Page 1

Jaarboek 2005 33e jaargang Watersportvereniging “Lauwerszee” Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit Opgericht 26 mei 1966, 14 november 1968 - nummer 56 Inschrijfnr. Verenigingsregister K.v.K. 40023570 Gironummer 1756950 Lid van de N.N.W.B.

Van de redactie Wij beginnen dit jaar met een vernieuwde redactie: Janny du Bois heeft na 20 jaar afscheid van de redactie genomen. Ook vanaf deze plek willen wij haar – mede namens u als lezers – heel hartelijk bedanken voor alle werk en energie die zij zovele jaren in dit Jaarboek heeft gestoken. Gelukkig mogen wij ook twee nieuwe leden in de redactie welkom heten: Henk de Bruijn en Siebe Kuipers komen onze gelederen versterken. Henk zal zich als schrijvend redactielid gaan manifesteren, en daarvan kunt u in dit nummer al de eerste resultaten lezen. Siebe zal zich werpen op de opmaak van het Jaarboek en hij zal ons met fotografie ondersteunen. Omdat we via Siebe toegang krijgen tot professionele opmaakprogrammatuur, kunnen we het uiterlijk van ons Jaarboek verder verbeteren en ons werk als redactie verder vereenvoudigen. Wij hopen dat u al in deze jaargang de resultaten van de verbeteringen in de opmaak zult bespeuren. Ook dit jaar proberen wij weer als rode draad een thema aan u te presenteren, het thema ‘Getij’, dat we zowel in beeld als in woord op verschillende manieren naar voren brengen. Verder zijn er natuurlijk, naast de ‘vaste waarden’ die u van ons als redactie gewend bent in het Jaarboek aan te treffen, verschillende bijdragen van leden, die we vanaf deze plek ook graag onder uw aandacht brengen. Wij zijn er al met al van overtuigd dat we ook dit jaar weer een lezenwaardig en gevarieerd boekje aan u kunnen presenteren met daarin voor elk wat wils. Wij wensen u dan ook veel leesplezier. Wilt u s.v.p. alle adreswijzigingen, wijzigingen in bootsnaam etcetera doorgeven aan het secretariaat van de vereniging. Dat is de enige plek waar het adressenbestand is vastgelegd. Dank u voor medewerking en Een fijne vaarzomer toegewenst door: Re d a c t i e j a a r b o e k 2 0 0 5 Reinhilde van der Kroef Fred Licht Henk de Bruijn Siebe Kuipers

Redactieadres Jensemaheerd 147 9736 CK Groningen tel. 050 3131273 Drukwerk: Scholma Druk, Bedum 1

Book WSV.indb 1

15-03-2005 13:14:47


Bestuur Vo o r z i t t e r Mw. R. van der Kroef

Lid Dhr. N. Tempel

Se c re t a r is t o t 1 a p r il 2 0 0 5 Dhr. E.J. Olsmeijer

Lid Dhr. R. Klazinga

Se c re t a r i s va n a f 1 a p r i l 2 0 0 5 , L i d t ot 1 a p r l 2 0 05 Dhr. J.W. van Dijk l

Website www.lauwerszee.nl C l ubschip Noordergat 1, Lauwersoog. Tel.nr.: 0519 - 349154

Pe n n i n gm e e s t e r Mw. M. Kuilman

C o ntributie De contributie bedraagt voor het hele jaar 2005 28,- Euro per lid. Kajuitdelers en jeugdleden 13,50 Euro.

Lid Dhr. J. van Elsen

G i ronummer vereniging 1756950, t.n.v. penningmeester WSV Lauwerszee, te Groningen

Lid Dhr. K.S. Sijpkens, l

2

Book WSV.indb 2

15-03-2005 13:14:50


Commissies Clubschipcommissie Tineke Joustra (v.z.) Henk Kuilman Reny van Elsen Marion Groenhorst Georg Schmitz Tet Loos (secr.)

We d s t r i j d c o mmissie Houkje Boonstra (secr.) Sylvia Buiskool Jan Lemstra Joost Smid Jan Willem van Dijk Siger Bos

Commissie nieuwe media Gerard du Bois Georg Schmitz (webmaster) Rob Selles Henk Menninga Reinhilde van der Kroef

Re d a c t i e c o m m i s s i e Fred Licht Siebe Kuipers Henk de Bruijn Reinhilde van der Kroef

J e u gd c o mm i s sie Daan Brand (coord.) Frodo Grob Carmen Loos Adrie Willekes

Technische commissie Jan van Elsen Roel Klazenga Frits du Bois

Restaurant "Het Pierenend" Haven 50 9976 VN Lauwersoog

Uniek……….. vanwege het uitzicht over de visserijhaven en de Waddenzee, en gelegen aan de rand van het “Nationaal Park Lauwersmeer”. In ons sfeervol ingerichte restaurant heten wij u van harte welkom. Bij koude dagen brandt in het restaurant de open haard. In de zomer beschikken wij over een terras aan de Waddenzee. Een ideale locatie in de visserijhaven, tegenover steiger A, welke voor uw jacht is gereserveerd. Vraag eens naar de mogelijkheden. We staan u graag te woord telefoon: 0519-349422/321337 www.pierenend.nl

3

Book WSV.indb 3

15-03-2005 13:14:54


Kom eens kijken in onze showroom

4

Book WSV.indb 4

15-03-2005 13:14:59


Van de voorzitter

Dit verenigingsjaar begin ik als de kersverse voorzitter van de – uw watersportvereniging aan de boorden van het Lauwersmeer. Naar verschillende leden me intussen hebben doen weten: dit is voor het eerste in de bijna veertig jaar dat de vereniging intussen bestaat, dat een vrouw zich voorzitter van onze club mag noemen. Mij lijkt dit een positieve ontwikkeling! Ik neem hiermee het stokje over van Joost Smit, die de voorzittersfunctie de afgelopen 6 jaar met grote inzet en vol enthousiasme vervuld heeft. Ook vanaf deze plek wil ik Joost graag bedanken voor zijn goede zorgen. Hij loodste de vereniging na een fase van onrust naar stabieler omstandigheden. Er zijn in het bestuur nog meer veranderingen en verschuivingen op til: in de voorjaarsledenvergadering verloopt de zittingstermijn van onze secretaris Enno Olsmeijer. Gelukkig heeft het bestuur zich in het afgelopen jaar daarop voorbereid, zodat Jan Willem van Dijk het secretariaat overneemt, terwijl wij bovendien versterking hebben gekregen van Roel Klazinga (die zich elders in de Jaarboek zelf aan u voorstelt). Verder heeft Niels Tempel het vice-voorzitterschap van Klaas Sijpkens overgenomen. Kortom: het bestuur blijft in beweging, ook in personele zin, en dat lijkt mij nu precies datgene wat met de laatste statutenwijziging (1999) werd beoogd. Naast personele zaken verdient het feit de aandacht dat ons in 2006 een lustrum te wachten staat – en wel het achtste. Wij willen dat als bestuur niet ongemerkt voorbij laten gaan. Een mooi verjaarscadeau, nu wij toch wel mogen stellen dat we de jaren des onderscheids

bereikt hebben, zou natuurlijk zijn dat we definitieve zekerheid krijgen over onze huisvesting, waarover wij nu al zolang denken, praten, fantaseren en vergaderen. Zodra wij hierover meer concreets te melden hebben hoort u van ons…Als bestuur gaan wij los van ontwikkelingen op het huisvestingsterrein een lustrumcommissie in het leven roepen die de opdracht meekrijgt om ter viering van het lustrum festiviteiten te bedenken en voor te bereiden… Kortom, wij werken er als bestuur aan dat we een bruisend verenigingsjaar tegemoet mogen zien, waarin we een stevige aanloop nemen naar het komende (lustrum-)jaar. Als u ideeën, plannen, voorstellen of opmerkingen heeft dan hopen wij dat u ons daarmee weet te vinden. Ik wil u vanaf deze plek een fantastisch vaarseizoen toewensen, waar en hoe u dat ook doorbrengt: met een motorboot of een zeilboot, op zout- of op zoet water, in binnen- of buitenland, alleen of samen met anderen, in wedstrijdverband of voornamelijk recreatief: behouden vaart! Reinhilde van der Kroef

5

Book WSV.indb 5

15-03-2005 13:15:06


6

Book WSV.indb 6

15-03-2005 13:15:08


Jaarverslag 2004

Op 31 december 2004 had de vereniging 384 leden. Hiervan waren: 3 ereleden, 7 uit het buitenland, 2 jeugdleden en 37 kajuitdeurdelers. Ten opzichte van 2003 is dat een teruggang van 37 leden. Een groot aantal hiervan waren wanbetalers die van de lijst zijn geschrapt. Het bestuur van de watersportvereniging was op 1 januari 2005 als volgt samengesteld: Voorzitter mw. R.van der Kroef vice voorzitter dhr. N. Tempel penningmeester mw. M.Kuilman secretaris dhr. E.J.Olsmeijer lid dhr. K.Sijpkens lid dhr. J.W.van Dijk lid dhr. J.van Elsen lid dhr. R.Klazinga De vereniging heeft in de najaarsvergadering afscheid genomen als een gedreven voorzitter. Joost Smid heeft er met zijn hartelijke persoonlijkheid voor gezorgd dat wrijvingen in de vereniging werden opgeheven. Ook zijn inzet om te komen tot een nieuw clubonderkomen verdient waardering. De voor- en najaarsvergaderingen waren weer goed bezocht door de trouwe leden. Commissie clubschip De commissie heeft nog altijd behoefte aan meer hulp van de leden. Er zijn nog genoeg mogelijkheden om clubschip-dienst te doen. C o m m i s s i e n i e u we m e d i a De site van de vereniging www.Lauwerszee. nl en het garnalennet is dé informatie lijn voor nautische informatie op en rond het

Lauwersmeer en het Oostelijk Wad. De site is uitgebreid met een fotoalbum en er zijn meer links opgenomen. De site wordt meer dan 6000 maal per jaar bezocht. J eugdcommissie Onder leiding van Daan Brand werden weer zeillessen gegeven. Animo voor het jeugdzeilen is nog niet erg groot. Ook de bootjes beginnen af te takelen. Wedstrijdcommissie Er is weer enthousiast wedstrijd gevaren. De belangstelling om mee te doen neemt toe (zie het verslag van de wedstrijdcommissie). Redactie Jaarboek Het jaarboek was weer prachtig uitgewerkt. De Carolus trofee voor het beste artikel ging dit jaar naar Els Knol-Licht voor het verslag van een windloze wedstrijd op het wad. C lubonderkomen De financiën voor een nieuw te bouwen clubonderkomen zijn nog niet rond. Het stichtingsbestuur beraadt zich op het te investeren bedrag en de mogelijkheden voor een goedkope bouw. De ledenvergadering zal uiteindelijk beslissen over het betrekken van een nieuw clubgebouw. De exploitatie van het clubonderkomen zal net zo moeten zijn als voorheen. Inmiddels is het clubschip wel opnieuw geverfd aan de buitenzijde en zijn enkele verbeteringen in de keuken aangebracht. B elangenbehar tiging De NNWB en de KNWB zijn gefuseerd en heet nu het Watersportverbond. Wel is er een aparte noordelijke afdeling die de belangen van de watersporters in het noorden behartigd.

7

Book WSV.indb 7

15-03-2005 13:15:11


Contributies In verband met het vervallen van subsidies voor het watersportverbond door het rijk zijn de contributies verhoogd.

Er was een lezing over zeiltrim voor platbodems. De instructie zeiltrim door meevarende instructeurs moest door weersomstandigheden worden uitgesteld. De lezing door een van de artsen van de Radio Medische Dienst over eerste hulp aan boord had eigenlijk door iedereen gevolgd moeten worden.

A n d e re a c t i v i t e i t e n De aankondigingen van ledenvergaderingen en de nieuwsbrief worden zoveel mogelijk per e-mail verzonden. Dit bespaart de vereniging portokosten. De ontvangst van nieuwe leden en nieuwe liggers in de haven was goed bezocht en er hebben zich enkele nieuwe leden aangemeld.

Er is een workshop geweest over GPS en computer, waar veel belangstelling voor bestond. De cursus meteorologie werd door Frans Bout verzorgd. Workshop en cursus werden goed bezocht.

Aansluitend op de ledenvergaderingen werd een interessante film vertoond over de solorace van Ellen MacArthur en er was een lezing over de Chinese Jonk.

Vooruitblik De wedstrijdcommissie zal ook dit jaar weer de nodige wedstrijden organiseren (zie ‘wedstrijdprogramma’ elders in dit Jaarboek).

De veiling van overbodige bootsartikelen onder leiding van dhr.Loos was weer succesvol. Mensen die hun spullen kwijt willen of juist willen aanvullen kunnen hier goed terecht.

Op 27 januari is er een lezing in het Gasuniegebouw over de berging van de Koersk door bergingsbedrijf Smit.

In de cyclus over reizen van leden is een verslag over reizen naar ZuidEngeland geweest. Helaas was er weinig belangstelling.

Dit jaar zal de beslissing vallen of er wel of niet een nieuw clubgebouw komt. Enno Olsmeijer, secretaris

Foto’s: George Schmitz

8

Book WSV.indb 8

15-03-2005 13:15:23


9

Book WSV.indb 9

15-03-2005 13:15:24


BV

   





        

 Mitsubishi 25 pk 3 cylinder dieselmotor   compleet ingebouwd voor 5995,- incl. BTW !! 





  

   

Haven 20, 9976 VN  Lauwersoog

E-mail: b3.marimtech@tiscali.nl 

10

Book WSV.indb 10

15-03-2005 13:15:27


Van de clubschipcommissie

Lauwersoog, 11 november 2004. Beste leden, De laatste boten werden op de kant gezet en winterklaar gemaakt; de laatste bladeren vielen van de bomen geholpen door de eerste najaarsstorm: het vaarseizoen zat erop. Toch kwam op deze dag de clubschipcommissie alweer bijeen om te praten over het afgelopen seizoen en natuurlijk over het komende seizoen. We kunnen tevreden terugkijken op een goed jaar. Het weer liet ons weliswaar wel eens in de steek, maar je kunt ook niet alles hebben. Bij alle georganiseerde evenementen was de opkomst steeds zeer naar tevredenheid en bere gezellig. Om er enkele te noemen: de veiling, voorjaarsrace en woensdagavond voor de start van de Colling Archer Race zijn druk bezocht.

Op de najaarsvergadering was nog niet bekend of er een nieuw clubhuis zal komen. Men is hierover nog steeds in onderhandeling en waarschijnlijk zal hierover in februari 2005 meer duidelijkheid zijn. Wij houden u op de hoogte. Mocht iemand van u nog ideeën hebben om in het komende seizoen activiteiten te organiseren van welke aard dan ook, laat het ons dan weten. Rest ons nog alle vrijwilligers te bedanken voor hun inzet en alle leden een fijn en veilig vaarseizoen 2005 toe te wensen. De clubschipcommissie

Ook kreeg de buitenkant van ons clubschip “het Roode Hooft” door een verfbeurt weer een fris uiterlijk waardoor het zijn naam weer eer aan doet.Met de bezetting is het gelukkig weer goed gekomen, maar het heeft ons wel de nodige hoofdbrekens gekost en we doen dan ook nogmaals een oproep om u aan te melden als vrijwilliger voor een weekend, midweek of een andere variant: zonder vrijwilligers lukt het echt niet.

11

Book WSV.indb 11

15-03-2005 13:15:32


Even voorstellen: nieuw bestuurslid Roel Klazinga Beste medewatersporters, Als onlangs toegetreden bestuurslid wil ik mij graag even voorstellen. Mijn naam is Roel Klazinga. Ik ben 43 jaar, getrouwd met Piet Risselada en in het dagelijks leven docent aan het AOC Terra in Assen. Wij wonen in een oud huis even ten noordoosten van Groningen, het renoveren hiervan is een meerjarenproject waar we zelf veel tijd, energie en creativiteit in stoppen. Om daarbij het hoofd koel te houden ligt de Zeemeeuw vaarklaar aan steiger A, zodat we kunnen ontspannen in een geheel andere wereld. Onze 4 kinderen, in de leeftijd van 16 tot 20 jaar, vinden het leuk om af en toe mee te varen, dit in wisselende samenstelling. De ĂŠĂŠn houdt van rustig voor anker op het Lauwersmeer, de ander wil het liefst de zee op. Mijn eerste ervaring met zeilen was toen ik 6 jaar was, op het Sneekermeer in een gehuurde houten zeilboot die na 2 dagen zo lek bleek als een zeef. Ik vond het alleen maar erg spannend, mijn ouders vonden het blijkbaar geweldig en zo kwam er een kajuitzeilboot op het Paterswoldsemeer. Al spelenderwijs leerde ik het zeilen en al gauw waren Friesland en het IJselmeer ons vakantiegebied. Gedurende mijn tienerjaren leek mij kanovaren toch leuker. Mijn eerste eigen boot was een feit en vanuit de Groninger Kano Vereniging verkende ik die wateren waar je met een zeilboot niet gauw komt.

Ni eu w be st uu rs lid Ro el Kl az in ga Jarenlang waren de kanalen en rivieren in Nederland, Belgie en Duitsland mijn vaargebied. Zeilen vond ik toen maar iets voor oudere mensen. Pas veel later, in 1997, besloot ik na 15 jaar andere interesses weer te gaan zeilen, dit keer in een FJ op het Paterswoldsemeer. Na een jaar gevaren te hebben trof ik op een gegeven moment mijn boot aan zonder mast en verstaging, de hele boot gestript door iemand die daar kennelijk belang bij had. Daarop kochten Piet en ik een motorbootje waarmee we vanuit Zoutkamp de Groninger maren en het Lauwersmeer verkenden. Steeds als ik weer bij de Robbengatsluis kwam, wilde ik graag de zee op maar durfde dat met die kleine boot niet. Bij navraag in Noordergat bleek er een plekje vrij te zijn , reden voor mij om de

12

Book WSV.indb 12

15-03-2005 13:15:36


motorboot in te ruilen voor de Leisure 22 Zeemeeuw. Het zeilen zat mij toch nog in het bloed en ik wilde gewoon de zee op. Het was een vrij impulsieve aktie, temeer omdat ik niet wist of Piet het zeilen wel leuk zou vinden. Afgezien van een paar keer met een botter op het IJselmeer, heel lang geleden, had zij nog niet veel ervaring met zeilen. Na 2 jaar vaarbewijscursussen, marifoonpapieren, kustnavigatie , de boot zeeklaar maken en vele wijze lessen op zee vinden we het nu heerlijk om in het Westgat de meeste boten achter ons te laten en de ruimte op zee te ervaren. Geen boten om je heen en uren achter elkaar over dezelfde boeg naar Norderney, geweldig. Ook het Lauwersmeer vind ik, vooral ’s avonds prachtig; vaak rij

ik er nog even heen om zeilend van de ondergaande zon te genieten. Lauwersoog is voor mij de ideale basis om in heel verschillende wateren te zeilen. De WSV is voor mij de afgelopen jaren naast gezelligheid in het clubschip ook belangrijk geweest als basis voor het ontdekken van het varen op zee. Door verschillende ervaringen te horen en door de clubwedstrijden. Vanuit het bestuur draag ik graag mijn steentje bij om voor anderen de WSV ook een goed en gezellig watersportuitgangspunt te laten zijn. Roel Klazinga

Opleidingen voor: �� Vaarbewijzen �� Marcom B �� Theoretische kustnavigatie �� G.P.S. Opgave:

Vaarschool Wolf Harms Akeleiweg 52, 9731 JB GRONINGEN telefoon: 050 5414594

Ook cursussen in: �� Zuidbroek �� Wildervank

Leden WSV Lauwerszee

10% korting

13

Book WSV.indb 13

15-03-2005 13:15:42


14

Book WSV.indb 14

15-03-2005 13:15:45


Stichting Jachthaven Lauwersoog

ht

Foto: Els Knol- Lic

We mogen terugzien op een goed jaar voor onze jachthaven. We lagen vol en het aantal passanten was bevredigend. Steeds meer gasten weten onze haven te vinden. Ook de start van de Colin Archer Memorial Race bracht de nodige drukte in de haven. Er is een nieuwe tankvoorziening in gebruik genomen op de nieuw aangelegde wal. Het geheel voldoet weer aan alle milieunormen. De daarbij geplaatste nieuwe mastenkraan blijkt een uitkomst te zijn: verscheidene liggers hebben zich al omhoog laten hijsen om een klusje in de mast uit te voeren. De betonvloer voor de winterstalling blijft ons zorgen baren door scheurvorming waarvan de oorzaak niet bekend is. De reparatie van deze scheuren is voorzien in het komende voorjaar. Steiger A wordt ook voorzien van een kopsteiger en het aantal ligplaatsen bij de tankwal wordt uitgebreid en een aantal daarvan voorzien van vingersteigers voor de liefhebbers. Verder hebben we het plan om het dek van het caissonsteiger (waar het clubschip ligt) te vernieuwen en te voorzien van een nieuwe gording. Het huidige dek ligt er al vanaf het ontstaan van de jachthaven en is aan vernieuwing toe.

