Page 1


JACHTHAVEN

MET NETOOG op: BORIUM SCHIERMONNIKOOG. AMELAND , TERSCHELLING, FRIESE MEREN EN GRONINGSE MAREN TELEFOON 05193 - 9040


WATERSPORTVERENIGING "LAUWERSZEE" voor Zoutkamp en Lauwersoog Opgericht 26 mei 1966 Goedgekeurd bij Koninklijk Besluit van 14 november 1968 - nummer 56 inschrijfnr. Ver. Reg. K.v.K.: V 023570 Vereniging voor zeil-, motorboot-, kanovaarders en andere watersportbeoefenaren. Aangesloten bij de N.N.W.B. Ereleden: H.J. Bos P. Lap

Winsum Zoutkamp

JAARBOEK 1991

19e jaargang

VAN DE REDAKTIE Het doet ons genoegen u hierbij het nieuwe jaarboek te kunnen aanbieden. De vereniging viert een jubileum en hoewel dit pas de 19e aflevering van het jaarboek is, vieren we het toch een beetje mee. Wij feliciteren bestuur en leden van harte en hopen dat er nog vele jubilea en vele jaarboeken mogen komen. Ook in een ander opzicht is dit jaarboek een beetje bijzonder. Het is n.l. het eerste dat is ontstaan zonder de wijze leiding van Hendrik Jan Bos. Natuurlijk hebben we hem gemist, maar we hopen toch dat u het in de kwaliteit niet onmiddelijk zult merken. Na de schitterende zomer van vorig jaar is het misschien te veel om te hopen op weer zo'n vaarseizoen maar in ieder geval wensen we u een behouden vaart en mocht het eens een uurtje regenen, dan is dat misschien een mooie gelegenheid om wat te bladeren in dit jaarboek en wellicht zelfs om ook eens wat te schrijven. Sommigen van u vergeten wel eens dat het niet alleen voor maar ook door leden geschreven moet worden. De redaktie REDAKTIE JAARBOEK 1991 Janny du Bois Christie Koenders Fred Licht Rienk Mulder Ankie Salters

REDAKTIEADRES De Larix 20 9741 NS Groningen tel. 050-719454

1


SAMENSTELLING BESTUUR W.S.V. "LAUWERSZEE" Voorzitter

: H.S. Carolus

Secretaris

: mevr. J. du Bois

Penn.meester : W. de Vries Vice voorz.

: J.G. v. Meggelen

Lid

: A. Katsman

Lid

: M.H. Loos

Lid

: mevr. K. Pettinga

Lid

: mevr. A. Salters

Lid

: L.H. Timmer

Tuindersweg 7b 9912 PG Leermens De Larix 20 9741 NS Groningen Hoofdkรกde 27 9503 HB Stadskanaal Saffierstraat 19 9743 LE Groningen Nederhorstlaan 4 9301 WB Roden p/a Noordergat 1 9976 VR Lauwersoog J.P. Santeeweg 43 9312 PC Nietap Kerkpad 3 9884 PD Niehove Kamplaan 14 9722 SH Groningen Noordergat 1 9976 VR Lauwersoog

CLUBSCHIP

tel. 05968-1570 tel. 050-719454 tel. 05990-22443 tel. 050-714001 tel. 05908-18430 tel. 05193-9248 tel. 05945-14905 tel. 05949-428 tel. 050-255786

tel. 05193-9154

De kontributie voor het jaar 1991 bedraagt wederom 30 gulden per lid. Voor huisgenoot-leden 15 gulden per jaar. Gironr. vereniging: 1756950 t.n.v. Penningmeester W.S.V. "Lauwerszee".

STICHTING JACHTHAVENS ZOUTKAMP EN LAUWERSOOG Secretariaat Bankrelatie Girorekening

: Kievitweg 34, 9765 JZ Paterswolde 05907-2920 : Rabobank Leens, rek.nr. 33.52.02.799. : 3418104.

Stichtingsbestuur:

Voorzitter Secretaris Penn.meester Lid Lid Havencommissaris

: L.H. Timmer, Groningen. : N.E. Nieboer, Haren. : H. Dobbe, Zuidlaren. : C. van Wingerden, Haren. : F.B. Bronsema, Ulrum. : L. Berends, Paterswolde.

Havenmeesters:

"Noordergat" L'oog "Hunzegat" Zoutkamp "Oude Binnenhaven" 2

: E.E. Heerma, Noordergat 1, 9976 VR Lauwersoog, tel. 05193-9040 : J. Bartelings, Strandweg, Zoutkamp, tel. 05956-2588 : J. Bij de Ley


COMMISSIES VAN DE WATERSPORTVERENIGING "LAUWERSZEE" Clubschipcommissie:

Jeugdcommissie:

Wedstrijdcommissie:

Tineke Joustra Wim de Vries Harm Jan Klamer, v.z. Tet Loos Kunnie Pettinga

Arnold Klamer Bernard Martin Loos Joop van Meggelen, v.z. Hugo de Meier Jan Wilco de Vries Jan Wieringa Peter de Wijk

Wim Laseur, v.z. Gerard Wagena Jaap Went

Fotocommissie: Hendrik Jan Bos, v.z. Lena Faber Ankie Salters

VAN DE VERENIGINGSVOORZITTER Het is een uitstekende gedachte om even stil te blijven staan bij het "zilveren" jubileum van onze vereniging, vooral als deze gezond is en zich gedragen weet door het enthousiasme van haar leden, die allen in meer of mindere mate hun steentje hebben bijgedragen tot deze bloei! Onze vereniging.... opgericht 26 mei 1966! Het titelblad van ons jaarboekje vermeldt dit sinds "mensenheugenis". Dat betekent, dat onze vereniging op 26 mei a.s. 25 jaar bestaat en we dit jaar iets te vieren hebben. Een zilveren jubileum is een waardige herdenking en viering waard. Ook het 10-, 15- en 20-jarig bestaan hebben we niet onopgemerkt voorbij laten gaan, maar "zilver" is toch nèt iets anders, iets m'e'er! In jaarboekje 1990 heb ik - ook namens mijn medebestuursleden - een beroep op U gedaan om met suggesties te komen. Dat resulteerde in de mening dat we het deze keer eens in een andere richting moesten zoeken, temeer omdat die mogelijkheid aanwezig is: het doen verschijnen van een "Jubileum-foto-boek". Vanaf 1984 hebben we een Fotocommissie en dankzij deze commissie is er een schat aan materiaal om daaruit een pracht-boek te kunnen samenstellen. Daarnaast zal dan een "bescheiden" feest tot de mogelijkheden behoren. Ik hoop op een "waardige" herdenking en een vrolijk feest! Rest mij nog U allen een goede vaart in ons "zilveren" jaar toe te wensen. Uw verenigingsvoorzitter, Henk S. Carolus

3


ABMA'S JACHTWERF 'DE DOM' bouwers van de bekende Domp-zeilkruisers DK770, DK825, DK900 'multiknik' en DK860 met of zonder AK en de Dompvlets tot 11 meter

0

de chmp

erf

Groenedijk 29a 8605 CJ Sneek - tel.: 05150 - 19065

Honda buitenboordmotoren en generatoren Dealer van SABB FARYMAN N RENAULT YANMAR goed hè zo'n inbouw van jachtwerf Abma ) NANNI N&M Scheepsartikelen

ABMA'S JACHTWERF 'DE DOMP' BV Groenedijk 29" 8605 CJ Sneek Holland Tel. 05150 - 19065


JAARVERSLAG 1990 Een verenigingsjaar waarin ieder heeft kunnen genieten van de mooie zomer: vaak stralend weer, maar helaas voor ons regelmatig harde wind. Het jaar begon met 496 leden. Door verkoop van de boot, verhuizing etc. bedankten 28 leden voor het lidmaatschap. Hiertegenover stond dat 28 nieuwe leden zich aanmeldden, zodat per 31 december van 1990 de vereniging 496 leden telde. Het bestuur bestond op 1 januari uit de volgende leden: voorzitter : Dhr. H.S. Carolus vice voorzitter : Dhr. J.G. van Meggelen secretaris : Mw. J. du Bois-Minholts penningmeester : Dhr. P. Kiel Leden : Dhr. A. Katsman, Dhr. M.H. Loos, Mw. K. Pettinga, Dhr. S.A. Schuit, Dhr. L.H. Timmer. Tijdens de ledenvergadering op 23 maart werd afscheid genomen van Dhr. Schuit en kwam Mw. A. Salters-Wortelboer het bestuur versterken. Op 30 november vond eveneens een ledenvergadering plaats. Verder was er in maart weer een bijeenkomst van bestuur en kommissies. Het bestuur vergaderde dit kalenderjaar 10 keer. Ook in diverse kommissies vonden mutaties plaats: Wedstrijdkommissie: Mw. Faber nam afscheid en nieuwe leden van deze kommissie zijn geworden: Dhr. W. Laseur, Dhr. G. Wagena, Dhr. J. Went. Uit de Jeugdkommissie vertrok Dhr. A. Jansen en Mw. L. Schuiten. De clubschipkommissie werd verlaten door Dhr. Tijpens en Mw. K. Pettinga kwam de gelederen van deze kommissie versterken. Na veel kwijnende jaren kwam er een eind aan het bestaan van de motorbootsektie. En de fotokommissie kende dit jaar geen veranderingen. Een belangrijke ontwikkeling voor de vergadering was de loskoppeling uit de vereniging van de Colin Archer Memorial Race. Er werd een stichting opgericht met als doel het organiseren van deze inmiddels traditionele wedstrijd naar Noorwegen. De eerste aktiviteit binnen het verenigingsjaar was weer zoals sinds jaren gewoonte, de Nieuwjaarsvisite, uiteraard met lekkere oliebollen. En in maart vond weer de jaarlijkse veiling van scheepsartikelen plaats, waarbij een bakje snert altijd goed smaakt. Daarnaast ging er maandelijks een grote groep enthousiastelingen naar Lauwersoog om te klaverjassen. En in het najaar begon een even enthousiaste groep mensen met gezelligheidsavonden met veel zang. Zoals elk voorjaar was er een kennismakingsavond voor nieuwe leden. Meestal een kleine club, maar toch door de aanwezigen gewaardeerde avond. Het winterprogramma was gevuld met een avond verzorgd door Dhr. Boxma, helaas met een ander dan het beloofde onderwerp, Dhr. W. Faber liet middels filmimpressies op boeiende wijze zijn betrokkenheid bij het Lauwersmeergebied zien, er was een avond verzorgd door de helicopterreddingsdienst over hun werk en de familie Salters vertoonde hun dia's van de tocht naar Zweden en retour langs Oost Duitsland. Een druk bezochte en inspirerende avond, gezien de reakties. De Clubschipkommissie stelde een "Happy Hour" in op zaterdagnamiddag. En deze mensen zijn er weer in geslaagd om een flink aantal vrijwilligers te vinden voor de Clubschipdiensten, hetgeen resulteerde in een stevige omzet! 5


Scheepselectronica Landcommunicatie Het vertrouwde adres voor UW kostbare apparatuur

* Verkoop * Service * Installatie Ons programma omvat o. a. : * * * * * * * *

Navigators Autopiloten Marifoons Echoloden Radar Mobilofoons Autotelefoon Video plotters

Bezoek vrijblijvend onze showroom Haven 20 – 9976 VN Lauwersoog Tel.: 05193-9239 — Fax: 05193-9219


De Fotokommissie heeft jaren verzameld en gewerkt aan een fotoboek. Met als resultaat dat er dit jaar is besloten om in het kader van het 25 jarig jubileum een fotoboek te doen verschijnen waarin foto's en teksten ons een beeld zullen geven van de vereniging en het gebied waarin onze aktiviteiten zich voornamelijk afspelen. De Jeugdkommissie mocht zich verheugen in het grote aantal deelnemers voor de lessen die door deze kommissie verzorgd worden. Helaas speelde harde wind lesgevers en deelnemers nogal eens parten. De wedstrijdkommissie heeft getracht met nieuwe initiatieven de teruglopende belangstelling voor zeilwedstrijden op te peppen. Een kleine maar vasthoudende groep zeilers is aktief op de woensdagavonden, met wedstrijden op het Lauwersmeer: open bootjes en grote kajuitzeiljachten zijn allen welkom. En ook dit jaar verzorgde onze vereniging weer in samenwerking met de Dutch Moth Association het open Nederlandse Kampioenschap. Al met al een jaar om met voldoening op terug te kijken. Janny du Bois

PAUL DINGES b.v. Motorenbedrijf Machinefabriek Engineering Techn. handel

PROOSDIJ 59, DELFZIJL TELEFOON 05960-15010 - verkoop - installatie - service -

LEVERING EN REPARATIE VAN :

MOTOREN ONDERDELEN FILTERS ACCESOIRES SCHEEPSSCHROEVEN SCHROEFASLEIDINGEN

DEALER VAN :

VOLVO PENLA & DAF MOTOREN 7


Foto: Jan Heuff

8


MEDEDELINGEN VAN HET STICHTINGSBESTUUR Het is al weer bijna een half jaar geleden dat ons het droeve bericht bereikte dat Jan Posthumus, onze havencommissaris, plotseling was overleden. Gedurende ongeveer achttien jaren is hij intermediair geweest tussen havenmeesters, havengebruikers en het bestuur. Naar zijn beste kunnen heeft hij deze hobby-functie uitgeoefend en het bestuur is hem daarvoor veel dank verschuldigd. Alle plannen die wij de afgelopen jaren aangekondigd hebben zijn nog steeds niet tot uitvoering gekomen. De belangrijkste oorzaak daarvoor is de bezwaarprocedure tegen het aanleggen van het plan "Ballastplaatbos", een tweede oorzaak is het samenvoegen van de gemeenten in het Noord-Westen van de provincie Groningen. Nu is gebleken dat de aanleg van het recreatiecentrum wel doorgang zal vinden, hebben wij met de nieuwe gemeente de onderhandelingen hervat. Wanneer en hoe precies de plannen in het "Hunzegat" zullen starten is nog niet bekend, maar dat ze uitgevoerd zullen worden staat vrijwel vast. De binnenhaven van Zoutkamp zal dit voorjaar weer in gebruik worden genomen door de vaste liggers aldaar. De haven is geweldig opgeknapt maar is nog niet klaar, het opknappen van de damgier levert nog moeilijkheden op. Het beheer van zowel de binnen- als buitenhaven berust in 1991 in ieder geval nog bij het Stichtingsbestuur. De bouwplannen voor het Noordergat worden steeds verder uitgewerkt. Samen met de vereniging is besloten te proberen een combinatie te laten bouwen van clubhuis met toiletgebouw, aangezien dit aanmerkelijk goedkoper is dan twee aparte gebouwen. Wij wensen de gebruikers van de havens een goed seizoen 1991.

FA. SCHILT - Verf - Glas Veemarktstraat 84-85 9724 GB Groningen Telefoon 12 73 01 VOOR UW JACHT Hydrant - Epifanus Rubbol - Ripolin Ruwa - Herberts Bitumen Aluminium Antifoulings Ged. koolteer VOOR UW BUITENWERK Wyzonol - Copperant Schakelverf - Amarol VOOR UW AUTO-CARAVAN Epoxy primers Autokleuren 32000 in 1 It. - 1/4 en 1/2 lt. alle kleuren 32000 in spuitbussen Dit met een advies 50 jaar ervaring.

Voor al uw:

levensmiddelen, diepvriesen drogistartikelen vers vlees, vers brood en verse groente Het hele jaar door, dagelijks geopend

Kooyenga's Supermarkten en Slijterij Tot ziens in onze zaak op de Haven van Lauwersoog. Vanuit de jachthaven gemakkelijk lopend te bereiken via een trapje over de dijk.

Telefoon: 05193 - 9053 - 1402 - 1752

9


WEERBERICHTGEVING IN BINNEN- EN BUITENLAND A Nederlandse kustwateren en IJsselmeer MARIFOON Marifoonkanalen waarop Scheveningen Radio het weerbericht uitzendt: Lokale tijden: 00.05 07.05 13.05 19.05

Goes 23* Rotterdam 87* Scheveningen 83* Haarlem 25* Wieringermeer 27* Continentaal plat L7 28* West-Terschelling 25* Nes 23* Appingedam 27* Lelystad 83

RADIO 71 Windrichting

Uitgebreide weersverwachting Lokale tijden ma t/m za

Lokale tijden zondag

Station

Lokale tijden ma t/m zo

06.30 12.56

06.30

Radio 5 Radio 1 Radio 5 Radio 5

Radio 1 07.00 - 18.00* 13.00 en 18.00 uur Radio 5 Radio 1 23.00 uur

17.55

13.00 16.55

* Ieder uur

SCHEVENINGEN RADIO (SSB) WEERBERICHTEN 05.40 - 11.40 - 17.40 - 23.40 op frekwenties 1862, 1890, en 's nachts tevens 2824 kHz.

Districts-indeling Nederlandse kustwateren

Districts-indeling Noordzee 4'

0'

4'

8'

60'

53째 58'

52'

56'

51'

52째

10


WEERBERICHTGEVING IN BINNEN- EN BUITENLAND B Buitenland Duitsland (het k-nummer geeft het marifoonkanaal, kHz is de frequentie, gemelde tij-

den zijn zomertijd) Elbe Weser k 23, 26 Helgoland k 27 Nordfriesland k 26 Elderstedt k 25 Norddeich k 28 Norddeich kHz 2614 Bergen (N) k 2,5 k 21, 24, 25 Bergen (N) Oostende (B) k 27 k 61 Duinkerken

08.00u.,19.00u. 08.00u.,19.00u. 08.00u.,19.00u. 08.00u.,19.00u. 08.00u,19.00u. 09.10u.,21.10u. 11.33u.,15.33u 19.33u.,23.33u. 10.20u.,19.20u. 07.33u.,12.33u.

Oostzee

Ragen Rostock Kiel Stockholm

k 1,5 k 26,21 k 23, 26 k 3, 23

09.30u.,21.30u. 08.33u.,19.33u

Voor uitvoeriger informatie over frequenties en uitzendtijden, alsmede de aard van het weerbericht, de gebieden en de gebruikte taal verwijzen we u naar de uitgave van de Waterkampioen: Uitzendtijden weerberichten.

NORDSEE N1 N2 N3 N4 N8 N9 N10 N11 N12

Viking Utsira Forties Dogger Fischer Deutsche Bucht si dwestliche Nordsee

OSTZEE B7

B8 B9 B10 B11 B12 B13 B14

NOrdliche Ostsee Zentrale Ostsee SudOstliche Ostsee SOdliche Ostsee Westliche Ostsee Belte und Sund Kattegat Skagerrak

11


Jachtwerf du Bols Winterberging op bevVaakt terrein. — Reparatie in staal, polyester, hout en epoxy. — Nieuwbouw van elk type schip, idem. — Alle soorten timmerwerk : - teakdekken - binnenbetimmeringen - restauratiewerkzaamheden - masten, zwaarden e.d. — Levering en inbouw van motoren en schroefinstallaties. — Levering en inbouw van alle electronische apparatuur. — Tuigen van alle typen schepen. — Kraan tot 15 ton. — Duikwerkzaamheden : - Onderwaterinspectie - Schroef klaren etc.

Duinkerkenstraat 18, 9723 BR Groningen. Tel. 050 - 130582 - Fax 050 - 128978

.I.V. Lauwerszee omdat professionals er ook voor kiezen

Voor al uw watersportartikelen o.a.: * kielen * joppers * div. kleding * touw * ketting * staaldraad 3-24 mm. * gereedschap

C.I.V. Lauwerszee Haven 16 - 9976 VN Lauwersoog Tel. 05193-9291 — Fax. 05193-9176 Eike dag geopend Zaterdags tot 12 uur 's winters Zaterdags tot 3 uur 's zomers


BELANGRIJKE TELEFOONNUMMERS Alarmnummer Artsen

dr. Witkamp (Gron. kant Lauw. geb.) dr. Leusink (Oostmahorn, Enumazijl) dr. Bruinsma (Dokk. Nwe. Zijlen)

06 - 11 05956 - 1300 05193 - 1286 05194 - 202

Clubschip Lauwersoog Douane Lauwersoog Jachthavens Delfzijl Dokk. Nwe. Zijlen "Lunegat" Lauwersoog "Noordergat" Oostmahorn "Bootsgat" Schiermonnikoog Zoutkamp "Hunzegat" Zoutkamp "Oude Binnenhaven"

05193 - 9154 05193 - 9142 05960 - 15004 05112 - 303 05193 - 9040 05193 - 1445 05195 -1544 05956 - 2588 05956 - 1686

Kompassteller (Roukema Delfzijl) Kustwacht Schiermonnikoog Marechaussee Zoutkamp Rijkspolitie te water Scheveningen Radio Sluis Lauwersoog Sluis Delfzijl

05960 - 13127 05195 - 1247 05956 - 2717 058 - 123044 02550 - 62460 05193 - 9043 05960 - 13293 / 10248

Weerbericht Wadden, IJsselmeer Deltagebied, Biesbosch

06 - 91122352 06 - 91122353

IN HET CLUBSCHIP HONDEN AAN DE LIJN, ALTIJD!

13


14


(C\o-

oghl,-

<P1 ,"

cP

\ us,c

'

'6'S 03-t-

2fr

61^i'S

15

Qt‘

\u.p• ..n.1`‘‘

\..ƒ\

• S ,2,1,

effl •

,

\,r•• •

r\;_alti, 0' 1/IJL

;II°211

'

•og,Q-S\ ,0\lt 9-

^ 1

\

,,-

kuot

ck15

" ‘e

• ,„

,k ,o5

) \„c.M-(•'"

de'd (j417

,1410/>C1Mi2Ari

15


zeillessen

end het_

SkSchc,

g,,..

(.2rkrItqco

-i_•0.15

par ,-..)ce>r heel

leuk , n-\c&r.ln als het hard exia&, e2inci tk hel-towyj -zo letAle niet: al er 06, n 4--ntt'e

S(c,

rtnn barkje lcow l er'

lock\c<

r. 2'211 kee

ins kei best:: moot weer,

he'L L-Jet.,,c1e t-uoi 118 ortrdt t__,n5 Le' c.•{oe✓1. men cS,r9Q,.-‘ we tr-, de ix,oeje',

Zeilde

9*. er tJotren eh

he( en p i nnen

vaareen •

5 ne I

te, otey-e,er,

heL becjov. Le spiet,), ukc,cljes,

cAe bcoi j)eS

e'E;n mtneuk.or>1 voc-AL-er c(•.45

klei_ <j In CIE

■' ■■■ ejev] na

de, kanE , \<trien e" c-er■ dev, naar heL cttubschtp. doexr hebber\ even td.t. het-. CArcr9 1115 en Loer, 50 n zettelt-t;' westok,:te deden ',vak unck a.)&.‹ .■ sksecjaton el eens 1oc.:11.en 5itne.jen crk c,,o^

\rret.2(in

z_1e%11e In.

C:ricen-rk ánar ikhC.1. n u -zeg: Q4-'n bcet-Y.

,,,k, •,0- ,--

c,..•-

,. 4-

)-9`'

Cc``' -"'

CiL"}<-

- '--,"

J2-9--v

> J% 0-c'

_ 4-4

, 2-`i‘jb y-52- I

16

...te ‘•

'3

''''-

cel-


VAN DE CLUBSCHIPCOMMISSIE Het schoonmaken van het clubschip is ook dit jaar weer voortdurend ter hand genomen door diverse leden van onze vereniging. Hiervoor nogmaals hartelijk bedankt en wij hopen ook dit jaar weer een beroep op jullie te mogen doen. Ook het bemannen (vrouwen) van het clubschip is zonder problemen verlopen, Tet had reeds voordat het seizoen startte, het gehele rooster ingevuld. Dit is een verheugende ontwikkeling en wij hopen dat ze ook dit jaar, met jullie hulp, hetzelfde resultaat bereikt. Afgelopen herfst hebben wij de dienstdoende families als dank een kegelavond en een koudbuffet aangeboden in hotel Langewold te Roden. Deze avond was zeer geslaagd mede dankzij de voorlichting van hotel Langewold; hoe te functioneren als een goede gastheer (vrouw). Om aan de vraag naar een warme hap tegemoet te kunnen komen is overgegaan tot de aanschaf van een combioven en een diepvrieskast. Aan de hand van een uitgebreide gebruiksaanwijziging, samengesteld door een zeer enthousiaste Albert Maesker is een ieder in staat om een smakelijke warme hap te serveren. De aanschaf van deze oven is intussen zo succesvol gebleken dat thans wordt overwogen een oven aan te schaffen met een grotere capaciteit. Verder waren wij genoodzaakt om in de keuken een nieuw kozijn plus ramen te monteren. U zult merken dat dit een grotere verbetering is; er kan nu geventileerd worden zonder geklungel met horren, deze zitten n.l. aan de buitenkant gemonteerd. Wij hopen dat U ook dit jaar weer met evenveel plezier dienst zult doen in het clubschip en verder wensen wij U een zeer goede zomer toe met voor een ieder een gunstige wind. H.J. Klamer

schilders bedrijf glas - service

poelman

I)

b.v.

KANTOOR EN WERKPLAATS: ANTILLENSTRAAT 11 - 13 9714 JT GRONINGEN TELEFOON 050 -710 150

17


18


19


INGEN SCHEEPSARTIKELEN en ZEILMAKERIJ

PERFEKT! KWALITEIT en LAAG IN PRIJS

รก. m4

CUP GEF

G

DE ZGILKLEDLMSPECIALIST IN HET NOORDEN (alle topmerken in huis) tevens Uw leverancier van vele accessoires reddingsmiddelen (Besto, Helly Hansen, KD-Matic) alle soorten noodsignalen grote kollektie touw (Gleistein, Neptunus) Staaldraad (aanpersen van terminals) groot blokkenprogramma (o.a. Harken) * boeken en kaartenkollektie etc. etc. * * * *

met onze "klantenkaart" extra voordeel. Bezoek eens onze nieuwe zeer overzichtelijk en kompleet ingerichte watersportwinkel.

IRO LAGE DER A 2 - GRONINGEN Tel. 050-125077 Ook geopend op zaterdag van 10.00 uur tot 17.00 uur

20


Wedstrijdprogramma 1991 Zaterdag (Pinksteren)

18 mei a

b

Lauwersoog - Helgoland v.v. IMS - NKK - Vrije klassen en multihull's start 18 mei, 06.00 uur briefing 17 mei, 20.00 uur aanmelding via formulier, voor 11 mei Lauwersoog - Borkum Platbodems en ondiepe scherpe jachten (over het Wad) start 18 mei, 10.30 uur briefing 17 mei, 20.00 uur aanmelding via formulier, voor 11 mei

Zaterdag

1 juni

12 uurs Lauwersmeer Alles wat zeilt start 1 juni, 07.00 uur briefing 31 mei, 20.00 uur aanmelding: tijdens de briefing

Zaterdag

8 juni

Voorjaarsrace Platbodems, vrije klassen en multihull's start 8 juni, 11.00 uur briefing 7 juni, 20.00 uur aanmelding via formulier, voor 1 juni

Zaterdag/ Zondag

20/21 juni

Zaterdag

7 sept.

Open Ned. Kampioenschap Intern. Moth. Info via klasse organisatie Najaarsrace Platbodems, vrije klassen en multihull's start 11.00 uur briefing 6 september, 20.00 uur aanmelding via formulier, voor 31 augustus

Het is de wedstrijdcommissie opgevallen, dat (met alle respect) het deelnemersveld langzaam maar zeker vergrijst. Daarom willen wij de mensen, die in de laatste jaren lid van onze w.s.v. Lauwerszee zijn geworden oproepen om ook eens deel te nemen aan een van onze activiteiten. Men hoeft zeker geen topzeiler te zijn om aan de voor- of najaarsrace deel te nemen, daar het wedstrijdwater dan niet veel verder gaat dan Engelsmanplaat of op het Lauwersmeer. Voor deelname aan Lauwersoog - Helgoland ligt dat natuurlijk iets anders, maar dat zal iedereen duidelijk zijn. Lauwersoog - Borkum, over het wad is voor de meeste mensen, die een daarvoor geschikt schip hebben ook niet al te zwaar. Wij hopen dit jaar weer nieuwe gezichten te mogen zien en kunnen nu in ieder geval wel zeggen, dat het meestal zo is, dat wie ĂŠĂŠn keer heeft meegedaan er de volgende keer weer bij is; TOT ZIENS. M.H.L. 21


Hoe berekent men de zeiloppervlaktes: Voorzeil

A-B is voorlijk A-C is onderlijk C-B is-achterlijk C-D is loodlijn (staat haaks op A-B) Oppervlakte voorzeil is: 1/2 X voorlijk X loodlijn.

Grootzeil

A-B is voorlijk A-C is onderlijk C-B is achterlijk Oppervlakte grootzeil is: '1/2 X voorlijk X onderlijk. Hierbij is gemakshalve uitgegaan van een halshoek (A) van 90 graden.

