Page 1

Xavier FrĂ­as Conde Daniel Lavesedo

A ESQUECIDOS aldea CONTOS


© Texto: Daniel Lavesedo © Lastura, 2011. www.lastura.blogspot.com

Creative Commons

Alcálima by Xavier Frias Conde is licensed under a Creative Commons Reconhecemento-Não comercial-Sem obras derivadas. 3.0 Espanha License.

All rights reserved worldwide. 2


3


Contos esquecidos


O chofer

O home, José Oliveira, levaba anos traballando de chofer. Metérao Jaime, seu cuñado, que era amigo do de recursos humanos. Moito tempo e moitas viaxes. E desta volta andaba aquelado. Levaba para os xulgados da rúa Lalín a Breixo Mourón. O colaborador de Resistência Galega, dos terroristas. Os xornais debullaran a historia de como axudou na fuxida de Souto, despois de este poñer unha bomba nun caixeiro de NOCAGA. Mesmo Carlos Luís Rodríguez fixo un especial Foro Aberto sobre eles. E José Oliveira nunca pensara que a televisión puidese mentir, que os xornais torcesen tanto as cousas ata viralas falsedades! Mais dous días antes, na derradeira sesión da vista, o acusado entrara nunha liorta dialéctica co fiscal, señor Peláez, e despois de negarlle toda unha serie de acusacións menores prantouse diante da pregunta agardada. Non negou terlle dado acubillo na súa casa a Souto, non. Por que o fixo, logo? Espetoulle o fiscal. Porque é meu amigo, señor. Un arreguizo percorreu o lombo do chofer Oliveira. Sentira honestidade na resposta daquel rapaz.

7


Durante toda a semana andou aboiado e dando tombos na cama. Un feixe de cuestións bulíanlle na cabeza, cousas que sempre entendera normais volvíanse complexas e escuras. Atordoábano. Agora esas ideas recuncaban entre o tráfico pesado da cidade e iso facíao suar. Xirou a carriña cara á rúa estreita e detívoa nun semáforo; trescentos metros máis adiante estaban os xulgados. Ollou polo espello retrovisor e comprobou que Breixo ía todo engruñido nun curruncho, mirando pola xanela. A luz púxose verde. José Oliveira levantou amodo o pé do embrague e saíu na dirección do xulgado. Pasou por diante del e non se detivo, seguiu pola rúa estreita, xirou á esquerda e dirixiuse ao alfoz da cidade e deixou o acusado nunha parada do ATSA. El marchou, afastouse de Vigo todo o que lle permitiu o depósito de gasolina e alá buscou unha nova vida. Desapareceu como unha pantasma e pouco despois os xornais dixeron del cousas incribles. Non lle importou.

8


O canto da serea

Nunca entendera ben de todo eses cadros urbanos onde as luces dos coches se transforman en ronseis brillantes a reflectiren o movemento dun xeito máxico. Non os entendía mais pensaba que eran a mellor definición das novas cidades, da nova cultura. Da axitación na que todo aquilo bulía incoherente sen chegar nunca a se deter. Sempre creu que a cidade era coma un xigantesco río, cunha chea de canles e brazos nos que a corrente brava abaneaba o seu corpo. Gustaba das cóxegas que sentía cando era arrastrado por esa forza tanto coma deixarse levar á noitiña cara a algún recanto manso no que ollar a corrente de esguello e tomarlle un algo á súa saúde. Un dos seus favoritos era o Inferno, un bareto da zona vella de música punk e licorcafé caseiro. Na barra atendía sempre Lucas, o Sepultureiro ou o Sépul, na versión apocopada e máis estendida, un ghicho de idade indefinida e guedellas roxas que gañara o alcume despois de conseguir o trofeo que amosaba fachendoso detrás da 9


barra, a tamaño póster. Rio de Janeiro, 25 de outubro de 1994. Cento cincuenta mil persoas gozan do mellor concerto dos Sepultura. Un tolo valente rompe o cordón de seguranza e canta o Roots á beira de Cavalera. O Destroi, chiño, o puto destroi. A cámara do brasileiro Sebastião Moscoso inmortalizou a Lucas Lemos Figueroa xunto aos reis do Hardcore. Aquela noite o Sépul saudouno aburrido e foi buscar a botella de licor-café e no Inferno soaba o Barren Kalle dos MCD. Nunha mesa, na de sempre, estaba Xulián, de profesión trapicheiro, lendo un libro de capas negras con só catro palabras escritas na portada, en cores branca e vermella. No Logo. Mónica Klein. Fíxolle gracia que un tío con perennes tenis Adidas e máis enganchado á plei esteison ca a fariña lese aquilo. No fubolo catro mozos montaban rebumbio e coreaban os biscaíños. El andou paseniño cara á barra, avezándose ao singular ritmo con que latía o bar. Sorriu cando descubriu a manobra do Sépul e a fervenza moura que con moito xeito deitaba nos xeos. Na escuridade na que aboiaban aquelas pedras procurou o acougo de cada noite. Levaba... canto xa? Tres, catro anos? no traballo. Fora o único que lle ofertaran despois de aquilo e daquela semelláralle o paraíso, cento cincuenta mil, contrato, de luns a venres, nunca máis de nove horas ao día. Perfecto 10


tendo en conta as circunstancias, mais agora aquilo estaba moi lonxe. E as cámaras queimaban. O frío queimaba. Dixérallo Manuel, o de Seixo, o primeiro día que entrou no universo paralelo que existe a menos vinte graos. Tes frío, rapás? Acougha, haste afaser. Ao primeiro o frío é frío. Logho, non é nada e despois, co tempo, o frío queima. Xa o mirarás. Agora mirábao, sentado na do Sépul, escoitando os Soak e bebendo licor-café. Antes non bebía licor-café. Nin tostada. Nin nada que tivese tanto alcol. Normal, carallo! Se andas todo o puto día colocado non che presta botar un grolo, se acaso unhas litronas, ou un calimocho. Os reis do briq. Así os chamaban no barrio. Mentres matinaba e abaneaba a copa, facendo xirar xeos e licor baixo a poderosa batuta das forzas centrífugas, sentiu que entraba no bar. Sentiu a súa chegada e naquel intre pareceulle algo normal, que tiña que pasar e pasaba. De esguello observou como avanzaba cara ao fondo do bar e sentaba nunha mesa pequerrecha que había detrás do fubolo. Ollou tamén, coma o Sépul tiraba unha auga das neveiras e lla levaba cun sorriso xigante na boca. Comprendeu axiña o motivo. Despois, e sen que llo pedise, o camareiro achegouselle e bisboulle entre os boureos de Jello Biafra que esa, si, si, esa, a que acaba de entrar, estaba medio tola, ademais de muda, e que pasaba horas e horas mirando o mar, 11


dende unha fiestra que había no fondo do Inferno mirábase o mar-, e bebendo auga. Disque chegara nun barco, si, de polisón, e que pasaba a vida entre os peiraos e a zona vella. A min dáme que é puta. Recordou sempre aquela frase e a chiscadela do Sépul. Non, falar, nunca falei con ela. É muda. Xa, ho, xa, pero nin tan sequera sei se entende o galego. Como sei o que toma? Pois porque sempre toma auga, sempre. Non, non che me acorda da primeira vez que pediu algo. Creo que sentou aí, ollou para o mar e eu leveille unha auga. Si, así foi. Mariña era rusa, soviética precisara con orgullo, mais entendíache moi ben o idioma. O seu pai marchara cando a guerra para Leningrado e aprendéralle o galego a ela. Era marabilloso escoitala falar co seu sotaque agarimoso. Porque Mariña non era muda e os rusos, por moito que digan as pelis americanas, teñen un acento cantareiro e suave que dá xenio escoitalos falar galego. Levaba catro anos na cidade, facendo de todo, dixo e abaixou a cabeza con vergoña, e seguía a agardar a chegada do seu pai. Explicoulle que coa fin do comunismo eles, ela e mais o pai, que foran profesores universitarios, perderon o emprego. Perestroika, dixo. O pai atopara traballo nunha carnizaría da nova San Petersburgo pero ela non encontrou nada onde non tivese que vender a súa carne e fuxiu do país nun mercante galego que levara máquinas de Pepsi-Cola para o 12


