Page 1

Περιοδική επιθεώρηση της επιχειρηματικής, τουριστικής & δημόσιας ζωής • Τεύχος 22 • Ιούνιος-Ιούλιος 2011• Διανέμεται δωρεάν

Οικονομική κρίση

Έρευνα και συμπεράσματα για τη Χαλκιδική ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ- ΕΤΑΙΡΕΙΑ INTERVIEW

Γιώργος Γκιλής

“προωθούν την εσωτερική πτώχευση...”

Θάνος Ψυχογιός Συνέντευξη στην Κατερίνα Μαγουνάκη

Η αρχαία Άκανθος

Beach soccer

ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ

διαβάστε τις εκδόσεις μας και από το internet

Παραλία Νέων Φλογητών | 20’ από την Θεσσαλονίκη | Τηλ. 6944 72 68 72 - 6983 655 755 | www.pastazi.gr


· Βιομηχανικά Είδη · Εργαλεία · Σιδηρικά · Χρώματα · Λάστιχα πιέσεως · Άκρα Ρακόρ · Γεωργικά Μηχανήματα · Ανταλλακτικά · Service

Ν. Μουδανιά Χαλκιδικής Tηλ. / Fax: 23730 26 408


Ο κλάδος της ταπετσαρίας έχει τεράστια ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο και κατά συνέπεια και στον ελλαδικό χώρο. Η ταπετσαρία σήμερα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο του βαψίματος, προσδίδοντας στο χώρο ένα περίτεχνο design. Είναι ένας εύκολος και σε πολλές περιπτώσεις οικονομικός τρόπος να μεταλλάξουμε το χώρο που μας περιβάλλει καθημερινά. Το κατάστημά μας διαθέτει μεγάλη ποικιλία σε προτεινόμενα βιβλία ταπετσαριών. Αναβαθμίστε την αισθητική του χώρου σας με ρεαλιστικές παραστάσεις ή αλλιώς φωτοταπετσαρίες που σας καθηλώνουν και απογειώνουν την αισθητική. Διακόσμηση χώρου με stickers. Διακόσμηση τζακιού με μοναδικές τεχνοτροπίες, παιδικά θέματα, μπορντούρες που λατρεύουν τα παιδιά. Το κατάστημα διαθέτει εκθεσιακό χώρο και σαλόνι ειδικά διαμορφωμένο για να επιλέγετε αυτό που σας εκφράζει. Είμαστε σε θέση να προσφέρουμε προτάσεις και λύσεις για κάθε απαίτηση αισθητική ή οικονομική. Μετατρέψτε τον τοίχο σας σε έργο τέχνης.


Η µόδα στο χρώµα

Όµορφο σπίτι µε ξεχωριστή προσωπικότητα

Το χρώμα τη

ς έμπνευσης

ΜΟΝΑΔΙΚΟ

και της ποιό τ

Ι ΧΡΩΜΑΤΙΚ ΟΙ ΣΥΝΔΙΑΣ

ητας

ΜΟΙ Αφεθείτε στ η γοητεία το υ χρώματος οδηγό τις χρ με ωματικές μα ς προτάσεις . ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚ Α ΧΡΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ ΕΣ ΛΥΣΕΙΣ …ΚΑΙ ΓΙΑ Τ Ο ΕΞΩΤΕΡΙΚ Ο ΤΟΥ ΣΠΙΤ ΙΟΥ

