Page 1

Jaarboek1998


r- -

No Limit Ships bv Oosterkade 3-4 9711 RS Groningen telefoon/fax 050-3140499

BOUWONDERNEMING

WIKA BOUW

Van Schendelstraat 20 9721 GW Groningen Telefoon: 050-5271554 24-uurs service: 06-59112325

Voor al uw onderhoud- & verbouwwerkzaamheden


JAARBOEK 1998 26e jaargang WATERSPORTVERENIGING "LAUWERSZEE" Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit Opgericht 26 mei 1966 14 november 1968 - nummer 56 Inschrtffnr.Ver.Reg.K.v.K.: 40023570 Gironummer: 1756950 Lid van de 1V.N.W.B.

Van de redactie Een nieuw Jaarboek. Met een nieuw jasje. Met een nieuwe lay-out. Gemaakt met nieuwe techniek: meer met de computer. Door een nieuwe drukkerij. We zijn er eens samen voor gaan zitten. We hebben kritisch naar een en ander gekeken en kwamen toen tot de conclusie dat we in de tijd van de computer toch nog steeds tamelijk weinig gebruik maakten van de mogelijkheden, die zo'n apparaat biedt. Gelukkig zijn wij, de oude redactie, wel op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Maar helaas beheersen we ze niet. Reinhilde van der Kroef liet doorschemeren dat zij wilde helpen met de lay-out op de computer. Dat is met twee handen aangegrepen. Dus hoeft er nu niet meer geplakt en geknipt te worden met schaar en lijm, maar doen we (laten doen) ook dat met de computer. Bij de drukker praatten we ook over de omslag: mocht ook wel iets anders worden, maar toch moest het "ons" Jaarboek blijven. Dus hebben we de professionals de vrije hand gegeven en ziehier het resultaat. We hebben ook geprobeerd de leesbaarheid te vergroten door icoontjes in de bovenhoeken toe te voegen: de garnaaltjes voor verenigingsnieuws, boekjes voor informatie en bootjes voor verhalen. De opzet is dat U zich nog net zo vertrouwd voelt met het Jaarboek als bij de eerdere edities. Het lettertype is nu Times New Roman 9; dat oogt, voor ons althans, prettiger dan het tot nu toe gebruikte. Waar een computer al niet handig voor is... Verdere suggesties met betrekking tot inhoud en uitvoering zijn als steeds zeer welkom! REDACTIE JAARBOEK 1998 Janny du Bois Fria Boom Fred Licht Ankie Salters

Redactieadres De Larix 20 9741 NS Groningen tel. 050 5719454

Druk: Scholma Druk, Bedum

1


SAMENSTELLING BESTUUR W.S.V. "LAUWERSZEE" per 1-1-1998 Voorzitter W.J.Laseur Secretaris Mw.J.du Bols Penningm. H.E.H.Schmitz lid

W.Appelboom

lid

M.H.Loos

lid

Mw.K.G.Pettinga

lid

Mw.A.Salters

lid

L.H.Timmer

Clubschip

Thorbeckelaan 11 9722 NA Groningen De Larix 20 9741 NS Groningen O.Ebbingestr 61-ib 9712 HD Groningen Grachtstraat 10 9991 BA Middelstum p/a Noordergat 1 9976 VR Lauwersoog Schaphalsterzijl 2 9951 TW Winsum Kerkpad 3 9884 PD Niehove U.Emmiussingel 19 9711 BB Groningen Noordergat 1

tel. 050 5254304 tel. 050 5719454 tel. 050 3143126 tel. 0595 551885 tel. 0519 349248 tel. 0595 442225 tel. 0594 591428 tel. 050 3147272 tel. 0519 349154

De contributie voor het jaar 1998 bedraagt (45.- per lid. Voor "kajuit-deur-deler-leden" (27.50 per jaar en voor jeugdleden f25.- per jaar. Gironr. vereninging: 1756950 t.n.v. penningmeester WSV Lauwerszee, te Groningen.

COMMISSIES VAN DE W.S.V. "LAUWERSZEE" Clubschipconunissie: Dineke Geling Marion Groenhorst Tineke Joustra (voorz.) Tet Loos (secr.) Kunnie Pettinga Georg Schmitz (penningm.) Jeugdcommissie: Gertrud Boelens (coord.) Jan Kemkers Martin Loos Willem v.d.Woude

2

Fotocommissie: Menno Buiskool Sylvia Buiskool Joop van Meggelen Ankie Salters Wedstrijdcommissie: Houkje Boonstra (secr.) Sylvia Buiskool Wim Laseur Jan Lemstra Rieks Scherphuis Gerard Wagena (penningm.)


VAN DE VOORZITTER Wat opvalt in het afgelopen jaar is de toegenomen belangstelling van leden voor wat er in en rond de Vereniging aan de hand is. Naast de oude kern zien we veel betrekkelijk nieuwe gezichten: "jonge" leden die zich laten zien en laten horen, ook in kritische zin. Een jaar geleden schreef ik in ons 25ste jaarboekje dat de betrokkenheid van de leden sinds het eind van de jaren tachtig achteruit gegaan was. Daarom vonden we bij de brainstormdag van het bestuur in januari '97 , dat ons bestaansrecht als vereniging meer in de sfeer van belangenbehartiging te vinden was dan in onderlinge band en gezelligheid. Nu lijkt dat toch anders te liggen. Het was het afgelopen jaar vaak druk in het clubschip bij briefings, prijsuitreikingen, de barbecue, de oliebollen en andere evenementen. Twee keer dit winterseizoen bleek ons clubschip te klein en moesten we uitwijken naar een andere plek voor onze bijeenkomsten. Ook 's zomers is het nu en dan dringen. De leden werden pas echt goed wakker in het najaar. Het bestuur van de Stichting Jachthavens en haar havenmeester Harmannus konden niet langer met elkaar overweg. Er dreigde ontslag voor de havenmeester. De reactie van 190 leden met een ligplaats in Lauwersoog was reden om van het ontslag af te zien. De Stichting vroeg en kreeg een "Commissie Havenmeester", bestaande uit de heren Meinders, Van der Steen en Boersma. Zij stelden zich ten doel de problemen in de werkrelatie en structurele oplossingen boven tafel te brengen. Momenteel zien we met spanning uit naar hun advies aan de Stichting. Al met al zie ik een groter elan in de Vereniging. Er is nieuwe energie. Zouden we die kunnen aanwenden in een "Commissie Vervanging Clubschip" ? Het Roode Hooft is niet alleen (te) klein, het raakt ook afgeschreven. Het wordt tijd voor een creatieve oplossing. Volgend jaar zal iemand anders de inleiding van ons jaarboekje schrijven. Na zes jaar met veel plezier als voorzitter gediend te hebben, wil ik mij niet herkiesbaar stellen voor een derde termijn. De reden is dat ik de komende tijd voor mijn werk regelmatig langere tijd afwezig zal zijn. Met voldoening kijk ik terug op menige goede aktie van het bestuur in de tijd dat ik voorzitter was. Aan deze zes jaar heb ik vrienden en vele goede bekenden over gehouden. Ik blijf jullie allen en de Vereniging een warm hart toedragen.

Wim Laseur

HONDEN AAN DE LIJN IN HET CLUBSCHIP!

3


Jaarverslag 1997 Op 31 december 1996 had de vereniging 439 leden. In december eindigden we met 446 leden. Het bestuur bestond op 1 januari uit de volgende leden: Dhr.W.Laseur, voorzitter, Mw.A.Salters-Wortelboer, vice-voorzitter, Mw.J.du Bois-Minholts, secretaris, Dhr.G.Schmitz, penningmeester, Dhr.W.Appelboom, Dhr.S.Lameris, Dhr.M.H.Loos, Mw.K.G.Pettinga, Dhr.L.H.Timmer. Dhr.LamĂŠris gaf te kennen te willen aftreden. De vacature die toen ontstond is niet opgevuld: het bestuur wil bezien of het voor deze vereniging praktischer is om met een kleinere samenstelling verder te gaan. In januari houdt het bestuur een brainstormdag, er wordt o.a. besloten met een ledenwerfactie in de haven Noordergat meer mensen te interesseren voor de vereniging. Nieuwe leden zullen in het vervolg een clubvlag meekrijgen. Mutaties in de diverse commissies: De wedstrijdcommissie kreeg dit jaar grote versterking met de heren P. de Boer (die helaas aan het eind van het jaar moest afhaken vanwege gezondheidsredenen), J.Lemstra en R.Scherphuis. Namens de platbodems kwam Mw.Buiskool bij de commissie en Dhr.J.Heerma vertrok. Er waren geen mutaties in de fotocommissie, de clubschipcommissie de redactiecommissie en de jeugdcommissie. Ook in 1997 begonnen we het verenigingsjaar met de Nieuwjaarsvisite en de traditionele oliebollen. Gelukkig geen tegenwerking van het weer, zodat het gezellig ouderwets druk was. Reeds op de voorjaarsledenvergadering ontvingen veel leden het Jaarboek 1997, de anderen kregen het daarna toegestuurd. Na afloop van de vergadering zagen we vereniging met haar activiteiten op video, het resultaat van een jaar werken van de videocommissie. De najaarsledenvergadering werd gehouden bij Veber-Vis. Dit vanwege de verwachte grote opkomst vanwege de problemen van de Stichting Jachthavens met hun havenmeester. De wedstrijdcommissie organiseert een avond voor belangstellenden met Dhr.Amsterdam over wedstrijdtactiek. De vogelkijkmorgen in maart was heel plezierig. Ieder was heel enthousiast, zeker toen een draaihals werd gesignaleerd. In het najaar 1996 was gestart met koffieochtenden op zondagmorgen in de maanden november tot en met april. Vaak met een informatief programma. Deze formule lijkt meer een succes dan de vrijdagavondprogramma's.

4


De wedstrijdcommissie heeft ook voor dit zomerseizoen de koppen bijeen gestoken met de Oostmahorners, met weer een verdeling van zoet- en zoutwaterwedstrijden, waarbij de laatste voor rekening van de WSV Lauwerszee. De traditionele voor- en najaarsrace, de wedstrijd naar Borkum (alleen buitenom, over het Wad geen deelnemers). In juni wordt door onze vereniging de Combi-Noord georganiseerd. Helaas geen deelname door onze eigen jeugd. De Jeugdcommissie had weer een goed seizoen: volle lesgroepen, met veel enthousiaste medewerkers, veelal ouders, die de kinderen de kneepjes van het zeilen hebben geprobeerd bij te brengen. En kennelijk, van buitenaf gezien, een gezellige morgen voor iedereen die erbij betrokken is. Vanuit het bestuur is Dhr.Loos betrokken bij deze commissie, hij vervangt hierbij Dhr.Appelboom. Spil van verenigingactiviteiten blijft het voor onze vereniging en voor de jachthaven Lauwersoog karakteristieke Clubschip. Het schip ging direct nadat het ijs na de strenge winter was verdwenen in het dok. Een zeer noodzakelijke onderhoudsbeurt, aangezien het schip de laatste 19 jaar niet van z'n plaats was geweest. De zorg voor voldoende mensen die dienst willen doen, blijft. Daarnaast moet telkens veel energie worden gestoken in het leefbaar houden van ons onderkomen. Voor uitgebreidere informatie over activiteiten van de diverse kommissies verwijzen we naar de verslagen van deze kommissies. Onze vereniging is op het moment met drie personen vertegenwoordigd in de NNWB,; Dhr. A.Mulder, vice-voorzitter, die veel vertegenwoordigingen in landelijke organisaties verzorgt, Dhr. M.H.Loos, die de voor onze vereniging zo belangrijke waddenzaken behartigt en Mw. Du Bois die zaken betrekking hebbende op de provincie Groningen bijhoudt. Janny du Bois

OOK U KUNT ONS NODIG HEBBEN KNR M De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij wordt uitsluitend door vrijwillige bijdragen in stand gehouden. Ook u kunt 'Redder aan de wal' worden voor minimaal f 30,— per jaar.

ZONDER U REDDEN WE HET NIET! KNRM - Haringkade 2 1976 CP IJmuiden Tel. 0255-520501 Postbank rek.nr. 26363

5


STICHTING JACHTHAVENS ZOUTKAMP EN LAUWERSOOG In 1997 is er geen voortgang geweest in de eventuele plannen voor de pukkel, het stuk grond aan de zuidwestzijde van de haven: voor vele liggers een verademing omdat daarmee een stukje natuur bij de haven behouden blijft. Het terrein van de haven is opgeschoond en de bebossing uitgedund en gesnoeid. Naar aanleiding van een aantal diefstallen op het terrein in het voorjaar van 1997 is aan de noordzijde van het haventerrein de afsluiting gewijzigd en verbeterd. Daarbij is ook een nieuw wandelpad aangelegd. Verder zijn op een aantal plaatsen langs de voetpaden zitbanken geplaatst. Het pleintje bij de afspuitplaats is nu geheel bestraat waardoor het werken met de Travellift makkelijker wordt. Ook is de ondersteuning van het nieuwe havenkantoor aangepast en is een begin gemaakt met het schilderen ervan in de havenkleuren. Het heiponton is gerepareerd en verbeterd en de Travellift wordt dit voorjaar voorzien van een mastenkraan zodat ter plekke de mast gestreken kan worden en er niet meer heen en weer gevaren behoeft te worden. Ook dit zomerseizoen heeft onze havenmeester weer assistentie gehad van een JWG-er in de persoon van Rudy van Dijk: met name het schilderen van de caissonsteiger is zijn werk geweest. De drijvende steiger bij de dieselpomp is van een nieuwe loopbrug voorzien. Gealarmeerd door de slibproblemen bij een aantal jachthavens hebben we in het voorjaar milieukundig onderzoek laten doen naar slibsituatie in onze haven: het slib is niet verontreinigd en er is geen reden tot ongerustheid. Onze havenmeester Heerma was dit jaar 25 jaar werkzaam voor de jachthaven. Dit feit is op gepaste wijze gevierd met een etentje. Er is sprake van plannen om het Lauwersmeergebied tot Nationaal Park te verheffen: het bestuur houdt deze ontwikkeling in de gaten voor wat betreft de gevolgen voor de jachthaven. In het najaar ontstond er onder de vaste liggers c.q.leden van de Vereniging enig rumoer over het al of niet aanblijven van havenmeester Harmannus van Oosterom. In overleg met de Vereniging is een commissie ingesteld die een oplossing zoekt in de gerezen problemen. Rest ons nog alle liggers en gebruikers van onze haven een goed vaarseizoen toe te wensen. Administratie: Kievitweg 34, 9765 JZ Paterswolde 050 3092920 Bankrelatie : Rabobank Leens, rek.nr.33.52.02.799 Girorekening : 3418104 Stichtingsbestuur: Voorzitter : Secretaris : Penn.meester : Lid Lid

L.H.Timmer, Groningen N.Nieboer, Haren A.Bakema, Groningen H.J.Klamer, Roden W.Appelboom, Middelstum

Havencommissaris: H. Boersma, Anjum Jachthaven Noordergat, Noordergat 1, 9976 VR Lauwersoog, telefoon: 0519 349040 Havenmeesters: H.J. van Oosterom, E.Heerma 6


STICHTING COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 1998 Contactadres:

M.H.Loos, Noordergat 1, 9976 VR Lauwersoog, tel.: 0519 349248

Voorzitter:

M.H.Loos

Leden:

L.Faber A. Huiskamp A.Katsman J.G.van Meggelen A.Mulder M.H.Venema J.L.G.van Vroonhoven G.J.Westenbrink

Anders dan anders Niet vanuit Lauwersoog, maar uit Delfzijl! Met gemengde gevoelens is besloten om dit jaar vanuit Groningens oudste zeehaven te starten; reden daarvoor is DELFSAIL. Beide organisaties hopen elkaar op deze manier te versterken en ook vinden wij het niet goed om twee maritieme evenementen zo kort na elkaar te laten starten, in twee verschillende plaatsen. Op het moment van schrijven, begin februari, liggen we goed op schema, reeds meer dan vijftig aanmeldingen. Het ziet er naar uit dat we een goed deelnemersveld zullen hebben. Ook organisatorisch loopt het goed, een aantal van de vrijwilligers van de vorige keren heeft zich reeds aangemeld, zodat we wat dat betreft ook hopen goed uit te komen. Vanuit de vereniging wordt een toertocht georganiseerd naar Delfzijl, zodat de mensen uit Lauwersoog ook de kans hebben met hun schepen erbij te zijn. (Belangstelling, bellen met de wedstrijdcommissie, Mw.Houkje Boonstra tel. 0595 571811). Ik wil besluiten met het danken van de mensen en instanties welke tot nu toe hun medewerking hebben gegeven. Verder met het uitspreken van de hoop, dat 1998 zowel voor de vereniging, haar leden en activiteiten, als ook voor de Colin Archer Memorial Race een succesvol jaar zal worden. M.H.Loos, stichting C.A.M.R.

7


WEERBERICHTEN MARIFOON A Marifoon Nederlandse kustwateren en IJsselmeer: Uitzendtijden, lokale tijd 08.05 u, 13.05 u, Stormwaarschuwingen gelijk, aankondiging kan.16 en na verkeerslijst. Nes 23 Appingedam 27 W.-Terschelling 78 Cont.Plat L7 84 Zeeverkeerspost Schiermonnikoog en andere kuststations, weerbericht op kan.5: 0.30 u., dan elke 2 uur. Eemsrevier: kan. 18 - 20 - 21: 10 min. voor elk heel uur.

B Marifoon Noordzee/Duitse Bocht 08.00u en 19.00u 23.26 Elbe Weser 26 Nordfriesland 25 Eidersted 28 Norddeich

Oostzee 07.40u en 18.40u 1, 5, 21, 23, 26, 27, 62, 80, 84, 87 Rijgen, Kiel, Flensburg, LUbeck, Arkona, Fischland

RADIO uitgebreide weersverwachting (lokale tijden) 07.00 - 18.00 uur elk uur en om 23.00 uur Radio 1 op 747 kHz Weerbericht Noord-en Oostzee (oude SSB-weerbericht) Deutsche Welle 13.55u en 01.55 uur op 6075 kHz Ndr 4 08.30u en 22.30u 702 kHz en 972 kHz en vele andere frekwenties die momenteel onbekend zijn.

8


OPENINGSTIJDEN BRUGGEN EN SLUIZEN ROND HET LAUWERSMEER Lauwersoog: van april tot en met oktober Robbengatsluis VHF 22 Maandag t.m. zaterdag: 07.00 uur - 19.00 uur Zon- en feestdagen: 09.00 uur - 20.00 uur Reitdiep: VHF 22 idem (m.u.v. bediening zondag: tot 19.00 uur) Algemene regeling brugopeningstijden Friesland, waaronder Dokkumer Nieuwe Zijlen: van 1 april tot 1 november 09.00 uur tot 12.00 uur en 13.00 uur tot 16.15 uur en 17.15 uur tot 19.00 uur

MARIFOONVERKEER Lauwersoog haven Lauwersoog sluis Reitdiep Centr. Post Dorkwerdersluis Dokkumer Nwe.Zijlen Delfzijl sluis

9 22 22 22 18 11

Bruggen Eemskanaal Oostersluis Groningen Bruggen stad Gron. Schiermonnikoog Ameland Terschelling

69 20 9 16/5/67 16/5 16/2/4

BELANGRIJKE TELEFOONUMMERS Alarmnummer Artsen Dr. v.d.Riet Zoutkamp Dr.de Vries Clubschip wsv L'zee Lauwersoog Douane Jachthavens Delfzijl Dokk.Nwe.Zijlen "Lunegat" Lauwersoog "Noordergat" Oostmahorn "Bootsgat" Schiermonnikoog Zoutkamp "Hunzegat" Kustwacht IJmuiden en KNRM, alarmnummer Politie te water Politie, regiopolitie Groningen Sluis Lauwersoog Sluis Delfzijl Tandarts Dr.Heuvink, Ulrum Taxi Zeeverkeerspost Schiermonnikoog

112 0595 401300 0519 341286 0519 349154 — 0519 349142 0596 615004 0511 408303 0519 349040 0519 341445 0519 531544 0595 402588 0900 0111 0519 349220 058 2123044 050 5995995 0519 390434 0596 613293/ 0596 610248 0595 402015 0519 349292 0519 531247

2 5.Q

-

'

oLt

9


In '',EILKLEDING de grootste... • Helly Hamen • Musfo (hpx) • Imhoff • Henri Lloyd • Gaastra • Jeantex • Elvstrom • BMS

wi-dersport de goedkoogite... Specialist vair Noord Nederland ZEIL- EN WATERSPORTKLEDING ZEILEN EN TUIGERIJ JACHTBESLAG BOEKEN - KAARTEN REDDINGSMIDDELEN

Vraag naar de Clublcrtingskaart WATERBORG BUITENSPORT LAGE DER A 2 TEL: (050) 312 40 53

10


WEDSTRIJDPROGRAMMA 1998 Za. 16 mei

L VOORJAARSRACE (wad) start 11.00 u. briefing 15 mei, 20.30 u.

Zo. 31 mei

D PINKSTERWEDSTRIJD Eems/Dollard.

Za/zo. 6/7 juni

D DELFZLIL-BORKUM/ BORKUM-DELFZIJL

Za. 6 juni

0

Za. 20 juni

0 6-UURS OM DE PLAAT, start 10.30 uur briefing 20 juni 20.00 u., Insulinde

Za. 27 juni

L LAUWERSOOG-BORKUM, via Westgat, voor zeewaardig uitgeruste schepen. start 5.00 u. briefing 26 juni, 20.30 u.

Za 27 juni

L GARNALENRACE voor rond- en platbodems en ondiepe scherpe jachten over 't wad. start 10.00 u. briefmg 26 juni, 20.30 u.

Za. 22 augustus

O

SOLORACE start 10.30 u. Oostmahorn briefing 21 aug. pav. Insulinde, 20.00u.

Vr. 4 sept.

O

NACHTRACE (volle maan), start 21.00 u. briefing pav. Insulinde, 19.00 u.

Za. 19 september

L

NAJAARSRACE (wad) start 8.30 u. briefing 18 sept. 20.30 u.

OOSTMAHORN-REGATTA, start 10.30 u. briefing 5 juni, pav. Insulinde, 20.00u.