De toegang tot de jachthaven is al jaren een punt van discussie. Enerzijds willen we ongewenste lieden van het terrein houden, anderzijds moeten onze liggers op zo makkelijk mogelijke wijze op de haven kunnen komen en deze kunnen verlaten. In het voorjaar wordt een nieuwe slagboom geplaatst die bediend kan worden via een chipkaart. U hoeft de auto niet meer uit! Ter zijner tijd wordt U hierover nader ge誰nformeerd. Over de vervanging van het clubschip is er weinig nieuws. Wij moeten met de Vereniging aan de slag om de volgende stappen te nemen. Van de plannen voor de pukkel is bekend dat in het afgelopen najaar hiervoor een aanvraag voor een bouwvergunning bij de gemeente is ingediend. We wachten af. Wij wensen onze liggers een goed vaarseizoen in 2005. A dministratie Stichting J achthaven Postbus 71, 9300 AB Roden Telefoon: 050 501076 Fax: 050 501077 Email: jachthaven.noordergat@castel.nl/ Website: www.noordergat.nl Bank:Rabobank Noordgroningen. rek.nr.: 33.52.02.799 Giro: 3418104 Havenmeester: D.Slagman Telefoon havenmeester: 0519 349040 S tichtingsbestuur Voorzitter: W.Appelboom, Middelstum Sekretaris: R.v.d.Steen, Zuidlaren penn.m.: A.Bakema, Groningen Lid: H.Klamer, Roden Lid: K.Sijpkens, Ulrum Havencomm.: H.Boersma, Anjum 15

Book WSV.indb 15

15-03-2005 13:15:48


Wedstrijdjaar 2004 De winteractiviteit dit jaar was een excursie op 30 januari naar de Waarschipwerf te ’t Waar. Het was een leuke, informatieve avond, waar ongeveer 30 mensen aanwezig waren. Om het rijtje (zeilen maken, boot bouwen, boot ontwerpen) af te maken, geven we in 2005 de jachtontwerper het woord. De wedstrijdcommissie heeft daarvoor Marinus Meijers gevraagd. Speciaal voor platbodemzeilers hebben we op 13 februari in het clubschip aandacht besteed aan de handicap-formule, wat daar een rol in speelt, en hoe gemeten kan worden. Hoewel niet alle platbodemzeilers aanwezig konden zijn, lukt het met ieders medewerking toch steeds beter om tot een juiste invulling van de handicap te komen. Het blijft overigens een onmogelijke opgave om zeer verschillende schepen onder alle omstandigheden met een handicapfactor ‘even snel’ te maken.

worden. Dat pakt ook nog wel eens anders uit. De najaarsrace had vlak voor de finish nog een aardige verrassing in petto. Door het spuien ontstond er een onverwachte zoetwaterstroom die enkelen tegen kregen, voor anderen was het een extra meevaller. De wedstrijdcommissie heeft dit afgelopen jaar twee nieuwe activiteiten opgestart: de WAW (woensdagavondwedstrijden) en de trimdag. Op 26 mei zeilden 9 bemanningen 2 keer een baan op het Lauwersmeer in een gehuurde polyvalk. Er werd gestart vanaf de steiger tegenover het clubschip: losgooien en wegvaren bij het startsein, duwen of afhouden? Een bijzondere belevenis, leuk en gezellig. Ook poly-valken bleken niet allemaal gelijk te zijn. Met deze ervaringen werd in de tweede wedstrijd (16 juni) geloot om de 10 boten en kwam er een startlijn. In de tweede ronde op die avond bleef van de wind uiteindelijk niets over en moesten 4 bemanningen opgeven: de kortste route peddelend. Een zeer geslaagd evenement, met een nieuwe editie in 2005.

(Bijna) alle wedstrijden dit jaar konden gevaren worden in goede omstandigheden: wind! Voor sommigen ook iets te veel van het goede. In de voorjaarsrace hebben een enkele deelnemers moeten opgeven omdat het te heftig ging, voor de najaarsrace hebben de kleine open catamarans afgezegd. De garnalenrace had een record aantal deelnemers, 7 RPB’s en in een vrije klasse 5 schepen, waaronder 1 catamaran. Omstandigheden waren ideaal, waardoor in 1 tij bijna heen en terug gezeild kon

De voorgenomen trimdag kon door omstandigheden niet uitgevoerd worden, we proberen het opnieuw in 2005, zie elders in het jaarboekje. Namens de wedstrijdcommissie, Siger Bos

16

Book WSV.indb 16

15-03-2005 13:15:51


������������ ����������������������������� ������������������������������������������� ����������������������������������������������������������� ����������������������������������������������������������������� ���������� ���������������������������������������������������������������� ���������� ������������������������������������������������������������������ ��������������������������� ������������������������������������������������������������ � ������������������������������������� ��������������������������������������������������� ������������������ � ���

��� 17

Book WSV.indb 17

15-03-2005 13:15:55


Wedstrijduitslagen 2004 Vo o r j a a r s rac e 1 5 m e i Multihull klasse Rond- en platbodems 1 Rond- en platbodems 2 1. Zeezwaluw (E. M unstra) 1. Kokkel (M. Buiskool) 1. Weerlicht (L.J. Knol) 2. RoadRunner (H.Boonstra) 2. Adelheid (H. Pijper) 2. Tante Sien (fam.Havenga) 3. Oeral Thus (R. Zwierstra) 3. Ielgoes (M. Snel) Vrije klasse 1 1. Hotse Hiddes (J. Smid) 2. Gele Lis (E. Buwalda) 3. Sankt Pauli (W. Miedema)

Vrije klasse 2 1. Quasi (J. Huttinga) 2. Jakketar (P. Boom) 3. De vrije vogel (T.de Vries)

B o r k u m ra c e 5 j u n i Garnalenrace (wad) RPB 1. Weerlicht (L.J. Knol) 2. Adelheid (H. Pijper) 3. Bollewint (S. Bos)

Garnalenrace (wad) Vr.Kl. 1. Vrij (P. Oberman) 2. Yoho (E. Hermse) 3. Gele Lis (E. Buwalda)

Vrije klasse 1 1. Quasi (J. Huttinga) 2. Saleh (B. de Graaf ) 3. De vrije vogel (T.de Vries)

Vrije klasse 2 Multihull klasse 1. Nina (B. Klatter) 1. Zeezwaluw (E. Munstra) 2. Marjella (J.A. van Houten) 2. RoadRunner (H.Boonstra) 3. Chapeau (K. Pestman)

N a j a a r s ra c e 2 5 s e p t e m b e r Multihull klasse 1 Rond- en platbodems 1. Trojka (N. Tempel) 1. Adelheid (H. Pijper) 2. RoadRunner (H.Boonstra) 2. Kokkel (M. Buiskool) 3. Dwarsloper (Bart&Nienke) 3. Tante Sien (fam.Havenga)

Vrije klasse 3 1. Leda (D.W. Brand) 2. Chapeau (K. Pestman) 3. Nina (B. Klatter)

Rond- en platbodems 1. Gossiemijne (R.v.d.Steen) 2. Weerlicht (L.J.Knol) 3. Vrouw Harmanna (S. Bos)

Vrije klasse 1 1. Hotse Hiddes (J. Smid) 2. Saleh (B. de Graaf ) 3. Dollard (J. Kuipers)

Vrije klasse 2 Vrije klasse 3 1. Dormelie (W. v.d. Woude) 1. Quasi (J. Huttinga) 2. Demarage (L. Bakker) 2. Jakketar (P. Boom) 3. Windtkragt (C. de Windt) 3. Favonius (J. van Zeilen)

Vrije klasse 4 1. Zenith (J.W. van Dijk) 2. She Bee (G. Merkus) 3. Yoho (E. Hermse)

Vrije klasse 5 1. Pollux (H.J. Boersma) 2. Leda (D.W. Brand) 3. Jonathan Liv. S. (A. Staal)

O ve ra l l - w i n n a a r s 2 0 0 4 Multihull klasse: RoadRunner (H. Boonstra) Rond-en platbodems: Kokkel (M. Buiskool) Vrije klasse: Quasi (J. Huttinga)

- Schilderij als wisselprijs - Weerlicht uitdager - Wedstrijdbokaal

18

Book WSV.indb 18

15-03-2005 13:15:57


Toelichting wedstrijdprogramma 2005

In de wedstrijdkalender staan de wedstrijden vermeld, die georganiseerd worden door Lauwersoog (L) en door Oostmahorn (O). Dit jaar zijn er voor de tweede keer 2 woensdagavondwedstrijden (WAW). Ze worden gehouden in gehuurde valken van zeilschool de Lauwer te Lauwersoog. Een deel van de huur wordt gesponsord door zeilschool de Lauwer en Ingenieursburo Aafjes te Zwolle. Per boot bedraagt de huur voor de deelnemers 10 euro per avond. Er kunnen 11 valken worden gehuurd, dat betekent dat er maximaal 22 mensen kunnen deelnemen. Er zullen een aantal manches gezeild worden, waarbij vóór elke manche geloot zal worden om de valken en er in de volgende manche een wissel is voorgeschreven tussen stuurman en fokkemaat. De overall-winnaar wordt bepaald door de beste resultaten van het totaal aantal manches – 1. De slechtste manche van 2 WAW’s telt voor een deelnemer niet mee. Op zondag 24 april organiseren we een trimdag voor scherpe jachten. Door diverse omstandigheden (o.a. het weer) is de trimdag vorig jaar niet doorgegaan. De bedoeling is, dat met het eigen schip een baan gezeild wordt en dat een ervaren wedstrijdzeiler als opstapper gedurende een vooraf afgesproken tijd meevaart om de schipper bij te staan in het trimmen van de zeilen. Wilt u graag meer snelheid uit uw boot halen, geef u dan telefonisch of per e-mail op vóór 8 april bij Houkje Boonstra. Er kan dan voor voldoende opstappers worden gezorgd en een rooster worden gemaakt.

Bij de berekening van uitslagen voor scherpe jachten wordt als handicap het SW cijfer gehanteerd, uitgegeven door het KNWV. Voor multihulls wordt de Texelrating gebruikt en voor rond- en platbodems de KNWV-formule. Voor ronden platbodems zijn rolkluivers in een wedstrijd niet toegestaan. Gebruik van halfwinders en waterzeilen, die bij de briefing opgegeven moeten worden, hebben consequenties voor de handicap. De overall-prijs wordt berekend volgens het bonuspuntsysteem, dat wil zeggen: 1e - 0 punten, 2e – 3, 3e – 5-7, 4e – 8, 5e – 10, 6e – 11.7, 7e – 13, 8e – 14 enz. en er wordt rekening gehouden met het aantal wedstrijden. De Garnalenrace en de woensdagavondwedstrijden tellen hiervoor niet mee. Om het SW cijfer nog beter te kunnen bepalen zijn een aantal vragen toegevoegd aan het aanmeldingsformulier achter in het jaarboekje. Dit formulier is ook per e-mail op te vragen bij Houkje. Dit jaar vragen we van alle deelnemende schippers in de vrije klasse het formulier zo goed mogelijk in te vullen en een week voor de wedstrijd terug te sturen. Na de najaarsrace is er ’s avonds een barbecue, georganiseerd door de clubschipcommissie. Opgave een week tevoren in het clubschip. Namens de wedstrijdcommissie: Houkje Boonstra

19

Book WSV.indb 19

15-03-2005 13:16:00


20

Book WSV.indb 20

15-03-2005 13:16:03


Wedstrijdkalender 2005 O = Oostmahorn, wedstrijden op het Lauwersmeer L = Lauwersoog, wedstrijden op het wad en/of de Noordzee Lo c a t i e

O. L.

Datum

We d s t r i j d

Star ttijd

L

24 april

Trimdag (geen wedstrijd)

11.00 uur

L

21 mei

Garnalenrace voor ondiep stekende schepen over het wad

6.30 uur

L

21 mei

Borkumrace (over zee)

12.30 uur

L

1 juni

Woensdagavondwedstrijd in valken

19.00 uur

O

4 juni

Oostmahorn regatta

10.30 uur

L

11 juni

Voorjaarsrace

10.00/12.00 u.

L

15 juni

Woensdagavondwedstrijd in valken

19.00 uur

O

16 juli

6-uurs om de plaat

10.30 uur

O

17 sept.

Nachtrace

21.00 uur

L

1 okt.

Najaarsrace

8.30 /10.30uur

L

2 okt.

Optimistenrace voor volwassenen

12.00 uur

O p g a ve u i t e r l i j k e e n we e k vo o r d e we d strijd bij: Gerke Merkus, g.merkus@hccnet.nl, tel. 0653 394 311. Houkje Boonstra, houkje.boonstra@hccnet.nl, tel. 0595-571811.

Startgeld: 10 Euro op de brieďŹ ng of 7 Euro een week voor de wedstrijd overmaken op rek.nr. 3461.13.296 t.n.v. JCVO te Oostmahorn. L. 10 Euro op de brieďŹ ng of 7 Euro een week voor de wedstrijd overmaken op rek.nr. 3182.49.294 t.n.v. Watersportver. Lauwerszee te Leens. O.

21

Book WSV.indb 21

15-03-2005 13:16:15


Wetenswaardigheden rondom het Lauwersmeer Het nieuwe BPR is sinds 1 november van kracht. Het is leesbaarder en er is meer erkenning voor kleine schepen zoals bijvoorbeeld: een groot schip moet voorrang verlenen aan een klein schip dat stuurboordwal houdt (het is geen recht, het is de plicht van de ander). Maar ook grote schepen moeten nu hinderlijke waterbeweging voorkomen, ook voor kleine schepen die aan een kade liggen. In diverse tijdschriften is al aandacht aan het nieuwe BPR besteed, daarom laten we het hier verder. Maar denk er wel aan, ieder is verplicht een exemplaar van dit reglement aan boord te hebben. Het staat bijvoorbeeld in de Wateralmanak. Tijdens Boot Holland 2004 en daarna bij een groot aantal verenigingen, gelegen aan het Wad, zoals WSV Lauwerszee, zijn handtekeningen verzameld om te voorkomen dat de vuurtorens van Terschelling en Schiermonnikoog ten prooi zouden vallen aan vervanging van mensenogen door glasvezelkabels, met radarogen. Mede dankzij de duizenden handtekeningen is de minister gezwicht en blijven de vuurtorens op Schiermonnikoog en Terschelling voorlopig bemand. De bemanning van de andere vuurtorens komt te vervallen, hier komen speciale camera’s, die ook bij slecht weer en in het donker goed moeten kunnen waarnemen. Hierover zijn we bij het Watersportverbond nog niet gerust: als het zeegat tussen de eilanden “dicht zit”: wit, brekers, schuim, dan ziet een radar ook niets en juist bij

slecht weer gebeuren de meeste ongelukken. En of een infraroodcamera dan wel wat ziet in dergelijke omstandigheden … we hopen het. Schiermonnikoog krijgt camera’s die tot op de Eems kijken en op Terschelling komt een volwaardige zeeverkeerspost. Bovendien zal er een radarpost voor de vaart naar Harlingen bijkomen. De komende drie jaar wil het ministerie bezien of de camerabewaking genoeg veiligheid waarborgt. Mocht men hierover tevreden zijn dan zal ook Schiermonnikoog alsnog over drie jaar onbemand kunnen raken, zo is de verwachting. In december bleek dat de vuurtoren op Schiermonnikoog kwikdampen lekte. Dit werd ontdekt na een reparatie. Enorm gevaarlijk om in te ademen, zoals u wellicht weet. De vuurtorenwachters mochten vanaf het moment van ontdekking van dit gevaar niet meer op de toren komen en werden ook onderzocht op de gevolgen voor hun gezondheid. Dat laatste lijkt achteraf mee te vallen. Ze hebben een aantal weken in een container onderaan de vuurtoren zo goed mogelijk hun werk gedaan, maar zijn sinds half januari weer op hun stek boven in de toren met eigen ogen aanwezig. De sluis in Lauwersoog, de Robbegatsluis, blijft een veelbesproken onderwerp in bijvoorbeeld ons clubschip. Maar kennelijk valt de overlast erg mee want we hebben

22

Book WSV.indb 22

15-03-2005 13:16:18


vorig seizoen slechts één melding gehad van iemand die heel lang moest wachten en aantoonde dat het niet terecht was. Nogmaals: de rondvaartboot heeft geen recht op voorschutting. Beroepsvaart ook niet. Ook de bruine vloot hoort op z’n beurt te wachten, maar de sluisbedienaar kan wel een schutting zo indelen dat het grote schip voorin komt te liggen en dan aanvullen met jachten. Toch moeten we opletten. Diverse partijen proberen voorrang te krijgen. De Silverwind heeft getracht een recht op voorschutting te bewerkstellingen via de beheerder, de Provincie Groningen. Het is ze niet gelukt (tot nu toe). Mede dankzij jurisprudentie die het Watersportverbond aan de Provincie beschikbaar kon stellen, vanuit processen rondom een sluis in Utrecht, is de zaak afgewezen.. Maar ook bewoners van Schiermonnikoog hebben een poging gedaan om de spertijd te

verlengen; Zij zijn het wachten om de weg op te kunnen rijden als ze van de veerboot komen beu. Ze willen dat de spertijd na aankomst van de boot vanaf het eiland met een half uur wordt verlengd, zodat ze snel weg kunnen rijden.Oftewel: er wordt aan diverse kanten aan de doorvaartkansen voor jachten getrokken. Gelukkig is de beheerder van mening dat ook de doorvaart door de sluis voor iedereen zo snel mogelijk moet verlopen en dat het wegverkeer ook z’n kans moet hebben, daar zijn wij het uiteraard ook mee eens. Maar het is wel goed dat u, als u klachten over de doorvaart heeft, die meldt. Als wij laten blijken dat we allemaal tevreden zijn, maar in werkelijkheid onderling wel zitten te mokken, dan kan niemand er iets mee. Dus: als u problemen heeft: doorgeven, met datum en tijd, naar groningen@waters portverbond.com

®

Janny du Bois.

Strandweg 1 . 9976 VS Lauwersoog . telefoon (0519) 34 90 45 fax (0519) 34 91 95 . www.lauwersoog.nl . info@lauwersoog.nl 23

Book WSV.indb 23

15-03-2005 13:16:22


Beste Watersporters, Het seizoen 2004 is weer erg snel voorbij-gegaan. Het weer was niet altijd goed, maar de stemming des te beter. Het was weer een komen en gaan van passanten met de CAMrace als hoogtepunt van dit jaar. Toch is er dit jaar ook wel weer het een en ander gebeurd wat wij U graag even onder de aandacht willen brengen. Het begon al vroeg dit jaar, onze beste kapitein aan de wal was een dagje weg en op deze zaterdag regent en stormt het. Als Douwe ‘s middags over de dijk rijdt ziet hij dat onze eigen Anna-Maria los ligt en dwars op het water. Het wordt al donker dus snel terug. Maar met man en macht is het niet mogelijk om het schip in beweging te krijgen, dus de reddingboot moet er aan te pas komen om het schip weer op zijn plaats te leggen. Ook hebben we een havenbewoner die de hele zomer op zijn boot woont, je ziet hem rennen, lopen, fietsen en weer stilstaan. Eens per maand een bezoekje thuis en dan snel weer terug. De politie heeft daar weinig begrip voor, dus een bekeuring; maar onze zakenman is slim, op de vraag waarom hij zo hard rijdt meldt hij dat hij met de boot op Schier ligt en dat zijn vrouw de medicijnen heeft vergeten. Dat hij dus met de veerboot is gekomen om ze te halen en snel met de volgende terug moet. De politie trapt er ook nog in. En dan moet U weten dat mevrouw nog nooit aan boord is geweest. Goeie tip dus. Met de meeste mensen die hij tegenkomt maakt hij wel even een praatje, zo ook met mensen die een lunch aangeboden kregen bij het Booze Wijf, al pratende loopt hij mee naar binnen en geniet ook mee van een gratis lunchbuffet. Dit tot ongenoegen van de eigenaar. Hij weet nog steeds niet door wie dit was aangeboden. Soms moet je als havenmeester erg diplomatiek zijn, wil je iedereen te vriend houden. Zo komt er een passant die aan Douwe vraagt of hij een ander plekje kan krijgen omdat de mensen naast hem erg vervelend zijn. De buurman van deze meneer hoort dit en grijpt deze meteen bij de borst om hem even een lesje te leren. Douwe ertussen om de kemphanen uit elkaar te halen: het is dus nog gevaarlijk ook zo’n baan als havenmeester. Zoals overal, kunnen wij ook merken dat we met een recessie te maken hebben. Mensen nemen van alles mee, zoals de wasmanden, w.c. drukkers en zelfs het reddingsbootje met kleingeld is uit het kantoor meegenomen. Gelukkig zijn de meeste mensen wel van goede wil. Op een avond belt iemand van onze eigen mensen dat zijn portefeuille waarschijnlijk nog aan boord ligt. Hij komt hem wel even halen. De portefeuille is terug maar zijn

24

Book WSV.indb 24

15-03-2005 13:16:31


gehoorapparaat is nu weg. Even naar huis bellen of het daar nog is. Thuis en in de loods driftig zoeken en als in de auto de telefoon gaat hoort hij deze niet vanwege het ontbreken van zijn gehoortoestel. Na anderhalf uur keert hij gerust huiswaart met portefeuille en in de wetenschap dat zijn hoortoestel thuis ligt. Dan hebben we ook nog onze vuurtorenwachter, deze heeft een andere boot gekocht, zonder buitenboordmoter. Hij wil de boot graag meenemen naar Schiermonnikoog en krijgt de motor mee van zijn vriend. Deze motor is zeker niet al te best meer want hij krijgt hem niet aan de praat. Iemand neemt hem op sleeptouw en op Schier aangekomen maakt een voorbijganger hem er op attent dat de benzinekraan dicht is. Blunder van het jaar! Of is dit wat ons welbespraakt bestuurslid van de watersportvereniging overkwam. Tijdens de lunch kwam er een wesp tussen zijn broodje en door een steek in zijn tong werd hij bleek en stil. Iets wat niemand nog eerder gelukt is. Snel bij Douwe in de auto en naar de huisarts. Na een injectie en wat medicijnen gaat het gelukkig al gauw wat beter. Zo was er weer genoeg te beleven dit jaar en met plezier gaan we nog een poosje samen door. U kunt ons trouwens ook per email bereiken, ons nieuwe emailadres is: douweslagman@planet.nl Groetjes, Douwe, Trynke en Jacob Slagman.