ΚΑΤΟΓΛΟΥ ΠΑΝ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Δομικά & Ειδικά Δομικά Υλικά Παλαιά περ. οδός Μουδανιών - Θεσ/νίκης, Νέα Μουδανιά Τηλ.: 23730 22719, Fax: 23730 22746 E-mail: katogloy@otenet.gr ΑΠΟ ΤΙΣ 8.00 ΕΩΣ Τις 17.00 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ


editorial Περιοδική επιθεώρηση της επιχειρηματικής, τουριστικής & δημόσιας ζωής

Έδρα Α. Μάμας Χαλκιδικής, τ.κ. 63 200 Υποκατάστημα Ελ. Βενιζέλου 3, τ.κ. 63 200 Ν. Μουδανιά Χαλκιδικής Ιδιοκτησία - Έκδοση - Διεύθυνση Αντώνης Πάσχος Α. Μάμας Χαλκιδικής, τ.κ. 63 200 Νομική Σύμβουλος Θεοδώρα Κιοσέογλου Σύμβ. Έκδοσης - Υπεύθ. για τον Νόμο Παναγιώτης Πάσχος κιν 6976 67 67 57 Συντακτική ομάδα Αντώνης Πάσχος - Δέσποινα Κοτζαμπιγίκη Ναυσικά Λουκάκη - Κατερίνα Μαγουνάκη Συνεργάτες Χρήστος Πέτρου - Κυριακή Μπαλλή - Χρήστος Ντικμπασάνης - Βασίλης Παππάς - Χρήστος Παπακώστας - Μιχάλης Κουτσός - Ιωάννα Καρμοίρη - Χάρης Σαρόγλου - Μάρθα Διδασκάλου - Όλγα Κίστρη- Τάσος Αξαρλής - Θανάσης Γραμμένος Δημιουργικό - Διαφήμιση Metron Design Studio Φωτογραφία Ναυσικά Λουκάκη - Κατερίνα Μαγουνάκη - Θανάσης Γραμμένος - Χρήστος Ντικμπασάνης Επικοινωνία Metron Design Studio Ελ. Βενιζέλου 3, Ν. Μουδανιά τ.κ. 63 200, τηλ. 23730 22500, κιν. 6976 67 67 57 - 6973 40 07 55 e mail: ploushalkidikis@gmail.com www.metrondesign.com

• Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τις απόψεις των συντακτών τους, οι οποίοι είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι. • Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με αναφορά στο περιοδικό “πλους” της Χαλκιδικής. • Το περιοδικό μας χειροδιανέμεται στη Χαλκιδική. Παρακαταθήκη υπάρχει στα γραφεία μας και τους επαγγελματικούς χώρους όλων των διαφημιζόμενων επιχειρήσεων. Επιπλέον, σε επιλεγμένα σημεία της Χαλκιδικής και της Θεσσαλονίκης. Εάν θέλετε να λαμβάνετε το περιοδικό μας στον δικό σας χώρο (σπίτι-κατάστημα-γραφείο-ΤΘ), τηλεφωνήστε 23730 22500 & 6976 67 67 57. Ετήσιο κόστος: 30€