novo amigo capitalista. Sen papeis. O pai escribía de cando en vez, prometendo en cada carta que non tardaría en comezar unha viaxe que ambos os dous sabían que nunca faría. Namentres falaba, debullando amodo as súas desgrazas, el miraba as mans brancas, os beizos, o nariz cativo. Falou dos seus paseos pola cidade vella, baixo o luar e o cheiro a sal e petróleo do porto. Todas as cidades mariñeiras son iguais, son a mesma, dixo. Antuerpe, San Petersburgo, Vigo, Balvisbei, San Pier de Miquelón, Roterdán. Todas teñen o mesmo recendo, a mesma brétema mareira, a mesma humidade nos corpos e as mesmas tabernas. Díxolle que ía moito ao Inferno, ollou nerviosa para Xulián de profesión trapicheiro que seguía envurullado na lectura, porque era moi tranquilo e podía ollar o mar. El asentiu e no seu interior un berro desesperado lembroulle aquilo, entendeu as olladas inquedas, a espera; ela volveu falar e a súa voz doce afogou os berros. Pouco despois saíron do bar e camiñaron agarrados pola pedra mollada. Foron cara a ningures e non tardaron moito en chegar ao portal dunha vella pensión, a Lucerna, que todos adoitaban chamar a fonda do Chosco, sen saber moi ben por que. Mariña sacou unha chaviña do peto dos pantalóns da cor dos peixes e abriu. Apalpou na parede deica desfacer a escuridade e só dixo unha palabra. Ven. El non quería ir. Sabía que non podía ir; durante o 13


silencioso paseo fora recollendo forzas para a despedida e agora ela facíao dubidar cunha soa palabra. Repetiuna. Ven. Orde doce que o engaiolaba. Tomouno da man e subiron as escaleiras entre os laios dos chanzos de cerdeira. O cuarto que atopou era moito mellor do que agardaba encontrar. Unha cama pequena feita cun agarimo estraño nunha fonda, abeirada pola mesilla e un armario no que durmía unha vida. Un recendo a lar tentado, desexado, saía daquel cuarto da pensión Lucerna. Mariña e Miguel sentaron no pico da cama, coidadosos. Malia ser prácticamente descoñecidos, a pesar da situación, non se atopaban incómodos. Apenas falaban. Mariña desenvolveu o paquetiño que Xulián lle entregara, antes de saír do Inferno. Na cabeza de Miguel ecoaron outra volta os berros. NON. Loita interior que se esvaeceu na ollada azul da rapaza que queimaba a heroína nunha culler torta e xa moura. Tranquilo, díxolle. Mentres lle inxectaba o cabalo con dozura el ollaba para o cadro azul que dibuxaba a estreita xanela que daba á ría. Soñou salgado e escoitou voces tépedas que chamaban por el. Acordou só, ionqui de novo, xa era outro día. No leito, entre o recendo do mar, había escamas que quedaran apegadas ás sabas.

14


Vida de Xoán

As dúas raias estendíanse tortas na tapa do váter. Fóra retumbaban os Pixies. O baño era suxo, cheirento, un líquido mistura de mexo, güisqui e auga chegaba case a altura do tornecelo. Mais eles non reparaban en detalles tan nimios. Semellaban máis aqueloutrados nas liñas tortas de cocaína. – Joder, tío. Non tiñas unha carteira onde facelas? Tes a puta manía de traballar nas tapas dos váteres e non dou mirado as raias. A fariña é branca, joder. Nunca pensaches que é da mesma cor ca as putas tapas? – Non sexas tan señorito e zóscalle, que vai vir o porteiro. A fariña subiu polo talego ata entrar con forza polo naris dos rapaces. En metendo os fuciñazos botaban a testa cara a atrás, como fan as galiñas ao

15


beberen. Un deles aproveitou a visita ao baño para mexar mentres o outro artellaba un nevado. – Bule co nevado que vai ser un cante se tardamos moito en voltar coa basca. E mexa joder, que se non entre que vés ao baño a meter e a mexar non paras de entrar é tamén te canteas mogollón. É boa, eh! Buahh! Estou que boto por fóra, meu. Oíches, ti cres que á ghicha que veu con María tamén lle irá a marcha? Porque pasabamos da peña e montabamos unha festa na miña casa que...mimá, chaval! – Non che sei. Respostoulle mentres lle prantaba lume ao nevado. Saíron. A xente amoreábase no estreito baño agardando para poder entrar no váter. Os mexadoiros estaban baleiros. Todos falaban animosos en grupos de dúas ou tres persoas, a maioría rapaces mais tamén algunha rapaza agardaba sen vergoña metida no baño dos homes. Enxergaron na brétema alcólica algún coñecido. Que, hai cola, eh? Como nos coidamos, carallo! Abandonaron entre risos o baño. Cando abriron a porta miraron a María e mais á colega, Mónica, na porta do baño de mulleres. Un sentimento de culpabilidade percorreu lixeiro os seus cerebros. Vencérono axiña e saudáronas sorrintes. – Hai cola, non? 16


– Si, unha pouca. E vós... xa parecedes rapazas indo en parella ao baño... –Pois xa ves, é a igualdade de sexos, ha, ha –Ou igual é que non iades mexar... As rapazas riron a propia ocurrencia. Eles ficaron desconcertados e cun desacougo tenso no corpo. Máis cando se decataron que Xoán levaba o nevado na man. Foi el, malia todo, o que respostou. –Pois a ver que facedes vós. Porque o que estea libre de culpa que tire a primeira pedra, non si María? Os catro ceibaron uns risos forzados e eles decidiron ir cara á pista. Xoán notou que a amiga de María, que estivera moi caladiña, non lle quitara ollo de enriba. Na pista bailaba o resto da xente. Nico, Mané, Paula e Xacobe. Os catro semellaban posuidos polos riffs paranoicos que saían da guitarra de Frank Black. – E ti dicías que nos estabamos a cantear! Estes catro non se enteran de nada coa chea que levan... Xoán asentiu e foi cara á barra. Sempre lle acontecía o mesmo. En metendo un fuciñazo había un tempo no que era incapaz de parar quieto, tiña que pillar unha copa, facer un peta ou parolar con algún descoñecido. Merda de corte. Atopou un buraco na barra e acobadouse nela. A camareira bulía poñendo güisquis. El pediría un 17


vodka. Absolut con laranxa. Ficou coma un pampo ollando para a sinistra decoración do garito. Feixes de xeringas con aspecto de teren sido utilizadas polo ionqui do dono, bebés de plástico con membros amputados e unha xigantesca foto de Fraga espido penetrando analmente unha neniña de pouco máis de 10 anos1. Era tan boa que non parecía unha montaxe. –Gústache a foto? Non pensei que foses un pervertido... A voz de Mónica sobresaltouno. –Non sabes as perversións que podo chegar a cometer... –Si? Encántanme a perversión. Mentres falaba Mónica xogueteaba coa palla da súa copa. Agora soaban Joy Division. Xoán notou que se estaba a empalmar. Preferiu desviar a conversa. –Boa ligada antes cando saíamos do baño. Viñamos de meter un fuciñazo. –E a que pensabas que fomos nosoutras, a retocar a maquillaxe? Riron os dous. Xoán comprobou que Mónica se achegara a el namentres falaban. Moito. Tanto que

1

Unha decoración tan perversamente fermosa non saíu do meu maxín. Era a que tiña un pub de Vigo a finais dos 90. (N. do A.)