25

Book WSV.indb 25

15-03-2005 13:16:34


Verslag 12e Colin Archer Memorial Race In het volgende verhaal schetst de organisatie van de Colin Archer Memorial Race haar ervaringen aangaande de twaalfde race die 10 juli 2004 op Lauwersoog van start ging. Op zaterdag 3 juli werd het wedstrijdkantoor in de jachthaven Noordergat geopend. In het weekend voorafgaand aan de race een groot aantal deelnemende schepen reeds naar Lauwersoog gebracht. Zondagavond lagen er ruim 50 schepen en de havenmeester begon zich al zorgen te maken waar de resterende schepen moesten liggen.Het overgrote deel van de bemanningen is weer naar huis vertrokken en het is lekker rustig op de haven. Maandag 4 juli wordt door de onvolprezen Waddenzee van Rijkswaterstaat een grote gele ton gelegd in de jachthaven om de jachten bij oostenwind van elkaar te kunnen houden. Dinsdag 5 juli komen we over de dag al tot 100 schepen. Alles verloopt zeer rustig en beheerst, niet in het minst door de goede samenwerking tussen de C.A.M.R.-havenmeester Willem van der Woude, havenmeester Noordergat Douwe Slagman en de bemanningen der binnenkomende schepen. Woensdag 6 juli trekt de oostenwind steeds meer aan tot windkracht 7 en dikke buien. De organisatie besluit om de nasipan die donderdagavond buiten op de haven zou worden gehouden te verplaatsen naar restaurant Schierzicht. Donderdag 7 juli om 09.00 uur is de deadline voor de deelnemers om op Lauwersoog te zijn. Vanwege de harde wind gedurende de voorgaande dagen strijkt het wedstrijdcomite de hand over het hart en zijn er tegen de avond 126 schepen tot de start van de race toegelaten. De nasipan bij restaurant Schierzicht wordt ’s avonds druk bezocht en is een groot succes mede door de uitstekende live-muziek. Van veel deelnemers wordt gehoord dat men de gezelligheid en ongedwongenheid bij de C.A.M.R. zeer op prijs stelt. Vrijdag 9 juli is de grote volksverhuizing van Noordergat naar de visserijhaven. Onder leiding van Willem van der Woude en Ted van der Zee i.s.m. de sluismeesters is het een zeer soepel verlopende sessie.’s Middags om 16.00 uur liggen alle 126 jachten in de visserijhaven afgemeerd. Zaterdagochtend 10 juli zijn er twee briefings bij restaurant Sterkenburg waar door het wedstrijdcomite de laatste mededelingen voor de start worden gedaan. Ook krijgen de deelnemers een gedegen meteo-briefing. Gezien de harde westenwind wordt besloten de race na de start tot de verkenningston Westgat te neutraliseren.

26

Book WSV.indb 26

15-03-2005 13:16:37


Tot de ingang van het Skagerrak hebben de schepen in het algemeen te maken een harde tot stormachtige westen- tot noordwestenwind. Hierna loopt men in het Skagerrak in de kern van de depressie en liggen zeer veel deelnemers urenlang te drijven. Op verschillende schepen worden door de koks uitgebreide maaltijden bereid. Het is werkelijk een race met twee gezichten! Achtentwintig schepen geven op en komen terecht op Lauwrsoog, Hvide Sande, Esbjerg, Thyburon, Den Helder, Kristiansand, Helgoland en Cuxhaven. Totaal zijn er woensdag 14 juli om 12.00 uur 96 schepen gefinished in de jachthaven van het zeer gezellige Stavern. Dinsdag 13 juli tussen 16.00 uur en 24.00 uur passeerden 40 jachten de finish, hetgeen een grote drukte op havenkantoor in Stavern veroorzaakte. Het afmeren en de administratieve afwikkeling verliepen echter zeer vlot en er heerste alom tevredenheid bij deelnemers en organisatie. Donderdag 15 juli werd de traditionele Parade of Sail gehouden. Alle deelnemers voeren in linie vanuit Stavern door de Larvik Fjord naar Larvik en vandaar naar de Larvik Jachtclub. Hierna keerde men terug naar Stavern waar de vloot rond 14.00 uur weer afmeerde. In de namiddag vertrokken de bemanningen en organisatie per veerboot en bus naar de Larvik Jachtclub. Hier voeren de klassewinnaars in Optimisten tegen elkaar voor de overallprijs, welke werd gewonnen door de Marjella van schipper Van Houten. Hierna werden de deelnemers op de jachtclub welkom geheten door de Nederlandse ambassadeur in Noorwegen, de heer Erik Ader. Voorzitter C.A.M.R. Martin Loos reikte diverse prijzen uit en werden we traditioneel toegezongen door Andries Kemkers met “Tulpen uit Amsterdam” van Louis Noiret. Voorgaande was de inleiding tot een fantastische barbecue met veel vlees, bier en muziek: het feest begon zittend en werd dansend op de tafels ’s avonds besloten! Voor de volledige uitslagen in de verschillende klassen verwijzen we u naar onze website www.camr.nl. Wij willen besluiten met onze grote dank uit te spreken aan de Stichting Jachthavens Lauwersoog en de vele vrijwilligers van de WSV Lauwerszee en de Larvik Sailforening. Zonder hun zeer gewaardeerde medewerking was het voor ons als organisatie absoluut onmogelijk geweest deze race tot een succes te laten worden!

27

Book WSV.indb 27

15-03-2005 13:16:40


Winnende CAM-Race 2004 A ls je pretentie is om een zeilrace te winnen dan is een tijdige en goede voorbereiding van essentieel belang. In de wintermaanden, wanneer er toch weinig gezeild wordt, zorg je dat je al de kaarten bestelt die je voor de race nodig hebt. Nieuwe kaarten, want er is niets zo erg als geklooi met oude kaarten. En vergeet ook de stroomatlas natuurlijk niet. Dan begint het plannen. Wat moet er nog gedaan worden om de boot in optimale conditie te krijgen, welke hulpmiddelen zijn er nodig, welke voorraden hebben we nodig, wat is de optimale route. Dat soort dingen. Doe zoveel mogelijk wat al gedaan kan worden; reddingsvlot, marifoon, houdbare voorraad, routes uitstippelen afhankelijk van de te verwachten winden. Zo houd je in de zomermaanden tenminste tijd over om toe oefenen. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Stormrondjes, man overboord, hoeveel verlijert het schip bij welke stroming en welke wind. Goed, leuk hoor zo’n stoer verhaal, maar nu hoe het echt gegaan is. We zouden de CAM race gaan doen, en ja, we wilden deze ook wel winnen. Maar terwijl het aantal dagen tot de race afnam, bleef de lijst met actiepuntjes toch schrikbarend hetzelfde. In de laatste dagen voor de race was de Marjella nog niet klaar voor de keuring, het vlot was er niet, de voorraad moest nog uitgedacht worden en er waren wel kaarten maar dat hoefde alleen nog maar even gecontroleerd te worden! We zullen maar zeggen dat we onder stress het beste presteren … De laatste dag voor de race kwam de Marjella door de keuring met een leen marifoon, een leen vlot, met pen in der haast bijgewerkte kaarten en met een vracht voorraad die in de winkel in allerijl in het winkelwagentje gesmeten was. Ook nog even snel via het internet maar een zeiljack in Engeland besteld. Als die maar op tijd is voor de race. De start Tijdens de briefing bleek dat door de wedstrijdleiding besloten was dat door de wind na 10 minuten gemotord mocht worden. Er werd door ons unaniem besloten dat niet te doen; het is een zeilrace tenslotte. Na afscheid van onze geliefden gingen we richting het startveld en nam een gezonde spanning bezit van de bemanning. De aanloop naar de startlijn ging goed en op een meter of 20 vóór de lijn ging het startschot. We lagen goed en gingen lekker, maar wat een bak wind! Dat beloofde nog wat! Het kruisen ging goed en wat vaart zo’n Victoire toch lekker scherp. Het enige nadeel is, dat je soms twijfelt of je wel de goed koers vaart omdat de rest voor je gevoel een totaal andere koers vaart. Na het passeren van

28

Book WSV.indb 28

15-03-2005 13:16:42


de vaargeul en de laatste ton is het mikken op het puntje van Denemarken. De eerste mannen duiken in de kooi voor wat komen gaat. De ‘vaste ligplaats’ van Bertus, zijn bedje, is net een campingdouche; het is niet veel, maar je wordt er wel nat van. We hebben lekkerij. En met een natte vloer is het haast niet te doen om te zoeken naar de oorzaak. Wi n d k racht 10 De toch al stevige wind blijft toenemen. Tijd om de positie door te geven aan andere schepen. ‘Kan iemand mij vertellen waarom de marifoon nat is?’. ‘Da’s vast een paar spetters van wat buiswater.’. ‘Ja, mijn zolen! Er zit water IN de connectoren aan de bovenkant’. Water is prachtig spul en weet op sommige momenten zelfs de zwaartekracht bij de neus te nemen. Bij de eerste poging om onze positie door te geven legt de marifoon het loodje. Bij de tweede poging meldt de marifoon fijntjes dat het een rm sto de na nd hte Oc automatisch SOS signaal heeft uitgezonden! We hebben geen reddingsboten gezien maar dan slaat de schrik je twee keer om het hart. De marifoon is dood en zo meteen wordt je zeil verlicht door een grote schijnwerper. De wind blijft toenemen, de golven worden hoger, het grootzeil maximaal gereefd, stormfok en geen marifoon. Bennie stuurt uren de Marjella de golven over en wanneer hij zijn kooi inkruipt heeft hij 2 plaatsen nodig. Eén voor zichzelf en één voor zijn stuurarm. Naast de enorme klappen die we af en toe maken krijgen we 2 brekers in de kuip. Zo zit je beschut aan de lage kant en zo zit je tot je nek in het water. De mannen in de kooien slapen minder dan hazeslaapjes. Je hebt precies tussen twee klappen om te slapen, om vervolgens je benen weer tegen de schutboorden te klemmen. Het is een lange nacht en tenslotte ronden we de punt van Denemarken. Wi n d k ra c h t 0 De omslag is absurd. Van het ene op het andere moment ga je van een met striemende regen gevulde storm naar een zonnige blauwe lucht met maar een zuchtje wind. Tijd om echte koffie te zetten, de spullen te drogen en bij te komen, met het geluid van klapperende zeilen. Maar ook dat gaat vervelen. Na een warme maaltijd keert de strijdlust weer terug want het lijkt wel of dat zeil in de verte sneller gaat dan wij. Ja, die moet wel een kwart knoop sneller gaan. Tijd om de spinnaker te zetten en met wat kunst en vliegwerk staat de spinnaker rechts naast de preekstoel. Het gaat lekker al is het niet hard. De rest van de dag en de nacht varen we op het randje van wat de spinnaker kan hebben.

Recht op de finish af

29

Book WSV.indb 29

15-03-2005 13:16:59


s droog krijgen

alle Eerst zorgen dat we

D e e i n dsprint De wind steekt weer wat op maar draait zodat tenslotte de spinnaker in elkaar klapt. Met de huidige wind kunnen we de eindstreep met nog een keer overstag halen, maar dan moet dat wel op het juiste punt gebeuren. De hele nacht zijn we in gevecht met een ander schip geweest. We willen voor dat schip over de finishlijn. We overstag en wachten in spanning af wanneer zij gaan. Pas na een hele tijd gaan zij. We varen een veel scherpere koers en ze beginnen in te lopen. Het zal erom spannen.

Zo net voor de finishlijn lijken we toch wel erg dicht langs Sfennen lighthouse te gaan en moeten we afvallen. We leggen het af tegen het andere schip, al is het maar 2 minuten. Een teleurstelling om zo de race te eindigen. Toch benieuwd welk schip het is en hoe lang ze is. Als we de haven inlopen liggen ze al aan de steiger. De champagne is opengetrokken en er klinkt gejuich. Als we langs varen begint iedereen op de Marjella te grijnzen. Het is een jacht wat bijna 10 ft langer is en afgeladen is met zeezeilinstructeurs! Als zij ons zien, en de lengte van de Marjella, houdt het gejuich op en slaat zelfs hun champagne dood. Meer dan een volle dag hebben we ze achter ons weten te houden. F i n g e r s p i t ze n g e f ü h l Na iets minder dan 71 uur hebben we de race uitgevaren, en naar blijkt zijn we de eerste in onze klasse. Dat wordt dus de optimisten race. En wie kan die beter varen dan Bertus. Daar is iedereen het erover eens, behalve Bertus. Na de parade of sails is dan eindelijk het moment daar. Na alle instructies en de nodige peptalk start Bertus. En dan zie je dat jaren op gevoel varen hun vruchten afwerpen. Maar het kan natuurlijk ook komen door de geweldige aanmoedigingen vanaf de kant. De bemanning van de Marjella; Anjo, Bertus, Bennie, Robert, Frank en Herbert

Gewonnen!

rtus voorop

Optimistenrace; Be

30

Book WSV.indb 30

15-03-2005 13:17:19


Marjella van boven af (tijdens Parade of Sa

il)

31

Book WSV.indb 31

15-03-2005 13:17:33


Raakvlakken tussen hoog en laag; een gesprek H et interview heeft de laatste jaren meestal betrekking op het thema

van het Jaarboek. Dat is ook dit jaar het geval. De redactie is naar Westernieland getogen waar Louis de Jonge woont. Hij is de schipper van de Boschwad en de Noordster. Schepen die meestal in Noordpolderzijl liggen, maar ook wel eens in Lauwersoog te vinden zijn en die hij onder andere gebruikt om wadlopers aan het eind van hun tocht op te halen ofwel om hen af te leveren op de plek waar hun tocht begint.

F i l o s o f e re n t u s s e n h o o g e n l a a g Wij bootjesmensen komen op het wad pas echt tot ons recht wanneer er voldoende water is om in de geulen en de prielen te varen. En als het water zich dan weer terugtrekt dan valt er voor ons weinig meer te varen.We vallen als ons schip zich daartoe leent droog, maken een wandeling op de plaat, genieten van de natuur om maar eens enkele laag-wateractiviteiten van de droogvallende wadvaarder te noemen. Op dat moment, wanneer het water zich terugtrekt, heeft de wadloper nu juist zitten wachten; op moment beginnen wadlopers met hun activiteiten. Activiteiten die juist het beste tot hun recht komen als er zo min mogelijk water in de de geulen en de prielen staat. Deze twee groepen, bootjevaarders en wadlopers gedragen zich op het wad dus als elkaars spiegelbeeld. Hoe, was mijn vraag vervolgens, beweegt zich tussen deze twee in de schipper die de wadlopers aevert en/of ophaalt? En deze vraag was des te interessanter daar de schipper die ik op het oog had om hierover te spreken, Louis de Jonge, Noordpolderzijl als thuishaven heeft. Noordpolderzijl; een bij uitstek getijafhankelijke haven. Met een schip, de Boschwad, dat toch wel zo’n 1,20 diepgang heeft. Hoe doe je dat? De praktijk tussen hoog en laag Op een winterse avond in januari begeef ik mij naar Louis de Jonge om met hem over dit soort zaken vangedachten te wisselen. Zijn activiteiten met de Boschwad van het Wadloopcentrum in Pieterburen liggen immers precies op het raakvlak van de twee genoemde activiteiten op het wad:

De Boschwad

32

Book WSV.indb 32

15-03-2005 13:17:36


varen ten dienste van de wadlopers. “Als de wadlopers eenmaal over de dijk gaan en met hun tocht beginnen, dan lig ik allang op de plek van hun bestemming. Want tegen de tijd dat zij hun tocht beginnen, ongeveer drie uur na hoogwater, kan de Boschwad niet meer door het ondiepe geultje bij Noordpolderzijl naar buiten. Ik vetrek dus gewoonlijk rond hoogwater. Dan vaar ik richting Simonszand, of Rottum, waar de wadlopers heengaan. Daar ga ik liggen wachten. Maar dan kan ik niet lui achterover gaan zitten, want ik moet goed uitkijken dat ik niet vast kom te liggen met afgaand tij. Immers, als er wat gebeurt daar, tijdens het wadlopen moet ik klaar zijn voor assistentie. Wat er dan kan gebeuren? Tja…van alles. Maar laat ik eerst even wat anders voorop stellen: de wadlooporganisaties zijn altijd heel voorzichtig bij het wadlopen en nemen absoluut geen risico’s. Ze stellen zich vóór het vertek van elke groep terdege op de hoogte van weer en getijsituatie en als dat er niet goed uitziet, dan gaat de tocht gewoonweg niet door. Zo moet je mijn rol tijdens de wadlooptocht eigenlijk ook in het licht van extra veiligheidsheidsvoorziening zien: de Boschwad ligt er op de achterhand, voor als het toch nodig mocht blijken. Bijvoorbeeld als er onverwacht slecht weer komt. Vooral in geval van onvoorzien onweer willen we eigenlijk dat de wadlopers zo snel mogelijk van het wad worden gehaald. Een ander voorbeeld van wat er onverwacht kan gebeuren is dat het water niet (snel) genoeg weggaat. Oorzaak daarvan is de wind. Gevolg van meer water is dat de lopers veel minder snel vooruitkomen dan normaal en dat ze dus nog te ver van hun einddoel af zijn als het water weer terugkomt. De hoofdgids neemt dan contact met mij op en in overleg korten we de tocht dan in. We spreken een andere ophaalplek af en ik haal ze daar dan op. En er kunnen zich natuurlijk ook problemen met lopers voordoen. Normaal gesproken zijn het groepen van 50 mensen, soms nog groter. Op elke 12 wadlopers is er een gids bij en als er iemand onderweg problemen krijgt, kan er dus wel een van de gidsen met deze persoon terugkeren en de rest kan gewoon de tocht voortzetten. Maar als het om meer mensen gaat die moeten afhaken of als het een kleine groep wadlopers is met minder gidsen, zodat er te weinig gidsen bij de groep zouden overblijven als één van hen terugkeert, dan kan het ook zijn dat ik met de Boschwad in overleg met de gids een geschikte plek zoek om de groep als geheel op te pikken. Soms is het trouwens qua timing handiger om het hele traject om te keren: ik lever de wadlopers dan af op Simonszand en zij lopen dan zelf terug naar de dijk. Als het laagwater verkeerd op de dag valt of het water blijft te lang hoog staan waardoor het voor de wadlopers hoe dan ook onhaalbaar is om bij daglicht de verschillende geulen over te steken naar Simonszand of Rottum dan doen we het nóg anders. In dat geval organiseren we zogeheten zwerftochten over het wad: daarbij worden er minder geulen overgestoken en heb ik eigenlijk niks met de wadlopers te doen, ze bereiken dan op eigen kracht ook weer de dijk en hoeven niet teruggevaren te worden” Tu s s e n l a a g e n h o o g : h e t s c h i p e n d e haven De Boschwad kan met zijn 1,20 diepgang niet onder alle omstandigheden terug naar thuishaven Noordpolderzijl. In- en uitvaren moet zich gegeven deze diepgang beperken tot de 2 uren voor en na hoogwater, daarna is het te ondiep. Als er te weinig water is

33

Book WSV.indb 33

15-03-2005 13:17:39


voorzien – en dat is in de zomer meestal, als het zich voordoet, tijdens het nachtelijk hoogwater – dan vaart de Boschwad al een dag eerder uit. In de gevallen dat vanwege een te laag tij zelfs dat geen optie is, wordt gevaren naar en vanuit Lauwersoog. Maar voordat de wadlopers na een meestal behoorlijk vermoeiende tocht van een dikke 3 uur (naar Simonszand of Rottum) mogen bijkomen (soms zelf slapend) op de Boschwad, moet Louis zorgen dat hij varend blijft. Hij zoekt meestal een diepere geul uit voor dit doel met een steile wand naar de bank toe. Zo kunnen de wadlopers dicht in de buurt van het schip komen. Louis moet dan ook nog zorgen dat er zich geen banken tussen hem en de vaargeul bevinden, want daardoor zou hij niet meer weg kunnen varen. Is het eenmaal rond laagwater of iets daarna dan zijn de wadlopers in het geval van een normale tocht te bestemder plaatse gearriveerd en worden ze door de Boschwad opgepikt. En dan hangt het ervan af wanneer ze weer in Noordpolderzijl zijn. “Dat hangt natuurlijk in de eerste plaats af van de hoogte van het tij. Met de Boschwad hebben we in de geul als die gebaggerd is zo’n 60 centimeter bij NAP nodig. Soms moet je daar dus nog even op wachten, maar je bent natuurlijk altijd wel een tijdje onderweg voordat je vanaf Simonszand of Rottum bij het geultje bent. Twee jaar geleden was de geul gebaggerd en dan is de toegankelijkheid natuurlijk beter. Maar dat baggeren gebeurt helaas niet ieder jaar. Wist je overigens dat als het gemaal dat het achterland bemaalt enkele malen per week rond laagwater zou lozen, de door het uitstromende water ontstane stroming voldoende is om het geultje ‘schoon’ te vegen van modder en min of meer op diepte te houden? Dan zou baggeren zelden of niet meer nodig zijn. Maar ja, het waterschap heeft weer een andere agenda en loost meestal juist met hoog water. Jammer, want het zou aardig kosten besparend zijn als dat moment verlegd kon worden naar laag water.” Tu s s e n l a a g e n h o o g : d e s c h i p p e r Om de hele logistieke operatie rond het wadlopen goed genoeg te kunnen uitvoeren moet de schipper uitstekend op de hoogte zijn van de laatste veranderingen van het wad, de geulen en de banken. Mijn zegsman is dan ook van mening: “Wil je als schipper dit werk naar behoren kunnen doen - en ik werk met een hele groep vrijwillige schippers - dan moet je toch minstens tien tochten per seizoen maken. Je moet gewoon goed weten waar je wel en waar je niet kunt komen. Zelf maak ik elk jaar wadlooptochten vanaf de boot met kleine groepen, maar ook tochten om zelf het wad te verkennen Met de Boschwad ben ik natuurlijk altijd ook op zoek naar nieuwe vaarmogelijkheden: nieuwe prielen en geulen, ter vervanging van de plekken die verzanden. En als ik met de Boschwad tijdens zo’n verkenningtocht niet verder kom dan pak ik mijn rubberbootje met motor om de zaak verder uit te zoeken. De gegevens bewaar ik op mijn hand-GPS en die gebruik ik daarna zo vaak als ik er behoefte aan heb. Reuze handig hoor.

