:34 22:46

265

5:04 11:06 17:45 23:25

260

30 zo

6:05 12:14 19:00

258

31 ma

1:10 7:35 14:25 20:40

11 di

12 wo

15 za

16 zo

17 ma

43 42

18 di

40 39

19 wo

40 39 43

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

54

datum

20 do NM 12:01

uu:mm

1:06 7:24 14:00 20:30 2:36 8:55 15:26 21:46 3:56 10:00 16:29 22:46 4:55 10:56 17:35 23:40

296

290

283

274

264

259

267 267 286 278 304 286 316 289

42 48 45 52 48

23 zo

57 55

24 ma

67 66

25 di

80 76

87 72 79 56 65 39 52 27

26 wo

29 za

uu:mm

HW LW cm LAT 323

325

324

319

308

293

275

258

245

241

265 249

42 20

34 18 27 20 24 27 25 37 33 51 46 67 65 84 86 101 104

110 96

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen September 2009 datum 1 di

2 wo

3 do

uu:mm 2:50 8:54 15:35 21:50 3:56 10:06 16:26 22:46 4:36 10:45 17:07 23:15

4 vr VM 18:03

5:15 11:25 17:40 23:50

5 za

5:51 11:56 18:17

6 zo

7 ma

8 di

9 wo

10 do

HW LW cm LAT 280 263 294 272 301 276 303 278 303

0:20 6:26 12:26 18:48

279

0:56 6:57 12:56 19:21

280

1:20 7:26 13:20 19:46

280

1:45 7:56 13:45 20:16

279

2:05 8:26 14:25 20:46

277

303

303

302

297

290

92 74 72 58 59 50 53 47 50 46

47

datum

HW LW cm LAT

datum

2:56 9:00 15:16 21:20

275

21 ma

12 za LK 4:16

3:30 9:46 15:54 22:06

272

13 zo

4:15 10:35 17:26 23:05

267

5:56 12:16 18:45

266

11 vr

14 ma

15 di

16 wo

43 44

17 do

43 43 46 44

57

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

0:45 7:14 13:43 20:20 2:25 8:35 15:05 21:35 3:35 9:34 16:21 22:30

18 vr NM 20:44

4:36 10:35 17:17 23:20

19 za

5:31 11:20 18:06

20 zo

0:06 6:16 12:06 18:46

51 47

uu:mm

280

267

256

254

276 265 294 277 309 285 318 288 322

288 321

51

289

1:25 7:26 13:30 19:46

290

1:56 8:01 14:16 20:16

290

2:26 8:36 14:46 20:45

287

2:45 9:09 15:15 21:16

281

26 za EK 6:49

3:35 9:40 15:44 21:50

274

27 zo

4:14 10:26 17:00 22:46

266

5:35 11:24 18:26 23:44

262

29 di

7:00 13:40 19:50

266

30 wo

2:16 8:14 14:50 21:16

22 di

78 74

23 wo

95 85

102 77 89 57 70 41 56 34 47 33

41 36

HW LW cm LAT

0:35 6:56 12:50 19:15

65 60

uu:mm

24 do

25 vr

28 ma

318

310

297

281

264

248

238

236

246

280 262

37 40 34 45 35 53 44 63 58 76 76 89 95 105 112 118 110

109 86

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD

55


Lauwersoog Hoog- en laagwaterstanden en -tijdstippen Oktober 2009 datum 1 do

2 vr

3 za

uu:mm 3:10 9:26 15:40 21:54 3:56 10:10 16:26 22:46 4:38 10:50 17:00 23:26

4 zo VM 8:10

5:16 11:26 17:39 23:56

5 ma

5:45 12:06 18:10

6 di

7 wo

8 do

9 vr

10 za

HW LW cm LAT 294 275 302 282 304 285 303 286 302

0:14 6:26 12:14 18:46

286

0:56 7:01 12:55 19:16

287

1:15 7:36 13:36 19:46

289

1:50 8:05 14:15 20:20

290

2:36 8:46 14:55 21:00

288

301

300

295

287

275

85 66 69 55 60 50 56 48 52 47

48

datum

55 49

72

21 wo

284

12 ma

4:20 10:46 17:14 23:06

280

5:34 12:05 18:50

279

13 di

14 wo

15 do

16 vr

17 za

0:36 6:54 13:36 19:54 2:00 8:20 14:51 21:04 3:05 9:15 15:50 22:10 4:16 10:10 16:46 22:50

18 zo NM 7:33

5:06 10:55 17:30 23:36

19 ma

5:45 11:45 18:11 23:54

62 55

datum

3:26 9:36 15:54 21:55

50 46

HW LW cm LAT

11 zo LK 10:56

47 45

uu:mm

20 di

6:26 12:25 18:46

262

254

256

287 264 300 274 309 281 313 284 312 286 309 291 305

65

297

1:10 7:30 13:35 19:34

300

1:45 8:06 14:10 20:05

297

2:20 8:35 14:55 20:46

291

2:06 8:16 14:36 20:20

282

26 ma EK 1:42

2:34 9:06 15:15 20:54

273

27 di

3:50 9:56 16:46 22:06

268

4:54 11:04 17:55 23:30

268

29 do

6:14 12:45 19:04

276

30 vr

1:06 7:30 13:45 20:10

22 do

100 83

102 72 88 56 72 47 61 46 55 49 51 54 48 57

23 vr

24 za

25 zo

28 wo

31 za

Referentievlak: LAT NAP = LAT+175 cm; LLWS = LAT+5 cm

56

HW LW cm LAT

0:35 7:01 13:01 19:16

86 78

uu:mm

2:05 8:26 14:30 21:06

298

286

272

257

245

237

237

245

258

287 272 295 281

45 58 47 61 55 68 68 77 83 87 97 99 108 109 110 111 95

97 75 80 61

Nederlandse tijd Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD


57


Dangast, 2008 Reisdoel was Dangast, een vooruitgeschoven bult dekzand in het Jadebusen. Het is een oude badplaats aan de voet van een beboste heuvel met een kleine droogvallende getijdehaven ernaast. Een mooi reisdoel voor een waddenboot: na eb is er in het Jadebusen nergens meer water te bekennen zodat je er feitelijk niet van ‘laag water’ kan spreken.