A-B is Voorlijk A-C is onderlijk C-F is achterlijk F-B is gaffellijk A-F is denkbeeldige lijn Oppervlakte grootzeil is: 1/2 A-F maal D-B plus '1/2 A-F maal E-C Bij al deze maten dienen nog de holle of bolle achterlijken te worden betrokken. Voor onze vrije klasse kan men daar wel naar schatten.

Pastel of olieverf van Uw favoriete schip en natuurlijk al Uw inlijstwerk

22

BLEEKER Kunsthandel Lijstenmakerij A-Straat 14 9718 CR Groningen Tel. 050-130862


VAN DE WEDSTRIJDKOMMISSIE 1990 Dit jaar werden de drie gevaren wedstrijden met,goed tot zeer mooi weer gevaren. Dat er toch op de "korte baan" gevaren werd is een gevolg van de sterk veranderende situatie in het Westgat. Het verkrijgen van de juiste gegevens van de schepen en het tijdig aanmelden was problematisch. Om te horen wat de wensen en voorstellen van de deelnemers zouden kunnen zijn, werd er in november een bijeenkomst met oude en nieuwe belangstellenden belegd. De opkomst was gezien al de op en aanmerkingen tijdens de wedstrijdweekends teleurstellend; naast de wedstrijdcomm. waren er 5 schippers aanwezig. Het resultaat van de bijeenkomst is, dat de vóór- en najaarsrace zo uitgezet zullen worden, dat de wedstrijden tussen de vier en vijf uur zullen gaan duren. Verder zal de weersgesteldheid bij de voorjaarsrace gaan bepalen of er op het meer of buiten de sluis gevaren zal gaan worden, dit vooral met het oog op de windrichting. De starttijd voor deze wedstrijd zal dan ook op de briefing bekend gemaakt worden, evenals het traject. Het programma voor 1991 zal in verband met het 25 jarig bestaan van de vereniging worden uitgebreid met een 12 uurswedstrijd op het meer, waarvan op dit moment nog niet precies gezegd kan worden hoe het eruit zal gaan zien, maar wel dat het de bedoeling is, dat het hele gezin, of de gehele bemanning er plezier van zal hebben, e.e.a. natuurlijk wel bij voldoende deelname. Ook de woensdagavondwedstrijden zullen dit jaar weer plaatsvinden, nadere mededelingen hierover op het aanplakbord in het clubschip. De Borkumwedstrijd wordt dit jaar vervangen door Lauwersoog - Helgoland heen en weer, met de mogelijkheid van een stop van 12 uur 25 minuten of 24 uur 50 minuten, dit in verband met getijvoordeel. ,

Nu de uitslagen van de gevaren wedstrijden: Voorjaarsrace:

G.J. van Meggelen 1, Bon B. Kloosterman 2,Red Lady C. Brust 3,Mistral In deze klasse was het verschil tussen nr. 1 en nr. 12 in berekende tijd 22,16%. Tussen 1 en 3 is dit 4,3%. — vrije klasse 1:

J.G. Wagena 1, Aeolus H. Boersma 2,Pollux A. Meinema 3,El giraffe In deze klasse was het verschil tussen nr. 1 en nr. 10 in berekende tijd 17,23%. Tussen 1 en 3 is dit 7,2%. — vrije klasse 2:

A.J. Baas 1, Linquenda L.J. Knol 2,Weerlicht J. Sprik 3,Langouste In deze klasse was het verschil tussen nr. 1 en nr. 4 in berekende tijd 13,7%. Tussen 1 en 3 is dit 12%. — Platbodems:

W. Appelboom 1, Quest — Multihull's: 2 andere aangemelde schepen kwamen niet opdagen. 23


Borkum:

— Vrije klasse 1:

1,Mistral C. Brust 2,Aeolus J.G. Wagena P. Hiemstra 3,Zeewolf — Vrije klasse 2: 1,Linro A.E.P. Schuiten 2,Bruun-F G.J. Westenbrink M.H. Venema 3,Vixen 1, Linquenda A.J. Baas — over het Wad: 2,Langouste J. Sprik 3,Brise F.J. Kickel Verschil tussen eerste en laatste: vrije klasse 1, berekend: 14,2% tussen 1 en 3 is dit 9,2%. vrije klasse 2, berekend: 9,9% tussen 1 en 3 is dit 6%. Wad, niet berekend: 10,0% tussen 1 en 3 is dit 8,2%. Najaarsrace: — Platbodems:

1, Zeearend 2,Koggeschip 3,Langouste 1, Katje Tippel

G. Bruining J.C. van Cleef J. Sprik E. van Voorthuysen

— Vrije klasse 1:

1, Red Lady 2, Onedin 3,Mistral

— Vrije klasse 2:

1, Bossa-Nova 2,Aeolus 3,Panacee

Kloosterman Sj. Hoving C. Brust H. Vrijma J.G. Wagena B.J. Mol

— Multihull's:

Verschil tussen eerste en laatste: Platbodems, berekend: 9,66% tussen 1 en 3 is dit 4,95%. Vrije klasse 1, berekend: 6, 37% tussen 1 en 3 is dit 0,5%. Vrije klasse 2, berekend: 11,34% tussen 1 en 3 is dit 5,6%. N.B.

Indien we de berekende verschillen in ogenschouw nemen, en daarbij bedenken, dat er aan boord van de laatst geklasseerde schepen vaak iets mis is gegaan, dan blijkt uit de procentenberekening, dat de veel gersmade handicaps nogal meevallen. Ook is het interessant om te zien, dat de samenstelling van de bemanningen nogal van invloed is op de uitslagen.

NU VAREN MET DE TECHNIEK VAN MORGEN. EVII7flUDE 24

Watersportcentrum van Gelder

HOGE DER A 33 9712 AE GRONINGEN TEL 050-123882


HET JUBILEUMBOEK Het was inderdaad nog een hele toer om het ontstaan van Lauwersoog en de hoogtepunten van onze watersportvereniging in de afgelopen 25 jaar op een leuke manier in een fotoalbum te illustreren. De fotografische medewerking van de leden was aanvankelijk niet groot. Langzamerhand echter kwam er vaart in en we besloten dat het een album zou worden dat iets meer zou bevatten dan alleen die 25 jaar. Maar...eenmaal goed op gang zagen zowel bestuur als ook de fotocommissie wel in dat een album geen lang leven beschoren zou zijn als het dagelijks in het clubschip ter inzage zou liggen. De fotocommissie werd daarom verzocht om van het beschikbare materiaal een fotoboek te maken met wat uitgebreidere tekst. Het was bijna 1990 dus kort dag. Ieder zal begrijpen dat het maken van een geïllustreerd boek vereist onder meer een juiste "toonzetting", een logische volgorde en het op elkaar aansluiten van tekst en foto's. Als dat alle s zou lukken dan was er nog het enige ernstige nadeel dat de foto's in zwart wit zouden moeten worden afgedrukt. We zijn echter de uitdaging aangegaan, gelijk een team dat met een roeiboot de oceaan over moet steken. Een raamplan werd gemaakt. Daar de nadruk op foto's zou komen te liggen moesten veel leden en oud leden worden benaderd en archieven en andere fotobestanden worden doorgespit. Veel leuke familiefotootjes moesten opzij worden gelegd. Het ging ons nu vooral om tekst-begeleidende foto's. Wat de tekst betrof konden we veel gegevens putten uit onze jaarboekjes. In de loop der jaren hadden veel insiders hun kennis van uiteenlopende onderwerpen daarin gespuid. In onze ijver was op een bepaald moment de voorraad zo ruim dat het boek te omvangrijk dreigde te worden. Dit was het sein om te snoeien en te selecteren op kwaliteit. Enkele, niet strikt noodzakelijke onderwerpen moesten we zelfs laten vervallen. Vanwege deze aanmerkelijke inkorting in omvang en aantal onderwerpen konden we niet tenvolle of soms geheel geen gebruik maken van fotomateriaal van enkele bereidwillige helpers. Uiteindelijk kon het verhaal de tekstverwerker passeren en werd alle tekst keurig op een z.g. floppy opgeleverd. Een Neerlandicus van onze vereniging, bleek bereid om: "even de foutjes eruit te halen". Het bleek dat er nogal wat te verbeteren viel. Veel dank zijn we hem verschuldigd voor dat computer-geploeter. Meerdere boekdrukkers bleken bereid om er iets leuks van te maken. Eén van hen, drukkerij De Marne b.v. te Leens, kreeg januari '91 de opdracht. Inmiddels waren we al enigszins ingewijd in de geheimen van de boekdrukkunst. We spraken over vormgeving, kamerawerk, maskers, kapitaalbanden, kneep, rug, diverse lettervormen en papierdikten alsof het ons dagelijks werk was. Toen de omvang van het boek eenmaal was bepaald, hebben we gedrieën de tekst in de goede volgorde ingedeeld en uiteindelijk ingeplakt. Ook de plaats en het formaat van de foto's werd door ons aangegeven, waarbij we steeds konden profiteren van de inzichten van de drukker. Het deed ons goed dat de afdeling fotografie kans zag om van oude en soms slechte foto's toch nog iets aannemelijks in zwart-wit te maken. Als we dit schrijven is het boek nog in bewerking en we kijken, evenals U, met spanning uit naar het resultaat. Dit laatste kán aanleiding zijn om in de volgende 25 jaren deze verslaggeving op een of andere wijze te continueren. H.J. Bos 25


Ledenlijst per 1 januari 1991 Ereleden: Bos H.J. Lap P.

Zijlvestweg 9 Julianastraat 1

9951 BH Winsum 9974 RP Zoutkamp

Kemphaan Lauwerszee

Gewone leden: Akker A.J. v.d. Akkerman J.J. Alberts L.R. Aller H. AlssemaJ.H.G. Amens H. Andringa A.J. Appelboom W. Arendz P. Baan J.L. v.d Baas A. Bakker F. Bakker L. BakkerJ.B. Balt L. Banning L. BarendseT.G. Baron G. Barteling J.B. Been P.H. Bel J. Benniks G.J. Berends L. Berge B.S. ten Berghuis W. Bergsma P.E. Berkhoutv.d. Stoel P.E. Berrelkamp W.A. Beukema M. Beukema M. Bieckman A.M. Bijer B.F. Bijk J. Bijl G.K. Bijl J. v.d. Bijlsma M. Blecourt P. de Blickman J.R. Boer P. de Boersma H.J. Bois du F. Bois du G. Bolt B. Boom W. Boom G. Boon N.D. Boonstra A. 26

Postbus 666 Patrijzenlaan 4 Verl. Hereweg 76 Dijkstraat 6 Stelmakerij 8 Schuttingalaan 102 Trekweg 4 Grachtstraat 10 Pamaweg 1

3500 AR 9801 JL 9722 AG 9141 TJ 9932 GL 7881 XA 9951 TE 9991 BA 9882 PA

Utrecht Blauwe Engel BV Zuidhorn Hvisker Groningen Montqui Wierum Vrijheid Delfzijl Alma EmmercompacuumTomado Winsum Eeltje Middelstum Quest Kommerzijl Tuimelaar

Heresingel 6a Stationsstraat 1 Ger. ter Borghstraat 22b Postkade 44 H. Scholtestraat 1 De Groenlanden 7 Postbus 2625 Peizerweg 264 De Schans 11 Postbus 2321 Valgeweg 6 Beyumerweg 15 Hora Siccamasingel 191 Kievitweg 34 v. Ketw. Verschuurlaan 33 'Herestraat 25 Woldweg 179

9711 ES 9503 AD 9718 RG 9643 JT 9971 AW 9771 BT 9704 CM 9744 BD 9101 HR 9704 CH 9892 PD 9737 AB 9721 HE 9765 JZ 9721 SE 9953 PH 9606

Groningen Stadskanaal Groningen Wildervank Ulrum Sauwerd Groningen Groningen Dokkum Groningen Feerwerd Groningen Groningen Paterswolde Groningen Baflo Kropswolde

Kruyssteelaan 20 Holtstek 34 Hoofdstraat 21 Schouwen 3 Boterdijk 13 Steenbakkerij 22 C. van Rijnstraat 1 van Houtenstraat 21 Borgweg 30 Van Giffenstraat 17 Landschaplaan 153 Koningslaan 51a Overwinningsplein 51 Molenbuurt 13 Duinkerkenstraat 18 De Larix 20 Churchilllweg 35 Postbus 2137 Bellingeweer 2 Groningerweg 46 Johan Clantstraat 1

9988 RR 9713 DC 9951 AG 9963 TB 9765 EA 9951 KD 3078 GK 9801 KH 9951 BG 9891 BP 7824 BG 1406 KG 9728 GR 9133 MA 9723 BR 9741 NS 9974 PA 9704 CC 9951 AM 9738 AB 9831 PG

Usquert Groningen Winsum Warf huizen Paterswolde Winsum Rotterdam Zuidhorn Winsum Ezinge Emmen Bussum Groningen Anjum Groningen Groningen Zoutkamp Groningen Winsum Groningen Aduard

La Vielle Linquenda Flex New Chapter Japilie Hannibal The rose of Tudor Algea Second life Slempie Hinke Kluut Roksand Stromhella Pabar Betelgeuze Brave Hendrik Zeehond Rust Roest Flamboyant Brandeman Stem 194 Zoltkamp Ain Audacter Finnikin Pollux 20 plus Indeweer Nordhavet Silva Soete Deern Bibi Snubbel


Boonstra C. Bos R. Th. Bos R. Bos W. L. Bosveld L. Bottema J.D. Bouma P.M. Bouman P.R. Bous R.J. Bout F. Brand D.W. Brands J.T. Brandsma A. Bredman B. Broen J.J. Broer T. Broesder E.H. Brons G.A. Brons-Baan v.d. I. Brouwer J. Bruining G.J. Brust K. Bueving J. Buining A.A. Buitjes D.J. Bulder K.M. Butler E.J. Buwalda E.

De Triemen 18 Oudeweg 123 Koningsweg 3 Stationsstraat 44d Borgercompagnie 129b p/a Bar. v. Asbeckweg 29 Trompstraat 25 Zuidveld 13 Oranjesingel 15 Groot Hofstraat 21 De Esdoorn 17 Baron van Asbeckweg 22 Allersmaweg 8 Terborgsteeg 11 Verzetstrijderslaan 15 Noordwiek 1 S. Veldstraweg 98 Teister 17 Noorderbinnensingel 120 Stationsweg 5 Hoofdkade 145 Kerkstraat 151 Stationsweg 11 C.F. van Sytzamastraat 24 Beatrixstraat 22 Hondsruglaan 16 Nieuwstraat 46 Hoedemakerweg 16

9296 MB 9608 PL 9731 AM 6221 BR 9631 TG 9963 PA 9711 EB 9755 TK 9715 CC 9989 BC 9781 VE 9963 PC 9891 BC 9751 BN 9727 CA 7211 GL 9833 PC 9602 ZS 9712 XK 9801 BA 9503 HH 9745 CH 9951 BA 9951 AL 9974 RX 9722 SE 9724 KN 9101 BX

Triemen Westerbroek Groningen Maastricht Borgercompagnie Warfhuizen Groningen Onnen Groningen Warffum Bedum Warfhuizen Ezinge Haren Groningen Eefde Den Ham (Gr.) Hoogezand Groningen Zuidhorn Stadskanaal Groningen Winsum Winsum Zoutkamp Groningen Groningen Dokkum

Gele Lis

Carolus H.S. Cats H.E. Cazemier D.P. Cloo T. Coppes A.P. Cornelis R. Cuperus H.

Tuinderweg 7b Strandweg 3-5 Noordhoek 3 Aquamarijnstraat 26 Steentilkade 6a Pop Dijkemaweg 47 Stelmakerij 14

9912 PG 9976 VS 9313 TV 9743 RA 9713 GB 9731 BD 9932 GL

Leermens Lauwersoog Leutingewolde Groningen Groningen Groningen DelfzijI

Store Nisse Sanmar Digrande Pepper Knutsel Hecoru M/S Rojo-N

Daan W.K. Dagelet A.J. Dams E.F.A. DatemaJ.H. Deelman B. Derks, J. Diepen F. van Diepstra F.E. Dieruff E.A. Dijk G. van Dijk B. van Dijk P. van Dijken J.I. van Dijkstra P. Dijkstra A. Does M. de Dong G.A. v.d. Draaijer Drenten J. Drijver J. Duif G.

Oane le 6 Dijksweg 17 Parklaan 6a Hoofmeester 46 Wilbrandusstraat 14 Speenkruidstr. 204 Ven. Hereweg 111 Gaaikingalaan 2 Aldtun 16 Oude Wijk 18 De Brink 64 Hoendiep 181 Bovenpad 44 Dorpstraat 1 Noordwolderweg 86 van Blankenheimlaan 13 Hoendiep 327 Zevenhuizen 9 Kievitweg 20 Oosterduinweg 30' ZijIsterweg 18

9083 AG 9973 PR 9724 AL 9951 LD 9831 SJ 9731 GZ 9721 AJ 9801 EA 9137 RX 9822 AJ 9723 AN 9745 EB 9621 TE 9283 TC 9781 AK 9451 KK 9744 TD 9166 PC 9765 JZ 1972 NG 9892 TE

Snakkerburen HouwerzijI Groningen Winsum Aduard Groningen Groningen Zuidhorn Oosternijkerk Niekerk Groningen Groningen Slochteren Surhuizum Bedum Rolde Groningen Schiermonnikoog Paterswolde IJmuiden Feerwerd

Kapal

Antje S Pieter Jan Dag Laribo Veerman Wadvogel Mallegat Calypso Blaustirns Leda Albertipe L'Esperance Eroica Tojaki Johanna Koggeschip Zeearend Mistral Abigal Lemninkainen Darijana Jumper

Tiburon Actitis Struner Senang Cheetah Time Out Argos Kon Tiki Allemanseind Bornrif Ramboe Sient Sandettie Martina Zeemeeuw Agapei Mou Dageraad Zilte Doffer

27


Marell Marblits

Ellens J.G. Ernens B.G. Essink W.J.P.

Patrijspoort 104 Boterakker 1 Sud ie 28

9733 GN Groningen 9451 GS Rolde 9101 HL Dokkum

Faber J.P. Feenstra D.F. Fleer J.A. Flikkema H.

Oppenheimstraat 15b Schipdijk 5 Abel Tasmanweg 57 Schoolstraat 60

9714 EK 9321 TV 9866 AA 9981 AP

Groningen Peize Lutjegast Uithuizen

Second to none Modalimar Reade Boarter Tjitske

Gaaikema C .A. Gabel J.C./ Cramer T.D. Gardien P. Geling H.B.H. Geling J.H. Gokemeijer J. Gort S.J. Graaf L. de Greven D. Grijspaarde P. v.d. Groendijk A.O. Groenendaal S.W. Groeneveld A. Groningen H.E. van Groot R.H. de Groot T. de Gulik D.T. van

De Kamp 5

9883 TD

Oldehove

Swalve

Faldenserwei 19 Postbus 212 De Laan 37 Du Perronlaan 24 Kerkstraat 12 Hoofdweg 239 Tsjerkebuorren 13 Parkstraat 41 Christinastraat 6 Burg.Wiersumstraat 25 Broeklaan 7a Hoofdweg 58 Dwarsgracht 39 Korreweg 75a Boterdijk 39 Plein 18135a

8834 XH 9640 AE 9981 GL 9721 XE 9321 HB 9765 CK 9123 JT 9611 CG 9744 CH 9967 RC 9405 AL 9966 VD 8355 CV 9714 AC 9765 EB 6824 HX

Baard Veendam Uithuizen Groningen Peize Paterswolde Metslawier Sappemeer Groningen Eenrum Assen Zuurdijk Gieten Groningen Paterswolde Arnhem

Meid Jeannette Mouche Volante

Haak H. Haandel A.H. van Hacquebord L. Hamersma R.R. Hamming D.R. HamstraJ.A. Harms W. Harrenstein G.C. Hartlief R. Heeg S.R. Heering H.C. Heerma E.E. Heerma J. Heidema H. Heideveld J. Heidsieck C.H. Hekkema K. Helden L.W. van Hende E.R. van de Henskes A.M. Herle D. Hesse A. Heuff J.H. Heystra P. Hibma M.A. Hiddema A. Hiel S.R. Hoekstra 0. Hofstee J.H.E. Holthof K. Homburg J. Houten J.A. van

De Eiken 67 Stadsweg 56 Wortelhaven 16 Postbus 2160 Viskenij 5 Heemakkers 8 Akeleiweg 52 Westervalge 78 R. Praediniusstraat 10 Oosterstraat 54 Dr. A. Jacobsstraat 19 Noordergat 1 Parklaan 32 Sluisweg 22 Vechtstraat 55 Postbus 289 Hoofdstraat 6 Guyotplein 5 Peizerweg 278 Calechelaan 19 Noordergat 8 Geerakkers 44 Hoofdweg 93 De Dijk 34 Hoofdstraat 1 Oude Velddijk 23b De Vlijt 9 Lichtboei 197 Hoefweg 177 Heratemaheerd 15 Kooistukken 37 Hoofdstraat 20

9269 PR Veenwouden 9885 PC Lauwerzijl 9101 NM Dokkum 9704 CD Groningen 9915 PT 't Zandt 9341 BT Veenhuizen 9731 JB Groningen 9989 EE Warffum 9951 CB Winsum 9989 AE Warffum 9611 EA Sappemeer 9976 VR Lauwersoog 9724 AR Groningen 9974 RJ Zoutkamp 9725 CT Groningen 9700 AG Groningen 9982 AG Uithuizermeeden 9712 NX Groningen 9744 BE Groningen 9351 PJ Leek 9976 VP Lauwersoog 9468 EB Annen 9615 AB Kolham 9101 MN Dokkum 9965 PA Leens 9321 HK Peize 9781 H R Bedum 9732 JK Groningen 2665 LA Bleiswijk 9737 MS Groningen 9761 JZ Eelde 9965 PA Leens

28

Brulboei Vogel Vrouwe Foskea Meridon Alida Auratus Leugenbank Hoop en Al Marjanneke De Kim Vivere Zeezwaluw The Silent Lady Petronella Christa Robin I Eureka De Vijf Harten Petroeisa Bornrif Sild Yellow Fun Mazwelkla Orc Electra letsjemee The Riddle Delta t Rogsandt Golfe de Lavica Swalve I.S.O.A. Benjamin Frodo Boreas Snow Goose Yellow Fun Oje


Hoving S. Hoving R./ Petra Bandstra Huisman J. Hukema J.D.

C. Altingstraat 46

9101 VX Dokkum

Onedin II

Waterranonkel 5a Lauwersstraat 1 Zaagmuldersweg 75a

9103 RW Dokkum 9974 RG Zoutkamp 9713 LG Groningen

Kwibus Stern 't Kleine Ding

9742 CX Groningen 9301 WB Roden 9721 WB Groningen 9717 KP Groningen 7552 HR Hengelo 1018 PA Amsterdam 9331 JB Norg 9765 HH Paterswolde 9295 KP Westergeest 9468 CA Annen 9785 AB Zuidwolde 9717 BN Groningen 8935 RN Leeuwarden

Mire Panta Rhei Taifoen Zebulon Kaapvaarder Breeveertien Palu-Maru Anna Christina Buseplatter Zwoeger Eenhoorn De Groene Golf Beluga

9718 JC Groningen 9986 XR Oldenzijl 9321 AC Peize 9627 PE Helium 9934 PA DelfzijI 9301 WB Roden 4382 ET Vlissingen 9356 CP Tolbert 9701 BJ Groningen 8506 BD Haskerhorne 9741 NE Groningen 9946 RH Woldendorp 9301 PK Roden 9891 AC Ezinge 9363 CS Marum 9727 JK Groningen 9101 LA Dokkum 9331 LN Norg 9798 PL Garmerwolde 9602 ZF Hoogezand 9331 HA Norg 9715 JN Groningen 9606 PP Kropswolde 9936 BK Farmsum 9717 GT Groningen 3024 AT Rotterdam 8921 AG Leeuwarden 9301 HL Roden 9781 AT Bedum 1901 XV Castricum 9101 CR Dokkum 9737 KB Groningen 9736 TP Groningen 9714 HB Groningen 7411 SE Deventer 8267 AD Kampen 9785 AP Zuidwolde 9891 AG Ezinge 9977 RD Kloosterburen 9697 SW Blijham

Demi Amiga Luwiet Nossa Oosterweeren Wysant

Mercuriusstraat 8 JagerJ.A. de Janssen L.P.B.M. Nederhorstlaan 6 F. Ti mmermanslaan 11 Jilderda R.J. Jonckers Nieboer R.P Noorderstationstraat 34a Alberdingk Thijmstraat 1 Jong F. de Czaar Peterstraat 49 Jong H. de Asserstraat 47 Jong P. de Kamerfoelieweg 17 Jong W. de Prellewei 1 Jong W. de De Wolden 23 Jonge B. de Boterdiep oz 17 Jonge J. de Koninginnelaan 35 Jorritsma J. Sleutelbloemweg 45 Joustra S. Kammen F.B. van Kamminga F. Kannps J. Karseboom J.W. Kate F. ten Katsman A. Katsman J. Kemkers J.H. Kest F.R. Keulen E. Kiel P. Kiewiet K. Klamer H.J. Klei J.A. v.d Kleine H. de Klompien H. Kloosterman T. Kneepkens P.E. Knol L.J. Knol-Bruins H. Knollema P.J. Koch K. Koekoek L.C. Koersen L.H. Kok M.R. Komdeur H.A. Koning P.D. Koopman H. Koopman J.H. Korver T.G. Koster J. Kramer J.M. Kramer G. Krikke J.A. Kristinsson J. Kroes G.S. Krol D. Krol G. Kromme H.F. Krook H.M.

Kraneweg 9 Paapstilsterweg 22 Groningerweg 6a Hoofdweg 72 Buiskoolplein 18 Nederhorstlaan 4 Duyvendrechtstraat 7 Het Gebint 6 Postbus 1370 Kerkpad 36 Elzenlaan 36 Ae. Weg 7 Klimop 10 Nieuwe Streek 79 Wilgenlaan 9 Snelliusstraat 19 Diepswal 35 Laan v. Havezathen 10 L. v.d. Veenstraat 2 Telstar 23 Eenerstraat 9 Ceramstraat 14a Meerweg 80 Rondeboslaan 24 Baanstraat 25 Coolhaventerras 4c Emmakade 51 Mr. T. Zondagstraat 29 Almastraat 74 Kooiweg 6 Van Aitsemastraat 25 Fossemaheerd 81 Nijensteinheerd 211 van Swinderenstraat 25a Noorderbergsingel 9 Frieseweg 4 Noordwolderweg 43 Torenstraat 6 Hoofdstraat 26 Lange Schoor 4

Triple Riddle of the Sands Blizzard Bruun F Scolblagh Red Lady Weerlicht Lumba Lumba De Harmonie Zeester m/s Westerhorn Santa Lucia Red Cloud Griffioen Blinker C'est bien Dikkop Goejan-Vaarwel Ultima Thule Kraggenburg Deja Jan van Gendt Leste Stuver Vrouwe Janna 29


Krook-Pruis H. Kroon R.J. Kroon R. Kucki R. KuikJ.L.

Helperoostsingel 3 Kamplaan 15 Hoofdstraat 20 Roodehaansterweg 9 Riete 8

9722 AP 9722 SG 9970 M 9963 TC 9406 HE

Groningen Groningen Niekerk Warfhuizen Assen

Lalkens E. Lamers C.J. Lange H.J. de Lanjouw J. Laseur W.J. Lazonder N. Ledeboer H. Lemstra J. Letsch A.J. Licht A.R. Licht F.J. Lichtveld R.M. de Lind van Wijngaarden C. Lochem J.H. van Loos M.H. Loots W. Louwes H.J. Ludwig H.H. Luiks R. Luit J.J. Lutje Spelberg H.C. Luyken B.F.

Zuiderbolwerk 95 Hayo Hindriksweg 18 Middelhorsterweg 76 Rijkstraatweg 233a W.A. Scholtenstraat 5 van Panhuyslaan 3 Balloerweg 15 Goeman Borgesiuslaan 16 Van Starkenborghstr. 13 Entinge 58 Barthold Entensweg 8 Stenhorstdijk 1

9101 NE Dokkum 9765 GG Paterswolde 9751 TH Haren 9752 CA Haren 9711 XA Groningen 9351 CA Leek 9409 TN Loon 9722 RH Groningen 9721 EA Groningen 9331 LL Norg 9991 CW Middelstum 9321 TG Peize

Zuiderbol King Size Rubaiyat

Koninginnelaan 2 Ossewei 31 p/a Jachth. Noordergat 1 Ewer 3 Westpolder 22 Rijksstraatweg 353 Buorren 4 A.G. Bellstraat 11 Munsterweg 19 Steenhouwerskade 122

2343 EX 9751 SB 9976 VR 9966 VE 9975 WJ 9752 CH 9084 BC 9989 AS 9951 JA 9718 DK

Oegstgeest Haren Lauwersoog Zuurdijk Vierhuizen Haren Goutum Warffum Winsum Groningen

Narwal Inchcliffe Castle Anna Maria Zwaluw

Hornhuizen Ulrum

De Vrouwe Jan na Schole II Njord Naviculair Simon den danser

Kloek Puffin Vigilanter Siddhartha Theodorus Bottomline

Marianne Poseidon Zodiak Spelevaer

Maar J.H. v.d. Maldegem A. van Marchie du Voorthuysen van Marel W. v.d. Marinissen J.W. sr. Martens K. Medendorp J.J. Meering J. Meggelen G.J. Meggelen J.G. van MeijerJ. MeijerJ.A. Meyer J.K. Meijers M. Mijnlieff H. Moedt S. Moesker A. Mol B. Molen K. v.d. Mollema R. Moller A.G. Monster J.W. Mulder H.C. Mulder R.J. Mulder R.S.