Ο μήνας που πέρασε μας επεφύλασσε δυσάρεστη έκπληξη, αφού ξαφνικά και αναπάντεχα ο καλός μας φίλος και συνεργάτης Βασίλης ‘’έφυγε’’ για το μεγάλο ταξίδι. Μας βοήθησε με τις συμβουλές του, μας έδωσε θάρρος να συνεχίσουμε, μας έμαθε πολλά! Αφιερώνοντας αυτό το τεύχος στη μνήμη του ‘’Πελαγίσιου’’ του περιοδικού μας, θέλουμε να απευθύνουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του, με την βεβαιότητα ότι η ανάμνηση της μορφής και το έργο που άφησε πίσω του, θα κρατά πάντα ζωντανή την παρουσία του στις ψυχές μας. Κατά τ’ άλλα, τώρα που γράφουμε αυτές τις γραμμές, ίσως ζούμε σαν χώρα και σαν πολίτες της ιστορικές στιγμές, αφού το αδέσμευτο και ακηδεμόνευτο κίνημα του λαού των πλατειών των πόλεων της Ελλάδας, επιβάλλει στην κυβέρνηση να αναδιπλωθεί και να αλλάξει την οπτική γωνία υπό την οποία έβλεπε μέχρι τώρα το θέμα ‘’Ελλάδα-Έλληνες-χρέος-δανειστές’’. Δεν γνωρίζουμε τις εξελίξεις, ούτε και μπορούμε αυτή τη στιγμή να τις προβλέψουμε, θέλουμε όμως και από αυτό το βήμα να πούμε τρία πράγματα. Το πρώτο είναι, ότι όποια κυβέρνηση κι αν προκύψει από τις διεργασίες των κομμάτων (ανασχηματισμένη ή συνεργασίας, τεχνοκρατική ή αμιγώς πολιτική, με εκλογές τώρα ή αργότερα), έχει ιστορικό χρέος να βάλει σαν προτεραιότητά της την εθνική κυριαρχία και την ανάπτυξη της χώρας και αμέσως μετά την ανακούφιση του λαού της από τα βάρη που του επέβαλαν. Γιατί η αποσάθρωση της κοινωνίας κουβαλάει μαζί της και την εξαθλίωση του κόσμου κι ένας λαός εξαθλιωμένος σε κατάθλιψη, δεν μπορεί ούτε να προσπαθήσει, ούτε να δουλέψει και πολύ περισσότερο να είναι παραγωγικός και να προοδεύσει. Και γιατί αυτή η χώρα που τόσα έχει υποστεί στο πέρασμα των αιώνων, είναι η γη της, η θάλασσά της και οι άνθρωποί της! Και δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς αυτά, ΟΛΑ όμως ΜΑΖΙ! Τα χρέη και οι δανειστές είναι δεύτερα και τρίτα και τέταρτα και τόσο ηθικής υπόστασης, όση ηθική βάση έχει το απεχθές χρέος που μας καταλογίζουν και το οποίο φυσικά ΔΕΝ ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ. Και να σταματήσει (η νέα κυβέρνηση) να αναπαράγει τα διλήμματα του παρελθόντος στο λαό της και να ΑΠΑΙΤΗΣΕΙ από τους ‘’φίλους’’ και ‘’εταίρους’’ μας να καταβάλουμε τα χρέη μας μέσα απ’ την ανάπτυξή μας, που τώρα την εμποδίζουν για να αγοράσουν τον πλούτο μας κοψοχρονιάς! Το δεύτερο είναι, ότι η κομματική πειθαρχία (σε οποιοδήποτε επίπεδο, ακόμη και το βουλευτικό), έχει νόημα όταν δεν ξεφεύγει απ’ το πλαίσιο της συνείδησης και των αρχών (ηθικών και πολιτικών) των ατόμων. Αν η κομματική πειθαρχία επιβάλλεται για θέματα που κατά την κρίση ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ κινούνται έξω απ’ το πλαίσιο αυτό, τότε κανείς ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ. Αν θεωρεί ότι έχει, τότε είναι ανελεύθερος, και δυναστεύεται και δυναστεύει. Το τρίτο είναι η ευχή, πραγματικά από μέσα μας, η όποια νέα κυβέρνηση να έχει πρώτα την πολιτική βούληση να αποδεχτεί τα προηγούμενα δύο και το πολιτικό ανάστημα να τα κάνει πράξη. Για την Ελλάδα και τους ανθρώπους της!

Παναγιώτης Πάσχος Σύμβουλος Έκδοσης

06 πλους


index Τεύχος 22 | Ιούνιος - Ιούλιος 2011

06

Editorial

10

Επικαιρότητα: Γιώργος Γκιλής

“προωθούν την εσωτερική πτώχευση...”

12

Ευκαιρία ή Κρίση: Ο νέος αναπτυξιακός νόμος | Κυριακή Μπαλλή

14

Ζoom in

32

10

Κοινωνία: Γαλακτοκομικά προϊόντα (α’ μέρος) | Μιχάλης Κουτσός

34

Λαογραφία: Μνήμες | Ειρήνη Μαυρίδου - Μαστοράκη

38

Summer sports: Beach soccer Το ποδόσφαιρο στην άμμο

41

Ομορφιά: Σύσφιξη - Αδυνάτισμα

16

| Μάρθα Διδασκάλου, Όλγα Κίστρη

Επιχειρείν: Marketing για δύσκολες εποχές | Βασίλης Παππάς

42

18

| Συνέντευξη στην Κατερίνα Μαγουνάκη

| Πελαγίσιος

Τέχνη - πολιτισμός: Κάθε χρόνο... το βιβλίο γιορτάζει | Μάγδα Ξύδη

Αφιέρωμα: Τόπος αρχέγονος

20

Periplous: Η αρχαία Άκανθος

22

Έρευνα: Οικονομική κρίση. Έρευνα & συμπεράσματα για την Χαλκιδική.

