Page 1

HET DAK VAN DORDT door Laura Jooren


Boeken van de boekenplank bij het Leger des Heils.


HET DAK VAN DORDT


‘IK ZIE HET VERSCHIL NIET TUSSEN EEN DAKLOZE EN EEN VERSLAAFDE’


‘EEN DAKLOZE IS BANG VOOR HECHTENIS’


‘HET IS EEN BODEMLOZE PUT EN KOST MIJ ALLEEN MAAR GELD’


‘IK ZOU ME OOK SCHAMEN ALS IK ER ZO UIT ZIE EN NIET FRIS RUIK’


VOORWOORD Als mensen van mij horen waar ik woon is vaak de eerste vraag: heb je dan geen last van die daklozen? Ik woon namelijk in een straat waar ook het Leger des Heils gevestigd is. Mijn antwoord is dan altijd dat ik er geen last van heb en zelfs wel eens een praatje met ze maak. Gewoon zoals buren dat ook wel eens doen. Ik merkte dat er erg veel vooroordelen over daklozen waren en ben dat verder uit gaan zoeken. Na een hoop interviews met mensen op straat, familie en vrienden wist ik wat er speelde onder de mensen wat betreft hun mening over daklozen. Met dit in mijn achterhoofd heb ik een tijdje meegelopen bij het Leger des Heils om zo de echte wereld van de daklozen in beeld te kunnen brengen.

15


INHOUDSOPGAVE

1

2

19

4

3

35

5

67

57

6

87

107

17


HOOFDSTUK 1

19


‘VOOR MENSEN IN NEDERLAND IS DAKLOOS ZIJN EEN BEWUSTE KEUZE’

MAN | 25 JAAR


22


Robert-Jan komt uit Polen. Hij wilde eerst niet met mij praten of op de foto, maar tijdens een busrit kwam hij toch een klein beetje los. Zijn nederlands is niet zo heel goed, maar hij deed zijn best om uit te leggen dat hij een dochter had in Polen en ruzie met haar moeder heeft. Hij mist haar heel erg, maar spreekt haar vaak over de telefoon. Verder liet hij mij zijn paspoort zien. Er staat een foto op van zes jaar oud waar hij af en toe moeilijkheden mee krijgt. ‘Soms zeggen mensen dat ik dat niet ben’.

23


MAAK EEN PLATTEGROND VAN DE STAD

24


MAAK EEN PLATTEGROND VAN DE STAD

25


Op Goede Vrijdag ging ik mee naar een etentje in Rotterdam. Tijdens een muzikaal optreden vroeg ik Raynold of hij ook van muziek hield. Met trots pakte hij een klein fotoalbum uit zijn tas. Foto’s van vele optredens in binnen- en buitenland en zelfs van een gouden plaat die hij met zijn band had gewonnen.


27


MIJN GESPREK MET BERT Bert is sinds 2008 weer terug in Nederland. Hij had zeven jaar in Japan in de gevangenis gezeten. Ook zei hij zelf dat hij opgepakt was wegens het smokkelen van drugs. Bert heeft zijn straf uitgezeten, op de japanse manier, en ging terug naar Nederland. Maar toen begon een nieuw probleem. Het aanvragen van een paspoort lukte niet, omdat hij geen woonadres had. Daarbij kon hij geen huis krijgen zonder paspoort. Wachtend op de nodige papieren kwam hij op straat. Op dit moment wacht hij op een uitkering.

30


WAT IS JE NAAM

31


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

32


WAT ZOU JE WILLEN

33


HOOFDSTUK 2

35


‘ZE VALLEN ALTIJD ANDERE MENSEN LASTIG EN ZE ZEGGEN LELIJKE WOORDEN’

VROUW | 66 JAAR


MIJN ERVARING MET OUTREACHEN Het Leger des Heils gaat twee keer in de week op ‘outreach’. Dan brengen ze brood en koffie bij de mensen die niet verblijven bij het Leger des Heils. Soms komen ze wel bij de dagopvang langs, maar vaak verblijven ze buiten. Wel is bekend wat hun vaste slaapplek is en die gingen we dit keer ook opzoeken. Op ‘het landje’ waren op het moment dat we aankwamen geen mensen waar we wat aan konden geven. Het landje is een klein terrein onder de grootste brug van Dordrecht. Sommige verblijfplekken waren dus onder de brug en sommigen waren beschut door bos en bomen. Wel was duidelijk te zien dat er mensen verbleven. Eigen gemaakte huisjes, tenten, parasols, zeilen, resten van een soort kampvuur, matrassen/isolatiemateriaal in combinatie met heel veel afval. En ook al wist ik dit wel, het zien is toch anders dan het weten. Na het landje zijn we naar het park gegaan omdat dat de tweede plek is waar ze konden zitten. En dat was het geval. Daar waren ze erg blij met de boterhammen en een bakkie koffie.