18


lle era case que imposible non perder a ollada no escote profundo. –Mira, pilla unha copa e ven comigo ao baño. Voute invitar a unha raia dunha fariña que te cagas, moito mellor ca a merda esa que metedes vós os dous. No camiño cara ao baño matinou en que Martiño tiña moita razón. Semellaba que a Mónica lle ía a marcha. Levouno polo medio da xente ao baño de rapazas. Estaba baldeiro. Entraron e Mónica pasou o fecho da porta. Botou un chisco de fariña na man, no oco entre o gordo e o furabolos, e meteuno axiña. Botou outro pouco máis na mesma man. –Próbaa. Cun lene aceno da cabeza Xoán introduciu o pó pola venta esquerda. Apreciou a suavidade da coca. Si que era boa. Mónica mirábao cuns ollos que lle semellaron de desexo. –Non che mentín. Agarda, tes un chisquiño de coca no nariz... Mónica achegouse de novo e pasoulle a lingua delicadamente polo nariz. Notou como lle rozaba os beizos ao facelo. Tamén notou a pirola a piques de lle rebentar o pantalón. Ela sentiuna e refregou o seu corpo contra o del. Cando el pousou as súas mans no seu cú ela zafouse. Riu. –Hei! Como sodes os vigheses! Xoán ficou sen saber que facer. 19


–Acouga. Cada cousa ao seu tempo. Mentres lle dicía isto, Mónica bicouno con dozura. –Imos onda o resto. Na pista había moita máis xente ca antes. Malia todo, foilles doado atopar aos seus colegas. Martiño e Nico chimpaban coma posuídos co retrouso do Subcomandante Panchito. Notou que Martiño se decatara da viaxe ao baño con Mónica. –Que, cabrón? Si que lle vai a marcha, eh... e ti de fillo de puta a ver se a podes foder, non si? Pois que saibas que ou fode con todos ou vai ao río... Martiño aproveitou o troco de canción para se achegar a Mónica. Os dous abalaban os seus corpos coa música de Zebda. Mónica fitaba para Xoán con ollos cobizosos mentres se deixaba levar polos golpes de cadeira do seu colega. El notou que alguén o estaba a mirar, xirou a cabeza e ollou a María que sorría. Foi onda ela. –Que? Xa andades a hostias por ver quen se lía con Moni. Ha, ha. Dades puta pena os tíos, eh. –Puta pena das ti que non te comes nada. –Xa te gustaría a ti comer o que eu ben sei... Riron. Xoán ofreceulle a ela fumar dun peta que non sabía cómo chegara ás súas mans. María chuchou forte do cigarro, pechando os ollos mentres botaba o fume. Xoán mirouna. Canda nenos foran mozos. Dous anos. Lembraba con agarimo as primeiras xoldas, os primeiros foguetes botados ás 20


présas na casa dela. A primeira vez que meteran un fuciñazo, na viaxe de terceiro de BUP, e estiveran a foder a noite toda. –En que pensas, Xoán? Tamén me queres foder a min? María meteulle a lingua na boca, sorprendéndoo. Cando ía reaccionar ela bicouno no naris. El dubidou entre rir ou zouparlle unha hostia. –Non te amoles, Xoán. Era de coña. É que ando un pouco brava. –Xa miro, xa. Non es a única, mira. Sinaloulle a Martiño e Mónica que pasaran do baile a bicarse selvaxemente nun curruncho do local para espectáculo dun fato de mociños que os miraban abraiados. Os demais xa non estaban. Non lles importou. Estaban afeitos a que nun intre da noite só os fariñentos continuasen de xolda. Só lles fodía que nin tan sequera se despedisen. Quizais o fixesen e eles xa non o lembraban. Martiño veu onda eles levando a Mónica agarrada. –Veña! Imos pra miña casa a seguir a festa. Xa estou farto de tanto cobadazo da basca. Saíron do garito e subiron por unha rúa pina cara ao coche de Martiño. Fóra chovía. Cruzaron unha grande avenida ateigada de coches coma se fose hora punta. Martiño ía cheo. Fachendeaba diante dos condutores berrando e acenando os seus 21


fortes brazos. Mónica ríalle as gracias. Xoán matinou un anaco en pedirlle as chaves do coche ao colega. Era unha parvada. Nunca llas daría. Estaba bébedo, posto e levaba do brazo unha rapaza cachonda que viña de coñecer. Nunca o faría. Subiron no descapotable e saíron pinzados Gran Vía arriba. As luces alongábanse até ser fíos dourados coma nas fotos das exposicións. Os semáforos estaban en vermello. Tampouco lles importaba. Nunca lles importara. Dos altofalantes ao mundo gromaba música do Bnegão, A Dança do Patinho. Entón foi cando levaron a trompada. Unha señora veciña de Salvaterra, que estaba a pasar uns días na casa da filla, enfermeira en Povisa, saíulles co seu Saxo do trinque dunha das rúas que van parar á Gran Vía. Todos morreron, a señora Balbina tamén, agás Xoán. Pasou tres anos nun hospital concertado polo seu seguro, hospital que rematou por pagar a súa familia cando a compañía se botou para atrás e non se fixo cargo dos gastos alegando a presencia de substancias psicotrópicas no sangue do rapaz. Os gastos de hospital, as indemnizacións, as operacións posteriores ao supervivinte para tentar aquelarlle unha prótese ao toco no que se convertera a súa perna esquerda, levaron a creba económica a familia do mozo. Quedaron sen un patacón, vaia. O pai aforcouse na nave que posuía no Caramuxo, a mañanciña do día que o 22


banco lla ía levar. A cachola da nai, un ferrote que turrou de todos cando o neno estaba a morrer, non aturou tanto desatino. Toleou e aínda malvive hoxe en día no psiquiátrico do Rebullón. Xoán andou un tempo metido nunha seita desas que lles zugan os cartos e mais o cerebro aos drogadictos a cambio de ceibalos da adicción. Mesmo chegou acadar certa sona na cidade cando dende a Dirección Xeral Antidroga decidiron que protagonizase un anuncio da trixésimo cuarta campaña Drogas Non!! Xoán aparecía dando chimpos na súa única perna e despois de que unha voz en off dixese: Engánchate a la vida, el tiña o seu minuto de gloria. A súa frase era: Aún que sea a la pata coja. Mentres a dicía ía pasando pola parte baixa da pantalla unha rápida biografía de seu. Aínda que todos os contos que son bos teñen final feliz. Xoán durou pouco no xoubisnes. Agora vende sardiñas nun posto da praza de Bueu. Non probou máis a fariña, disque non lle acae dende aquela. Prefere xantar cogomelos ou ácidos e imaxinar nas súas viaxes que posúe de novo as dúas pernas, coma se fose unha enigmática dama veneciana.