Ommelanderweg 2 Menneweer 1

9978 TC 9975 W

Nieuwe Kerkhof 30a Poptahof Nrd. 420 Molenstreek 2a Mr. P.A. Bergsmastraat 23 Leeuwstraat 1 Greeden 6 Langestraat 8 Saffierstraat 19 V. Starkenborghstraat 16 Bokum 4 Panserweg 10 Voorm. Klein Poortje 8a Postbus 859 Schatsborgerweg 6 Esweg 1 Chrysantenlaan 1 Jac. Wiersumstraat 11 de Kamp 4 Spirealaan 64 Karel Doormanlaan 1 Assumburg 8 Elzenlaan 2 Korhoenlaan 6

9712 PW Groningen 2624 RX Delft 9738 AC Groningen 9104 HA Damwoude 9981 CM Uithuizen 9967 PG Eenrum 9995 PE Kantens 9743 LE Groningen 9721 ED Groningen 9977 TC Kloosterburen 9974 SL Zoutkamp 9711 RR Groningen 9700 AW Groningen 9915 TJ 't Zandt 9462 PC Gasselte 9951 GS Winsum 9981 JH Uithuizen 9886 PD Saaxum 9741 PD Groningen 9801 ED Zuidhorn 9301 VK Roden 9321 GM Peize 9751 GZ Haren

Silveren man Panacee Ditta Thorshovdi Carocina Grommer Zeerob 't Seewijf Taurus

Nieboer R. Nieboer N.E. Niemeijer H.H.

Alb. Hahnlaan 43 Hildebrandlaan 23 Oude Schoolweg 3

9744 HR Groningen 9752 ET Haren 9756 BX Glimmen

True love Nannie Dalga

30

Ommelander Zwaluw Katje Tippel Mothesty Rep en Roer II Stille Wille Diewerke Willem Bon-B De Gebroeders Oud-Bokum Jacarovi Doordrijver


Churchillweg 6 Nienhuis R. Nieuwenhuyzen J. v . Swarte Ruiters 5 Nimwegen F. Postbus 6160

9974 PC Zoutkamp 9351 NL Leek 9702 HD Groningen

Zeewolf Clochard Rowin

Oele J.A. Okken W.W. Olsmeijer E.J. Onnekink J. Oomkes H. Oorburg G.H. Oostenbrink D.J. Oosterhof L Oostland J. Oven C. van Oven van A.A. Overbeek G.

Middelhorsterweg 6 Iftemalaan 56 Oostervalge 31 Oosterhamriklaan 40 Woortmansdijk 9 De Sav. Lohmanlaan 3 Mernaweg 33c Vondellaan 77 Flat 1116 Brandemaat 88 van Ketw. Verschuurlaan 91 Joh. Clantstraat 4 Jensemaheerd 98

9751 TE 9351 NJ 9989 EK 9714JZ 9608 TA 9722 HA 9964 AP 9721 LC 7943 EZ 9721 SH 9831 PG 9736 CG

Haren Leek Warffum Groningen Westerbroek Groningen Wehe den Hoorn Groningen Meppel Groningen Aduard Groningen

Ivy Botter Nij Cirdan

Panman R.D. Pettinga K. Poet E.J. v.d. Poelje H. van Poelman W. Polee T.M. Polee B.C.R. Popken J.H. Post G. Post A. Posthumus J.O. Postma G. Postma G. Pot A. Pot A. Pot F.B./ Zeilsch. de Lauwer Pothof R.J. Purmer M.C.

Akenveenweg 5 J.P. Santeeweg 43 Anreperstraat 192 Hoofdweg 255 Thorbeckelaan 5 Hertendijk 6 Albrondaheerd 48 Blijdensteinstraat 1 Nieuwstad 7 Jaspisstraat 1 Burg. Wiersumstraat 38 Woerdakkers 23 Churchillweg 7 H.J. Kniggekade 106 Entinge 106

9482 TM 9312 PC 9404 LK 9765 CM 9722 NA 9321 TT 9737 Re 9403 AW 9251 NL 9743 JT 9967 RD 9461 EB 9974 PA 9503 RL 9742 XN

Tynaarlo Nietap Assen Paterswolde Groningen Peize Groningen Assen Bergurn Groningen Eenrum Gieten Zoutkamp Stadskanaal Zuidlaren

Groene Engel

Noordergat 8 Stationsweg 71 Postbus 172

9976 VR 9471 GL 9300 AD

Lauwersoog Zuidlaren Roden

Rademakers A. Reijners J.M. Reinalda L.M. Reinders C. ReisigerJ.H. Renting R. Rhebergen S.C. Rietveld A.F.G.H. Rijpkema L Rolf S.R. Roos G.A. de Roozenburg J.M. Rozema H. Ruiter H. Ruiter J.E. Ruytenberg C.

Drakestein 34 Westerse Drift 62 Bredeweg 23 Baanstraat 13 Schultingastraat 22 Lageweg 65 Dr. M.L. Kingstraat 41 Oude Dijk 48 Mauritsstraat 30a Rijksstraatweg 79 Jachtlaan 36 Spirealaan 13 Nwe. Boteringestraat 1-5 Kennemerland 128 Oude Rijksweg 20 Wadwerderweg 3

1121 HC 9752 LJ 9922 TB 9717 GT 9781 GB 9479 PB 1121 CR 9956 PD 9724 BL 9254 DB 9751 BV 9741 PA 9717 PD 9405 LM 9798 PB 9988 ST

Landsmeer Haren Westermenden Groningen Bedum Noordlaren Landsmeer Den Andel Groningen Hardegarijp Haren Groningen Groningen Assen Garmerwolde Usquert

Salters A. Sangers J. Sarong A. v.d. Schaafsma J.S. Scheepstra B. Scheepstra L.

Kerkpad 3 Schouwerzijisterweg boot 5 Postbus 37 ' De Schans 42 Oostmahorn 20 Amsterdamseweg 22

9884 PD 9951 TG 8120 AA 9101 HR 9133 DT 3812 RS

Niehove Winsum Oldeberkoop Dokkum Anjum Amersfoort

Pamir Triantha Lippe Hebbes Langoest Ommelander Oater

Halaman Cyrae Roggebot Daarde Wief Emales Steenbock Stern Columbiad Panacee Dorothea Skaffhog Jerome Quistnix Narwal Panacea YL-41-80 Deining De Bob Katje Tippel Hydrophobia Nerine Nienke Famalyn Caprice Avratos Dobbel Joetie Everaid Blue Anna Barbara NN Sparks Marike

31


Groningen Adorp Groningen Aduard Groningen Haren Warfhuizen Haren Groningen Delfzijl Groningen Borger Haren Haren Leens Hornhuizen Hallum Assen Delfzijl Uithuizen Groningen Toornwerd Glimmen Zoutkamp Zoutkamp Oosterwijtwerd Rijswijk Lauwersoog Appingedam Winsum Paterswolde Groningen Zuidbroek Ulrum Zoutkamp Glimmen Groningen Delfzijl Groningen

De Einder Carolina Baracuda Slof Albert Gouden Hinde

Schenkel J.C. Schiphouwer F. Schipper A. Schogt R.G. Scholtens A. Schraffort Koops H. Schreuder H. Schuit S.A. Schuiten E. Schuurmans F. Senechal W. Sibering A. Siegers H. Siegers M. Siertsema L.H. Sijpkens K.S. Sijtsma W. Silvester J.T. Slangenberg R.U. Slik A.J.H. Smeets J. Smit D. Smid L. Smit T. Smit W. Snakenborg H.R. Snelting G.J. Snieder W. Sobel S.J. Sol N. Sparenberg J.A. Sprik W. Sprik J. Sterkenburg J. Sterkenburg K. Strating J.E. Struik K.H. Struyk J. Swart H.

van Houtenlaan 208 Onder de Wieken 4 Troelstralaan 15 Westersingel 33 Bonairestraat 39 Dilgtweg 18 Baron van Asbeckweg 19 Beatrixlaan 18 Landstraat 5 Stelmakerij 9 Kerklaan 56 Eesterstraat 22 Rijksstraatweg 203a Rijksstraatweg 203a Leenstertillen 2 Ommelanderweg 7 De Aek 11 Vaart NZ 16 Hoefsmederij 27 Oude Dijk 53 Hoornsediep 158 W.J. Dethmersweg 4 Nieuwe Schoolweg 2a Verbindingsweg 2 Verbindingsweg 2 Damsterweg 51 Jac. v. Offwegenlaan 23 Vlinderbalg 4 Langerijp 3 Schaphouwsterzijl 2 Meerkoetlaan 7 Uranusstraat 9 Huygenstraat 26 Elensterweg 9 J ulianastraat 34 Rijksstraatweg 30 Kochstraat 96 Eemskanaal NZ 53a Elmersmastraat 9

9722 GZ 9774 PV 9722 JA 9831 PC 9715 SB 9751 NG 9963 PA 9752 L-P 9714 GP 9932 GJ 9717 HG 9531 CM 9752 BH 9752 BH 9965 TN 9978 TC 9074 DA 9401 GM 9932 GN 9981 TJ 9725 HP 9994 PC 9756 BB 9974 PG 9974 PG 9911 TB 2282 HN 9976 VL 9901 TL 9951 CB 9765 TC 9742 JR 9636 CA 9971 BA 9974 RR 9756 AG 9728 KG 9934 RE 9745 AK

Talsma Tj. Tappel H. Tiems J. Tij pens J. Timmer H.T. Timmer L.H. Toxopeus J.A. Treurniet DML. Tromp GHM. Tufner H.R.

Langestreek 102 Dr. Philipsweg 4 Oosterhamriklaan 57 Stan iastate 25 J. van Ruysdaelstraat 6 Kamplaan 14 De Schans 44 Nieuwe Mollennutseweg 31 Oostumerweg 11 Hereweg 1

9166 LG Schiermonnikoog 9403 AE Assen 9714 JZ Groningen 8926 LA Leeuwarden 9718 SG Groningen 9722 SH Groningen 9974 PL Zoutkamp 6533 HB Nijmegen 9893 TB Oostum 9831 PA Aduard

Finwhale Garuda

Ubbink

Voorweg 129

9104 BW Damwoude

Libertas

Valkhof N. Veeneman J. Veenhoff E. Veenstra F.J. Veenwijk J. Vegter K. Veld N.J. ter

Lijsterstraat 30 van Leeuwen hoekstraat 18 Achterstekamp 28 Nassaustraat 105 Hoofdstraat 7 Esserlaan 13 Oosterbadstraat 11

9269 NS 9727 JJ 9301 RC 9675 EN 9973 PD 9722 SK 9726 CJ

Seal

32

Veenwouden Groningen Roden Winschoten Houwerzijl Groningen Groningen

Xaverius II Linro Heiltje 'd Ome Jan Viking Simonszand Hugin Neeltje Aldgilles Silvestris Rosa II PMF Uithuizen Blauwe Engel Mar Famke Carlet Rob Lauwerszee Dandelion Jonas Tuula Cormoran De Zon Bluemaster Languuste

De Opkikker Aries Libra Nienke Riva

White Coat Figaro Lavica Brakzand Eeyore II Se-falkje Ishtar

Blue Peter Sneeuwgans Janna Vrouwe Margareta Mathilde


Velde J.J. v.d. Veldman H. Veldman J.J. Velema L. Velterop H. Venema C. Venema M.H. Vermaas E. Visser T. Visser J.H. Visser H. Visser W. Vries W. de Vries E.J. de Vries F.R. de Vries G.Y. de Vries R. de Vries H. de Vries S. de Vries K. de Vrijma H.

Chopinlaan 45 Lottinge 38 Spoorlaan 13 Keatlingwier 7 Steenbakkerij 9 Raalterveste 2 Pastoriepad 3 Bessemoerstraat 17a Kortlandseweg 7 Gelinge 6 Willem de Zwijgerstr. 1 Dorpsstraat 46 Hoofdkade 27 Lemenweg 3 Oranjeweg 6 Wilhelminastraat 3 Haddingestraat 14-1 Verdilaan 9 Du Perronlaan 2 Essen 20 Semmelweisstraat 19

9402 SE 9481 GT 9774 PC 9295 LB 9951 KA 3432 AA 9993 TL 9741 AJ 9321 GA 9471 JL 9953 PM 9974 PR 9503 HB 9533 TB 9901 CK 9611 JS 9711 KD 9603 AP 9721 XE 9751 NC 9728 NA

Assen Vries Adorp Westergeest Winsum Nieuwegein Westerwijtwerd Groningen Peize Zuidlaren Baflo Zoutkamp Stadskanaal Drouwen Appingedam Sappemeer Groningen Hoogezand Groningen Groningen Groningen

Wagena J.G. Wal R. v.d. Walda P. Waterlijn Charters Weber F.J. Weegenaar E. Weerden G.J. van Wegman H.B. Went J. Westenbrink G.J. WesterhoffJ. Westra G. Westra P. Wetzinga G. Wierda A. Wieringa J.A. Wieringa H. Wiersma H. Wiertsema J.P. Wijk M. van Wijkstra A. de Wijk-Garrelfs N. Wildeveld J. Windt C. de Wingerden C. van Witkamp R. Wolde P.P. van Wolf N. de Wolters W. Wolters D. Wolthuis J. Wortelboer G.R. Woude G.H. v.d. Woude W.M. v.d. WoudaRoorda H. v.d. Woudstra F. Wubbolts A.J.

Parkweg 65a Humaldawei 41 Grietenij 100 Postbus 1076 W.H. Timmersmastr.3 Hoofdweg 221 Postbus 1616 Poortstraat 16 Kleine Bleekerstr. 110 Klimop 14 Rijksweg 4 It Skipperlan 11 Julianastraat 21 Van der Waalspad 17 Asserstraat 135 Verzetstrijder 8 Havenstraat 1 Verzetstrijdersln. 27 Molenweg 114 Bunschotenstraat 10a Onnerweg 84 Postbus 17 Grote Hadderstraat 11 Radijstraat 51c Rijksstraatweg 308 Churchillweg 27 Hemsterhuislaan 31 Oosterhaven 7-8 Florakade 324 Van Halsemastraat 2 Reitdiepskade 3 Kerkpad 3 Zuiderpark 8 Fivelweg 23

9725 EC Groningen 9131 EN Ee 9351 JG Leek 9701 BB Groningen 9964 AZ Wehe den Hoorn 9626 AE Schildwolde 9701 BP Groningen 9671 EB Winschoten 9718 EM Groningen 9301 PK Roden 9731 AA Groningen 9074 BM Hallum 9974 RP Zoutkamp 9406 CJ Assen 9336 TA Huis ter Heide 9102 DN Dokkum 9964 AN Wehe den Hoorn 9727 CA Groningen 9365 PH Niebert 1324 PD Almere 9751 VG Haren 8470 AA Wolvega 9982 AR Uithuizermeeden 9741 BL Groningen 9752 CM Haren 9974 PA Zoutkamp 9752 NA Haren 9723 AN Groningen 9713 ZK Gronigen 7948 BK Nijeveen 9718 BP Groningen 9884 PD Niehove 9724 AE Groningen 9987 SH Zijldijk

Breewei 75a Gorechtkade 135a Albert Hahnlaan 47

8406 EC Tijnje 9713 BN Groningen 9744 HR Groningen

Tikonda Gurk Incomparable Findola Veenjol Elje Robbengat Vrouwe Clasina Avant Meroakel Premier Cru Popoise Libra Secunda 't Kotterke Njord De Zwalker Bossa Nova Aeolus II Sam Sam Picaro Eltse Dei Welbeschouwd Viking Two Deep Bruun F Henriette Heffesant Hilda Alligator Pamaki Skirnir III Fleur Notos Donald Vertigo Zee eend Nessy Leonarda Windtkragt 81 Boekanier Marjet II Omega Our Pride Sandra Dextex Dormelie Restless Zeearend 33


Wubs H.K.

Kijlsterweg 17

9502 EL

Stadskanaal

Njord

Zaagman W.H. Zanten J. van Zeinstra W. Zelden rust P. Zijl W. Zijlstra A. Zijlstra P. Zonderman G.H. Zwart A.

ten Oeverlaan 43 Zeskampen 4 Ambonstraat 1 b De Leijen 30 Postbus 11 Westersingel 42 J.P. Beukemastraat 19 Leensterweg 20 Dorpsstraat 3

9744 GE 9482 RR 9715 HA 8604 CE 9780M 9251 H,J 9965 RJ 9971 EC 9974 PN

Groningen Tynaarlo Groningen Sneek Bedum Bergum Leens Ulrum Zoutkamp

Eclipse Hendrika Amphitrite Seefugel Omega Deinemeid Us Wille Wulfer

"_ec:en buitenland Boer A.J.F. de

Pl. du Monument 5

5460

Boger H. Brárner U. Buchler KI. Drost J. Goring G. Hiltmann J. Kickel F.J. Kirch B. Kurdschildgen K. Oltmans H. Ritter W.D. Schommartz J. Sulzberg H. Timmerman A.

Solingerstrasse 198 Bonifaciusstrasse 9 Burgstrasse 2 Tybrindvej 60 W. Brokelmanstrasse 4 Bollwerkstrasse 47 Aldekerkerstrasse 22 Klemesborn 108 Di sseldorferstrasse 64 Immenweg 14 Leitenweg 8 Barthelmesaur Filkuhlweg 46 Am Fehnkanal 3 Kapellenstr. 13a

D 4018 D 436 D 757 5592 D 5870 2970 D 4150 4300 D 4018 D3008 D 8541 2970 D 2980 4250

Mormont gem. Erezee (B) Aesquare Langenfeld (WDL) Irene Bochum (WDL) Fairwind Baden-Baden (WDL)Amisu Ejby-Fyun (Den.) Butterfly Ferry Hemer (WDL) Brittina II Emden (WDL) Angela Krefeld (WDL) Brise Essen 16 (WDL) Karat Langenfeld (WDL) Henne Garbsen (BRD) Arabella Kammerstein (WDL)Á Emden (WDL) Norden (WDL) Suhei Boltrop-Feldhausen Hamborg

9296 MB 9989 EE 9989 TA 9976 VR 9951 GS 9951 GS 9951 JA 9976 VK

Triemen Warffum Warffum Lauwersoog Winsum Winsum Winsum Lauwersoog

De Larix 20 Postbus 2137

9741 NS 9704 CC

Groningen Groningen

Bellingeweer 2 Stationsweg 11 Tuindersweg 7b Oppenheimstraat 156 Elzenlaan 36 Zaagmuldersweg 75a p/a Jachth. Noordergat 1 Leitenweg 8 Barthelmesaur Landstraat 5 Nw. Schoolweg 2a Helperoostersingel 3 Meerkoetlaan 7 Hoofdstraat 6 Oppers 112

9951 AM 9951 BA 9912 PG 9714 EK 9741 NE 9713 LG 9976 VR D 8541 9714 GP 9756 BB 9722 AP 9765 TC 9968 AE 8478 HA

Winsum Soete Deern Winsum Leermens Store Nisse Groningen Second to none Groningen Kielzog Groningen 't Kleine Ding Lauwersoog Ran Kammerstein (WDL)Á Groningen Speedhog Glimmen Groningen De Vrouwe Janna Paterswolde De Zon Pieterburen Sonnega Meldt

Jeugdleden Boonstra L. Harrenstein C.G. Krips R. Loos B.M. Mol E.T. Mol W.W. Spelberg C. Veen M. v.d.

De Triemen 18 Westervalge 78 Breede 16 p/a Jachth. Noordergat 1 Chrysantenlaan 1 Chrysantenlaan 1 Munsterweg 19 Robbegat 5

Kameleon

Oranje Blanje Blup

Gezinsleden Bois duMinholts J. Boom-Bos P. BoomOortwijn Fria Bueving S.D. Carolus-Reijer T. Faber Lena Kiel-Mulder G. Koenders C. Loos T. Ritter I. Schuiten R. Smid-Benes T.H. Smit G.B. Sparenberg P. Strassenburg E. Wijk P. de

34

Indeweer Silva


BERICHTJE UIT CUXHAVEN Het is oktober, een waterig zonnetje geeft de Elbe een rustige, najaarsachtige aanblik. Er is geen wind en de grote schepen glijden stroom op- en afwaarts. Ook in de jachthaven is die rust, iets wat je er in de zomer nauwelijks vindt. In juli is de haven een en al bedrijvigheid en overvol. Voor veel Nederlandse zeilers heeft Cuxhaven een speciale betekenis. Tijdens de heenreis wordt er een zucht van verlichting geslaakt bij het zien van de Kugelbake. In augustus is het nog steeds overvol, maar van de luchthartige sfeer is minder terug te vinden. Want: hoe is het weerbericht, lukt het morgen, moet de mast er toch af zodat we via Ottendorf terug kunnen, moeten we, met de vaak net overgekomen bemanningen, weer terug naar huis? Minstens twee dagen voordat Kiel aangelopen wordt, is het kleine blauwe Duitse boekje uit een hoek van de kaartentafel opgediept om te kijken hoe het met het tij zit van Brunsbuttel naar Cuxhaven en voor de daaropvolgende dag wanneer het uit gaat lopen bij Cuxhaven. Voordat we weer met onze neus het zoute water induiken, moeten we nog even wachten voor de sluis. De nieuwe sluis wordt volledig gevuld door een gigantisch groot cruiseschip van de Royal Cruise Line. In het avondzonnetje wordt de omzet van Kodak snel vergroot, aan boord en op de wal wordt driftig gefilmd en geknipt. Na het schutten ligt de glitter alweer ver achter ons, de werkelijkheid is dat er gekruist moet worden, er staat een stijve bries. Het wordt al donker als we langszij een Duits 'naturschiff' een plaats toegewezen krijgen door de fietsende havenmeester. De avond is zoel, de haven en het clubhuis propvol, we betalen, drinken een kopje koffie in de kuip en onze rentenierende buurman lurkt tevreden aan zijn pijp. Op de steiger heerst nog een gezellige drukte. Je hoort erg veel Nederlands. Deze keer is het weerbericht voor de volgende dag goed en dat heeft zijn weerslag op de sfeer. Vrij vroeg gaat iedereen te kooi, want die morgen is het om 03.30 uur hoogwater en anderhalf uur later begint het uit te lopen. Als we in onze eerste lichte slaap zijn krijgen we nog een buurman, niet voor lang, want vijf uur later gaan we weg. Als we om vier uur opstaan is het nog volkomen donker, hoewel de maan volop schijnt. Het is verbazingwekkend te zien dat er toch al lui weggaan, zonde van de energie. De meesten wachten tot het uur U en zo sluiten ook wij keurig achter in de rij aan, wel vijftig jachten gaan in ganzenpas netjes met de navigatieverlichting aan langs de groene kant. Navigeren lijkt overbodig met alle witte heklichten voor je en groen/rood achter je. In het begin is er geen wind, maar bij het gloren van de dag wordt ook de wind wakker en begint voorzichtig te zuchten. De eerste zeilen gaan omhoog en na een half uur bromt alleen onze oude buurman nog op de motor. Het is een bezeilde koers. De zon komt fel rood op, als de bol vervaagd en de lucht geel geworden is, zijn de achterste boten ook vervaagd, de snelheidsverschillen onder zeil zijn groot. Ter hoogte van Elbe 1, moet iedereen het weer zelf opknappen. De meeste schepen zijn reeds opgeslokt in het oneindige. Als individu zet je je tocht voort naar Helgoland, Bremerhaven, Nordeney, Lauwersoog of Terschelling. De sfeer rond en in Cuxhaven is echt iets heel speciaals. ° ■ 22., •

AW

IP

■ •■

-,•••• d--

35


NEDERLANDSE REDDING MAATSCHAPPIJ De besturen van de Koninklijke Noord- en Zuid-Hollandse Redding Maatschappij (KNZHRM) en de Koninklijke Zuid-Hollandse Maatchappij tot Redding van Schipbreukelingen (KZHMRS) hebben besloten tot een fusie. Hierdoor ontstaat één reddingmaatschappij voor de gehele Nederlandse kust; de Nederlandse Redding Maatschappij (NRM). De bundeling van krachten zal de 'efficiency van de reddingswerkzaamheden langs de Nederlandse kust, op de Waddenzee, de Zeeuwse wateren en op het IJsselmeer nog verder vergroten. Belangrijke redenen voor de fusie zijn, behalve een verdere verbetering van de efficiency van de reddingwerkzaamheden en de hulpverlening, het vergroten van de invloed op het Noordzeebeleid en het versterken van de positie in het internationale reddingwezen. De nieuwe reddingmaatschappij NRM krijgt de beschikking over 36 stations, van waaruit hulp kan worden geboden. In totaal werken er 35 mensen in vaste dienst en ca. 600 vrijwilligers. De Redding Maatschappij bezit in totaal 48 schepen. De fusie heeft geen personele gevolgen. Het personeel en de vrijwilligers van de fuserende maatschappijen zijn ingelicht. Voorlopig zal het kantoor van de NRM worden gevestigd in het huidige kantoor van de KNZHRM te Amsterdam. DE NRM zal zich in de toekomst waarschijnlijk vestigen in IJmuiden. Het bestuur van de NRM wordt samengesteld uit de besturen van de huidige reddingmaatschappijen. Tot directeur is benoemd de heer S.E. Wiebenga, tot nu toe directeur van de KNZHRM. Tot onder-directeur is benoemd de heer N. de Jonge, tot nu toe inspecteur van de KZHMRS. De besturen van de KNZHRM en de KZHMRS hopen, dat zij ook in de toekomst mogen blijven rekenen op de steun van en samenwerking met de vele personen, organisaties en overheden met wie zij tot nu toe zulke vruchtbare betrekkingen mochten onderhouden. Bestendiging van de bestaande betrekkingen vormt ook het streven van het bestuur van de NRM. Onontbeerlijk voor het onafhankelijk functioneren van de NRM blijven de bijdragen van de contribuanten, de zg. "redders aan de wal", het bedrijfsleven, alsmede alle giften uit de particuliere sector zoals donaties, legaten en erfenissen.