Op de dag dat we vanuit Lauwersoog wilden vertrekken was het zulk slecht weer dat we voor het eerst binnendoor naar Delfzijl voeren. ‘t Kan minder, dat Reitdiep, wat meteen bleek op het saaie Eemskanaal. Daarna verwaaid gelegen in Delfzijl. 58

‘Bijzondere atmosfeer’, zullen we maar zeggen. Daarna een toch nog woeste oversteek naar Borkum alwaar weer 2 dagen verwaaid gelegen alvorens we de Oostereems overstaken naar Juist. Vanaf Juist gingen we met harde wind veilig over de platen via Norddeich naar Baltrum. We bleven verwaaid liggen op Baltrum: 5-6 Bft mit Schauerbeuen volgens onze weersvoorspeller ‘papa 07’. En storm op komst! Baltrum is een heel klein eiland. Voor romantici komt de naam van een eens aanbeden god Balder, maar aardiger is de afleiding van ‘bald herum’. Ook bij slecht weer heeft Baltrum genoeg te bieden. Tussen de buien door vonden we er een openbare leeszaal. ‘Leseraum, toiletten andere tur’ stond er op de deur, en zo vonden we het ook. Er heerste volledige stilte, maar even was er een zware Duitser die moeizaam lopend, hijgend en zuchtend binnenkwam. Vast dezelfde die ik daarvoor als een gewichtheffer had horen blazen en kreunen in het toilet naast mij. Het veelvuldig verstoord opkijken joeg hem al snel weer de regen in.


Op Baltrum vonden we ook een overdekt zwembad dat vol papa’s, mama’s en kleine kinderen zat. Mijn zwemslagen namen er asociaal veel ruimte in en na ook nog met mijn hoofd in de boezem van een mevrouw te zijn beland gaf ik het zwemmen op. Vanuit de tropische warmte binnen kon je genieten van de woeste zee buiten achter de ramen. Het genoeglijke cafe ‘Kluntje’ in een oud boerderijtje in het Ostdorf was onze derde schuilplaats. Daar liggen aardige boekwerkjes over de geschiedenis van het eiland. Zo las ik dat toen predikant Heinsius hier in 1736 begon het ‘Westdorf’ grotendeels door stormvloeden was verwoest. De kerk was weggespoeld en voor zijn eigen deur moest hij elke dag het opgestoven zand wegscheppen. De bewoners konden hem alleen betalen met schollen en juthout. Zijn twee eerste vrouwen stierven in het kraambed, zijn derde strandjutte zoveel mee met de bevolking dat hij zijn gezag als voogd moeilijk kon handhaven. Echt triest is de geschiedenis van Tjark Evers die matroos was en in 1866 vanuit Bremen naar de waddenkust reisde om op Baltrum bij zijn familie kerst te vieren. Er bestond nog geen veerdienst. Op 22 december kon hij mee in een roeiboot die een passagier overvoer naar het naastgelegen eiland Langeoog. Ze zouden hem met laag water over het zeegat naar de oostpunt van Baltrum varen, maar het was mistig en het duurde lang eer ze op het strand aankwamen. Tjark stapte uit en liep richting duinen. Toen hij op een diepe geul stuitte wist hij dat die duinen voor hem onbereikbaar waren. Hij stond op een zandbank en de vloed zou alles onder water zetten en dan was het met hem gedaan. Van hem is niets teruggevonden behalve een sigarenkistje met een afscheidsbrief dat op Langeoog is aangespoeld.

Vele, vele mannen van Baltrum kwamen om op zee. Om onze voorspelde storm goed door te komen maakten we dubbele landvasten en springen naar de ‘steiger’. Deze steiger was nog het best te vergelijken met een luchtmatras, maar dan van kleine hardplastic containers gemaakt. Ook de ‘bolders’ waren van kunststof en bijzonder klein. Overdag woei het al 6/7, maar het was helder zonnig weer. Er stond een machtige branding en het zand stoof over het strand. Veel zeeraket en biestarwegras spoelde weg en ook veel ‘strandkorbchen’ gingen ondersteboven. Twee kinderen hadden lol op een schommeltoestel dat nu midden in de branding stond. Tegen de ommuurde westpunt van het eiland spoot het water zover omhoog dat de boulevardgangers kletsnat werden. En iedereen vond het leuk. Maar ‘s nachts om half drie, toen er 8Bft stond en het dijkje om de haven onderliep was het andere koek. Schuimende golven liepen zo de haven in en wij stampten en slingerden en rukten aan de landvasten dat je geen oog dichtdeed. Toch was ik even ingedut want ik schrok wakker en zag meteen dat mijn vrouw weg was: niet in de kajuit en niet in de kuip. Ik tuurde over de golven maar zag haar niet. Wat was er in ‘s hemelsnaam gebeurd? De matrassensteiger naast ons ging tekeer als een wild steigerend paard, en jawel, daar bovenop kroop op handen en knieen mijn vrouw. Eenmaal weer aan boord zei ze rustig: “Even de landvasten kontroleren”. Dangast bleek deze zomer een onbereikbaar doel. Misschien volgend jaar. Bert Glazenburg

59


60


Zeehonden vermaken badgasten voor de boulevard van Borkum Foto: Berdjan Klatter

61


62


63


Foto: Timco Houkema

GEBROEDERS LUDEN: NA 44 JAAR NOG STEEDS ONMISBAAR Door Rudy Westra

De Gebroeders Luden is één van de 5 legendarische boten van het type “Carlot”, uitgerust met twee 8 cilinder Kromhout motoren. De Gebroeders Luden meet 21 bij 4 meter en is gebouwd op de werf Gebroeders Niestern, Delfzijl.De Gebroeders Luden is in 1965 in de vaart gekomen op station Oostmahorn, als opvolger van de zelfrichtende reddingsboot Insulinde. Toen in 1969 de Lauwerszee werd afgesloten is de Gebroeders Luden naar Lauwersoog verhuisd. Lauwersoog is de grootste aanvoerhaven voor vis van Europa. Vele vissers en andere zeelieden zijn door de Gebroeders Luden gered. Een aantal van de acties staan op onze website vermeld. 64


“De minste tocht was toch in januari 1995; op weg naar een vrachtschip wat in nood was. Na begeleiding van het schip was de Luden op weg terug naar Lauwersoog. De golven waren zodanig hoog dat het schip platsloeg in het water, beide motoren vielen hierdoor uit. Op een gegeven ogenblik, waarbij de boot haast niet meer te sturen viel, moest de stopzak uit. Hans Westenberg en Anno Baas gaan gekleed in overlevingspakken naar het achterschip om de stopzak uit het achterste verblijf te halen. Op een gegeven ogenblik komt er gigantische hoge breker aan, Hans schreeuwt nog naar Anno, die in het verblijf zit, dat hij hem beet moet houden. De breker valt over de Luden heen.