28

Θέμα: Ο χάρτης της Χαλκιδικής του χθες και του σήμερα: Άγιος Πρόδρομος (Ρεσιτνίκια) | Θανάσης Γραμμένος

30

Θέμα: Σινά. Ο μοναχισμός στο θεοβάδιστο όρος (μέρος β’)

18

Σελιδοδείκτης: Θάνος Ψυχογιός

44

46

Διακόσμηση: Διακοσμώντας το παιδικό δωμάτιο | Νίκος Σαράφης

48

22

Περιβάλλον: Δηλητηριάσεις μικρών κατοικιδίων. Βασικές αρχές αντιμετώπισης | Χάρης Σαρόγλου

49

Γεύση: Η συνταγή του μήνα | σεφ Αναστάσιος

| Χρήστος Ντικμπασάνης

42

30


Εχέδωρος

Εύοσμος

Ευκαρπία Σταυρούπολη

Θεσσαλονίκη

Συκιές Τριανδρία Πυλαία

Καλαμαριά Θέρμη

Νέα Μηχανιώνα

Βασιλικά

Ανθεμούντας

Επανωμή

Δήμος Καλλικράτειας

Τρίγλια Δήμος Μουδανιών

Ν. Φλογητά

Χαλκιδική

Παραλία Ν. Φλογητών 20’ από τη Θεσσαλονίκη 6944 72 68 72 - 6983 655 755 www.pastazi.gr

Χαλκιδική ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ SNACK, ΜΕΧΡΙ ΠΟΤΟ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΩΙΝΕΣ ΩΡΕΣ!

Παραλία Ν. Φλογητών 20’ από τη Θεσσαλονίκη 6944 72 68 72 - 6983 655 755 www.pastazi.gr


επικαιρότητα ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΙΛΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

‘‘Προωθούν την εσωτερική πτώχευση...’’ Έχει περάσει σχεδόν ένας χρόνος μετά την εφαρμογή του μνημονίου που μας επιβλήθηκε από την τρόικα, προκειμένου η χώρα μας να προσπεράσει τον σκόπελο που ονομάζεται οικονομική κρίση. Τα επώδυνα μέτρα του μνημονίου που επιβλήθηκαν δοκιμάζουν τα όρια της αντοχής μας καθημερινώς, προκαλούν κοινωνική απόγνωση και λαϊκή οργή σε κάθε ελληνική οικογένεια, ενώ οι απαιτήσεις που προβάλλουν οι δανειστές μας συνιστούν στην ουσία, πλήρη απώλεια του οικονομικού αυτεξουσίου της χώρας μας. Δυστυχώς τα μέτρα που λαμβάνονται από τους κυβερνώντες δεν βασίζονται σε ένα σχέδιο αυθεντικής ανάπτυξης, σε μια παραγωγική Ελλάδα που θα ενισχύει και δεν θα καθηλώνει τις υγιείς δυνάμεις του τόπου. Ό,τι είναι καλό για την τρόικα, δεν είναι κατ’ ανάγκη καλό και για την Ελλάδα μας. Προωθούν την εσωτερική πτώχευση για να αποφύγουν την εξωτερική. Ούτως ή άλλως μια επί της ουσίας χρεωκοπημένη χώρα σαν την Ελλάδα, δεν έχει και πολλά περιθώρια επιλογών. Ή τους δανειστές της θα ‘‘ρίξει’’, ή θα ‘‘φορτώσει’’ τα βάρη στο λαό. Με την ενεργό συμμετοχή και προτροπή των ‘‘φίλιων’’ δυνάμεων ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ, που δεν θέλουν να χάσουν τα λεφτά τους, προτιμά το δεύτερο.