34

Book WSV.indb 34

15-03-2005 13:17:41


Ik vaar trouwens niet alleen maar voor de wadlopers. Soms maak ik ook wel eens tochten met passagiers op het wad. Ook dan heb je intensief te maken met het getij. Zoals die keer dat ik, met mijn eigen schip de Noordster, met een groep jonge mannen bij Simonszand zou overnachten. Het werd al donker en het was schitterend, toen een van de heren een telefoontje kreeg: zijn vrouw lag in het ziekenhuis om te bevallen…Maar ja, wij lagen muurvast op Simonszand. Wat doe je dan? Nou ik had mijn rubberboot mee, dus ik ging met de aanstaande vader en een kameraad van hem in de rubberboot op weg naar mijn zoon die De Noordster ook op het wad voer op dat moment. Best spannend hoor, met zo’n kleine rubberboot op het wad, in het begin is dat lastig orienteren. Afin, ik vond gelukkig mijn zoon bij wie ik de heren aan boord heb gebracht. Hij is toen gevaren tot zover als hij kon – de haven was onbereikbaar met laag water – onder de dijk. Daar werden de heren opgewacht door een ander die hen door het donker verder begeleidde; er volgde een korte, maar heftige ploeterpartij door de modder, waar een auto klaarstond om hen naar de bewoonde wereld te vervoeren. Tijd om zenuwachtig door een wachtkamer te ijsberen in afwachting van de aanstaande geboorte heeft de jonge vader nooit gehad: bij aankomst was hij al vader… Tja, de natuur laat zich niet dwingen en op het getij kun je geen dienstregeling maken, zelfs niet voor uitzonderlijke omstandigheden als bevallingen...maar door een zeer goede kennis van de plaatselijke omstandigheden kun je vaak toch nog oplossingen vinden voor lastige problemen zoals ook in dit geval. De groep komt intussen nog elk jaar weer voor de tocht naar Simonszand… Tot zover Louis de Jonge, over ‘zijn’ getij en het wad. Reinhilde van der Kroef

35

Book WSV.indb 35

15-03-2005 13:17:43


‘t Beurpomke Het is al jaren geleden dat dit voorviel. Zoals ik al eens schreef, bootje varen is ook een liefhebberij van mij. Een bootje kan niet altijd zeilen, en daarom staat er een motor in. Of hij hangt eraan, dat kan ook. Over die motor heb ik nog een verhaaltje. Het speelt zich af in Farmsum, bij het bedrijf Paul Dinges. Ja echt, de naam was Dinges. Nu is het onderdeel van een groot technisch concern, maar toen was het nog klein en echt Dinges. Op een woensdagmiddag reed ik in de Dyane [ hoekige Lelijke Eend ] naar het bedrijf om wat filters, brandstofslangen en pakkingen te halen.” Paul Dinges, scheepsmotoren van 5 tot 4000PK”; stond er op de loods. Daar viel de Volvo MD1b ook onder, zodat ik met een gerust gevoel de zaak binnenliep. Kennelijk door de verkeerde deur, want ik stond direct oog in oog met een vijftal mannen in grijze overalls. Zij werkten in een groot motorblok en bewogen zich daarin zoals cavia’s in een speelkooi. Uit een cilinder stak een hoofd, uit de lagergaten zag ik een paar benen komen. Het leek wel een dierenwinkel. Pal naast het grote motorblok stond een gigantische draaibank. Op dat moment werd er een schroefas gedraaid van 40 centimeter doorsnee. Een best stuk staal dus. Rechts van mij takelde een monteur een cilinderkop in een krat. Ik kreeg een gevoel dat ik op de verkeerde plek was. Voor de zekerheid vroeg ik of ze ook in kleine motoren deden. Ja, maar daarvoor moest ik naar de andere kant van de loods. Ik meldde mij bij de balie van het magazijn. Een korte, grijze Groninger nam mij in zich op. “Schoulmeister zeker? Woensdagmiddag, he.” Ik bevestigde zijn gedachten en hij begon de gevraagde filters en slangen te zoeken. “Doe kest beste mor twei overal van koop’n. Reserve he. Op de aailanden hemm ze gien filters. Doe zalst mor es vieze diesel ien tenk kriegn. Bist kloar mit. Hier hest ok ain emmer schroefasvet.Veul goedkoper as patronen.” Met een potlood schreef hij in ouderwets schuinschrift de namen en nummers op een bon. In de loods was een zoemer gegaan en de “cavia”s in het motorblok verdwenen snel. “Doe hest nog zat tied. Ketoar blift nog open.”Ondertussen was er een grote man in een blauwe overall bij de balie komen staan; duidelijk op zoek naar zijn maat.”Bist doe kloar, Haarm? Harm was bijna klaar, ik hoefde alleen nog maar een pakking voor het kleppendeksel en de brandstofpomp. Om de goede maat te krijgen vertelde ik dat ik de pomp had losgenomen en meegebracht. Beide mannen verbleekten. Ik zag ze denken:” Daar heb je weer zo’n handige schoolmeester. Weet alles beter, maar kan niks. Ja de boel in het honderd laten lopen. Man, blijf eraf als je er geen verstand van hebt” Ik voelde de minachting over de balie vloeien, en haastte mij om te zeggen:

36

Book WSV.indb 36

15-03-2005 13:17:45


“Nee, het is niet de inspuitpomp, maar de opvoerpomp. Ja ik weet wel dat ik van de inspuitpomp af moet blijven” Ze geloofden me maar half. Pas toen de brandstofopvoerpomp op de balie lag, kreeg ik weer krediet. “Tist beurpompke mor”zei Haarm. Ik was gered. De pakkingen waren wel leverbaar, maar niet op voorraad, en opsturen vond Harm maar lastig. Bovendien waren het wel dure pakkingen. En dat vond hij weer begrotelijk voor mij, immers ook een halve Groninger. Harms vriend stelde voor zelf de pakking te knippen. “Kiek, zo”. Met zijn grote handen knipte hij heel handig uit dik oliepapier de gevraagde pakkingen. Harm had even niets te doen. Hij had in mij toch een beetje een techneut ontdekt en begon te vertellen over zijn tijd als machinist op een kustvaarder. Als jong broekje moest hij vlak na de oorlog met een oud schip naar de Oostzee. Daarin stond een Brons gloeikop motor. Van de bediening, de startprocedure en de eigenaardigheden kreeg ik een heel relaas met bijbehorend toneelstuk. Als ik ooit nog eens met een gloeikop moest werken, dan moest ik hem vooral om advies vragen. Hij zou me wel helpen. Harms vriend ging onverstoorbaar door met het knippen. Aan het eind van het verhaal lagen er drie pakkingen. Zelf moest ik de boutgaten erin slaan met een holpijp. Zo kreeg ik goedkope pakkingen en Harm een toehoorder. Het jaar erop kwam ik opnieuw voor wat spullen. Achter de balie stond nu een jonge man die mij zonder poespas de spullen overhandigde. Op het kantoor kreeg ik een rekening uit de printer. De nieuwe zakelijkheid had toegeslagen. O ja, die holpijpen heb ik nog steeds… Jan Kemkers.

Dealer van o.a.: Yamaha en Mercury Terhi, Verano, LodeStar en buitenboordmotoren Quicksilver rubber/volg- en visboten Kalf trailers Tevens uw adres voor vakkundig onderhoud en betrouwbare occasions

Willem Loréweg 5 - 9291 MC Kollum Tel. 0511 - 452339

Fax 0511 - 451834

Mob. 06 - 51592638

37

Book WSV.indb 37

15-03-2005 13:17:56


Beginnersfout en andere reisverhalen H alverwege onze tocht langs de zuidkust van Engeland lagen we in

Salcombe in Devon en eigenlijk was er tot dat moment niets spannends te melden. In de ochtend hadden we de openbare bibliotheek opgezocht om een e-mail bericht naar het thuisfront te versturen en die zelfde middag maakten we een beginnersfout. Ik zal vertellen hoe.

Mooring

In de rivier liggen meerboeien waaraan je je boot kan vastmaken en waaromheen de boot bij het keren van het tij met de stroom zwaait. Maar er liggen soms ook drijvende steigers zonder verbinding met de wal. Wij zijn die middag langs zo´n steiger gaan liggen. Engelse booteigenaren zijn zeer gelukkig als ze zo´n plaats aan een ´pontoon´ of een ´mooring´ kunnen huren en bekostigen. Iedere booteigenaar heeft dan een bijboot nodig om zijn jacht te bereiken. Er zijn stallingen voor deze dinghies aan de wal. Een buitenboordmotor behoort dan tot de standaard uitrustingsstukken van hun boot, want roeien met een flinke tegenstroom valt niet mee. Ook wij hebben recent een buitenboordmotor voor onze bijboot aangeschaft.

Die middag was het opkomend water en wij wilden met ons bootje de ondiepe delen van de rivier verkennen. Met de vloed mee en de wind in de rug voeren we de rivier op die zich verbreedde tot wadachtige vlaktes met kreken. Wij volgden de rivier en zagen op enige afstand het stadje Kingsbridge liggen. Dat wilden we zien. Na een halfuurtje moteren waren we daar. Aan de bovenloop lagen nog veel boten in de modder of geheel droog. We hebben wat gewandeld en op een terras bij een pub een pintje gedronken. Daarna de terugtocht naar de Hotse Hiddes, de stroom stond nog tegen en de wind ook. Het was frisser dan we gedacht hadden en de terugtocht duurde duidelijk langer dan de heenreis. We keken elkaar aan en beiden dachten we hetzelfde: “als we maar genoeg benzine hebben.” We kwamen een heel eind - voorbij het brede wadachtige deel - waar weer boten geankerd lagen en toen was het op, pruttel, pruttel, stil... . Onze bijboot is uitgerust met twee roeispanen en dus ging ik roeien en wel naar de oever, waar het ondiep is en de stroom minder sterk. Het was niet echt ver meer, 3/4 38

Book WSV.indb 38

15-03-2005 13:18:03


mijl of zo. Plotseling hoorden we van een geankerde boot roepen, “Do you have engine problems or are you out of petrol?” Toen wij meldden dat het laatste het geval was, nodigden ze ons uit naar hen te komen en gaven ze ons benzine om verder te varen. Buitengewoon attent en vriendelijk! Even later ploften we verder en we waren maar wat blij, want bij een vernauwing door rotsen onder water waren er mini ´overfalls´ waar ik roeiend moeilijk doorheen had kunnen komen! Ik hoop dat we deze fout niet weer zullen maken, geen reserve benzine en te dunne kleding.

Langs de Needles

We vervolgden onze reis, zeilend als er wind was en op de motor als hij wegviel. We gingen naar die havens waar we nog niet geweest waren op de heenreis. Brixam, waar Willem III in 1688 voet aan wal heeft gezet om op uitnodiging van het Engelse parlement de Engelse troon te bestijgen. Lyme Regis aan de kust van Devon, die hier ´Jurassic Coast´ wordt genoemd vanwege de vondst van veel versteende overblijfselen van prehistorische dieren. We moesten hier op een meerboei buiten het haventje liggen, want binnen was geen plaats. Marlies had ´s nachts last van de deining.

Het passeren van het hoge schiereiland Portland Bill kan op twee manieren, of op twee zeemijl afstand uit de kust of vlak onder de kust langs, maar dan uitsluitend bij doodtij. Doordat Portland Bill zo ver zuidelijk het Kanaal insteekt, komen namelijk ten zuiden van het eiland twee sterke stromen bij elkaar die de zee wild en je boot onbestuurbaar maken. Op de kaart staan ze aangegeven als ´overfalls´. Op de heenreis zijn we er ruim omheen gevaren, maar de terugreis hebben we de korte route genomen op 100 meter uit de rotskust, een hele ervaring. Het was nu volop vakantie voor de Engelsen en de havens waren overvol. Zo waren we in het leuke stadje Weymouth te laat met het reserveren voor een maaltijd in een restaurant waar we op de heenreis zo heerlijk zeeduivel gegeten hebben, helaas. Na een bezoek aan het uitgebreide estuarium van Poole Harbour zijn we naar de Solent gezeild en daar de Beaulieu rivier op, vlak bij Southampton, die tot in het bekende New Forest loopt. Een flinke wandeling door het bos gemaakt naar het plaatsje Beaulieu, waar we in het hotel een uitstekende maaltijd hebben genoten. De volgende dag een lange tocht met stroom mee door de Solent naar de grote marina van Brighton voor inkopen en een nachtje slapen. Vervolgens via de kunstmatige haven van Eastbourne met grote appartementen voor gepensioneerden uit Londen naar Ramsgate om vanuit dit zuid-oostelijke plaatsje de Thames over te steken naar Harwich. Dat was een prachtige zeildag zonder tegenwind. We zijn een dag de rivier de Orwell opgevaren tot midden in de stad Ipswich. We zaten nu echt aan de Oostkust en we zeilden verder noordelijk langs de kust naar Lowestoft. Wij zijn gaan liggen in de ´Royal Norfolk & Suffolk Yacht Club´ met een karakteristiek clubhuis uit het begin van

39

Book WSV.indb 39

15-03-2005 13:18:09


de vorige eeuw en met goede voorzieningen; dat sprak me aan. Er komen veel Nederlanders, daar het plaatsje op slechts 100 mijl van IJmuiden en Scheveningen ligt, goed om in een etmaal te bezeilen. We ontmoetten daar Tjerk en Marie-Therèse van de Vrije Vogel; gezellig om ervaringen en plannen uit te wisselen. We bereiden ons voor op de terugreis naar Den Helder; inkopen doen en goed uitrusten. In de morgen vertrekken we, het is heiig, een halve mijl Lunch aan boord zicht en de radar bewijst goede diensten. Overdag lopen we wachten van 2 uur en ´s nachts van 3 uur. Tegen de avond komt er wind en kunnen de zeilen op en de motor eindelijk uit. Het zicht wordt beter maar blijft beperkt tot ca. 1 mijl. We passeren veel olie- of gasplatforms. Bij het kruisen van de grote scheepvaart routes extra aandacht! Het weer dat in Engeland overdag niet warmer was dan 20° C werd op deze oversteek steeds beter. 30°C hebben we tijdens deze vakantie niet eerder meegemaakt: we puften! Met hulp van de motor komen we op tijd bij het Schulpengat aan om de stroom in het Marsdiep mee te hebben en Oudeschild te bereiken. De 143 mijl in 28 uur afgelegd. Na een nacht goed slapen via het Scheurrak en het Inschot alles kunnen zeilen naar Terschelling, daar familie bezocht. Over het wad verder naar Ameland. De jachthavens zijn overvol, daarom voor anker in het Kikkertgat. De wind trekt ´s avonds echter aan, we liggen bij hoogwater onbeschut voor de ZO 5-6. We besluiten te verkassen naar de ankerplaats bij Molengat 18. Ook daar was het zo onrustig dat we niet goed sliepen. Regelmatig gekeken of we nog op de zelfde plaats lagen. Om één uur ´s nachts ga ik kijken en zie ik tot mijn grote verbazing de reddingsboot van Ameland naast de Hotse Hiddes met zijn schijnwerper op ons gericht. Hij vertelt dat we op zijn heenreis naar Holwerd op een andere plaats lagen als nu op zijn terugreis: midden in de vaarroute! Snel wat kleding aangeschoten en anker op, toch maar naar de jachthaven. Zo stil mogelijk naast een andere boot afgemeerd en daarna eindelijk slapen. Negen weken hebben we gewoond op de Hotse Hiddes, met een leefruimte van ca 15 m2 , dat gaat prima, maar we zijn beiden een beetje eigenwijs… Een fantastische tocht en Ierland niet gehaald, maar dat doen we een andere keer wel. Tekst & foto’s Joost Smid

40

Book WSV.indb 40

15-03-2005 13:18:17


������������ ��������� ������������� ��������������� ������������������� �������������������������������� ����������������� ������������������������� ���������������

������������ ������������������������������������������� �������������������������������������������� ��������������������������������������� 41

Book WSV.indb 41

15-03-2005 13:18:18


Quo Vatis W ie nog nooit gevaren heeft, weet niet hoe een zeeman leeft, is mij altijd voorgehouden. En daar houd ik mij aan. Aldus op mijn nauwelijks verborgen romantische gevoelens aangesproken gaf ik mij over aan het grote avontuur dat zeilen heet. Nietwaar, daar op zee is men overgeleverd aan de elementen, en slechts door koelbloedig handelen en blindelings vertrouwen op eigen kunnen is het mogelijk te overleven. Weliswaar is op het schip ook een motor aanwezig, maar ik begreep instinctief dat dit moderne apparaat alleen aanwezig was om in een uiterst noodgeval het vege lijf, of liever dat van in nood zijnde anderen te redden.