En alles spoelt overboord inclusief Hans Westenberg. Het was al avond en donker. Hans heeft de Luden nog een keer gezien, daarna verdween de boot achter de golven. Na 2,5 uur werd Hans door een helikopter gevonden, alleen door het lampje op zijn zwemvest. Zijn lichaamstemperatuur was nog 31 graden. En bij het ophijsen door de heli brak Hans zijn pols omdat zijn hand gewikkeld was in de sling van de heli. De Luden heeft de haven nog veilig weten te bereiken na vele angstige uren en momenten. Op dezelfde reis zijn 2 redders verdronken na het kapseizen van de Duitse reddingsboot Alfried Krupp. Een triest begin van 1995.�

Toen de Gebroeders Luden in 1996 werd vervangen door een snellere reddingsboot is zij verhuurd aan de IJslandse reddingsmaatschappij. Daar heeft zij 9 jaar als reddingsboot gediend. In 2006 is de reddingsboot terug naar Nederland gekomen. Wij hebben de boot gekocht van de KNRM en een stichting opgericht. De Stichting tot behoud reddingsboot Gebroeders Luden.

Groningen. Meer dan 600 bezoekers hebben het schip bekeken en de verhalen over het schip gehoord. De boot word vaak gehuurd door bedrijven. We zijn op stap geweest met o.a. de directie van Phillips Eindhoven, Prorail, Dieselcentrum noord en vele anderen. Blije en opgeluchte gezichten zien we altijd bij de terugvaart naar Lauwersoog als we Engelsmanplaat passeren. Een vaartocht met de Luden kan op diverse manieren: bv. een stuk lopen op de Engelsmanplaat. Daarna een stuk varen door het Westgat of naar de TE-route. Het voordeel van dit schip is dat we altijd varen bij windkracht 1 tot 12. We hebben een samenwerking met het Wadloopcentrum te Pieterburen, dit wadloopcentrum organiseert tochten op maat: wadlopen, wadvaren, wadeten. Voor veel mensen een prachtige tocht.

Vanaf 2006 is er al heel wat gebeurd met het schip. Jaarlijks een bezoek aan Schiermonnikoog, Sinterklaas naar Dokkum en Lauwersoog vervoeren. In 2006 hebben we met het schip de historische zeilvaartdagen geopend te

Tevens wordt de boot gebruikt voor bezichtiging: bv. de Dag van de Toerist te Dokkum, havendagen te Dokkumer Nieuwezijlen. Neptunesfeest te Schiermonnikoog, Dag van de Garnaal. Als u iets organiseert leggen wij de boot kosteloos neer en laten hem zien aan bezoekers. 65


Foto rechts: Timco Houkema

Minder leuke tochten hebben we ook gemaakt. De as van oud schipper Anno Baas uit Lauwersoog hebben we verstrooid op de plek waar bemanningslid Hans Westenberg in 1995 overboord was geslagen, dit was Anno zijn laatste wens. Afgelopen jaar zijn er 6 personen verstrooid met de Luden. KNRM Met de KNRM hebben we een prima samenwerking. We doen veel rondvaarten voor de reddingsmaatschappij. O.a. in Den Helder, Delfzijl , de reddingsbootdag. Het laatste jaar is de boot ook een aantal keren weer terug geweest in handen van de KNRM. Toen de reddingsboot van Schier een paar dagen voor reparatie naar de werf moest heeft de Luden weer stand-by gelegen op Lauwersoog. Ook bij ijsgang zoals afgelopen winter ligt de boot weer op zijn oude ligplaats naast de sluis. De huidige reddingboten kunnen niet door het ijs varen met hun waterjets. De bemanning van de Luden zijn dan de vrijwilligers van de KNRM aangevuld met een machinist van onszelf. Het valt namelijk niet mee de motoren op de juiste manier te koelen. Dit gebeurt met het water uit een ballasttank en niet met buitenwater, vanwege het ijs dat in de wierpotten kan komen. Wanneer het water in de ballasttank te warm wordt, wordt deze leeggepompt en opnieuw met zeewater gevuld. De inlaat hiervan zit aan de onderzijde van het schip. In december heeft de boot nog voor reparatie gelegen bij de Koninklijke Niestern Sander te Delfzijl. De tank en de afsluiters zijn hierbij vernieuwd, net op tijd dus. 66

Vrijwilligers De boot wordt onderhouden door vrijwilligers. Een kleine 20 personen helpen mee aan het onderhoud en varen er ook mee. Er zitten oud-schippers van Rijkswaterstaat bij, garnalenvissers, coasterkapiteins, maar ook machinisten uit de offshore en zelfs een buschauffeur. Maar ook de huidige schipper van de reddingsboot op Lauwersoog Bert de Boer is vrijwilliger. En oud-bemanningsleden Hans Westenberg en Wietse Zijlstra zijn onmisbaar, met zijn allen zorgen we ervoor dat we nog jaren kunnen genieten van dit legendarische schip. Financieel Wij hebben de boot gekocht in juni 2006 van de KNRM. Om de aflossing te betalen en voor onderhoud moet er wel geld in het laatje komen. Dit doen we door te boot te verhuren. We hebben donateurs en veel sponsors. Het bedrijfsleven op Lauwersoog en in het noorden van Friesland en Groningen is zuinig op het schip. Beide gemeenten steunen het schip financieel. De boot kan gehuurd worden voor een dag of dagdeel. Minimaal 4 uren voor maximaal 12 personen. Voor meer info kunt u altijd contact opnemen met : “Stichting tot behoud reddingsboot Gebroeders Luden� Oomke Bos Julianastraat 30 9974 RR Zoutkamp Tel: 0595 - 402610 of Rudy Westra: 06 - 51902049 Algemeen: info@gebroedersluden.nl Webbeheer: marten@knrmweb.nl www.gebroedersluden.nl