ROF GAAT REDDINGSWERK PROFESSIONELER AANPAKKEN Eemshaven - als alles volgens de plannen verloopt krijgt het Redding Ondersteunings Flottielje (ROF) in de Eemshaven over een paar jaar een nieuwe reddingsboot. Dat wordt er één van de Valentijn klasse, een revolutionair type reddingboot, waarvan eind vorig jaar het eerste exemplaar door het reddingstation Noordwijk aan Zee in gebruik werd genomen. De komst van de nieuwe reddingsboot is een direct gevolg van het feit dat het reddingstation in de Eemshaven per 1 oktober van het vorig jaar deel is gaan uitmaken van de KNZHRM. "Begin tachtiger jaren is er door particulier initiatief een reddingstation gekomen in de Eemshaven", vertelt G. Martini. "Die mannen van het eerste uur zijn J.J. Dekker, nu nog reserve-schipper, H. Scholtens en de heren Ubels. Deze laatste drie zijn eigenaar van de boten, Cycloon, Searider en Orca. In 1984 werden zij "geadopteerd" door de KNZHRM en werd het ROF ingesteld. Het reddingwezen in ons 36


land gaat trouwens fuseren. Het is de bedoeling dat één grote reddingmij. komt, de Nederlandse Reddingmij. Een samengaan van de maatschappijen van noord en zuid Nederland. Het predicaat Koninklijke moet opnieuw verworven worden. Maar wij gaan onderdeel uitmaken van deze nieuwe reddingmij". Vrijwilligers De begeleiderscomnnissie die eveneens per 1 oktober vorig jaar in het leven is geroepen bestaat uit burgemeester A.E.J. Smidt van Hefshuizen (voorzitter) en de heren J. Blok van AG-Ems, G. Martini van Terminal Eemshaven BV en J.A.C. Frentrop van het Havenschap Delfzijl/Eemshaven. Zij zijn verantwoordelijk voor de administratieve en financiële ondersteuning van het station dat op vrijwilligers draait. "Wij moeten het inderdaad met vrijwilligers doen", zegt Martini. "Wij beschikken over vijftien mensen. Zij verdienen onze waardering. Ze steken, uiteraard zonder betaling, hun tijd in het reddingwerk. Ook in oefeningen. Een heel belangrijk aspect hierbij is dat de werkgevers van de opstappers bereid zijn ze voor het reddingwerk vrijaf te geven. De bemanning wordt gealarmeerd door de brandweer in Groningen. Zij zijn tussen vijf en tien minuten aan boord en weer tien minuten later zitten ze al bij Borkum. Eén van de drie genoemde boten moet dag en nacht varensgereed zijn. Dat wij onderdeel worden van de NRM en er in feite nu al aan werken om een nog volwaardiger reddingstation te worden komt omdat er de laatste jaren steeds vaker uitgevaren moet worden. De Eemshaven is drukker geworden en de recreatievaart is toegenomen". Professioneler Wij zijn bezig het reddingwerk nog professioneler op te zetten", vertelt Martini. "Wij gaan door met oefenprogramma's en we gaan cursussen volgen. We reizen daarvoor in kleine groepjes af naar Schotland. En nu zal iedereen zich afvragen, waarom naar Schotland. Wel, in Aberdeen is een reddingoefenstation ten behoeve van de vele booreilanden op de Noordzee. Het oefenprogramma is gedegen van opzet, dat komt ons goed van pas. Het is daar lang niet altijd mooi weer, hier ook niet. Je kunt het beste onder slechte weersomstandigheden oefenen. Wij volgen wel de richtlijnen van de KNZHRM. De opstapper moet precies weten hoe de zaken aangepakt moeten worden bij een ramp want het gaat om mensenlevens. Drenkelingen kunnen onderkoeld zijn als zij lang in het water gelegen hebben, ik noem maar iets. Je moet dan snel en accuraat handelen", aldus Martini. Prachtig Dat het ROF in de Eemshaven over enige tijd over een geavanceerde reddingboot lijkt te kunnen beschikken ziet Martini als een bevestiging van het reddingwerk vanuit de haven. "De grote, zelfrichtende boot is zeer zeewaardig, we kunnen er in feite alles mee doen. Dat is prachtig, want wij moeten niet alles van de Duitsers, met hun grote boot op Borkum, laten afhangen", vindt Martini. De reddingboot van de Valentijn klasse, die zoals het er naar uitziet, over enkele jaren in de Eemshaven gestationeerd zal worden, heeft een over-all lengte van 10,60 meter. De romp is van aluminium en de boot heeft een band (tube) van hoogwaardige zorgt. Er zijn twee Volvo motoren van 380 pk elk ingebouwd, waarmee een snelheid van 33 mijl per uur(61 km) bereikt kan worden. De boot is niet zomaar in dienst genomen. Er moest een "valproef" van zes meter worden genomen alsook kantelproeven. De Valentijn is tot 140 graden slagzij zelfrichtend. Mocht de boot verder dan 140 graden kapseizen dan zorgt een opblaasbare luchtzak er voor dat hij weer binnen de veilige 140 graden komt en zichzelf richt.

37


5 JAREN VERDER In het jaarboek 1986 lieten we in een beknopt verslag de revue passeren van de "belevenissen" van onze vereniging over de toen afgelopen 20 jaren. Met deze bijdrage zullen we trachten dit verslag voort te zetten.

1985 begon met een echte ouderwetse elfsteden-winter. Het bestuur zorgde echter voor verstrooiing door middel van een welverzorgd winterprogramma in het clubschip met o.a. diverse sprekers en dia-series. Het zomerprogramma met een scala van activiteiten, kon zonder ernstige haperingen worden afgewerkt. De Moth-klasse had het vorig jaar Lauwersoog ontdekt en organiseerde nu voor het eerst de open wedstrijden om het Nederlands kampioenschap op het Lauwersmeer. Goed geslaagd waren ook de D.T.P. wedstrijden, die samen met onze wedstrijdcommissie werden georganiseerd.

1986 Op 1 januari werd het clubschip in eigendom overgenomen van de Stichting Jachthavens. Een zorg er bij, maar de aankoop blijkt verantwoord te zijn en een voortvarende vereniging waardig. Op 21 juni werd het 20-jarig bestaan van de vereniging gevierd met veel activiteiten o.a. de voorjaarsrace en een goed geslaagd avondfeest. De derde C.A.M. race ging op 13 juli van start onder ruwe weersomstandigheden met ruim 50 jachten. Een wedstrijd die toch iedereen telkens weer met extra belangstelling volgt. Verder deden alle commissies, nu al een tiental, weer hun best om er weer een aantrekkelijk vaarjaar van te maken. Ook lukte het om in de zomer het clubschip weer 10 weken open te houden. In Zoutkamp is de restauratie van het lange en korte hoofd aangevangen. Op 8 november ging van ons heen de heer Jan Toxopeus, erelid van onze vereniging en technisch adviseur van de Stichting Jachthavens.

1987. Het ledental schommelt nog steeds rond de 500. De gemiddelde weerstoestand was dit jaar beduidend minder dan in '86. Blijkbaar was dit van invloed op de wedstrijd-bereidheid. Lauwersoog - Helgoland en de prethardzeilerij gingen niet door, terwijl de deelname aan de andere wedstrijden geringer was. Verheugend was dat de Stichting Jachthavens een onderscheiding mocht ontvangen van de Stichting voor Milieu-educatie in Europa, namelijk een oorkonde en de blauwe vlag voor havens aan zee. De intern. Moth-klasse vierde haar 10-jarig bestaan met een wedstrijd om het Nederlands kampioenschap.

1988. De motorbootsectie ziet helaas geen kans voor verdere ontplooiing, in tegenstelling tot de jeugdcommissie. De instructeurs hebben met succes een cursus gevolgd om nog gerichter les te kunnen geven. Het lidmaatschap van de Federatie van watersportverenigingen in noord Gron. wordt opgezegd. Tekenend voor de weersomstandigheden was, dat de Borkum-wedstrijd niet erg succesvol verliep, de Pret-hardzeilerij niet door ging en zelfs de C.A.M.-race 24 uur moest worden uitgesteld. Deze laatste was weer, als vanouds, een spectaculaire gebeurtenis met alle bijbehorende ups en downs.

1989. Het jaarboek bevat weer een keur van onderwerpen, o.a. het ontstaan van de Lauwerszee van Durk Reitsma en een zwerftocht tussen Elbe en Weser van Rienk Mulder. Verder het verslag van de oprichtingsvergadering van de Wadvaardersvereniging 38


en aansluitend de reacties daarop. Het Europees kampioenschap van de Moth klasse wordt voor de eerste maal op het Lauwersmeer gezeild. Als proef wordt ook de voorjaarsrace op het Meer gehouden. Voor Lauwersoog - Borkum en de najaarsrace is de deelname wel eens groter geweest. Wel bestaat er enige animo voor de midweek-zeilwedstrijden. Dit jaar bestaat de "Seilforening Larvik" honderd jaar.

1990. Dit jaar blonk uit door zijn vele zonnige dagen en soms hoge temperaturen. De C.A.M. race zal een andere organisatievorm krijgen en zal voortaan als een zelfstandige stichting deze race organiseren. Dit jaar was het de vijfde keer en werd in het kader van "950 jaar stad Groningen" en "650 jaar stad Rotterdam" gezamenlijk georganiseerd. Naast de normale verenigingsactiviteiten streden de Moth's 3 dagen om het Nederlands kampioenschap. De kademuur van Zoutkamp - binnenhaven wordt vernieuwd. Op 14 september en 25 september werden respectievelijk de Marneweg en de Nassaukazerne officieel geopend. De ass. havenmeester Groeneveld wordt ernstig ziek. Dit jaar ging van ons heen de heer J.O. Posthumus, havencommissaris van de Stichting Jachthavens. Hij wordt opgevolgd door de heer L Berends. Ook moesten we afscheid nemen van de heer J.L. v.d. Baan, een markante figuur in onze vereniging en ontwerper van onze clubvlag en het garnaalembleem. H.J. Bos

501111TEC

Oosterkade 4 - Groningen - Tel. 050 - 145641

SCHEEPSTECHNIEK

M{TSUISISHI GENERATORSETS

VICTRON OMVORMERS EN ACCULADERS

1500 RPM 4.6.10.15.2025-30-40 KVA. ZEER GELUIDSARM EN COMPACT

Ons SUCCESVOLLE WAT ERDRUKSYSTEEM Op 20 liter ketel 3 bar 301/mIn 220 volt nog steeds voor:

f 375,— e. env

REDELIJK GEPRIJSD

Scheepsmotoren • Losse generatoren • Dynamos • n • 24 V Iasnnen VICTRON OMVORMERS rn ACCULADERS • VAncl- en aonne-energie • motoronderdelen • ombouw:onderdelen POMPEN • ELECTRECHE INSTALLATIES

SUPER-MEMBRAAMPOMPEN voor vullwatertanks

PROFESSIONELE WATERDRUKSYSTEMEN

39


Direct uit voorraad leverbaar in de materiaalsoorten messing, staal, rvs, aluminium en nylon: bouten â&#x20AC;˘ moeren schroeven draadstangen *sluit- en veerringen. tevens gereedschappen catalogus op aanvraag

GROBO BV DUINKERKENSTRAAT 37 POSTBUS 958 9700 AZ GRONINGEN TEL.: 050 - 128641

Garage Veenwijk AUTOMOBIEL- en GARAGEBEDRIJF Levering van: Gebruikte- en nieuwe auto's - alle merken Keerkoppelingen en onderdelen Reparatie van: Benzine- en Dieselmotoren Tevens: Wagenschade herstellen

HET adres:

Garage Veenwijk Hoofdstraat 29, Houwerzill Tel. 05957-1333

40


LAUWERSMEERJOURNAAL Ook deze winter zijn er weer een aantal zaken bekend geworden met betrekking tot het Lauwersmeergebied die voor ons, bootjesvaarders de moeite van het weten waard zijn. Een ding zal U opvallen zodra U in de buurt van Lauwersoog komt: Er staan vier nieuwe windmolens op de dam van de visserijhaven. En die masten zijn zo hoog dat U ze in het open landschap vast niet over het hoofd ziet. Half januari werden ze in opdracht van het elektriciteitsbedrijf geplaatst. Ze moeten samen ĂŠĂŠn megawatt opleveren en kunnen ongeveer 600 gezinnen van stroom gaan voorzien. Keuze voor deze plek werd bepaald omdat er daar ruim wind voorhanden is. En men vindt dat het goed past in de ruimtelijke struktuur aldaar, terwijl het op die plek nauwelijks geluidsoverlast veroorzaakt. Al eerder, in 1983 hebben een aantal gemeenten rondom het Lauwersmeer een poging gedaan om het Lauwersmeergebied tot Nationaal Park te verheffen. Dat werd toendertijd afgewezen aangezien de gevolgen van aanleg van het schietterrein in de Marnewaard nog niet duidelijk waren. Nu hebben de gemeenten De Marne, Kollumerland, Dongeradeel, Zuidhorn en de twee desbetreffende provincies opnieuw het initiatief genomen om het Lauwersmeergebied aan te melden als Nationaal Park. Dat zou betekenen, als dit doorgaat, dat er extra geld beschikbaar komt voor natuurbeheer, recreatie, milieueducatie en voorlichting. Wij hopen uiteraard, dat het betekent voor onze sektor dat men ook eens wat geld gaat besteden aan ligplaatsen in het Lauwersmeergebied. Verder schijnt het niet de bedoeling te zijn dat we nog onder de dijk langsrijden. Er staan borden met "eigen risico " en buiten het weekend zal de weg afgesloten zijn. Dat is toch jammer. Want, daar halverwege, in de bocht, even naar boven rijden en uitkijken over het Wad is steeds weer interessant. Bovendien, na al die jaren is de verdere ontwikkeling van planten en bomengroei nog altijd boeiend. De mensen van de Kustwacht Schiermonnikoog verwachten binnenkort een bestuurlijke reorganisatie. Helaas betekent dat nog niet dat ze ook de twee mensen terug krijgen waarmee ze ons hun service dag en nacht weer aan kunnen bieden. Met hun blijven we hopen dat alle pogingen die van diverse kanten gedaan worden om de bezetting van de toren weer op 6 mensen te krijgen eens succes zullen hebben. Het is trouwens wel mogelijk om ook na 23.30 uur radarbegeleiding te krijgen. Mocht dat gewenst zijn dan kunt U tevoren bellen tel. 05195 - 1247 of fax 1000 of, indien U van zee komt het kustwachtcentrum IJmuiden aanroepen op kan. 16. Ook deze service is gratis.

Foto: Jan Heuff

41


Een aantal kuststations, waaronder Schiermonnikoog, zullen uitgerust worden met een VHF peiler (kan. 9). Dit voorkomt hopelijk problemen zoals vorig jaar met een Zweeds jacht wat hier (Westgat) naar binnen wilde, het niet kon vinden en uiteindelijk bij de Oostereems bleek te zitten. Dan moet U nog weten dat de gehele Nederlandse kustwacht binnenkort uitgerust zal worden met marifoon kan 90 laag en dat de kustwacht Schiermonnikoog en Terschelling kan. 73 ter beschikking krijgen als milieukanaal. En als U van zee komt, nog ver weg bent, is het handiger (als U ze nodig hebt uiteraard) aan te roepen op kan. 16 en daarna over te schakelen op kan. 67 of 5. Maar zo mogelijk moeten we toch blijven proberen rechtstreeks aan te roepen. Want belasting van kan. 16 moeten we met z'n allen zoveel mogelijk voorkomen nietwaar. Dan is het bij velen al bekend dat het Westgat sinds vorige jaar ± 2 km naar het oosten is verdaagd. De posities (zoals bekend eind februari) zijn als volgt: Verkenner Westgast ± 2000 meter 0 53° - 32 - 15,9 N 06 - 05 - 35 0 WG 1 ± 1500 meter 0 53° - 31' - 41,9" N 06° - 04' - 51,8" 0 WG 2 ± 1700 meter OZO 53° - 31' - 34,3" N 06° - 05' - 43,8" 0 WG 3 ± 500 meter OZO 53° - 31' - 02,8" N 06° - 04' - 46,5" 0 WG 4 ± 800 meter OZO 53° - 30' - 58,1" N 06° - 05' - 17,1" 0 WG 5 ± 300 meter ZO 53° - 30' - 26" N 06° - 04' - 25,1" 0 WG 6 ± 630 meter ZO 53° - 30" - 20 N 06° - 05' - 06,7" 0 WG 7 ± 400 meter Z 53°29' - 47,1 N 06° - 04' - 18,5" 0 WG 8 ± 550 meter ZO 53° - 29' - 41,6" N 06° - 04' - 45,5 0 WG 9 ± 200 meter Z 53° - 29' - 10,2 N 06 - 04 - 13,8 0 WG 10 ± 300 meter ZO 53° - 29' - 08,6" N 06 - 04 - 43,9 0 Toegevoegd aan het oude westgat ton D 53° - 29' - 34" N 06° - 03' - 43" 0 Het Oude Westgat is ook enorm veranderd: er is een ton D bijgelegd. Van binnen naar buiten varend gaat het eerste stuk in westelijke richting, dan komt er een knik en wordt de koers noordwest. Televisiecamera's ook al bij "onze" sluis. Een bezoek aan de heer Bakker. Het hoofd van de havendienst, leek op z'n plaats. Het is inderdaad zo dat het komende seizoen in het voor- en najaar in principe gebruik gemaakt wordt van de aanwezige camera's. De sluismeester kan in het centrale "hok" dan zowel zorgdragen voor het schutten als voor het spuien. In het hoogseizoen blijft de situatie bij het oude, gewoon menselijk begeleiden op de sluiswand. De bediening wordt iets uitgebreid. Het gehele seizoen wordt de sluis van zeven uur 's ochtends tot acht uur 's avonds non-stop gedraaid. Geen middagpauze meer! De zondagsbediening blijft precies zoals in het vorige seizoen, ons verzoek om tot en met de herfstvakantie op de zondagmiddag een uurtje te draaien is op financiële gronden helaas weer afgewezen. De ongeschreven afspraak dat de sluis niet bediend wordt de laatste tien minuten voor het vertrek van de veerboot is ook dit jaar weer van kracht. Behalve dat Bakker graag een nieuwe snellere brug zou willen, wenst hij ons allen een goed vaarseizoen en hoopt op een prettige samenwerking. Van onze kant hopende wij hetzelfde. 42


Foto: Jan Heuff

Voorzover bekend zal de Oude Binnenhaven te Zoutkamp dit jaar weer in gebruik genomen kunnen worden. De renovatie van deze haven heeft heel wat meer voeten in aarde gehad als oorspronkelijk werd gedacht. Maar de Zoutkampers zullen vast tevreden zijn met het resultaat: hun "nieuwe" Oude Binnenhaven. Eerder in dit boek heeft U ook een verhaal van de Stichting Jachthavens kunnen lezen. Op dit moment is het dus nog niet duidelijk wat er gaat gebeuren met de jachthaven Zoutkamp "Hunzegat" en met de ontwikkelingen rondom het Ballastplaatbos. Hopelijk is er als U dit leest meer duidelijkheid.

43


JACHT ONTMOET VISKOTTER Soms geniet je ervan als je een vissersschip op zee tegen komt. Bijvoorbeeld 's nachts als de zee oplicht, is het een prachtig gezicht wanneer het water van de opgehaalde netten afdruipt. Het lichtgevende water stroomt langzaam weer terug in zee. Of als je midden op zee zit en al een tijd geen schip gezien, hebt, dan ineens twee kotters in span. Een stormvogel benut de thermiek rond schepen, boven ons zweeft een Jan van Gent, de visserman staat wijdbeens in z'n gele oliebroek met de duimen achter de bretels gehaakt. Vriendelijk steekt hij zijn hand op. Maar vaker baal je van die vissers: Varen precies waar jij ook langs wilt, trekken hoge golven op weg naar zee of haven en 's nachts vooral zijn het handenbinders. Door hun zig-zag koers ben je ze het ene moment kwijt en het volgende ogenblik is het weer ram(p)koers. De tocht van Cuxhaven naar Lauwersoog of omgekeerd kun je dan ook maar het beste plannen in het weekend. Hoewel vissers voor hun brood op zee zitten en wij voor onze ontspanning, leek het mij aardig eens te vragen waarom een visser altijd het recht van de sterkste laat gelden. Zouden wij daar begrip voor moeten opbrengen? Ik maakte wat vragen en legde ze voor aan eigenaar-schipper Berto Bolt van de ZK 57, een boomkortrawler van bijna 500 ton brutoregister met een motorvermogen van 2000pk en bemand door zeven vissers. Toen ik de afspraak maakte hoopte ik op een kwartiertje tijd van Bolt, want ik wist niet beter dan dat die grote kotters altijd op zee waren. En als de visserlui dan aan wal zijn, is er eventueel onderhoud en of reparatie te doen en een gezin dat ook recht heeft op aandacht. De werkelijkheid bleek heel anders te zijn. Het jaar bestaat uit slechts 150 visdagen verdeeld over de vier kwartalen, waarvan de twee middelste de meeste visdagen hebben. Kortom de ZK 57 ligt tot 1 april aan de wal. Tijd genoeg voor het boenen, verven en netten boeten. Alles tiptop in orde. De videoplotter Het zal duidelijk zijn dat de dagen op zee goed benut moeten worden, zodat het een rendabel bedrijf blijft. Met het hoogste water loopt de 57 het zeegat uit. De 5.40 meter diepgang geeft geen andere mogelijkheid. Het is daarom belangrijk goed de stroom en de windrichting in de gaten te houden, zodat er niet zulke hoge golven zijn, dat het schip in het dal de grond kan raken. Eenmaal buiten wordt koers gezet naar de visgronden.

44


Twintig minuten Ieder etmaal halen de visses zeven Ă acht keer de netten op. Geprobeerd wordt eerst de niet gequoteerde vis te vangen, en tevens wordt van te voren bepaald welke netten met welke verschillende maasbreedte meegenomen worden. Het wisselen van de netten duurt een paar uur. De vier visserlui naast de schipper, de kok en de machinist sorteren: vis geschikt voor consumptie doen ze in kisten met ijs uit eigen ijsmachines en stapelen ze in het koelruim waar het rond het vriespunt is, de vis moet vers blijven tenslotte. Het verwerken van de vis duurt drie kwartier tot een uur. Daarna zijn ze twee uur "vrij". Voor ons zeilers zijn de twintig minuten van het ophalen en het laten zakken van de netten belangrijk, daar schuilt het gevaar. De schipper is dan druk bezig en heeft soms te weinig tijd om vaak in de radar te kijken. Geen excuus, maar wel de praktijk. Normaal ziet hij de zeilschepen prima op de radar, door de aanwezigheid van onze radarreflector, of door de echo van het zeil. Vooral bij mist en in het donker is het onze zaak om aandacht te trekken via de marifoon of door in het zeil te schijnen. Bij zeer dichte mist tijdens het stomen doen zij de bomen in om hun breedte wat te verkleinen. Als je zeilt in de mist heb je veel aan geuren en geluiden, je ruikt en of hoort soms de positie van een schip wat in de buurt zit.

Overeenkomsten en verschillen Gelukkig zijn er ook wel overeenkomsten. Zoals wij altijd iemand in de kuip hebben zitten zo is bij hen altijd iemand op de brug. Vier man kunnen zelfstandig de brug bemannen en de videoplotter aflezen, maar de schipper maakt de kaarten en hij beslist hoe, wat en waar. Een jacht vergeet weleens zijn toplicht te ontsteken, een visser vergeet weleens zijn vislichten te doven als hij van de ene visplek naar de andere opstoomt. En door de felle deklichten is het soms moeilijk de navigatielichten te onderscheiden en daarmee hun koers.

Foto: Jan Heult

45


Doordat de vissersschepen nu uitgerust zijn met allerlei computers is hun bereik enorm vergroot. In een nieuw visgebied wordt een dag lang rondgevaren en een nieuwe plotterkaart gemaakt met de sonar en het echolood en hup daar gaat het weer. Maar dit betekent dat ze ook weleens nieuwe onbekende zeegaten moeten aanlopen. Dat wordt dan zeer terdege voorbereid met de pilots en de stroomtabellen. Bovendien wordt altijd met behulp van de radar (kan ook met kruispeilingen) de positieapparatuur gecheckt. Dat kan menige jachtschipper zich ter harte nemen. Want als je GPS, Decca en Loran C aan boord hebt, denk je toch al snel dat het wel in orde is, nee dus, je weet het nooit voor honderd procent zeker! Met een snelheid van twaalf knopen en een verbruik van 2000 liter brandstof per vierentwintig uur gaat de schipper naar zijn visgebieden. Met de videoplotter wordt de zelf gemaakte kaart in beeld gebracht, vervolgens wordt daar op gevaren in combinatie met het schrijvende echolood. Een klein vierkantje beweegt over het beeld. Aan de genoteeerde vadems is het duidelijk te zien dat de bodem zeer oneffen is. Door verschillende kleuren kun je zien wat waar ligt. Paars bijvoorbeeld geeft de grote stenen aan, blauw het gruis en geel zand. In principe zit de meeste vis in de gebieden met wrakken en grote stenen. Zit je veel op die plekken dan is het logisch dat het risico van kapotte netten erg groot is. De meeste vissersschepen vissen daar dan ook niet zo dicht in de buurt. Verder zijn geulen en ruggetjes interessant. Als je de plotter bekijkt is het duidelijk waarom er steeds van koers verandert wordt. Soms zelfs een plotselinge koerswijziging van 90 graden of meer om uit de stenen te blijven of van een wrak vrij te varen. Deze opjaagmethode van de boomkorkotters vraagt veel energie, 7000 liter per etmaal gaat er nu doorheen. De snelheid is vrij hoog, zeven knopen. Als de opgejaagde vis moe is, komen ze pas in het net achter de rol. Moet het schip vaart minderen of stoppen dan maakt de vis van de gelegenheid gebruik piept er langs de zijkanten alsnog uit. Het laatste wat een visser dus doet is dat, want daar gaat zijn opbrengst. De schepen die in span vissen maken gebruik van de omsingelmethode. Ze vissen minder diep en niet zo zwaar, maar hun snelheid slechts twee knopen.

Foto: Jan Heuff

46


Om de verstandhouding met de vissers wat te verbeteren, moeten we proberen ruim van hen vandaan te blijven, maar een extra slag. Een onvoorspelbare koers van zeven knopen kan desondanks voor moeilijkheden en of irritatie zorgen. En niet alleen bij jachten, ook de koopvaardij buiten de scheepvaartroute overkomt dit af en toe. Een eventueel gesprekje op de marifoon kan meer verhelderen dan het fuck you van de balende coaster tijdens de vorige trip. Kanaal 16 staat altijd bij en 10 is het visserijkanaal op de Noordzee. Dit is een onderlinge afspraak tussen de Nederlandse, Duitse en Deense vissers. Een opvallend verschil is het reageren op de weerberichten. Proberen wij zo goed mogelijk uit de "synopsis" te ontdekken dat ons geen storm boven het hoofd hangt, zo niet de visser. Er wordt altijd gevaren, hoe hard het ook waait. Het weerbericht wordt puur gebruikt om te kijken hoe er gevist moet worden, vooral de windrichting is daarbij van belang. Bij het eerder genoemde nieuwe zeegat wordt er echter wel notitie van genomen vooral in samenhang met het tij. Blijkt het te hard te waaien tijdens het vissen dan worden de bomen aan dek gezet en vastgesjord zodanig dat ook de netten klem liggen. Een schuivende lading is gevaarliijk evenals overslaande gieken. Een visser houdt van het water en is beroeps, een zeezeiler houdt van het water en is reiziger, daarom geven wij hen de volgende keer een beetje meer ruimte. An kie Wortelboer

TOT UW DIENST MET ALLES WAAR U MAAR OOIT 'N BANK VOOR NODIG HEBT

_L •

– – - – — VAKANTIEREIZEN - BUITENLANDS GELD VERZEKERINGEN - HYPOTHEKEN FINANCIERINGEN BELEGGINGEN - BEWAARGEVING

Rabobank Noordwest Groningen B.A.