‘‘... η διοίκηση του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής αφουγκραζόμενη τις ανάγκες αλλά και τους προβληματισμούς των μελών του, προσανατολίστηκε στην διάνοιξη νέων επιχειρηματικών οριζόντων, με συνιστώσες την εξωστρέφεια και την ανάληψη από μέρους του συνεχών δράσεων ...’’

10

πλους

Κανείς όμως δεν ρώτησε τους έλληνες πολίτες αν θέλουν να χάσουν τα λεφτά τους και πολύ περισσότερο τα δικαιώματά τους για να ‘‘σωθεί’’ η χώρα. Είναι περισσότερο από βέβαιο, ότι αν ετίθετο τέτοιο θέμα η απάντηση θα ήταν συντριπτικά αρνητική. Όλοι θα έλεγαν ότι την κρίση να την πληρώσουν αυτοί που την προκάλεσαν, ενώ από τους πιο ακραίους δεν θα λείψουν και οι κραυγές του τύπου ‘‘φέρτε πίσω τα κλεμμένα’’. Όλα τα άλλα περί αποκατάστασης της ανταγωνιστικότητας και περί επιστροφής στην ανάπτυξη σε σύντομο χρονικό διάστημα, μπορεί να απασχολούν έντονα τους εγκέφαλους και τους σχεδιαστές της οικονομίας, ο κόσμος όμως τα ακούει βερεσέ. Πιο πολύ τον απασχολεί το μέλλον στη δουλειά ή το μαγαζάκι του, για όσους έχουν ακόμη την τύχη να μην έχουν πέσει στα χρέη ή την ανεργία, παρά η τύχη της χώρας που σίγουρα δεν εμπνέει σιγουριά. Η επιταχυνόμενη εσωτερική πτώχευση λοιπόν, θα είναι το γήπεδο όπου έχει αποφασιστεί να δοθεί η μάχη της επιβίωσης από τους ισχυρούς προστάτες με εκτελεστικό βραχίονα την κυβέρνηση και τους συμφωνούντες ή διαφωνούντες υπουργούς. Και επειδή αυτό δεν φτάνει, θα βγουν στη σέντρα των δελτίων των 8:00 κάποιοι φοροφυγάδες για να ικανοποιηθεί το λαϊκό αίσθημα, ίσως πουληθούν (μάλλον παραχωρηθούν προς εκμετάλλευση) κάποια φιλέτα στις παραλίες για να ηρεμήσουν οι πιστωτές μας και η ζωή θα τραβήξει και πάλι εμπρός. Αφήνοντας πίσω της χιλιάδες θύματα, όχι βέβαια από την ευγενή τάξη των πολιτικών και των καταφερτζήδων, που έχουν κάνει τα κουμάντα τους και θα παρακολουθούν το δράμα από απόσταση ασφαλείας. Άλλωστε είναι γνωστό ότι τις κρίσεις τις προκαλούν οι μεγάλοι και τις πληρώνουν πάντα οι μικροί… Η διοίκηση του Επιμελητηρίου της Χαλκιδικής αφουγκραζόμενη πάντα τις ανάγκες αλλά και τους προβληματισμούς των μελών του, υιοθέτησε μια νέα αντίληψη και φιλοσοφία για την επιχειρηματικότητα. Προσανατολίστηκε στην διάνοιξη νέων επιχειρηματικών οριζόντων για τα μέλη του, με συνιστώσες την εξωστρέφεια και την ανάληψη από μέρους του συνεχών δράσεων προκειμένου να τα στηρίξει σε οποιαδήποτε στιγμή, ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό που τα πράγματα στην αγορά έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Με συνεχείς παρεμβάσεις, επιστολές και υπομνήματα προς τα αρμόδια Υπουργεία, κρατικές υπηρεσίες και οργανισμούς, διεκδικεί και απαιτεί την επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο επιχειρηματικός κόσμος, ενώ παράλληλα υποβάλλει προτάσεις και υποδεικνύει λύσεις σε διάφορα θέματα στα πλαίσια του συμβουλευτικού-γνωμοδοτικού οργάνου της πολιτείας. Ο Πρόεδρος και η διοίκηση του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής, στέκονται αρωγοί και είναι πάντα δίπλα στον επαγγελματία και επιχειρηματία. Αυτό που ζητούμε από τους συναδέλφους είναι να βρίσκονται και αυτοί δίπλα σε μας.