67


68


Opleidingen voor: x Vaarbewijzen x Marcom B x Theoretische kustnavigatie x G.P.S. Opgave:

Vaarschool Wolf Harms Akeleiweg 52, 9731 JB GRONINGEN telefoon: 050 5414594

Ook cursussen in: x Zuidbroek x Wildervank

Leden WSV Lauwerszee

10% korting 69


MARVIN ZEILMAKEIJ MEUBELSTOFFERING Reparatie van tenten, voortent, bootkappen enz. Tevens nieuw werk zoals luifels, dekzeilen, huiken, railingzeilen, boottenten, hoezen enz. Stofferen van boot- en caravankussens. Nieuw aanmaken van elk model kussen voor boot en caravan. Vele soorten polyether en andere schuimsoorten zijn te leveren en aanpasbaar in de meeste diktes van de kussens. Speciaal schuim verkrijgbaar voor een ieder met nek-, schouder- en rugproblemen. Voor vrijblijvende prijsopgave kom ik met stalenboeken bij u thuis om ter plaatse uw boot en caravan te meten voor het plaatsen van de kussens. Ook eventuele gordijnen worden op maat gemaakt. Op verzoek worden stalenboeken meegebracht.

Van Brakelplein 3 - 9726 HA Groningen Tel. 050-3143021 - Mobiel: 06-53143767 70


Ontmoeting in Splitska Turkse gastvriendelijkheid

Wat zie ik? Een leerzame ontmoeting Zanglijster aan boord

71


Oktober kan nog prachtig herfstweer bieden, ideaal voor een rondje om Schier. Veel vogels zijn dan al actief met voorbereidingen voor de trek naar het zuiden, en aan de horizon kunnen dan zwermen als rookwolken te zien zijn.

De jonge makrelen zijn inmiddels uitgegroeid tot lekkere hapjes, en bij rustig weer en kalme vaart wil het uitzetten van een hengeltje nog wel eens beloond worden. Wij vertrokken op zo’n dag al vroeg met de Grote Beer uit Lauwersoog en voeren de Zoutkamperlaag af. Het plan was om via de Lauwers naar Simonszand te varen en daar droog te vallen of voor anker te gaan om de nacht door te brengen. Bij het ronden van de kop van Schier kregen we bezoek van… een Zanglijster. In deze omgeving een vrij zeldzame verschijning. We vroegen ons dan ook af wat de reden hiervan zou kunnen zijn. Was hij uitgeput? Gewond misschien? Er was niets te zien wat daarop wees, hij was gaan zitten op de hekrailing, was bijzonder rustig en trok zich van onze nabijheid weinig aan zodat we gemakkelijk een foto konden maken.

We hadden wel eens eerder een duif aan boord gehad bij heel warm zomerweer. Die was duidelijk uitgeput en heeft toen een tijdlang zitten uitrusten op de giek en vertrok weer toen we de haven van Lauwersoog naderden. We vervolgden onze tocht en onze gast bleef aan boord tot we ongeveer halfverwege Schier waren. Toen vloog hij weg… maar niet voor lang. Hij werd aangevallen door Zilvermeeuwen, keerde ijlings om en landde weer aan boord. Dat herhaalde zich nog een paar maal, maar in de buurt van Rottumerplaat vertrok hij definitief. Bezorgd vroegen wij ons af of dat wel goed zou aflopen, want op Rottumerplaat zijn vast heel veel meeuwen. Maar we konden verder weinig doen en hebben hem niet meer teruggezien. Tekst & foto: Willem Loots

72


We hebben voor de nacht bij de Boschplaat geankerd boven de ondiepte. Met de bedoeling daar de volgende dag nog in de natte waddenzandbak te blijven spelen met de meiskes of hun beentjes te laten rennen voor we verder varen. Ze zijn nog klein en het wadvaren met eigen boot staat voor ons ook nog in de kinderschoenen. Door: Els Knol-Licht varend met 10 Westerdijk zeeschouw Weerlicht www.wadvanels.blogspot.com

Het zal in het begin van de zomervakantie geweest zijn eind jaren zeventig als we al waddenhoppend op weg zijn van Lauwersoog naar het westwad. De nacht is ongemerkt droogvallend verlopen en het water komt in de prille ochtend weer op. De zon nog net niet boven de horizon verschenen als het schip weer recht gaat liggen. Luuk wordt er wat wakker van en gaat gewoonte getrouw even buiten kijken. Er hangt wat ochtendnevel, het water­ oppervlak is grijs en glad, er is niets, op water, lucht en de contouren van de duinenrij na. En toch hoort hij wat. Plassende geluiden. Niet zoals de geluiden

die hij plassend veroorzaakte, maar anders. Een boot? Roeiend? Luuk ziet niets. Het geluid komt uit de richting van het eiland. Toch de bril en kijker er maar even bij pakken. Speurend tuurt hij over het water en wordt dan iets gewaar wat de kant van onze boot op lijkt te komen. Het steekt boven het water uit. Iemand die door het water waadt? Bij opkomend water? In het aller­ eerste ochtendlicht? In deze leegte? Hij vindt het wel raar en ook wat be­ angstigend. Ik word wakker gemaakt en samen staan we in de kille ochtend naar de schim te staren die inderdaad naderbij komt. Het gaat langzaam door het water. Hij loopt met een lange stok. We drijven inmiddels en dat betekent dat er toch al meer dan 80 cm water bij de boot staat. Het is alsof we Neptunus in levende lijve op ons af zien komen. Spannend. Wie is het? Wat wil die man? Waar komt hij in vredesnaam vandaan? Allerlei gedachten schieten door je hoofd, maar een logische verklaring is er niet. Een beetje eng is het wel. Opeens voel je je kwetsbaar op zo’n eenzame plek, met je grut in het vooronder. De geneugten van een marifoon of mobieltjes kennen we nog niet. Onze ‘Neptunus’ blijkt een man die, op enige afstand tot zijn middel in het water staand, aan ons vraagt of we mogelijk naar Ameland gaan, dan wil hij wel mee. Nee, 73