Meer bank voor je geld 47


Waar ga jij naar toe? Naar JACHT SERVICE JOS STRUYK EN JACHTBOUW de BOER DELFZIJL twee watersportbedrijven onder één dak JACHTBOUW de BOER — bouwer van de NIENKE ZEILJACHTEN — en MOTORBOOT NIENKE CRUISER 1100 — bel voor proefvaart en/of folder JACHTSERVICE JOS STRUYK — goede service — MASTEN — prima know how —ZEILEN — en ....aanleggen voor de wal —TUIGAGES —KLEDING Eemskanaal Noordzijde 53 Delfziji 05960 - 18162

48


HOUTSNIJWERK OP PLATBODEMS Wanneer je bij een stevige bries een rond- of platbodem ziet aankomen bruisen met zo'n prachtige snor voor de kop, blijf je als liefhebber toch wel even staan. Dichterbij gekomen zie je dan het schip met haar prachtige vormen en het houtsnijwerk, wat op een rond- en platbodem toch zeker thuishoort. Over dat houtsnijwerk zal ik het in dit stukje hebben. Als we met de kuip beginnen zie je al gauw het sierlijke houtsnijwerk wat zich tegen de achterkant van de kajuit bevindt. De brede rand die meeloopt in de vorm van de kajuit, heeft meestal verschillende figuren, die uiteen lopen van een zwaan (waakzaamheid), vis (koelbloedigheid) of andere vormen die door de schipper zelf kunnen worden bepaald. Ze zijn dan ook verwerkt in sierlijke takken met bladeren en bloemen, zodat het geheel het aankijken meer dan waard is. Onder deze sierrand komen verschillende afwerkingsmethoden voor. Deze lopen uiteen van schroten tot plaatwerk of gewoon schilderwerk. Ook zien we vaak dat het onderste gedeelte van de kajuitdeur voorzien is van houtsnijwerk, op r, de vissersschepen werden , hier vaak spreuken op gezet. Ook dit is een keuze die de schipper zelf bepaalt. Aan de achterzijde van het schip be-vindt zich het roer waarop zich de klik/hak bevindt. De naam klik is waarschijnlijk ontstaan door de mogelijkheid van het omhoog getilde en achteruit geschoven helmhout, in de uitholling, die zich aan de voorkant bevindt, klem te zetten. Daardoor komt het helmhout hoger te zitten, wat tot gevolg heeft dat het roer gevoeliger bediend kan worden. De klik komt in verschillende vormen voor, variĂŤrend van langgerekt tot kort. Wanneer we dan naar het houtsnijwerk kijken zien we veelal een hoorn des overvloeds met bloemslingers, die hoofdzakelijk de kleuren groen, geel, rood en goud hebben. Op de kop van het roer hoeft niet altijd een klik te zitten, dit hangt af van het type schip. Zo hebben de boeier en het friese jacht meestal een leeuw (waakzaamheid) op het roer. De vorm van het roer is gebonden aan het type schip, zo heeft de tjalk een ander model roer dan de schouw of botter, ook de plaats van herkomst kan van invloed zijn. Op het voordek zien we bij de mastvoet, aan de voorkant, de mastplank. Deze mastplanken zie je met verschillende afbeeldingen, die geschilderd zijn of in houtsnijwerk.Deze plank kan heel persoonlijk zijn door b.v. je beroep erin uit te beelden, of door een bijbelse voorstelling te gebruiken. Er komt natuurlijk nog veel meer houtsnijwerk voor op rond- en platbodems. Al deze vormen van houtsnijwerk, die door de schipper zelf verkozen zijn, vertellen je hoeveel aandacht de schipper aan zijn schip besteedt en hoe trots hij erop is. Natuurlijk is het schilderwerk ook heel belangrijk, want een schip met mooi houtsnijwerk maar slecht geschilderd is te vergelijken met het spreekwoord: Al draagt een aap een gouden ring D.H. 't Kleine Ding 49


Zeilmakerij Uilhoorn Usquert Zeilmakerij en Zonweringsbedrijf

Sinds 1954

Tevens mobiele werkplaats tel. 05950

24


HET G(LOBAL) P(OSITIONING) S(YSTEM) Er is de laatste tijd enorm veel te doen over dit nieuwe navigatiesysteem. In allerlei watersportbladen zijn er artikelen over verschenen en fabrikanten struikelen over elkaar in hun haast om de nieuwste snufjes aan te bieden. Voor diegenen onder u die dit alles niet op de voet volgen, maar die toch een beetje op de hoogte willen zijn van wat nu toch wel de toekomst op navigatiegebied lijkt te worden, hebben we wat informatie voor u verzameld uit diverse tijdschriften en publikaties. Elektronica- en navigatiefreaks onder u kunnen het maar beter overslaan, want voor hen zal er ongetwijfeld geen nieuwe informatie instaan. de huidige situatie

Zoals u weet zijn er momenteel drie belangrijke systemen voor watersporters om met behulp van radiosignalen een ware positie te bepalen: decca, loran en navstar. De eerste twee werken met zenders die vast zijn opgesteld op onze aarde, het derde werkt met signalen vanuit satellieten die om onze aarde cirkelen. Van de eerste twee is vooral het deccasysteem onder Westeuropese watersporters zeer populair, vooral omdat de benodigde apparatuur de laatste jaren relatief goedkoop en toch betrouwbaar geworden is, de bediening betrekkelijk eenvoudig is en de nauwkeurigheid zo groot dat systeem ook in kustwateren bruikbaar is. Maar het is lang niet overal bruikbaar en de laatste jaren gingen er steeds meer geruchten dat het systeem zou worden opgeheven. Het is al meer dan veertig jaren oud en dus nodig aan vernieuwing toe. In het licht van de nieuwe ontwikkelingen aarzelen veel landen om het benodigde geld daarin te investeren. Toch zijn de meeste deskundigen van mening dat het deccasysteem nog minstens vijftien jaar in gebruik zal blijven. Het in Europa veel minder gebruikte Loran-systeem, dat het eigendom is van de Amerikaanse Coast Guard en dus in wezen een militair systeem is, zal in 1992 worden overgedragen aan de landen waar de zenderketens geplaatst zijn. Engeland en Noorwegen hebben al besloten het systeem uit te breiden en aan te passen. De algemene verwachting is dat dit systeem zeker de eerste dertig jaar zal blijven bestaan en algemeen in gebruik zal blijven, al is het maar als reserve voor het nieuwe GPS. Het tot dusverre gebruikte satelliet-systeem daarentegen zal binnen afzienbare tijd verdwijnen, zo is de verwachting. Het maakt gebruik van een zevental Transit-satellieten, waarvan de eerste in 1964 gelanceerd werd. Het bezwaar van het systeem is dat er niet altijd een satelliet bereikbaar is, zodat het soms geruime tijd kan duren voor er een positie kan worden bepaald. Vooral in de buurt van de evenaar kan deze tijd oplopen tot ruim een uur. Dit systeem zal waarschijnlijk in 1995 geheel vervangen worden door het nieuwe Global Positioning System GPS. Wat is GPS?

Het systeem zal gebruik maken van in totaal 21 satellieten waarvan de banen bovendien vele malen hoger liggen dan die van het oude systeem. Het gevolg is dat er altijd wel een aantal van deze satellieten boven de horizon zijn, zodat er dus niet meer gewacht hoeft te worden. Voor het bepalen van lengte en breedte zijn er twee satellieten nodig. Deze zenden hun omloopgegevens naar de ontvanger die ze opslaat in zijn geheugen. De satelliet zendt, behalve zijn omloopgegevens ook een tijdsignaal uit. Daartoe is iedere satelliet uitgerust met vier atoomklokken die uitermate nauwkeurig zijn. Het zou ideaal zijn wanneer de ontvanger een even nauwkeurige klok zou hebben, want dan zou het eenvoudig zijn om de tijdsduur tussen het uitgezonden en het ontvangen signaal te meten 51


en daarmee de afstand tot de satelliet te bepalen. De signalen van twee satellieten zouden dan voldoende moeten zijn om een snijpunt te bepalen van de twee hoogtecirkels. Uiteraard zou een ontvanger met zo'n klok veel te duur worden en bovendien zou er stralingsgevaar optreden. Ontvangers zijn daarom uitgerust met een veel eenvoudiger en veel minder betrouwbare kwartsklok. Als zo'n klok een afwijking heeft van b.v. een honderdste seconde, kan er al een fout ontstaan van enkele duizenden kilometers. Gelukkig kan deze fout worden opgeheven door de gegevens van een derde satelliet te gebruiken. De computer die in iedere ontvanger is ingebouwd, kan met behulp van wiskundige vergelijkingen de positiedriehoek omrekenen in een ware positie. Er zijn dus in elk geval drie satellieten nodig om een betrouwbare positie te kunnen bepalen en de betrouwbaarheid neemt toe naarmate er meer satellieten worden geraadpleegd. Dat is geen probleem, want nu al is dat op de Noordzee vrijwel continu het geval en als binnenkort de laatste van de 24 satellieten (waarvan 21 in functie en 3 als reserve) op hun plaats gebracht zijn, is het overal op de wereld, op ieder gewenst tijdstip mogelijk een positie te bepalen. nauwkeurigheid Ieder navigatiesysteem staat of valt uiteraard met zijn nauwkeurigheid. Daaraan lijkt bij het GPS-systeem geen twijfel te bestaan, al zitten er toch wel enkele addertjes onder het gras. Het Duitse watersportblad Die Yaght heeft een uitgebreide test georganiseerd waarbij 13 GPS-ontvangers waren betrokken. De test werd uitgevoerd op de Oostzee tussen Travemunde en Helsinki en de conclusies waren zeer positief. Alle geteste apparaten werkten tot op ongeveer dertig meter nauwkeurig. De problemen, zo die er al zijn, zitten dan ook meer in andere zaken. Het GPS is een militair systeem en als zodanig staat het onder gezag van het ministerie van defensie van de V.S. Omdat de kosten ervan door de hele samenleving gedragen worden, drong het Amerikaanse congres erop aan dat ook burgers van het systeem gebruik zouden kunnen maken. Daartoe is ook besloten. Maar uiteraard had defensie er geen belang bij, dat ook evt. vijanden haarfijn hun positie zouden kunnen bepalen op kosten van de Amerikaanse belastingbetaler. Daarom heeft men besloten dat er twee systemen zouden komen, de C/A-code, ook wel aangeduid als: SPS die voor burgerdoeleinden bedoeld was en die een nauwkeurigheid zou hebben van ongeveer 100 meter. Voor gebruik door het Amerikaanse leger kwam er een P-code ofwel de Precise Positioning Service die een nauwkeurigheid van ca 15 meter zou geven. De C/A-code bleek evenwel betrouwbaarder te zijn dan men verwacht had en daarom werden in de latere satellieten voorzieningen ingebouwd die de nauwkeurigheid voor de C/A-code moeten verminderen tot de bedoelde 100 m. Dat betekent ook dat de Amerikaanse overheid de mogelijkheid heeft om in tijden van internationale spanning de nauwkeurigheid van het systeem voor burgerdoeleinden te manipuleren. Gebruikers van het systeem zijn dus overgeleverd aan de willekeur van de Amerikaanse overheid. Dat dit niet helemaal denkbeeldig is, bewijst de gang van zaken in deze tijd van de Golfoorlog. Hier gebeurde evenwel het omgekeerde: Omdat het Amerikaanse leger met een tekort aan P-ontvangers kampte, werd tijdelijk de onnauwkeurigheid van de A/C-code opgeheven. Afgezien van dit probleem lijkt het dat de nauwkeurigheid van de GPS minstens even groot is als van de decca-apparatuur, maar ook dit systeem schijnt niet geheel ongevoelig voor storingen van buitenaf: atmosferische storingen, een in gebruik zijnde radar e.d. 52


Gebruik van een z.g.n. Kalman-filter, een computerprogramma dat de nauwkeurigheid kan controleren en evt. opheffen kan het risico van dit soort storingen verkleinen. Een ander probleem kan optreden doordat het GPS-systeem gebruik maakt van een ander coordinatenstelsel dan het in Europese kustwateren gebruikelijke stelsel van kaartcoordinaten. (WGS-84 c.q. ED-50). Veel zeekaarten geven echter transformatieformules en een aantal GPS-ontvangers hebben die ingebouwd. soorten ontvangers Er zijn momenteel vier verschillende typen ontvangers te onderscheiden, afhankelijk van het aantal satellieten die de ontvanger gelijktijdig kan ontvangen. Dit zijn resp. één-kanaalsontvangers twee-kanaalsontvangers multiplex-ontvangers meerkanaals-ontvangers De een-kanaals, de twee-kanaals en de multiplex kunnen slechts één satelliet tegelijk ontvangen en worden daarom sequentiaal genoemd. Het verschil is dat de een-kanaalsontvanger gedurende enige tijd (1 tot 2 seconden) luistert naar een bepaalde satelliet en op grond van die gegevens een positie berekent, waarna hij overgaat naar een volgende satelliet en de procedure opnieuw uitvoert. Het resultaat is dus dat het berekenen van de uiteindelijke positie wat langer duurt. De gemiddelde tijd is ongeveer 12 seconden. (wat heet traag in dit verband?) De twee-kanaalsontvanger luistert naar de tweede satelliet, terwijl het andere kanaal nog bezig is te rekenen. Dat gaat dus wat sneller dan bij het één-kanaalssysteem. De multiplex-ontvanger luistert ook slechts naar één satelliet maar veel korter, n.l. slechts zo'n 2 tot 4 milliseconden en schakelt dus razendsnel heen en weer. Daardoor is hij sneller dan een één-kanaalsontvanger, bijna even snel als een meer-kanaalsontvanger, maar hij heeft een nadeel: Als het signaal van een satelliet zwak is, is de kans op storing veel groter door de korte tijdsduur waarop het signaal wordt beluisterd. De meer-kanaalsontvanger is, zoals de naam zegt, in staat om meerdere satellieten tegelijk te "bewerken", zodat hij veel sneller is, zonder de grotere storinggevoeligheid van de multiplex. Die snelheid is belangrijk voor wie zich zeer snel verplaatst over het aardoppervlak, en vooral als hij, zoals een vlieger, ook nog in drie dimensies moet navigeren maar voor iemand in een zeilboot lijkt het verschil in snelheid volstrekt niet ter zake. Uiteraard zijn de meer-kanaalsontvangers duurder dan de een-kanaalsontvangers, terwijl de multiplex daar ergens tussenin zit. prijzen en merken Het is duidelijk dat de fabrikanten van navigatie-apparatuur veel verwachten van het nieuwe systeem. Ze hebben zich tenminste met grote voortvarendheid op het nieuwe produkt gestort en vrijwel alle bekende fabrikanten komen met een of meer apparaten op de markt. Bij een zo jong produkt is er uiteraard voortdurend verandering en ook de prijzen veranderen snel. Op dit ogenblik schommelen ze tussen de f 5.000,00 en f 8.000,00 en de verwachting is dat deze nog drastisch zullen dalen als de produktie groter wordt, zoals dat ook met de decca-ontvangers het geval was. Toch is de algemene verwachting dat de prijzen van GPS-ontvangers nooit op het niveau zullen komen van decca- en loranontvangers, omdat ze technisch veel gecompliceerder zijn. Prijzen tussen de twee- en drieduizend gulden moeten evenwel in de toekomst mogelijk zijn, zo zeggen deskundigen. Het GPS-broertje van de bekende AP-navigator, een 6-kanaalsontvanger, kost momenteel ongeveer f 8.000,00, de Shipmate RS 500, wordt aangeboden voor 53


f 6.000,00, de Navstar wordt geadverteerd voor ca. f 9.000,00, de Magellan Nav 1000, een ĂŠĂŠn-kanaalsontvanger voor f 6.000,00 de Furuno GP500, een multiplex voor f 8.500,00. Uiteraard is deze lijst verre van compleet en als u de bekende watersporttijdschriften doorbladert, ziet u zelf wat er zoal wordt aangeboden.

aanschaffen of niet? Als we alles op een rijtje zetten, moeten we vaststellen dat voor wie uitsluitend in onze eigen omgeving vaart, de aanschaf op dit moment niet erg verstandig lijkt, als men over een decca-ontvanger beschikt en waarschijnlijk is het zelfs nog interessanter om op dit ogenblik een decca-ontvanger te kopen, gezien het prijsverschil en de steeds luider klinkende stemmen die zeggen dat het decca-systeem nog lang niet aan zijn eind is. Wie echter van plan is een grote reis te gaan ondernemen, en daarbij buiten het decca bereik komt, verkeert in een andere positie. Hij zal de relatief nog hoge prijs van de GPS en de waarschijnlijkheid dat er nog heel wat ontwikkelingen in de apparatuur zullen volgen, moeten afwegen tegen de voordelen van wereldwijde ontvangst en grote betrouwbaarheid. Daarbij komt natuurlijk het psychologisch aantrekkelijke aspect, dat men op die manier vooraan loopt en investeert in de toekomst, want dat het GPS-systeem de toekomst is, daarover zijn alle deskundigen het wel eens. R.J.M.M.

radeko

RADEKO METAALBOUW b.v. Grandyk 1-3 Postbus 1 9150 AA Holwerd Telefoon 05197 - 1735 Telefax 05197 - 2228

In aluminium, kunststof of staal: Complete gevels, Ramen, Automatische deuren, Winkelpuien

"Radeko" een modern ingericht bedrijf met een uitgebreid machinepark. Een vaste kern van deskundige mensen waarborgen al meer dan 25 jaar, dat "Radeko" kwaliteitsproducten levert. 54


WINTERSLAAP Een normaal mens zet 's winters z'n boot op de wal. Laat 'm achter in een loods, of buiten op een terrein, tussen andere boten, al dan niet met een kleed erover. Winterberging noemen we dat. We zeggen: "Welterusten, slaap lekker de hele winter lang. Niet omvallen s.v.p. bij zware storm". En we gaan naar ons lekker verwarmde huis. En in het voorjaar bedenken we dat we ergens een boot hadden achtergelaten. Een enkeling laat de boot in het water liggen, dat is goedkoper, is praktisch: want in het voorjaar kun je dan zo weer gaan varen. Maar in de winter met de boot op stap...Dat haalt geen normale sterveling zich in het hoofd. Tenminste...Nou wij dit jaar toch maar eens. Hoe dat was? Wel bijzonder. Want je hoeft het water niet te delen met andere jachten. Die zijn we niet tegengekomen. Beroepsvaart blijkt in eens veel attenter en bereid tot een kletspraatje. En brugwachters hebben ons niet één keer gas terug laten nemen. Verder hebben we gemerkt dat veel mensen het nogal verbazend vinden. Plotseling is een jacht een bezienswaardigheid geworden. En zoals de Duitse douane reageerde: "Ach die Hollánder, immer Verruckt". Wijzelf hebben genoten. Het was overal heel rustig. Dat wil zeggen we troffen stormweer en mist. Dat maakte dat we onze vaarplannen niet helemaal konden uitvoeren en ons voornemen om lekker te zeilen is ook niets geworden. (Grootzeil en bezaan waren opgeborgen onderin het schip, maar ook een fok, die toch snel te hijsen is, heeft er niet opgestaan). Maar dat kun je verwachten in de winter. En op de motor varen was ook aantrekkelijk. Buiten de deur erg koud, zo nu en dan. Maar binnen in onze motorsailer was het heerlijk warm, bij de centrale verwarming. Maar het vinden van leuke ligplekjes valt niet mee. Door het weer was het niet verstandig om buiten een haven te overnachten. En aanleggen in jachthavens was onmogelijk: want op de hele waddenkust zijn de drijvende steigers van jachthavens weggenomen. Gelukkig zijn er bijvoorbeeld in Ecoden en Delfzijl drijvende steigers voor kleinere beroepsvaart. En daar konden we nu zonder problemen af meren. Elektriciteit is in de winter van groot belang. Want de dagen zijn kort. Dus goed licht is wel gewenst om te kunnen lezen en ook de t.v. vergt nogal wat van de accu. En walstroom is slecht te krijgen. Gelukkig hebben we een stevig aggregaat. En we hebben ook een aardige voorraad water aan boord. Dat betekent dat we onafhankelijk kunnen zijn van walvoorzieningen. Wat wij ons niet gerealiseerd hadden was dat in de winter ook sommige winkels plotseling gesloten blijken te zijn, tenminste in toeristencentra, kleine plaatsen. Evenals we ons plan om uit eten te gaan moesten opgeven omdat het door ons uitgezochte restaurant gesloten was. Het was voor ons een fijne tijd. We hebben de boot weliswaar niet zoveel gebruikt om te varen, maar meer als een zich verplaatsend zomerhuis in de winter. Het doel van dit verplaatsen was dan een andere omgeving en niet zozeer het varen op zich. Een andere plek, met ander uitzicht en een andere plek om te wandelen, voorzover het weer dit toeliet. Want de ene keer was het weer redelijk, dan weer stond er een stevige storm, die het water opstuwde en het een aantal keren lastig maakte om van boord te komen, nog afgezien van de lol om dan te gaan wandelen in storm en regen. Onze konklusie is dat het voor ons lekker ontspannend was; veel lezen, wat t.v. kijken, wandelen, rondsnuffelen, kalmpjes aan dus. Maar naar ons idee zou het met kinderen of met meer mensen aan boord snel minder aantrekkelijk zijn geweest, gezien de beperkte ruimte en mogelijkheden: Het was immers om vier uur al donker en vaak te koud en te nat om buiten te zijn. Voor ons voor herhaling vatbaar. ,

Gerard en Janny du Bois

55


OOK MOOI ONDER WATER; SPORTDUIKEN BOVEN HET WESTGAT Een aantal onder ons zal het niet ontgaan zijn dat het blauwe motorschip "Zeester" in de weekenden de neus naar zee richt. Al het volk aan boord ziende, denk je "weer een stel sportvissers". Wel, dat zijn ze zeker niet, maar kijken naar vissen doen ze des te meer. Jarenlang heeft het voormalige douane vaartuig "Zeester" een stil bestaan gehad. In een hoekje van de oude buitenhaven van Stavoren bij de sluis leek ze als het ware vastgegroeid. Totdat "Wrakken Klaas" haar in het oog kreeg. Klaas Koch is sportduiker en doet dat al meer dan tien jaar. In het verleden gingen hij en anderen met vissers mee om buiten bij wrakken te kunnen duiken. Zij huurden daarvoor de "Lauwers" in, maar die was vaak al besproken door sportvissers. Zelf erop uit gaan en wrakken opzoeken was er niet bij. Zo groeide het verlangen met een eigen geschikt schip duikstekken te kunnen opzoeken. Dat werd zoeken; vijf jaar achtereen uitkijken naar een solide zeewaardige boot met een ruime accomodatie. Zestig schepen passeerden de revu; viskoters, sleepboten, motorjachten totdat in de Telegraaf de "Zeester" weer te koop stond. "Weer", omdat ze kort tevoren naar s' Hertogenbosch verkocht was. Klaas Koch had het nakij ken, want hij had haar al ontdekt, edoch de prijs. Enfin, de tweede kans werd geboden; alsof het was voorbestemd. De als douane-patrouilleboot gebouwde "Zeester" is in 1938 gebouwd naar een ontwerp van de Voogd. Een goed nest; ze heeft mooie vloeiende romplijnen en loopt als een trein. 30 ton gewicht, 16,5 meter lang, breed 4 meter en een diepgang van 1.30. Haar voortstuwing komt van een 180 pk. Mercedes diesel met een Reintjes hydraulische keerkoppeling. Een stevig schip dat een flinke zee kan hebben in het Westgat, die ervaring is er al. Een dijk van een boot, zo te zeggen. Voor Klaas van de duikvereniging "Miramar" uit Groningen en vele anderen breken nieuwe tijden aan, leden van andere duikclubs zijn welkom aan boord. Daar wordt ook druk gebruik van gemaakt. Op een zeer rustige mooie dag waren ze met z'n dertigen. Dat was een uitschieter; met twintig opvarenden is het al genoeg. Wat zoeken deze (onder)watersporters. Je kunt het zien als een andere wereld . Een wereld van water, vissen, beesten, planten en ook... resten van eens varende schepen. Dat alles in een ogenschijnlijke vredige stilte. Als duiker hoor je alleen de luchtbellen van je persluchtapparatuur. Verbale communicatie gaat niet, alles gaat met gebaren. Duikers gebruiken een serie internationaal gestandaardiseerde tekens. Als mens verkeer je onder water in een lichaamsvreemde situatie. Er heerst daar druk en die neemt elke tien meter met 1 bar toe. Velen van u zijn zich niet eens bewust van de 1 bar atmosferische druk op zeeniveau. Het wrak van de "Elphis", enige mijlen noordwest van de uiterton, ligt op 20 meter diepte. Op de bodem sta je daar "bloot" aan totaal 3 bar druk. Aangezien ons lijf snelle drukveranderingen niet kan verwerken, zeker niet drukverminderingen, is het dus zaak de situatie nauwgezet in de gaten te houden. Maar je krijgt er wat voor terug. Bij een wrak komt veel vis voor; veel kleintjes, maar ook flinke kabeljauwen en grote noordzeekrabben. Deze ervaren duikers niet als een directe bedreiging en ze zijn rustig zwemmende van dichtbij te bekijken. Wij zijn aan land gewend dat dieren voor ons vluchten. Daarom is het een bijzondere ervaring om gewoon tussen vissen in rond te zweven en duister wrakken te verkennen vol leven en begroeIng. Deze "scheepslijken" verkeren soms in verregaande staat van ontbinding. Soms is te zien waarom ze daar op de zeebodem zijn terecht gekomen. Twee bijelkaar, 56


een aanvaring...of overal reststukken met een stoommachine ertussen, waarschijnlijk een gesprongen stoomketel. Een enkeling staat recht overeind, ogenschijnlijk zomaar naar benedtri gezakt. Een ander ligt half opzij doormidden gebroken. Je kijkt in de open gescheurde begroeide ingewanden van een halfduistere grote massa staal. Een "geliefde" verblijfplaats voor veel vis. Vandaar dat veel vissers in de buurt van wrakken hun vangst proberen binnen te halen. Dat daarbij weleens een net verloren gaat hoort bij de risico's van het vak. Ze blijven soms haken aan delen van een wrak en voegen zo een sinister element toe. Als duiker is het oppassen geblazen met die wirwar van taaie lijnen en netten. Niet voor niets worden ze getraind in het zich geblindeerd bevrijden uit touwwerk. Ook de vaak ontzichtbare nylonlijnen van sportvissers geven problemen. Zij zijn sterk en taai, soms is een goeie schaar effectiever dan het duikersmes. Het laatste hoort tot de standaard uitrusting van iedere duiker. Elke wrakduik is op die manier een avontuur met vele kanten. Af en toe valt er het een en ander te jutten; koperen herinneringen als het meezit. Zo kan elke duik een eigen aandenken krijgen. Boven het Westgat liggen een aantal wrakken aangegeven met een boei, zoals bij de "Elphis", ongeveer een mijl ten noordwesten van de uiterton. Wie het Oostblad bekijkt ziet tientallen wrakken aangegeven tussen de uiterton en de TE-route. De precieze plaats en andere gegevens staan vermeld in het wrakken register. Toch blijft het elke keer een zoekpartij om de juiste plek te vinden met het echolood. Met een decca-navigator kom je wel dichtbij maar om te duiken moet je kunnen vastmaken bij of aan het wrak zelf. Dan, op het moment van de kentering, is er even tijd om naar beneden te schieten en op verkenning te gaan. Meer dan drie kwartier is niet beschikbaar, daarvoor en daarna brengt de zeestroming ongemak en verhoogd risico met zich mee. Bovendien is de perslucht voorraad beperkt; ook is de duikduur sterk afhankelijk van het eigen gebruik en de diepte waarop men zich bevindt. Veel wind en golven belemmeren veilig duiken. Als het weer redelijk is en het water helder, dan zal de "Zeester" uitvaren en ergens een wrak opzoeken. Op het moment dat er vastgemaakt is gaat de ankerbal omhoog. Schepen in de buurt brengen risico's met zich mee wanneer een duiker ergens naar het oppervlak moet komen. Het duikschip heeft daarvoor als speciaal herkenningsteken de internationale A-vlag in top. Dat betekent dat er gedoken wordt en dat andere schepen uit de buurt moeten blijven. Langsvarende schepen dienen weinig snelheid te hebben. Velen van ons zijn niet bekend met dit sein. Als de "Zeester" dus "gewoon" ergens voor anker lijkt te liggen, wees dan bedacht op die vlag, eerste helft wit en de tweede helft blauw, aan het eind gevorkt. Onder u zweven duikers rond, altijd met z'n tweeĂŤn uit veiligheid. Fred Licht, zeiler in hart en nieren, maar als duiker geboeid door de stille wereld onder het (liefst heldere) wateroppervlak. 57


OOSTERBERG Techniek b.v. SINDS 1893

te Groningen

o.a. in ons leveringsprogramma Peha schakelmateriaal Btisch Jaeger schakelmateriaal Philips licht DonnĂŠ draad en kabel Holec groepenkasten Attema installatiemateriaal Belzer Dowidat gereedschappen Tehalit kabelgoot Weber zekeringen enz. enz. enz.

7602 PG ALMELO 9721 BK GRONINGEN 6541 RX NIJMEGEN 7200 AB ZUTPHEN Jullenstraat 5 v.d. Broekeweg 11 tel. 050-25 59 10 tel. 05490-6 38 14 fax. 05490-6 36 14 fax. 050-25 17 12

Kievitstraat 7 tel. 080-78 31 32 fax. 080-77 50 03

Giro 886755 NMB: 69.15.12.299 Handelsregister Zutphen 45302

Postbus 88 tel. 05750-1 09 11 fax. 05750-4 08 64


OPEN BRIEF AAN VARENDE HONDEN Honden hier in de buurt zijn wel eens jaloers op mij. Ze zeggen dan: jij mag altijd mee als de familie weggaat. Wij moeten thuisblijven of worden uitbesteed. Ze weten niet wat ze zeggen! Ja, soms is het heel leuk om met de baas en de vrouw naar de boot te gaan. Bijvoorbeeld als er weinig wind is of juist zoveel dat er niet gevaren wordt. Ach, in de weekends gaat het meestal heel aardig. De afstanden zijn nog zodanig dat je op redelijke termijn weer de wal op kunt. En dan gaan we vaak wandelen. Nou, dat is uiteraard genieten. Meestal graven in het zand, op konijnenjacht en nog veel meer waar ik als hond dol op ben. In de vakantie kan het ook heel gezellig zijn maar ach. Het-is dan toch vaak meer hobbelen, scheef gaan. Hondezwemvest om. Me schrap zetten. Maar dat helpt meestal niet want ze hebben zo'n teakvloer. Daar glij ik ondanks m'n goede nagels zo op uit. En buiten op het mooie witte dek of op die banken in de kuip net zo. Leuke bezigheid als je hond bent, nietwaar. Maar goed er komt altijd een eind aan. Soms op een zandplaat. Maar dat is ook niet alles meer. Ik mag daar niet eens meer van de baas op vogels jagen! Snap ik nou niets van. 't Is zo leuk die beesten weg te zien vliegen als ik er tussen ren. Maar goed vaak gaan we naar een haven. Vaak heb ik al uren hoge nood. Dan gras in de verte. Daar verheug ik me op. Bent U wel eens op Helgoland geweest? Nou ik wel! Leuk? Nee, niet bepaald als je hond bent. Want dat betekent zeulen onder baas z'n arm of als vod om baas z'n nek hangen. Over x schepen. EĂŠn keer 23 stuks. Dat was voor we de bijboot hadden. Dat was een uitkomst! Hup erin, roeien maar naar de drijvende steiger en klaar is kees. Hup eruit. Wat een opluchting. Schudden, kwispelen (blaffen) en draven maar. Ja, dat dacht je. Weer aan de lijn. Niks rennen en draven. Maar bijvoorbeeld Bremerhaven. Bij hoog water ging het nog. Toen gingen we wandelen. Maar toen we een paar uur later terugkwamen, was het water een heel eind gezakt. En dan. Springen aan dek ging niet meer. Hoe red je dat als hond. Baas zag het ook niet zitten dat trapje met mij op de nek. Nou, ik ook niet! Dus moest ik daarboven blijven zitten. Aan een touw aan een bolder vastgeknoopt. Met halsbrekende toeren hebben ze me m'n eten en een bak water gebracht. 's Avonds laat kon ik er weer op springen. U begrijpt wel de volgende dag. Ach laat ik het U besparen. Ze schijnen er trouwens speciale dingen voor uitgevonden te hebben, zei baas. Een soort boodschappentas, U weet wel met die houtjes om aan te dragen, zonder zijkanten, zodat je als hond met achter een staart en bengelende poten en voor een kop met machteloze poten erin kunt hangen als ze je dragen. Of een laken met vier gaten erin geknipt boven de punten bijelkaar gebonden...Nou, mij niet gezien dan maar achterblijven op de wal of m'n behoefte doen op ene plaats ergens aan boord. Maar ze mogen me ook thuis laten. Hond 59


DE 10 GEBODEN VOOR WADVAARDERS 1. U gedraagt zich in het waddengebied als in uw eigen voortuin. 2. U voelt zich verantwoordelijk voor het gedrag van anderen, speciaal uw eigen bemanning. 3. U respecteert de afgesloten natuurgebieden. 4. U past zich bij de omstandigheden aan. In het bijzonder veroorzaakt u geen schade aan de plaat om daarmee sneller los te komen. 5. U verontrust geen zeehonden of vogels, ook niet om ze te fotograferen. 6. U houdt een afstand van minstens 150 meter tot rustende zeehonden en minstens 300 meter tot rustende vogels. 7 Tijdens het varen op de motor vaart u rustig en beheerst. 8. U veroorzaakt geen onnodig lawaai. 9. U gooit geen afval overboord. In het bijzonder: geen plastic, olie of verfresten. 10. U zorgt ervoor dat uw hond geen verstoring kan veroorzaken. Zonodig houdt u uw hond aangelijnd.