Contactpers. Lauwersoog: Houkje Boonstra, tel. 0595-571811. Contactpers. Oostmahorn: Bertus de Graaf, tel. 0519-241532. Contactpers. Delfzijl: Zwanet de Voogd, tel. 050-3186095

Aanmeldingen minimaal 1 week voor de wedstrijd! Voor de wedstrijd naar Borkum (27 juni) aanmelden voor 15 mei

11


VERSLAG VAN DE WEDSTRIJDCOMMISSIE OVER 1997 Terugblik seizoen 1997 De zaterdag na de ledenvergadering in maart hebben we, voor de laatste keer, onze jaarlijkse veiling gehouden. Dat leverde voor de kas van de commissie ongeveer f 275 op. Er was weinig belangstelling en omdat er veel werk in zit heeft de commissie besloten niet weer een veiling te organiseren. De Garnalenrace naar Borkum, over het wad, ging niet door wegens te slechte weersomstandigheden. Aan de wedstrijd voor scherpe jachten Lauwersoog-Borkum buitenom namen 6 schepen deel, die een pittige race gevaren hebben, met tegenwind en regen. De voorjaarsrace kende dit jaar een andere opzet, met twee keer een start en ook 2 keer een finish. Vlak na de eerste start viel de wind weg en daar dreef het hele veld. De wedstrijdleiding besloot de wedstrijd in te korten. De finishlijn werd naar voren gehaald en dat werd ook de tweede startlijn. Dat mocht voor sommige schepen niet baten, ze gaven de le race op. Die werd voor de platbodems zelfs afgeblazen, zodat ze op de motor naar de startlijn konden varen, anders zouden ze veel te laat starten. De nieuw aangeschafte vlaggen voor 'inkorten' en 'uitstellen' hebben hun dienst bewezen. In de tweede wedstrijd stond er meer wind, zodat er vlot gefinisht kon worden. AI met al was het een prachtige, zonnige wedstrijddag. De najaarsrace was gepland naar de uiterton en terug. De start werd vervroegd en allen, die zich tevoren hadden opgegeven, werden daarover opgebeld. Het was ook maar goed, dat er vroeg gestart werd, want alweer was er erg weinig wind en veel zon. Er waren wel de nodige perikelen. Een aantal schepen hebben de wedstrijd gestaakt, wegens te weinig wind en stroom tegen of vanwege materiaalpech. Enkele schepen zijn gediskwalificeerd, 2 vanwege te vroeg starten, 1 wegens motorgebruik om los te komen van de plaat en 1 wegens het niet ronden van een boei.

Toelichting wedstrijdprogramma 1998 Het komende seizoen zijn door de wedstrijdcommissie weer 3 wedstrijden gepland op zout water. In overleg met de J.C.V.O. (Jachthaven en Camping Vereniging Oostmahorn) worden er door hen 4 wedstrijden georganiseerd op het Lauwersmeer (zoet). Deze worden in de wedstrijdagenda vermeld met een 0 ervoor. De wedstrijd naar Borkum is een week voor SAIL DELFZJJL. Deelnemers, die door willen varen naar Delfzijl worden verzocht voor 15 mei zich op te geven. Er zullen dan, in overleg met Neptunus, eventueel ligplaatsen geregeld worden. De wedstrijdbepalingen zijn aangepast op de volgende punten: Te vroeg gestarte schepen worden teruggeroepen d.m.v. vlag X en bekendgemaakt via de marifoon. Ze moeten terugkeren naar de startlijn, zonder die eerst te kruisen. • De vaarboom mag gebruikt worden, waar dat noodzakelijk is. Hinderen van andere deelnemers leidt tot diskwalificatie. • De spinnaker mag gebruikt worden, als men dat uiterlijk op de briefing gemeld heeft. • Traditionele kluivers zijn toegestaan. • Strafronden moeten zo snel mogelijk genomen worden, zonder daarbij de overige deelnemers te hinderen. • Er worden 2 mogelijkheden gegeven voor het inkorten van de baan. • Na het finishen mag de finishlijn niet weer gekruist worden.

12


Dit jaar wordt het SW-handicapsysteem gehanteerd. SW staat voor snelheidsfactor watersport. Dit systeem wordt ook in Oostmahorn gebruikt. Het geldt niet voor platbodems. Voor een goede organisatie stelt de commissie het op prijs, wanneer aanmeldingen 1 week voor de wedstrijd binnen zijn. Wanneer eveneens 1 week tevoren betaald wordt, is slechts f 15 verschuldigd, op de briefing moet f 20 betaald worden.

In het clubschip zijn aanmeldingsformulieren te vinden bij het mededelingenbord. Daar kunnen ze ingevuld en (tijdig) in de speciaal daarvoor bestemde brievenbus gedeponeerd worden. Namens de wedstrijdcommissie: Honkje Boonstra

schilders bedrijf glas service

poelman lr.v. KANTOOR EN WERKPLAATS ANTILLENSTRAAT 11 13 9714 JT GRONINGEN TELEFOON: (050) 571 01 50

13


tt" DE WEDSTRIJDUITSLAGEN 1997 Lauwersoog-Borkum 9 mei Vrije klasse 1:

Vrije klasse 2:

1.LS (F.v.d.Wagen) 2.Saleh (B.de Graaf) 3. She Bee (G.Merkus)

1.No Mercy (R.P.Albers) 2. Bonaparte (H.Boonstra) 3. Linro (E.A.P.Schuiten)

Voorjaarsrace 31 mei (totaal van leen 2ewedstrijd) Rond- en platbodems:

Vrije klasse 1:

1.Weerlicht (E.A.Knol-Licht) 2. Vrouwe Maria (K.Fleer) 3. De Jonge Gijs (E.W.Venema) 4. Gossiemijne (R.v.d.Steen) 5. Pandion (P.H.Slinkman)

1. Fuego (J.Boersma) 2. Saleh (B.de Graaf) 3. Parbleu (G.W.de Does) Leijzijde (D.v.d.Leij) opgeg. SheBee (G.Merkus) opgeg.

Vrije klasse 2:

Vrije klasse 3:

1.Onedin (S.Hoving) 2. Condor (J.A.v.Houten) 3. Demarage (L.Bakker) 4. Skidbladnir (A.Katsman) 5. Bonaparte (H.Boonstra)

1.Free (E.J.Olsmeijer) 2.Garuda (H.Tappel) 3. Hotse Hiddes (J.Smid) 3. Marilena (P.Hiemstra)

Najaarsrace 27 september Rond- en platbodems:

Vrije klasse 1:

1.Weerlicht (E.A.Knol-Licht) 2. Gossiemijne (R.v.d.Steen 3. De Jonge Jacob (J.F.Kotter) Vrouwe Maria (K.Fleer) gediskw. Linquenda (J.D.Hukema) opgeg. Gerda (W.Smit) opgegeven

1.Onedin (S.Hoving) 2. Parbleu (G.W.de Does) 3.Saleh (B.de Graaf) 4. Leijzijde (D.v.d.Leij) 5. Demarage (L.Bakker) 6. She Bee (G.Merkus) Denise (A.v.d.Sprong) opgeg.

Vrije klasse 2:

Vrije klasse 3:

1. Bonaparte (H.Boonstra) 2. Ares (J.C.M.v.Lochem) Symon d. Danser (Kuik) gediskw. Quasi (J.Huttinga) gediskw. Condor (J.A.v.Houten) gediskw. Cementine (G.Snellebrand) opgeg.

1.Paloma (T.v.d.Molen 2. Bruun-F (G.Westenbrink) 3.Pollux (H.J.Boersma) 4. Marilena (P.Hiemstra) 5. Skirnir (J. Wieringa) Kongo (W.J.Laseur) opgegeven

De wisselbekers voor de beste jaarresultaten werden gewonnen door: Rond- en platbodems: Weerlicht - schipper E.A.Knol-Licht Vrije klasse: Onedin - schipper S.Hoving

14


Van de Foto- videocommissie Op deze foto zien we Joop van Meggelen mèt zijn videocamera. Ieder jaar monteert hij de aangeleverde videobeelden van de commissieleden en van Evert en voorziet het geheel van passende muziek. Daarna spoelt hij de band over op een VSH band die u dan op de najaarsledenvergadering kunt zien. De foto's die het hele jaar door gemaakt worden zitten in het fotoboek en dat blauwe boek ligt in de kast naast de bar. Het heeft ons verheugd dat Els, Arent en Albert deze keer een bijdrage geleverd hebben. Het zal duidelijk zijn, met alle vastgelegde beelden over ons gebied die wij van anderen krijgen, zijn wij, maar vooral ons nageslacht, erg blij. Dat het een mooi beeldend jaar mag worden. De Foto- en Videocommissie

SCHEEPSELEKTRONIKA Ons igramma Marifoons. Portable marifoons GSM/NMT telefoons Portofoons/mobilofoons SSB zenders/ontvangers NAVTEX-ontvangers Amateur zend/ontvangers Wereld-ontvangers GPS-navigatie Scanners Semafoons TV 12 volt Omvormers Omroepinstallaties Weersatelliet-ontvangers Telefoons (ook draadloos)

Weerkaartschrijvers Verrekijkers\Radar 27 MHz zend/ontvangers Microfoons Luidsprekers Hoofdtelefoons Kompassen Eigen tec ische dienst Batterijen 'vocutmontage en Accu's ce aratie. Acculaders Alarmsystemen Decca-Navigatoren Zonnepanelen Kabels/pluggen/antennes Faxen (portable 12/24 volt) Satelliet TV/RADIO ontvangst-syst. .

Tevens verzorgen wij de inbouw en herprogrammering van ATIS in uw marifoon. Lageweg 2a • 9251 JW Bergum Tel.: 0511 - 404800 • Fax: 0511 - 465789

doistraivliek~ 15


Reilen en zeilen van het clubschip Mede dank zij de dokbeurt begin 1997, waarbij naast knippen en scheren enkele klinknagels vervangen zijn, hebben wij in het afgelopen seizoen weer volop gebruik kunnen maken van ons aller clubschip. Viel de opening van het seizoen op Koninginnedag wat tegen, in de loop van mei nam het bezoek gestaag toe en mede daardoor hebben de vrijwilligers veel plezier beleefd aan de door hen gedraaide diensten. De piekuren op zaterdag werden goed bezocht en er is aandachtig geluisterd naar en veel geschaterd om de windkracht 12 verhalen welke nog wel eens aan het eind van zo'n uurtje te berde worden gebracht. Dankzij een gratis koffie actie konden ook wat meer passanten worden verwelkomd. Het is goed dat wij als vereniging een dergelijk ontmoetingscentrum hebben, met zo'n mooi uitzicht op de haven. Hiervan getuigen ook de drukte en de sfeer bij de prijsuitreikingen van onze wedstrijden. Het is dan gezellig vol. Eind september sloten Albert Schoneveld en zijn muzikale maten de barbecue en het seizoen 1997 af met een "All our friends believe in the clubship".

Dank aan de vele vrijwilligers die dit alles mogelijk hebben gemaakt. Mogen wij daarop wederom rekenen? Daarom gaarne aandacht voor opgave voor diensten bij Tet Loos, 0519-349248. En verder: 15 Februari 11.00 uur is er een koffie-ochtend voor liefhebbers van diegene die clubschipdienst willen doen. 30 april Koninginnedag. Koffie en Oranjebitter. Natuurlijk met veel vlagvertoon. 12 sept. Barbecue. Na de najaarsrace om 19.00 uur kosten Fl 20,00 p.p. De clubschipcommissie.

Geeft zich op voor de barbecue op 19 september Naam

16

met

personen


Een verslag van het Jeugdzeilen

De kinderen hebben het goed naar de zin gehad dit jaar en de instructeurs ook. Toch is het met name belangrijk voor de begeleiders om meer volgens bepaalde lijnen te werken. Dit komt het plezier in het lesgeven ten goede. Daarom zijn we er mee bezig om de dingen wat gestructureerder te laten verlopen. We hebben onze voelhoorns uitgestoken bij andere zeilverenigingen, maar het verschil in benadering is te groot. Daar ligt vaak de nadruk op wedstrijdvaren en prestatie, bij ons is alles vrijwilligerswerk met als voornaamste doelstelling de kinderen lol in het zeilen bij te brengen. We hebben dit jaar gemerkt bij de beginners, dat het belangrijk is om een minimum leeftijd te hanteren. Het afgelopen jaar hadden we 3 zeven-jarigen. Deze leeftijdsgroep heeft er moeite mee om datgene wat uitgelegd wordt ook in praktijk te brengen. Dan raken ze eerder in paniek. Daardoor heb je dan minder aandacht voor de rest van de groep. Voortaan zullen we kinderen dus pas toelaten vanaf 8 jaar. Met name bij meer wind is een tweede bijboot met motor onontbeerlijk. Hiervoor hebben we van het bestuur goedkeuring gekregen, dus daar kunnen we mee aan de slag. Verder willen we zorgen voor een meer gelijke uitrusting van de optimisten (alle sprieten op dezelfde manier vast e.d.). Alle boten en onderdelen moeten beter gemerkt worden. Dit alles gebeurt dit voorjaar. Ook de laatste zeilwedstrijd-dag is op een enkel punt voor verbetering vatbaar. We hadden afgelopen jaar voor de beginnersgroep een test en een wedstrijd peddelen (i.v.m. harde wind) en voor de gevorderden een test en een zeilwedstrijd. Door een te ingewikkelde en wellicht minder rechtvaardige puntenberekening zagen we een aantal sippe gezichten. Met name Hugo v.d. Woude viel hierdoor figuurlijk in het water en werd vierde. Voor het komende seizoen zullen we het puntensysteem herzien. Toch voor de goede orde het wedstrijd overzicht. Beginners: 1. Stefan Oostland Gevorderden: 1. Peter Dekker 2. Marjon Visser 2. Martin Bruggeman 3. Rikus Gerdes 3. Luuk Klinkert Onze vis en patat kwam dit jaar bij firma Gerdes vandaan. Prima geregeld en lekker. Kinderen kunnen zich weer opgeven voor de zeillessen van zowel de beginners groep als de gevorderden. Verder zijn ouders, maar ook oudere broers of zussen van harte welkom om mee te helpen met zeillessen of organisatie. Opgave bij ondergetekende en tot ziens in mei. Gertrud Boelens Parklaan 4 9724 AL Groningen tel: 050-3142554

17


c.i.v. LAUWERSZEE

Cooperative in- en verkoop vereniging van visserij benocligheden

WIJ LEVEREN O.A. AAN: • visserij • aannemers • transportbedrijven • industrie • watersport • agrariër • particulier Haven 16-20, 9976 VN LAUWERSOOG - Tel. (0519) 349291 - FAX (0519) 349176 Elke dag geopend van 8.30 tot 17.00 uur (zaterdag tot 12.00 uur)

K.v.K te Groningen onder nummer 29476

aK Dinn OCh DELFZIJL , Roerstraat 22 tei 0566 6 i 4996

decorative wandafdekkingen.....ulticolour spuitwerk

marmer en houtimitaties -

jachtvprven -en coatings, antifoulings tot 15 mei 1998 10 tot 40 % korting op jachtprodukten bij besteding van meer dan ƒ100,00

sikkarls )C International

Yachtpaints

18


ZWARTE VLEKKEN, EEN SIGNAAL VAN DE WADDEN V.N. de Jonge DE SIRIKZ, Postbus 209, 9750 AE HAREN

`SIGNALEN' Al vele jaren wordt er in het voorjaar melding gemaakt van het voorkomen van zwarte vlekken op de droogvallende wadplaten in de Waddenzee. Normaal hebben deze vlekken een grootte van enkele vierkante decimeters tot soms meer dan een vierkante meter. Op bijgaande foto is goed te zien wat zwarte vlekken zijn. Het betreft in dit geval een normale zwarte vlek, omdat de omvang maar beperkt is en ook het aantal ervan maar laag was.

DE WADDENZEE De Waddenzee is een ondiepe kustzee waar zwevend materiaal, bestaande uit een mengsel van zwevende levende micro-organismen, zwevende resten van dode organismen en een verzameling van anorganische deeltjes wordt opgehoopt (geaccumuleerd). Het organische deel van deze deeltjes wordt niet alleen opgehoopt maar het wordt ook afgebroken tot opgeloste (silicium, fosfor, stikstof) en gasvormige verbindingen (vooral stikstof) die het gebied weer verlaten door uitwisseling met de lucht (stikstofgas) of door watertransport (in water opgeloste verbindingen). Ook wordt een deel van de in water opgeloste stoffen ter plaatse weer gebruikt voor de aanmaak van nieuw organisch materiaal. De afbraak van dit organische materiaal verloopt in de zomer, als de watertemperaturen relatief hoog zijn, aanzienlijk sneller dan in de winter als de watertemperaturen laag zijn. Voor de afbraak van organisch materiaal is zuurstof nodig. Hoe sneller de afbraak verloopt hoe meer zuurstof er per tijdseenheid benodigd is. Als er geen nieuwe zuurstof zou worden aangevoerd dan raakt de voorraad snel uitgeput en gaan de organismen dood. Echter, andere organismen die zijn aangepast aan zeer lage zuurstofconcentraties gaan de afbraak van dat organische materiaal overnemen waarbij allerlei minder gewenste stoffen vrijkomen (zwavelwaterstof en/ of methaangas). Het is heel gewoon dat de zuurstofconcentraties in het water van de Waddenzee wat aan de lage kant zijn. Verzadiginspercentages tot 80 of 70% zijn niet ongewoon. Onder normale omstandigheden is, door de sterke turbulentie van het water, de zuurstofuitwisseling tussen lucht en water groot genoeg om een forse daling in de zuurstofconcentraties van het water te

19


voorkomen. Dit geldt echter niet voor het sediment. Vlak (mm's tot enkele dm's) onder het sedimentoppervlak blijkt de zuurstofconcentratie tot vrijwel 0 af te nemen. Dit betekent dat er een subtiel evenwicht moet bestaan tussen enerzijds de afbraak van al dat opgehoopte organische materiaal in de bodemsedimenten en de reaeratie van dat sediment. Wanneer de zuurstofvraag van dat sediment sterk gaat toenemen door bijvoorbeeld een toegenomen aanvoer van organisch materiaal, door verhoogde zomertemperaturen of door een verslechterd contact tussen het sediment van de droogvallende platen en water (tijdens hoog water) en sediment en lucht (tijdens laag water) dan kunnen er verstoringen optreden. Deze leiden tot zwartkleuring (sulfideverbindingen) of witkleuring (elementaire zwavelpoeder) van het wadoppervlak. Het is dit laatste verschijnsel waar een aantal biologen en ecologen zich al jarenlang zorgen over maken. Duitse onderzoekers constateerden vanaf de tweede helft van de jaren tachtig tot ongeveer 1992 een forse toename van het aantal 'zwarte vlekken' in de Waddenzee. In 1996 blijken plotseling gebieden van vierkante kilometers zwart te worden. Dit gebied strekte zich uit van het wad ten zuiden van Rottumeroog in Duitse richting. Een groot deel van de Duitse Waddenzee blijkt zwarte vlekken te vertonen. De situatie in 1996 werd door deskundigen uit Nederland en Duitsland aangemerkt als 'zeer zorgelijk' vooral omdat de oorzaak van die zwarte vlekken niet in alle gebieden hetzelfde bleek te zijn. Er waren gebieden, zoals het Nederlandse wad, waarvoor vrijwel zeker afstervende grotere algen (meestal darmwier) kon worden gerekend tot de boosdoener. Voor het Duitse wad waren er aanwijzingen dat de enorme sterfte aan bodemdieren niet alleen maar geweten kon worden aan lokaal afstervende darmwieren. Ook de workshops die al vanaf begin negentiger jaren waren georganiseerd door zowel Nederlandse als Duitse onderzoekers bleken niet de kennis op te leveren die nodig is om tot eventuele maatregelen te kunnen besluiten. Over ĂŠĂŠn ding zijn de deskundigen het eens, de oorzaak moet worden gezocht in afbraak van organisch materiaal en het valt te verwachten dat de vermesting van onze kustwateren

00

.00

(eutrofiĂŤring genoemd) een rol speelt in het ontstaan van die zwarte vlekken. Een bijkomend probleem is dat het water van de Nederlandse Waddenzee niet altijd even troebel is. Over de periode 1983 - 1992 is dit water aanzienlijk minder troebel geworden (Grafiek), waardoor op de bodem vastzittende en snelgroeiende macroalgen als darmwier en zeesla verbeterde groeicondities aangeboden hebben gekregen. Daarnaast is er nog steeds sprake van een verhoogd aanbod van voedingsstoffen waarvan deze algen nu maximaal profiteren. Het resultaat van deze omstandigheden is dat zwarte vlekken kunnen ontstaan, omdat darmwieren sediment invangen. Hierdoor begraven deze algen zichzelf. Aangezien ze niet beschikken over een vaatstelsel om alle cellen te voeden gaan de begraven cellen dood. Dit kost veel zuurstof, zelfs zoveel dat onder bepaalde omstandigheden (hoge temperaturen en rustig weer) zwarte vlekken kunnen ontstaan. 20


j

Mogelijk is een combinatie van buitengewone natuurlijke omstandigheden de oorzaak geweest van de problemen . Maar, nog steeds kan daarmee niet worden verklaard waarom de zwarte vlekken/ gebieden wel in Duitsland en niet in Nederland, of in ieder geval niet zo massaal zijn opgetreden.

VERVOLGACTIES In Duitsland wordt verder gewerkt aan de analyse van de gebeurtenissen en van de afgelopen periode. Met name beantwoording van de vragen wat de belangrijkste oorzaak is van dit verschijnsel is van belang en waarom dit verschijnsel alleen in het Duitse deel van de Waddenzee voorkomt. De Nederlandse, Duitse en Deense beheerders van de Waddenzee hebben inmiddels initiatieven genomen om gezamenlijk een onderzoek te laten uitvoeren naar het ontstaan van zwarte vlekken. In ieder geval zal bij een volgende waarneming van zwarte vlekken een gezamenlijke inspectievlucht met dezelfde waarnemers boven de internationale Waddenzee worden uitgevoerd om goed vergelijkingsmateriaal van de verschillende gebieden te krijgen. Het RIKZ (Rijkswaterstaat, Rijksinstituut voor Kust en Zee) is in samenwerking met de RUG (Rijksuniversiteit te Groningen), als aanvulling op het Duitse onderzoek, begonnen met een historisch onderzoek naar het verschijnsel van massale sterfte van bodemdieren en zwarte vlekken in het verleden. Dit onderzoek gaat niet uit van de wetenschappelijke literatuur die we al wel kennen maar volgt een andere aanpak waarbij gebruik wordt gemaakt van interviews, krantenonderzoek en onderzoek van berichten in populair wetenschappelijke tijdschriften. De resultaten van dit onderzoek komen medio 1998 beschikbaar.