daar komen we net vandaan, we gaan naar het westen bij het volgende opkomend tij. Gezien het tijdstip van de ochtend hadden we het liefst nog lekker een paar uurtjes warm in ons bed gelegen. De man onge­ twijfeld ook. Veel tijd om iets uit te leggen heeft de man niet. Het water komt hoger en de stroming wordt voelbaar. Hij verklaart zijn ongewone expeditie met te melden dat hij met zijn boot, een overnaadse sloep, te hoog vast zit, al twee we­ken en wacht op het volgende springtij. Hij zit niet in tijd-, noch in acute nood, hij wordt bevoorraad door de huifkar die dagelijks langs komt met toeristen. Zijn vrouw en kin­deren zitten verder vakantie­vierend zonder hem op Ameland in een caravan en daar wilde hij wel even heen om hen te laten zien dat het goed met hem gaat. Hoewel we dus weinig voor hem kunnen betekenen, spreken we af dat we met onze meid­jes bij hem komen kijken als het laagwater is. Hij begint aan zijn natte terugtocht. Ondanks de kou van de vroe­ge ochtend blijven we hem nakijken totdat hij als een ver­­dwijnend stipje weer is opgenomen in de grijzigheid van de omgeving. En hoezeer wij ook turen met de kijker, zijn boot zien we (nog) niet. Onder aangenamere temperaturen met zon en nog steeds windstilte gaan we in de loop van de ochtend op zoek naar de man en zijn sloep. Met het blote oog amper zichtbaar vanaf onze plek. Echt bijna in het duin. We vinden hem, hij is bezig een sleuf naar de bevrijding te graven. De boot is onder de waterlijn omringd met gevonden vaatjes, in de hoop dat de boot eerder gaat drijven …als het water komt. Tot nu toe komt het water al weken niet zo ver. De reddingbootmannen van Terschelling zijn langs geweest, willen wel sleuren, maar hij is bang dat ze zijn houten boot uit elkaar zullen trekken. Ze hebben zijn vrouw en kinderen meegenomen, zodat die terug 74

konden naar hun vakantiecaravan op Ameland. Aanvankelijk is hij wel ingenomen met zijn onverwachte verplichte vakantie­ rust daar op de Boschplaat, maar nu begint het hem toch wel wat lang te duren. Nog een dikke week voor het weer springtij is. En de wind zit in de oosthoek en zal toenemen. Hij hoopt en maakt er maar het beste van, maar is er niet helemaal gerust op. Zijn vakantie is over twee weken om. We zijn natuurlijk benieuwd hoe het zo ver heeft kunnen komen. Ja, vanzelf, zegt hij. Gezellig met zijn gezin op een mooie dag met gunstig tij een dag zeehondjes kijken en droogvallen op de Boschplaat. Zijn sloep lag in de haven van Ameland. Een uitge­ lezen dag, lang licht: ‘smorgens bijtijds rond de kentering van hoog naar laag met het buitenboordmotortje heentuffen en met het


avond hoog idem weer terug. De kinderen wilden direct van boord kunnen stappen zodra ze er waren, dus voer hij door totdat de boot grond voelde. De eb zat er net in. Dat het water ’s avonds minder hoog zou komen omdat het net springtij was geweest daar had hij even niet bij stilgestaan. Dat harde oostenwind elders in de Duitse Bocht ook hier voor extra verlaging kan zorgen al helemaal niet. Wij toendertijd overigens ook niet. Hoe en wanneer hij is losgekomen weten we niet, wel dat hij er een week of twee later, bij de terugvaart naar Lauwersoog tegen het einde van onze eigen vakantie, niet meer zat.

We hebben dit praktijkvoorbeeld goed onthouden. Het heeft ons zeker voor ‘zitten blijven’ behoed. Desondanks zijn wij ook ongewild en ongewenst een keer centimeters te kort gekomen, op een zondagmiddag, droogstaande bij de haven van Schiermonnikoog. Gevolg: de kindertjes kwamen te laat op school en wij op ons werk. Maar we hadden wel een onverge­ telijke en unieke gondelvaart van een tiental boten die nog duistere maandagochtend door het slingerende prikkengeultje. Het wad blijft verrassen(d).

75


titel

Verjaardag 2008 Splitska Op 10 juli 2008 viert Anke Willemse, samen met haar man Rob, en vele gasten haar verjaardag in het huis met uitzicht op de baai in het dorpje Splitska op het eiland Brac in Kroatië. Ook wij horen bij de gasten en vinden het buitengewoon leuk aanwezig te kunnen zijn. Onze Trojka ligt aan een bevriende boei in de baai, net als de F24 trimaran van Rob Willems. De gasten op deze mooie barbecue avond komen uit Nederland, Duitsland, Ierland, Slovenië, Kroatië en hebben als gemeen­ schappelijk kenmerk dat ze allemaal een huisje in het dorp of in de buurt hebben. Over hoe we op dit feestje zijn beland gaat dit verhaal. Mail 2006 Begin 2007 ontvang ik een mail van Rob Willemse over de aanschaf van een trimaran als mijn Trojka (een Farrier 82R) in bijvoor­ beeld Australië. Ik krijg vaker van multi­ hullers vragen over de aanschaf van een boot en/of zeilen uit Australië. Dat komt omdat in kringen van de Catamaran en Trimaran Club bekend is dat ik mijn boot in Australië heb gekocht en hier naar toe heb gehaald. 76

Zo ontstaat mailcontact tussen Rob en mij over de aanschaf van een Farrier trimaran. Na enige tijd meldt Rob een mooie F24 trimaran te hebben gekocht en hij verheugt zich op het uitzicht op zijn boot voor anker vanuit het huisje in Kroatië. En passant nodigt hij ons uit op bezoek te komen wanneer we weer in Kroatië zeilen. Tegen de zomer van 2007 stuur ik een mailtje naar Rob met de vraag wanneer zij in Kroatië zullen zijn. We spreken af elkaar te ontmoeten. Vakantie Kroatië 2007 De vakantie 2007 start als vanouds met de aankomst in Valalta, bij Rovinj. Na de tewaterlating, optuigen en inpakken vertrekken we als altijd naar het Zuiden. Daar is beter weer, is de wind iets stabieler en bevindt zich een erg leuk en afwisselend vaargebied. We bezoeken bekende plaatsjes en baaien, maar vinden ook altijd nieuwe plaatsen en baaien waar het goed toeven is. In 2007 starten we op 27 juni met een, door onweer afgedwongen, stop in de havenstad Pula. Dit stadje hebben we tot nu toe alijd links laten liggen. Een kwartier nadat we in de marina zijn aangemeerd (plaats zat) breekt het noodweer echt los