23


O Neno

Xaquín Canabal era socio do Real Club Celta dende o intre no que asomou a súa testa peluda entre as coxas da súa nai, Herminda Salgueiro. O pai, o señor Canabal, agardaba na oficina de socios da sede do clube, xunto ao presidente da entidade deportiva e mais un fato de xornalistas, pola chamada da súa sogra coa boa nova do nacemento. En ollando que o seu neto escomenzara chorar nos brazos do doutor, Dona Herminda correu a un cuarto onde o persoal de limpeza do hospital arrombaba o aparello, (nin deixaban falar polo móbil nos hospitais agora!), e tirando do bolso o seu celular de última xeración, chamou polo xenro. Este formalizou a alta do seu cativo nas ringleiras dos seareiros celestes e pagoulle ledo os cartos ao propio presidente, entre flashes e focos das cámaras. Na casa, nunha caixiña escura, atesourou toda a vida os recortes de prensa daquela data. O rapaz medrou nas ruelas da cidade e axiña comezou a zorregarlle ao balón no campo do Matías ou na Cultu. Con nove anos de idade fichou polo Pino, o equipiño do seu barrio que adestraba o seu 25


tío Nicolás. Dende o principio foi dos mellores. Posuía esa estraña elegancia do xogador da favela, a capacidade de inventar caneos imposibeis que deixaban parvos os defensas. A ousadía e o pulo do que xoga dende neno non por practicar deporte senón por defender a honra da súa rúa contra dos inimigos dun barrio veciño. Denantes de rematar a súa segunda tempada no equipo, un adestrador do Celta ofreceulle a posibilidade de xogar no primeiro clube da cidade. Foi despois dun partido no que o modesto Pino, a equipa dos farrapallentos coma lle chamaban os nenos-ben, batera por vez primeira o Celta. 4-3. Os catro goles do Pino foran do Xaquín. O derradeiro tanto do partido fora especialmente fermoso. Os celestes conseguiran empatar, cando xa o tempo de xogo estaba a rematar. Todos os rapaciños do Pino ficaran derreados na terra do Campo do Chiculateiro agás Canabal que foi ata a súa portería, tirou a bóla da rede, deulle un croque a Josiño, o porteiro, e correu cara ao centro do campo. Ergueu un compañeiro do chan para poder facer o saque de centro e en canto este lle pasou a bóla, comezou unha xeira de caneos na que escorregou entre as liñas do rival ata ficar só diante do porteiro. Ao entrar na área pisou o coiro e nese intre o tempo detívose, os defensas pararon a súa carreira, o porteiro quedou quieto, agardando a media saída. Canabal meteu a biqueira docemente por embaixo 26


da bóla e esta buscou agocho na rede despois de describir unha parábola perfecta, eterna, que prolongou o silencio máxico que se fora artellando aos poucos, entrementres o rapaz tumbaba contrarios no seu percorrido cara ao gol. Os berros de ledicia dos seareiros rachárono. Con trece anos Canabal debutou cos xuvenís do Celta. Foi chegar e encher. Abraiou a todo o mundo co seu xogo e cando cumpriu quince anos xa soaba o seu nome para a equipa da Liga Ibérica. O pai, o señor Canabal, inchaba o peito na súa carnizaría ao escoitar os marmurios dalgún cliente a explicarlle a un despistado que estaba no establecemento da familia Canabal, a do Neno. Mentres non chegaba a chamada dos maiores, pai e fillo amortecían as arelas asistindo aos encontros en Balaídos. Achegábanse ao estadio cedo, ás veces dúas ou tres horas antes do comezo, e colocaban as almofadiñas tecidas con cariño por Hermindiña na bancada de cemento, no cento setenta e sete e cento setenta e cinco da fila dezasete da bancada de Marcador. Despois comían o bocata de chourizo ou de orella cocida con vagar e agardaban calados polo encete, ollando coma a xente, unha maré negra no inverno, unha raxeira de cor no verán, ía enchendo as bancadas. Pasou o tempo e fóronse anovando os carnés de socio deica o once de setembro do dous mil un. Ese 27


día visitaba o Estadio de Balaídos o campión da liga, o Benfica de Lisboa. Xogábase a cuarta xornada do torneo e o clube vigués perdera nos tres primeiros encontros, despois de se salvar na derradeira xornada do descenso o ano anterior. Todos os medios, encabezados polo presentador dos programas deportivos de Vigo QTV, foran unha soa voz a reclamar o debut do Neno e o adestrador iugoslavo, Nené Pauvlic, o que fora mítico gardameta dos diaños azuis nos setenta, anguriado pola posibilidade de perder o seu choio, non dubidou en convocalo para o partido. As cinco da tarde ao sol quecían os miolos da grea que bisbaba nas bancadas, expectante perante o debut. Os lisboetas saíron ao campo entre unha mistura de aplausos e asubíos que respostaron dende o medio do campo. Logo foron para a súa parcela e escomenzaron eses ridículos choutiños que adoitan dar os futbolistas nos quentamentos, carreiras imaxinarias que se deteñen sen explicación, xiros de xeonllo cara a flexións antinaturais, todas esas cousas. A saída da equipa local foi unha loucura de cantigas e choiva de papeliños de cores. O último, co número trinta e nove e cara de meniño, era Xaquín Canabal. O xogo desenvolveuse adormecidamente ata o minuto trinta e sete da segunda metade. O Neno apenas puidera enredar algo coa marcaxe sucia e 28


abafante dos defensas lusos, mais cando todos se conformaban con non perder Canabal atopou un balón rexeitado no medio do campo e tras deixar na herba un xogador lisboeta, abriu a bóla á banda e correu á área inimiga. Pedro Sigüeiro centrou raso, cara a onde o Neno esperaba a bóla, marcado polo xigantesco Guimarães. No mesmo intre en que recibía a bóla, trocoulle a traxectoria co calcaño, safándose do defensa e encarando o porteiro co toque. Tan só tivo que colocala no pau que a saída do cancerbero deixou descuberto. Aquela victoria endereitou o rumbo da equipa e iniciou a lenda do xogador. Nas seguintes tempadas a súa calidade medrou e canda ela os triunfos do Celta. O Neno recibiu entón a convocatoria da selección galega, chegando a desputar algún dos partidos de preparación para a copa do mundo. Tampouco hai por que agachar que a súa inclusión na listaxe definitiva de xogadores que a selección levou a aquel mundial creou certa polémica. Houbo xornalistas que o consideraban aínda moi novo. Outros, os máis, devecían coa idea de que Galiza deixase de ser un equipiño do montón e chegase da man da nova estrela ao cume do fútbol mundial. Todos sabedes que o falar non ten cancelas e máis aínda esas faladurías futboleiras que tanto entreteñen o tempo as nosas boas xentes, e cando na estrea da equipa nacional, Galiza-Camerún, o 29


nove dos ghaiteiros foille outorgado ao Neno, ninguén semellaba lembrar xa aquelas discusións. E se había alguén máis contento ca o rapaz aquel día era o seu pai, o señor Canabal. El e mais a súa dona colleron un avión na Labacolla que os había levar deica Pequín para ollar ao vivo o debut do seu fillo. Ben, primeiro apañaron o coche de liña diante da casa, nunha deferencia para con eles da empresa Castromil que abraiou os veciños todos que fisgaban, algúns agachados tras as cortinas, outros na rúa sorrintes e marmuriadores. Despois chegaron á capital en menos dunha hora e xa os estaba a agardar un coche da federación que os prantou na Labacolla en cinco minutiños. Foto cun par de políticos e embarque naquel paxariño de ferro. Nunca antes montaran nun aparello daqueles e nunca máis o farían pois cando voaban por riba dos montes Urais, un fato de terroristas tomou o control do avión e desviou o seu rumbo para esnafralo no centro de Moscova, a cincocentos metros da Praza Roxa. A tráxica nova da morte dos seareiros galegos, entre os que se atopaban os pais da estrela montañesa, chegou á cidade chinesa xusto no intre en que os xogadores se dispuñan a entrar no campo. O adestrador, aquel mesmo home que tatexaba o galego e estaba a piques de marchar do clube vigués cando debutou o Neno, decidiu non lle dicir nada ao xogador. Moito se falou despois deste fei30


to, da maldade de Pauvlic que medrara á sombra do rapaz, mais tamén hai que salientar que moitos dos que o acusaron terían feito exactamente o mesmo. Xaquín Canabal estaba a xogar o mellor partido da súa vida diante dos abraiados espectadores da terra toda. Corría o minuto vintecinco da segunda metade e o Neno levaba a bóla apegada á bota, caneando cameruneses coma se fosen rapaciños do barrio de San Lourenzo ou do Candieiro e o Estadio Olímpico Comunista de Pequín fose o campiño do Chiculateiro. Entón, de sotaque o Neno parou e ceibou a bóla da gaiola dos seus pés. Ficou estantío, ollando para o ceo e logo colleu o camiño dos vestiarios. Incluso os xogadores cameruneses detivéronse e contemplaron coma o mozo marchaba amodo, ocultando a faciana entre as mans. Xaquín Canabal nunca máis xogou ao fútbol. Malia a morea de iniciativas, de clubes deportivos, de políticos, da xente que mesmo chegou facer unha manifestación polas rúas de Vigo pedíndolle a súa volta, mais nada lle fixo trocar a súa idea de abandonar. Tampouco se soubo nunca que fora o que acontecera en realidade na herba daquel estadio chinés, aínda que o pobo non dubidou que a aquel rapaciño se lle aparecera o seu pai morto, que conseguira canear uns segundiños á morte para poder mirar o seu soño cumprido.