DE AUTEUR Is als senior adviseur en projectleider werkzaam bij het Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ, een adviesdienst van de Rijkswaterstaat die ten dienste staat van de regionale (beheers)directies van Rijkswaterstaat. Hoofdtaken zijn adviseren op terreinen van kustbescherming, waterkwaliteit en integraal waterbeheer. Integraal waterbeheer omvat alle aspecten die in technische, socio-economische en communicatieve zin nodig zijn om de rijkswateren te kunnen beheren. Het werk van RIKZ is meestal voorbereidend voor beleid en beheer, zoals gevoerd door het hoofdkantoor van Rijkswaterstaat en de Regionale Directies. Taken die op dit ogenblik worden uitgevoerd hebben betrekking op eutrofiĂŤring (vermesting) van de Waddenzee en andere kustwateren, het inpassen van gebruiksfuncties (waaronder alle vormen van recreatie!) in de Waddenzee en de effecten daarvan op de natuur en pogingen om Groot zeegras weer in aanvaardbare hoeveelheden terug te krijgen in de Waddenzee. Naast zijn professionele betrokkenheid bij onderzoek van zoute wateren en zijn adviesfunctie vaart de auteur ook over de Waddenzee en geniet hij van de relatieve rust (de wind ruist of giert altijd!) van dit bijzondere gebied. Tenslotte is de auteur als hoogleraar verbonden aan de University of Hull in Engeland en onafhankelijk lid deskundige van de Waddenadviesraad.

ACHTERGRONDINFORMATIE Jonge, V.N. de & F.H.I.M. Steyaert, 1991. Zwarte vlekken in de Waddenzee. RIKZ Notitie GWWS-91.12029, 3 pp. Jonge, V.N. & H. Peletier, 1992. The changing greens' alternative. Wadden Sea Newsletter. 1992-2: 27-29. Bakker, J.F., 1996. Zwarte vlekken in de Neder-Saksische Waddenzee. Besprekingsverslag RIKZ96.613x, 3 pp.


Vis eten kan overalop Lauwersoog... maar hier zit u goed, uit de wind, in de zon en bij slecht weer droog!

Restaurette'Schierzichtt Haven 8a - Lauwersoog - tel. 0519-349200 fax 0519-349443 Rieks Gerdes, zijn vrouw en medewerkers zorgen voor sfeer, kwaliteit en een bèste bediening. En voor afwisseling, vele visvariëteiten; zout, zuur, gedroogd, gerookt en natuurlijk versgebakken. Verder hapjes, snacks, ijssoorten en patat met van alles. Dè plek voor lekkerbekjes en andere smulpapen, waar je het zout van de zee proeft, met het mooiste uitzicht over haven, steigers en Waddenzee. Bij ons doen de echte vissers zich zelf te goed, dat zegt wel wat! Ruim terras, parkeerterrein en invalidentoilet. Zomerdags geopend van 09.00 tot 19.00 uur, 's winters van 09.00 tot 18.00 uur.

22


TWINTIG JAAR ZEESCHOUW foto's en tekst: Els Knol-Lic aflevering 2 (voor deel 1 zie jaarboek 1997)

Kinderziekten en rampen Het eerste zeilseizoen — in 1977 — met onze spiksplinternieuwe 10 meter Westerdijk zeeschouw was niet zo denderend. Wat weer betreft althans. Veel regen. Hoe heerlijk is dan een ruim schip, droog van boven en beneden als je anders gewend bent. De meiskes, toen net 3 en ruim 4, speelden naar hartelust binnen op de vlakte in het vooronder of vielen in slaap. We hadden er geen kind aan en onze handen vol op het wad aan een, naar leek, overtuigd schip. En wat moet je met reefknuttels als je geen smeerrepen hebt? Een onvergetelijke tocht. Een Noordwesten wind. Ruimend Noord, 4-5. Met de ebstroom verlaten we de luwte van Terschelling, doel Texel. Het Schuitegat blijkt net niet te bezeilen, er staat een tij zeetje (kenden dat fenomeen eigenlijk nog niet zo goed), moeten een slag maken. De veerboot komt eraan. De schouw hebben we nog niet in de vingers, het zeil en de krachten zijn te groot. Als de veerboot met zijn helse golven gepasseerd is halen we even diep adem. Dit hebben we gehad. Straks in de Vliestroom hebben we de wind en het water ruimer. En stroom mee. Wat zo aanlokkelijk lijkt, blijkt niet te doen. Met ruimere wind is het schip super loefgierig. Niet te houden op het roer, zeker niet voor lange tijd. Texel lijkt opeens erg ver weg. Dit is niet vol te houden. We keren terug. Op motor. Vertwijfeld. Is dit het schip dat we gewild hebben? Betere tijden afgewacht en besloten weer binnenwater op te zoeken. Als ik er nu aan terugdenk en weet wat voor tijzeeën we later nog te doorstaan hebben gekregen, dan heeft het niet aan de weersomstandigheden van toen gelegen.Wij moesten dit schip nog de baas worden. Dat is in de loop der jaren gelukt. Conclusie achteraf: Ongereefd met ruim 4 was toen teveel voor ons met dit schip op open water: de trim was nog niet goed en bovendien stond het zwaard verkeerd. Te ver naar voren terwijl we geen kluiver voerden. Onder gunstige omstandigheden zeilen we later op het Usselmeer. Het gebeurt dichtbij ons favoriete Staveren. De jeugd klimt en klautert, alom plezier. Totdat het kajuitdeurtje dichtklapt door het hellen van het schip en/of het gewicht van onze driejarige Joske. Gehuil. Tot onze schrik blijkt het topje van haar duim met nagel en al nog aan het koperen scharnier te zitten als we het deurtje weer in de klemsluiting drukken. Van afschuw gauw zakdoek over het duimpje. Snel aftuigen. Full speed naar sluis, waar het goddank niet druk is. We kunnen zelfs direct invaren. Geluk bij een ongeluk. De sluiswachter belt dienstdoende dokter in Koudum. We zijn net geschut en de man is er al. Als de schrik voorbij is. 'Kaf uitdeurduimpje' van Joske.

23


Aan het deurtje zit sindsdien ook een haakje, die we bijna nooit meer vergeten vast te zetten. Het nageltje is weer aangegroeid. Het duimzuigen was gelijk over. De andere duim 'smaakte' niet. De stakker. Het tweede seizoen verloopt zonder noemenswaardige 'kleerscheuren' zodat de gedachte aan `Denemarken' begint te groeien. Na nog een jaar de Duitse wadden beginnen we ons geestelijk voor te bereiden op een langere tocht. In 1979 zal het gebeuren: Met een voorspelling van NVV 5-6 zeilen we overdreven gereefd in het begin van de middag en vakantie vanuit Lauwersoog in Oostelijke richting met wind en het opkomende water mee. Er staat genoeg water om hier en daar wat af te steken. Volgens mijn logboekaantekeningen was het om 16.15 HW op Borkum en passeerden we om 15.00 uur Noordpolderzijl. Bij de Eems gekomen dachten we in ĂŠĂŠn slag van de Ra, over de ondiepte Meeuwenstaart, naar de Fisherbalje te kunnen. De Eems was weliswaar roeriger dan het wad, maar met dit hoge water en de aangegeven ondiepten op de kaart, leek het geen probleem. Bovendien had ik ergens gelezen dat het kon. Het kon dus niet. Achteraf, als we toen wisten wat we nu uit ervaring weten, hadden we het moeten kunnen zien/voelen aan de omkrullende en kortere golven. De motor hadden we al bijgezet om voortgang te houden aan de wind, we waren te zwaar gereefd. Gegeven de omstandigheden lokte de snelste en kortste weg naar de haven. Rinske klaagde over buikpijn (beginnende zeeziekte?). Vermoedelijk heeft het roer al eerder grond geraakt. En is de borgpen gebroken. Ik had een bons gevoeld. En gedacht dat het bijbootje een schuiver over de golven had gemaakt en daarbij tegen het roer aan was gekomen. Voor ik besefte dat dat bij deze koers en lengte van de sleeplijn niet mogelijk was, stond ik met lege handen. Helmstok en roer waren opgelost in het niets. Ik moet raar hebben gekeken, want Rinske verdween schielijk huilend naar binnen. Luuk zei 'daar gaat de vakantie'. Nog een glimp Roti2 HOU heb ik opgevangen van het roer en toen waren er alleen nog maar op branding lijkende golven. Ankeren op deze plek leek zeer onaantrekkelijk, we zeilden nog. Dus zeilden we zo goed en zo kwaad als het ging zonder 00' roer door in de hoop en verwachting in dieper water te komen. Alleen beseften we wel dat we zo geen haven binnen konden lopen, dus hulp hadden we nodig. Marifoon bezaten we nog niet. Wel een assortiment noodseinen. De oudste, overjarige, vuurpijl werd eerst geprobeerd (Groninger zuinigheid) ocs~ en die deed het nog. k5,61

24


Er was scheepvaart op de Eems, dus de vuurpijl zou vast wel gezien worden. We zagen evenwel geen koerswijziging in onze richting. Aangezien wij ogenschijnlijk 'vrolijk' voortzeilden kon men zich ook gaan afvragen, waar het noodsein vandaan gekomen was. We 'gooiden' er een handstakellicht tegen aan. Dat had effect. Naar later bleek dachten ze op het reddingstation Borkum dat er brand aan boord was. En rukten met extra spoed uit. Ondertussen hadden wij dieper water bereikt aan de andere kant van de Meeuwenstaart. Anker uitgegooid en de zeilen gestreken. Daar lagen we dan te hobbelen. We zagen dat zich een klein bootje losmaakte van een grote boot. Het kwam onze kant op. Er was geen direct levensgevaar, dus konden we ons groot houden tegenover de kinderen die goed in de gaten hadden dat er iets niet klopte. Ik zag in de verte ook de reddingboot van Borkum al aankomen en pakte het filmtoestel. Joske (5) zei dat ze trilde en Rinske (6,5) dacht dat de kindertjes op school zouden huilen als ze het vertelde. Ze wou later geen boot. Joske had het over auto's die over de kop gingen. Wat natuurlijk veel erger is. Luuk was op het voordek bezig voorbereidingen te treffen voor het vastmaken van een sleeplijn om de mast. Al snel raakten ook de meiskes in de ban van de aanstormende reddingboot. Een loodsbootje was inmiddels al bij ons in de buurt en gaf aan de reddingboot door wat er aan de hand was. Een sleeplijn werd overgeschoten en door Luuk belegd. Terwijl de reddingboot al begon te trekken moesten we samen het anker inhalen. Ik realiseer me nu dat we indertijd nog ankerden met een dikke nylon ankertros met een anker dat aan dek klaar lag voor gebruik. Zo inhalen gaat vlotter, dan met een ankerketting via de ankerlier mogelijk was geweest. Geluk bij een ongeluk. De reddingboot zette er flink de sokken in toen de sleeplijn eenmaal strak stond. Waarschijnlijk hebben we nooit meer zo snel gevaren. De hekgolven krulden zich op dekhoogte achter het 'kale' achterschip; als het bijbootje vleugels had gehad zou het zijn gaan vliegen. Het leek elk moment los te kunnen komen van het water. Behalve een soort eufoor gevoel ervaren, konden we niets. Niets anders dan het gebeuren meemaken. Leuk of niet leuk. En filmen. Om zes uur lagen we, toch aangeslagen, in de Schutzhafen van Borkum. Het begin van de vakantie. Gelijk het einde? Goede raad en hulp kwam uit onze thuishaven Lauwersoog. Van Gerard en Janny Dubois met hun toenmalige "INDEWEER". Zij boden spontaan hulp aan door van Lauwersoog te komen en ons te slepen van Borkum naar Delfzijl. Telefonisch bestelden we bij Westerdijk een nieuw roer. Na 10 dagen vervolgen we onze vakantie, zij het niet naar Denemarken, met een nieuw roer. Voorzien van aanmerkelijk langere vingerlingen en betere borging. Ook al wilde Westerdijk daar aanvankelijk niet aan. Was geen gezicht, die lange vingerlingen, zeiden de bouwers. Ze hadden zeker nooit een schouw zonder roer gezien! Dit roer zit er nog steeds aan. En we hebben in de loop der jaren wel vaker, meermalen achtereen keiharde, grond geraakt met het roer. Over het oude roer hebben we nooit meer iets vernomen.

Onderhoudspraktijk in ruime zin Toendertijd leek het nog niet zo'n slecht idee om een gloednieuwe boot aan te schaffen in de jaren dat de kindertjes nog klein waren. De Opa's en Oma's waren in staat en vonden het nog heerlijk om op ze te passen als wij zonodig wat onderhoud wilden plegen (of wilde meedoen aan de vooren najaarsrace). In de beginjaren valt het onderhoud nog mee. En is er nog aandacht en ruimte voor kinderwensen. Dat beeld verschuift. Na een jaar of tien wordt ook het grut in staat geacht om zwaarden te schuren, gereedschappen op afroep aan te geven of andere hand en spandiensten te verlenen. Op nadrukkelijk verzoek, maar ze deden het. En verder vonden ze wel vermaak in het voorjaar op de

25


werf. Maar na zo'n vijftien jaar wordt het moeilijk. De jeugd wil wat anders en het schip schreeuwt om steeds grotere beurten. Tot onze eigen verbazing gaan we zelfs een paar jaar kamperen in het buitenland. Eens wat anders. Maar we blijken niet in staat dit campingleven als vakantie te ervaren. Veel te veel gedoe. We missen het vrijheidsgevoel dat we aan boord beleven. En de rust en ruimte om je heen zoals we dat op het wad hebben leren waarderen. We weten nu in ieder geval weer waarvoor we zoveel tijd en energie steken in het schip. Wij verkiezen zelf het 'levendige zout' boven het zoet. Ook al zou het ontzettend veel onderhoud schelen als we 'binnen' bleven. Want dat hebben we ook gemerkt: rust roest, maar roest rust niet. En zeker niet als het zoute water regelmatig overkomt. Het typische is dat we er wel toekomen om eigen keel te spoelen na afloop, de boot schiet er wel eens bij in. Die nalatigheid manifesteert zich meedogenloos ruim voordat het vaarseizoen weer teneinde is. Er is een oplossing, zegt men. Een `plastic' boot: roest niet, rot niet. Roept mij ook niet. Nee, opgegroeid in een gezin waar bootje varen en bootje onderhoud onlosmakelijk met elkaar verbonden is, zie ik elk jaar weer verlangend uit naar de periode waarin ik elk hoekje en gaatje kan inspecteren en bewerken. 'Eerst de lasten dan de lusten' is een onderdeel van de (k)ick. Slechts drie Ă vier maanden per jaar kijken we amper naar de boot om. Twintig winters op de werf bij Frits du Bois, buiten onder een robuust winterkleed. Een zwaar kleed dat de tand des tijds tot nu toe goed heeft doorstaan. In die maanden onderhouden we de contacten met de verderweg wonende en niet varende Knollen-familie en andere, bevriende, landrotten iets intensiever. Al zijn die maanden daarvoor tekort sinds we de hoger gelegen Vinterse witte wadden' hebben ontdekt. Als alternatief voor het voorbije zomerse gezinsleven aan boord. Daar staat tegenover dat er, in theorie, in het vaarseizoen iets meer ruimte vrij lijkt te komen voor anderen. De kinderen gaan immers meer en meer een eigen leven leiden. De ruimte voor anderen is theoretisch. Want in de praktijk blijkt de opnieuw ervaren rijkdom van een vrij weekend op het wad een zeer kostbaar goed, waar familie noch vriend (bijna) niet aan mag tornen. Tenzij natuurlijke gegevenheden ons op andere gedachten brengen: weer en tij zijn sterk maatgevend geworden in onze keuze. Jubilea en andere unieke gebeurtenissen daargelaten. Het op-de-wadden-zijn is in deze fase van ons leven nog meer de basis van ons persoonlijk-gezondheids-onderhoudsplan.

Tuig We varen nog met het oorspronkelijke, door Molenaar Grouw, geleverde tuig: Grootzeil, fok, Huiver. Zware kwaliteit kunststof bruindoek. Inmiddels is de fok vernieuwd. Het machinaal laten repareren van versleten stiksels heeft in de loop der jaren tot teveel gaatjes geleid bij bepaalde naden. Dan krijg je hetzelfde effect als een kleuter die met een prikpen een plaatje 'uitprikt'. Met wat geduld is het mogelijk zelf met de hand stiksels te herstellen, gaatje voor gaatje. Zo proberen we onze portemonnee te sparen en de levensduur van ons grootzeil te verlengen. De zware kwaliteit zal debet zijn aan het modelbehoud na zoveel jaar intensief gebruik. Nadeel is het gewicht wat steeds omhoog gehesen moet worden. Voor vrouwvolk alleen haast niet te doen, evenmin als voor lichtgewicht behulpzame manspersonen. Het is lachen als een opstapper omhoog gaat nadat hij met veel inspanning het zeil bijna gehesen heeft Ook onze toen 24 jarige Rinske heeft de schrik nog in de armen zitten als ze terugdenkt aan de najaarswedstrijd van '96: de vliegende Huiver moest gestreken. Zij zou de val losmaken, Luuk het zeil aan boord trekken, Joske bediende de schoten. Voor Rinske het wist en wij het in de gaten hadden bengelde ze boven het water. Ze was niet bedacht geweest op de opwaartse krachten van de kluiverval. Tegen het bruisende watergeweld in brieste Luuk, niet wetend wat er gaande was: "los...los!". Dat deed ze gelukkig pas toen ze weer boven dek was. Door licht op te loeven in verband met de geplande handeling was het schip iets rechter gaan liggen en Rinske als vanzelf

26


teruggezwaaid. Alleen Joske, die aan lij in de kuip bij de schoot zat, zag het gebeuren en rende naar voren om haar zus te 'redden'. Moet je het commentaar van dat tuig naderhand horen!! DM is pas varen! Er valt nog veel meer te verhalen. Andere keer wellicht. Nog steeds vertoeven we graag op deze boot en op het wad met zijn verrassende spel van stroom en wind, van golf en plaat, van lucht en licht.

Wadvaren Boot, boek en bier mee. Eindje zeilen Anker uit Vrij Kijk Beleef

Els Knol-Licht februari 1998

QYffin32,o@rvn@ig

eDoo 2nom

deifziji Brouwer van de NIENKE zeil- en motorjachten 0 •■ •\

cbc;9\(-0

oco co :I si \ GJ c0

Eemskanaal Noordzijde 53a 9934 RE DelfzijI aan de jachthaven 't Dok Telefoon (0596) 61 81 62

•k• 0.1° • Watersportwinkel • Scheepstuigerij • Scheepstimmerbedrijf

27


Polyester vis-, toer- en speedboten rubberboten, trailers, generatoren

BUITENBOORDMOTOREN • • • •

Suzuki Honda Mariner Yamaha

• Reparaties • Onderdelen

Helling - stalling van schepen tot 10 ton

BRANDS VAART O.Z. 11, 9963 PM Warfhuizen (0595) 57 17 73 's Maandags gesloten en donderdag na 12.00 uur

15" Groningen

28


1997 rondje Nederland met de "Westerburen" Het is woensdag 9 juli, hoogwater 14.00 waterstand 87+ nap. Klaar voor rondje Nederland vakantie 1997. Aan boord Frea, Tessa, JosĂŠ en Ted. Het ligt in de bedoeling om via Friesland, Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Brabant, Gelderland, Overijssel, Noordoostpolder en dan weer Friesland een rondje Nederland te maken. Om 12.30 gooien we de trossen los, nog even zwaaien naar de thuisblijvers, en varen maar het weer is goed, de wind Noord, kracht 3. We hebben ons voorgenomen om op Lauwersoog te provianderen om dan via Dokkumernieuwezijlen en de Zwemmer naar het Bergumermeer te varen. Deze route is bij de zeilers onder ons minder bekend omdat de laagste brug ca 2.6 meter hoog is. Het is wel een leuk alternatief om te varen, vaartijd ca 11/2 uur. Op het Bergumermeer even uitkijken i.v.m. de beroepsvaart en dan stuurboord uit richting Sneek. In Sneek wacht de "Second Wish" op ons met aan boord Henk en Gina, deze zullen ons vergezellen tijdens het rondje Nederland. Zondag 13 juli is het zover, om 08.30 varen we van Sneek naar Stavoren, het weer kan veel beter dichte mist en koud dus binnen sturen. Een mijltje of twee voor Stavoren knapt het weer op. Het is redelijk druk voor de sluis om 12.00 zijn we er door en dan is het koers Enkhuizen. Je komt bijna in de verleiding om achter de meute aan te varen, toch is het verstandiger om een bestekje te maken i.v.m. het weer dat ik niet helemaal vertrouw. In Enkhuizen aan gekomen is het zo druk dat we het gevoel hebben "twee dagen te moeten wachten" voor we door de sluis kunnen. Inmiddels is het ons opgevallen dat enkele motorjachten onder de spuisluizen doorgaan na dit via de marifoon te hebben gevraagd. Dit kunnen wij ook, zo gezegd zo gedaan en hebben we dus het gevoel toch maar weer twee vakantiedagen gewonnen te hebben! Het weer blijft goed dus door naar Hoorn, we komen hier om 16.05 aan. Wat ons verbaast is dat er ruim plaats is in de binnenhaven, dus snel een plaatsje gevonden. Hoorn is een plaatsje wat zeer de moeite waard is om te bezoeken. Maandag 14 juli vertrokken naar Muiden, het is nu Noord 5 dus een beetje onrustig op het IJsselmeer. Als we het paard van Marken zijn gepasseerd is het wat rustiger we kunnen hier de westwal een beetje aanhouden. In Muiden aangekomen gaan we redelijk snel door de sluis, en dan naar Weesp om daar een ligplaatsje te vinden voor de schepen. In Weesp door het houten bruggetje en aan stuurboord vinden we een ligplaats met een gezellig "verenigings-kantine". Van Weesp gaan we naar Amsterdam om vervolgens over de Amstel richting Alphen aan de Rijn te varen. De spoorbrug van Alphen is gestremd en afmeer plaatsen zijn er bijna niet, we vragen een Duitse watersport collega of we langzij kunnen liggen. Het antwoord wat ik kreeg zal ik maar niet herhalen maar heeft mij in hoge mate verbaast. Kortom we mochten niet langzij, ik heb de Duitse schipper er op gewezen dat het in Nederland gebruikelijk is dat collega schippers langszij komen te liggen in gevallen als deze. Na veel heen en weer gepraat kon het er eindelijk af en zei de Duitse schipper kom maar langzij, maar u raad het zeker al ik had er niet veel zin meer in en heb vervolgens een andere ligplaats gezocht enkele honderden meters terug. Later zijn we deze schipper in de sluis van Gouda weer tegen gekomen, dat leverde nog leuke plaatjes op bij het afmeren maar helaas geen camera bij de hand (alleen maar leedvermaak, dus foei toch!). Vervolgens via de Hollandse IJssel Rotterdam's haven gebied naar de jachthaven van Schiedam (spuihaven). Het betreffende havengebied is indrukwekkend om te zien, maar vergeet de scheepvaart niet het is behoorlijk druk. Het is overigens geen pretje om in de spuihaven te liggen, ieder schip dat passeert is merkbaar. De volgende dag donderdag 17 juli, wind West/Noordwest 5, vertrek om 10.15 met bestemming Hellevoetsluis. Via het Haringvliet naar Hellevoetsluis, er is wat haast geboden i.v.m. de dreigende bewolking met wind en regen uit het westen. Omstreeks 14.30 komen we aan in de wat ik noem de buitenhaven van Hellevoetsluis. Keuze genoeg, drie jachthavens op een rijtje we nemen de middelste, tussentijds begint het flink te regenen we gaan opzoek naar de