Dat op een schip een kompas aanwezig is valt natuurlijk te billijken, want als men eenmaal de sluizen heeft verlaten, is er slechts dat kompas, een beduimeld boekje, en een met koffiekringen bedekte kaart die het onderscheid maakt tussen varen en schipbreuk. Stel je voor. Een mooie zondagmiddag. De sluis van Lauwersoog. Als nieuwbakken bemanningslid kijk je je ogen uit. Wát een schepen. Je moet wel heel erg bevoorrecht zijn als je zoiets bezit. Het is een heel andere wereld. Men groet elkaar. Hier gelden andere regels. Dat veranderde wel een beetje toen de sluisdeuren opengingen. De sluiswerknemers, achteraf vermoedelijk niet voor niets verschanst in een onneembaar vestinkje, gaven vruchteloos aanwijzingen via een, wat ik tot dan toe voor een onschuldig radiootje hield. Ik herkende opeens de waarheid van alledag. Sluis open? Gas! Wie het eerst komt, maalt niet om anderen. De vrolijke bootjes haalden capriolen uit die ik aanvankelijk niet voor mogelijk had gehouden. Men voer links om, rechts om, volgas, achteruit, en heel af en toe beheerst vooruit. Hier scheen een schipper vergeten dat hij nog aan een ander schip vastzat, daar leek een ander zijn verzuim om een meerpaal te rammen goed te maken. Ook leek iedere schipper volkomen overtuigd van zijn eigen gelijk. Dát is het dus, die uitdrukking, schipper naast God, en de rest is idioot. Het hele leven aan boord begon opeens een stuk bereikbaarder te worden voor een landsman als ik. Een aantal kwaliteiten had ik in elk geval al. In de sluis. Dat heet schutten, niet schutteren, zoals mijn schipper mij corrigeerde. Het leek hier vooral zaak de andere geschutten zoveel mogelijk dwars te zitten, en daarbij zo mogelijk wat rook te ontwikkelen. Ook zag ik een man die het voor elkaar kreeg binnen 3 minuten een groot aantal elkaar volkomen tegensprekende instructies naar het voordek te brullen, alwaar een rood42

Book WSV.indb 42

15-03-2005 13:18:19


aangelopen dame naar eigen goeddunken handelde, hetgeen erger voorkwam. Die man, zo nam ik direct aan, zou in het dagelijks leven wel eens een manager kunnen zijn. Ik begon mij al af te vragen of dit nu wel zo’n geweldige dag zou worden, toen de sluisdeuren aan de andere zijde zich openden. Aah. Het wad. Nu zou het avontuur dan toch beginnen. Wij zouden de andere schepen achter ons laten, en het enige dat nog een beetje aan beschaving zou doen denken, waren groene en rode tonnetjes, die door overheidsdienaren op behendige wijze op cruciale punten te water waren gelaten. De heerlijke stilte van het wad was nog maar nauwelijks over ons gekomen, of het voornoemde radiootje begon te knetteren. “Schiermonnikoog, mag ik een waterstandje”, klonk het geroutineerd. Waterstandje. Wat is dat nou weer. Koortsachtig dacht ik na over de mogelijkheden: “Reprimande de l ‘eau”? Een amoureuze frivoliteit? Het antwoord bestond uit getallen, zodat ik deze verklaringen al snel liet varen. Weer knetterde het radiootje. Wat is dat toch, vroeg ik nog. Dat is nu “marifoon”, zei de schipper, een soort afluisterbare telefoon voor op het water. Vol verbazing hoorde ik de gesprekken op de marifoon aan. Men vroeg naar het weer, naar waarschuwingen, naar bijzonderheden, naar de wind, naar weet ik niet wat. In mijn gedachten hoorde ik al vragen: Schiermonnikoog, hier Krak13, wat is de zin van het leven? Krak13, hier Schiermonnikoog, de laatste berichten zeggen 42, ik herhaal, 42. Schiermonnikoog, uit. Weg was het avontuur, snapte ik. Zodra je op de Waddenzee was, werd je in de gaten gehouden. Visueel door de vuurtoren, akoestisch door het marifoontje. Niks gevecht met de elementen, een begeleid tripje. Mag ik ook eens een beetje lollig terugpraten?, vroeg ik de schipper. Nou, liever niet, antwoordde hij ernstig, ik heb namelijk atis. Jongen, zei ik, en dat zeg je nou pas. Je bent me er niets minder om hoor, en de doktoren kunnen zoveel tegenwoordig. Nee, sprak de schipper, dat is een systeem waarmee ze kunnen zien wie spreekt via de marifoon. Ook dat nog. Dus, vroeg ik de schipper, een marifoon is eigenlijk een ‘fluiten in het donker kastje?’ De schipper dacht lang na voor hij zijn antwoord geformuleerd had. “Ja”, zei hij. Wanneer gaan we terug naar de sluis? vroeg ik. Dat geharrewar bij de sluis namelijk, dat begrijp ik wel. Zometeen, antwoordde de schipper vermoeid. Dat hangt van de waterstand af. Dat dan weer wel. Omdat ik geleerd heb positief te formuleren, wil ik dit stukje besluiten met de vaststelling dat ik niet een illusie armer ben geworden, maar een desillusie rijker. Avontuur is mooi, en wie op zee gevaren heeft, weet dat ieder atis heeft. Gastauteur Freek van der Ploeg

43

Book WSV.indb 43

15-03-2005 13:18:21


44

Book WSV.indb 44

15-03-2005 13:18:26


Getijverschillen G emiddelde tijdsverschillen voor hoog- en laagwater t.o.v. Lauwersoog. Men dient rekening te houden met de mogelijkheid van aanzienIijke tijdsverschillen en met afwijkingen o.a. door weersomstandigheden. Ameland (Nes) Baltrum Borkum Bremerhaven Brunsb端ttel Cuxhaven Delfzijl Den Helder Den Oever Dover Eemshaven Emden Harlingen Hoek van Holland Holwerd Kornwerderzand Langeoog Noordpolderzijl Norderney Oude Schild (Texel) Schiermonnikoog Spiekeroog Terschelling Vlieland Wangerooge Wilhelmshaven

H.W. + 0.07 + 1.08 + 1.03 + 2.58 + 3.48 + 2.43 + 1.48 - 2.36 - 1.39 + 1.38 + 1.08 + 2.28 - 0.27 + 4.17 + 0.15 - 0.44 + 1.13 + 0.53 + 0.58 - 1.53 + 0.11 + 1.23 - 0.49 - 1.23 + 1.23 + 2.28

L.W. + 0.14 + 1.29 + 1.09 + 3.25 + 4.41 + 3.21 + 2.24 - 2.11 - 0.49 + 1.38 + 2.14 + 1.04 + 4.21 + 1.00 + 0.08 + 1.49 + 1.29 - 1.37 + 0.05 + 1.49 - 0.42 - 1.04 + 1.49 + 2.39

* Op veel plekken van deze lijst is de tijd van hoog- en laagwater niet de tijd van stroomkentering. * Nauwkeurigheid van deze lijst wordt niet gegarandeerd. U k u n t d e g e t i j t a b e l l e n vo o r L a u wersoog in een veel groter l e t t e r t y p e o o k v i n d e n o p d e we b site van de vereniging: w w w. l a u we r s ze e . n l e n o p h t t p : / /filo.nl/zeilen. Vanaf die p l a a t s k u n t u ze ze l f i n e l k g e we nst formaat uitprinten. Zie het vo o r b e e l d o p d e vo l g e n d e p a g i n a.

45

Book WSV.indb 45

15-03-2005 13:18:42


Voorbeeld getijtabel via internet, Hoog- en laagwater Lauwersoog

46

Book WSV.indb 46

15-03-2005 13:18:57


maart 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 di 01:06 121 07:36 140 13:36 93 19:35 143 02 wo 01:45 113 08:00 135 14:06 89 20:16 140 03 do LK 02:26 103 08:36 127 14:25 85 20:56 132 04 vr 03:16 91 09:25 114 15:35 81 21:55 119 05 za 04:14 78 10:25 97 16:45 78 23:04 105 06 zo 05:44 72 11:55 87 18:14 84 07 ma 07:14 78 00:56 108 19:56 100 13:36 96 08 di 08:40 91 02:25 127 20:55 118 14:56 114 09 wo 09:46 101 03:37 147 21:50 132 15:50 132 10 do NM 10:35 107 04:32 162 22:46 139 16:47 145 11 vr 11:14 108 05:21 168 23:26 142 17:30 156 12 za 12:05 108 06:01 169 18:11 163 13 zo 00:05 141 06:39 166 12:35 106 18:46 166 14 ma 00:46 134 07:06 158 13:17 102 19:16 164 15 di 01:20 122 07:35 147 13:40 97 19:48 156 16 wo 01:56 105 08:07 133 14:16 89 20:15 142 17 do EK 02:25 87 08:32 119 14:34 81 20:52 126 18 vr 03:16 70 09:10 103 15:15 73 21:36 106 19 za 03:55 56 09:56 85 16:40 68 22:36 87 20 zo 05:26 50 10:54 69 18:05 70 21 ma 06:45 55 00:25 80 19:14 81 13:15 74 22 di 08:15 69 02:15 102 20:24 96 14:36 97 23 wo 09:15 84 03:00 124 21:20 108 15:16 115 24 do 10:06 93 03:46 138 21:54 114 15:56 127 25 vr VM 10:36 99 04:20 148 22:35 118 16:36 137 26 za 11:05 102 04:56 154 23:11 121 17:05 145 27 zo 12:47 103 06:36 158 18:46 152 28 ma 00:45 121 07:06 158 13:15 103 19:15 156 29 di 01:10 120 07:36 154 13:24 102 19:48 157 30 wo 01:46 115 08:06 149 14:06 101 20:15 155 31 do 02:26 106 08:35 142 14:46 98 20:55 151

april 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 vr 03:10 94 09:16 132 15:25 94 21:40 141 02 za LK 04:05 80 10:00 117 16:25 88 22:46 125 03 zo 05:14 68 11:17 98 17:45 86 04 ma 06:50 67 00:16 113 19:10 93 12:35 90 05 di 08:16 75 01:56 121 20:36 106 14:20 104 06 wo 09:36 87 03:10 142 21:35 120 15:30 124 07 do 10:25 97 04:16 158 22:30 129 16:36 140 08 vr NM 11:21 102 05:06 165 23:16 132 17:26 151 09 za 11:45 103 05:56 165 18:06 158 10 zo 00:01 132 06:31 162 12:36 105 18:40 163 11 ma 00:36 128 07:06 157 12:55 107 19:16 165 12 di 01:15 120 07:25 152 13:30 107 19:46 163 13 wo 01:56 107 07:56 145 14:06 103 20:17 155 14 do 02:26 91 08:26 135 14:25 96 20:46 143 15 vr 02:55 75 08:56 124 15:05 88 21:20 129 16 za EK 03:24 60 09:36 112 15:45 79 21:54 113 17 zo 04:35 50 10:09 98 16:54 73 22:56 98 18 ma 05:56 46 11:04 82 18:26 73 19 di 06:54 52 00:14 89 19:24 81 12:34 76 20 wo 08:14 66 02:10 105 20:45 94 14:35 94 21 do 09:30 82 03:16 127 21:40 105 15:36 114 22 vr 10:26 93 03:56 144 22:31 112 16:16 130 23 za 11:06 100 04:35 154 23:06 115 16:56 141 24 zo VM 11:40 104 05:15 160 23:46 116 17:37 150 25 ma 12:16 105 05:56 162 18:16 157 26 di 00:26 115 06:36 161 12:40 107 18:56 161 27 wo 00:56 112 07:06 157 13:16 108 19:26 162 28 do 01:30 107 07:46 151 13:35 109 20:05 160 29 vr 02:09 98 08:20 144 14:31 109 20:45 154 30 za 03:15 86 08:54 133 15:26 105 21:35 144

47

Book WSV.indb 47

15-03-2005 13:19:00


juni 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 wo 06:26 76 12:16 122 18:30 116 02 do 07:35 78 01:06 147 19:40 115 13:19 127 03 vr 08:36 83 02:06 150 20:34 113 14:31 134 04 za 09:24 88 03:06 150 21:46 112 15:31 140 05 zo 10:15 94 03:55 147 22:24 108 16:26 142 06 ma NM 11:05 99 04:46 142 23:04 103 17:16 143 07 di 11:36 105 05:28 138 23:56 98 17:49 143 08 wo 12:06 111 06:00 135 18:25 142 09 do 00:14 92 06:35 134 12:36 115 19:05 141 10 vr 01:06 86 07:05 133 13:16 115 19:35 138 11 za 01:46 79 07:40 131 13:55 112 20:16 133 12 zo 02:14 72 08:15 127 14:35 107 20:50 128 13 ma 02:54 66 08:50 122 15:04 101 21:31 123 14 di 03:44 62 09:30 117 16:00 97 22:15 119 15 wo EK 04:34 60 10:26 110 16:45 94 23:06 117 16 do 05:25 61 11:21 106 17:35 93 17 vr 06:34 66 00:16 118 18:25 93 12:26 105 18 za 07:35 73 01:16 124 19:55 96 13:36 111 19 zo 08:55 84 02:15 133 21:06 101 14:46 122 20 ma 09:46 95 03:16 141 21:55 106 15:40 134 21 di 10:36 105 04:06 145 22:56 108 16:36 142 22 wo VM 11:20 114 04:56 146 23:46 107 17:30 149 23 do 12:06 120 05:46 145 18:22 154 24 vr 00:36 104 06:36 144 12:55 126 19:16 158 25 za 01:25 100 07:31 144 13:36 131 20:16 161 26 zo 02:26 96 08:18 144 14:15 134 20:55 162 27 ma 03:05 92 09:06 143 15:16 135 21:46 160 28 di LK 04:11 89 09:55 141 16:04 132 22:41 155 29 wo 05:00 85 10:51 137 17:06 126 23:24 147 30 do 05:56 81 11:46 131 18:00 118

mei 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 zo LK 04:16 75 09:56 119 16:15 101 22:46 133 02 ma 05:26 69 11:16 106 17:46 101 03 di 06:40 70 00:05 129 18:50 106 12:30 105 04 wo 07:55 76 01:24 138 20:05 113 13:56 117 05 do 09:05 85 02:40 152 21:16 119 15:06 132 06 vr 09:55 92 03:46 159 22:06 122 16:00 144 07 za 10:57 96 04:29 160 22:50 121 16:50 150 08 zo NM 11:26 100 05:16 155 23:36 117 17:35 153 09 ma 11:45 104 05:57 150 18:16 155 10 di 00:16 112 06:25 147 12:26 109 18:46 156 11 wo 00:40 105 06:56 144 13:05 111 19:15 154 12 do 01:26 94 07:25 141 13:36 109 19:55 148 13 vr 01:55 82 07:58 135 14:10 104 20:26 138 14 za 02:24 69 08:30 127 14:56 96 21:06 128 15 zo 03:14 59 09:06 118 15:35 89 21:46 118 16 ma EK 04:16 52 09:56 108 16:30 84 22:30 110 17 di 05:26 51 10:46 98 17:24 82 23:46 105 18 wo 06:36 56 11:55 92 18:40 86 19 do 07:35 66 00:54 112 19:34 92 13:14 98 20 vr 08:46 78 02:10 129 20:56 100 14:36 113 21 za 09:25 89 03:08 144 21:46 107 15:25 129 22 zo 10:26 98 03:56 153 22:30 111 16:15 141 23 ma VM 11:06 104 04:41 158 23:16 112 17:00 150 24 di 11:35 108 05:26 158 23:55 110 17:51 156 25 wo 12:15 112 06:06 156 18:36 159 26 do 00:46 106 06:48 153 12:56 116 19:21 161 27 vr 01:26 100 07:30 148 13:35 119 20:06 159 28 za 02:16 93 08:16 142 14:20 121 20:44 155 29 zo 03:16 85 09:06 135 15:26 120 21:45 150 30 ma LK 04:05 79 10:00 128 16:20 119 22:50 146 31 di 05:26 76 11:06 122 17:26 117 23:56 144

48

Book WSV.indb 48

15-03-2005 13:19:02


augustus 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 ma 08:04 85 02:06 100 21:05 89 14:35 106 02 di 09:25 96 03:05 105 22:16 92 15:46 114 03 wo 10:26 107 04:05 112 23:06 94 16:46 123 04 do 11:05 115 05:01 117 23:46 93 17:36 127 05 vr NM 11:35 120 05:46 119 18:10 129 06 za 00:04 92 06:16 121 12:15 124 18:45 131 07 zo 00:46 93 06:56 124 12:46 127 19:18 134 08 ma 01:04 95 07:15 128 13:26 128 19:51 135 09 di 01:45 96 07:56 129 13:50 127 20:20 132 10 wo 02:20 93 08:21 128 14:20 122 20:46 127 11 do 02:50 88 08:45 125 14:55 115 21:16 122 12 vr 03:20 83 09:26 122 15:36 108 21:45 118 13 za EK 03:44 80 10:00 118 16:10 102 22:36 111 14 zo 04:25 79 10:56 109 17:05 94 23:30 101 15 ma 05:25 79 12:07 99 18:14 87 16 di 07:10 84 00:46 92 19:54 89 13:25 97 17 wo 08:35 100 02:17 94 21:20 99 15:01 109 18 do 09:55 118 03:31 106 22:37 108 16:10 126 19 vr VM 10:45 134 04:36 118 23:36 114 17:21 142 20 za 11:46 145 05:36 129 18:16 154 21 zo 00:20 117 06:29 140 12:31 152 19:02 162 22 ma 01:05 116 07:16 148 13:16 154 19:46 163 23 di 01:49 114 07:55 154 13:56 152 20:25 160 24 wo 02:36 109 08:32 154 14:46 144 21:00 148 25 do 03:10 103 09:08 148 15:14 131 21:36 133 26 vr LK 03:45 95 09:45 136 16:00 115 22:10 116 27 za 04:25 88 10:22 120 16:56 97 22:56 97 28 zo 05:04 82 11:10 101 17:45 83 23:40 80 29 ma 06:05 80 12:26 83 18:54 75 30 di 07:24 85 01:04 69 20:25 78 14:05 83 31 wo 08:55 98 02:45 80 21:56 89 15:26 100

juli 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 vr 06:56 79 00:25 139 19:15 109 12:45 126 02 za 07:50 81 01:36 133 20:04 103 13:52 125 03 zo 08:44 86 02:36 130 21:14 100 15:00 127 04 ma 09:56 94 03:30 129 22:26 98 16:00 130 05 di 10:35 102 04:26 127 23:05 95 16:55 132 06 wo NM 11:04 108 05:16 125 23:45 91 17:46 132 07 do 11:55 114 05:56 124 18:20 132 08 vr 00:21 88 06:26 124 12:14 118 18:55 132 09 za 00:56 86 07:06 126 13:06 121 19:36 133 10 zo 01:25 85 07:36 128 13:46 121 20:06 133 11 ma 02:05 83 08:05 128 14:05 118 20:35 130 12 di 02:50 80 08:36 125 14:50 114 21:16 126 13 wo 03:25 75 09:16 122 15:36 108 21:46 123 14 do EK 03:54 71 09:56 118 15:55 103 22:25 120 15 vr 04:34 69 10:40 114 16:34 99 23:20 117 16 za 05:24 70 11:36 108 17:46 96 17 zo 06:36 73 00:26 113 18:56 93 12:46 106 18 ma 07:45 81 01:30 114 20:14 95 14:05 110 19 di 08:54 95 02:40 119 21:25 101 15:09 121 20 wo 10:05 110 03:39 125 22:40 107 16:21 132 21 do VM 11:05 123 04:40 130 23:35 109 17:19 142 22 vr 11:50 133 05:40 134 18:26 152 23 za 00:36 109 06:36 139 12:45 140 19:16 161 24 zo 01:26 108 07:29 146 13:25 145 20:05 167 25 ma 02:04 105 08:16 151 14:16 147 20:51 167 26 di 03:06 102 08:59 153 14:54 144 21:30 161 27 wo 03:46 97 09:36 149 15:50 137 22:16 149 28 do LK 04:36 90 10:20 141 16:46 124 22:57 134 29 vr 05:16 84 11:08 129 17:36 110 23:39 119 30 za 06:06 80 12:00 115 18:15 97 31 zo 06:55 79 00:34 105 19:35 89 13:16 105

49

Book WSV.indb 49

15-03-2005 13:19:05


oktober 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 za 10:16 124 04:06 99 22:45 107 16:30 120 02 zo 10:57 129 04:46 109 23:25 111 17:06 126 03 ma NM 11:26 131 05:26 115 23:56 113 17:46 129 04 di 11:56 131 05:52 121 18:16 131 05 wo 00:26 114 06:26 125 12:14 130 18:46 131 06 do 00:56 113 06:59 129 12:56 128 19:17 128 07 vr 01:04 112 07:26 129 13:20 124 19:40 124 08 za 01:46 111 07:56 128 14:05 116 20:16 118 09 zo 02:15 110 08:30 125 14:40 106 20:45 111 10 ma EK 02:55 107 09:09 118 15:24 93 21:36 99 11 di 03:44 102 10:16 104 16:45 82 22:37 82 12 wo 05:10 100 11:15 90 18:15 79 13 do 06:25 105 00:01 70 19:46 86 13:05 92 14 vr 07:55 119 01:46 76 20:45 98 14:24 111 15 za 08:55 133 02:56 96 21:55 109 15:35 129 16 zo 10:00 144 03:56 113 22:45 115 16:35 138 17 ma VM 10:56 148 04:50 125 23:30 118 17:26 139 18 di 11:36 148 05:41 132 18:05 136 19 wo 00:05 119 06:15 136 12:16 144 18:40 131 20 do 00:46 120 06:56 138 12:56 136 19:16 125 21 vr 01:16 120 07:31 137 13:36 123 19:35 118 22 za 01:35 117 08:00 130 14:10 108 20:09 110 23 zo 02:15 112 08:36 118 14:45 91 20:45 99 24 ma 02:44 104 09:10 104 15:24 76 21:20 87 25 di LK 03:34 96 09:50 88 16:25 65 22:00 73 26 wo 04:44 90 10:45 72 17:46 61 23:00 59 27 do 05:55 90 12:16 64 18:45 66 28 vr 07:20 98 00:14 52 20:05 79 13:55 77 29 za 08:35 109 02:26 68 21:15 94 14:56 98 30 zo 08:25 119 02:04 87 20:55 105 14:40 114 31 ma 09:10 125 03:01 102

september 2005 ____________________________________________ datum hoogwater laagwater h min NAP h min NAP NLtijd +cm NLtijd -cm ____________________________________________ 01 do 10:06 112 03:56 97 22:46 98 16:26 116 02 vr 10:46 122 04:41 110 23:26 101 17:11 125 03 za NM 11:20 127 05:20 116 23:50 103 17:47 128 04 zo 11:56 129 05:56 119 18:21 131 05 ma 00:26 104 06:26 123 12:26 131 18:56 133 06 di 00:56 106 06:56 127 12:44 131 19:20 134 07 wo 01:26 106 07:26 129 13:20 130 19:45 130 08 do 01:35 103 07:57 128 13:50 125 20:16 125 09 vr 02:04 99 08:20 127 14:14 117 20:40 120 10 za 02:46 96 08:50 125 15:00 109 21:09 115 11 zo EK 03:26 93 09:36 119 15:35 98 21:56 105 12 ma 03:55 90 10:25 108 16:56 87 22:50 90 13 di 05:20 88 11:36 93 18:05 80 14 wo 06:50 93 00:10 76 19:56 86 13:15 89 15 do 08:15 109 01:45 78 21:10 99 14:50 106 16 vr 09:25 128 03:16 96 22:21 111 16:06 127 17 za 10:26 143 04:20 114 23:10 118 17:06 142 18 zo VM 11:26 151 05:19 128 17:56 150 19 ma 00:00 120 06:09 138 12:05 155 18:38 152 20 di 00:34 119 06:51 145 12:46 153 19:19 149 21 wo 01:20 118 07:26 148 13:25 147 19:56 141 22 do 01:56 114 08:00 147 14:06 136 20:20 131 23 vr 02:25 109 08:36 139 14:46 120 20:50 118 24 za 03:06 102 09:06 127 15:20 102 21:20 103 25 zo LK 03:24 95 09:40 111 15:55 84 21:55 87 26 ma 04:14 88 10:26 91 17:00 71 22:40 70 27 di 05:24 84 11:26 72 18:14 65 23:44 54 28 wo 06:56 87 13:17 65 19:47 70 29 do 08:05 98 02:16 59 21:15 85 14:50 87 30 vr 09:14 113 03:16 82 22:10 99 15:46 107

50

Book WSV.indb 50

15-03-2005 13:19:07


Getijniveau’s brug doorvaarthoogte

hoogten t.o.v. gemid. HWS HWspringtij HWdoodtij Middenstand tijhoogte

NAP LWdoodtij

verval bij doodtij

verval bij springtij

zeeniveau hoogte droogvallend

kaart diepte

LWspringtij LLWS = gemiddeld Laag LaagWaterSpring = reductievlak kaart

        

Seendweg 16 (Havennr. 3010) 9936 GA DELFZIJL Tel. +31 (0)596-614404 Fax +31 (0)596-616189 info@nautischeunie.nl www.nautischeunie.nl

ADVIES

VERKOOP

ONDERHOUD

Opblaasboten Polyesterboten Aluminium visboten Kano’s Buitenboordmotoren Waterski-artikelen Wakeboards Visvinders Accessoires

REPARATIE

2500 m2 Watersportplez ier

Partner van:

51

Book WSV.indb 51

15-03-2005 13:19:19


Tij mee I n de laatste juliweek van 2004 zeilen Luuk en ik in de loop van de middag weg uit Lauwersoog met onze vertrouwde 10m Westerdijk zeeschouw ‘Weerlicht’. Met een ‘we zien wel’ instelling varen wij met opkomend water en wind mee in oostelijke richting. Het weer wisselt met de dag.