31


A baiuca lisérxica

A baiuca do Souto encontrábase, malia o seu nome, no treito do camiño de Bueu que vai abeirando a lagoa de Vilariño, nun salgueiral mesto que noutrora fora gorida de famosos maquis. O dono era O Mecánico, un home maior para a caste de negocio que rexentaba pero que era moi querido pola mocidade seareira. O Mecánico denates de taberneiro fora mariñeiro. Andara no Gran Sol e mais en Angola e cos cartos e a morriña que colleitara nas marés decidiu montar o negocio. Non era aquela baiuca distinta das que inzan a bisbarra mais estaba sempre ateigada de xente, nomeadamente rapaces e a súa sona estendíase polo país. O segredo do seu éxito era o licor café. Traíano dende O Ribeiro os conductores do coche de liña, que foran os primeiros en parar naquela taberna pouco despois de que O Mecánico volvese da súa derradeira maré, cando remataban a quenda e ían gardar os autobuses no garaxe da empresa. Non desmerecía os mellores licores que po-


día un tomar nos locais máis requintados das cidades. O nome de baiuca lisérxica puxéranllo cando tocara nela un grupo francés de nome de bandoleiro andaluz e orixe galega que fixera tremer os alicerces da aldeíña coa súa patchanka. E tamén foi despois da actuación desta banda cando a sona do local medrou até chegar as catro estremas do país. Nunha noitiña fría e pingante de Defuntos, na que os calacús alumeaban agarimosamente macabros o lusco, a furgoneta do grupo punk cobregueou polo camiño de Bueu na procura da baiuca do Souto. Atopouna logo de preguntar a varios veciños que respostaban desconfiados a aqueles loucos estranxeiros. O Mecánico aquelara a taberna para o concerto. Arrombara todas as mesas de teixo nun curruncho e subira os tallos ao faiado. Todo disposto para a actuación do grupo dos fillos do seu curmán emigrado. A cousa ía moi ben; chegaran moreas de mozos mesmo de fóra da bisbarra e O Mecánico e dúas nenas, veciñas, que contratara para a ocasión, non daban feito na barra. A grei choutaba e berraba cada vez que o cantante termaba do micro e dicía Carallo! cun sotaque francés moi gracioso. Foi máis ou menos contra a metade do concerto cando ocorreu algo que cambiaría de vez a vida do Mecánico. Anguriado polo moito choio e coa escusa de traer unhas caixas de cervexas do alpendre que estaba acarón da taberna, saíu fóra para botar 34


un pito baixo a poalla. Algún dos rapaces vidos de lonxe aproveitou a ocasión para botar unhas gotiñas dun líquido transparente na garrafa do licor café que, grazas ao sinxelo método do díxome-díxome, xa era o que estaban a beber os máis dos clientes, músicos incluídos. De alí a pouco o LSD, que non era outra cousa, comezou a facer efecto na xente. A algarabía medrou até non coller non interior da baiuca e músicos, espectadores e camareiros saíron pola aldea adiante nunha procesión que tivo a toda a xentiña amedrentada e rezando o rosario até a alborada. A que peor o pasou foi a Marica do Campelo, pois na súa eira, no carro do avó Xusto que se estragaba engorde baixo chuvieiras e friaxes, foi onde rematou a actuación, co sol xa lambendo as pedras da serra do Nacente, cousa que tamén é verdade que facía todos os días máis ou menos por aquela hora. O Mecánico espertou cabo dunha fermosa rapaza, nunha fenteira que había por detrás do alpendre. Estivo moito tempo matinando no que acontecera aquela noite, despois de despedir os fillos do curmán e seus amigos. Non lembraba moito do ocorrido mais no faladoiro do peirao escoitara historias de Santa Compaña e de boureos do alén que metían medo. Pouco tardou en fíar unhas cousas con outras, amais de recordar os contos que os mariñeiros sempre sacaban despois de vir de Roterdán, 35


e acabou por dar coa orixe certa do sucedido. Anarquista e mariñeiro, e sempre por esa orde, O Mecánico pensou que non debía privar os seus veciños daquela experiencia que el vivira, coa esperanza derradeira, todo hai que dicilo, de abrirlles a mente e sacalos das poutas do cura. O proceso foi moi sinxelo. Nas catro pipas do alpendre, nas que gardaba o licor café, botou cadansúa botelliña de ácido lisérxico que tivo que ir mercar no mercado negro da cidade. O efecto axiña se sentiu. Os seareiros escomenzaron a se comportar dun xeito diferente ao que denantes tiñan. Xosé da Carballa, por exemplo, mariñeiro de cincuenta e oito anos, deu en pensar que o seu futuro estaba na escultura e comprou trebellos de canteiro na de Matías, cos cartos que lle pagou pola gamela Maruxa López, que descubrira a súa afección pola pesca indo tomar unha fecha na do Souto. Así pasoulles a moitos. Filipe Nogueira, o farmacéutico, e súa esposa Dorinda, dúas persoas moi serias e recatadas, andaban agora a rebuldar polos recantos da aldea, ou Antón Fariña, senlleiro esmolante do lugar, non perdeu a súa condición de pobre pero gañou a de profeta e subido a unha cadeira de ferro, fai a competencia os domingos ao señor cura na porta da igrexa.

36


Fotógrafo forense

Xa vas entendendo como funciona o mundo. Xa vas entendendo. A única lembranza que atesouraba da súa infancia resumíase nesa frase que pronunciara aquela vella gorda e fea a primeira vez que o obrigara a se deitar con ela. A señora Ermitas. Puta. Fora no almacén de pensos que o seu pai tiña na estrada de Camposancos, en Comesaña. El tería uns doce anos e para sempre gardou no seu rancor os alomoumiños noxentos daquela vella. De feito aturou aínda tres anos máis aquilo ata que decidiu pórlle fin nunha noite de Samaín. Lembraba tamén aquela noite escura de Defuntos como o encete da súa paixón. Quen llo ía dicir! Os anos fixéronlle tirar moito proveito as verbas daquela vella. Xa vas entendendo como funciona o mundo. O forte fode no débil. Éche unha grande verdade. El avezárase axiña a esta orde das cousas, non coma Susana, a irmá toliña, onde andará agora?, ela tiña moitas ideas no caletre, moito maxín, iso non era bo. El conseguira este postiño na funeraria e gañaba os seus cartiños todos os meses. Sen problemas. Mantiña folgado a muller e mais a nena. E 37


ademais podía practicar o seu hobbie no traballo, o lecer e a obriga cinguidos naquelas sesións fotográficas en que espía os cadáveres e lles tiraba fotos. Milleiros de fotos. Fotos de mozas fermosas mortas en accidentes de tráfico, fotos de vellas rilladas polo cancro que emanaban ese fedor doce da descomposición. Porque el era o Fotógrafo forense. Así, con este oficio inventado, el, que nunca tivera ideas, non como Susana, a irmá toliña, alcumaba as súas viaxes no mar electrónico. Ao principio, o nickname fora Ermitas mais os alcumes de muller nos chats de necrofilia non son os mellores coma lle aprendeu a experiencia. E un día, namentres fotografaba unha rapariga duns quince anos, sentindo as coxas frías na face ao tirar un primeiro plano da súa cona xuvenil, veulle o nome á cabeza. Fotógrafo forense.