29


havenmeester. Dit zijn drie "wijze heren" zittend op de veranda van het kantoortje, deze "heren" meldden ons dat het flink regent, iets wat wij dus ook al hadden gezien. Hellevoetsluis is een plaatsje met een rijke historie, dat is onder andere te zien aan het oude fort waarvan de ruïne nog aanwezig is, ook de moeite waard om te bezoeken dus. De volgende bestemming is Bruinisse. Weer het Haringvliet op richting de Haringvlietbrug, hier zijn een dag voor ons vertrek uit Hellevoet twee jongens van de brug afgesprongen, waarvan één het niet heeft overleeft. De politie was hier aan het duiken een trieste gebeurtenis. Even verder dan de Haringvlietbrug, de St. Philipsdam met sluis over drukte gesproken (en ja hoor ons landje is toch echt niet zo groot al zijn we al heel wat dagen op pad, daar komen we Hein Boersma en familie met de "Pollux" uit Lauwersoog tegen). In de namiddag komen we aan in Bruinisse, we vinden een leuk plaatsje in de visserijhaven. We hebben geluk hier was net "Miss mossel" gekozen en men vertelde ons dat er deze avond een groot vuurwerk zou komen. Achteraf hadden we geen betere plaats kunnen krijgen, op ca 75 meter van ons vandaan werd het vuurwerk afgestoken, een pracht gezicht (vooral ook voor de kinderen een belevenis). De volgende dag willen we om 11.00 vertrekken, eerst nog even een kaart van de Oosterschelde kopen en dan trossen los, dat dacht ik maar. Paraplu vergeten in de watersportzaak, en, jawel hoor er zijn in ons land nog eerlijke mensen, vertrek werd een half uur uit gesteld. Zierikzee aan gelopen ook hier was nog redelijk ligplaats aanwezig, Gina zei nog: "lekker rustig liggen" vanavond, dus alles afsluiten en het stadje in. De kern van Zierikzee is een plaatje, veel gerestaureerde gebouwen met tekst plaatjes voorzien over de historie van het gebouw. Bij terugkomst bleek dat het wat drukker was geworden, we lagen nu "6 dik"(dus rustig!). De zuidelijkste bestemming was Goes dit i.v.m. tijd gebrek (we moeten ook weer terug naar het noorden), vanuit Zierikzee oversteken en onder de Zeelandbrug naar de sluis die we moeten passeren naar Goes. Van de sluis naar Goes is het ca 3 kilometer varen naar de binnenstad. Het is in de binnenstadhaven klein maar oergezellig en dicht bij het centrum, ja, zeg maar bijna in het centrum. In Goes woont een collega welke goed op de hoogte is met hoe je Zeeuwse mosselen moet bereiden, hier hebben dus ook flink van genoten. Woensdag 23-07 gaan we weer richting noord, de eerste stop is de Biesbosch en vandaar naar Waalwijk een redelijk haventje verborgen tussen grote groepen bomen. De havenmeester (± 30 jaar geleden met vrouw uit Friesland getrouwd, we komen dus al aardig noordelijk!) is een zeer vriendelijke man die direct een aantal (gratis) fietsen aanbiedt om de buurt te verkenen. Besloten om een bezoek te brengen aan Heusden, ook weer een plaatsje waar in ruime mate aandacht is besteed aan restauratie van veel oude gebouwen. Ik geef bewust niet veel informatie omtrent deze plaatsjes omdat ik vind dat je dat beter zelf kunt bekijken. Weekendje misschien? De volgende dag weer verder bestemming Grave. Hier hebben Frea, Tessa, José en ik prettige herinneringen aan, nog van een vorige reis toen we midden in de Brabantse gezelligheid terecht kwamen. Voor Grave door de sluis en dan direct stuurboord uit, een klein maar gezellig haventje. Bij ons vorige bezoek aan dit haventje hebben we de hele avond (ochtend) op het terras met clubleden en passanten zingend onder begeleiding

van een accordeon doorgebracht. Van Grave naar de Kraaienbergseplassen ongeveer 1 uur varen, dit zijn grint gaten die ook gebruikt worden door de recreatievaart. Hier hebben we circa anderhalve ag doorgebracht prachtig de omgeving en helder water om te zwemmen, alleen het weer werkte niet mee. Vervolgens ging de tocht via het Maaswaal kanaal naar de Waal, de Waal kan bevaren worden als je betrouwbaar materiaal hebt. De stroom en verkeersdrukte moet niet onderschat worden wil men veilig de eind bestemming bereiken. Vanuit de sluis bij Nijmegen opvarend naar de Pannerdense-kop. De stroom is wel erg sterk, onder brug bij Nijmegen zie pas echt hoeveel stroom er staat. Na ca. twee uren varen ligt de Waaal achter ons, vanaf hier gaat het sneller. Pannerdensekanaal, de IJssel af tot Giesbeek, en daar een plaatsje zoeken voor de nacht. Bij 30


Giesbeek liggen diverse jachthavens in grote zandgaten. Dit gebied is deels aangepast voor de recreatie, ook zeer geschikt om te ankeren. Onderweg had Henk wat problemen gehad met zijn dieselmotor, volgens Henk was dit te wijten aan de nog geringe hoeveelheid diesel in de tank. Dus bij bunkerden en de volgende dag weer verder naar Zutphen. Ongeveer vijfhonderd meter voor de Vispoorthaven van Zutphen komt Henk over de marifoon met het bericht dat zijn motor weer is uitgevallen. Op veertig meter voor een strekdam kunnen we gelukkig verbinding maken met de "Second Wish" en zoeken we een haven met een wat ruime invaart. In deze haven net beneden Zutphen is gelukkig een dieselmonteur aanwezig en deze constateert dat de brandstoffilter lek is. Vol goede moed gaan we de volgende dag de IJssel af naar Kampen. De tocht verloop goed en meren om 14.45 af in de eerste jachthaven die we tegenkomen in Kampen. We overleggen hoe we de volgende de dag zullen varen dit i.v.m. het weer, de verwachtingen zijn W/NW 7. Naar aanleiding van dit bericht besluiten we via het Ganzendiep naar Vollenhove te gaan, hier komen we aan met windkracht 6-7 NW en zijn we blij dat we afgemeerd liggen. Ondertussen heeft Henk toch weer problemen met de motor en besluit de volgende dag naar Sneek terug te varen. We gaan nog gezamenlijk door de polder naar Lemmer en daar scheiden onze wegen. Wij duiken de buitenhaven van Lemmer in en Henk en Gina gaan naar Sneek. Nu komt het gevoel dat de vakantie op z'n eind loopt, we hebben ons in Lemmer op een lekker etentje getrakteerd en zijn vroeg in de kooi gegaan. De volgende morgen om acht uur de trossen los en naar Lauwersoog waar we om 16.45 vast maken in de jachthaven en dan op naar het clubschip. Het is altijd een feest om op vakantie te gaan, maar het geeft ook een voldaan gevoel om weer terug te zijn. De volgende dag zijn we terug gevaren naar de thuishaven Schiermonnikoog. Ondertussen is de "Westerburen" waar wij zeventien jaar mee gevaren hebben verkocht en is inmiddels ook al weer een ander schip gekocht, de "Pharos" (dit is een Westerly Discus van 33-ft) hopelijk hebben we hiermee net zoveel plezier als met de "Westerburen". Tot slot: Wij wensen jullie allemaal een "snelle winter" en tot het komende vaarseizoen. Ted van der Zee.

Foto: Jan Heuff

31


Rottum draait bij Vannacht werd ik wakker door de zware storm die over ons land raast. Er zijn veel vreemde geluiden maar er is niets om ongerust over te zijn, totdat ik weer wakker word en aan de wind hoor dat hij gedraaid is naar het noordwesten. Direct flitst het door mij heen; gaat dit wel goed met de tuin van Tox? Zou er een doorbraak zijn nu, gelukkig is het doodtij, hopelijk valt het mee. Het is 5 januari 1998. Waarom ineens bezorgdheid over de tuin van Tox. Eind september van het vorige jaar hadden we het genoegen een dag op het onbewoonde eiland Rottum door te brengen. In het begin van de zestiger jaren was dat niets bijzonders. Mijn vader had een waddenboot (gebouwd als reddingboot en ooit gestationeerd op Rottum met Mees Toxopeus als schipper) en het gebeurde regelmatig dat we droogvielen aan de zuidkant van Rottumeroog en over het eiland liepen. Opgeblazen zeehonden en aanvallende meeuwen staan voor eeuwig in mijn geheugen gegrift. Mijn vader was eveneens een fervent wadloper en zo gebeurde het één maal per jaar dat de vrouwen en kinderen van deze groep wadlopers van Derk Schortinghuis in juni met de familietocht naar het eiland liepen. Dan had je, voordat het water weer hoog genoeg was voor de terugtocht, voldoende tijd te strunen door de tuin van voogd Jan Toxopeus of te liggen kletsen in de duinen. Als in 1965, na ruim een kwart eeuw wadlopen naar Rottum door deze groep, een eind komt aan deze idyllische bezigheid (de bordjes verboden toegang werden direct geplaatst) houd ik er een katterig gevoel aan over dat anderen wel, maar ik niet meer van deze prachtige plek kan genieten. Toen Vrienden van Rottumeroog en Rottumerplaat de Stichting oprichtten werd ik dan ook direct lid: het is te gek als een stukje jeugd in de Eems wegspoelt en wie weet was er zo misschien een kans ooit daar weer eens voet aan wal te zetten. Eind september was het dan zover. Hoewel, bijna mislukte het nog. Maandag om tien uur moesten we ons melden in Noordpolderzijl maar zondag lagen we vast in de haven van Borkum met potdichte mist. Juist op het uiterste moment van vertrek in verband met het tij trok het open en konden we koers zetten richting Lauwersoog. Op een mijl afstand voeren we boven Rottumeroog langs, normaal met een gevoel van weemoed, nu met een gevoel van opwinding dat we de volgende dag daar echt zouden lopen. Maandagmorgen in verband met de nog steeds aanwezige mist op tijd van huis want time and tide wait for no man. Veel te vroeg terplaatse konden we genieten van de prachtige kwelders en een school scholeksters die waarschijnlijk behoren tot de soosgangers (in tegenstelling tot de hokkers aan de kwelderrand en de wippers daarachter die territoria hebben waar ze broeden). We maakten kennis met de anderen die meegingen en zagen dat schipper Louis het slik van zijn dek afspoot. Als we vertrekken is het zicht redelijk. We varen de slenk bij Noordpolderzijl uit en slingeren via de ZO Lauwers, het Boswad en het Schild naar Oog. We passeren heel wat tonnen en prikken, het valt op dat de mensen die hier nu voor het eerst zijn steeds weer gedesoriënteerd raken. Eerst krijgen we Plaat in het oog, daarna passeren we een drooggevallen zandbank waar wel tachtig bontjassen liggen, andere platen zien wit van de vogels. Later zal Bert Corté van Staatsbosbeheer die ons rondleidt (nee geen gestruun deze keer) vertellen dat er in het voorjaar wel vijf miljoen vogels zijn. Nadat we ten anker gaan, wachten we tot het water ver genoeg gezakt is om droge voeten te houden. Vervelend is dat wachten allerminst, nu heb je rustig de tijd de omgeving vanaf een hoger standpunt goed in je op te nemen en eens diep adem te halen om alles op te snuiven. Eenmaal voet aan wal is het nog een heel eind lopen naar het bordje Rottum, waar het wat hoger en droger is. Daar worden we opgevangen door onze gids. We duiken direct in de kleurenpracht en zien geel, grijs, paars, 32


lichtpaars, verschilllende kleuren groen van onder anderen de douwbraam, zeealsum, zeeaster, lamsoor, zeeraket, zoutmelde en de teunisbloemen. We lopen eerst richting behuizing terwijl we gepasseerd worden door een grote shovel want er wordt hier gelukkig wel gewerkt om de boel enigszins in stand te houden. Het oude zomerhuis van de heer Huizing, de eerste ambtenaar van Rijkswaterstaat nadat Toxopeus met pensioen ging, die hier 'voogd' werd, is nu het onderkomen van Staatsbosbeheer. We laten overtollige spullen staan en lopen door naar de kaap. Dit gietijzeren baken uit 1883 is nu een monument en zodoende in '89 gerestaureerd. Het baken dat we vanaf zee meestal kunnen zien onderwerpen we eens goed aan een nadere inspectie, het is een prachtig object met al die stangen en verbindingen. In de schuur bij het huis van Tox, het domein van Rijkswaterstaat, staat een grote aggregaat die spoedig met ander materiaal naar de vaste wal wordt gebracht omdat ze verwachten dat deze winter de duinenrij aan de noordwest kant zal doorbreken. We kijken in de overwoekerde tuin waar nog een verdwaalde zangvogel zijn best doet en lopen door naar het strand aan de WNW kant. Een van de mannen die vandaag mee is vertelt dat ze daar allerlei helm en wilgeteen hebben aangeplant. Dat was in maart en nu zie je dat er al weer heel wat zand achter is blijven hangen. We zien de laatste stenen van de vorige voogdwoning, dit beeld lijkt onveranderd sinds mijn laatste bezoekje hier. Als je naar het duin kijkt dat dit deel van het eiland moet beschermen (de tuin) kun je zien dat ondanks allerlei platen en netwerken het flinterdun geworden is. De bezorgdheid is terecht. Rottum wordt dan ook niet beschermd door gronden die de zware golven breken zoals bij de andere eilanden en bij Plaat. Plaat groeit steeds meer aan terwijl er eigenlijk niet eens ingegrepen hoeft te worden. We maken een flinke tippel naar het oosten en zien onze groen geronde ton van de dag daarvoor en de hotels en appartementen van Borkum.

Aan de oostzuidoostpunt van Rottum kun je zien dat het er daar niet zo slecht voorstaat. In plaats dat het eiland in de Eems verdwijnt draait het een beetje bij richting het zuiden. 'Men' helpt daar een klein handje bij door extra aan te planten tussen deze plek en het vuurtorenduin zodat de twee eilandjes weer aan elkaar vast gaan zitten. En wie weet lukt het uiteindelijk ook nog wel het Zuiderduin in te lijven. We lopen in westelijke richting over de kwelder die in deze tijd op z'n mooist is, zo prachtig van kleur. Tussen het paars, grijs en groen loopt af en toe een zoute glinsterende arm. Volgens CortĂŠ is het vooral zo mooi door vroegere begrazing. De voogden hadden hier vee lopen en al in de Middeleeuwen brachten de monniken van het klooster in het plaatsje Rottum het land in cultuur en ook de Ierse graaf Clancarty die hier woonde zal nog wel iets anders gedaan hebben dan feestvieren. Het aantal soorten broedende vogels wordt wel geschat op vijfendertig. De belangrijkste soorten zijn de zilvermeeuw, kleine mantelmeeuw, stormmeeuw, eidereend, scholekster, visdiefje, noordsestern, bergeend, bontbekplevier, dwergstern en soms een blauwe kiekendief paar. Van 15 april tot 1 augustus vinden dan ook geen excursies plaats. In de overblijvende periode mogen 33


vijfentwintig groepen van maximaal vijfentwintig personen onder begeleiding het eiland bezoeken. We lopen terug naar het verblijf van Staatsbosbeheer om onze achtergelaten spullen op te pikken. We helpen ook wat spullen van CortĂŠ en een metgezellin (die we al ontmaskerd hadden omdat we op het strand een tegengesteld spoor met een vrouwenvoet ontdekt hadden terwijl we verder geen vrouwen op het eiland gezien hadden) mee terug te nemen naar de boot. Eenmaal aan boord zijn we vrij snel weer vlot, varen langs de zeehondenplaat waar nu wel geteld honderd liggen en kronkelen langs de zelfde weg terug. Het is al donker als we de slenk bij Noordpolderzijl indraaien, een sterke schijnwerper priemt door de duisternis en verlicht de prikken, de dammen, de onderkanten van de opvliegende vogels en de krullers van de grondgolven. Veel water staat er nog niet maar nadat we een keer even vastlopen bereiken we de kade. Goed gemutst neemt het gezelschap afscheid na een zeer geslaagde dag. Engelsmanplaat (tijdens de bezetting van het vogelwachtershuisje door de Wadvaarders) ten volle genoten lazen we later dat anderen bijna gek werden van zo'n geisoleerd bestaan Door onze eigen ervaring las ik de verhalen van beide heren met andere ogen. Wolkers die met moeite afscheid neemt van zijn paradijs en ieder detail opzuigt en Bomans die constateert: "Dat er geen enkel avontuur te melden is dan het avontuur dat ik alleen ben en een stip in de ruimte." Trouwens met deze trip in het vooruitzicht herlas ik de boekjes van Bomans en Wolkers en realiseerde me toen pas dat zij niet op Rottum (zoals dat vroeger gewoon heette) maar op Rottumerplaat hadden gezeten. Daarnaast is het fascinerend te zien hoe mensen verschillend reageren op de zelfde situatie. Terwijl wij op de Rottum voert haar eeuwigdurende strijd tegen de elementen zoals ze dat al eeuwen doet daarbij een beetje door ons bijgestaan. Ankie Salters

34


WATERSPORTC TROM OOSTERHAVEN IN ~INGEN

DE JUISTE KOE 5 OP HET GEBIED VAN WATERSPORT

C7r0n

i ng e n tel. (050) 3 140 892

Jachtwerf du Bois — Winterberging op bewaakt terrein. — Reparatie in staal, polyester, hout en epoxy. — Nieuwbouw van elk type schip, idem. — Alle soorten timmerwerk - teakdekken - binnenbetimmeringen - restauratiewerkzaamheden - masten, zwaarden e.d. — Levering en inbouw van motoren en schroefinstallaties. — Levering en inbouw van alle electronische apparatuur. Tuigen van alle typen schepen. — Kraan tot 15 ton. - Onderwaterinspectie — Duikwerkzaamheden : - Schroef klaren etc.

Duinkerkenstraat 18, 9723 BR Groningen. Tel. (050) 313 05 82 - Fax (050) 312 89 78 35


Boten-Schoonmaak project in Oostmahorn In dit jaar, 1998, wordt het mogelijk om boten een borstelbeurt te laten geven. Onderwater wel te verstaan. Bovenwater mag u zelf de handen uit de mouwen steken. Oostmahorn zal ĂŠĂŠn van de drie punten in Nederland zijn waar een borstelbaan zal worden beproefd in de praktijk. Deze drijvende installaties komen uit Finland en worden aangepast aan de omstandigheden hier. Het Lauwersmeer is gekozen als plaats omdat daar sprake is van een zoet/zout water situatie. De andere twee worden: de Oosterschelde (zout) en het Alkmaardermeer (zoet). Voor dit project zijn deelnemers gezocht, die hun boot op een milieuvriendelijke manier schoon willen houden.

Wie nemen deel? Op de locatie Oostmahorn wordt het schoonmaken van verschillende schepen getest: motorkruisers en zeiljachten tot 12 meter lengte. Open boten kunnen er ook terecht tot maximaal 6 meter lengte. Voorwaarde is wel dat gebruik gemaakt wordt van gifvrije onderwaterverven. Daar zijn twee alternatieven voor: * Het gebruik van 'non-stick' coatings. Dit zijn verven die aangroei bemoeilijken vanwege hun bijzondere gladheid. Ze zijn al op de markt. Als minpunt geldt de nu nog hogere prijs en de noodzaak van vakkundige toepassing. Aangroei zal nog wel iets plaats vinden maar het verwijderen ervan is wel een stuk makkelijker. * Als tweede alternatief zijn er de 'harde' coatings. Gewoon een harde gladde laag verf of kunststof. Hard genoeg om stevig borstelen te kunnen weerstaan. Borstelen met de hand, machinaal in de borstelbaan of bewerken met een hogedrukspuit.

Aangroei De baard aan het onderwaterschip groeit niet overal evenveel aan. Dat verschilt naar gelang de omstandigheden. Zoet of zout water (en de wisseling van zoet en zout), de voedselrijkdom, watertemperatuur, helderheid etc. In het verleden (en helaas nog in het heden) werden antiaangroeiwerende verven gebruikt om die vaartbelemmers te weren. Dat bleek bij nader inzien forse nadelige invloeden te hebben voor het leven in het door ons geliefde water. Met name koper en tin zijn boosdoeners in de verven. TBT (Tri-Butyl-Tin), dat officieel sinds 1990 verboden is voor schepen kleiner dan 25 meter, kan onze eigen gezondheid zelfs direct schaden. Vooral bij het aanbrengen; het vrijkomende TBT kan misselijkheid veroorzaken en verder negatief inwerken op de werking van het zenuwstelsel en de immune afweer. Voor waterorganismen zijn TBT en koper zonder meer zeer giftig. TBT is zeker 1000 x zo giftig als koper. Voor ons zou een dagelijkse portie DDT ook leiden tot vermindering van de bevolkingsdichtheid.