Nu is het midden op de dag laagwater, dus ook ’s nachts. Qua tij geschikt voor nachtelijk droogstaan op het wad. Alleen wel vroeg en/of laat varen als je ergens heen wilt. Waarheen is de vraag? De hoogwatertijd van deze avond- en de volgende ochtend is ook gunstig om een afzakkertje te halen in het Zielhoes, dus zijn we in gedachten al op weg naar Noordpolderzijl. Bij het afsteken naar het wantij van het Pieterbuurster wad laat de wind ons in de steek. We besluiten midden op de Groninger waddenplas het anker uit te gooien voor de stroom ons naar dieper water zal trekken. In volstrekte stilte en ledigheid genieten we de schoonheid van ons Groninger wad. ‘Er gaat niets boven Groningen’, ’t is maar hoe je het bekijkt! Noordwestelijk ligt Schiermonnikoog, weliswaar Fries, maar met kostbare Groningse aangroei. Noord van ons weten we Simonszand, met de kijker een geringe onderbreking van de horizon. Iets oostelijker is de uitkijkpost van Rottumerplaat te herkennen en nog wat verderop de Kaap van Rottumeroog. De kleurende avondlucht vormt een romantisch decor van ons eigen waddenparadijs. Geen sterveling te bekennen, een enkele meeuw laat zich horen. Het geluid van een kerkklok dringt tot ons door. Tegen de tijd dat het water verdwijnt is het donker. Het is stil, doodstil en duister. Het vuurtorenschijnsel van Schier weerkaatst op de mast. De lichtbundels van Borkum vertonen hun karakter achter Rottumeroog. Geen lichtboeien in deze omgeving. Onbezorgd voor deze waddennacht slapen we goed, we liggen stevig en vertrouwd op een oor, met een helling van een graad of vijf. P l a n va n d e d a g Gekabbel rond de boot wekt ons bijtijds om het ontwaken van de dag mee te maken. Het is nog steeds windstil. Tijdens het ontbijt bedenken we het plan van de dag: Simonszand. In de afgelopen kwart eeuw zijn we er een keer of vijf geweest. De eerste keer in 1977 troffen we een soort maanlandschap aan: veel kraters, hobbels en bobbels. Geen lagune, wel een geul. Later was het vlakker, hoger ook, met hier en daar een sprietje helmgras. Langs de oostrand is het zand hard, keihard. Onprettig hard voelbaar zelfs bij lichte brandinggolfjes. Een keer hebben we het geluk gehad een paradijselijk weekend door te brengen in de inmiddels ontstane lagune, een soort ondiep binnen-meertje, waar je voor de meeste winden en golven beschut kunt liggen.

52

Book WSV.indb 52

15-03-2005 13:19:21


oto te zien op de luchtf De lagune, duidelijk s een 2003 maakte tijden ar rja voo in ik die rwad. het bijna laagwate rondvlucht boven

De clou is echter, dat de nauwe ingang slecht te vinden is. Zeker met hoog- en onrustig water en als het water al even zakt kom je er niet meer in. Dan is het niet eenvoudig om in die omgeving nog een rustige opper te vinden voor de nacht, zonder last te hebbenvan gierende stroom, zeedeining of keihard zand. Tegenstrooms terug richting Noordpolderzijl zou veel tijd kosten.

Wa t d o e t h et tij? Voor we los zijn hebben we zeker nog een uur voor hoogwater. Een zee-hond duikt vlak achter de boot op. Veel stroom staat er niet meer. We starten de motor en tuffen rustig noordwaarts naar de Spruit en volgen het laatste stuk naar Simonszand langs de steile westrand van de geul. Als hier al zeehonden bestaan zijn ze nu kennelijk allemaal op jacht. We zien een enkele kop nieuwsgierig boven komen in het voorbijgaan. Het verloop van de diepte houden we in de gaten op de dieptemeter. We herkennen de relatief hoge en droge zuidoostpunt van Simonszand. Zuidelijk daarvan kunnen we de ingang naar de lagune vermoeden. Er staat zo goed als geen zeedeining. We scharrelen vanuit het noorden om de punt heen naar binnen. Midden in de vermoedelijke toegang blijkt nu een bankje te zitten waar we met onze 80cm diepgang tegenaanlopen. Aan stuurboord tekent de plaat zich duidelijk af. De rand is vrij steil, al zijn er wel wat kuilen en bolle uitlopers. Alsof er eerder schepen hebben gelegen. Aan bakboord blijkt het veel vlakker te zijn, maar niet bepaald diep te noemen. Een meter of vijftig de geul in wordt het weer ondiep. Vanuit de bijboot gaat Luuk in de omgeving peilen met de riempjes en komt tot de conclusie dat we beter niet verder kunnen gaan. We besluiten de boot weer met boeg naar diep water te keren nu het nog kan. Om dwars liggen te voorkomen tijdens het afgaande water leggen we deze keer, bij wijze van grote uitzondering, een tweede anker achter uit om de boot in de lengte van de smalle geul te houden. Dat kunnen we wadend doen. Wel wat gedoe, maar de opzet lukt. Sneller dan we verwacht hadden voelen we dat de boot al aan de grond zit. En daarmee realiseren we ons gelijk een mogelijk probleem. We zijn binnen gekomen tijdens hoogwater. De komende dagen neemt het tij verder af en er komt bovendien stevige oostenwind aan. Krijgen wij haar er wel weer uit als we wachten tot morgen?

ragen weten zou je je afv Als je niet beter zou mt temidden tko ech ter ar da ot hoe zo’n bo van al dat zand.

H e t w a t e r t rekt zich terug Voorlopig zitten we hier en zien we hoe het water zich verder en verder terug trekt. Als je niet beter zou weten zou je je afvragen hoe zo’n boot daar terechtkomt temidden van al dat zand. Is hier een vloedgolf geweest? We treffen wel een ondergestoven kadaver aan van een zeehond. Karkassen van vogels. Aangespoelde plastic flessen en sappakken duiden op de nabijheid van de ‘beschaafde’ consumptiemaatschappij. Maar verder is er vooral ruimte en is het heerlijk toeven in puur natuur. De schone frisse zilte lucht laat je met plezier je longen zuiveren. De zon is voelbaar, er staat een zwak windje, 53

Book WSV.indb 53

15-03-2005 13:19:24


de lucht evenals wij schaars bedekt. We lopen, lezen en luieren. Volgen het voorbeeld van de TIJ-bemanning en graven op blote knieën met de handen een maal kokkels in de zachte glibberige bodem van het minieme plasje dat resteert van de lagune. Wi n d e n t i j mee In de loop van de middag kijken we met licht verholen Het minieme pla spanning uit naar het komende water. We hebben de lagune. weerberichten gehoord en willen liefst niet blijven. Wat komt eerder, de wind of het water? De motorboot ‘TIJ’, die onze idylle overdag doorbrak door tijdens de laagwaterlunch aan de oostkant van Simonszand te verblijven, is allang uit het zicht verdwenen als wij in het laatste uur voor hoog eindelijk loskomen. Met een zeebries, die in korte tijd van een tot vijf Beaufort aanwakkert, zeilen we ’s avonds terug naar Lauwersoog. De terugtocht verloop zo vlot dat we voor Lauwersoog nog te maken krijgen met een tijzeetje. Eenmaal afgemeerd in de visserijhaven, even na zonsondergang, kijk je je verbaasd en tevreden terug op zo’n lange dag in een andere wereld, zo dichtbij en toch zo lastig te bereiken. de sje dat resteert van

De volgende dag waait het hard uit het oosten. Het is prachtig weer. De verlaging neemt toe. Aan het steil oplopende weststrand van Schiermonnikoog lijkt het ons volmaakt luw liggen. We ankeren op zo’n 2m diepte. Zo volmaakt dat zelfs Hein en Ant Boersma het aandurven om daar bij de laagwaterkentering ons op een koud biertje te komen trakteren. De Halberg Rassy POLLUX, waarmee zij van vakantie terugkeren, steekt 2 meter diep. Tekst en foto’s: Els Knol-Licht

54

Book WSV.indb 54

15-03-2005 13:19:29


55

Book WSV.indb 55

15-03-2005 13:19:31


Bestuurslid op zee M ag ik mij even voorstellen: Klaas Sijpkens, bestuurslid van de WSV Lauwerszee en van de Stichting Jachthaven Noordergat.

Ik werd indertijd in het bestuur gevraagd door Kunnie Pettinga (Schaphalsterzijl, “Morgenster”), kende haar van de RHBS Warffum, maar ik zei: ik heb (nog) geen boot! Och zei men, die komt wel, besturen dat is de bedoeling! Welnu, in die tijd was ik fulltime boer met 40 ha pootaardappelen, uien, suikerbieten, wintertarwe en zomergerst (ik hou van bier). Ik had ook nog eens 150 moederschapen met hun lammeren op de zeedijk en kwelders (Westpolder) en in het begin van die periode ook nog een 20-tal paarden op de kwelders, meestal hengsten, die kunnen lastig zijn maar gedijen prima op de buitendijkse gronden. Ik ben getrouwd met Anneke Luitjens en onze 4 kinderen hebben genoeg “drive” om niet stil te zitten. Besturen dus. Onder de bezielende leiding van onze voorzitter Joost Smid zijn vele zaken de revue gepasseerd. Maar als een rode draad lopen de plannen van een nieuw clubhuis er al die jaren doorheen. Naast de Watersportvereniging hebben (zee)water, het wad, dijk en kwelders altijd mijn grote interesse gehad. De getijtafel ligt op het bureau, in de auto en in de boot. Daar ik mede eigenaar ben van een kwelder, ben ik ook toegetreden tot het Bestuur van de Vereniging van Oevereigenaren en Gebruikers (de VOG). nu als voorzitter. Onze vereniging komt op voor de boereneigendommen achter de zeedijk. Privaat bezit in de Waddenzee! En dat is er naast dat van onze 90 leden niet zoveel. Een bijzonder voorrecht, dat zijn ontstaan ontleent aan het Groninger recht van aanwas (de zeewaarts opstrekkende boerderijen). Dat recht kent zijn oorsprong al van voor de 18 eeuw, later van het Napoleontisch recht. ‘Besturen’ dus, ook op zee. Recentelijk heb ik nog weer 2 vaarperiodes achter de rug om mijn vaarbevoegdheid weer in het monsterboek verankerd te krijgen. Is gelukt! Maar ook in dit beroep begin je onder aan de ladder: Klaas maakte zijn eerste reis als lichtmatroos op de Groninger coaster “Jannie” van Rederij Kunst in 1966. Daarop volgden nog een paar reizen en na de zeevaartschool in Groningen, werd ik stuurmansleerling op het ms “Koudekerk” op een reis van Rotterdam naar Japan vv. Het Suez Kanaal was toen nog dicht (na de zesdaagse oorlog Israël/Egypte), dat betekende aaneengesloten 30 dagen op zee via Kaap de Goede Hoop (mail en proviand), naar de eerste loshaven Singapore.

56

Book WSV.indb 56

15-03-2005 13:19:34


Als ik na deze leerlingenperiode het 3e stuurmans diploma op zak heb (Hogere Zeevaartschool Willem Barentz, West Terschelling) en met een goede vriend een rondreis door Amerika maak (18000 km in 2 1/2 maand), zijn we in San Fransisco aangeland als m’n loopbaan bij de KJCPL (Koninklijke Java China Pakketvaart Lijnen) begint als 4e stuurman. Toen kreeg je nog 1500 gulden cash uitbetaald om een tropenuniform aan te schaffen en een sextant! Amper 7 dagen thuis na die USA-reis, uitvliegen naar Durban (SA) en geplaatst op het nieuwe schip Straat Nagasaki als 4e stuurman. De reis ging meteen door naar Zuid Amerika, Santos, Rio, Buenos Aires etc, daarna weer retour via alle havens in Zuid Afrika naar het Verre Oosten. Prachtreis, het kon niet op! Het hoofdkantoor van de rederij stond in Hong Kong, dus moest je je daar ook even presenteren bij het hoofd van de personeelszaken in tropenuniform, in het wit, korte broek, witte schoenen etc. Dit betekende wel 1 jaar achter elkaar varen: toen ik halverwege die periode in Japan overgeplaatst werd naar de Straat Magelhaen, die een reis maakte via Shanghai (Communistisch China) naar West Afrika, zat die periode erop. Zo volgden er nog meer reizen en na mijn 1e stuurmansdiploma gehaald te hebben (wederom op Terschelling), werd in 1978 de KJCPL opgenomen in Nedlloyd. Dat betekende dat de promotie muurvast zat en na rijp beraad besloot ik terug te keren op de boerderij Nieuw Bromo. Samen met mijn broer (op Bromo) exploiteerden we 2 bedrijven. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan: ‘s winters ging ik weer de zee op. Ons bouwplan kende toen nog niet zoveel aardappelen, dus maakte ik in 1980 weer een reis bij de Groninger rederij Seatrade. Het was meteen raak, m’n eerste reis als 1e stuurman. Teveel aflossingen in Falmouth (UK), waar we vis geladen hadden uit een immens grote Bulgaarse trawler, vele malen groter dan onze Santa Lucia, trof ons een totale “black out” midden in de Golf van Biscaye. Het lukte de werktuigkundigen niet om de hoofdmotor (Pielstick) weer aan de praat te krijgen - Wet van Murphy. Slecht weer, het was Kerstmis, koud, geen kachel, geen verlichting, zaklantaarns leeg (vielen in de bilge), noopten ons om de barbecue aan te steken voor koffie, vlees en... vis! Onze telefoniegesprekken met de reder hadden de sleepboot Willem Barentz van Wijsmuller ook wakker gemaakt. Toen het hoge woord, slepen, er uit was, lagen zij al achter de horizon “stand by” natuurlijk. Slepen naar La Coruña, de bevroren vis niet op temperatuur etc. Zo volgden er nog een stuk of zes koelschepen, allen bij Seatrade. Als het gezin....gezin geworden is, de boerderij alle aandacht vraagt, doet zich in 1992 de mogelijkheid voor om voor de aardappelcoöperatie “AGRICO” 3 weken uitgezonden te worden naar Rusland ná de perestrojka. Eerste bestemming en opdracht was 100 ha pootaardappelen te poten met Nederlands materiaal op een sovchoz van 34000 ha in Kazachstan, 200 km van de stad Kochetav. Zoek het maar op! Wat een land, zo groot, zo veel ruimte!

57

Book WSV.indb 57

15-03-2005 13:19:36


Door de ontwikkelingen in de huidige landbouw ( o.a.schaalvergroting) zat er 2002 niets anders op dan de familieboerderij Nieuw Bromo te verkopen. Hetzelfde gold voor mijn broer en daarmee kwam er een einde aan 205 jaar Sijpkens op Bromo’s. Dat deed wel even pijn, maar uiteindelijk moet je de draad ook weer op pakken. Dat betekende voor mij dus: cursussen volgen op Terschelling en weer naar zee om vaartijd te behalen.

De Nova Frisia

Weer bij Seatrade. Op het m/s Magnific in Rotterdam vertrokken naar Harlingen, of all places! Ankeren op de Vlieree, midwinter, helder weer en de loods zó geregeld dat een goede schoolmaat ons naar binnen bracht. Stormschade in Harlingen (onze zonnetent waaide eraf ), geboeid gezeten en uiteindelijk met een volle lading pootaardappelen (mij wel bekend) naar Algiers. Daarna naar de Nova Friesia. Voor het eerst in mijn leven “voer ik achter” in Rotterdam: ze waren net vertrokken. Miscommunicatie. Gelukkig kwam het schip weerom via Sheerness naar Scheveningen, om een volle lading bevroren vis in te nemen voor Abidjan en Lagos (West Afrika). Complete Russische bemanning, 18 totaal, met Klaas en een Kaapverdiaanse matroos uit... Delfzijl.

Goede zeelui die Russen, afkomstig van de Far East-vloot van de Sovjets. Deze vloot is na de perestrojka gehalveerd. Zo is er een enorm arbeidspotentieel ontstaan van goed opgeleide zeelui. Het loon is in Amerikaanse dollars; je vaart minimaal 6 maanden, maar alle schepen zijn wel uitgerust met satellietcommunicatie, dus ook e-mail. Een prachtig medium aan boord: e-mail maken, versturen via de satelliet naar een grondstation (in dit geval Burum in Friesland) en naar de ontvanger, dit alles in luttele seconden. Op onze uitreis viel onze Nederlandse kapitein zeer ongelukkig op de brugvleugel twee dagen voor aankomst Las Palmas (bunkers). Foto’s in Las Palmas wezen uit: arm uit de kom en de schouderkop op drie plaatsen gebroken. Dus ging hij naar het hospitaal in Las Palmas en wij moesten na vol bunkeren weer verder. Onze Russische eerste stuurman werd Capitan, de 2e stuurman en Klaas schoven een plaatsje op. Abidjan, onze eerste loshaven, ligt in een prachtige lagune, zeer geschikt om te zeilen. Het land is nog zeer onrustig door opstanden, maar de Franse Legionaires zijn op de achterhand aanwezig om de vitale belangen veilig te stellen, haven, vliegveld, de elektriciteitscentrale en de grote Franse gemeenschap, en anderen natuurlijk! Leeg lossen in Lagos Nigeria, duurde 1 week. Nigeria: een rijk land, met veel olie en gas (Biafra), 120 miljoen inwoners en die zijn dol op vis! Lagos is een rommelige miljoenenstad, vervuild en ook in het water kwam van alles voorbij drijven. Elke overheidsformaliteit kon men afkopen met vis, drank en sigaretten.

58

Book WSV.indb 58

15-03-2005 13:19:45


In ballast naar Durban ZA, en vandaar met een volle lading sinasappelen en grapefruits met bestemming Rotterdam. Een keurige fruitterminal in Durban, computer op de heftruck om te zien welke pallet opgehaald moet worden, schoon en goed georganiseerd. Wat een verschil met Lagos! Voor vertrek doorzocht een speciaal team vergezeld door twee Jack Russells en een Duitse herder het schip op verstekelingen. Gelukkig niks gevonden!