38


Cuncas

Queixouse a porta cando saíu fóra. A lúa nacía no lombo erosionado daquela serra, arrolada nas nubes que camiñaban cara ao norte. El calculou que debían ser as sete, nunca usara reloxo, e decidiu que aquela casiña, a seguinte, aquela de pedra acaroada a un alpendre longo e retellado de pouco había ser a derradeira. Petou na cancela co paraugas para comprobar se había can e logo dun anaco entrou e chamou polos da casa. Saíulle un homiño esmirriado que cheiraba a lixivía. Saudouno sorrinte. Retrucoulle axiña que non lle interesaba un pouco o que lle viñera vender mais coma todos os homiños pequechos das aldeas convidouno a tomar unha cunca de viño. Negoulle a primeira. Negoulle a segunda. A terceira preguntou se era da casa. Claro, home. E sen neghrón, eh, nin catalán sequera.

39


A adega era un cuarto pequeno onde arrombaran bocois e ferramenta. Nun dos ángulos había un forno onde a muller do colleiteiro facía unha empanada de zamburiñas coa calor longa das achas de videira, cando a poda. Ao seu carón estaba o lagar, pequeno e estrañamente novo. Do outro lado, case que non albiscadas na penumbra do candil había unhas corenta caixas, con cadansúas seis botellas, diante dos bocois. O espazo libre daba para tres ou catro persoas; non máis. O labrego, así se autonomeou quizais para se diferenciar dos grandes adegueiros daquela bisbarra, deixoulle ao novo amigo escoller a botella da que ían beber. Este meteu a man ao chou e tirou da caixa unha botella verde, das de tres vasos; tinto. Mentres o labrego a abría, o vendedor achegouse á porta aberta. Fóra, a lúa gabeara axiña polas nubes e descansaba, á espreita, no pincho do ceo. Da fiestra da cociña, que a varanda do patín apenas deixaba ver, saía luz, probablemente a muller do colleiteiro aquelando unha ceíña para os dous, e o vendedor sentiu unha saudade ilóxica, un desexo de posuír o pasado do labrego e convertilo no seu futuro. Na finca, entre a casa, o alpendre e unha horta coidada, medraban dúas nogueiras. O labrego non deixara de falar des que entraran na adega. Explicou primeiro as cualidades do viño e falou logo das terras, da casa, da muller e o ven40


dedor deu en pensar que lle contara a súa vida, sinxela, doada de resumir e malia todo completa. Perfecta. Cíclicamente perfecta. Cando lle deu a cunca, deuse de conta de que tardara máis en abrir a botella que en contar a vida. Levouna aos beizos e bebeu amodo. Cando abaixou a cabeza atopou a ollada arrepiada do labrego. É mal augurio beber antes ca o da casa. Anuncia desgrazas, dixo. O vendedor admirou a candidez do seu amigo. Burlouse tamén, un pouco. Retrucoulle que as cousas cambian. Xa nada é coma antes. Faloulle da última vítima da Resistência Galega. Un home honesto, traballador dunha funeraria. O labrego convidou a recuncar aguilloado pola historia nova que chega da cidade. El aproveitou a oportunidade gañada, saboreuna. Contoulle que o homiño aparecera morto nun importante hospital da cidade, espido, deitado no chan cunha bala na caluga. Hai que lle ter medo a iso e non aos contos de vellas, amigo. Así rematou o seu relato pousando unha man amiga no lombo do labrego. Remataron deseguido as cuncas e os dous entenderon que non tiña senso prolongar o encontro. O vendedor levou unha botella de agasallo e saíu polo camiño alumeado pola lúa. O labrego agardou a que chegase á estrada xeral ao pé da súa cancela, dubitativo. Deu volta cando o vendedor escomenzaba a cruzar a 41


estrada cara ao seu rechamante vehículo. Andou un anaco e detívose a carón dunha nogueira. Apoiuse nela e mirou para o ceo. Sentiu a longa freada, o claxón atroante, o berro, o ruído xordo do corpo do vendedor rebotando no asfalto na caída.

42


Normais

Non dá chegado. Eu veña a dar voltas na cama e este carallo non dá chegado; se polo menos puidese durmir. Pero non podo e iso que xa estou inzada a pilulas. Coma todas as noites. Onde cona andará? Con algunha por aí seguro. Coa porca de María incluso. Ola son a secretaria persoal do seu home, chámoa para avisala de que hoxe chegará un chisco tarde, mandoume decirlle que non o agardase erguida. Puta. Non debe ter nin vintecinco anos a golfa e xa é secretaria persoal do alcalde da cidade. Moitas pirolas debeu comer para chegar aí seguro. Mesmo pode que lla estea a comer agora mesmo ao meu home no motel Caribe. Irán ao Caribe? Non creo. O meu home é demasiado coñecido para ir a un motel. Motor hotel, díxome Brais o outro día que significaba. É que agora lle aprenden moito inglés aos nenos. Fálao moi ben, coma a porca de María, esta fálache inglés, alemán, portugués e francés, claro é o que mellor lle acae nesa boquiña de puta. Iso si, o galego non cho fala, disque non é 43


necesario hoxe en día. E o pailán de Miguel, moito galeguismo, moita estrela vermella, mira dúas tetas e dálle igual que a súa secretaria diga esas cousas do idioma. Cando eu o coñecín podería encetar unha boa liorta se alguén lle dicía iso. Unha liorta verbal, claro, que este non lle pega a unha mosca. Apoucadiño. Mais dano si que che fai, psicolóxico. É o dano máis ruín de todos. As cicatrices non as miras, pero están aí seguro. Féndente a alma. Explicoumo Raquel, a nai de Aitor. Eu por iso tomo as pilulas. Tamén mas deu ela, seica non se conseguen na farmacia sen receita, receita dun psiquiatra claro. E a muller dun alcalde non pode ir ao psiquiatra en ano electoral. Menos mal que teño amigas. Porque Raquel é a miña amiga. E ten o mesmo ca min. Ela toma dúas das verdes pola mañá e dúas das rosas polas noites. Eu tomo catro e catro. De catro a catro. De quen era?... De Manuel Antonio, muller. Case non o lembraba. Cando eramos novos Miguel recitábame sempre os poemas de Manuel Antonio. Os dous deitados na herba, en Bonaval, ollando para o ceo. Sabía todos os seus poemas. Eramos felices. Agora xa nin lembro como era a ledicia. Como se sentía. Odio non poder relembrar os sentimentos. O amor. A fame. A ledicia. Eu antes pensaba que era a única que non os lembraba, que non os podía lembrar. Pero Raquel tampouco pode. O seu psi44


quiatra díxolle que era un mecanismo de autodefensa. Á xente non lle poden abrollar os sentimentos para non mancarse con eles. Co medo. Coa dor. Disque tolearíamos. O problema é que tampouco volven as cousas boas. Non hai unha peneira que aparte só os sentimentos malos. Todos desaparecen. Agáchanse todos. Díxolle o seu psiquiatra que o que hai que facer é volver vivilos. Coma se fose tan doado. Para! Chegou daquén. Se é Miguel vaime sentir. Non, é Brais. Abriu a porta do seu cuarto. Tíñalle que dar vergoña a seu pai volver para casa máis tarde ca seu fillo. E se lle digo algo aínda me resposta que se preferiría que nos volvese ao mencer coma fan os fillos dos nosos amigos, de andar por sabe deus onde, endroghados. Pois si, preferiría que volvese endroghado coma en todas as familias. Ás veces preferiría ser normal, coma as demais.