60


BERICHT VAN DE WADVAARDERS Zoals ik u in het vorige jaarboek (1990) meedeelde, is op 17 februari 1990 de vereniging "Wadvaarders" opgericht. We bestaan nu dus ruim 1 jaar. De vereniging heeft als doel: vrij en verantwoord varen op de wadden. Wat zijn voor ons momenteel de grootste struikelblokken? A Herziening P.K.B. (Plan Kern Beslissing) Hier begon voor ons de ellende van de beperkingen die de overheid ons oplegt. Deze P.K.B. is nu 10 jaar oud en moet worden bijgesteld. De P.K.B. komt uit Den Haag en valt onder het V.R.O.M. Verder beslissen hierover nog 10! departementen. (wat een ambtenaren! wat een geld!). De P.K.B. wordt verder door diverse groeperingen in de maatschappij bekeken, o.a. de Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee. Ook de W.A.R. (Waddenadviesraad) heeft een behoorlijke adviserende stem. Wij zijn als watersporters vertegenwoordigd door één lid. De A.N.W.B. heeft één lid en meedere groeperingen uit de maatschappij, zoals b.v. landbouw, visserij, milieu en natuurbehoudverenigingen, enz. Zelf zit ik in de raad als extern recreatie deskundige. We doen ons best maar de overmacht is groot. B De Gemeentelijke Waddenverordening. Dit is eigenlijk een totaal bestemmingsplan voor de Waddenzee, die door alle waddengemeenten, zowel op de wal als op de eilanden wordt onderschreven. (tot voor kort 28 gemeenten, door gemeentelijke herindeling nu iets minder). In dit "bestemmingsplan" wordt ook het wadvaren geregeld. Wij hebben als wadvaarders vrij uitgebreid kontakt gehad, waren helaas te laat. Toch proberen wij nog te redden wat er te redden valt. De verordening is nl. nog niet door alle gemeenten aangenomen. Via een gesprek met de voorzitter van de waddengemeenten (de burgemeester van Harlingen) en brieven aan alle gemeenteraden, willen we de voorschriften wat verzachten. Waarom? 1. Wel, we mogen met hoogwater niet over de ondergelopen platen varen: wij vinden dat het (buiten de reservaten) wel moet kunnen, omdat je met hoogwater niet kunt verstoren. 2. We mogen alleen droogvallen 200 m. buiten de betonde, bebakende en beprikte geulen: wij vinden dat dit op meer plaatsen moet kunnen. 3. We mogen niet droogvallen bij de Oostpunten van de eilanden en daar naar de hogere wal lopen. Badgasten mogen wel van de Oostkanten van de eilanden gebruik maken!! Wij vinden dit een wonderlijke regeling. C Het R.I.N.-rapport. (Rijks Instituut voor Natuurbeheer) Dit rapport wil naar een ideaal beeld voor de Waddenzee, pak weg terug naar 1930. Het rapport stelt voor de rustplaatsen en reservaten voor zeehonden drastisch uit te breiden (men wil naar 7500! zeehonden) en meer beschermde broedplaatsen en hoogwater vluchtplaatsen voor vogels. Wel, er blijft dus steeds minder ruimte voor ons over! 61


Foto: Jan Heuff

62


D Het nieuwe watersportplan. Dit plan wordt gemaakt door de overheid in samenwerking met natuur en milieu bewegingen. Voor de watersport doen mee: de A.N.W.B., K.N.W.V., N.N.W.B. en de K.N.M.C. Helaas zit in deze groepering geen echte wadvaarder!! Wij hebben geprobeerd mee te mogen praten, helaas waren we ook hier te laat. Dit watersportplan zal zeker ook van invloed zijn op de nieuwe P.K.B. Onder onze leden hebben we een kleine enquete gehouden. We doen dit omdat de overheid weinig doet aan onderzoek naar eventuele verstoring door de watersport en toch met vele verbodsbepalingen komt. Deze enquete geeft enigszins een inzicht in het vaargedrag van onze leden. (Âą 70% vaart er langer dan 12 jaar, Âą 15% langer dan 25 jaar). We gaan de enquete nu elk jaar houden, geven de formulieren in het voorjaar uit en hopen ze in het najaar weer terug te krijgen. We willen het zo doen dat de formulieren als een soort logboek gebruikt kunnen worden. Via de W.A.R. hebben we steeds gevraagd nu eens een gedegen telling te doen bij laagwater, dit om te weten hoeveel watersporters zich dan op het wad bevinden buiten de jachthavens. We hebben ook kontakt met de Duitse zustervereniging de "Soltwaters" en wisselen onze gegevens uit. De regelgeving op het Duitse wad ligt iets te wachten, omdat de Duitse minister van milieu het momenteel te druk heeft met Oost-Duitsland. Je mag tegenwoordig buiten de natuurgebieden droogvallen, maar niet op de platen gaan wandelen. Wel mag je op de platen lopen om een "nautische handeling" te verrichten, b.v. je anker verleggen. Kaarten waar de diverse gebieden zijn ingetekend + tekst kun je bij elke Duitse havenmeester of anders bij de plaatselijke V.V.V. krijgen. Wel, u ziet, we hebben nog heel wat te doen. Wanneer u zich op de Waddenzee netjes gedraagt en zo weinig mogelijk verstoord, helpt u ons enorm. Voor onze leden hebben we voor het vaargedrag 10 geboden opgesteld. Ze zijn ongeveer gelijk aan die van de Soltwaters. H.W. Rozema, voorzitter Wadvaarders Secretariaat: Hoofdstraat 149 9827 PA Lettelbert tel. 05945 - 14826

AD

Watersportbedrijf W. Okken Iffiemalaan 56 9351 NJ Leek Telefoon 05945-17266

Alle vaarbenodigdheden, o.a.: Jachtlaksystemen - Epifanes, De IJssel Navigatieapparatuur - Veiligheidsmiddelen adviezen voor onderhoud en reparatie Voor U als verenigingslid altijd een aantrekkelijke prijs. Bel ons erover!

63


DDR 90 Ais wij in mei bij Datema Delfzijl kaarten van de DDR willen kopen, blijken er zelfs al kaarten en boeken voor de watersport te zijn. In ĂŠĂŠn van die boeken, de hafenfuhrer DDR, zien we de eerste afbeeldingen van de havens aan de Oostzeekust. Tot nu toe hadden we ons tevreden moeten stellen met een plaatje in een folder van Kontakt Internationaal, het reisburo van de DDR, van de badplaats Rugen. Normaal vragen we zoveel mogelijk materiaal aan als ons reisdoel vast staat, lezen boeken, kortom we komen goed beslagen te water. Deze keer was alles anders, niemand was ons voor geweest, dus staat ons maar een ding te doen, die twee boeken onderweg doorbladeren en de rest op ons af laten komen. En zo zeilden we op een zondagmorgen in augustus weg van Nex, Bornholm richting Sassnitz op Rugen in de DDR. Het viel ons op dat we geen vissersschepen zagen en ook geen marineschepen, terwijl ze andere jaren in groten getale om ons heen bezig waren. Later hoorden we dat de ene vloot vrijwel was opgeheven, terwijl de andere vloot naar huis was gestuurd. Bij het binnenlopen van de havens met een veerbootverbinding zoals Sassnitz en Warnemunde, moet je goed opletten of er niet eentje net naar binnen, maar vooral naar buiten wil. Overdag verbieden twee zwarte ballen en 's nachts twee rode lichten aan de mast van het schip het binnenlopen. Voordat een ligplaats kan worden gezocht moet je eerst afmeren bij het grenskontrolepunt. Een douanehokje op de kade waar je je meldt. In onze paspoorten kwam nog een stempel en verder was het in orde. De hoeveelheid drank en eten vinden ze absoluut niet interessant, alleen drugs (Rauschgiften) en porno is verboden. Dit was de enige keer dat we iets van douane of politie hebben gezien, want als we 's morgens om vijf uur weer uit Warnemunde vertrekken en ons willen uitklaren is de post nog niet bemand. Zoveel waarde hechten ze daar dus niet aan, nu wij ook niet. Omdat wij aan het eind van onze vakantie de DDR aanliepen, begonnen we in Sassnitz. Achteraf erg leuk omdat het daar nog 'echt' DDR was. De vloedgolf uit de BRD perst zich langzaam door alles heen. In Sassnitz kochten we een fotoboek 64


van het eiland Rugen, weliswaar van westerse makelij, waar we vele leuke tips uithaalden. VVV's met foldermateriaal waren er nog niet. Ook van de Oostduitse zeilers en vissers kregen we, niet gehinderd door taalproblemen, veel tips, niet opdringerig en nergens bespeurden we enige jaloezie wanneer hun blikken over ons goed uitgerust schip gleden. Deze zeilers zijn natuurlijk de echte liefhebbers, ze hebben bijna allemaal hun schepen zelfgebouwd, want krediet krijgen bestond niet, of de schepen zijn van de zeilverenigingen. Vooral de nieuwe schepen zijn niet bijzonder mooi, kort en hoog. (Zeil)boten waren niet erg geliefd bij de overheid, want met iedere boot kon je eventueel ontsnappen. Er mocht dan ook alleen maar gezeild worden tussen zonsop- en zonsondergang. Hield je je daar niet aan dan werd je schip in beslag genomen of je kreeg een gigantische geldboete. Desondanks zijn er zeilcentra in Wiek/Greifswald, Stralsund en Warnemuhde. Boodschappen doen levert geen problemen op, als je een winkelwagentje bemachtigd hebt, is dat ruimschoots te vullen. Water is in iedere haven te krijgen, meestal ook (iets slechtere) dieselolie en stroom. Af en toe een douche en een helling. Tot nu toe was alles van de staat van een kunstgalerie tot aan een kiosk of bakkerij toe. De werkende mensen hebben misschien daarom geen tempo en sluiten de winkels precies om twaalf en zes uur ongeacht de wachtende rij. Openbaar vervoer gaat vaak en kost bijna niets. De bruggen worden schaars bediend, de brug bij Stralsund waar iedereen onder door moet, draait tweemaal daags om 08.20 en 18.35 uur. Belangrijk voor de planning van de tocht. Ligplaatsen zijn er in overvloed en meestal leuk gesitueerd, geen enkel probleem dus. Het landschap en het zeilwater blijken wonderschoon. De kusten zijn meestal hoog en schitterend van kleur. Er zijn veel kleine haventjes, maar ook erg veel beschutte oppertjes. Alles is goed betond en genummerd. Het gebied ten noorden van Stralsund en rond Hiddensee is ondiep en de geulen op sommige plekken erg smal, je zou het kunnen vergelijken met onze prielen op het wad, alleen als je hier vastloopt dan.... Bovendien moet je die smalle geulen zeker tweemaal delen met de frequent varende veerbootjes. Wij steken twee meter, maar gelukkig waren zij galant.

65


Wij zeilden anderhalve week door de DDR, dat is veel te kort. Het is zo'n mooi onbedorven gebied met eindeloos veel mogelijkheden en met prettige mensen dat het minstens een maand zou moeten duren. Natuurlijk zal er veel veranderen, zo was er bijvoorbeeld geen criminaliteit, maar dat is nu al verleden tijd. Echter het water en de kusten zullen nog wel een tijdje zo blijven. Hoogtepunten waren de bezoeken aan de hoge krijtrotspunt de Koningsstuhl, de plaats Putbus, de stad Stralsund en het eiland Hiddensee. Boeken: Ostsee-Handbuch Teil 3 Hafenfuhrer DDR Der Grosen N.V. Hafen Lotse Band 4 Jachtfunkdienst Nord-und Ostmeer '90

Kaarten: Sportschiffartskarten-Die Bodengewasser Rugen-Stettin-Bornholm no 30, 36, 39 en 143 (Duits)

Afstanden: Ronne-Sassnitz 50 Nexo-Sassnitz 65 zm Sassnitz-Lauterbach 28 zm Lauterbach-Wiek/Greifswald 15 zm Wiek-Stralsund 21 zm Stralsund-Vitte 16 zm Vitte-Darsser Ort 30 zm Darsser Ort-Warnemunde 26 zm Warnemunde-Burgstaken 40 zm Burgstaken-Kiel 36 zm Volgens de laatste berichten mag Darsser Ort, omdat het in een natuurgebied ligt, alleen nog als noodhaven gebruikt worden. Ankie Saiters

66


WEET U NOG? Weet u het nog? Er is een kaartenbank, opgericht in april 1990 (zie jaarboek 1990, p. 47). Maak er gebruik van! Organisatie van de kaartenbank

1. De kaartenbank is gevestigd ten huize van Mevrouw M. Bredman-Schmidt, Terborgsteeg 11, 9751 BN Haren, tel: 050-344144. In de vacantieperiode van 1 mei tot 15 september is de bank niet voortdurend bereikbaar. 2. Gebruikte kaarten kunnen bij de bank worden ingeleverd met schriftelijke vermelj ding van het gebied, schaal, datum van uitgifte, nieuwprijs en tenslotte naam; adres, telefoon en giro/banknummer van de brenger. 3. De verkoper ontvangt na verkoop de overeengekomen prijs na aftrek van 5% binnen 14 dagen op zijn giro/bankrekening. 4. Potentiële kopers wenden zich telefonisch tot de bankhouder en halen de kaart(en) tegen contante betaling af waarbij 5% van de koopprijs. Categorieën en prijs van de kaarten 1. Getijwater

1 jaar oud 60% van de nieuwwaarde 2 jaar oud 40% van de nieuwwaarde 3 jaar oud 20% van de nieuwwaarde 2. Oostzee- en IJsselmeerkaarten 1 jaar oud 75% van de nieuwwaarde 2 jaar oud 60% van de nieuwwaarde 3 jaar oud 40% van de nieuwwaarde 4 jaar oud 20% van de nieuwwaarde 3. ANWB-waterkaarten als 2 4. Overige kaarten en almanakken

Geniet van water, rust en ruimte

CAMPING LAUWERSOOG Strandweg 5 - 9976 VS Lauwersoog - Telefoon: 05193 - 9133 Biedt U: Café-Restaurant Albatros, Supermarkt, Strand en paviljoen, Camping, Midgetgolfbaan, Wasserette, Fietsverhuur, Jachthaventje

67


PIKKEN Toen het van de zomer erg warm was, hebben we met de boot een middag en een nacht onder een paar bomen gelegen. 't Zou uit de zon en op het water al gauw beter zijn dan thuis, waar de thermometer bijna dertig graden aangaf. Toen we goed en wel afgemeerd waren, zag ik, dat de bladeren van de populieren zo mooi glommen. Ze waren veel mooier dan die bij ons in de straat. Misschien was dit wel een nieuw soort. Van bomen weet ik niet zoveel af, thuis nog maar eens even een boek er op nakijken. Mijn man ging met Caspar de wal op en ik zette koffie. Toen ze weer aan boord waren schrok ik. "Och, mijn hondje, wat zie je er uit! Wat is er wel gebeurd?". Zijn mooie witte staart zat vol kleefkruid, aan zijn oren hingen droge bladeren en zijn oranje vachtje zag er slordig uit. "Hij heeft erg liggen rollen in het gras," zei mijn man. "Je moet hem straks nog maar even kammen." Met de koffiekopjes op het kleine tafeltje tussen ons zaten we uit te kijken over het stille water. Vlak bij ons dreef een jonge fuut en riep verschrikkelijk om zijn moeder. Zo nu en dan kwam die boven water met een visje, dat in het roepend bekje werd gestopt. Maar het kleintje bleef maar roepen om meer. Moe had het er maar druk mee! Even verder op zwom een eend met vier kuikens, netjes op een rijtje achter elkaar. In het riet aan de overkant van het kanaaltje was een stel waterhoentjes bedrijvig bezig. We hebben wat gelezen, gekletst en de stilte van die lome warmte van een zomermiddag op ons laten inwerken. Na het eten ben ik met de hond de wal opgegaan. De ergste warmte was voorbij en we hebben een heel eind gelopen. Dicht bij ons een combine aan het werk, ik rook het droge stro. Gelukkig maar dat er geen wind stond, anders zou het stof ook nog overal heen waaien. Net als altijd lag Caspar 's avonds naast mijn stoel en -ook net als altijd- ging mijn hand naar hem toe, om hem eens lekker achter zijn oortjes te kriebelen. Hij voelde wat kleverig aan, dat zou wel van het gras komen, dacht ik. Ik had hem nog willen kammen, dat moest dan morgen maar, als ik weer met hem op de wal was. Toen ik de volgende morgen van de boot afging, ontdekte ik, dat ons schip kleefde. Het dak, de touwen, de reling, het dek, alles kleefde! En toen kreeg ik opeens in de gaten, waarom die populierebladeren zo mooi glommen! Dat was helemaal geen nieuw soort, nee, die bomen zaten onder de luis! Ik draaide me op de wal om en zei: "Zeg, we moeten hier weg! Alles kleeft!" "Hoe-zo, alles kleeft?" kwam mijn man om een hoekje kijken, zijn bloes in de hand. "Nou, voel maar. Komt van die bomen." Ik wees naar boven, naar die glimmende troep. "Wat komt van die bomen?" De bloes werd aangetrokken de armen erdoor gepropt. "Kom het maar eens bekijken. Wat een smeertroep!". We zijn heel vlug daar weg gegaan en hebben nog een middag en een nacht in een jachthaven gelegen. M'n vingers jeukten om de boot schoon te maken, maar dan moest ik water uit het kanaal gebruiken en dat was me te vuil. Ik moest nog maar even wachten, in onze eigen haven durfde ik voor ĂŠĂŠn keer de slang wel te gebruiken. Ik heb Caspar wel schoon gemaakt, met een nat washandje! En toen ik hem geborsteld had, zag hij er weer netjes uit. Met mijn handdoek en een gulden ben ik naar het toiletgebouw gegaan. Ik was vies van mezelf, alles kleefde! Mijn haar, mijn gezicht, mijn armen en benen, alles! Ik wilde even lekker douchen. Maar toen ik dichterbij kwam hoorde ik het al. De ruimte was in 68


beslag genomen door een groep Duitse dames, die luidruchtig het "Warmes Wasser" aanprezen. Toen heb ik me maar wat gewassen in een W.C. Mijn gulden kon ik weer in de tas doen. De volgende morgen zijn we weer naar Lauwersoog gegaan. Onderweg begon het heel voorzichtig te regenen. Als het nu maar hard was gaan regenen was het misschien goed gegaan, maar die fijne motregen maakte de boot alleen maar vuiler! Door die combine was er toch wel stof in de lucht gekomen en dat had zich mooi vast gezet in die kleeftroep! De boot was niet wit meer, maar grijs. Toen we goed en wel weer in onze box lagen, heb ik mijn man met Caspar de wal op gestuurd, een emmer sop gemaakt en ben begonnen om de boot weer toonbaar te maken. Ik ben er bijna twee uur mee bezig geweest. Ik heb de slang gebruikt om alles goed af te spuiten. Er staat wel heel mooi bij de kraan: "Alleen voor drinkwater", en in al die jaren, dat we op Lauwersoog liggen, heb ik de slang nog nooit gebruikt om de boot schoon te maken. Maar hij was ook nog nooit zo vuil geweest! Natuurlijk liet ik de slang een keer de verkeerde kant op spuiten en toen was ik net zo nat als de boot. 't Water stond in mijn schoenen en ik kon mijn broek wel wringen. Met een dweil heb ik alles afgedroogd en toen glom de boot weer, net zo mooi als de populierenbladeren. Toen ik even later met een vuilniszak, waar ik de natte broek in had gedaan, over de steiger liep, zag ik een goede kennis van ons met een humeurig gezicht zijn boot afsoppen. Ik zette de zak naast me neer en vroeg: "Wat nou, heb je onder bomen gelegen?". "Praat me er niet van! We lagen in Dokkum, lekker in de schaduw van wat bomen en vanmorgen kreeg ik pas in de gaten, wat er aan de hand was! Bah, wat een zwijnetroep!". "Komt van luizen!" klonk er een lachende stem achter ons. We draaiden ons om. Iemand stond ons met een brede grijns aan te kijken. "Allemaal luizepoep! En dat pikt zo lekker, hè?". "Ja, daar zijn we nu wel achter gekomen", zeiden we wat humeurig. We zullen er wel voor oppassen om ooit weer onder glimmende bomen te gaan liggen. We varen nog wel een stukje door. Zo'n pikkerij hoeven we niet weer!". T. Carolus - Reijer

Watersportcentrum van Gelder Het centrum voor de watersport WARMTE ONDERKLEDING E 2I Watersportkleding: a 5 IMHOFF Off. Dealer

BARBAROSSA - FURLEX ENKES - HARKEN SEAFAST - LEWMAR SEASURE - HOLT-ALLEN HYE - CLAM CLEAT RONSTAN - BARTON

Openingstijden: ma. 13.00 - 18.00 uur 09.00 - 18.00 uur di.-vr. do. koopavond 21.00 uur 09.00 - 13.00 uur za.

HOGE DER A 33 9712 AE GRONINGEN TEL. 050-123882

69


Rana zeevisboten Pioner vis-volgboten Zodiac rubberboten

BUITENBOORDMOTOREN • Suzuki • Yamaha • Mariner • Honda onderdelen reparaties

BRANDS Groningen

70

VAART O.Z. 11, 9963 PM War-Muizen telefoon 05957 - 1773 's Maandags gesloten


HOLLAND/NORWAY MANIFESTATIE IN DE BAN VAN COLIN ARCHER Evenals de overige bemanningsleden van de "Garuda" uit Lauwersoog, de Norlin 37 van Henk Tappel, heb ik opnieuw ervaren dat onze Noordzee een wispelturig stuk water is. Wij namen deel aan de Holland Norway Cruise (met 24 deelnemers) welke bestond uit vier delen. Het begon 14 juli met de oversteek van Rotterdam naar Lowestoft. Eenmaal daar kreeg iedere deelnemende boot 18 uur de tijd om te slapen c.q. wat rond te neuzen. Lauwersoog was het volgende, tweede einddoel. Weer de Noordzee over nu iets noordelijker en van het Texel lichtschip omhoog langs de Wadden eilanden om te finishen bij de uiterton van het zeegat tussen Ameland en Schiermonnikoog. Voor Lauwersoog zou 19 juli de grote gecombineerde start plaatsvinden van de Cruisegroep met de grote Colin Archer vloot. De Colin Archer Memorial Race werd voor de vijfde keer gevaren. (Voor mij was het ook de vijfde keer - toch een extra attractie). Larvik aan de Noorse zuid-oostkust, de geboorteplaats van Colin Archer (1932), was het derde doel van de Cruisegroep. De deelnemers aan alleen de CAM-Race gingen daar ieder huns weegs. Versterkt overigens met een deel daarvan ging het daarna richting Oslo (26 juli). Dat was het einddoel en daar zou een feestelijke ontvangst plaats hebben in het indrukwekkende stadhuis van Oslo. Een stralend begin In Rotterdam zelf op de Maas vond de show-start plaats van de Nieuwe Maas Regatta. Hieraan namen alle Holland Norway schepen deel, race en cruise gezamenlijk plm. 40 in totaal. Schitterend weer en bij vlagen een pittige bries uit 0-NO richting en dus een publieksaantrekkelijke spinnaker start. Het startkanon op de H.M.S. "Tydeman" gaf een bulderende klap ten beste ter verhoging van de sfeer. Alsof het allemaal perfect geregisseerd was. Zon op volstaande spinnakers, vlagerige wind, uit het roer-lopers onder spinnaker. Dit deel van 650-jarig Rotterdam kan niet meer kapot. Even daarvoor had de Belgische Whitbread deelnemer "Rucanor" nog een poging gewaagd de Willemsbrug van haar pijlers te varen. Wonderwel liep dat met een sisser af omdat een toevallig passerende binnenvaarder de Belg een forse duw in de goede richting gaf. (Men had zich verkeken op de nog doorstaande vloedstroom). Kortom, de toeschouwers werden rijkelijk bediend. Deze korte publieksrace eindigde ter hoogte van de Maastunnel en de hele vloot van de Race en Cruise voer door naar Hoek van Holland. s' Middags klokslag drie ging de race van start die via Lerwick op de Shetlands naar Lerwick ging; Ook nu weer met een donderend schot van Hare Majesteit Tydeman. De cruisegroep volgde een kwartier daarop. Het eerste stuk was in de wind langs de kust naar Scheveningen. In het begin vlotte het niet bijster. Stroom tegen, variabele wind, schiftende wind en het was de vraag wat de beste tactiek zou zijn. Wind op zee zoeken of vlak onder de kust met zo min mogelijk stroom opkruisen. Achteraf bleek onder de kust kruipen iets voordeliger. Eenmaal in de buurt van Scheveningen zette de NObries gelukkig tegen de avond wat door en schoot het beter op. Bij de M84 voorbij Scheveningen splitsten de race en cruise van route Voor de cruisegroep volgde een schitterend lang spinnakerrak in prachtig zeer helder weer compleet met ondergaande zon. Aan de overkant onder Lowestoft wachtte pas de eerste boei. Tegen middernacht kromp de wind en nam toe zodat vele spinnakers onderdoken. Dat leek zinvol gezien de ruigere zee en het vele verkeer. 71