Naar een schoon onderwaterschip. Het proefproject wat nu van start gaat moet antwoorden geven op vraagtekens. Met name hoe de beschikbare milieuvriendelijke alternatieve verven in de praktijk bruikbaar zullen blijken. Ook of het reinigen van een onderwaterschip (met een alternatieve verflaag!) het gebruik van een borstelbaan nodig maakt. Het kan zijn dat vaker afspuiten of borstelen met de hand volstaat. Daarvoor hebben watersportliefhebbers hun boot als proefkonijn beschikbaar gesteld. Het project is een initiatief van het Waterpakt en wordt uitgevoerd door overheden, waterbeheerders, het KNWV en het Waterpakt samen. Voor onze omgeving heeft dat geresulteerd in een borstelbaan in Oostmahorn. Deelnemers aan het project profiteren van het feit dat het onderwaterschip van hun 36


boot wordt voorzien van een nieuwe speciale coating. Dat zal in de winterperiode 1997-1998 onder deskundig toezicht plaats vinden. Na afloop kan de coating blijven zitten, tenzij herstel van de oude situatie gewenst wordt. Kosten zijn er niet aan verbonden. Wat er gevraagd wordt, is het bijhouden van een logboek over het vaarseizoen 1998. In die tijd zullen enige keren reinigingen moeten plaats vinden. Die keren worden bepaald door het onderzoek, en met zo min mogelijke hinder en beslag op vaartijd. Vragen: Voor de locatie Lauwersmeer: Waterschap Friesland, L.J. Hooijkaas Postbus 36, 8900 AA Leeuwarden, tel. 058-2339697 NB Het Waterpakt is een samenwerkingsverband van de Waddenvereniging, de Stichting Reinwater, de Stichting Werkgroep Noordzee en de Vereniging tot behoud van het IJsselmeer. Doel is verbetering van de kwaliteit van het natuurlijk milieu van de grote Nederlandse wateren. De aanpak van giftige aangroeiwerende verven en van vervuilende scheepsmotoren vormen daarom sinds 1995 speerpunten in het werk van het Waterpakt. Het Waterpakt wordt hierbij geholpen door een groepje enthousiaste watersporters (waarvan ondergetekende deel uitmaakt), door het aandragen van de praktijkvoorbeelden en probleempunten. Fred Licht, lid Werkgroep Varende leden Waterpakt.

Voor een kop koffie, een frisdrankje. gebakken vis, verse vis

Dagelijks geopend van 09.00-18.00 uur. Geschikt voor groepen tot 100 pers. Toegankelijk voor rolstoelgebruikers!

HAVEN 22 • LAUWERSOOG • TEL.: 0519 34 91 01 37


JACHTHAVEN

MET HETOOG OP: BORIUM 2 5 CHIERMONNIKUOG2 AMELAND1 TERSCHELLING

.

FRIESE MEREN EN GRONINGSE MAREN TELEFOON (0519) 34 90 40 38


39


,J■ Onbekend maakt onbemind Onbekend maakt onbemind, dat blijkt wel uit de reacties die we krijgen op de bouw van onze nieuwe boot, de Nimble 36.9, een zeegaande catamaran. Omdat er rond het Lauwersmeer steeds meer multihulls (meerrompschepen) verschijnen is het misschien wel interessant eens uit de doeken te doen hoe de keus op zo'n niet voor de hand liggend ontwerp is gevallen. Onze wensen voor een nieuwe boot waren: Zeilen op de Wadden inclusief droogvallen in de weekeinden. Vlotte en comfortabele reizen op zee naar vakantiebestemmingen zoals de Oostzee, Scandinavië, Engeland en misschien verder. Het schip moet gemakkelijk door twee mensen te zeilen zijn, ook op langere tochten. Stahoogte is een vereiste i.v.m. mijn rug. Waarschijnlijk hebben velen rond het Lauwersmeer dezelfde wensen. Zeezeilen en Wadvaren blijkt erg moeilijk te combineren. Een plat- of rondbodem jacht gemaakt voor het Wad is nauwelijks geschikt voor langere oversteken op zee. Een goed alternatief zou een scherp jacht met een midzwaard of ophaalbare kiel zijn. Zo'n schip zou dan van staal gebouwd moeten zijn omdat bewegende delen in een polyester romp bij ons in het verleden al eens schade gaven. Staal schrok ons echter nogal af na een aantal winters met veel onderhoud aan onze stalen Argonaut. Een kimkieler behoort ook tot de mogelijkheden. Over het algemeen zijn ze niet al te snel, op het Wad geen punt, maar met drie weken vakantie kom je dan niet erg ver. Alle monohulls (enkelrompers) varen onder meer of minder helling, hetgeen het comfort op zee niet ten goede komt. Langzaam maar zeker kwamen er bij mij verdrongen herinneringen boven. Ik heb in het verleden catamaran gezeild, vele weekeinden op het Wad doorgebracht met zeilen, droogvallen en ankeren, kortom één zijn met de natuur. Ook heb ik eerder reizen op zee gemaakt, o.a. de Colin Archer Race in 1984. Voors en tegens werden afgewogen en we oriënteerden ons voorzichtig op de catamaran-markt. Wat zijn nu eigenlijk de nadelen van een catamaran? Zoals iedereen weet is iedere multihull kenterbaar, maar ja dat is een olietanker ook. Eigenlijk is ieder schip kenterbaar, alleen scherpe jachten draaien meestal weer recht op. Niet altijd trouwens, dat ervoer Tony Bullimore in de Vendée Globe. Met het kenterbaar zijn van je schip moet je dus rekening houden. Veel heb je zelf in de hand door tijdig te reven en niet te snel te varen in hoge golven. Ook zal je maatregelen moeten nemen voor het geval dat je toch op kop belandt, een vluchtluik om er uit te komen, oranje gekleurde antislip en ogen om je vast te zetten op de onderkant, zijn ons inziens goede veiligheidsmaatregelen. Een ander nadeel van een catamaran is haar overdreven breedte, dat vraagt veel ruimte en dus een dure ligplaats. Voordelen heeft een catamaran zeker. Het belangrijkste voor ons is de geringe diepgang en het probleemloos droog kunnen vallen, ideaal voor het Wad. Twee rompen liggen heerlijk rustig achter een anker. Dat geeft mogelijkheden voor een gratis ligplaats in een prachtige baai tijdens de vakanties. De grote breedte zorg voor veel dekruimte zodat het meenemen van een bijboot om naar de kant te roeien geen enkel probleem is. 40


Doordat een zware kiel en/of ballast ontbreken en er gemakkelijk luchtkasten kunnen worden ingebouwd zijn catamarans onzinkbaar. Ook op de kop liggend blijven ze drijven, een flink reddingsvlot dus. Een voordeel dat vooral bij een grotere bemanning speelt is de privacy die een catamaran biedt met zijn slaapruimte in de twee rompen. Op zee heeft de catamaran ook zo haar prettige kanten. Ze vaart zonder helling; wat een gemak bij koken, navigeren etc. Ze is sneller dan een vergelijkbare monohull, dus eerder op je vakantie bestemming, of verder weg natuurlijk. Ze lijken door hun breedte misschien moeilijk te manoeuvreren, maar met een (buitenboord)motor aan of in elke romp draait een cat bijna om haar as. Ons besluit stond vast, nu maar op zoek naar een geschikt schip op de tweedehands markt. Het viel niet mee, de markt is vrij klein en er zijn nogal wat verschillende typen. Vele boten werden bekeken, er werd proefgevaren, we schreven ons in bij een in multihull gespecialiseerde scheepsbemiddelaar, maar de volgende zomer waren we nog steeds bootloon. Voor de vakantie huurden we een catamaran en zeilden op het Wad. Het was wel weer even wennen, vooral de snelheid. Ondanks dat de gehuurde boot niet het gewenste bedieningsgemak had wat wij wensten, beviel de vakantie uitstekend. We beseften nu pas goed hoe we vooral het droogvallen erg hadden gemist. We wisten het nu heel zeker, een catamaran moest er komen. De zoektocht breidde zich uit naar het buitenland. Op een regenachtige zaterdag vond ik in een oude Waterkampioen een stukje over Mono & Multihull Boatbuilders in Drachten, Hanny en Loek Ooms bouwen daar de door Alexander Verheus ontworpen Nimble catamarans. We maakten een afspraak en gingen eens kijken. Wie weet wisten zij iets voor ons. De Rapid Francis een door hen gebouwd schip lag voor een schilderbeurt in de werkplaats. We waren onder de indruk van hun manier van bouwen, alles zag er goed doordacht en degelijk geconstrueerd uit. Zo'n soort boot was het voor ons, we waren verkocht. Er stond een mal voor een nieuw ontwerp, een catamaran van 11.20 m lang en 6.0 m breed en maar 70 cm diepgang. Uit dezelfde mal zou ook een motorcatamaran gebouwd worden, volgens Loek Ooms de nieuwe trend in Nieuw-Zeeland. Het werd een diepgaand gesprek over hoe wij ons een boot voorstelden en of dat in te passen zou zijn in hun ontwerp. We zaten al snel op één lijn. Het probleem was dat we eigenlijk op zoek waren naar een tweedehands boot van ± 10 m, de stap naar een nieuw schip van 11.20 m was dus financieel nogal groot. We kregen een offerte voor een schip in basis uitvoering, dat dan tegelijkertijd met de motorcatamaran gebouwd zou worden. Omdat men net was gestart met de bouw van de motorcat, moesten we om mee te doen binnen 14 dagen beslissen. De offerte was ons niet tegengevallen en na grondig rekenen zeiden we ja. Tja en zo is het dus gekomen!

41


Het schip wordt gebouwd van foam-epoxy, een licht en sterk materiaal dat vrij ongevoelig is voor osmose. De waterverplaatsing zal rond de 5200 kg liggen. Dit type heeft geen zwaarden maar ondiepe kieltjes die een geheel zijn met de romp. De mast staat vrij ver naar achteren, zodat je vanuit de kuip kunt hijsen, strijken en reven. De rolfok is zelfkerend, de schoot van de fok en het grootzeil en de traveller lijnen worden naar een liertafel vlak achter de stuurstand geleid zodat alles makkelijk bedienbaar is. De twee buitenboordmotoren komen onder de kuip tegen de rompen te zitten, zodat manoeuvreren geen probleem hoeft te zijn. Binnen is er stahoogte, zowel in de rompen als op het brugdek. In de rompen zijn twee flinke tweepersoons hutten, een ruime eenpersoons hut, een natte cel en het kombuis. De zithoek en de kaartentafel komen op het brugdek. Wie belangstelling heeft komt maar eens een kijkje nemen. De tewaterlating zal waarschijnlijk begin mei plaatsvinden. Voorlopig krijgen we een ligplaats in Oostmahorn, voor de herkenbaarheid, de rompen worden "sunfast red" en ze krijgt een echte zondagse naam. Tot ziens op het meer, het Wad of ergens op zee. Neeltje Valkhof

STEL ORTHOPETIE B. V Brinkstraat 9-13 9481 BJ Vries Tel. 0592- 542555 Fax. 0592-543793 Erkend Ziekenfonds Leverancier

Stel Ortopedie is een bedrijf dat (bijna) alles maakt ter ondersteuning of vervanging van een menselijk lichaamsdeel. Daaronder vallen o.a. prothesen, beugels, steunzolen, therapeutische kousen, sportbraces... etc. U kunt zelfs kiezen wie uw leverancier is, en dat wordt niet bepaald door uw voorschrijver. Voor vrijblijvende informatie kunt u ons altijd bellen. Stel Othopedie is landelijk erkend leverancier voor alle verzekeraars en is als eerste bedrijf gecertificeerd in Nederland door de Stichting Erkenningsregelingen. Wij wensen u allen een behouden vaart.

42


j `Daar naar toe waar anderen weg willen' De Annie Jacoba Visser ligt klaar om één van de potvissen van het strand te trekken. Anno Baas, de schipper, vraagt aan één van zijn bemanningsleden of hij een stropje om de staart van die gestrande potvis wil knopen. Vertwijfelt staat de aangesprokene met een eindje touw in zijn handen, tja hoe doe je dat zo dat het ook blijft zitten? Zo ontdekt Anno af en toe dingen die eens extra geoefend moeten worden; op de terugreis neemt hij direct de vier, vijf meest toegepaste knopen door. Dit was één van de verhalen die Anno ons op een koffieochtend in het clubschip vertelde. Samen met nog tweeenveertig leden genoot ik van het enthousiasme van de nieuwe schipper van de Annie Jacoba Visser. Sinds de Gebroeders Luden vertrokken is, is er het één en ander veranderd op Lauwersoog. Schiermonnikoog is de ligplaats van de Jan en Titia Visser met als werkterrein het gebied buitengaats en de Annie Jacoba Visser verleent hulp op het wad en op het Lauwersmeer, daar ondersteunt door de Steur. De Jan en Titia is van het type Johannes Frederik, de Annie Jacoba is een Valentijn en de Steur een Ridget Inflatable, type Float 500. Een Valentijn heeft tweemaal 430 pk jet-aandrijving, vaart 34 knopen en is zelfrichtend. Aan boord is communicatie apparatuur, DSC, DGPS in combinatie met een plotter, radar met een daglichtscherm en peilapparatuur. Het aanwezige pre-wetting systeem is een brandblusinstallatie dat met behulp van een hydropomp het sprinklersysteem aanzet waardoor een watergordijn, rondom de Valentijn, het schip beschermt tegen brand van buitenaf; een losse motorpomp kan dienst doen als brandblusser en als lenspomp en een schip dat water maakt drijvend te houden. In de helmen van de bemanningsleden zit intercom voor een optimale onderlinge communicatie. De Steur heeft een buitenboordmotor van vijftig pk en kan vijfentwintig knopen varen, heeft een kantelzak, communicatieapparatuur en een GPS. De schepen van tegenwoordig zijn technisch veel beter en veelal uitgerust met de modernste apparatuur, dat geldt voor zeeschepen maar ook voor jachten. De hulpverlening is van een andere aard dan vroeger. Daarom is het goed dat de schepen van de KNRM eveneens veranderd zijn. De Valentijn steekt maar zeventig centimeter, gaat hard, is wendbaar en is licht gebouwd. Het afgelopen jaar ('97) hebben ze samen met de Steur zesenzeventig acties uitgevoerd; dertig binnen- en zevenendertig buitendijks. Als ze met de Gebroeders Luden tien acties hadden was het veel. Veel actie betekent natuurlijk wel dat de negen vrijwilligers meer in touw zijn. Ze oefenen iedere week, uiteraard ongeacht het weer, de ene week overdag en de andere week 's nachts. Van deze negen is Anno Baas de eerste schipper, verder is er een tweede en een derde schipper. Tijdens het oefenen proberen ze alle facetten aan de orde te laten komen, het is belangrijk dat iedereen alles kan. Het is een kwestie van goed managen om tijdens een actie de juiste persoon het juiste werk te laten doen. Iedere week oefenen heeft als grote voordeel dat het team steeds hechter wordt, het moderne woord 'teambuilding' is volledig op zijn plaats. Alle vrijwilligers in dienst van de KNRM hebben een training gehad in het Schotse Stonehaven. In de opleiding bij Marine Rescue International leren ze omgaan met snelle boten. Zaken als manoeuvreren, 'boat handling', 'wave riding', echt kenteren, onder water oefenen in een simulator met de cabine zowel rechtstandig als op de kop, het omgaan met reddingsvlotten en nog veel meer, komen in die week aan bod. Iedere vrijwilliger heeft een persoonlijke uitrusting: een Helly Hansen warmteonderpak, een professioneel overlevingspak en een zwemvest. In het pak zitten twee dag- en nacht signalen (een op de bovenarm en eentje los in de zak) en een mes. Op het zwemvest zit een blauw halogeen lampje dat kan flikkeren en destijds het leven van

43


Hans Westenberg heeft gered toen de Luden in een breker terechtkwam en hij overboord spoelde; het was het enige signaal dat de helikopterpiloot in de kolkende massa kon waarnemen. Als de schipper van de Annie Jacoba Visser is gealarmeerd duurt het hooguit tien minuten voordat de actie kan beginnen. Overdag, als het moeilijk is bemanning te krijgen, is het in principe voldoende dat naast de schipper er nog een opstapper is. 's Nachts moeten alle vier de stoelen bezet zijn. De schipper is autonoom in het nemen van zijn beslissingen; bij zoekacties en dergelijke buiten op zee samen met de Jan en Titia overleggen de beide schippers. Is het NVV 10 of meer dan heeft de Annie Jacoba buiten op zee en in het Westgat niets meer te zoeken daar is het schip niet voor gebouwd hoewel het Anno steeds weer verbaasd hoeveel dit type schip eigenlijk kan hebben. Het schip gebruikt met vol vermogen honderdtwintig liter brandstof per uur en heeft dan een vaartijd van acht ĂĄ tien uur met de gashandel wat dichter is dat vele uren langer. Als je als jachtbewoner ooit in aanraking komt met een schip van de KNMR dan is het, volgens Anno, zaak dat je goed luistert naar de aanwijzingen die zij geven en vooral niet in paniek raken. Zorg dat je aan boord een sterk punt hebt waaraan je gesleept kunt worden, een doorgestoken mast is ideaal maar een goede contraplaat onder de voorste klampen kan onnodige schade voorkomen. Tref je Anno en de zijnen die zelf jachtschipper zijn geweest dan weet je dat ze zich in ieder geval in jouw situatie kunnen verplaatsen. Mensen redden is de eerste doelstelling van KNRM, daarnaast doen ze wat ze kunnen maar beginnen niet aan iets dat ze niet kunnen. In 1917 werd de C.A. den Tex gestationeerd op Rottum met schipper Mees Toxopeus, in 1927 kwam de Insulinde naar Oostmahorn met dezelfde schipper, die veel bijgedragen had aan de ontwikkeling van de kieptank waardoor de Insulinde de eerste zelfrichtende boot werd. Vanaf 1965 was het de Gebroeders Luden die ruim dertig jaar ons veiligheid bood. Een heel nieuw tijdperk met lichte snelle boten is aangebroken. Was het eerst Mees die een stempel op ons gebied drukte, nu is het mevrouw Titia Visser die drie boten schonk en waarvan twee in ons gebied gestationeerd zijn. In een in op 13 oktober 1768 opgemaakt rapport staat te lezen dat "De stranden van deze provincie een zeer slechte reputatie hebben, zo erg zelfs, dat zeelieden, ingezetenen van deze provinciĂŤn liever op de kust van een naburig Koninkrijk, waar de kuststrook onder toezicht staat, zouden stranden dan hier'. In 1824 werd onze reddingsmaatschappij opgericht, daarna werd het allemaal beter en veiliger. Zo las ik in een overzichtwerkje dat op 4 december 1944 motorreddingvlet C.K. Baas een zware redding verrichtte toen een Duits patrouillevaartuig was gestrand op de Razende Bol. De C.K. Baas zag kans vier opvarenden van het Duitse

marinevaartuig te redden. Misschien was de man van de schenkster een voorvader van Anno, het moet haast wel. De tijd van zuidwesters en kapokzwemvesten is voorbij; de zee is zichzelf gebleven en dus blijven bevlogen redders hard nodig. Ankie Salters

44


Het Roode Hooft moet dokken Het is nog vroeg als we op zaterdagochtend 1 maart naar Lauwersoog rijden. Het is behoorlijk koud hoewel het bijna niet waait. Vooral dat laatste is belangrijk: weinig wind. Want het clubschip van de WSV Lauwerszee gaat in dok en dat dok bevindt zich in de buitenhaven. Het clubschip, een houten onderkomen op een grote platte bak met een diepgang van een meter, een breedte van vijf meter vijftig en een lengte van vijfentwintig meter en dat zo'n honderdvijfentwintig ton weegt, moet daar naar toe gesleept worden. En dat is heel wat anders dan de twee, vijf, tien of misschien vijftien ton van onze schepen. Tijdens de tocht zijn meerdere spannende momenten te verwachten. Allereerst moet het schip vanaf zijn ligplaats met een haakse bocht het Lauwersmeer op. Als we losgegooid hebben drijft het door de geringe zuidwesten wind van de ponton af. Daarna opgevangen door de Twee Gebroeders, de sleepboot met 300 paardenkrachten van de gebroeders Jansma. De belegde trossen zijn kruislings vastgemaakt waardoor het mogelijk is een beetje bij te sturen. Door middel van de tros op de ponton wordt het schip met de kop in de juiste richting gemanoeuvreerd zodat even later het sleepwerk kan beginnen. Het Lauwersmeer is geen probleem. Met een ruime bocht stuurt Rommert, de kapitein, het gevaarte op de sluis af. Sluismeester Jan Bos gewaarschuwd via kanaal 22 heeft de deuren open staan, de lichten groen gezet en het woelige spuiwater laten verdwijnen. Heel langzaam prikt Rommert het clubschip midden in de sluis met aan beide zijden nog anderhalve meter. Martin, Tet, Albert en Pim verzorgen de lijnen en de dikke stootkussens (de ijzeren klep van het opstapje steekt nog wel een halve meter buiten het schip uit). Harmannus en Jan vangen de trossen op en Rommert slaat achteruit en vangt het clubschip op. Een perfecte controle over het tweede moeilijke moment. Als je in de sluis ligt en je ruikt het zoute water en hoort het krijsen van de meeuwen dan gaat je vaardershart sneller kloppen. Vandaag zijn er extra veel meeuwen want door de storm in het begin van de week lopen veel viskotters pas vandaag binnen. De gashandel gaat weer open en langzaam vaart de sleep de sluis uit. De brug is open voor een onbelemmerde doorvaart van de antenne en de vlaggenmast. Op de sleep is alle aandacht gericht op de laatste kritieke actie: het aanleggen bij het dok op lagerwal. Maar voordat het zover is moeten eerst de grote stoomwolken uit het hart van de sleepboot tot bedaren worden gebracht. Daarom zetten we een tros op de loskade van de haven en meren het clubschip tijdelijk af. De Gebroeders komt langszij en na een half uurtje knutselen aan de thermostaat en water bijvullen kunnen we weer opweg. Zo verloopt het einde van de heenreis eveneens gesmeerd. Trossen, ballen en wind zorgen dat het schip precies langs het grote dok komt te liggen met z'n kont tegen het kleine dok zodat de bemanning gemakkelijk naar en van wal kan komen. Een oud kapitein en een jonge kapitein kunnen terug kijken op een wel zeer geslaagde operatie.