45


A Cacería

–Logo non sabes o que é un couto de caza? Ninguén che explicou nunca o que era? O borracho vello mira para o mozo que non é quen de soerguer a testa polo peso do alcol. O mozo non resposta; tan só abanea a cabeza para os lados negando ter ouvido falar de tal cousa. –Carallo, rapasiño. Pois non habías durar moito de borracho sen saber o que é un couto de caza. Mira, ves aquelas liñas brancas gordas pintadas na rúa. Aquelas polas que camiña a xente. O rapaz levanta a cabeza e segue a dirección que lle marca o dedo do vello. Cando pode fixar a vista albisca na brétema alcólica un paso de cebra que cruza a grande avenida un chisco máis abaixo de onde eles estaban. Non pode conter o riso. –Iso! Iso!... Iso é un paso de cebra, mamalón. Es un vello tolo, meu. Iso é un puto paso de cebra. Joder co vello que hostia lle pasa.... O vello mira para el. Ri. Morde a cabicha do seu Ducados cos dentes suxos e pega o lombo á 47


parede de pedra da sucursal da caixa ao tempo que estarrica as pernas. –Non é un paso de cebra. Bo! Si que o é, pero para nós non é un paso de cebra. Iso é para eles. Para nós é un couto de caza. Queres saber o que fan? Queres saber o que se lles dá por facer nas noites de lúa?... Si, xa sei que si que queres. Voucho contar. O segredo está en distinguilos porque non son todos. Son só algúns... Os máis novos case sempre. Colócanse aí ou alá embaixo agachados nas sombras... co motor acendido, sempre. Porque teñen eses motores novos que non fan ruido e non os oes ou... ou igual son eu que vou vello e xa non os oio. Poden pasar horas e horas agardando, ás veces non paran quietos; non agardan sempre parados, ás veces agardan dando voltas cos seus coches pola zona, fachendeándose da súa máquina de matar... Eu téñolles berrado para que se vaian, que lisquen... Cabróns! Eles contestan que tan só están a dar voltas buscando onde aparcar, que ben podía eu deixar de lacazanear e buscarlles un sitio para o seu coche, que mo ían pagar moi ben. Cabróns! Pensan que os borrachos somos coma os ionquis, pois están trabucados. Nós aínda mantemos a dignidade. E eles sábeno. De feito cázannos a nós, que non os cazan a eles. Estasme escoitando rapaz?

48


O rapaz esperta coa puñada que lle mete o vello na testa. Rosma algo, non se entende o que, e volve deixar caer a cabeza. O vello continúa a falar. –Atende porque só cho vou repitir unha vez e porque es novo na cidade... De onde ves rapaz?... Tanto ten. Escoita. Sabes coma nos cazan? É moi sinxelo. Agardan a que vaiamos ao couto de caza. As raias esas de cebra. Porque nós temos que ir por aí para poder durmir e eles ben que o saben. Entón ti vas todo tranquilo polas raias, bebendo o derradeiro grolo da noite... que ti pensas que é o derradeiro da noite pero eles queren convertilo no derradeiro da túa vida... O vello deixa de falar un anaco e cóllelle das mans ao rapaz o cartón de viño. Este tenta pelexar polo seu tesouro pero non pode. O vello bebe. –Ah! Estache ben bó... toma, ho ,toma, non te alporizes. Amáis atende que non che rematei de contar a historia. O primeiro que escoitas é a música... é unha música estraña coma de tambores, coma un trebón. O volume moi alto para que te confundas... quedas paralizado co medo, non sabes de onde vén esa música de súpeto. Logo están as luces... cando miras para arriba só ves dúas grandes luces, dúas luces que están a apontar para ti, para que non te movas, para que eles poidan mirar ben a súa vítima... e logo máis nada. Xusto cando te van cazar fan soar unha bucina para que ninguén sinta 49


os teus berros... e xa está. Danche unha trompada bestial coa súa maquina de matar e foxen deixándote deitado no chan, a morrer... Eu xa mirei caer así a moitos... ao Pepe... a Manuel... moitos... tamén a min me deron non vaias pensar, mais... haiche moitos que somos de pelello duro, he, he... mira. O vello levanta as roupas e ensínalle ao rapaz unha cicatriz inmensa que lle percorre o costado todo. O rapaz mira para ela abraiado e pasa un dedo pola fenda na carne do seu compañeiro. –Para que mires... Para que non penses que che estou a contar unha película desas da tele. Foi hai xa 5 anos. Déronme cunha máquina azul, xigantesca. Estiven tirado na rúa máis de seis horas ata que veu unha máquina desas de luces e sereas e levoume a un hospital... Pero agora xa sei cal é o seu segredo, queren acabar con nós... pero non van poder... O vello tira o Ducados ao chan xusto cando pasa por diante del un fato de rapazas moi cuspidiñas. Elas fanlle un aceno de noxo que é respostado polo vello. O rapaz, no entanto, sorrilles amosando unha dentadura apodrecida. Cando xa van lonxe o vello aborrega ao seu compañeiro. –Pero que fas rapaz? Que pensas, que vas poder foder nunha desas rapazas algunha vez na vida? Ha, ha. Non levas moito de borracho, está claro que non. Esas, meu amigo, sonche o trofeo pola caza. O 50


que máis caze poderá escoller á que queira. E Elas ben que o saben. Porcas! E hoxe andan nerviosas... porque hai lúa chea, e nas noites de lúa chea é cando máis cazan. Si, non me digas o porque que non cho sei pero é así. O rapaz érguese e baixa pola beirarrúa dando tumbos. Para xusto diante da panadaría que esta dous portais máis abaixo da sucursal da caixa e ponse a mexar contra os escaparates. O mexo sae rebotado en todas as direccións, coma un fervedoiro a bater nunha pedra. Pasa por detrás del unha parella, duns trinta e pico anos, e dille algo. O rapaz dá volta e mexa contra deles, que apuran o paso para non ser salpicados como fan os suplentes nos campos de fútbol nos descansos, cando regan o céspede. O rapaz para de mexar e segue rúa abaixo ata chegar ao paso de cebra. Mira para ambos os dous lados e ponse a cruzar a rúa. Xusto cando está no medio para. Saca do peto do seu abrigo o brique de viño e bebe del. Parte do viño non lle entra na boca, escorregándolle pola faciana e a roupa. Entón escoitase música. Tecno a un volume endemoñado que sae dun Seat Ibiza que baixa a toda velocidade pola rúa. O cohe fai uns destellos ao borracho que está no medio do paso de cebra. Este non se move. O coche segue a baixar. Rápido. Xusto cando xa está enriba do paso de cebra dálle á bucina, o son mestúrase coa música que sae dos altofalantes do 51


carro. O borracho non se move. Entón séntese ese ruido, coma o que fai un saco de patacas cando o deixas caer ao chan dende un alto, e o corpo do borracho viaxa polo aire. O coche dubida. Arranca. Lisca. No medio da rúa, no chan, fica o corpo sen vida do borracho. Ninguén fai nada, tan só o outro borracho, o vello, que berra e se tira do pelo un chisco máis arriba.