45


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

47


Samantha is een meisje van dezelfde leeftijd als ik. Toen ik haar leerde kennen was ze net een dag dakloos en had ze in het park geslapen. ‘Dan leer je pas wie je echte vriendinnen zijn’.


50


51


52


Bij het Leger des Heils worden er een hoop activiteiten georganiseerd. Zo spelen ze bijvoorbeeld vaak Bingo, waar de mensen kleine prijsjes kunnen winnen. Voorwerpen als sokken, shampoo, lichtjes, oorstaafjes en tassen zijn natuurlijk erg gewild. Iedereen doet dan ook graag mee met dat spel. Ik heb zelf ook een aantal potjes meegedaan, maar na drie keer prijs vond ik het toch wel oneerlijk worden. Ik heb iemand anders elke keer een prijsje laten uitkiezen. En ik vond het erg fijn om te zien hoe iemand zo blij kon zijn met zoiets kleins.

Naast de vaste activiteiten worden er ook een hoop creatieve dingen gedaan. Zo werd er dit keer veel gedaan voor de paasdagen. Er werden kleurplaten ingekleurd, eieren geschilderd, de ruiten versierd met glasverf, paaseitjes mochten uitgedeeld worden en iedereen deed mee met paaskaarten maken. Deze kaarten werden later bezorgd bij de buren door een medewerkster van het Leger des Heils. Toen ik op een gegeven moment even buiten stond kwam er zelfs een vrouw naar me toe om te zeggen dat ze die kaart zo leuk vond.

53


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

54


WAT IS JE FAVORIETE PLEK

55


HOOFDSTUK 3

57


‘Door drugs en alcohol hebben ze geen opleiding afgemaakt’

MAN | 47 JAAR


Ook ik was verbaasd dat de televisie op Discovery Channel stond.

60


WAT IS JE FAVORIETE PLEK

61


64


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

65


HOOFDSTUK 4

67


‘Het is een zorgeloos leventje. Geen zorgen over familie baan of geld’

MAN | 28 JAAR


Op Goede Vrijdag werd er een etentje georganiseerd in Rotterdam speciaal voor daklozen en mensen die op het moment het pad kwijt zijn. Vele mensen vroegen of ik ook mee ging en dat leek mij wel leuk. In eerste instantie dacht ik dat de meeste meegingen voor het eten. En dat was ook weer te sceptisch gedacht van mij. Iedereen ging mee voor een gezellige avond. En dat was het zeker. Naast het eten met elkaar was er ook muziek en hebben we met zijn allen gedanst. Maar wat me nog het meest was opgevallen was hun mening over God. Sommigen wilden er niets van weten. ‘Als God bestaat, waarom maak ik dit dan allemaal mee’, zeiden Bert en Janco. Maar ook stonden er toch veel dakozen stil bij het feit dat Pasen er aan kwam. Een symbool voor wederopstanding en een nieuw leven. Ik was erg onder de indruk van hoe ze mee predikten en hoopten op een beter leven.


WAT ZOU JE WILLEN

73


74


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

75


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

76


TEKEN JEZELF

77


78


79


MIJN GESPREK MET JANCO Ook bij Janco merkte ik hoe vaker hij me zag hoe meer hij aan me wilde vertellen. Bij de dingen die hij mij vertelde bedacht ik me hoeveel ongeluk iemand kan hebben in zijn leven. Janco vertelde onder andere over zijn schippers- en oorlogsverleden. Hij is drenkeling geweest en heeft hij zijn vrienden zien verdrinken en zijn collega’s horen zinken op een olieplatform. Ook vertelde hij dat hij een keer een gewonde maat moest achterlaten met een pistool, zodat hij zichzelf kon redden. Gebeurtenissen die hij nog als de dag van gisteren kon vertellen. Hij liet ook zijn wonden zien en vertelde dat hij een keer geopereerd moest worden en dat hij 50% kans van slagen had. Hij werd erg emotioneel en ik voelde met hem mee. Hij zei dat hij dit maar aan weinig mensen vertelde en moest huilen. Nog steeds kom ik hem wel eens tegen en houden we een praatje. Hij vertelde mij dolgelukkig dat hij misschien volgend jaar met een schip mee kan varen vanuit Denemarken naar het zuiden.