45


In het dok is het Roode Hooft droog gezet vooral om beklopt te worden. Eerst wordt de bak afgespoten. Daarbij vliegen er enkele klinken uit en ontstaat wat ruimte tussen oude opgelaste platen. Nadat ook de dunne plekken opgespoord zijn, wordt alles hersteld door er nieuwe platen op te lassen. Een vette laag verse teer en vier zinkanoden beschermen het onderwaterschip de eerste jaren tegen nieuwe aanvallen van buitenaf. Helaas ging er toch nog iets mis; in de opbergruimte lagen een autoband en een dekkleed op de grond. Door de ontstane hitte bij het lassen vliegt dit in de brand. Gelukkig is het binnenbrandje direct ontdekt en met behulp van een hogedrukspuit snel de kop ingedrukt. Wat overbleef was een ruim bedekt met een enorme laag roet. Op een donderdag varen we terug. Om 1300 uur wordt het dok volgepompt met water en na een kwartier drijft het clubschip weer. We controleren binnen of in het ruim geen lekkage optreedt, maar nee alles blijft kurkdroog. Jansma s Twee Gebroeders ligt even later klaar voor het clubschip en eenmaal ingespannen gaat het weer richting sluis. Het waait een viertje maar verder is het heerlijk zacht voorjaarsweer. Jan Bos heeft de sluis al in gereedheid gebracht en havenmeester Anno ziet met een goedkeurend oog de sleep voor zijn kantoor langs glijden. Bij het in de sluis varen raken we twee keer de kant voordat we goed liggen zodat de sluismuur wat van die verse teer overneemt. We zakken een heel stuk voordat de deuren naar het meer open kunnen. Terwijl de sleep over het meer vaart verhalen Joop, Harmannus en Ennes de Anna Maria zodat de ligplaats van het Roode Hooft weer vrij is. Jansma laat het geheel tegen de westzijde van de ponton zakken en pikt vervolgens de sleep op de kop van zijn schip vast. Trekt het clubschip richting dijk, Martin houdt de kont bij de ponton en zodra de kopse kant genomen is kan Jansma het geheel naar achteren duwen. De vaste afmeerdraden liggen nog klaar zodat het plaatsbepalen niet moeilijk is. Daarna nog even de Anna Maria weer op z'n winterplaats leggen, om 1500 uur is het karwei geklaard. Het clubschip kan er weer even tegen. We schrijven 13 maart 1997. De foto- en videocommissie heeft dit leuke uitstapje middels foto's en videobeelden vastgelegd. Ankie Salters

46


De Waddenvereniging anno 1997 "Beleving van een landschap dat nog ongestoord is en van ruimte: het behouden van die mogelijkheid, dat is de inzet van de Waddenvereniging". Met deze uitspraak begon de heer Hans Revier, directeur van deze vereniging, zijn inleiding in ons clubschip op zondagmorgen 2 november 1997. Bij de oprichting van de Vereniging tot Behoud van de Waddenzee was dit de doelstelling zo bevestigde de heer Harry Rozema die aan de wieg gestaan heeft. In de jaren tachtig werd het echter een club die "tegen" elke vorm van verstoring was en ervoor ijverde het gebied ontoegankelijk te maken, ook voor degenen die het in stilte wilde beleven. Vanzelfsprekend haakten de "belevers" zoals Harry Rozema, en ondergetekende, toen af. De heer Revier, sinds 1985 in dienst, heeft die periode nog meegemaakt. Hij is er gelukkig mee te kunnen melden, dat er sinds enige jaren een ommezwaai te zien is, terug naar de oorspronkelijke doelstelling. Om het gebied te behouden zijn regels en beperkingen nodig, maar die hebben alleen maar effect als er een draagvlak is van mensen voor wie het gebied meer dan een theoretische betekenis heeft. Vandaar dus educatieve programma's voor bijvoorbeeld groepen die op schepen van de bruine vloot varen en voor bezoekers van de eilanden. Maar vooral is de Waddenvereniging nu uit op samenspraak met de gebruikers van het wad, met de mensen die erbij horen op de wal en op het water, waaronder de recreanten, waaronder de watersporters. De mens is niet meer per definitie een verstoorder, maar vormt een deel van het ecosysteem. Het streven is een gezamenlijk beheer van het waddengebied gericht op behoud, door de diverse groepen belanghebbenden. Dit is het belangrijkste van wat ik opgepikt heb van de levendige discussie van de aanwezigen (18) met de heer Revier. Ik neem me voor opnieuw lid van de Waddenvereniging te worden. Wim Laseur

Het lekkerste brood en gebak uit de buart J MOnebuorren 12, Anjum. Telefoon (0519) 32 13 02 47


VEILGHEIDSACTIE zaterdag 6 juni 1998 Al sinds een aantal jaren houden wij als onderdeel van de Samenwerkende Inspecties Lauwersmeer (S.I.L.), zijnde de Regiopolitie van Groningen en Friesland, de Koninklijke Marechaussee Zoutkamp en de K.L.P.D. (Waterpolitie Lauwersoog), veiligheidsacties in de jachthavens rond het Lauwersmeer. Wij hebben hierbij met z'n allen maar ĂŠĂŠn doel en dat is: De veiligheid aan boord vergroten! Helaas kunnen we nog jaarlijks in de krant lezen dat er ergens een jacht is uitgebrand of, dat er iemand (bijna) is verdronken omdat er geen of onvoldoende veiligheidsmiddelen aan boord waren. Het is onze bedoeling om dit jaar in samenwerking met de WSV Lauwerszee op zaterdag 6 juni a.s. in de jachthaven "Noordergat" te gaan controleren. De bedoeling is dat U Uw boot op vrijwillige basis aanbiedt en dat wij dan aan de hand van een controlelijst een aantal zaken bekijken zoals o.a.: - Totale gasinstallatie - Brandblusmiddelen - Veilgheids- en reddingsmiddelen - Verbandtrommel - Verbindingsmiddel zoals marifoon - Voorkoming misdrijven - Navigatieverlichting. Mochten er door ons bepaalde gebreken worden geconstateerd, dan krijgt U van ons advies wat U kunt doen om Uw veiligheid te vergroten. Voor alle duidelijkheid wil ik nog stellen dat het niet onze bedoeling is om die dag met het "bonnenboekje" klaar te staan. Om deze dag nog meer inhoud te geven willen we bevorderen dat ook de brandweer aanwezig is. Verder is de medewerking toegezegd door Watersportcentrum Oosterhaven, die U die dag ook met raad en daad terzijde kunnen staan (keuring gasinstallaties, keuring reddingvlotten, brandblussers, etc.). Nadere afspraken moeten echter nog worden gemaakt. U kunt zich vanaf de voorgaande vrijdagavond 19.00 uur op het Clubschip melden als gegadigde. Dan hoort u ook nader over de gang van zaken. Maar kijkt U in de loop van de tijd ook even op het mededelingenbord in het Clubschip. We hopen op een succesvolle actie! namens de S.I.L., Gert Overeem Waterpolitie Lauwersoog.

48


Parbleu Nog steeds is iedere tocht over het wad een fijn avontuur, dat vaak zijn verrassingen in petto heeft. Meestal zwerven we samen op onze aak van het ene eiland naar het volgende of van een sfeervolle ankerplaats naar een leuke haven. Het plezier wordt nog intenser, indien we onze zwerftochten in gezelschap van andere boten mogen beleven. Gedurende een gezellig uurtje in het clubschip, informeerde een bevriende schipper zich omtrend onze plannen voor een volgende tocht. Spontaan gaven we te kennen: aangenomen de wind en het getij zijn ons gunstig gezind, gaan we morgen naar Ameland. Tot onze vreugde liet onze vriend, na enige korte overpeinzingen zijn interesse in ons plan blijken. Na een verdere babbel met borrel, besloten we er de volgende dag op uit te trekken, uiteraard na afspraak met onze beide levensgezellinnen. Een toevallig tijdens ons gesprek aanwezige loods bood ons een kostenloos uitgeleide aan, mits we niet bij nacht en ontij onze landvasten zouden losgooien! Na wat gepuzzel aan de hand van de ter plaatse aanwezige kaarten en tabellen, tevens rekening houdende met diverse slaapschema's plus verschillende ontbijtwensen, legden we ons vertrek voor de volgende morgen om acht uur vast. Gelukkig bleek dat hoogwater ter plaatse de volgende dag eerst om twaalf uur s'middags verwacht werd! De volgende morgen verliep onze start perfekt. De "vloot" verzamelde zich praktisch op de afgesproken tijd voor de sluis, zelfs onze loods stond fier in de kuip, met in z'n rechterhand de beloofde mok verse koffie! Daar echter een volgboot ten dienste van onze onvolprezen nautische assistent tijdens onze planning vergeten was, verkoos deze de vloot bij de middelste trap van de sluis weer te verlaten. Na enig gezwaai en geschreeuw in en op de sluis voeren we keurig in linie het wad op. Volgens vooraf gemaakte afspraken, voeren we aan stuurboord, even buiten de rode tonnen op volle toeren richting Engelsmanplaat. De vooraf vermoede tegenstroom bleek zich in volle sterkte te presenteren, de ons beloofde bakstagwind liet het volledig afweten! Verder genoten we van het warme zomerse weer en vonden zonder enige moeite het vaarwater tussen het Rif en de Engelsmanplaat. Daar op dat moment onze boot de leiding had in het konvooi, keken we zo nu en dan even terug, om vast te stellen dat onze formatie nog steeds in tact was. Tijdens één van deze zorgzame blikken achteruit zagen we plotseling dat de schipper van onze volgboot z'n anker uitwierp! "Verdorie de "Parbleu" gaat ten anker, dat kun je niet maken met een diepgang van 1.25 en nog vóór het Amelander wantij", dachten wij!! Alhoewel het zeemanschap van de schipper van de "Parbleu" algemeen als exellent bekend stond, besloten we toch maar even poolshoogte te gaan nemen. De goden bleken ons vandaag minder goed gezind; de motor van de "Parbleu" weigerde acuut zijn diensten. Vastberaden besloten we na een korte beschouwing van onze situatie, de voorgenomen tocht door te zetten. Als sleper en gesleepte, onder een vrolijk wapperende sleepvlag, sukkelden we even later richting Amelander wantij! Gezien onze diepgang, de onvoorziene vertraging en de eventuele verlaging van de waterstand door de aanhoudende oostenwind, leek ons een kort consult bij de Kustwacht Ameland niet overdreven. Gelukkig stelde de terzakekundige op de toren ons gerust en zo "sleepten" we even later met iets minder als de gewenste handbreedte water onder de kiel over het wantij. Onder het motto: de oostenwind is 's morgens als een kind, 's middags als een man en 's avonds als een lam, werd de sleepverbinding weldra verbroken en zeilden we gemoedelijk naar de haven van Nes! Jan van Dierendonck. NB. Parbleu is nu Pardoes 49


Interview met Kees Misschien kun je beginnen met te vertellen wie je bent.

Ik ben Kees, een Jeanneau Sangria uit 1976. Ik meet 8 meter lengte over alles, ben ruim 3 meter breed, ruim tien meter hoog en steek 1 meter 25 diep. En ik heb ook een motor, een Yanmar 9 pk'tje. Je ligt hier nu zo'n jaar. Hoe ben je hier terecht gekomen?

Ik kwam uit Friesland. Maar mijn nieuwe kapitein wilde me dichter in de buurt hebben en zo werd het Lauwersoog. Ze heeft me toen in november (1996) hierheen gebracht en ik voelde me meteen thuis. Maar als ik eerlijk ben was dat begin wel saai, want ik werd bij aankomst meteen winterklaar gemaakt en op de wal gezet, en daar lag ik dan. Ze kwam wel bijna ieder weekeinde eventjes kijken, vaak ook met gasten. Daaraan kon ik merken dat ze blij met me was. Maar ja, types zoals ik, horen toch in het water hè... Hoe is dat dan gegaan?

Toen het ophield met vriezen, kwam mijn kapitein veel vaker. Ze begon allerlei klusjes te doen. Ik kon wel merken dat ze nog veel moest leren. Soms ging dat niet zo vlot, of dan wist ze niet precies hoe ze iets moest doen en dan ging ze eerst informeren voor ze weer verder kon. Daarna ging ze aan de gang met het onderwaterschip. Ik moet eerlijk zeggen dat ik nooit helemaal heb begrepen wat ze nou precies probeerde. Je moet weten dat ik een Teflon antifouling heb, maar die was hier en daar een beetje aangetast, vooral op de kiel. Op de slechte plekken heeft ze het er wel afgehaald en er epoxyteer opgedaan. Die teer bladdert er intussen een beetje af en ik heb ook wel wat pokjes gehad. Ik ben benieuwd wat ze er nou dit jaar mee gaat doen. En ik kreeg ook nog een nieuw vinnetje voor mijn log, want daar was een blad afgebroken. Maar ik moet je zeggen dat ik blij was toen dat allemaal klaar was en ik het water in kon. Gingen jullie toen ook meteen al zeilen?

Neeee, dat duurde nog wel een maand. Ze heeft nogal wat aan mijn electriciteitssysteem veranderd: de accu is van de achterbun naar binnen verplaatst en een tweede accu erbij... Gelukkig had ze daar een vriend voor meegenomen, die er meer verstand van had dan zijzelf. Toen was ze ook nog zo stom om de grootzeilval de mast in te hijsen. Met behulp van een alumium ophijstrap die ze van de havenmeester mocht lenen heeft ze dat toen weer goed gekregen. En toen brak er meteen een leuke dag aan, want op 26 april werd ik gedoopt. Ik kreeg champagne over me heen — doe mij maar gewoon water trouwens — en er waren een paar mensen bij en vanaf toen ging ik ook echt door het leven als Kees. Het was een klein, maar gezellig feestje. En toen, eindelijk gingen we zeilen, eerst op het Lauwersmeer. Hoe beviel dat in het begin?

Tja, dat was wennen natuurlijk. Ik was best wel een verwende zeilboot, mijn vorige kapitein is altijd erg voorzichtig op me geweest. En dan zo'n nieuwe... Maar ik ben er wel één die in is voor iets nieuws. Bovendien wilde ze al meteen alleen met mij zeilen. Ik kon dan wel aan haar merken dat ze dat behoorlijk spannend vond. Dat was niet nodig, want ik had me voorgenomen om goed voor haar te zijn, zolang ze goed voor mij zou zijn. En ook al ging niet alles meteen van een leien dakje, ze deed wel haar best. Het werd voor ons allebei trouwens pas echt leuk toen we het zoute water opgingen. Eerst naar Schier en toen naar Borkum (mijn eerste trip naar het buitenland...). Was jij wel vaker op zout water geweest?

Nee, dat was het leuke, dat was echt nieuw voor mij. En ik moet je zeggen, ik wil niet meer terug hoor. In de eerste plaats is er lekker veel ruimte op zee en daar houd ik wel van. En dat zoute water leeft hè, met die getijden enzo, dat is toch anders dan zoet water hoor. Bovendien blijk ik er ook best wel goed tegen te kunnen. En mijn kapitein voelt zich op het zoute water gewoon het beste thuisvoelt, dat merk je ook. Nee, mij hoor je niet klagen.

50


Ging ze dan ook wel alleen op zee?

Ja, soms wel, maar vaak nam ze ook allerlei vrienden en vriendinnen mee. Dat was natuurlijk wel gezelliger. Maar ze kon ook alleen gaan, want ze had een automatische piloot voor me gekocht, en ze had ook een GPS. Ik vond mezelf trouwens wel chique geworden met al die electronica. Wat ze nog niet had was een marifoon. Ik vind dat niet zo verstandig, maar ze heeft gezegd dat ze het komende seizoen wel een marifoon zal nemen. En ja, ik kan ook wel begrijpen dat ze niet alles in één keer kan kopen. Heb je nog mooie avonturen meegemaakt?

Jazeker heb ik dat. Ik ga je niet alles vertellen hoor, maar een paar dingen kan ik hier wel aanhalen. Al vrij vroeg in het seizoen zouden we met een vriendin van haar een rondje Ameland gaan doen. Het was in die tijd dat er regelmatig van die heftige buien voorkwamen. We waren via de gele tonnetjes richting het booreiland onderweg toen er ook weer zo'n bui aankwam. En toen bleek dat het achterlijk van mijn fok gescheurd was. Dat bezorgde allemaal wat stress, zo vlak voor een bui. Daarbij kwam dat ze zich nog niet had aangelijnd en daar had ze dus ook geen tijd meer voor in die bui. En het was echt wel een bui hoor, met veel wind. En dan spelen de golven meteen behoorlijk op, zulke golven had ik in Friesland nog niet eerder meegemaakt. Gelukkig deed ze wel voorzichtig met me en al klapperde die kapotte fok erop los — ik vind dat een bijzonder onprettig geluid — het kwam allemaal wel voor elkaar. Maar we zijn toen maar wel terug gegaan. Een ander avontuur was dat ze me een paar weken later tot notabene twee keer toe achter Ameland — wat is daar toch mee? — aan de grond wist te zetten. En zo diep steek ik nou ook weer niet, maar ja, je begrijpt dat ik er goed scheef bijhing. Zoiets had ik ook nog niet eerder meegemaakt, ik maakte een helling van wel 50°. Ik geloof dat m'n kapitein en haar twee gasten er meer last van hebben gehad dan ik (het was net een stelletje apen, zoals ze zich over me heen bewogen, haha). Maar ja, vooral met het los komen was toch wel vervelend hoor, dat bonkte me toch, ik heb me wel afgevraagd of dat wel goed kwam. Maar zoals je ziet, alles is goed gegaan en mijn kapitein heeft daardoor toch een goed lesje gehad: ze moet wat minder nonchalant met de getijden omgaan. Ik kan je vertellen dat ze daarna ook nooit meer zulke fouten heeft gemaakt. \s,

Wat was het leukste, dat je dit seizoen hebt beleefd?

Da's geen makkelijke vraag, want we hebben een hoop leuke dingen meegemaakt. Maar goed, wat ik heel leuk vond was de tocht die we begin augustus met haar vader gemaakt hebben. Je moet weten, dat ze me naar haar vader Kees heeft genoemd. Dus ik vond het al leuk om die Kees eens wat beter te leren kennen. Dat is als het ware mijn peetvader he. Die vertelde dat hij een aantal jaren heeft gezeild met mijn zusje. Dat bleek ook wel, want hij ging met me om alsof hij me al jaren kende. Ik vond dat wel een vertrouwd gevoel. Maar goed, de tocht. We zijn 4 dagen onderweg geweest. We begonnen in Zoutkamp en vandaar ging het via Lauwersoog naar Schiermonnikoog. Dat was erg leuk, want toen was er ook nog

51


een echte beroepskapitein in ruste mee. Nou, met zo'n bemanning wil je natuurlijk toch het beste laten zien wat je in je hebt. Vandaaruit zijn we doorgegaan naar Borkum, Greetsiel en Delfzijl. Het was een zeer afwisselende tocht. Door de nacht naar Borkum, met weinig wind, waar we om 5 uur 's morgens aankwamen. Het was zo'n nacht met een hemel vol sterren, en ik heb ontdekt dat dat op zee heel erg mooi is. Her en der zie je in de Eemsmonding vissers aan het werk, en op een gegeven moment kwamen de lichtjes van het eiland in beeld. Ja, dat was mooi... We zijn niet lang op Borkum gebleven, want om 11 uur vertrokken we alweer naar Greetsiel. Dat was een beetje een rare tocht, want er was zo weinig wind dat we een stuk moesten motoren om het tij te halen. Wegens de warmte kreeg mijn motor toen zuurstofgebrek, het leek wel alsof die aan het hyperventileren sloeg. Een mooie tocht was die daarna, van Greetsiel naar Delfzijl, toen was er wel genoeg wind, alleen was het jammer dat we die het eerste stuk tegen hadden. Maar het laatste stuk, de Eems af naar Delfzijl, dat was mooi, lekker snel. Wil je tot slot nog iets kwijt, waarnaar ik je niet heb gevraagd?

Jawel. Ik lig nu weer op de wal en ik kijk terug op een mooi eerste seizoen in Lauwersoog. We hebben bijna elke week gezeild: fantastisch was dat. Ik vind het leuk dat ik op Lauwersoog terecht ben gekomen, er wordt daar goed op mij gepast en ik geloof dat ze me in de jachthaven wel een mooie zeilboot vinden en dat is natuurlijk altijd prettig om te horen. Ik hoop stiekem dat we komend seizoen een grotere tocht gaan maken. Intrerviewer: Reinhilde van der Kroef

OFFICIAL

C

Y0~2~0 2

AUTODEALER VOOR NOORDWEST GRONINGEN

OOK HETADRES VOOR AL UW SCHEEPSMOTOREN REPARATIES! DE ZAAK MET DE BETERE SERVICE! ULRUM (0595) 40 12 12

BAKKER ULF111111 52

b/u


Trimmen Omdat er vorig jaar veel belangstelling voor was, hebben we ook in januari 1998 weer een winterlezing georganiseerd. De wedstrijdzeilers van de afgelopen jaren zijn daarvoor persoonlijk uitgenodigd met hun bemanning en ook belangstellenden uit de vereniging waren van harte welkom. Harry Amsterdam kwam om ons iets te vertellen over het omgaan met spinnakers en andere voorzeilen en het trimmen van de tuigage. Hier volgt een kort verslag van de avond, die gehouden werd op 30 januari. De meer dan 60 aanwezigen hebben heel wat op kunnen steken. Het ging met name over genua' s. Het hele verhaal werd geillustreerd met tekeningen op het bord en geprojecteerde plaatjes. De rolreefgenua is een gemiddelde van een aantal voorzeilen, zowel wat de bolling als wat de doeksoort betreft. Het is mogelijk om bij een rolreefgenua een tweede zeil te hijsen, wanneer er 2 groeven in het voorstagprofiel zitten. Wanneer men een dubbele voorstag heeft is het niet mogelijk, de juiste spanning te zetten op de stag, waar het zeil aan hangt. Dit kan wel als de 2evoorstag een wegneembare kotterstag is met een spanner erin. Met licht weer hoort er minder spanning op de achterstag te staan, de voorstag buigt dan iets door, zodat het voorzeil meer bolling krijgt. De high-aspect fok vult de hele voordriehoek en is bedoeld om aan-de-wind te zeilen. De verhouding onderlijk : achterlijk is 1 : 3. De schootvoering steekt erg nauw. Tell-tales in de genua geven aan of het zeil goed geschoot is. Gaan ze omhoog, dan vaar je te scherp aan de wind. Ook het lei-oog is belangrijk. Bij teveel twist in het zeil moet het lei-oog naar voren. Schippers, die het wilden uitproberen het komend seizoen konden een zakje tell-tales mee naar huis nemen. Tell-tales zijn ook te gebruiken in het grootzeil, bij het achterlijk. De giek moet zoveel mogelijk in het hart van het schip blijven. Om dat te bereiken, is een overloop onontbeerlijk. Bij ruime wind de overloop naar loef, de schoot losser en de twist corrigeren met de overloop. Het grootzeil heeft tegenwoordig vaak een onderlijk met shelffoot. Bij licht weer en ruime wind de onderlijkstrekker losser doen, de shelf ontvouwt en het zeil wordt boller. Bij hardere wind en aande-wind de onderlijkstrekker aantrekken, de shelf plooit, het zeil wordt onderin vlak. Kluivers en licht weer voorzeilen zijn niet eens aan bod gekomen. Daar kwam na half 11 nog een vraag over met de suggestie, om daar volgend jaar over te praten. De spreker was daar wel voor in, dus: tot volgend jaar. Wedstrijdcommissie

53


Reddingvesten, het gebruik bepaalt de veiligheid Bijna alle zeilers hebben een aantal reddingvesten aan boord. In de praktijk blijven ze vaak in de natte kast hangen. Ik zal u niet vertellen wanneer u wel of geen reddingvest moet dragen. Dat is ieders eigen verantwoordelijkheid. Wat ik wel zal doen is uitleg geven hoe reddingvesten werken, hoe u ze zelf kunt onderhouden en hoe een reddingvest veilig gedragen wordt. Er zijn twee hoofdsoorten reddingvesten: vaste stof vesten en opblaasbare vesten. Vaste stofvesten worden door het geringe draagcomfort niet vaak meer gebruikt. De opblaasbare vesten bestaan uit een half automatisch vest of een volautomatisch vest. Een halfautomaat moet met de hand worden geactiveerd terwijl een volautomaat zichzelf opblaast zodra je in het water valt. Alle vesten worden met of zonder geĂŻntegreerd harnas gemaakt. Alle opblaasbare reddingvesten werken met een cilinder gecomprimeerde koolstofdioxide. Deze cilinder wordt handmatig of automatisch geopend en blaast vervolgens het reddingvest op. Ieder opblaasbaar reddingvest heeft een activeringsmechanisme. Bij halfautomatische vesten moet de drenkeling handmatig een slagpen door het membraan van de CO2 cilinder trekken om het vest op blazen (zie tekening 1). Er zijn verschillende uitvoeringen van automatische activeringsmechanisme. Het meest wordt een zouttablet toegepast dat in aanraking met water smelt en een slagpen vrijmaakt die de cilinder opent (zie tekening 2).