Eenmaal onder de engelse kust gekomen draaide de wind steeds verder naar het noorden en flauwde af. En dat niet alleen, ook het tij kenterde en in de laatste mijlen stond er al wat stroom tegen. Zonder geluk vaart niemand wel. De meesten hadden 's middags te kampen met een zwakke noordelijke wind en de volle stroom tegen. Weliswaar onder blakerende zon. Lowestoft-Lauwersoog De 18 uur pauze in Lowestoft. Wandelen langs een overvolle boulevard met een krioelende massa engelsen langs het strand. Een paar mijl uit de kust de "Totem" varend op de motor, tegen de stroom op, geen zuchtje wind. Dan smaakt een pint wel in het karakteristieke clubhuis van de de Royal Norfolk & Sulfolk Yacht Club. Het goede leven nam bij ons aan boord wraak. 's Morgens vroeg smoorde een slaperige hand het driftige wekkertje en het gehele vijftal ronkte ongestoord verder. Pas een dik uur later deed de inwendige wekker zich voelen. Gelijk een en al activiteit; motor aan en half aangekleed naar de startlijn. Het tij liep al, mee wel te verstaan en de wind zat reeds in de NW-hoek, wat eerder dan verwacht was. In ieder geval bleek daardoor het eerste rakje voor ons net bezeild naar de U.Holm. licht boei. Daarna was het geheel bezeild richting Texel lichtschip uitgezonderd het begin. Met een dikke stroom dwars en niet al teveel wind is het wel uitkijken geblazen. Gedurende de morgen trok de wind geleidelijk aan en verdween de zon. Rond 14.00 uur woei het reeds NW5 en het bleef verder doorzetten zodat de eerste zeeziekte perikelen zich manifesteerden. Het zou nog leuker worden, want in de avond onder de Nederlandse kust bij Texel lichtschip stond er 6 Beaufort. Alsof dat nog niet voldoende was draaide de wind bijkans naar het noorden. Dat betekende hoog aan de wind langs Texel in het donker omhoog boksen. Over de marifoon kwamen er al geluiden van jachten in moeilijkheden. Het lukte ons met aangepaste bemanningswissels door te gaan. Verder naar het noorden kon er weer een knik in de schoot en was het ergste achter de rug. Uiteraard stond er NW5-6 bij de ingang van de Zoutkamperlaag zoals reeds lang was gevreesd en natuurlijk net op het eind van de eb. Lauwersoog is de thuishaven van de Garuda. Aldus werd de kustwacht geraadpleegd en kwam het advies een paar uur te wachten totdat de vloot goed zou doorstaan. Bijliggen is dan een relaxed alternatief na eenmaal de finishlijn gepasseerd te zijn. Twee uur later kon de Westgat drempel genomen worden en na het afrijen van een zestal schuimende jongens kwam het schip in rustiger dieper water. Lauwersoog/Groningen 950 jaar Voor alle deelnemers aan de Colin Archer Memorial Race volgden drukke dagen. Groningen bestaat 950 jaar en het gemeentebestuur bood een tweehonderd deelnemers een ontvangst aan, gekoppeld aan een stadsbezoek. Naderhand bleek de instructieavond helicopterredding eveneens een interessante en vooral leerzame CAMR activiteit. Dat kwam later goed tot uiting toen een van de deelnemende jachten zonk voor de Deense kust. Het activiteiten pakket werd afgesloten met een uitgebreide wedstrijdbriefing en een wedstrijdfeest 's avonds in de grote winterbergingsloods op de jachthaven. Colin Archer Memorie' Race, start 19 juli Vanwege het grote aantal deelnemers werd er in vier groepen gestart, rond het middaguur. Rond twee uur 's middags zou het laag water zijn, een in de windse start aldus met stroom mee. 72


Sommigen schatten dit verkeerd in; sterker nog, een aantal presteerden het om met onbekommerd gemoed een indring start te maken. Dat er een paar op elkaar klapten en door de stroom tegen het startschip werden gezet lag zo voor de hand. Met de NW wind 4 Ă 5 Beaufort viel uitstekend op te kruisen door de Zoutkamperlaag. Alleen de uitgang van het Westgat baarde zorgen. Tij tegen een uit NW komende wind en dito golf patroon bracht de wedstrijdorganisatie ertoe motorgebruik toe te staan tot de uiterton - mits men de bestaande afstanden tot elkaar bewaarde bij het uitlopen. En dat is moeilijk dan! Het passeren van de TE-route door de hele vloot was uitstekend voorbereid. Onder toezicht van de kustwacht diende iedereen zich te houden aan de "corridor" dwars door de route met vier TE boeien als merktekens van de baan. Voor de meest noordoostelijke boei, de TE-14 moest een slag gemaakt worden over bakboord om dat merkteken bij de volgende slag aan SB te kunnen houden. Een kleine dertig vonden dat niet de moeite waard en profiteerden van het zo verkregen voordeel. De weersomstandigheden op dat punt waren uitstekend! NW-wind kracht 4, helder zicht en strak blauwe hemel! Hoog aan de wind kon de hele vloot over de nu langere deining noordwaarts op werken om later vrij te kunnen blijven van de Deense kust. De vorige vier keer kenmerkten zich daar door harde NW-winden (windkracht 7 tot 8) en het zat nu al weer in die hoek. In de avond zwakte de bries wat af en kromp iets; uitstekende omstandigheden om de nacht door te komen, helder zicht en onbewolkt. De volgende middag, inmiddels vrijdag de 22ste juli, begon het geleidelijk aan harder te waaien. De invloed van een naar zuid-oost overtrekkend koufront werd duidelijk merkbaar. Tegen die tijd was de vloot al flink uit elkaar getrokken en voer iedereen geheel op zichzelf. De vooruitzichten toen waren minder plezierig met een aanschietende noordwester de nacht in. Dat betekende zeil minderen; voorzeilen vervangen en reven steken in het donker met windkracht zeven. Bij velen aan boord waren de meeste zeeziekte gevoeligen al geveld en de minder vatbare probeerden zich bovendeks fris te houden. Wie geen wacht had probeerde zich te ontspannen in een warme kooi. De geest van Colin Archer waarde rond; dat gevoel kreeg ik die nacht, maar ik heb geen last van zeeziekte of zo. Wel regelmatig behoefte aan warme chocola of een hete mok soep met eenbroodje. Maar daardoor heb je zeevaste wachtgenoten nodig bij tijd en wijle. Dan maar een zuigkartonnetje chocomel. Bij het ochtendgloren om vier uur zaterdagochtend woei het in vlagen acht. De positie van onze Norlin was toen 57 graden 20.82N 8 graden 20.93E, grof weg 25 mijl NNW van Hantsholm. Onze ervaring van de vorige keren hebben ons wederom doen kiezen voor een diepwaterkoers op ruime afstand van de Deense kust. Steeds zo mogelijk meer dan 25 m water onder de kiel. Toen het middaguur naderde nam de wind geleidelijk af tot kracht 3 uit noordelijke richting. De zeezieken ontwaakten uit hun lethargie en hun gemoedsgesteldheid werd 's middags op de proef gesteld door slappe zuchtjes wind en klapperende grootzeilen. Zelfs de spinnaker richtte weinig uit met een rimpeltje uit het Zuiden. Dan doet Colin Archer weer van zich spreken. Even na tienen 's avonds kroop de wind naar NNO en nam hand over hand toe. Er was kust zichtbaar maar ook een forse bui. Dat betekende als de weerlicht reven steken en de H.A. fok zetten. Veranderingen gaan snel in het Skagerrak, het is elke keer oppassen geblazen, zeker met een bui in de buurt. Tijdens het uitluisteren middernacht (van zaterdag naar zondag), bleken de eersten al binnen te zijn. Duidelijk is dat een rechttoe-rechtaan koers deze keer voordeliger uitpakte. Van beduidend stroom nadeel dichter onder de Noorse kust bleek nu geen sprake. Koersen met de stroming mee in het Skagerrak hadden nu niet zo veel positief effect. Wat wel veste was op dat moment een kruisrak, recht in de wind op naar Larvik. Zelfs

73


met een 2e rif en kleine fok; 30 knoop schijnbare wind tegen - dik zeven dus. Een hele lange zondag ochtend in een kille harde bries opboksen naar de finish. Ook deze keer een Memorial Race in de geest van Colin Archer. Helaas, nu heeft een medezeiler er het leven bij gelaten. Zijn beide maten konden nog gered worden. Een ander schip zonk voor de ogen van de bemanning weg in de golven. Dit soort gebeurtenissen toont aan dat ook hoogzomer de Noordzee een vaargebied is dat zeemanschap vereist, en uiteraard goed uitgeruste schepen. Aan de wal lijkt het wel een enigszins zwaar op de hand , de CAMR krijgt zo langzamerhand een reputatie na de vijfde keer. Wel een karaktertrek die past bij de gedachte aan Colin Archer's loods- en reddingskotters

74


Bijkomen in Larvik Deze toevloed van zeilers uit Nederland zal menig Larvik inwoner verrast hebben. De plaatselijke Ostlands Posten kwam 's maandags uit met een vet gedrukte kop op de voorpagina over de gekenterde trimaran. Zelfs de hele achterpagina stond vol bijzonderheden en belevenissen. Ondertussen kregen de bemanningen de gelegenheid spullen te drogen en zich eens flink te spoelen met heet zoet water. Tijd voor uitstapjes was er amper bij. Woensdagmiddag volgde een zeilparade met alle schepen vanaf Larvik via het havenplaatsje Stavern (niet zo toevallig die naam, gelegen aan de westelijke ingangskant van de Larvikfjord) naar het terrein van de Larvik Seilforening, een prachtige sfeervol gelegen plek bij de oostelijke zijde van de fjord. Een tweetal deelnemers leefden zich daar nog eens uit met spinnaker vliegeren. Op het feestterrein deed iedereen zich na de prijs uitreiking tegoed aan het geolied lopende barbecuefestijn. De gezellige sfeer, het prachtige weer en de enthousiaste oude stijl Jazzband maakten een onvergetelijke indruk. De stilte voor de prijsreiking was echter intens. Larvik-Oslo, de wind was op Reeds 's ochtends vroeg daarna startten de 50 jachten die deelnamen aan de Holland-Norway manifestatie in Oslo - de zusterstad van het jarige Rotterdam. Met een rustige noordelijke bries kabbelde de resterende vloot richting Oslofjord. Oorspronkelijk zou halverwege de fjord de finish plaats hebben van deze laatste Cruise-etappe. Gezien echter de tegenstroom en steeds verder afnemende wind zag de organisatie zich genoodzaakt de lijn te verleggen dichter bij de ingang van de Oslofjord. Na alle wind van de week tevoren bleek die nu echt op. Een groot aantal hield het echter al eerder voor mooi geweest - op de plof verder naar Oslo. Laat in de avond pas waren de meesten binnen. Oslo, eindpunt Holland Norway 1990, race en cruise RiviĂŤra-achtige sfeer daar. Nog steeds fraai weer en zomers. Ook in Oslo werd een zeilparade gehouden. Uiteindelijk bleken er nog meer dan zestig jachten aanwezig om dit gebeuren luister bij te zetten. In de loop van de morgen verzamelden zich drie groepen die daarna in een lange slinger langs het aan de haven liggende stadhuis voeren. Hoogtepunt was de prijsuitreiking diezelfde middag in het stadhuis van Oslo. Ieder bemanningslid werd verwelkomt met een handdruk van beide burgervaders, van Oslo en Rotterdam. Daar, in de grote ontvangsthal met haar schitterende wandschilderingen, vond de uitreiking plaats, voorafgegaan door een moment van stilte, de Noordzee heeft haar tol geeist. Fred Licht

fred licht jachttechniek ontwerpen, adviezen, expertise, ergonomie uitrusting.

ing. fred j. licht barthold entensweg 8 9991 cw middelstum telefoon 05955 - 1735

75


SNIKKEWEEK In 1990 werd voor het eerst een "Snikkeweek" georganiseerd in de Kanaalstreek (Stads- en Musselkanaal). Deze week werd, door de aanwezigheid van circa 75 recreatievaartuigen en een aantal uitstekend verzorgde evenementen, een groot succes. Ook in 1991 wil de gemeente Stadskanaal u graag (opnieuw) begroeten tijdens de tweede "Snikkeweek". Noteer in uw aktiviteitenkalender alvast de volgende data: – vrijdag 6 en zaterdag 7 september. Binnenkomst boten met op 7 september een "Skippersmeeting" (avondprogramma). Zaterdag is tevens marktdag in Stadskanaal; – zondag 8 september. Fietsarrangement (route VVV); – maandag 9 september. In convooi naar de spoorhaven van Musselkanaal; dinsdag 10 september. Slotavond met schippersbal; – woensdag 11 september Vertrek richting Winschoten. Dit evenement sluit uitstekend aan bij de scheepvaartdag Winschoten die, in het kader van Winschoten 600, zal worden gehouden op zaterdag 14 september 1991. In de maand mei of juni ontvangt de vereniging van ons meer informatie en inschrijfformulieren voor de tweede "Snikkeweek". Te verkrijgen op het Clubschip.

Jachtstalling en reparatiebedrijf Winsum — — — — — — —

winterberging binnen en buiten reparaties en schilderwerk sleepboot aanwezig voor transport zomerligplaatsen hijsinstallatie tot ca. 12 ton 's zomers korting gelegen aan Winsumerdiep • •

Onderdendamsterweg 51, Winsum post: Dobvenne 8; tel. 05951-233212424

76


WE VIEREN FEEST OP 25 MEI 1991 Op 26 mei is het vijfentwintig jaar geleden dat onze watersportvereniging werd opgericht. Het spreekt vanzelf dat we deze dag niet ongemerkt voorbij laten gaan. Zoals U allen weet wordt ons fotoboek deze dag officieel aangeboden, waarna het in het clubschip gekocht kan worden. Omdat het leven een vluchtige aangelegenheid is, hebben we ook nog een vergankelijk programma opgesteld. Gedurende de hele zaterdag vinden er activiteiten plaats in optimisten rondom het clubschip. Vanaf 18.00 uur zorgt Firma Van Kammen voor de catering (koken is derhalve overbodig) waarna het vanaf 21.00 uur mogelijk is iets aan de spijsvertering te doen. Want bij de klanken van de SUMER LEAF BRASS BAND moet je wel in de benen. Rond 01.00 uur mag iedereen dan eindelijk z'n kooi opzoeken. De champagne, zondagmorgen op het clubschip, samen met gezellige verhalen, kan de katers doen vergeten.

AANMELDINGSFORMULIER INLEVEREN VOOR 12 MEI!! (bij de secretaresse, of op het clubschip)

Ik/wij doe(n) mee zaterdag 25 mei• ❑ teamwedstrijden en/of ❑ behendigheidsactiviteiten

personen

Ik stel mijn optimist beschikbaar

ja/nee/geen

Naam •

BRIEFING IS ZATERDAGOCHTEND OM 11.00 UUR PRECIES!!!!

77


ALLERLEI Zomertijd 1991 begint: 30-31 maart en de wintertijd begint weer in de nacht van 28-29 september.

Zomervakanties 1991: Voor onze regio: van 29 juni t/m 18 augustus. Bouwvak: 13 juli t/m 4 augustus. Zeilplank-opberg-tip: Voor f 45,00 in de kelder van het Clubschip. Jaarboek 1991 is op het Clubschip in voorraad, ook voor niet-leden of voor een 2e exemplaar thuis. Prijs f 7,50. In het Clubschip hangt een mededelingenbord, waar, ook in de loop van een zomer, nieuwe mededelingen m.b.t. het varen in het Lauwersnneergebied vermeld worden. Ga er eens kijken Tijdens de maanden oktober tot en met april kunt U elke derde vrijdag van de maand klaverjassen in het Clubschip. Gezellig, samen met andere boot-overwinteraars nadromen over grote reizen Als U uw boot te koop wilt aanbieden kan dit ook middels een „supermarktadvertentie" in het Clubschip. Denkt U er ook aan om de advertentie weg te halen na de verkoop? Denkt U bij nieuwe „aanschaffen" aan onze adverteerders? Zij hebben veel te bieden! Op het mededelingenbord in het Clubschip kunt U ook een lijst van Defensie vinden waar de voorgenomen schietdagen van de komende tijd op vermeld zijn. De vereniging heeft een fototoestel aangeschaft om in het vervolg voor de club belangrijke feiten goed vasty te kunnen leggen. Ziet U iets belangrijks, leg het dan vast. Het toestel ligt op het Clubschip. De wedstrijdcommissie kan ook uw hulp gebruiken tijdens evenementen. Schroomt niet!!

IN HET CLUBSCHIP HONDEN AAN DE LIJN, ALTIJD! Clubschipdienst doen? Eventueel zelfs een hele week in de zomer of één van de weekends of een gedeelte van een zomerweek. Aanmelden bij Mw. T. Loos, tel. 05193-9248. De Kustwacht Schiermonnikoog zendt dagelijks op kanaal 5 van de marifoon-nooden veiligheidsberichten en algemene nautische informatieberichten uit om 7.20 uur, 13.20 uur, 19.20 uur en 01.20 uur. Handig en nuttig! Had U vergeten het fotoboek te bestellen in de voorinschrijving? Geen probleem. Het is te koop. Zo mee te nemen van het Clubschip. 78


Zeillessen: op 10 zaterdagochtenden voor maximaal drie groepen à 12 deelnemers leeftijd: 7 t/m 12 jaar. Opgave tel. 050-131204 of 1 e zaterdag in mei in het Clubschip. Kosten totaal f 50,00. Al donateur van de K N Z H R M "Redder aan de wal"? Gauw doen!

Spinozastraat 1, 1018 HD Amsterdam giro: 26363. Minimaal f 10,00. U steunt zo het reddingswerk en blijft op de hoogte van aktiviteiten door toezending van "De Reddingboot". De eerste zondag in januari 1992 is er weer een Nieuwjaarsvisite. Tijdens de 1 e zondag in februari, maart en april is de koffie ook bruin op het Clubschip. Als de vlag op het Clubschip wappert bent U van harte welkom. Op zaterdag tussen 17.00 en 18.00 uur kosten alle drankjes net als koffie f 1,00 per stuk (buitenlands gedisteleerd en longdrinks uiteraard 2 piek) „Happy Hour" op het Clubschip. Denkt U aan de BTW-verklaring? Al geregeld? Ook voor oudere en tweedehands gekochte boten verplicht. U kunt een informatiefolder en ook de afwikkeling regelen met de douane in uw regio.

ti tUStiom HENGELSPORTARTIKELEN

MEER DAN 65 JAAR SPECIAAL-ADRES VOOR DE ZEEVISSERIJ

Elke dag komt de bakker in de jachthaven en In bungalowpark „Robbenoord". Van s 9 uur — 3 12 uur kunt U ons dus vinden op Lauwersoog met een wagen vol verse warmebakkers-produkten. Niet thuis? Dan rijdt U toch even naar de hoek bij de molen in Anjum. In onze winkel willen wij U graag van dienst zijn.

Alle bekende merken voorradig: ABU — Mitchell — DAIWA — DAM — SHAKESPEARE — KUNNAN — SILSTAR BRUCE & WALKER — BROWNING — NORTH WESTERN etc.

Het adres voor uw baars- of snoekbaarshengel.

Dijkstra's warme bakkerij

A•straat 12 — Groningen Tel.: 050 - 121893

79


GETIJVERSCHILLEN Gemiddelde tijdsverschillen voo r Hoog en Laag water ten opzichte van Lauwersoog. Men dient rekening te houden m et de mogelijkheid van aanzienlijke tijdsverschillen, afwijkingen.

Ameland (Nes) Baltrum Borkum Bremerhaven Brunsbuttel Cuxhaven Delfzijl Den Helder Den Oever Dover Eemshaven Emden Harlingen Hoek van Holland Holwerd Kornwerderzand Langeoog Noordpolderzijl Norderney Oude Schild (Texel) Schiermonnikoog Spiekeroog Terschelling Vlieland Wangeroog Wilhelmshaven

H.W.

L.W.

+ 0.07 + 1.08 + 1.03 + 2.58 + 3.48 + 2.43 + 1.48 - 2.36 - 1.39 + 1.38 + 1.08 + 2.28 - 0.27 + 4.17 + 0.15 - 0.44 + 1.13 + 0.53 + 0.58 - 1.53 + 0.11 + 1.23 - 0.49 - 1.23 + 1.23 + 2.28

+ 0.14 + 1.29 + 1.09 + 3.25 + 4.41 + 3.21 + 2.24 - 2.11 - 0.49 + 1.38 + 2.14 + 1.04 + 4.21 + 1.00 + 0.08 + 1.49 + 1.29 - 1.37 + 0.05 + 1.49 - 0.42 - 1.04 + 1.49 + 2.39

Denk om de zomertijd: ĂŠĂŠn uur erbij tellen. GETIJTAFELS:

80

De getijtafels zijn overgenomen uit "Getijtafels voor Nederland 1991", uitgegeven op last van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.


DELFZIJL juli 1991

juni 1991 datum

1 za 2 zo 3 ma 4 di 5 wo LK 16.30 6 do 7 vr 8 za 9 zo 10 ma I1 di 12 wo NM 13.06 13 do 14 vr 15 za 16 zo 17 ma 18 di 19 wo EK 5.19 20 do 21 vr 22 za 23 zo 24 ma 25 di 26 wo 27 do VM 3.58 28 vr 29 za 30 zo

hoogwater

laagwater

h min NAP MET +cm

h min NAP MET -cm

datum

1.57 14.16 2.35 14.51 3.15 15.31 4.01 16.10 4.40 16.50

123 157 119 153 113 146 106 138 99 131

8.11 20.41 8.40 21.16 9.16 21.45 9.50 22.26 10.36 23.12

175 175 173 170 168 165 164 162 159 161

5.30 17.46 6.24 18.29 7.46 19.56 8.45 21.05 9.46 22.06

94 125 92 123 96 124 107 131 121 140

11.25

153

6 za

0.06 12.25 1.12 13.35 2.26 14.46 3.26 15.52

159 148 162 149 170 159 181 174

7 zo

10.47 23.06 11.36 0.06 12.26 0.56 13.16 1.51 14.00

135 146 147 148 156 147 162 144 167

4.26 16.56 5.26 17.56 6.22 18.56 7.20 19.51 8.06 20.39

187 184 188 192 188 201 188 209 190 215

2.46 14.45 3.36 15.41 4.26 16.31 5.10 17.20 6.06 18.16

139 170 135 171 131 168 126 161 120 150

8.53 21.26 9.36 22.13 10.23 22.56 11.06 23.42 11.55

191 218 192 215 189 209 183 198 174

16 di

6.56 19.16 7.56 20.16 8.55 21.20 9.55 22.26 10.40 23.05

114 138 111 128 113 122 120 119 130 119

0.36 12.52 1.32 14.01 2.35 15.05 3.35 16.16 4.41 17.15

185 164 174 157 167 157 165 162 166 167

11.26 23.46 12.07 0.26 12.41 1.06 13.16 1.35 13.56

139 120 148 121 156 123 160 125 162

5.30 18.06 6.16 18.42 6.53 19.21 7.26 19.58 7.58 20.33

166 168 164 168 165 169 168 I72 172 174

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm

h min NAP MET - cm

2.16 14.30 2.56 15.05 3.30 15.42 4.10 16.25 4.55 17.07

125 162 123 158 118 152 111 144 104 137

8.36 21.05 9.09 21.39 9.35 22.11 10.16 22.49 11.01 23.32

172 172 170 168 166 165 164 164 161 162

5.25 17.35 6.05 18.34 7.40 20.05 8.54 21.35 10.16 22.46

101 131 100 126 104 126 119 135 138 144

11.51

156

0.28 12.52 1.37 14.06 2.46 15.19 3.55 16.36

158 150 154 149 158 160 166 172

11 do NM 20.06 12 vr

11.15 23.45 12.16

13 za

0.46 13.00 1.46 13.55 2.30 14.35

155 149 167 150 175 148 179 145 180

5.06 17.49 6.16 18.51 7.10 19.42 7.55 20.30 8.42 21.11

171 185 177 199 185 211 193 219 199 221

3.21 15.26 4.06 16.05 4.40 16.44 5.25 17.35 6.05 18.26

141 178 135 170 128 157 119 141 111 125

9.23 21.53 10.06 22.33 10.40 23.10 11.20 23.49 12.06

201 215 198 202 187 185 172 165 153

6.55 19.20 7.44 20.14 9.04 21.55 10.20 22.56 11.10 23.45

107 113 108 107 117 110 132 117 145 122

0.41 13.06 1.46 14.26 3.06 15.40 4.11 16.46 5.06 17.42

146 135 132 128 133 138 345 152 156 163

11.44 0.16 12.25 0.50 13.05 1.26 13.45 2.06 14.11 2.30 14.46

153 125 158 127 161 129 163 130 165 130 163

5.56 18.26 6.39 19.06 7.16 19.43 7.48 20.19 8.26 20.53 8.56 21.22

162 167 165 170 167 172 171 175 172 174 170 168

1 ma 2 di 3 wo 4 do 5 vr

LK 3.50

8 ma 9 di 10 wo

14 zo 15 ma

17 wo 18 do EK 16.11 19 vr 20 za 21 zo 22 ma 23 di 24 wo 25 do 26 vr 27 za 28 zo 29 ma 30 di 31 wo

VM 19.24

LLWS 1985.0 NAP -207 cm ; LAT -4 NAP -225 cm

81


DELFZIJL augustus 1991 datum

september 1991

hoogwater

laagwater

h min NAP MET +cm

h min NAP MET - cm

datum

laagwater

h min NAP MET + cm

h min NAP MET -cm

3.06 15.19 3.36 15.55 4.16 16.35 4.46 17.10 5.30 18.04

126 159 121 151 116 143 113 134 110 123

9.26 21.53 9.56 22.20 10.36 22.56 11.19 23.51 12.15 -

166 162 163 158 161 154 156 146 145 -

1 zo LK 3.46 19.16 16.05 4.25 17.05 5.15 3 di 18.10 4 wo 6.34 19.56 5 do 8.26 21.15

128 142 124 128 118 116 115 116 128 129

10.05 22.31 10.52 23.15 11.50 0.29 13.16 2.00 14.49

157 143 151 131 137 115 126 111 139

6.55 19.55 8.24 21.26 9.49 22.24 11.06 23.36 11.56 -

109 120 121 130 143 142 162 150 175 -

0.56 13.36 2.15 15.06 3.40 16.26 4.55 17.41 6.02 18.39

134 136 131 145 143 163 158 184 173 201

6 vr

0.16 12.26 1.00 13.05

150 142 167 149 176 149 177 147 175

3.31 16.16 4.49 17.28 5.49 18.22 6.39 19.07 7.24 19.47

130 164 154 187 172 198 181 197 184 190

0.36 12.46 1.25 13.32 2.10 14.18 2.56 14.55 3.25 15.35

152 181 150 183 147 181 142 174 136 162

6.57 19.27 7.42 20.10 8.26 20.50 9.04 21.27 9.38 22.03

185 209 193 211 198 207 198 197 192 181

1.45 13.55 2.16 14.26 2.51 15.06 3.16 15.24 3.46 16.06

144 170 142 162 140 150 135 134 128 118

8.00 20.24 8.35 20.56 9.08 21.23 9.36 21.51 10.06 22.16

185 181 184 171 177 158 165 144 149 131

4.07 16.16 4.36 16.56 5.16 17.36 6.05 18.25 6.54 19.35

128 146 120 128 112 112 107 100 106 96

10.13 22.33 10.46 23.06 11.18 23.35 12.06 0.24 13.20

179 162 161 143 142 125 119 106 101

4.05 16.40 4.55 17.34 6.15 19.05 7.34 20.14 9.26 22.00

120 104 112 92 107 89 111 98 128 118

10.36 22.50 11.21 23.35 12.16

132 118 113 101 92

0.46 14.26 3.00 15.40

83 92 97 123

8.15 21.10 9.44 22.30 23 vr 10.56 23.25 24 za 11.36 23.54 12.16 25 zo VM 10.07 -

113 103 131 119 149 130 158 134 161 -

2.16 15.05 3.46 16.14 4.46 17.19 5.30 18.03 6.16 18.40

99 112 120 137 144 158 159 168 165 171

10.20 22.55 11.06 23.36 11.46 0.15 12.26 0.56 12.56

148 134 158 141 161 142 160 140 158

4.05 16.36 4.55 17.26 5.46 18.09 6.23 18.49 7.01 19.25

128 149 149 164 159 170 164 171 166 171

26 ma

135 161 135 161 134 162 133 161 133 159 131 152

6.56 19.18 7.29 19.56 8.06 20.28 8.38 21.01 9.09 21.32 9.36 21.56

167 173 170 175 172 171 169 163 164 154 160 148

1.26 13.14 1.45 13.55 2.06 14.26 2.35 15.06 3.15 15.56

138 157 138 157 140 154 142 148 141 137

7.39 20.03 8.16 20.36 8.49 21.06 9.21 21.37 9.57 22.10

168 166 166 157 163 148 158 140 153 133

1 do 2 vr 3 za LK 12.25 4 zo 5 ma 6 di 7 wo 8 do 9 vr 10 za NM 3.28 11 zo 12 ma 13 di 14 wo 15 do 16 vr 17 za EK 6.01 18 zo 19 ma 20 di 21 wo 22 do

27 di 28 wo 29 do 30 vr 31 za

0.36 12.46 1.10 13.26 1.34 13.46 2.15 14.16 2.30 14.50 3.06 15.26

2 ma

7 za 8 zo NM 12.01 9 ma 10 di 11 wo 12 do 13 vr 14 za 15 zo EK 23.01 16 ma 17 di 18 wo 19 do 20 vr 21 za 22 zo 23 ma VM 23.40 24 di 25 wo 26 do 27 vr 28 za 29 zo 30 ma