Klaas Sijpkens aan

boord van de Nova

Friesia

18 Dagen hadden we voor de boeg naar Rotterdam, met één oponthoud, zuiger trekken van de hoofdmotor op 5° S en 5° W. De klus duurde 17 uur, kreng zat muurvast! Voor Rotterdam altijd veel e-mail verkeer, hoeveel fuel, proviand, aflossingen etc. Vroeger heette dat Kanaalkoorts; dat gold voor de Russen misschien in mindere mate (Vladivostok is nog ver weg), maar voor mij wel!! Weer naar Anneke en de kinderen: dank jullie wel! Precies twee maanden uit en THUIS! En een nieuw monsterboek met het vaarbevoegdheidsbewijs rijker! Klaas Sijpkens

�����������������

� �

59

Book WSV.indb 59

15-03-2005 13:19:55


Dilemma Y ou’r a long way home zei een Noor, toen wij met de Quasi aan de steiger

lagen in Oslo. Hij had gelijk, terwijl ik dacht: “Hoe kom ik met m’n 7,25 meter lange bootje weer op tijd terug in Lauwersoog?” Drie dagen eerder waren we vertrokken uit Stavern, de finishplaats van de Colin Archer Memorial Race, waar we lagen afgemeerd tussen al die grotere deelnemers aan de race, terwijl we de voorbijgangers op de kade zachtjes hoorden zeggen: “Heeft die ook meegedaan? (op onze spiegel staat immers Lauwersoog)”

De verhalen over stroming en het tunneleffect in de Oslofjord, maakten ons nieuwsgierig en dus zeilden we, tussen de bergen waarvan de toppen in nevel waren gehuld, voor het lapje naar de 60e breedtegraad. Een indrukwekkende ervaring en bij aankomst in Oslo was ie er weer: de zon. De terugtocht ging langs de Zweedse scheren met vele prachtige ankerplekjes en havens, en natuurlijk Gotenburg. Vanaf Varberg ging het weer richting Denemarken, de Sund en zuid om Møn weer richting Kiel.

Quasi te water in

Noorwegen

Na 1 rust- (Cuxhaven) en 16 vaardagen na ons vertrek uit Oslo, schutten we weer in Lauwersoog en zit de vakantie er op. Dit alles vond plaats, naar aanleiding van het feit dat ik in het najaar van 2003 door Henk Boonstra werd gebeld met de vraag even mee te varen in de CAMRace 2004 op zijn trimaran. “Dat kost me een week van mijn vakantie”, dacht ik, en dat maakte een tocht naar de Oostzee met mijn eigen bootje onmogelijk. Wa t m o e s t i k d o e n ? De race op Henk z’n snelle trimaran naar Noorwegen was heel aantrekkelijk, maar 5 weken met je eigen boot er op uit evenzeer. Wa t m o e s t i k d o e n ? Er was een kennis die de Quasi wel even naar Larvik wilde zeilen, maar dat moest dan wel met een volledige voor de vakantie volgepakte boot over zee, met het risico daar een totaal verzilte boot aan te treffen. Geen optie! Zelf de boot naar Kiel of een noordelijker gelegen haven varen, leek ook niet haalbaar in de enkele dagen die er beschikbaar waren voorafgaand aan de start van de race. De boot op een trailer over de weg naar Larvik transporteren was vanwege de hoge kosten (veerdienst Frederikshaven/Larvik) ook geen goed idee. 60

Book WSV.indb 60

15-03-2005 13:19:59


Wa t m o e s t i k d o e n ? Gewoon met Henk meevaren, in de auto terug naar Nederland en ruim 2 weken wad of IJsselmeer? En opeens was hij daar, de man met een Jeep en trailer. Hij vond het leuk onze boot door Zweden en via Oslo naar Stavern te rijden tegen vergoeding van gemaakte kosten plus fooi natuurlijk. En zo arriveerden op 13 Juli 2004 bijna gelijktijdig in Stavern: de Roadrunner na een fantastische gezeilde CAMRace, en de Quasi om te water te worden gelaten.

We droomden erv an om in Noorwoo rwegen te zeilen met ons eigen schip

Nadat Eva en Houkje waren gearriveerd, de bootjes waren geprepareerd en de wedstrijdbemanning was gewisseld, voeren we uit… Twee maal eerder zeilde ik naar Noorwegen, in 1994 de CAMRace op een IMS wedstrijdschip, en in 2000 met Eva op uitnodiging van vrienden op een v.d. Stadt 44. Toen droomden we er al van daar ooit eens met ons Waarscheepje te zeilen. Verder dan Kopenhagen en Ebeltoft in Denemarken kwamen we niet vanwege de beperkte tijd die ons ter beschikking stond. En nu lagen we daar, aan de zuidkust van Noorwegen, een droom werd werkelijkheid. lden we terug

Via Denemarken zei

Jaap Huttinga

� ����������������������������������� ��������� ������������������� �

������������������������������������ � ���������������������������� ������������������ �

�������������������������� ����������������������������� 61

Book WSV.indb 61

15-03-2005 13:20:04


Schipbreuk tussen de banken in de Eidermonding J e schip verliezen roept associaties op met storm of grondzeeën, rots-

klippen of andere rampspoed. Maar schipbreuk bij stralend weer en een flauwe wind? Het overkwam ons voordat we beseften wat er aan de hand was. De zee kan zowel liefelijk zijn als vijandig maar nooit zag ik die verschillende karakters zo snel in elkaar overgaan.

Drie rustdagen in Kalmar, Zweden, voor een bemanningswissel en ik ben voor het eerst in twee maanden alleen. In gedachten neem ik de afgelopen tocht door: een rondtocht door de Oostzee met als doel de Baltische Staten en Helsinki. Na Hemelvaartdag waren we vertrokken uit Lauwersoog zodra de straffe noordwestenwind dat toeliet. De aanlooproute voerde ons langs de eilanden als Bornholm, Öland en Gotland. Vandaar staken we over naar Ventspils, en voeren achter de eilanden De auteur Saaremaa langs de kust van Estland naar de Hanzestad Tallin. Deze eilanden en kust-gebieden boeien mij, er is zoveel van de eigen cultuur bewaard gebleven en de vriendelijkheid van de mensen is hartverwarmend. Welke havenmeester leent spontaan zijn nieuwe auto aan je uit om de stad te bezoeken? Die in Roomassaare dus. Vriendelijk was ook de douane in Helsinki maar ik moest wel een blaastest afleggen, een routine kennelijk omdat veel Finse jachten en hun bemanning vol alcohol uit Tallin terugkeren. Op de terugreis langs de Ålands-eilanden en de Zweedse kust ervaren we hoe nat en winderig deze zomer is, de kachel van de Bruijnvis gaat regelmatig weer aan. De Bruijnvis is een Golden Hind 31, een ongeveer 25 jaar oud Engels jacht dat ontworpen is door de bekende Maurice Griffiths. Het is een stevig toerschip dat erg koersvast is dankzij de lange doorlopende kiel. Twee plaatstalen kimkielen maken het mogelijk het schip droog te laten vallen, dit geeft een heerlijke vrijheid op de wadden. “Een stoer scheepje” hoor ik vaak op de steigers. Nu, half juli vertrekken Siebren en ik voor de laatste etappe terug naar Neder-land. Na zijn opmerking “Geen gejakker, dan ga ik mee” nemen wij drie weken de tijd voor dit traject. De kusten van Skåne blijven grotendeels in de mist gehuld en het regent wanneer wij Kopenhagen bezoeken, de stad waar Siebren langere tijd woonde. In ZuidDenemarken is het prachtig zomerweer geworden,

62

Book WSV.indb 62

15-03-2005 13:20:14


wij genieten van de zon en warmte en ankeren bij de strandjes van Akersø en Æroskøbing voordat de koers richting Kiel gelegd wordt. “Ik ben nog nooit op Helgoland geweest” merkte Siebren op en ik besluit halverwege het Kielerkanaal, bij Gieselau, de Eider in te duiken. Het is een prachtige rivier zonder commercieel verkeer die zich door het stille Sleeswijk-Holstein kronkelt en De Bruijnvis in be ter tijden ter hoogte van Helgoland de Noordzee instroomt. De Eidermonding is een berucht vaarwater, vooral bij harde aanlandige wind, en elke pilot waarschuwt voor de sterk veranderlijke geul tussen de zandbanken. Met het prachtige zomerweer en het hogedrukgebied om ons heen maak ik mij geen zorgen en we genieten van de natuur en de rust die deze rivier biedt. Na de sluis bij Nordfeld kom je weer op getijdewater en verandert de rivier snel in een brede zoutwater-stroom met modderige banken en flinke stromingen. We overnachten in Tönning, een sfeervol stadje met een kleine haven vol modder dat je alleen tijdens de tweede helft van het tij kunt binnenvaren. De Deutschlandfunk geeft voor morgen een weerbericht met NNO 3, later NNW 3-4. Boven de kaart hangend verken ik de route voor de volgende dag en zie ik de ondiepten tussen de Linnenplate en de Fiegenplate, de geul snijdt tussen de groene tonnen 35 en 23 door de zandbanken en maakt een soort S-bocht in zuidelijke richting, de minst gekarteerde ondiepte op mijn kaart van 1999 was 1,2 mtr. Met onze diepgang van 1.2 mtr en de verwachte laagwater-spring zou dit voor wat oponthoud kunnen zorgen, maar ik verwacht geen problemen met de golfslag door de aflandige wind en beschutting tussen de banken. Mijn plan is om 06.00 de haven uit te varen en voor 11.00 uur, wanneer de vloed weer gaat lopen, op open zee te zijn. Dinsdag 3 augustus begint als een zonnige dag zonder een spat wind, het is een beetje heiïg. De zeehonden op de banken van de binnen-Eider blijven rustig liggen wanneer wij er langs motoren en een bruinvisje laat even zijn rug zien. Bij het Eidersperrwerk loopt de eb al krachtig en kolkt onder de openstaande schuifdeuren door, wij worden vlot geschut door de sluis aan de N-zijde. De buiten-Eider ligt voor ons open en wat later passeren wij de groene ton 37. Op een eerdere tocht heb ik hier een aantal uren ten zuiden van de geul geankerd, achter een hoge bank vol zeehonden, wachtend op hoog water om bij de Westenwind veilig de zee op te kunnen gaan. Nu, met een lichte flauwte van 1-2 Bft uit het NO en een vlakke zee vind ik dat overbodig. De modderbanken liggen nu achter ons en hebben plaats gemaakt voor zandbanken. Wanneer wij de Linnenplate naderen blinken de toppen in de zon. Een klein jacht onder Duitse vlag vaart de geul in tussen de banken, wij volgen en passeren vlot de eerste ondiepten. Beide jachten lopen vast midden in de geul ter hoogte van de groene tonnen 27 en 25, volgens mijn kaart zouden wij alweer in dieper water moeten zijn. Het is half tien, lokaal laagwater is berekend op 10.09 en in afwachting van de vloed gaan wij koffie zetten. Tegen elf uur komt het Duitse jacht los en keert terug richting Eidersperrwerk.

63

Book WSV.indb 63

15-03-2005 13:20:24


Wij wachten tot we ruim 40 cm water onder de kiel hebben, rond 11.15 wordt de motor gestart en het anker gelicht en ik vraag mij af of het vandaag nog wat wordt met de wind. D e s c h i p b re u k : Het gebeurt onverwacht en snel. Voordat we in dieper water kunnen komen, worden wij verrast door een sterke springvloedstroom. Het schip stoot op een zandrichel en wordt over bakboord dwarsgegooid, wij horen een luid gekraak onder het schip. “Foute boel” roep ik en we trekken vliegensvlug de automatische reddingvesten aan. Het lukt mij, met de motor achteruit, het schip los te trekken en intussen licht Siebren een vlonder, de buikdenning lijkt droog te blijven. We zijn nog steeds midden in de geul. Ik keer de boeg richting Eidersperrwerk, wij moeten Nadat het schip dw arsgegooid is teg het onderwaterschip inspecteren. Onmiddelijk en de zandrichel breekt de SB-kimkiel af of daarna raken wij opnieuw hard zand en wordt het wordt door de romp gedrukt, bin nen 2 minuten be gint ook de kuip schip weer dwarsgegooid, nu over stuurboord. Met vol te lopen en gaan de vlo nd ers drijven. De kra van de stroom bli cht de vloed dwars tegen de romp zijn de geweldige jkt uit de enorme kolkingen. Henk heeft de lier nodig om he t reddingsvlot lan krachten te veel voor de SB-kimkiel, een krijgen. gszij te afgrijselijk gekraak weerklinkt. Het water spuit naar binnen, alsof de WC doorgetrokken wordt, hier valt niet tegen te pompen.

uit het reddingsvlot Door Siebren van eds t schip ligt nog ste He d. gefotografeer verdwijnt onder SB t he en m oo dwars op de str tassen rluik zijn nog twee water. Door het voo laat ook ver er lat n Eve t. ep naar buiten gesle Henk het schip.

Zonder een woord te wisselen grijp ik vanaf het brugdek de marifoon en begin ouderwets op kanaal 16 een May-Day uit te zenden. Intussen stijgt het water binnen 30 seconden tot boven de banken. Ik heb direct contact met een walstation, maar na bevestiging van de positie “Aussen-Eider grüne Tonne 25” en opnieuw “Wir verlassen das Schiff ” valt de marifoon dood door kortsluiting, de accu’s staan onder water. De motor was al tot stilstand gekomen, ook kopje onder. Het schip blijft gelukkig tegen de zandrichel liggen omringd door heftig kolkend water, wij hebben geen tijd te verliezen, ook de kuip begint vol te lopen. Wanneer het schip naar dieper water zou schuiven zinkt het direct. Het reddingsvlot gaat overboord en ik verbaas mij over de witte vanglijn, die was toch zwart? Halen die lijn! Het oranje vlot ontvouwt zich en ik zeg Siebren in te stappen.

Wanneer ik hem het logboek en de map scheepspapieren aanreik, zie ik om zijn nek de nieuwe camera hangen. “Foto’s voor de verzekering!”, ik vraag het alsof ik dit eerder heb meegemaakt. Ik pak binnen nog mijn tas met creditcards en camera, de tas is

64

Book WSV.indb 64

15-03-2005 13:20:41


doorweekt en het water staat al tot mijn middel. Het wordt te gevaarlijk om naar binnen te gaan, via het dekluik verzamel ik nog twee tassen uit het voorschip en het tonnetje met signaalvuurwerk uit een van de bakkisten. Het SB-dek is onder water verdwenen wanneer ik ook in het vlot stap, binnen 3 minuten na het kraken van de romp. Vrij snel worden wij opgepikt door de bemanning van de Möwe, een kleine, houten garnalenkotter. De knecht haalt met de pikhaak de uitgegooide werplijn binnen en trekt ons langszij. Even later staan we druipend op het dek en ligt het reddingsvlot op het achterdek. De twee vissers komen van zee terug en hebben gezien hoe wij het schip verlieten. De schipper laat de Möwe met de kop op de stroom achter de Bruijnvis hangen, deze schuift langzaam de geul uit en ook het kajuitdak verdwijnt onder water. Drie kwartier na ons May-Daybericht verschijnen tegelijkertijd de grote reddingboot uit Büsum en de kleine van het Eidersperrwerk, beide schippers komen snel tot de conclusie: pompen heeft geen zin.

ot schijnt de redingsbo t Na drie kwartier ver haar diepgang nie or do kan zij , uit Busum oom schuift str ed vlo De n. me dichterbij ko am de geul uit. de Bruijnvis langza

De vissers van Mo we hebben ons op gepikt en wij keren terug na ar de Bruijnvis. Wi j kunnen haar niet langs-zij nemen. Machtelo os staren we naar wat zich voo r onze ogen afspe elt en hoe het inventaris naarbuiten spoelt .

De opluchting weer een stevig dek onder de voeten te hebben maakt plaats voor het onwezenlijke besef dat mijn schip verloren is. Daar sta je dan, 24.000 mijlen op zee gelogd en twee serieuze stormen overleefd, en ik realiseer mij dat ik wat over het hoofd gezien moet hebben. Maar wat ?? De visser van de Möwe vertelt dat hij hier vorige week ook vastgelopen was, de geul loopt nu pal over de rode tonnenrij. Nee, ik moet een andere fout hebben gemaakt.

Terug naar het Eidersperrwerk, de waterpolitie neemt ons mee naar hun bureau in Husum waar procesverbaal opgemaakt wordt, wij bellen naar huis en waarschuwen de verzekering. In mijn broekzak vind ik de contactsleutel van de motor, die moet ik in een reflex bij mij gestoken hebben. De agenten zijn zeer behulpzaam en regelen onderdak voor ons in Tönning. Wanneer de politieauto klaar staat om ons weg te brengen komt er een onverstaan-bare alarmmelding op hun radio, agent Cohrs springt op de achterbank naast Siebren, trekt zijn kogelvrije vest aan en lacht “je verveelt je geen dag bij de waterpolitie”. Met zwaailicht en sirene worden de 20 km naar Tönning overbrugd en Het geweldige ge op de kade springen wij uit de auto, het versterkt voor kraak, waarmee de romp van het schip onde r je voeten openbre ons het surrealistische karakter van die dag. ekt, doet je

herinneren aan de herkomst van het woord schipbreuk.

65

Book WSV.indb 65

15-03-2005 13:21:03


we terug op de Bij laag water zijn is al dem van het schip Linnenplate, de bo t de me en nn ku We . raven of in het zand ingeg t meer controleren nie rt pe sex ng eri verzek bren afgebroken is. Sie aad erd ind l kie de kim llen astig nog wat spu en Henk bergen ha ug komt. Aan de ter er we ed vlo voordat de aar. ’s Ordning herkenb horizon is St.Peter nning van ma be De . ter ach Zo laten wij haar het uit Tonning heeft het lodingsvaartuig . erd rke ma ge as e bla schip met een rod

De volgende dag met de verzekeringsexpert het schip opgezocht, dat nu 800 meter verder op de Linnenplate staat, de bodem al in het zand ingegraven. De ingehuurde visser leest het wateroppervlak en manoevreert zijn vlet tussen de ondiepten tot vlak bij de Bruijnvis. “Nog twee dagen en die zit helemaal in het zand” is zijn ervaring. Het schip is niet te bergen en wordt tot wrak bestempeld. Wij verwijderen de bijboot en de nieuwe zeilen, in de onder-gelopen kajuit is het een grote bende en worstelen wij tussen de drijvende matrassen en vlonders om de zeilpakken en ander inventaris te bergen. Ik vind de zeilersmessen terug die ik van mijn beide zoons gekregen heb.

Ik dwing mijzelf niet achterom te kijken als we vertrekken. Een klein meetvaartuig vaart die ochtend konstant heen en weer tussen de banken. De medewerkers van het Wasser- und Schiff-farhtsamt schuiven ons een afdruk toe met de recente peilingen. Binnen de betonde geul bestaat de bodem over een lengte van 200 meter uit golvende ondiepten tussen de 0.8 en 1.5 meter, een wasbordprofiel van hard zand. “Deze geul is de laatste vier weken meer dan 100 meter naar West verschoven” vertelt de heer Hinrichsen en hij geeft toe dat de dienst grote moeite heeft om steeds weer nieuwe geschikte doorgangen te vinden en de boeien tijdig teverleggen. Waren zij te laat met het verleggen van de tonnen, zoals de schipper van de Möwe zei? Ik voel me murw en heb die vraag niet gesteld.. Het is December, een grauw en miezerig weekend, mijn vriendin Marianne en ik zijn terug in Tönning, dat zich opmaakt voor de Kerst. Bij de kerkingang treffen wij onverwacht twee medewerkers van het Wasser- und Schiffahrtsamt, het weerzien is hartelijk. Opnieuw het verhaal over de snel verschuivende geulen en banken. Twee opmerkingen blijven hangen “Na de aanleg van het Sperrwerk wordt er veel meer zand afgezet, de banken worden hoger en de geulen smaller” en “Onze grote tonnenlegger vaart nu op de Elbe, wij zijn regelmatig te laat om de geulen goed te markeren”. Ook zoeken wij het echtpaar Klein op van de Yachting Club Tönning, zeer ervaren zeilers die zowel de Noordkaap als Alexandrië bezochten, wij blijven lang praten aan het tafeltje bij het raam dat over de haven uitkijkt. “Je moet 1 tot 1,5 uur voor HW uit Tönning vertrekken zodat je direct na HW bij het Eidersperrwerk naar buiten gaat”. Wij fietsen langs de Eider naar het Sperrwerk, een dikke nevel verhindert het uitzicht over de banken, het schip is nu geheel in het zand opgenomen hoorden we. In de rommel langs de vloedlijn ontdek ik opeens een blauw kussen, het blijkt gelukkig niet van de Bruijnvis te zijn.

66

Book WSV.indb 66

15-03-2005 13:21:11


De buiten-Eider. De geul wringt zich tussen de Linnenplate en Fiegenplate door en is daar ondiep, de kaart waarschuwt voor de snelle veranderingen in haar loop. De plaats van de schipbreuk en de ligging van het wrak zijn aangegeven.