Nu we er toch zijn bezoeken we de volgende stralende ochtend het beroemde Collosseum en het stadje met een prachtige markt. Via een tussenstop bereiken we op 29 juli Maili Losinj. In het hart van de baai ligt de stadsmarina, je ligt met je boot a.h.w. aan de grote markt. We eten mooie vis voor weinig geld bij een ons bekend adres aan de baai. De volgende dagen varen we via Brgulje en Telascica langs de Kornaten naar het eiland en plaatsje Kaprije. Prettige ankerplaats en er is een zeer goed restaurant waar we altijd wel een keer eten. Van Kaprije zeilen we verder naar het zuiden naar het havenplaatsje Rogoznica, op het vaste land, waar we uiteindelijk aan een boei van de zeer luxe marina over­ nachten. We blijven vanwege veel wind nog een dag liggen en vernieuwen ons Kroatische permit bij het kantoor van de

havenautoriteit. ‘s Avonds wordt het noodweer en we zijn bang dat de bovenwinds aan boeien liggende zware mono­hulls (Bavaria’s e.d.) van hun boei slaan en op ons terecht komen. Gelukkig gebeurt dat niet. Bij ons vertrek de volgende dag richting het Splitski kanaal varen we eerst met twee reven; er vliegt een reddings­­­helikopter rond. Later horen we dat er in die nacht drie doden zijn gevallen In de buurt van de Drvenik eilanden, aan het begin van het Splitski Canal, gaan de reven eruit en zeilen we in mooi weer met vol tuig richting Split. We overnachten in het klein haventje van Rogaç op het eiland Solta (ten zuiden van Split) en vandaar zeilen we naar Splitska. Op ons gemak bereiken we na ruim 200 mijl het plaatsje Splitska; een lieflijk en groen plaatsje op het eiland Braç. Splitska ligt ten oosten van 77


Supertar vanwaar een snelle ferry verbin­ding met Split wordt onderhouden; vanuit de baai van Splitska kun je Split goed zien liggen; een afstand pakweg 10 à 12 mijl. Splitska 2007 In de baai van Splitska varen we op de motor rond om te kijken waar en hoe we kun­ nen liggen; er is nog een tweede baaitje met een soort zwem­bad. Ook daar varen we op de motor even langs; er ligt een mevrouw in bikini met een strooien hoed aan de kant die begint te zwaaien en te geba­ren. Uiteindelijk springt ze in het water en zwemt naar ons toe. Deze mevrouw blijkt Anke Willemse te zijn, de vrouw van Rob Willemse met wie ik deze ontmoeting heb afgesproken. Bij ons aan boord gekomen maken we kennnis en zij legt uit aan welke boei we mogen en kunnen gaan liggen. De boei is van Rob ‘s F24; hij komt dezelfde avond met zijn boot op de trailer met de ferry van Split. Anke legt ons uit hoe we hun huis kunnen vinden; eerst meren we af aan de boei, ruimen de zeilen op, ruimen de boot nog wat op, trekken iets fatsoen­lijks aan en stappen in onze kano om naar de wal te gaan. Natuurlijk lopen we eerst verkeerd en zoeken en dwalen in het dorp; na telefonisch contact met Rob wordt duidelijk

hoe we het huis kunnen vinden. Daar aangekomen worden we hartelijk begroet door Anke en haar Duitse vriendin. We zitten op een voortreffelijk koel en schaduwrijk terras met prachtig uitzicht op de baai en onze boot. Begin van de avond ontmoeten we Rob, die inmiddels met een volgepakte jeep en de boot op de trailer is aangekomen. We eten samen bij een typisch Kroatisch restaurant aan de rand van het oude dorpshaventje met de kleine visbootjes. Anke en Rob vertellen dat ze hun huis al 12 jaar geleden hebben gekocht en jaar in jaar uit hebben aangepakt, opgeknapt en verbeterd. Drie keer per jaar verblijven ze een periode in Splitska. Elke keer als ze komen nemen ze veel spullen met uit Nederland die in en rond het huis en in de tuin worden herge­ bruikt. De verbouwingen en verbeteringen gaan almaar door. De volgende ochtend laten Rob en Anke onze boot zien, met name Rob is erg geïnteresseerd in hoe ik verschillende dingen heb opgelost. Begin van de middag varen we weg richting de Drvenik eilanden, we vinden een gratis ligplaats in de enigzins verwaarloosde baai van Veli Drvenik.

78


Lauwersoog in Kroatië Op onze weg naar het Noorden ontmoeten we ook en passant op het eiland en plaatsje Kaprije twee leden van onze watersportclub Lauwerszee. We ontmoeten, zoals afge­ spro­ken, Henk en Houkje Boonstra die een Bavaria hebben gehuurd. Twee van hun kinderen zijn aan boord en we gaan natuur­ lijk gezellig met zijn allen eten.

Vakantie Kroatië 2008 In 2008 starten we onze vakantie vanaf het stadje Mali Losinj; in plaats van de tocht over Istrië aan de westkant rijden we nu aan de Oostkant via Reijeka naar Brestova (ten zuiden van het luxe en bijna meditterane plaatsje Opatjia). In Brestovo gaan we op de pont en via een soms erg smallle en bochtige bergwerg rijden we over het eiland Cres. We maken bij Osor via een brug de oversteek naar Losinj en komen daarna in Mali Losinj. Direct aan het begin van het stadje ligt de Marina met uitbreide facilteiten; we melden ons en de boot kan de volgende ochtend te water. Ook nu varen we, als altijd, richting het zuiden. We hebben met de autorit over Cres twee dagtochten gewonnen. We hebben dus iets meer tijd; dit jaar zijn we uitgenodigd op het verjaardagsfeestje van Anke. We arriveren een dag van te voren en ontmoeten Rob, Anke en nog enkele vrienden van hun. Gezamenlijk eten we in

79


titel

het ons bekende restaurant aan de haven. De volgende dag is het feest. We ontmoeten zeer veel verschillende aardige mensen op dit feestje. Anke was echt het feestelijke middelpunt. September 2008 Lauwersoog De derde ontmoeting vindt in september 2008 plaats wanneer ze tijd hebben om een keer naar Groningen te komen. Dat is een gezellig samenzijn. Op zondag 21 september 2008 varen Rob en Anke met ons op het wad. Het is aanzienlijk kouder dan in KroatiÍ, maar een keer weer op het wad varen vinden ze hardstikke leuk. Zo zie je waar een eenvoudig mailtje toe kan leiden. Tekst & foto’s: Niels Tempel 80