54


Sinds kort wordt er ook een activeringsmechanisme toegepast wat bij een hydrostatisch drukverschil de slagpen activeert (zie tekening 3). In oudere reddingvesten vind je nog wel papieren smeltringen of bobines met een zoutoplossing erin. Een (half) automatisch reddingvest biedt de gebruiker pas veiligheid als het goed onderhouden wordt èn goed gedragen wordt. Wat is nu een goed onderhouden reddingvest. Ieder reddingvest aan boord moet aan het begin van het seizoen geïnspecteerd worden. Eens in de 2 of 3 jaar (merkafhankelijk) moet dit door een keuringsstation gebeuren. In de tussenliggende jaren kan men dit ook zelf doen. Om een vest te controleren wordt het met de mond stevig opgeblazen. Na 16 uur moet het vest nog stevig opgeblazen zijn. Daarnaast moet de koolstofdioxidepatroon en het activeringsmechanisme gecontroleerd worden. De procedures hiervoor staan in de handleiding van het vest. Belangrijk is dat de patroon goed in het activeringsmechanisme wordt geschroefd en dat de rubber afdichting tussen het activeringsmechanisme en de patroon niet beschadigd is. Controleer verder alle stiksels en sluitingen op eventuele schavielplekken of losse draden en kijk of het fluitje nog aanwezig is. Hoe draag je een reddingvest? Het grootste gevaar bij een opgeblazen reddingvest is dat de drenkeling met zijn hoofd uit het vest schiet en het vest verliest. Zorg ervoor dat de sluitingen goed afgesteld zijn. Ondanks alle ongemakken is het gebruik van kruisbanden vaak de enige zekerheid dat het vest ook opgeblazen goed blijft zitten (zie tekening 4). Er zijn echter vesten waarvan de gordel niet in de taille zit maar rond de borst en onder de oksels. Deze vesten blijven zonder kruisbanden goed zitten. Dit zijn in het kort een aantal praktische punten die bij het onderhoud en gebruik van een reddingvest naar voren komen.

Wimold P.S. Peters De heer Peters is als ontwerper betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe reddingvesten en reddingmiddelen. Daarnaast geeft hij veiligdstrainingen op zee bij De Zeezeilers van Marken.

55


WETENSWAARIGHEDEN RONDOM HET LAUWERSMEER Steeds vaker is het op mooie zondagen en tijdens het hoogseizoen geweldig druk voor de sluis in Lauwersoog. Vooral als het hoogwater van de dag omstreeks de middag of in de loop van de middag valt is het dringen geblazen. Wachttijden van meer dan drie uur kennen we allemaal wel. Niet de meest plezierige besteding van je zondagmiddag. Gelukkig wacht iedereen toch netjes op z'n beurt, zodat er weinig lelijke woorden vallen. Maar het kan beter. Het kan beter door de sluiskolk efficiĂŤnter te vullen, door sneller aan te varen, door beter rekening te houden met je eigen breedte, met de breedte van de andere gebruikers etc. Soms kan het beter door aanwijzingen van degene die de sluis bedient. Hierover zal dit voorjaar een gesprek tussen de gebruikers en de sluisbedienaars worden georganiseerd. Meer begrip voor elkaars positie betekent hopelijk een betere doorstroming. Daarnaast zal de middagpauze in sluisbediening vervallen en wordt er minder lang gestopt met het draaien van de brug voor het vertrek van de veerboot: zodra de bus erover is, kan weer gedraaid worden. Het gevolg hiervan zal wel zijn dat er niet meer geschut wordt met openstaande brug. Want ook het wegverkeer moet doorstromen. Bovendien is er een verruiming van de openingstijden de hele week door, over het hele seizoen. Voor de exacte openingstijden van de sluis verwijzen we naar de lijst voorin dit Jaarboek. Toch hangt ons een grote dreiging boven het hoofd door een rapport wat vorige jaar is verschenen over de doorstroming van verkeersstromen naar de eilanden. Hierin is echter totaal geen aandacht geweest voor de wachttijden van de andere Waddengenieters, de vaarders. We hebben, toen we begrepen dat er een dergelijk intern rapport bij Rijkswaterstaat was verschenen gelijk bezwaar aangetekend. Het bleek trouwens dat men zich niet realiseerde dat de vaarders ook echt lange wachttijden kenden. Hopelijk weet men dat nu wel, maar wordt er bovendien bij verder onderzoek ook gekeken naar consequenties voor vaarweggebruikers. We verwachten van de overheid nu ook dat we worden betrokken bij verder onderzoek, dat men nu integraal zal kijken naar alle verkeersstromen, over de weg en over water. Weliswaar is het oversteken van het Verkeersscheidingsstelsel boven de eilanden geen rechtstreeks "Lauwersmeerbelang", maar we noemen het toch ook hier. Het is verboden om in het Duitse gebied in het verkeersscheidingsstelsel over te steken. Ook haaks oversteken is verboden! Wees gewaarschuwd! Er zijn al bekeuringen uitgedeeld. Het klinkt wel heel absurd maar het is pertinent waar. Oversteken is dus alleen toegestaan in het Nederlands gebied, of aan het eind van de route, bij de Jade/Weser. In het Nederlands deel geldt (nog?) dat je haaks overstekend het verkeersscheidingsstelsel mag kruisen. Meevaren in de route mag wel. De verkoop van winkelartikelen is door de firma Datema Delfzijl gestopt. Zij verkopen nog wel, zoals vanouds, kaarten en nautische boeken. Ze doen ook nog reparaties en keuringen van apparatuur. Voor de andere zaken moet U nu zijn bij Davids Maritime, Singel 85, Delfzijl, tel 0596 634870.

56


Zaterdag 2 mei is de Open Dag van de KNR1VI, landelijk, maar zeker ook in Lauwersoog. Er worden in Lauwersoog nog wat extra aantrekkelijke zaken aan vast geknoopt. Bovendien zal de schipper van de Lauwersoger reddingboot, Dhr.Anno Baas heet U van harte welkom heten aan boord van de Annie Jacoba Visser.

Scheveningen Radio draait nog ĂŠĂŠn jaar op halve kracht. Op 1 januari 1999 worden de zenders definitief gesloten. De opvolgers zijn, vooral voor het binnenland, de GSM en voor zee de satelliet. Tussen zeven uur 's morgens en vier uur 's middags kan er nog verbinding gevraagd worden via de kuststations. In het binnenland zijn de zenders al gesloten. Voor radio-medische adviezen kan nog wel hulp worden ingeroepen. Dit jaar worden ook nog de watersport-kustweerberichten vier keer per dag uitgezonden. (11.05 uur, 08.05 uur, 13.05 uur en 19.05 uur. Gelukkig zullen de weerberichten ook in de toekomst wel, zoals al enige jaren gebeurt, via de vuurtorens worden uitgezonden. Janny du Bois.

dgr

DELFZIJI. , Roerstraat 22 tel 0566 614996

decorativewandafdekkingeno.a.multicolour spuitwerk

marmer en houtimitaties -

jachtvprven -en coatings, antifoulings tot 15 mei 1998 10 tot 40 % korting op jachtprodukten bij besteding van meer dan f100,00

EikkEnE X International Yachtpaints

57


Allerlei Jaarboek 1998 is op het Clubschip in voorraad, ook voor niet-leden en als tweede exemplaar thuis. Prijs f15,-Zomertijd 1998 begint op 28 maart om 02.00 uur en eindigt 24 oktober 03.00 uur. Vakanties 1998: Meivakantie: 26 april / 5 mei, Zomervakantie (noord): 11 juli / 23 (30) augustus, Herfstvakantie (noord): 17 oktober / 25 oktober. Pavoiseren met Koninginnedag! Doe mee! Hoe? Rood voor, wit in het midden, blauw op het achterschip. En als U het precies wilt doen in deze volgorde: E-Q-3-G-8-Z-4-W-6-P-1-I-antwoordwimpel-T-Y-B-X-levervangingswimpel-H-3evervangingswimpel-D-F-2evervangingswimpel-UA-O-M-R-2-J-O-N-9-K-7-V-5-L-C-S. De vaarkaart van de ANWB is aan de achterkant voorzien van informatie over bedekking van het mobiele telefoonnetwerk. Opa's en Oma's zijn ook welkom als lesgever bij het jeugdzeilen. Natuurlijk mogen ook vaders en moeders en anderen komen lesgeven. U moet wel zelf weten wat zeilen is. Als er veel lesgevers zijn, kunnen de taken meer verdeeld worden, zodat niet ieder elk weekend "dienst" heeft. Surfplank achterlaten in Lauwersoog? Er is ruimte in rekken in de kelder van het Clubschip. Voor de hele zomer betaalt U (45.Op het mededelingenbord in het Clubschip kunt U Uw advertentie kwijt (wel even terughalen als de koop gesloten is). En er zijn mededelingen over data van schietoefeningen en andere voor ons als watersporters van belang zijnde mededelingen. De wedstrijdcommissie heeft tijdens wedstrijden ook assistentie nodig. Ook met Uw motorboot hebben ze Uw hulp nodig! Dus zowel mens- als bootkracht. Geef ze de tip dat U beschikbaar bent. Wist U dat onze vereniging zelfs met drie leden in het bestuur van de N.N.W.B. is vertegenwoordigd? Te weten Mw. Du Bois en de heren Loos en Mulder. Vraag ze de oren van het hoofd. Ze zijn er ook voor U. Het Fotoboek naar aanleiding van ons 25 jarig jubileum kunt U nog steeds kopen op het Clubschip en bij het secretariaat van de vereniging: U betaalt slechts (25.Heeft U de advertenties in dit Jaarboek al bekeken? Denkt U bij de aanschaf van nieuwe zaken aan onze adverteerders? Ga er eens kijken. Ze hebben U en ons veel goeds te bieden! Zeillessen: voor beginners en gevorderden op zaterdagochtenden voor maximaal drie groepen it 12 deelnemers in de leeftijd van 7 t/m 12 jaar. Inlichtingen op het Clubschip. Klaverjassen? In de winter elke 3e vrijdag van de maand, in het Clubschip, ook voor ĂŠĂŠn keer een avond bent U van harte welkom.

58


Heeft U de schitterende H.Carolustrofee al gezien? Voor U een uitdaging om deze trofee te winnen? Een artikel, een tekening of andere bijdrage voor het Jaarboek en U dingt mee naar de trofee!

Clubschipdienst doen? Eventueel zelfs een hele week in de zomer of ĂŠĂŠn van de weekends of een gedeelte van een zomerweek. Schroom niet. U wordt ingewijd in alle kneepjes! Aanmelden bij Tet Loos, tel 0519-349248. Al "redder aan de wal"? Donateur van de K.N.R.M.? Gauw doen! U steunt zo het reddingswerk en blijft op de hoogte van aktiviteiten door toezending van "De Reddingboot". Postbus 434, 1970 AK, IJmuiden. Tel. 0255-520501. Zwemvesten: Zoekt U een goede bestemming voor uw in onbruik geraakte zwemvesten voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar? Schenk ze dan aan de Jeugdcommissie. De fotocommissie heeft in het Clubschip een fototoestel liggen. Niet om daar maar te laten liggen, maar om voor de vereniging bezienswaardige feiten vast te leggen. Dus maakt U een gedenkwaardig feit mee, neem dan even contact op met de clubschipdienstdoenden, zodat een en ander vast komt te liggen in de analen van de club. Op zaterdag tussen 17.00 en 18.00 uur "Happy Hour" op het Clubschip. Alle drankjes en koffie en thee kosten fl.- per stuk (buitenlands gedistilleerd en longdrinks uiteraard f2.-) Maar wel aldoor gelijk afrekenen, graag. Stelling: "Het verplicht stellen van vuilwatertanks voor de pleziervaart zal op termijn leiden tot een toename van de gemiddelde lengte van pleziervaartboten". F. Bosveld, Technische Universiteit Delft. De STAN (Sail Training Association Nederland) wil jongeren in de leeftijd van 16 tot 25 jaar de gelegenheid bieden om deel te nemen aan zeezeilreizen. Schepen vanaf 30 voet (9.14 m) kunnen aan STAN-wedstrijden deelnemen mits de bemanning uit zeker 50% jongeren bestaat. Informatie Clubschip of Postbus 55, 2340 AB Oegstgeest, tel 071-153013. Iets voor Uw schip en of bemanning? Op het Clubschip is een koffer met boeken. Als U boeken uitgelezen heeft en ze wel kwijt wilt een uitstekende manier om de Clubkas te spekken: U doet Uw oude boeken in de koffer. Zoekt U zelf weer nieuwe boeken uit doe dan f 1,50 per stuk in de kas van het Clubschip. Defensie zal ook dit jaar weer schietoefeningen houden in de Marnewaard, waarbij het verboden is over de Dijkweg te rijden en te varen door het aangrenzende Waddengebied, gemarkeerd door de gele palen. Data in het vaarseizoen: 1 en 2 april, 21, 22, en 23 april, met reserve 24 april, 7, 8, en 9 juli, reserve 10 juli, 26 augustus, met reserve 27 augustus, 1, 2, 3 september en reserve 4 september. Voor verdere aankondigingen zie het bord in het Clubschip. In Stadskanaal wordt van 20 t.m. 23 mei de Snikkeweek gehouden. Het programma lijkt heel aantrekkelijk: Shantykoren en veel andere muziek, een bezoek aan de stad Papenburg en aan de Meyer Werft etc. Voor verdere informatie: zie op het Clubschip, of bij de organisatie De Wedde 32, 9502 BE Stadskanaal, tel 0599 613993.

59


In 1999 bestaat de Turfroute 25 jaar. De Stichting Nije Compagnons organiseert van 13 tot 16 mei een jublileumtocht, maar het hele jaar staat in het teken van dat jubileum. Misschien eens een aardige gelegenheid daar te gaan kijken? Meer informatie op het mededelingenbord in het Clubschip, maar ook (over een tocht in groepsverband) het secretariaat).

2 mei open dag van de KNRM in Lauwersoog. De dag na de najaarsrace 20 september hopen we weer veel volwassenen te verleiden tot het zeilen in de verenigingsoptimisten. In elk geval verwachten we de acht winnaars van de najaarsrace voor de P.I.P. bokaal, maar alle deelnemende zeilers zullen uiteindelijk strijden om de overall-optimist-bokaal! Nadere informatie t.z.t. op het mededelingenbord in het clubschip. Aanmelding bij de briefing van de najaarsrace (vrijdagavond 18 september) of zondagmorgen 20 september.

De Henk Carolus bokaal werd in 1995 beschikbaar gesteld door mw. Carolus voor het mooiste, leukste, beste aantrekkelijkste stuk in het Jaarboek. In 1995 uitgereikt aan: Mv. M.Ram-LamĂŠris, 1996 Dhr. G.Schmitz, 1997 Mv. A. Salters

60


In ZEILKLEDING de grootste... • Nelly Hansen • Musto (hpx) Imhoff • Henri Lloyd • Gaastra • Jeantex • Elvstrarn • BMS

watersport de goedkoopste...

Specialist van Nocl, ederland ZEIL- EN WATERSPORTKLEDING ZEILEN EN TUIGERIJ JACHTBESLAG BOEKEN - KAARTEN REDDINGSMIDDELEN ELEKTR(ON)ISCHE APPARATUUR Vraag naar de Club'5_ rtingskaart WATERBORG BUITENSPORT

LAGE DER A 2 TEL: (050) 312 40 53

WATERBORG GRONINGEN 61


GETIJVERSCHILLEN Gemiddelde tijdsverschillen voor Hoog en Laag water ten opzichte van Lauwersoog Men dient rekening te houden met de mogelijkheid van aanzienlijke tijdsverschillen en met afwijkingen o.a. door weersomstandigheden.

Ameland (Nes) B altrum Borkum Bremerhaven Brunsbuttel Cuxhaven Delfzijl Den Helder Den Oever Dover Eemshaven Emden Harlingen Hoek van Holland Holwerd Kornwerderzand Langeoog Noordpolderzijl Norderney Oude Schild (Texel) Schiermonnikoog Spiekeroog Terschelling Vlieland Wangerooge Wilhelmshaven

H.W. + 0.07 + 1.08 + 1.03 + 2.58 + 3.48 + 2.43 + 1.48 - 2.36 - 1.39 + 1.38 + 1.08 + 2.28 - 0.27 + 4.17 + 0.15 - 0.44 + 1.13 + 0.53 + 0.58 - 1.53 + 0.11 + 1.23 - 0.49 - 1.23 + 1.23 + 2.28

L.W. + 0.14 + 1.29 + 1.09 + 3.25 + 4.41 + 3.21 + 2.24 - 2.11 - 0.49 + 1.38 + 2.14 + 1.04 + 4.21 + 1.00 + 0.08 + 1.49 + 1.29 - 1.37 + 0.05 + 1.49 - 0.42 - 1.04 + 1.49 + 2.39

N.B. Op veel plekken van deze lijst is de tijd van Hoog (Laag) Water niet de tijd van stroomkentering. De hiernavolgende getijdetabellen van Lauwersoog zijn overgenomen uit "Getijtafels voor Nederland 1998" uitgegeven op last van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.

70


LAUWERSC april 1998 datum

1

wo

2

do

3

vr

4

za

5

zo

6

di

8

wo

9

vr

11

za

12 zo 13 ma

17 vr 18 za 19

zo

20 ma 21

di

22

wo

66 84

0.06 12.45 1.36 14.16 2.46 15.16 3.46 16.06 4.30 16.50

21 00 23 10 36 26 48 38 54 43

6

wo

7

do

8

vr

9

za

54 45 54 49 56 53 58 56 58 56

11

ma

12

di

13

wo

55 53 52 51 49 47 41 39 28 28

9.25

21.30 10.21 22.26 10.55 22.56

71 91 82 102 91 107 94 109

29 wo 30 do

3 4 5

106

5.46 18.16 7.16 19.24 8.35 20.46 9.30 21.46 10.14 22.46

62 86 67 95 79 108 92 119

11.36

15

21

do

0.26

25 15 37 29 54 45 64 55

22

vr

23

za

24

zo

11.16 13.41 23.26 12.01

106 128 110

0.15 12.46 0.55 13.20 1.46 14.07

127 112 123 114

115 112

4.50 17.09 5.46 18.05 6.30 18.56 7.10 19.36 7.50 20.16

68 62 68 67 67

14 do

VM

0.05 12.30 0.45 13.06 1.15 13.36

77 95 67 89 63 87

105 106 110 105 113 102 112 97

15

vr

16

1.56 14.17 zo 2.36 14.56 ma 3.26 15.46 di LK 4.25 6.35 16.46 wo 5.24 17.56

90 107 83 104

6.45 19.05 8.00 20.16 9.06 21.16 9.56 22.17 NM 10.45 21.32 23.06

69 102 78 109 88 116 98

17 18 19 20

za

25 ma 26

di

27

wo

11.35 23.56 12.05

110

75 100 68 97 65 97

120 105 121

111 119 115 114 119

0.45 13.20 1.59 14.36 3.00 15.26 3.50 16.04 4.30 16.50

143 131 150 138 153 143

5.11 17.26 5.46 18.00 6.16 18.38 6.46 19.05 7.15 19.40

155 147 156 151 158 154 158 154 156 153

7.50 20.1/ 8.28 20.56 9.10 21.46 10.06 22.56 11.16

151 149 147 142 141 131 134 122

160 162 158

107

7.36

2.25

119 97

14.26 2.54 15.05

! 10

20.00 8.11 20.40 8.51 21.19

zo

116 86

153

5.16 17.45 6.06 18.36 6.45 19.21

vr

31

119

133 122 142 132 153 144 161 153

30 za

29

123 107 132

0.06 12.36 1.26 13.51 2.25 14.56 3.28 15.50 4.26 16.45

0.35 13.01 1.36 13.40

28 do

71 65 73 61 71

54 64 43 53 29 38 15 26 04

11.20 16.29 23.35 12.06

10 zo

7.46 19.56 8.05 20.31 8.40 21.08 9.26 21.52 10.16 22.55

NM

8.25 20.56 9.05 21.40 9.45 22.36 10.51 23.36 12.05

65 90 74 96 85 101 93 104 100

100 103 92 98 83 94 74 89 66 85

125

NAP - cm

7.14 19.34 8.24 20.34 9.35 21.46 10.15 22.25 10.50 23.05

1.36 13.50 2.05 14.26 2.34 15.00 LK 3.14 21.53 15.50 4.36 16.55

100

h min MET

104 108 91 102

110 109 107 107

1.45 /4.16 2.58 15.20 3.56 16.15

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

2.36 14.46 3.21 15.35 zo EK 4.16 12.04 16.20 ma 5.15 17.26 di 6.10 18.36

0.37 12.50 1.00 13.25

12.56

laagwater

vr

106

101 111

hoogwater

za

5.10 17.26 5.46 18.01 6.16 18.25 6.47 18.55 7.16 19.31

96 110

28 di

1 2

11.14 23.26 VM 11.56 0.24 23.55 12.26

25 za

ma

NAP - cm

6.34 19.05 8.10 20.15

24 vr

27

h min MET

-

23 do

26 zo

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

162 170 153 162 140 149 124 133 108 -

15 wo do

datum

8.16 20.36 8.56 21.09 9.36 22.00 10.21 22.56 11.20

14 di

16

laagwater

124 106 113 100 99 94 84 86 72 82

do

10

hoogwater

2.06 14.26 2.45 14.55 EK 3.36 22.18 15.50 4.30 16.34 5.30 17.56

ma

7

mei 1998

162 158

165 157 168 155 167 152 162 145 153

LLWS 1985.0 =NAP -170 cm ; LAT =NAP -174 cm

Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD.