ευκαιρία ή κρίση;

Μπαλλή Κυριακή

ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΝΕΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος Ο νέος επενδυτικός νόµος 3908/2011 έχει τεθεί ήδη σε εφαρμογή, οι υποψήφιοι επενδυτές μπορούν να υποβάλουν τα επενδυτικά τους σχέδια για υπαγωγή στις κατηγορίες των γενικών καθεστώτων του επενδυτικού νόμου, ενώ άμεσα θα γίνει η προκήρυξη των ειδικών καθεστώτων για την επιχειρηματικότητα των νέων, τα clusters και τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια που θα υποβάλλονται καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Σύμφωνα με τη συνέντευξη τύπου του Υπουργείου Ανάπτυξης, θα διατεθούν κίνητρα ύψους 800 εκ ευρώ ενισχύσεων και 2,2 δις ευρώ φοροαπαλλαγών για τη γενική επιχειρηματικότητα, την τεχνολογική ανάπτυξη και την περιφερειακή συνοχή. Με τη Β’ προκήρυξη προβλέπονται επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές για τη γενική επιχειρηματικότητα και την περιφερειακή συνοχή, ύψους 1,2 περίπου δις ευρώ. Σε μια περίοδο που η ανάπτυξη αποτελεί τη μόνη βιώσιμη επιλογή, η έλλειψη ενός αναπτυξιακού νόμου αποτελεί αναμφισβήτητα, βασική αιτία υστερήσεων. Γι’ αυτό και η προώθηση του νέου επενδυτικού Νόμου 3908/2011, αποτελεί την καλύτερη εξέλιξη προκειμένου να δοθεί αρχικά μια ώθηση και ανάσα στην οικονομία.

12

πλους

Τα βασικά σημεία του, είναι ότι θεωρεί ως επιλέξιμους όλους τους τομείς της οικονομίας, (εκτός από εκείνους που προβλέπονται στο άρθρο 2), ενώ ταυτόχρονα αλλάζει ριζικά τους όρους που ίσχυαν µέχρι σήμερα για τη χρηματοδότηση των ιδιωτικών επενδύσεων, εισάγοντας νέες αξίες, νέες διαδικασίες και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, καθώς παρέχει κίνητρα με φοροαπαλλαγές, επιδοτήσεις, leasing και χαμηλότοκα δάνεια. Εκτός αυτού, έχει προκαθορισμένο συγκεκριμένο ετήσιο προϋπολογισµό και προκαθορισμένο ύψος ενισχύσεων. Ο νέος νόμος διαθέτει μια νέα διαδικασία αξιολόγησης των υποβληθέντων σχεδίων, µε τη θεσμοθέτηση Εθνικού Πιστοποιημένου Μητρώου Αξιολογητών και Ελεγκτών, καθώς επίσης κατάθεση των σχεδίων σε σταθερές ημερομηνίες υποβολής (Απρίλιος και Οκτώβριος). Ο νέος επενδυτικός νόμος 3908/2011 στοχεύει σε επιχειρήσεις βιώσιμες, που σέβονται το περιβάλλον, προωθούν την καινοτομία, ενισχύουν την περιφερειακή συνοχή, δημιουργούν θέσεις εργασίας και δίνουν προτεραιότητα στη νέα γενιά. Με το νέο σύστημα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια υγιή και εξωστρεφή επιχειρηματική δραστηριότητα. Είδη ενισχύσεων 1. Επιχορήγηση κεφαλαίου, βάσει προκαθορισμένου ποσοστού 2. Επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης με ανώτατη διάρκεια τα 7 έτη 3. Φορολογική απαλλαγή με ανώτατη διάρκεια τα 8 έτη για τις υφιστάμενες και 10 έτη για τις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις Οι παραπάνω μορφές ενισχύσεων μπορούν να παρέχονται μεμονωμένα ή συνδυαστικά σε υφιστάμενες ή υπό ίδρυση επιχειρήσεις. Επιλέξιμες Δαπάνες 1. Δαπάνες κατασκευής, επέκτασης και εκσυγχρονισμού κτιριακών εγκαταστάσεων. (Έως 40% του προϋπολογισμού) 2. Αγορά και εγκατάσταση καινούργιων μηχανημάτων 3. Άυλες δαπάνες μέχρι το 50% του προϋπολογισμού 4. Δαπάνες για έργα και προγράμματα Έρευνας & Ανάπτυξης 5. Αμοιβές συμβούλων έως 5% του προϋπολο-