81


TEKEN EEN HUIS

82


TEKEN EEN HUIS

83


84


85


HOOFDSTUK 5

87


‘GODDANK IS HET MIJN KIND NIET’

VROUW | 42 JAAR


DE MENSEN IN HET PARK Bij het brood en koffie uitdelen in het park zijn we een aantal mensen tegen gekomen die bekend waren bij het Leger des Heils. Naast het brood en koffie uitdelen informeren de outreachers ook gelijk naar de persoonlijke omstandigheden. Zoals bijvoorbeeld ziektes of ruzie tussen mensen. Zodat zij ook op de hoogte zijn van wat er allemaal speelt buiten. Ik was aangenaam verrast toen ĂŠĂŠn meid, Annemarie, me nog herkende van een vorige keer. Ik had niet echt met haar gepraat, maar ze wist nog precies waar ik mee bezig was. Daarnaast heb ik Danny leren kennen, samen met zijn moeder. Een jongen van 26 jaar, die durft te dromen. Waarvan ik merkte dat hij positief in het leven staat en, ondanks dat hij samen met zijn moeder dakloos is, nog steeds kan lachen.

93


94


95


WAT ZOU JE WILLEN

97


98


Bij de vrijdagmiddag Bingo had ik het idee dat iedereen even zijn zorgen vergat en gewoon gezellig meespeelde. Ook kregen we er een lekker gehaktballetje bij.

99


WAT ZOU JE WILLEN

100


Wat ik persoonlijk niet wist is dat daklozen bij de dagopvang terecht kunnen om te plassen, te douchen of zelfs voor een doktersbezoek.

102


103


TEKEN JEZELF

104


TEKEN JEZELF

105


HOOFDSTUK 6

107


‘Het is gajes wat leeft van dag tot dag’

MAN | 53 JAAR


SCHRIJF DRIE WOORDEN OP WAAR JE ALS EERSTE AAN MOET DENKEN

111


De keren dat ik er was zag ik Arie altijd zijn wasje doen. Normaal gesproken heel stil en afwezig, maar dit keer mocht ik hem helpen met zijn was op te vouwen.

112


113


WAT ZOU JE WILLEN

114


WAT ZOU JE WILLEN

115


NAWOORD Toen ik aan dit project begon was ik nog best wel sceptisch en ik merkte aan mezelf dat ik ook nog best wel bevooroordeeld kon zijn. Maar eenmaal bezig verdween dit gaandeweg. Ik heb gepraat, gelachen, gehuild, gedanst en zelfs gewonnen met Bingo. Bij deze wil ik dan ook alle mensen bedanken van het Leger des Heils die mij geholpen hebben bij dit project. Zonder hun begeleiding was het niet mogelijk geweest. Ook bedank ik alle dak- en thuislozen voor hun geduld en openheid naar mij toe. Door hen heb ik met alle plezier aan dit project gewerkt.

Laura Jooren, 2009

117


A


HET DAK VAN DORDT Dit boek is ontstaan door mijn fascinatie voor het armlastige bestaan dat veelal verslaafde daklozen leiden op straat, in opvanghuizen of in zelfgeconstrueerde tenten op een verlaten terrein. Laat u meenemen op een tocht langs de plekjes die de toevluchtsoorden vormen van daklozen. Waarheen vluchten zij ‘s nachts om weg van de normale samenleving hun leven te leiden? Hoe vergaat hen het leven op plaatsen waar zij opvang zoeken? Maar ook de inwendige geesteswereld van de dakloze komt aan bod. Hoe ziet de wereld van de dakloze er in zijn ogen eigenlijk uit? Een boek waarin vooroordelen over daklozen in Dordrecht onder de loep worden genomen. Laat u verrassen door de onbegrijpelijke, maar soms ook ontroerende levenspaden van een aantal daklozen.

A

Het dak van dordt  

documentatie daklozen in dordrecht

Advertisement