71


LAUWERSOOG juni 1998 datum

1

ma

2

di

juli 1998

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

datum

3.44 16.00 EK 4.40 3.45 16.50 5.36 17.50 6.35 18.55 7.35 19.50

76 103 68 96 64 91 65 89 71 91

9.30 22.05 10.15 23.00 11.15 23.53 12.15

135 141 123 130 112 122 106

1.10 13.30

123 109

5

8.45 20.44 9.24 21.34 8 ma 10.15 22.31 9 di 10.55 23.17 10 wo VM 11.36 6.18 23.56

81 94 92 98 101 101 108 101 113 101

2.10 14.36 3.02 15.30 3.50 16.15 4.36 16.55 5.16 17.35

130 118 139 128 145 135 149 140 151 144

11

do

12.16

vr

0.35 12.35 1.06 13.27 1.46 13.55 2.36 14.46

115 99 117 97 118 93 119 87 117

5.56 18.21 6.26 18.56 6.59 19.30 7.40 20.10 8.15 20.55

152 148 153 150 153 151 151 150 147 147

11

12

3.26 15.36 LK 4.05 12.3816.36 5.16 17.25 6.26 18.36 7.35 19.35

81 114 75 110 72 107 72 106 77 107

8.55 21.40 9.56 22.46 10.55 23.46 12.11

141 143 134 138 128 136 126

0.56 13.26

138 129

20 ma

8.36 20.56 22 ma 9.36 21.55 23 di 10.26 22.57 24 wo NM 11.10 5.50 23.40 25 do 12.01

86 110 96 113 106 113 114 112 120 -

1.54 14.26 3.00 15.30 4.06 16.30 5.01 17.36 5.55 18.26

143 137 148 145 149 150 149 154 148 157

21 di

26 vr

108 123 102 124 95 122 87 117 79 109

6.36 19.11 7.16 19.51 7.56 20.29 8.30 21.06 9.11 21.40

148 160 148 160 148 157 145 150 139 141

3

wo

4

do

5

vr

6

za

7

zo

13 za 14 zo 15

ma

16 di 17

wo

18 do 19 vr 20 za 21

zo

27 za 28 zo 29 ma 30 di

0.30 12.46 1.26 13.15 2.06 14.05 2.35 14.51 3.14 15.30

1

LLWS 1985.0 =NAP -170 cm ; LAT =NAP -174 cm Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD.

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

wo EK 4.05 20.43 16.04 4.50 17.00 vr 5.34 17.44 za 6.40 18.55 zo 7.35 20.00

73 100 69 93 67 87 71 85 78 87

9.45 22.26 10.36 23.10 11.20

129 130 119 121 110

0.00 12.20 1.06 13.36

115 103 114 103

6

ma

7

di

8.45 20.54 9.47 22.06 10.25 22.45 VM 11.16 18.01 23.36 11.56

89 91 100 96 109 99 115 100 119 -

2.15 14.40 3.10 15.35 4.00 16.36 4.48 17.16 5.30 18.06

120 112 129 122 136 130 141 137 144 142

0.16 12.30 0.45 13.06 1.46 13.56 2.26 14.36 3.05 15.25

101 124 100 128 99 130 96 130 91 126

6.16 18.46 6.55 19.36 7.35 20.16 8.16 20.49 9.06 21.41

146 147 148 150 149 151 147 149 143 144

LK 4.07 17.13 16.10 4.50 17.05 5.56 18.16 7.06 19.26 8.06 20.24

85 120 80 112 77 105 79 102 87 103

9.46 22.26 10.40 23.20 11.40

137 137 131 131 125

0.25 12.56 1.36 14.06

126 122 125 126

9.05 21.40 10.16 22.45 NM 11.06 15.44 23.36 11.45

2.40 15.16 3.46 16.26 4.45 17.26 5.46 18.16 6.26 18.56

130 134 134 142 138 148 140 151 141 152

7.06 19.36 7.36 20.07 8.05 20.38 8.46 21.10 9.16 21.46 9.56 22.15

142 151 143 149 143 145 139 137 131 127 122 118

2 3 4

do

8

wo

9

do

10 vr za

12 zo 13

ma

14 di 15 wo 16 do 17 vr 18 za 19 zo

25 za

0.26 12.15

98 107 109 109 118 108 124 105 127

26 zo

1.06 12.55 1.46 13.35 2.16 14.27 2.56 14.55 3.26 15.36 EK 4.06 14.05 15.54

101 128 97 126 93 121 87 113 82 103 77 94

22 wo 23 do 24 vr

27 ma 28 di 29 wo 30 do 31

72

hoogwater

vr


LAUWERSOOG september 1998

augustus 1998 datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

5.25 18.00 7.04 19.34 8.25 21.06 9.30 22.00 10.26 22.56

78 75 83 80 97 91 113 103 125 110

11.36

92

0.05 12.45 1.36 14.26 2.44 15.30 3.56 'c

91 87 92 99 106 118 121 132

VM 11.05 13.21 23.40 11.55 0.26 12.30 1.16 13.26 1.50 14.05

134 114 140 115 144 115 144 114 141

17.20 5.36 18.10 6.26 19.00 7.16 19.46 7.57 20.26

131 141 138 147 143 150 147 149 148 144

2.36 14.46 3.16 15.36 LK 4.00 3.58 16.25 4.50 17.36 6.06 18.40

110 133 105 121 99 108 94 96 92 91

8.36 21.00 9.16 21.40 9.55 22.26 10.56 23.26 12.06

145 136 138 124 128 110 115 96 105

7.16 20.15 8.24 21.15 9.40 22.26 10.30 23.10 NM 11.04 19.01 23.45

97 93 108 102 121 110 129 112 130 109

0.46 13.30 2.11 14.46 3.15 15.50 4.18 16.45 5.06 17.36

90 107 99 120 114 134 126 140 130 139

11.34 0.15 12.10 0.35 12.46 1.06 13.04 1.35 13.35

129 108 129 110 127 112 122 110 114

5.46 18.06 6.16 18.39 6.39 18.59 7.10 19.36 7.39 20.01

129 135 128 133 131 133 133 131 131 127

1.55 14.16 2.24 14.45 28 ma EK 3.05 23.11 15.20 29 di 3.45 16.15 30 wo 4.35 17.25

105 105 99 96 95 87 91 80 87 75

8.15 20.26 8.40 20.50 9.16 21.25 9.56 22.16 10.44 23.25

125 121 120 118 114 112 106 102 95 90

datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

4.40 16.44 5.25 17.45 6.44 18.55 8.00 20.14 8.54 21.30

10.36 22.54 11.20 23.56 12.26

112 110 102 103 94

1.10 13.50 2.26 14.54

101 96 108 108

110 3.25 100 16.00 119 4.20 104 16.56 126 5.05 - 17.46 106 5.56 132 18.36 108 6.34 137 19.20

120 122 130 132 136 140 141 147 145 152

1.30 13.25 12 wo 2.10 14.13 13 do 2.56 15.06 14 vr LK 3.46 21.48 15.56 15 za 4.31 16.45

108 139 106 138 101 133 95 123 89 112

7.26 19.59 8.11 20.47 8.56 21.26 9.35 22.09 10.26 22.56

148 153 149 149 145 142 139 132 130 120

16 zo

5.26 17.50 6.36 18.54 7.35 20.20 8.56 21.25 9.55 22.41

84 102 84 96 91 98 102 103 115 109

11.16 23.56 12.25

120 110 113

16 wo

1.10 13.46 2.26 15.06 3.29 16.10

106 115 112 126 123 138

18 vr

10.56 23.25 NM 11.24 4.03 0.15 12.06 0.46 12.46 1.16 13.16

124 109 128 106 130 103 130 102 128

4.36 17.10 5.25 17.56 6.16 18.39 6.34 19.11 7.10 19.36

131 145 135 146 135 144 135 142 138 140

1.46 13.56 2.10 14.20 2.40 14.45 3.04 15.20 EK 3.45 7.07 16.00 4.36 16.44

101 123 99 115 94 105 88 96 84 88 80 80

7.40 20.06 8.16 20.35 8.46 21.06 9.09 21.36 9.51 22.16 10.30 23.00

139 137 136 131 129 123 122 117 114 110 104 101

1 2

za zo

3

ma

4

di

5

wo

6

do

7

vr

8

za

9

zo

10 ma 11

di

17 ma 18 di 19 wo 20 do 21

10.00 22.26 10.56 23.16 VM 11.37 4.10 0.07 12.16 0.46 12.55

vr

22 za 23 zo 24 ma 25 di 26 wo 27 do 28 vr 29 za 30 zo 31 ma

74 87 72 81 75 79 85 84 97 93

1

di

2

wo

3

do

4

vr

5

za

6

zo

7

ma

8

di

9

wo

10 do 11

vr

12 za 13 zo 14 ma 15 di

17 do

19 za 20 zo 21

ma

22 di 23 wo 24 do 25 vr 26 za

27 zo

LLWS 1985.0 =NAP -170 cm ; LAT =NAP -174 cm Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD.

73


LAUWERSOOG oktober 1998 datum

1 2 3 4 5

november 1998

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

12.05

88

1

zo

0.56 13.46 2.16 14.55 3.20 15.55 4.16 16.45

86 98 99 118 117 133 129 141

2

ma

3

di

5.05 17.46 6.00 18.36 6.45 19.16 7.36 19.56 8.16 20.36

136 144 141 144 144 142 145 137 143 129

6.04 18.54 7.46 20.25 za 8.50 21.36 zo 9.51 22.31 ma VM 10.41 22.12 23.16

140 118

do

vr

89 78 100 91 117 104 131

114

datum

wo

5

do

6

di

11.26

144

7

wo

8

do

9

vr

0.06 12.10 0.40 12.56 1.26 13.40 2.06 14.26

120 146 121 143 120 138 118 128

2.45 15.05 3.36 13.11 16.05 4.15 17.10 5.36 18.14 6.34 19.34

114 115 109 102 103 91 100 85 102 88

8.56 21.15 9.35 22.00 10.35 23.06 11.40

137 118 126 105 113 90 102

0.05 13.00

82 102

15 zo

16 vr

7.54 21.06 9.10 22.00 18 zo 10.06 22.46 19 ma 10.34 23.15 20 di NM 11.16 12.09 23.35

110 98 121 108 127

1.33 14.20 2.45 15.26 3.46 16.16 4.37 16.56 5.10 17.36

89

16 ma

17 za

10 za II

zo

12

ma

13 di 14 wo 15 do

21

wo

22 do 23 vr 24 za 25 zo 26 ma 27 di 28 wo 29 do 30 vr 31

za

LK

11.45 23.54 12.04

-

111 127

111 126 113 125

117

12.45

123 120 119 119 112 115 104

1.05 13.04 1.24 14.06 EK 2.14 12.46 14.47 3.14 16.05 4.35 17.30 5.45 18.56

110 95 105 87 101 79 98 75 99 78 106 89

0.36 12.34 1.05 13.04 1.36

5.46 18.00 6.16 18.30 6.46 19.01 7.16 19.26

114 105 126 117 132 122 131 123 128

6.42 18.52

122 127 124 128 126 128 125 125 122 122

7.16 19.22 7.46 20.06 8.36 20.56 9.25 21.50 10.46 23.16 12.10

118 119 115 114 109 105 101 94 95 89 103

LLWS 1985.0 =NAP -170 cm ; LAT =NAP -174 cm

74

4

Cursief gedrukte tijdstippen zijn in ZOMERTIJD.

6

vr

7

za

8

zo

9

ma

10 di II

wo

12 do 13 vr 14 za

17 di 18

wo

19 do 20 vr 21 za 22 zo 23 ma 24 di 25 wo 26 do 27 vr 28 za 29 zo 30 ma

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm c.q. zomertijd

h min MET

NAP - cm

0.46 13.22 1.51 14.27 2.45 15.15 3.46 16.10 4.29 17.06

99 120 116 133 128 139 134 140 138 137

137 5.25 125 17.46 130 6.10 - 18.25 125 6.44 120 19.16 122 7.36 108 19.56 117 8.26 95 20.36

140 134 142 131 140 125 135 117 126 106

LK 3.06 1.28 15.56 4.06 16.56 5.16 17.54 6.15 19.04 7.36 20.26

111 85 106 80 104 81 107 88 112 98

9.10 21.25 10.09 22.30 11.26 23.56 12.41

115 94 104 85 99 84 105

1.06 13.35

94 114

8.14 21.06 9.15 21.35 9.46 22.05 NM 10.15 5.27 22.25 10.45 23.15

117 106 119 111 119 116 118 120 117 123

2.05 14.36 2.55 15.16 3.36 15.56 4.10 16.26 4.46 17.06

106 121 113 124 116 124 118 124 120 125

11.20 23.46 11.56 23.55 12.25

114 123 109 121 103 119 96 116 88

5.20 17.30 5.56 18.00 6.26 18.30 6.56 19.05 7.30 19.46

122 126 122 126 121 124 119 122 118 118

112 81 109 77 107 77 110 84 117 94

8.15 20.36 9.05 21.24 10.25 22.51 11.35

114 111 108 102 104 98 108

0.06 12.50

103 119

7.16 20.06 8.05 20.55 9.05 21.46 VM 9.55 6.18 22.30 10.46 23.16 11.25 23.56 12.26 0.36 13.05 1.26 13.55 2.15 14.56

0.46 13.00 1.20 13.56 2.05 14.34 EK 3.00 1.22 15.45 3.55 16.54 5.25 18.15 6.30 19.15 -

119 102 131 112 139 118 142 122 141 124


AANMELDINGSFORMULIER WEDSTRIJDCOMMISSIE 1998 Ondergetekende : Naam: Adres: Postcode:

tel.: Woonplaats:

Geeft zich op voor de volgende wedstrijd(en): 0. = Oostmahorn L. = Lauwersoog

L.

0 Voorjaarsrace

start 16 mei

11.00 uur

0.

0 Oostmahorn-regatta

start 6 juni

10.30 uur

0.

0 6-uurs om de plaat

start 20 juni

10.30 uur

L.

0 Lauwersoog-Borkum

start 27 juni

5.00 uur

L.

0 Garnalenrace (wad)

start 27 juni

10.00 uur

0.

0 Solorace

start 22 aug.

10.30 uur

0.

0 Nachtrace

start 4 sept.

21.00 uur

L.

0 Najaarsrace

start 19 sept.

8.30 uur

Wedstrijden te Lauwersoog (L): Formulier opsturen naar: H.N.Boonstra-v.Warners, Valge 19, 9965 PD Leens. Tel.nr. 0595-571811. O Ik betaal (minimaal 1 week) vooruit per wedstrijd f 15. op rek.nr. 43.66.81.056 t.n.v. H.N.Boonstra-v.Warners te Leens. Wedstrijden te Oostmahorn (0):

Formulier opsturen naar: J.C.V.O., Kerkbuurt 13, 9123 JT Metslawier. Tel.nr. 0519-241532. 0: Ik betaal (minimaal 1 week) vooruit per wedstrijd f 15,-- op rek.nr.

34.61.13.296 t.n.v. J.C.V.O. te Oostmahorn. 0 Ik betaal f 20,-- tijdens de briefing.

Handtekening deelnemer:

75


Volledig invullen s.v.p. GEGEVENS WEDSTRIJDSCHEPEN

Naam schip:

Type:

Zeil-/ wedstrijdnummer:

Bouwjaar:

L.o.a.:

m L.w.l.:

Wvpl.:

kg

m L.romp

m Diepgang:

Soort kiel:

Grootzeil:

m2 Genua/fok:

Bezaan:

m2

m2 Kluiver:

Aantal schroefbladen, indien vast opgestelde motor:

m2

st

Diameter schroef: Doorhalen wat niet van toepassing is:

▪ • ▪ • •

Staal/ hout/ kunststof/ ander materiaal Vrije klasse/ Rond- / Platbodem ja / nee Spi/ bollejan gebruiken Aanhangmotor ja / nee Klapschroef ja / nee

Opklapbaar

ja / nee

Deelnemers dienen hun formulier minimaal 1 week voor de wedstrijd te versturen

76


BUS- EN BOOTDIENSTREGELING GRONINGEN LAUWERSOOG SCHIERMONNIKOOG tijden maandag tot en met vrijdag zaterdag en zondag vertrek bus 10 minuten eerder 7* bus van Gron bus in L'oog boot van L'oog

6.30

1*2*3*

2*6*

8*

8.10

10.10

12.10

14.10

9.05

11.05

13.05

9.30

11.30

13.30

7.30

10.30

12.30

14.30

16.30

18.30

20.30

8.25 9.20

11.30 12.25

13.05 14.00

15.30 16.25

17.10 18.25

19.30 20.25

21.30 22.25

3*

4*

16.10

18.10

20.25

15.05

17.05

19.05

21.05

15.30

17.30

19.30

1*5* boot van Schier bus van L'oog bus in Gron

6.54 7.59

3*4*

1* boot alleen in juli en augustus 2* boot en bus op zondag alleen in juli en augustus en13 en 24 mei 3* boot op zondag alleen in juli en augustus en 24 mei en 1 juni 4* boot en bus alleen op vrijdag 5* boot alleen op zaterdag in juni t/m augustus 6* boot op zaterdag alleen in maart t/m augustus 7* boot alleen op werkdagen 8* alleen op zon- en feestdagen N.B. bij vertraging van de boot kunnen vertrektijden bus uit Lauwersoog wijzigen vertrek en aankomsttijden bus Leeuwarden vrijwel identiek aan Groningen

GADO lijn 63 VEONN lijn 50 Redaktie Jaarboek is niet aansprakelijk voor afwijkingen en veranderingen

77


Inhoudsopgave Van de redacie Bestuur en commissies Van de voorizitter Jaarverslag Mededelingen Stichting Jachthavens Stichting CAMRace Weerberichten Bruggen/sluizen, telefoonummers Wedstrijdcommissie programma Verslag Uitslagen Fotocommissie Clubschip Jeugdcommissie Zwarte Vlekken Twintig jaar zeeschouw Rondje Nederland met de Westerburen..... Rottum draait bij Borstelbaan Sunday Child Daarnaartoe waar anderen weg willen Dokken Clubschip Roode Hooft Wadden Vereniging anno 1997 Veiligheidsactie Parbleu Interview met Kees Trimmen Reddingsvesten Wetenswaardigheden Allerlei Ledenlijst Getij verschillen Getij dentafel Aanmeldingsformulieren Dienstregeling Boot en Bus Inhoudsopgave Adverteerders

78

1 2 3 4 6 7 8 9 11 12 14 15 16 17 19 23 29 32 36 40 43 45 47 48 49 50 53 54 56 58 62 70 71 75 77 78 79


Lijst van adverteerders No Limit Boats/WIKA bouw Waterborg Buitensport Poelman Schilders Dolstra Electronica C.I.V Lauwerszee Zeilmakerij Uilhoorn Restaurette Schierzicht Jachtservice Jos Struyk Brands Buitenboordmotoren Jachtwerf Du Bois Watersportcentrum Oosterhaven Visser-Vis Stichitng Jachthavens Stel Orthopedie Bakkerij Bouwma Garage Bakker Ulrum Smant Schildersbedrijf DMW Verzekeringen

Binnenzijde omslag voor 10, Buitenzijde omslag achter 13 15 18 18 22 27 28 35 35, 39 37 38 42 47 52 57 Binnenzijde omslag achter

79


Aantekeningen en bijdragen jaarboek 1999

80


Belangrijk signaal voor watersporters Scheepsassurantiekantoor DMW biedt een scheepsverzekering met een premie die inslaat. Ook u kunt van ons veelzijdig vakmanschap profiteren.

Van Dij k/Maj o or/Weekamp

MW

â–ş scheepsassurantiekantoor Erkende onafhankelijke assurantieen hypotheekbemiddelaars Buitenkant 24, 8256 CA Biddinghuizen

Vraag nu vrijblijvend informatie, bel (0321) 33 34 43 of fax (0321) 33 26 29. Watersporters verzekeren watersporters en financieren ook uw schip.


In ZEILKLEDING de grootste... • HeIIy Hansen • Musto (hpx) • Imhoff • Henri Lloyd • Gaastra • Jeantex • Elvstreim • BMS

In watersport de goedkoopste... WATERBORG

Specialist van Noord Nederland ZEIL- EN WATERSPORTKLEDING ZEILEN EN TUIGERIJ JACHTBESLAG BOEKEN - KAARTEN REDDINGSMIDDELEN ELEKTR(ON)ISCHE APPARATUUR Vraag naar de Clubkortingskaart

'WATERBORG BUITENSPORT

LAGE DER A 2 TEL.: (050) 312 40 53

WATERBORG GRONINGEN

Jaarboek1998  
Jaarboek1998  
Advertisement