52


O roubo

O único ruído que se escoitaba no almacén de Cárnicas Xanín era o do vello reloxo que Leandre Xanín, o propietario, tiña no seu despacho do primeiro andar. En realidade, non sendo mentira que o sr. Xanín efectivamente tiña o tal reloxo no seu despacho, na parte esquerda da súa mesa, a carón das fotos da Deolinda, a dona, e Bertomeu, o fillo, tamén non é menos certo que, de querermos dar toda a información, non debemos esquecer o feito de aquel reloxo levar na mesa dende o tempo en que Anxo Xanín, o finado do avó, era o dono da empresa. Xa que logo, esta noite o único ruído que se escoitaba no almacén de Cárnicas Xanín era o do vello reloxo. Igual ca todas as noites dos últimos 40 anos. Porén, un outro ruído, xordo e menos acompasado ca o do vello reloxo que o avó lle mercara a un extraperlista en Salceda, veu rachar a harmonía que o silencio da noite e a corda do reloxo viñan tecendo de vello. O novo ruído, a cada paso máis 53


perceptible, -se houbese alguén no almacén para poder mensurar estas mudanzas-, semellaba provir da cerna mesma do vello almacén. Non era, iso queda claro, un ruído externo, accesorio, como si podemos considerar o tic-tac do reloxo do avó. (Aquí convén reflexionarmos sobre o asunto). O vello reloxo do avó, o que levaba toda a vida no despacho de dirección, vendo pasar pola súa beira as caras de varias xeracións de Xaníns, a cada volta máis louros e máis repoludos, como saidiños todos da pota fumegante da Deolinda coa cara lavada. E cando dicimos Deolinda, queremos abranguer baixo o nome tres persoas: Deolinda a avoa, Deolinda a nai e Deolinda a filla, pois as tres xeracións de Xaníns que levaban gobernando o maior almacén de carne de avestruz da provincia de Pontevedra nos últimos 40 anos colleran o costume, ninguén sabe o porqué, de casar con mulleres chamadas Deolinda. Pois o vello reloxo, o que afartara de virar agullas para a diversión das fotografías dos leitonciños que a(s) Deolinda(s) traían ao mundo, non deixaba de ser un ruído accesorio. Unha presenza accesoria, a falar con xeito. Podía desaparecer e nada mudaría na vella nave feita por canteiros da terra de Montes. Mesmo tamén podería caer o letreiro de madeira de carballo que mandara facer o avó, e desaparecer as modernas cámaras frigoríficas en que se amoreaban os corpos espidos das 54


avestruces, como antes desapareceron as pías da salmoura, -Cárnicas Xanín comezara comercializando delicias de avestruz en salmoura e escabeche para tendas delicatessen-, e non pasaría, no fondo, nada. Quizais non tería sentido contar esta historia, pero dende logo os muros vigorosos que levantaran os canteiros seguirían a estar aí. Poderiamos pensar que o capitalismo non dá destruído a arte da pedra, aínda que lle mude a faciana. Mais isto é, logo o miramos, unha sinxela andrómena, medio romántica e medio comunista, e dende logo, irreal. Porque o ruído xordo e non tan acompasado como o do reloxo do avó, ese ruído que non é accesorio, que non é externo, o que agora se escoita tanto que alaga todo o almacén, ese ruído que dixemos saído da cerna mesmo das pedras do almacén, procedía dos golpes que Xandre e Miguel daban para rematar o túnel co que pretendían acceder ao interior de Cárnicas Xanín. E aínda que o seu obxectivo era entrar no almacén a roubar, cómpre dicirmos que entre os efectos colaterais deste roubo, -desta tentativa de roubo, en realidade-, se acha o grave dano que sufriu a estrutura do almacén, feito que, unido a outros tamén importantes e, -de seguirmos románticos e comunistas-, totalmente rexeitables como a especulación urbanística e a crise provocada na industria da avestruz pola enésima gripe aviar, deron en propiciar a demolición do vello almacén pouco 55


tempo despois. Mais como temos por intención tirar do sentido eses anteollos poerentos, redondiños e tan noxentos como a propia Yoko Ono2, que nos fan ver todo baixo un prisma románticomunista, non imos seguir por ese carreiro. Mellor voltamos ao momento en que Xandre e Miguel dan o derradeiro golpe da súa xeira furadora e os cascallos comezan a caer no chan do almacén de Cárnicas Xanín, demostrando cos seus golpes violentos non só que Newton tiña razón, senón tamén que a cobiza dos homes pode furalo todo. Despois de caeren os cascallos, caeron os martelos e despois os corpos dos dous ladróns, luxados os monos e abrancuxadas as caras polo po. Erguéronse os dous mozos, -entenda o lector/a de máis idade “homes-de-mediana-idade”, pois agora chamámoslles mozos aos que pasan dos trinta-, e tiraron simultaneamente os capacetes de seguridade que levaban, xesto gracioso que por riba enchería de orgullo, pode que tamén de satisfacción, a Elixio Cova, docente do curso de Prevención de Riscos Laborais que a CIG organiza periodicamente para os seus afiliados do sector do latrocinio e artes delitivas, -con cargo aos fondos de integración da UE-, ao que asistiran, nos seus distintos niveis básico, 2

Por nos manter no campo do politicamente correcto, obviaremos facer esta comparación cursi co ilustre ADR Castelao. (N. do A.)

56


medio e avanzado, tanto Xandre coma Miguel. Tirados os capacetes, colocadas e acesas as lanternas de cabeza, Miguel, o líder da parella, falou. –Tamos dentro, dixo. Efectivamente, estaban dentro. Accederan á nave pola parede leste, a carón da máquina desosadora. As súas lanternas alumeaban un espazo grande, con estrañas máquinas ciscadas aquí e acolá dun xeito aparentemente anárquico. Por riba de todas elas, cobregueando para se adaptar á caótica distribución, colgaba do teito unha fita transportadora. Enfronte, ocupando toda a parede oeste, as cámaras frigoríficas, enormes, a emitir un zunido máis perceptible ao tacto ca ao ouvido, saudábanos cun xogo continuo de luces verdes e amarelas a piscar. Os dous ladróns xiraron as súas cabezas e os feixes de luz descubriron as paredes acristaladas do despacho de dirección. Foron cara a el, non atraídos polo tic-tac do reloxo, -que volvera recobrar a exclusividade sonora da escena-, senón pola certeza de atoparen aló a caixa forte. E de feito, atopárona. Non ten sentido alongar os detalles das distintas tentativas de apertura ensaiadas sen éxito polos dous ladróns. Berbiquí, soprete, serra radial, coroa de diamante, lanza térmica, simulador electrónico e o máis convencional método dos golpes con mazas. Nada funcionou. A suor abriu sucos húmidos nas caras esbrancuxadas dos ladróns e o tempo come57


zaba perigosamente a xogar na súa contra. O formador do curso de Apertura de Caixas Fortes, dende logo, non había sentir tanto orgullo nin tanta satisfacción. Miguel, de novo, falou. –Temos que ir pra fóra, dixo. As dúas caras foron iluminadas polas lanternas. Xandre torceu o bico e botou unha ollada arredor, na procura de algo que meter na saca, por non marchar libre, diría despois. Un non pode deixar de pensar que algo de orgullo había naquela busca rápida polo despacho, malia ter quitado xa os anteollos poerentos, redondiños e tan noxentos como a propia Yoko Ono. De entre o pouco que a lanterna alumeou e a man podía acadar, o reloxo foi o escollido. Mentres os ladróns se coaban de volta polo buraco realizado con traballo dende o almacén do Coren Grill que lindaba polo leste con Cárnicas Xanín, un deles, obviamente o Xandre, sentíu o tictatexar do reloxo que levaba no lombo. Nunca máis soou o seu son monocorde dentro daquela nave feita polos canteiros da terra de Montes, mais, como dixemos antes, a desaparición dun ruído accesorio como aquel non ía supor moita mácula na rotundidade pétrea de Cárnicas Xanín. Tamén non había pasar moito tempo para que as escavadoras derrubasen o predio para permitir erguer vivendas para os turistas, como tamén quedou dito, así que realmente nin tempo lles deu ás pedras a pensar se 58


botaban en falta ou non aquel son que as acompaĂąara durante mĂĄis de 40 anos.

59


Contos esquecidos  

contos en galego de Daniel Lavesedo

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you