Het was begin juli 1983. De Bruun F. had als enige Nederlandse boot, temidden van 2200 Scandinavische jachten, deelgeno­men aan de Sjælland Rund, de jaarlijkse wedstrijd van Helsingør naar Helsingør rond Sjælland en Møn. Harm Jan Klamer was de schipper, met als bemanning o.a. Martin Loos en Ron Hoving. Na afloop van de race keerde de overige bemanning naar Nederland terug en Martin en Ron zeilden de boot naar Fehmarn. Daar voegden Tet Loos, Bernhard Martin Loos en ondergetekende zich bij hen voor een vakan­t­ie­rondje door het Götakanaal in Zweden. Onze tweede stop van die reis was op Bornholm waar we in Rönne onze eerste ontmoeting hadden met Inge Lill en Björn Zelmerlööw van het jacht Ocean Playmate uit Norrköping, Zweden. Het klikte goed tussen ons en zo hebben we tijdens een mooie zomeravond een aantal gezellige uren bij elkaar aan boord doorgebracht onder het genot van een hapje en drankje. Het mooie weer bleef ons vergezellen tijdens onze hele vakantie door Zweden. In de zomer van 1989 lag de Bruun F., deze keer tijdens de reis van west naar oost door het Götakanaal, in Söderköping. Omdat dit niet ver van Norrköping af ligt, dacht ik “kom laat ik de Zelmerlööw`s eens bellen”. Zo gedacht zo gedaan, met als resultaat dat ze die zelfde avond bij ons aan boord stapten en we even gezellig verder kletsten waar we in 1983 gebleven waren. Als opstappers waren toen Ellie en Rinus Pries aan boord.

Onze Zweedse vrienden adviseerden ons om de volgende dag naar Arkösund te zeilen, zodat we elkaar daar weer konden ontmoeten. Toen we die volgende dag na een heerlijke zeildag tussen de laatste twee rotseilandjes door voeren en vóór ons de gastensteiger van de Norrköpings Segelsällskap zagen, werd daar door de havenmeester, die kennelijk al een tijd op onze aankomst had zitten wachten, pon­ tificaal de Nederlandse vlag gehesen. Een grootser welkom is ons sindsdien nooit meer ten deel gevallen. Björn bracht ons met de auto naar zijn huis in Norrköping, waar Inge Lill ons opwachtte met een aperitiefje en een fraai gedekte tafel. We hebben heerlijk gegeten en de rest van de avond weer ouderwets gezellig doorgebracht, waarbij ook de moeder van Björn aanwezig was. Omdat ik dank zij de Groninger Volks­ universiteit al een aardig woordje Noors

81


sprak, hebben “farmor” en ik ge­noeg­lijk zitten kletsen, zij in`t Zweeds en ik in `t Noors en dat verstond elkaar goed. Ze zei dat ik de eerste en enige buitenlander was waarmee ze ooit een gesprek had gevoerd. De volgende dag hebben we onze reis langs de scherenkust naar het noorden voort­ gezet en nadat we ook nog een paar dagen in de Finse Åland archipel hadden doorgebracht deden we op de terugweg, na enkele weken, opnieuw Arkösund aan. De havenmeester toonde zich blij verrast en wilde onmiddellijk de Zelmerlööws bellen

82

om te zeggen dat we er weer waren. Gelukkig konden we hem daarvan weer­ houden want we wilden onze vrienden niet tot last worden. Havenmeester Torsten wilde hoe dan ook maximale gastvrijheid leveren, hij wilde wel alles voor ons doen en ons alles wel geven, “even you can take my wife Anette”. Daar zijn we maar niet op ingegaan, maar we hebben de avond doorgebracht als hun gasten in het mooie oude clubgebouw van de in 1887 opge­ richte NSS, waarin ook hun woning was ondergebracht. Ook nu kende gezelligheid weer geen tijd. Het was in de tijd dat er nog regelmatig Sovjet onder­zeeërs binnen de Scandinavische territoriale wateren spioneer­den, maar slechts een paar keer door de Zweedse Marine waren betrapt. Anette vertelde dat toen zij op een dag alleen thuis was, ze een hevige beroering in het water van de baai voor haar huis waar nam. Het kon volgens haar niet anders zijn dan een Sovjetonderzeeër die aan het keren


was. Ze had onmiddellijk de politie gebeld en even later was ook de Zweedse Marine ter plaatse. Maar helaas de vogel was gevlogen, of beter, de vis was wegge­ zwom­men. Toen ik gekscherend opmerkte dat het misschien wel het monster van Loch Arkösund was geweest, keek Torsten mij zeer verstoord aan en zei: “This is not a game sir”. Nadat ik mijn excuses had aangeboden vroeg hij hoe laat wij de volgen­de morgen wilden vertrekken. Hij wilde het zonder opgaaf van redenen op de minuut nauwkeurig weten. Toen we de volgende morgen op de afgesproken tijd afscheid wilden nemen, was het echtpaar in geen velden of wegen te bekennen. De dochter des huizes zei dat ze al geruime tijd weg waren en dat zij ze voorlopig ook niet thuis verwachtte. In

arren moede zijn we toen maar weggevaren zonder afscheid te nemen. We zochten tussen de vele rotseilandjes door ons een weg naar zee. Opeens kwam er achter een van die laatste eilandjes een boot vandaan. Toen ze dichterbij kwamen zagen we aan boord ons havenmeesters­ echtpaar. Nog even later werden met het startkanon van de vereniging, dat op de boot was gemonteerd, saluutschoten afgevuurd. Ook een dergelijk afscheid is ons later nooit meer ten deel gevallen. Uiteraard hebben wij met het strijken en hijsen van onze vlag deze afscheidsgroet beantwoord. In 2002 hebben we de familie Zelmerlööw voor het laatst bezocht, maar we sturen elkaar al 25 jaar lang Kerst en Nieuwjaars­ wensen. Jan Westenbrink