LLWS 1985.0 = NAP -207 cm ; LAT NAP -225 cm

82

hoogwater

9.40 22.26 10.45 23.26 11.36


LAUWERSOOG juni 1991

mei 1991 datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET +cm

h min NAP MET -cm

datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET +cm

h min NAP MET - cm

0.25 12.40 0.54 13.04 1.45 13.45

111 94 113 87 110 77 102 67 93

5.20 17.39 5.44 18.15 6.26 18.44 6.55 19.26 7.26 19.56

149 157 149 155 147 148 142 139 135 130

0.05 12.26 0.51 12.55 3 ma 1.30 13.35 2.05 4 di 14.15 3.05 5 wo LK 16.30 15.04

85 117 80 113 74 107 67 100 62 94

6.06 18.36 6.38 19.16 7.16 19.40 7.50 20.25 8.30 21.10

145 143 143 138 138 134 133 130 127 127

2.24 14.45 3.30 15.35 4.34 16.55 5.50 17.54 6.55 19.16

57 85 51 78 50 78 56 83 67 92

8.06 20.40 8.49 21.46 10.00 22.56 11.26

126 122 116 114 106 114 105

6 do

120 126 116 129 119

125 117

10 ma

58 91 58 90 63 92 73 98 86 105

9.26 22.10 10.35 23.20 11.46

0.04 12.35

3.45 16.05 4.44 17.00 5.54 18.04 7.15 19.15 8.05 20.20

0.30 12.56 1.30 13.55

137 128 147 141

7.55 19.54 8.51 20.44 9.36 21.46 10.16 22.36 10.56 23.25

79 101 90 108 98 113 105 114 111 112

1.20 13.46 2.16 14.36 2.55 15.26 3.46 16.06 4.28 16.49

143 133 156 147 163 157 165 164 165 169

11 di

8.55 21.15 9.40 12 wo NM 13.06 22.16 10.30 13 do 23.10 11.26 14 vr 15 za

0.06 12.10

99 110 111 112 120 111 126 108 131

2.26 14.56 3.16 15.46 4.05 16.36 4.51 17.25 5.45 18.19

153 152 156 159 156 164 155 167 154 170

11.36

116 107 119 101 120 93 118 85 115

5.04 17.41 5.56 18.25 6.35 19.15 7.25 20.05 8.14 21.05

162 172 158 172 153 169 146 163 138 157

16 zo

0.15 12.16 1.01 18 za 13.06 1.55 19 zo 13.55 2.56 20 ma EK 20.46 14.56

1.00 13.06 1.56 13.44 2.34 14.46 3.35 15.35 4.26 16.36

104 133 99 132 93 128 87 121 81 111

6.36 19.16 7.26 20.06 8.19 20.56 9.09 21.49 10.01 22.35

153 170 152 168 150 163 145 155 138 145

3.57 16.06 4.44 17.06 6.05 18.16 6.55 19.26 8.15 20.26

79 111 76 108 76 105 79 103 84 101

9.25 22.16 10.36 23.21 11.40

21 vr

0.19 12.50 1.26 13.49

132 152 128 151 130 153 136 155 143

5.25 17.36 6.05 18.24 7.15 19.34 8.05 20.25 8.44 21.20

76 100 75 92 79 88 86 86 95 85

10.56 23.35 12.06 0.45 13.15 1.42 14.16 2.40 15.10

130 137 125 133 127 134 132 135 136

8.55 21.16 9.24 21.34 9.44 28 di VM 12.36 22.04 10.25 29 wo 22.56 10.54 30 do 23.36 11.46 31 vr -

89 97 93 93 100 91 109 90 115 88 118 -

2.15 14.51 3.05 15.35 3.45 16.15 4.25 16.50 4.56 17.26 5.24 18.06

154 147 150 147 145 146 142 146 142 146 144 146

26 wo

9.24 22.00 10.16 22.30 10.56 23.15 11.25 23.44 11.54 -

104 86 112 87 118 88 122 88 123 -

3.25 15.56 4.10 16.36 4.39 17.16 5.16 17.56 5.56 18.26

135 137 135 137 136 138 138 139 141 140

1 wo

11.35 23.56 12.06

2 do 3 vr 4 za 5 zo 6 ma 7 di 8 wo

LK 1.46

9 do 10 vr 11 za 12 zo 13 ma 14 di 15 wo 16 do

NM 5.36

17 vr

21 di 22 wo 23 do 24 vr 25 za 26 zo

27 ma

1 za

2 zo

7 vr 8 za 9 zo

17 ma 18 di 19 wo EK 5.19 20 do

22 za 23 zo 24 ma 25 di

27 do VM 3.58 28 vr 29 za 30 zo

LLWS 1985.0 -NAP -170 cm ; LAT a NAP -180 cm

83


LAUWERSOOG augustus 1991

juli 1991 datum

1 ma 2 di 3 wo 4 do 5 vr

LK 3.50

6 za 7 zo 8 ma 9 di 10 wo II do NM 20.06 12 vr 13 za 14 zo 15 ma 16 di 17 wo 18 do EK 16.11 19 vr 20 za 21 zo 22 ma 23 di 24 wo 25 do 26 vr 27 za 28 zo 29 ma 30 di 31 wo

VM 19.24

datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm

h min NAP MET - cm

0.35 12.46 1.05 13.25 1.55 14.05 2.36 14.46 3.10 15.14

88 123 85 120 81 115 75 109 70 102

6.26 18.55 7.01 19.30 7.29 20.00 8.05 20.40 8.50 21.30

142 139 141 137 138 135 134 133 130 130

3.45 16.15 4.55 17.04 6.15 18.35 7.25 19.56 8.14 20.55

66 97 66 93 72 94 86 100 102 107

9.46 22.24 10.50 23.34 12.15 0.56 13.31 2.06 14.29

124 125 119 123 120 _ 127 130 134 142

9.26 22.06 10.15 23.06 11.16 0.01 11.54 0.50 12.56

117 111 129 113 137 113 142 111 144

2.55 15.29 3.55 16.30 4.50 17.30 5.34 18.27 6.30 19.05

140 151 143 157 146 162 149 166 154 168

1.41 13.40 2.26 14.25 2.54 15.05 3.46 15.50 4.25 16.40

107 142 100 134 92 121 84 106 77 91

7.16 19.50 7.56 2031 8.36 21.10 9.20 21.56 10.16 22.39

156 165 155 157 148 144 138 129 123 115

5.20 17.40 6.14 18.50 7.14 20.00 8.30 21.05 9.20 21.56

74 79 76 75 85 77 97 83 109 87

11.03 23.56 12.30 1.16 13.56 2.15 14.50 3.10 15.40

109 104 104 105 I 11 115 123 124 130

9.54 22.15 10.35 22.54 11.04 23.40 11.34

116 90 122 93 125 96 128 97 130 96 129

336 16.26 4.36 17.06 5.06 17.36 5.41 18.05 6.16 18.46 6.46 19.06

128 133 131 134 134 136 138 138 140 138 140 136

0.15 12.15 0.56 12.56

1 do 2 vr 3 za LK 12.25 4 zo 5 ma 6 di 7 wo 8 do 9 vr 10 za NM 3.28 II zo 12 ma 13 di 14 wo 15 do 16 vr 17 za EK 6.01 18 zo 19 ma 20 di 21 wo 22 do 23 vr 24 za 25 zo VM 10.07 26 ma 27 di 28 wo 29 do 30 vr 31 za

LLWS 1985.0 mNAP -170 cm ; LAT = NAP -180 cm

84

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm

h min NAP MET - cm

1.25 13.36 1.55 14.15 2.36 14.56 2.54 15.25 3.47 16.45

93 125 88 118 83 109 79 99 76 91

7.10 19.36 7.46 20.10 8.15 20.56 9.05 21.46 10.03 22.55

139 134 137 132 134 126 127 116 115 105

5.20 18.15 6.44 19.46 7.54 20.55 9.16 21.56 10.06 22.44

77 89 90 96 108 106 125 113 138 116

11.35 0.14 13.16 1.45 14.20 2.50 15.25 3.50 16.36

109 103 117 114 133 126 145 134 152

11.06 23.40 11.51 0.25 12.24 1.16 13.16 1.56 13.44

145 117 149 115 147 111 141 105 129

4.46 17.26 5.36 18.06 6.16 18.46 6.56 19.20 7.26 19.56

140 156 145 157 150 156 153 151 151 141

2.20 14.30 2.50 15.05 3.15 15.35 4.20 16.35 5.25 18.04

98 114 90 97 82 81 76 69 76 66

8.06 20.28 8.35 20.54 9.26 21.46 10.16 22.34 11.29 -

143 128 130 112 113 96 94 81 81 -

6.44 19.30 7.55 20.34 8.54 21.24 9.45 22.16 10.26 22.56

85 72 99 84 113 93 122 99 126 102

0.04 13.26 1.55 14.26 2.45 15.16 3.30 16.06 4.10 16.41

76 89 93 109 111 123 122 130 127 133

10.56 23.14 11.20 23.55 11.56 0.20 12.25 0.35 13.06 1.26 13.46

129 104 131 105 132 105 132 103 128 101 120

4.45 17.10 5.16 17.45 5.45 18.10 6.15 18.40 6.46 19.16 7.20 19.39

130 134 133 135 136 135 137 133 137 129 136 125


LAUWERSOOG oktober 1991

september 1991 datum

datum

hoogwater

laagwater

h min NAP MET + cm

h min NAP MET -cm

116 91 102 77 98 80 113

1.26 14.00

98 131

8.46 21.31 9.35 22.10 10.05 22.45 10.56 23.20 11.36 23.56

135 114 139 115 137 115 134 117 128 119

2.19 14.56 3.20 15.45 4.06 16.25 4.46 16.59 5.15 17.29

116 139 125 138 127 131 127 125 129 122

1I vr

11.55

12 za

0.25 12.40 0.56 13.04 1.20 13.44 1.54 14.27

120 120 110 117 96 111 83 102 70

5.45 18.06 6.22 18.38 6.55 19.05 7.36 19.40 8.10 20.16

131 120 130 116 122 108 110 99 96 88

2.55 15.25 4.00 16.45 5.15 18.04 6.34 19.14 7.45 20.25

92 61 85 60 87 69 97 83 110 97

8.57 21.06 9.44 22.16 11.15 23.35 13.00 1.25 13.56

81 75 68 63 66 63 85 81 106

8.25 21.17 9.15 21.50 9.44 22.35 10.36 22.44 10.54 23.20

119 106 125 112 127 114 128 116 127 120

2.04 14.35 2.55 15.20 3.36 15.55 4.16 16.32 4.49 17.10

100 120 113 127 120 129 125 130 130 129

11.40 23.55 12.25

125 123 119

0.24 13.15 1.14 14.04 2.14 15.20 3.24 16.36

124 110 122 99 117 90 113 86

5.30 17.48 6.05 18.26 6.50 19.06 7.36 19.55 8.24 20.50 9.46 22.16

133 126 133 120 131 112 124 102 114 90 106 82

7.44 20.35 8.55 21.46 9.57 8 zo NM 12.01 22.36 10.40 9 ma 23.16 11.26 10 di 23.55

117 107 133 115 142 117 146 117 145 116

1.36 14.16 2.34 15.15 3.46 16.16 4.36 17.06 5.04 17.35

101 130 118 143 129 147 134 145 137 141

6 zo

11 wo

12.06 0.30 12.46 1.00 13.15 1.30 13.34 1.54 14.15

141 115 132 112 120 107 104 100 89

5.55 18.10 6.15 18.46 6.56 19.12 7.25 19.42 7.59 20.16

140 138 143 133 141 126 133 115 120 102

2.24 14.54 3.17 16.04 4.35 17.24 6.05 18.45 7.24 19.55

92 74 83 63 79 61 85 70 100 85

8.40 20.56 9.30 21.35 10.35 22.55 12.40 1.04 13.56

103 88 84 72 68 61 71 72 96

20 zo

8.36 21.00 9.15 21.35 9.55 22.26 10.30 23.05 10.44 23.36

114 99 124 106 128 110 130 111 130 111

2.15 14.39 3.00 15.26 3.35 16.06 4.12 16.36 4.46 17.16

96 116 112 126 120 130 125 131 128 131

21 ma

11.25 23.44 12.00

131 112 130 113 125 113 116 111 104

5.20 17.40 5.56 18.16 6.26 18.45 7.00 19.20 7.46 20.00

132 131 134 128 134 124 133 117 127 107

26 za

4 wo 5 do 6 vr

7 za

12 do 13 vr 14 za 15 zo EK 23.01 16 ma 17 di 18 wo 19 do 20 vr 21 za 22 zo 23 ma VM 23.40 24 di 25 wo 26 do 27 vr 28 za 29 zo 30 ma

0.05 .05 12.35 0.44 13.26 1.30 14.16

h min NAP MET -cm

8.36 20.56 9.40 22.15 11.26 23.56 12.56

1 di LK 1.30 2 wo

3 di

h min NAP MET + cm

105 91 99 83 100 86 110 97 125 108

132 117 123 103 108 87 99 85 111

1.44 14.14 2.27 15.26 3.34 16.25 5.04 17.55 6.45 19.30

laagwater

2.14 15.15 3.35 16.46 5.05 17.54 6.14 19.26 7.40 20.30

7.56 97 109 20.20 92 8.34 96 21.15 9.45 87 85 22.25 87 11.26 850.05 99 96 13.00

1 zo LK 19.16 2 ma

hoogwater

3 do 4 vr 5 za

7 ma NM 22.39 8 di 9 wo 10 do

13 zo 14 ma 15 di EK 18.33 16 wo 17 do 18 vr 19 za

22 di 23 wo VM 12.08 24 do 25 vr

27 zo

-

28 ma 29 di 30 wo LK 8.11 31 do

LLWS 1985.0 - NAP -170 cm ; LAT - NAP -180 cm

85


WAGENBORG PASSAGIERSDIENSTEN B.V. BOOT-BUS-DIENSTREGELING SCHIERMONNIKOOG, GELDIG VAN 1 JANUARI 1991 T/M 30 MEI 1992 MAANDAG T/M VRIJDAG VAN LAUWERSOOG bus van Groningen (GADO)

2

bus van Leeuwarden (FRAM)

08.20

10.20

12.20

16.20

18.20

08.22

10.22

12.22

16.22

18.22

bus van Dokkum (FRAM)

06.04

09.04

11.04

13.04

17.04

19.04

boot van Lauwersoog

06.30

09.30

® 11.30

13.30

17.30

© 19.30

MAANDAG T/M VRIJDAG VAN SOIIERMONNIK000 18,30 07.30 1030 © 1230 14.30 boot van Schiermonnikoog

0 2030

bus in Dokkum (FRAM)

08.48

11.48

13.48

15.48

19.48

bus in Leeuwarden (FRAM)

09.28

12.28

14.28

16.28

20.28

© 21.48 © 22.28

bus in Groningen (GADO)

09.25

12.25

© 14.25

16.25

20.25

C) 22.25

aansluitende bus om 06.10, vertrek Zoutkamp (2, van 01/07 t/m 31/08/9 0 alleen op vrijdag, niet op feestdag n.

ZATERDAG VAN LAUWERSOOG bus van Groningen (GADO)

08.20

10.20

C) 12.20

bus van Leeuwarden (FRAM)

08.08

10.22

12.22

16.22

C) 06.04

09.04

11.04

2 13.04

17.04

0630

0930

2 11.30 0 1330

17.30

ZATERDAG VAN SCHIERMONNIKOOG 0730 10.30 ©1230 CD 14.30 boot van Schiermonnikoog

18.30

bus van Dokkum (FRAM)

boot van Lauwersoog

16.20

bus in Dokkuur (FRAM)

08.48

11.48

13.48

2 15.48

19.48

bus in Leeuwarden (FRAM)

09.28

12.28

14.28

16.28

20.28

bus in Groningen (GADO)

09.25

12.25

© 14.25 C) 16.25

20.25

(D van 01/04 dm 0/09/91 0 van 0 /06 t/m 31/08/91 (1) va 01/04 t/m 31110/91.

ZON- EN FEESTDAGEN VAN LAUWERS000 bus van Groningen (GADO)

08.20

bus van Leeuwarden (FRAM) C) 08.08

10.20

© 14.20

16.20

18.20

10.25

14.25

16.25

18.25

bus van Dokkum (FRAM)

09.04

© 11.04 C) 15.04

17.04

2 19.04

boot van Lauwersoog

0930

©11.30 2 15.30

17.30

® 1930

ZON- EN FEESTDAGEN VAN SCHIERMONNIKOOG boot van Schiermonnikoog 1030 ©12.30 OO 1630 1830 © 20.30 bus in Dokkum (FRAM)

11.48

bus in Leeuwarden (FRAM)

12.25

bus in Groningen (GADO)

12.25

T van 01/0 t/m 30109/91

O 13.48 C) 17.48 14.25

18.25

14.25 C) 18.25

19.48

2 21.48

20.25

© 22.25

20.25

222.25

van 01/07 t/m 31/08/91 (3 van 01/03 dm 31/12/91.

OVIRIKKOft V002119101/17~1. om/usa ISIENISTAAN MITS 01110111WIntep.

86

Extra afvaarten met aansluitend busvervoe• van Lauwersoog vanSchiermonnikoog op 11.30

12.30

13.30

14.30

15.30 19.30

16.30 20.30

09/05/91, 20/05/91, 28/05/92. 09/02/91, 30/03191, 21/12/91, 29/02/92. 17/02/91. 08/05/91,12/05/91, 20/05/91, 27/05/92.

Informatie over extra ingelaste afvaanen, ie Teletekst pag. 723.


RONDREIS VAN DE ARWEN Het reisverhaal Menorca wordt ook wel het windeiland genoemd. In de drie weken dat we er zijn hebben we meer harde wind dan de drie maanden daarvoor op Mallorca. Mahon, de hoofdplaats van Menorca ligt in een hele beschutte baai en daar blijven we voor anker liggen. Het vertrek uit Mahon en de overtocht naar Tunesië zijn spannend. In alle gebieden om ons heen wordt storm verwacht, behalve in de richtring die wij op willen. We hebben twee dagen gewacht, maar om onze kans niet helemaal voorbij te laten gaan, vertrekken we woensdag 28 februari. De keus blijkt goed. Ondanks de slechte voorspellingen rondom ons heen zeilen wij met een prima wind in 3 etmalen naar Tunesië, 275 zeemijl. Het is voor ons de overgang naar een heel andere cultuur.

Op 16 maart verlaten we Tunesië voor een tocht van 248 zeemijl naar Malta. Onweersbuien en windstiltes begeleiden ons, maar als we Pantellaria, een klein Italiaans eiland, voorbij zijn fluisteren we door het water, getrokken door de Cruising Chute, die net bol blijft staan tot in de haven van Valletta. Dinsdagochtend 20 maart om 8.30 zijn we er. We liggen afgemeerd aan Manoel Island. Als Rinze's ouders weer vertrekken wachten wij op goeie wind en woensdag 4 april is het zover. We beginnen aan de oversteek naar Kreta. Precies 5 etmalen en 465 zeemijl verder zijn we er. Helaas was er één etmaal met te harde wind en hoge golven, waarbij we veel water overkregen. Eén golfje kwam door de windhapper naar binnen en ging via de radio-cassetterecorder rechtstreeks de voorraadvakken binnen. Genoeg werk dus bij aankomst in Chania! Op Kreta blijven we bijna een maand, mede door de regelmatig te hard waaiende wind. Omdat de wind steeds N is zeilen we eerst naar de meer oostelijk gelegen eilanden, Kasos en Karpathos. Na Karpathos is Astypalaia, 60 zeemijl naar het NW, echt een verademing. Je kunt duidelijk zien, dat ze daar waar mogelijk bomen planten en tussen de huizen is de begroeiing weelderig en kleurrijk. Alle Cycladeneilanden hebben witte kubusvormige huizen, gebouwd langs talloze smalle straatjes die vaak met trappen omhoog lopen en die vaak ook wit gekalkt zijn. 87


Het leuke van de Cycladen-eilanden is, dat ieder eiland toch wel weer iets bijzonders heeft. In Porto Rafti nemen we de bus naar Athene. Het laatste Griekse eiland, voordat we naar Turkije gaan, is Samotrace. Als je de Dardanellen opvaart heb je altijd de wind tegen èn de stroom en dat blijft zo tot aan Istanbul. We hebben 5 dagen doorgebracht in Instanbul en dan heb je nog maar een fraktie gezien van alles wat er te zien is. We hebben genoeg van een grote stad en bovendien begint voor ons de tijd te dringen. De terugreis naar Qanakkale gaat gemakkelijk met de wind achter en de stroom mee. Met een paar tussenstoppen zijn we donderdagavond 2 augustus laat in Qanakkale. De Turkse kust is schitterend, maar vanaf Kusadasi heel erg toeristisch. Het is hÊt zeilgebied van Turkye. De Turken zelf hebben er snel op ingespeeld en werkelijk honderden grote Turkse charterboten gebouwd, de zgn. %lets. Het mooiste gebied van de Turkse kust is de omgeving van Fethiye. Je moet je een enorme baai voorstellen met allemaal inhammen, heel veel eilandjes met ook weer allemaal kleine baaitjes, prachtig beboste heuvels, riviertjes, moerassen met rietkragen. We zijn naar Kastellorizon gevaren, het Griekse eilandje wat enigszins verloren, zo'n 70 zeemijl van Rhodos verwijderd, vlakbij ligt. En vandaar vertrokken naar Cyprus. Tot slot wil ik nog vermelden dat we 5660 zeemijl afgelegd hebben.

Slot

Nadat we een zeer prettig verblijf op Cyprus hebben gehad zijn we naar Egypte gezeild. Het werd een fijne zeiltocht. Het sterke radiobaken van Port Said (bereik 250 mijl) zweeg in alle talen en op alle golflengtes, zodat de sextant er aan te pas moest komen. Voor het Suezkanaal hadden we een agent ingehuurd, het is geen doen om dat zelf te regelen. Het werd een hele ervaring, met eigen boot door het Seuzkanaal. In Seuz hebben we de boot veilig achtergelaten en zijn met de bus naar Cairo gegaan. Behalve dat we erg veel gezien hebben, werd ik behoorlijk ziek. Nadat ik hersteld was, zijn we vertrokken voor de tocht door de Rode zee, 1200 mijl lang, we hebben slechts drie zeiljachten gezien. Het was zeer de moeite waard wat niet wil zeggen dat het allemaal gemakkelijk ging. Waar we vooral niet opgerekend hadden was de lage luchtvochtigheid. Gestopt in Suakin, de belangrijkste haven aan deze kust. Vandaar wilden we rechtstreeks naar Ader 660 zeemijl ver. We deden er 23 dagen over in plaats van de geplande 10-12. Voordat de oorlog begon zijn Carla en Renze door gevaren naar Bombay.

88


WINDCHILL-TABEL WINDSNELHEID

m/s

km/h LUCHTTEMPERATUUR InGRADEN CELSIUS 10 5 1 -7 -12 18 23 29 -34 40

0 =WINDSTIL

0 1

0-4

2® ZWAK

2,5 4,5

-

3= ZWAK/MATIG

6.7 8,9 5 z;VRIJ KRACHT. 11,2 13,4 6 .7, KRACHTIG 15,6 4= MATIG

17,9

7: HARD

10

111111111111111111

1111111111101 -9 311111111513 1E1 -38EI 16 1111Mitilialial -30IECtiff151113 24 2 -6 -11. 65 32 0 -8 -16 0 .-137 EgE -71 MI:346 1.0 11111£10 -26 E90E1-99 !OE IMIE1119 -20Eli 3111531111159131 64 10152111- 3011213115111531111122 -

WEINIG GEV voor GOED GEKLEED PERS,

BORATEC

BEVRIEZING BEVRIEZING BLOTE HUID BLOTE HUID binnen 1min binnen 30sec

OOSTERKADE 3-4 9711 RS GRONINGEN TEL 050.145641 FAX 050.1421375

SCHEEPSTECHNIEK

VOC t 7r

TASSEND ENERGIESYSTEEM AAN BOORD BC 220/3000 BIJZONDER STIL! LICHT VAN GEWICHT!

DE ATLAS COMBI is een kwaliteitsomvormer en lader ineen. Het omvormergedeelte levert geluidloos 220 Volt tilt de accu's. Het laadgedeelte brengt de accu weer snel in perfekte konditie. Zodra 220 Volt uit lichtnet of aggregaat beschikbaar is, schakelt de omvormer vanzelf over op laden.

leverbaar rn 12 V450 WATT omvormer, 25A

220V, 3kVA Motor: BMW/HATZ diesel. Electrisch startend. Watergekoeld. Afstandsbediening. Geluid: 52db op 7 M. Gewicht 83 kg. Afmetingen: Ix br x h 610 x 385 x 550 mm. Eveneens grotere vermogens en 1500 rpm.

accuárierof 12 V1500 WATTornvormer 50A acculaden

* AGGREGATEN 2-40 KVA * VICTRON OMVORMERS EN ACCULADERS * * ACCU'S * SCHEEPSELECTRO * SCHEEPSMOTOREN *

89


INHOUDSOPGAVE JAARBOEK 1991

1 2 3 3 5 9 10 11 13 17 21 22 23 25 26 35 36 38 41 44 49 51 55 56 59 60 64 67 68 71 76 77 78 80 81 83 86 87 89 91

90

Van de redaktie Samenstelling bestuur en gegevens Stichting Jachthavens Commissies Van de verenigingsvoorzitter Jaarverslag 1990 Mededelingen van het Stichtingsbestuur Weerberichten Marifoon/Radio + Scheveningen Radio Weerberichten Buitenland Telefoonnummers Van de Clubschipcommissie Wedstrijdprogramma 1991 Over zeiloppervlaktes Van de Wedstrijdcommissie 1990 Het Jubileumboek Ledenlijst Berichtje uit Cuxhaven Nederlandse Redding Maatschappij / ROF 5 Jaren verder Lauwersmeerjournaal Jacht ontmoet viskotter Houtsnijwerk op platbodems Het Global Positioning Systeem Winterslaap Sportduiken Open brief aan varende honden Bericht van de Wadvaarders DDR 90 Kaartenbak Pikken Holland/Norway manifestatie in de ban van Colin Archer Snikkeweek Feest op 25 mei 1991 Allerlei Getijverschillen Getijdetafel DelfzijI Getijdetafel Lauwersoog Boot-bus-dienstregeling Rondreis van de Arwen Windchill-Tabel Wedstrijdformulier


GEGEVENS WEDSTRIJDSCHEPEN

v.p. N.B. volledig invullen s.

E

z O

Rond-/Platbodems) irect achter de mast. ( Breedte over hetberghout, d

(gemeten schepen)

* Klasse: I.M.S. —N.K.K. — Niet Gemeten — Multihull— Rond-/Platbodem.

*Staal/ Hout / Kunststof

Zeil-/Wedstrijdnr:

O

c

CD N

O N

ca

0 ca

"E "E

O

E

as

m

0

0)

ASSISTENTIESCHEPEN:

* Doorhalen wat niet van toepassing is.

E

0. 0.

Zeilboot/motorboot

is bereidbij de volgende evenementen teassisteren: / kampioenschap Int. Moth.

Deelnemers dienen hun formulier een week voor de wedstrijd te versturen.

Aantal schroefbladen, indien vast opgestelde motor:

*Klapschroef:

0r>

/nee Marifoon: ja

O

*Aanhangmotor:

_k Spi./Bollejan etc.:

"E

"E C.)

71.

E c

ca

91


-

D

5o

ih tii co 7).

D

j

cp

mo = c)

D

s

• 0

od od =c5 00 od om cocm ot.] od qcm a3 7r) d 5 (:) _. *(13 gc`l ,- ' c ° E 7.- E 1 0-E — "E r- 80 o 'a.) - ,„ ai r._ .._ 7- . -;a)

5-'-' E , E , _S g , r•-• gco k* o) co cc ,c ..-- o)mc .=-', cs, wc ....7..:- co,c ,c

u) 0)

iii rt rt rt rt rt ti5 t_b 1551- -(7;1 Dil-

cc

z0 C:1

CC

Ui 1— CO Z

/3 92

a) <3 c» ,._ Tb 0, = o 1 > m a 0 o 0 _c 112 c.) 0 'Ri cts -0

b -, a)c a) ti). En •

ME

(5

-akiio

°

mE o o2 i M D) as

m o o C. cl) D

_IM

ci:} g E2 ti-i > a) _c ”)_ b,-) = m => Mn N

--1 "" 1— a.) —I M( ct SL2 r) CD "D 0 O<a. OE E 3 z\

Voorjaarsrace

=rh Esn

a) o) -0 7) c > 0

cc§

N.B. Volledig invullen s.v.p.

>

-..= o as o c >:


JACHTHAVEN HUNZEGAT

Deze haven ligt beschut in een insnijding van het Zoutkamper Ril. Slechts enkele minuten lopen van het oude vissersdorp Zoutkamp. Voor al Uw benodigdheden kunt U daar terecht.

Vraag inlichtingen aan de

Stichting Jachthavens Zoutkamp en Lauwerszee Havenmeester J.H. Bartelings Tel.: 05956 - 2588


GEBR. WATERBORG GRONINGEN SCHEEPSARTIKELEN en ZEILMAKERIJ

PERFEKT! KWALITEIT en LAAG IN PRIJS BELANGRIJK - U als verenigingslid koopt op aantrekkelijke voorwaarden. - Mochten wij een artikel niet in ons standaardpakket hebben dan kunt u, door bestelling via ons bedrijf, een extra korting verkrijgen

GEBR. WATERBORG LAGE DER A 2 - GRONINGEN Tel. 050- 125077 Ook geopend op zaterdag van 10.00 uur tot 17.00 uur

Jaarboek1991compleet  
Jaarboek1991compleet  
Advertisement