Wa t h e b i k ove r h e t h o o f d g e z i e n ? ? De grote zeegaten als het Schulpengat, Stortemelk of Westgat en de grote rivieren als de Eems en Elbe kennen binnen hun betonde geulen geen ondiepten waar je met een jacht vast kunt lopen. De buiten-Eider dus wel. De waddenzeiler die met routine even een ondiepte neemt doet dat meestal op de wantijen met weinig stroom, de buitenEider daarentegen kent een sterke stroom. De eerste vloed die de wijde buiten-Eider instroomt ondergaat kennelijk een versnelling in de ondiepe, half-lege geulen tussen de Linnenplate en Fiegenplate, pas later kan het water over de platen heen. In kombinatie met de golvende, harde zandbodem is dit bij laagwater een gevaarlijk gebied. Ik heb de lokale situatie duidelijk onderschat en had de standaardaanwijzing in de pilots moeten volgen: vertrekken rond hoogwater. Jachten met kimkielen zijn kwetsbaar wanneer het jacht zijwaarts weggezet wordt door stroming of golfslag. “Die Golden Hind is in feite een vergrootte Eventide, een van de populaire ontwerpen van Maurice Griffiths” beweert Brian, een Engelse kennis “ze is lekker ruim maar staat veel hoger op haar poten wanneer je grond raakt”. tekst Henk de Bruijn foto’s Siebren van der Werf en Bram van ‘t Loo

in van de hoofdgeul eeuwen is de loop geeft een ets In de laatste twee sch ze de rd, eds verande t de buiten-Eider ste . Na aanleg van he iek van de banken en nk ba de op t idee van de dynam eze rdt er meer zand afg n Eidersperrwerk wo ondieper, zo zegge en wordt de geul in de buiten-Eider hrtsamt Tönning. iffa Sch en r sse Wa het medewerkers van

67

Book WSV.indb 67

15-03-2005 13:21:17


De Zwaardklamp Dinsdag, 17 augustus 2004 vertrekken wij van Vlieland na een heerlijke zomervakantie. Donderdag terug in Lauwersoog is de bedoeling. En dan nog even met Jaap van de ‘Quasi’ de ‘24-uurs’ op het Ijsselmeer winnen en maandag weer aan het werk . Met het laagwater van 17:00 uur vertrekken wij dus uit Vlieland en gaan naar de Oost. In het Schuitengat nog even aan de grond gezeten, maar er staat vrijwel geen wind en we wachten de natuurlijke loop van het tij af. Vervolgens kunnen we doorvaren tot in het wantij Terschelling. Daar hebben we geankerd om de nacht door te brengen, de zon gaat al onder. De weerberichten zijn zeer tegenstrijdig, algemeen ZW 4/5, maar wij hebben de wind inmiddels pal O 3 staan. Na een onrustige nacht vertrekken we de volgende ochtend om 09:00 uur en varen met ZO 4 richting Ameland. Dochter Marije stuurt ons door de Blauwe Balg naar Nes. De wind draait ondertussen naar Z 4/5. Voor de wind varen we de haven van Nes binnen. Marion wil nog naast de haven voor anker gaan, maar het weerbericht heeft het ondertussen over ZW 6 en dat is dan op lagerwal… In de haven wil de ‘EH6’ niet meer door de wind. We zijn wat stuntelig met hulp van derden bij een schokker, de ‘Witte Duif’ uit Franeker, langszij gegaan. Als ik na de zware tocht het zeil aan het opdoeken ben, ontwaren mijn ogen door de zoute bril een kleine witte hoogaars met als bemanning twee blonde vrouwen! Dat moet ik van dichtbij zien. “Kom hier met die landvast!” roep ik van het voordek. Het scheepje draait en ik krijg een voortros toegegooid. Ik sla hem een keer om mijn bolder en roep “de wind doet de rest”. Maar de dekmaat van de andere boot denkt er anders over en roept “ACHTERUIT” naar haar schipperse. De motor begint te grommen en ik zie hun kluiverboom recht op de mijne afgaan. “HARD ACHTERUIT!!” roepen wij nu in koor. Ik kan nog net voorkomen dat het kluiverhout versplintert als de machine op de andere boot begint te brullen. Plankgas vooruit. Hun kluiverboom zoekt een weg door mijn kluiververstaging, hout knarst, het scheepje wringt zich onder de boeg van de ‘EH6’. Er knapt een lijn. Met een hoop lawaai boort de hoogaars zich tussen de pakketjes jachten. Een gil: “m’n hand, au m’n hand!” De schipperse heeft inmiddels haar foute vaarrichting in de gaten en draait achteruit. De dekmaat zit gillend en trillend op het voordek, haar bloederige hand omhooghoudend.

68

Book WSV.indb 68

15-03-2005 13:21:24


Helemaal beduusd sta ik op mijn voordek met de voortros in de hand. Van alle kanten schieten mensen te hulp. In een oogwenk is het scheepje langszij afgemeerd en is op het voordek een verbandplaats ingericht. Twee artsen en een zeer kundige EHBO-er verbinden de hand, gelukkig is niets gebroken, maar het behang is eraf. De dames gaan naar de dokter, een taxi staat al klaar en ik neem de schade op. Op mijn net gestraalde en gecoate scheepsromp prijken diepe krassen, het stag aan stuurboord van de kluiverboom is geknapt. Op de hoogaars is de kluiverboom naar achteren gekiept en ontzet. De hand van het slachtoffer zat tussen de boom en het voorstag. Opeens staat Hans voor me. Schipper van de ‘Eb en Vloed’, een 15m paviljoentjalk en broer van de onfortuinlijke schipperse op de hoogaars. Nogmaals nemen we alle schade op en ik krijg van hem een bundel touw voor mijn kluiverstag en een set tweecomponentenverf voor mijn krassen. Van een andere buurman leen ik een optimistje en begin gewapend met schuurpapier, keukenrol, wasbenzine, kwast en verf aan de herstelwerkzaamheden aan beide schepen. Later komen de dames terug, de hand in de mitella. Veel geluk gehad, geen pezen stuk, alleen maar ‘wat hechtwerk’. Tijdens de zeer gezellige nazit in de kuip met alle helpers komt het gesprek op accordeonmuziek in de kuip. Connie van het ‘Waddenwiif’ speelt trekharmonika (zo eentje met alleen maar knoppen en duwen en trekken is een andere toon) en we spreken af om ’s avonds nog wat te musiceren. Na het eten ga ik met mijn gitaar naar het ‘Waddenwiif’ en leer oude liedjes uit Friesland, Finland en Ierland.

Tegen hoogwater

is de wind loeiend

hard

De volgende ochtend willen we verder naar de oost. Maar met zo veel wind? Het is inmiddels ZZW 6/7 en iedereen twijfelt. Een onverschrokken bootje vaart de haven uit. Ik krab me aan mijn hoofd. De kustwacht meldt een opkomende storm met ZW 9 en windhozen. Alle schepen moeten van het water. Jammer voor Jaap van de ‘Quasi’ en de ‘24-uurs’ op het Ijsselmeer – in deze situatie laat ik de ‘EH6’ met zijn bemanning niet alleen achter. Het onverschrokken bootje wordt weer terug in de haven gesleept, de BB-motor is in het water verdwenen. De wind trekt verder aan. In de haven ontstaat een drukte om tussen de buien door alle schepen met lijnen en stootkussens veilig voor de grote storm vast te maken.

haven Storm in de volle

van Amelend

Tegen hoogwater is de wind loeiend hard. Het ‘Waddenwiif’ klokt 9, in vlagen 10 Bft. Iedereen is druk in de weer om de stootwillen op de goede plek te krijgen. Met acht man drukken we een

69

Book WSV.indb 69

15-03-2005 13:21:34


pakketje jachten van de steiger om de ballen ertussen te wringen. Je kunt nu echt op de wind ‘leunen’, schuin voorof achterover staan zonder om te vallen, zo hard gaat het. De charters liggen met draaiende schroef aan de kade om de positie te houden. Plotseling een luide knal, brullende machines en veel geroep: een voortros van wel 5 cm doorsnee is gebroken! Ik loop met dochter Marije naar de veersteiger, een indrukwekkend tafereel! Een zandzuiger van 1304 ton ligt aan de kop van de kade te dansen als een speelgoedbootje. De golven slaan wel 15m over de kade heen. Op de terugweg zie ik een catamaran, die naast de haven was drooggevallen, ankerop gaan. Het schip gaat vreselijk tekeer en kan niet op eigen kracht tegen de wind in komen. Een bergingsschip uit de haven biedt reddende hulp.

Zo hard woei het

Terug in de haven komt de buurman van de ‘Witte Duif’ naar me toe met de mededeling dat onze zwaardklampen aan elkaar wrijven. We besluiten dit onzedelijke gedrag te beëindigen en zijn een uur met stootwillen en touwen in de weer. Stiekem vraag ik me af, waar we straks het nestje jonge zwaardklampen onderbrengen. Af en toe moeten we het werk wegens een heftige bui staken. Mijn spring heeft inmiddels al de kop van zijn zwaard opgeschuurd en op diverse plekken is de lak door de stootwillen verwijderd. Gelukkig wordt de wind met het afgaande tij minder en we kunnen gerust van boord om bij het havenrestaurant “de Piraat” een maaltijd te nuttigen. Als we terugkomen is de havenbevolking weer in rep en roer: een der charterschepen is vertrokken en heeft zijn buitenbuurman aan lagerwal vastgezet. Het schip ligt daar nu in een netelige positie in de oostelijke havenkom. Kwaaie schipper en de politie erbij. Zelfs de kapitein van de veerboot komt nog een kijkje nemen met zijn auto. Een van de stoere jongens zwemt met een lijn naar het gestrande schip. Met tien man op de kade en een beetje steun van de motor trekken we het schip naar de wal. Dan maken we ons klaar voor een onrustige nacht.

t stootwillen ...en zijn een uur me touwen in de weer.

en

Zaterdag wagen we het erop. Met westelijke wind en een kat in het groot varen wij voor het lapje terug naar Lauwersoog, met de hoogaars in ons kielwater. Gelukkig heeft men daar nog extra bemanning kunnen regelen. Een paar uur later zijn we veilig door de sluis en maken de balans op aan de lange tafel in ons clubschip. Frans Pot van de zeilschool komt voor een borreltje langs en schuift bij ons aan. Hij is zo zeer onder de indruk van

70

Book WSV.indb 70

15-03-2005 13:21:47


het verhaal (..en de blonde dames..) dat hij voorstelt om gezamelijk een hapje te gaan eten. De groep is inmiddels versterkt met enkele vaste liggers uit de haven. We zijn met te veel mensen voor een auto en er is slechts een rijvaardige persoon over. Zo besluiten wij met het landingsvoertuig van de zeilschool naar de overkant van het meer te varen en bij Suyderoog de innerlijke mens te versterken. Een onvergetelijke avond met aansluitende disco en een nachtelijke terugtocht is het resultaat.

Veilig in de sluis

Zondag breng ik de mensen van de hoogaars terug naar Holwerd, waar de auto van de extra bemanning staat. Iedereen keert terug naar huis van een bijzondere afsluiting van deze zomervakantie. Net op tijd om maandag weer met ‘de ernst des levens’ te beginnen. Gelukkig heeft het avontuur van mijn zwaardklamp verder geen nakomelingen achtergelaten... Georg

��

����������

����������������������������� ���������������������������� �������������������������

����������

�������������� ������������������� ������������������� �������������������� ������������� �������������������� �������������������� �������������

������������������

�����������������

�������������������

����������������

71

Book WSV.indb 71

15-03-2005 13:22:02


King Pock M a g j e d e n a a m va n j o u w b o o t ve ra n d eren? Ik dacht van wel. Jaren terug kochten we onze boot. De afspraak met de verkoper, de heer Glorie, was dat zijn volgende boot niet dezelfde naam zou krijgen. De afgelopen jaren sprak ik verscheidene mensen uit Noord-Holland, die mij vertelden dat de nieuwe boot van mijnheer Glorie toch “Glorieus”heette. Nu heb ik mij voorgenomen om dit jaar de naam van onze boot te veranderen in de naam KING POCK. Va n w a a r d e ze n a a m ? Terug gaande naar de jaren midden vorige eeuw. Mijn vader die Louis heette, werd door een aantal van zijn broers en mijn neefjes Pock en oom Pock genoemd. Bij navraag aan een van mijn ooms, werd mij verteld dat mijn vader altijd boeken las over een cowboy Pock die op zoek was naar een koninkrijk enz.. enz.. Dus werd mijn vader na verloop van tijd Pock genoemd. De vaartuigen uit mijn jeugd voeren altijd onder de naam KING POCK. Zelfs mijn oude moeder van 86 jaar gebruikte als internetnaam King Pock. Dus een familie begrip. Onze boot zal in 2005 verder varen onder de ons vertrouwde naam KING POCK.

H o e N e p tu n u s w

ra a k n e e m t. ..

De na am va n je sc hi p ve ra nd er en ? Nooit doen, want Neptunus loert op wraak. Onze voorvaderen, die s’winters naar de Oostzee of Indië vertrokke n of met de logge rs de Noordzee op gingen, zeilden zoveel meer dan wi j in onze zomervakantie. Da arom hebben wij moeite hun regels en gewoon ten op waarde te schatten. Waarom moet er ee n munt onder de ma st? Bijgeloof denken velen. Maar wann eer bij schipbreuk de ma st overboord gaat heb je toch wat kleingeld bij de hand om de veerma n te betalen die je ziel over de rivier de St yx naar de Griekse onderwer eld moet roeien. An ders had je toch mooi voor sc hut gestaan. De naam van je sc hip veranderen? Bi jgeloof dacht ik en gedrev en door ijdelheid veranderde ik het vorige seizo en de naam van de Bruinvis in Bruijnvis, één lette r maar. Hoe Neptunus wr aak nam en ik voor schut stond leest u elders in dit Jaarboek. He nk de Br ui jn

Jan van Elsen

72

Book WSV.indb 72

15-03-2005 13:22:04


De Vaarwijzer voor SkandinaviĂŤ kende u vast al

evenals de klassieker Vaarwijzer voor de Wadden van Jan Heuff. De serie is nu uitgebreid met 3 nieuwe titels: -Vaarwijzer voor Het Kanaal van Clemens Kok -Vaarwijzer voor het IJsselmeer van Michiel Scholtes -Vaarwijzer voor de Delta van Clemens Kok

Meer weten over de Hollandia Watersportboeken?

www.hollandia-boeken.nl en meldt u aan voor de digitale nieuwsbrief

73

Book WSV.indb 73

15-03-2005 13:22:07


Carolustrofee Winnaars: 1995: Mevrouw M. Ram-LamĂŠris 1996: De heer G. Schmitz 1997: Mevrouw A. Salters 1998: Redactie Jaarboek 1999: De heer F.J. Licht 2000: De heer F.J. Licht 2001: De heer P. Bouma 2002: De heer J. van Lochem 2003: De heer J. Kuik 2004: Mevrouw E. Knol-Licht

Deze trofee werd in 1995 door mevrouw Carolus beschikbaar gesteld voor het mooiste, leukste, beste, nuttigste, aantrekkelijkste stuk in het jaarboek.

74

Book WSV.indb 74

15-03-2005 13:22:13


De Cooperatie

Ik wil wel eens een stukje schrijven in jullie clubblad, ook omdat ik het al jaren met veel plezier lees. Mijn naam is Rudy Westra van de visserijcoöperatie op het haventerrein: het CIV. Het CIV is in 1968 door een aantal vissers opgericht met als doel om zo goedkoop mogelijk de gasolie in te kopen. Na ruim twee jaar is het bedrijf in 1970 vanuit Zoutkamp naar het haventerrein in Lauwersoog verhuisd. Om te beginnen een kleine uitleg: het CIV is eigendom van ongeveer 180 vissers die een gezamelijk een bestuur hebben samengesteld. Dit bestuur neemt de mensen aan die bij het CIV werken. De bedrijfsleider Minne Eelkema heeft de dagelijkse leiding. Het CIV heeft ook nog een BV, dat is Bunkerservice Lauwersoog BV. Deze bunkerservice heeft een opslag-tank van 1 miljoen liter gasolie en een nieuwe bunkerboot, de ‘Lauwersoog’. Deze verkoopt alleen rode gasolie aan bedrijfsvaartuigen. De viskotters die binnenkomen worden automatisch door ons gebunkerd, dus de vissers gaan elke maandag met een volle tank naar zee. Garnalenvissers gebruiken tussen de 500 en de 7.000 liter gasolie per week. Een eurokotter ongeveer 10.000 liter en een grote bokker zo’n 35.000 liter gasolie. In de jaren tachtig beleefde de kabeljauwvisserij gouden tijden en het CIV heeft hiervan ook geprofiteerd en heeft, zoals u misschien weet, diverse keren de winkel verbouwd. Eind jaren tachtig is er een watersportwinkel bijgebouwd. In de loop

van jaren is hier hengelsport en een grote kleding afdeling bijgekomen en in 2005 wordt er gestart met de verkoop van zwemkleding. Het leuke hier is natuurlijk dat je mensen uit de jachthaven in de winkel krijgt, maar ook vissers. Dit geeft nog wel eens vreemde taferelen, omdat de visser wel eens wat ruig is in zijn doen en laten. Maar over het algemeen zul je zien dat het prima past. U kunt ook zien dat er veel produkten zijn zoals o.a de (Sigma) verf, overlevingspakken, filters, kwasten, handschoenen etc. Artikelen die de vissers veel gebruiken zijn altijd zeer laag in prijs. Wij zitten gelukkig niet stil, deze winter hebben we een aparte afdeling voor de hengelaars gebouwd met een dubbel zo groot assortiment. Het assortiment voor de watersport is een beetje moeilijk te bepalen: we krijgen heel veel klanten in juli en augustus, maar de rest van het jaar is het doordeweeks erg rustig in Lauwersoog en omstreken. Dus een zeer uitgebreid assortiment ligt erg moeilijk, maar we streven ernaar dat we zo weinig mogelijk nee hoeven te verkopen. Plannen voor de komende jaren zijn er genoeg. Zo willen we de komende jaren wat voordeel geven aan de mensen die lid zijn van de watersportvereniging op Lauwersoog. We komen hier zo spoedig mogelijk op terug. Wij hopen u gauw eens te zien in de winkel al is het alleen voor een bakje koffie, die altijd gratis voor u klaarstaat. Rudy Westra

75

Book WSV.indb 75

15-03-2005 13:22:15


Onzichtbaar Lid “De Lotos” Nostalgie Van 1977 tot en met 1996 lagen we met onze schokker de Narwal in het Noordergat. Eerst woonden we vlakbij, in Wehe den Hoorn, waar Kees huisarts was. Iedere woensdagmiddag hadden we vrij en gingen we naar de boot. De ene week was het om vier uur hoog water, dan zeilden we naar Schier of Engelsmanplaat, de andere week vielen we droog op het Vierhuizer Wad, waar naar harte lust gegraven en gescharreld werd. In de weekenden hadden we het gevoel dat we een week vakantie hadden gehad en de vakanties leken zonder eind. Weer en tij bepaalden waar we naar toe gingen, en de kunst was natuurlijk om met zo min mogelijk moteren op tijd weer terug te zijn. Het was de tijd zonder mobiele telefoon, dus we voelden ons werkelijk los van alles. H e t w i l d e we s t e n Na vier jaar vertrokken we naar den Haag, een hele overgang, maar we besloten al gauw dat de Narwal in Lauwersoog zou blijven. Het oostelijk wad bleef voor ons het paradijs, en niet alleen het wad, maar ook de jachthaven met z’n gezelligheid. In de vakanties deden de kinderen en ik clubschipdienst, terwijl Kees nog aan het werk was in Rotterdam. Als het druk was hielpen de kinderen mee, anders konden ze zich heerlijk uitleven met bootjes en surfplanken, hengels en totebellen. Waar in Nederland mocht je zo maar je tentje op zetten en een vuurtje stoken? De vakanties bleven heerlijke zwerftochten over het Nederlandse en Duitse wad, en zelfs één keer naar de Oostzee. Kortom, een onvergetelijk heerlijke tijd. Midlifecrisis De kinderen werden groot en wilden niet meer mee, of wilden zelf met de Narwal varen. Ondertussen waren de regels voor droogvallen aangescherpt en de vaargebieden behoorlijk beperkt. In de vakanties met z’n tweeën misten we dat heerlijke gedoe. We houden allebei erg van lekker eten en een wijntje erbij, met als gevolg dat we iedere vakantie 5 kilo aan kwamen, die we daarna weer moesten zien kwijt te raken. Dus werd het tijd voor wat anders. Wandelen in de bergen. Zeker ook heerlijk in de natuur, en calorietechnisch perfect, maar we misten het water zo. Toen lazen we een artikel over de “Geesje van Urk”, een oude haringlogger. Gert en Marileen bewoonden het schip, en voeren ’s zomers met betalende gasten. Dat leek ons wel wat. In het zelfde blad stond een advertentie voor een haringlogger, oud en roestig. Om een lang verhaal kort te maken (zie de Spiegel der Zeilvaart 2000 febr., maart, april en aug.): we kochten de logger, gaven haar weer haar oorspronkelijke naam, LOTOS, restaureerden haar. Onze boegspriet is nu net zo lang als de Narwal.We wonen aan boord en ’s zomers varen we met gasten. We leven ons uit in zeilen en lekker koken met gezellige gasten aan boord (max. 9) en hebben het helemaal naar onze zin. Lan g s Eu ro p a’s k u s t e n Ons vaargebied is natuurlijk totaal veranderd en we missen het kleinschalige van het wad soms best een beetje, maar de zee heeft ook zo z’n avontuurlijke kanten. We gingen allebei naar de Zeevaartschool in Enkhuizen en hebben nu onze vaarbevoegdheid als

76

Book WSV.indb 76

15-03-2005 13:22:17

Jaarboek2005  
Jaarboek2005  
Advertisement