83


Wij waren nog maar net aangekomen in het haventje Port Saip op het schiereiland Karaburun aan de Turkse Westkust. Een kleine haven was het en het dorp lag net aan de andere kant van een klif, over een steile heuvel volgens de meestal zeer betrouwbare Pilot en bij de haven waren geen winkeltjes Het was zoals gebruikelijk in deze tijd van het jaar in Turkije behoorlijk warm, dus hadden we niet zoveel zin om met boodschappen over de berg te gaan lopen zeulen. Toch moesten er wel wat inkopen gedaan worden en bovendien waren we natuurlijk benieuwd naar het eigenlijke dorp Karaburun. Meestal trekt onze boot nogal wat bekijks en dat was dit keer evenzo. Op een gegeven moment stopt er een man op een brommertje en die vraagt in uitstekend Engels of wij nog wat nodig hebben. Nou ja, dat hadden we wel, maar ik kon niet zo gauw reproduceren wat dan wel precies. Daarop zei hij: “Wacht maar even, ik ben zo terug.” Nu hadden we intussen al wat meer ervaringen in Turkije met de vriendelijkheid van de mensen dus we waren benieuwd 84

naar wat er zou volgen. Ongeveer 20 minuten later komt er een Mercedes voorgereden. Dezelfde man van de brommer stapt nu uit de Mercedes …. Opnieuw loopt hij naar de kade en hij nodigt ons uit om in te stappen. Tja, we zijn intussen nergens meer verbaasd over in Turkije, dus we stappen in de airconditioned Mercedes. Onderweg vraagt hij ons wat we ongeveer nodig hebben en ik geef hem antwoord: groente en fruit voornamelijk en een brood zou ook wel handig zijn. We keuvelen verder en hij vertelt al rijdend langs een wijkje dat hij architect is, en terloops wijst hij naar de witte huisjes waar we net voorbij rijden: “Die heb ik ook gebouwd”. Wij vragen hem waar hij zo goed Engels heeft geleerd - wij weten intussen dat de meeste mensen dat in Turkije niet erg goed op


school hebben geleerd. Dat blijkt hij in de Libische woestijn te hebben geleerd waar hij langdurig aan bouwprojecten heeft gewerkt. En zo komen wij al babbelend na een kleine 10 minuten rijden in het dorp Karaburun aan. Daar stappen we uit en hij brengt ons naar de markt. En zoals zovele markten in Turkije is dat ook hier weer een feest: een uitstalling van de meest heerlijke verse producten: van vijgen tot rucola, van vele soorten en kleuren paprika’s tot kazen en bonen. Onze gastheer/chauffeur leidt ons kritisch langs de kraampjes en wijst ons wie de beste prijs/kwaliteit verhouding heeft. Ik zoek uit wat ik wil hebben: sla, rucola, tomaten, kleine komkommers, courgettes, paprika, druiven, nectarines, meloen: alles vers doordat het voortdurend wordt natgehouden. Onze begeleider laat me nog een enorme kool zien met de toevoeging: “Dat is ook heerlijk in de sala­ de.” Maar het wordt te veel, dat gaat allemaal niet meer in onze boord­ koel­kast passen en groente en fruit buiten de koeling bewaren is in deze tem­per­a­turen geen optie. Vervolgens gaat hij

met de verkoper in gesprek over de prijs en na enig heen weer bieden kan ik afrekenen. We hebben uiteraard een prima prijs gekregen. Het volgende station is de bakker. In het kleine winkeltje is het vrij druk, maar daarom niet ge­treurd. Met enig vertoon van gezag vraagt onze chauffeur welk brood ik wil hebben en hoeveel het er moeten zijn. Hij roept vervolgens over de hoofden van de overige klanten heen wat er moet komen, zegt mij wat het kost en ik betaal weer. Klaar! Alles bij elkaar zijn we misschien 20 minuten bezig geweest. We lopen weer terug naar de auto en hij rijdt ons al pratend weer terug naar de haven. Wij bedanken hem uitvoerig, maar daar wil hij eigenlijk niet echt van horen: al wij de spullen uit de auto hebben gehaald rijdt de Mercedes alweer weg. De volgende morgen zien wij hem weer: hij blijkt de eigenaar te zijn van een van onze buurboten. We groeten hem nog eens hartelijk en vervolgens vertrekken wij uit dit gastvriendelijke oordje. Tekst en foto’s: Reinhilde van der Kroef

85


ƒ

O p b l a a s b o t e n

ƒ

P o l y e s t e r b o t e n

ƒ

V i s b o t e n

ƒ

B u i t e n b o o r d m o t o r e n

ƒ

W a t e r s k i - a r t i k e l e n

ƒ

W a k e b o a r d s

ƒ

V i s v i n d e r s

ƒ

A c c e s s o i r e s

Seendweg 16 (Havennr. 3010) 9936 GA DELFZIJL Tel. +31 (0)596-614404 Fax +31 (0)596-616189 info@nautischeunie.nl www.nautischeunie.nl

Importeur Monark aluminium gelaste visboten ADVIES

VE R K O O P

ON D E R H OU D

REPARATIE

2500 m2 Watersportplezier


87


Met betere communicatie wint u de race Een succesvolle schipper verstaat de kunst van het overtuigen. Zo krijgt u de bemanning mee. Ook in uw bedrijf. Pentapark levert maatwerk in concepten voor grafische vormgeving, automatisering, audiovisuele technieken en internet. Bel voor betere communicatie met Siebe Kuipers: (050) 3115121. Pentapark

Poststraat 5

9712 ER Groningen

www.pentapark.nl 97


98


telefoon 0519 349040 www.noordergat.nl www.jachthavenlauwersoog.nl 99


adverteerders Keijzer Waddeninzicht Bootcentrum SECUK Kuilman Nautiklus Lunegat Houtwarf van Zoest Restarette Schierzicht

100

5 7 11 15 25 27 29 30 32 33

Fikkers Blue Loeks Struijk Naviste CIV Vaarschool Harms Van Nulck Marvin Pierenend Hunfeld

57 60 60 62-63 68 69 69 70 70 86

Abma 87 Mast enzo 87 Dubois Maritiem 96 Pentapark 97 Davids 98 Jachthaven Lauwersoog 99 Bloemenhuis Eva 100 DOV omslag Waterborg omslag WSC Oosterhaven omslag

Jaarboek2009  
Jaarboek2009  
Advertisement