γισμού και έως 50.000€ 6. Λειτουργικά έξοδα σε επενδυτικά σχέδια επιχειρηματικότητας των νέων. Είδη Επενδ. Σχεδίων και Προσφερόμενα Είδη Ενισχύσεων ανά επενδυτικό σχέδιο. 1. Γενικής Επιχειρηματικότητας: Μόνο Φορολογική απαλλαγή σε συνδυασμό με χαμηλότοκα δάνεια από ΕΤΕΑΝ 2. Τεχνολογικής Ανάπτυξης και εισαγωγής καινοτομιών: 80% - 90% της ενίσχυσης επιχορήγηση ή επιδότηση leasing σε συνδυασμό με φοροαπαλλαγές, χαμηλότοκα δάνεια από ΕΤΕΑΝ 3. Περιφερειακής συνοχής: 70% - 80% της ενίσχυσης επιχορήγηση ή επιδότηση leasing σε συνδυασμό με φοροαπαλλαγές, χαμηλότοκα δάνεια από ΕΤΕΑΝ 4. Νεανικής Επιχειρηματικότητας: Επιχορήγηση με βάση τα ποσοστά επιχορήγησης και έως 1.000.000€ και 40% των δαπανών για τα πρώτα πέντε έτη 5. Μεγάλα επενδυτικά σχέδια: Έως 60% της ενίσχυσης ως επιχορήγηση ή leasing σε συνδυασμό με φοροαπαλλαγές και χαμηλότοκα δάνεια από ΕΤΕΑΝ 6. Ολοκληρωμένα Πολυετή Επιχειρηματικά Σχέδια: Φορολογική απαλλαγή 7. Συνέργειας και Δικτύωσης: Ενισχύσεις βάσει Υπουργικής Απόφασης. Ελάχιστος Προϋπολογισμός 1. Μεγάλες Επιχειρήσεις: 1.000.000€ 2. Μεσαίες Επιχειρήσεις: 500.000€ 3. Μικρές Επιχειρήσεις: 300.000 4. Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις: 200.000€ 5. Ατομικές Επιχειρήσεις: 300.000€ Για τα επενδυτικά σχέδια Γενικής Επιχειρηματικότητας ο ελάχιστος προϋπολογισμός είναι το μισό των παραπάνω ποσών. Ποσοστά Ενίσχυσης Η επικράτεια χωρίζεται σε τρεις ζώνες κινήτρων (Α, Β, Γ) με βάση το επίπεδο ανάπτυξης, σε σχέση με το μέσο όρο της χώρας. Ειδικότερα, στην Α’ Ζώνη κινήτρων ανήκουν οι Νομοί της Αττικής και της Βοιωτίας, οι οποίοι έχουν κατά κεφαλή ΑΕΠ υψηλότερο από το 120% του μέσου όρου της χώρας. Τα ποσοστά ενίσχυσης στους Νομούς αυτούς ανέρχονται καταρχήν σε 15% για Μεγάλες επιχειρήσεις, 20% για Μεσαίες επιχειρήσεις και 25% για Μικρές και Πολύ Μικρές επιχειρήσεις.


ευκαιρία ή κρίση; Στη Β’ Ζώνη κινήτρων ανήκουν οι Νομοί με κατά κεφαλή ΑΕΠ μεγαλύτερο από το 75% του μέσου όρου της χώρας, και τα ποσοστά ενίσχυσης στους Νομούς αυτούς ανέρχονται καταρχήν σε 30% για Μεγάλες επιχειρήσεις, 35% για Μεσαίες επιχειρήσεις και 40% για Μικρές και Πολύ Μικρές επιχειρήσεις. Στη Γ’ Ζώνη κινήτρων ανήκουν οι Νομοί με κατά κεφαλή ΑΕΠ μικρότερο από το 75% του μέσου όρου της χώρας, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, τα νησιά των Περιφερειών Νοτίου και Βορείου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων, τα νησιά που ανήκουν διοικητικά σε νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας, καθώς και οι παραμεθόριοι Νομοί της χώρας. Τα ποσοστά ενίσχυσης στην Γ’ Ζώνη ανέρχονται καταρχήν σε 40% για Μεγάλες επιχειρήσεις, 45% για Μεσαίες επιχειρήσεις και 50% για Μικρές και Πολύ Μικρές επιχειρήσεις. Στα επενδυτικά σχέδια επιχειρήσεων που εγκαθίστανται σε Βιομηχανικές Επιχειρηματικές Περιοχές (Β.Ε.Π.Ε.) και Ζώνες Καινοτομίας παρέχεται, ποσοστό ενίσχυσης πέντε (5) επιπλέον ποσοστιαίων μονάδων των ποσοστών του Πίνακα και μέχρι το ανώτατο όριο του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων. Ποσοστό Ίδιας Συμμετοχής Η Ίδια Συμμετοχή του επενδυτή, ανά υπαγόμενο είδος ενίσχυσης είναι 25% για επενδύσεις επιχορήγησης και 25% συνεισφορά για επενδύσεις φορολογικής απαλλαγής. Επιλέξιμες Επιχειρήσεις Στο καθεστώς ενισχύσεων του παρόντος νόμου υπάγονται επιχειρήσεις που είναι: - Εγκατεστημένες στην Ελληνική Επικράτεια (Ατομικές, Εμπορικές και Συνεταιρισμοί) - Τηρούν Βιβλία Β΄ ή Γ΄ κατηγορίας του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων - Υποβάλουν επενδυτικά σχέδια στους επιλέξιμους τομείς δραστηριότητας . Βασικοί Επιλέξιμοι Τομείς και Κλάδοι 01–03 Πρωτογενής τομέας 06–09 Ορυχεία και Λατομεία 10–33 Μεταποίηση 35 Παροχή ηλ. ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού. (Εξαιρείται η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα) 36–39 Παροχή Νερού, Επεξεργασία Λυμάτων, Διαχείριση Αποβλήτων και Δραστηριότητες Εξυγίανσης 42 Από τα έργα πολιτικού μηχανικού, εντάσσεται μόνον η κατασκευή παράκτιων και λιμενικών έργων και οι κατασκευαστικές εργασίες για παράκτιες και λιμενικές κατασκευές 49–53 Μεταφορά και Αποθήκευση 55 Καταλύματα. Δεν υπάγονται στις ενισχύσεις του παρόντος νόμου η ίδρυση ή η επέκταση ξενοδοχειακών μονάδων, καθώς και ο εκσυγχρονισμός

Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες, στα τηλέφωνα 23730 25020 και 2310 510733 ή μέσω e-mail στο balikyr@otenet.gr και να ενημερωθείτε διαδικτυακά από την ιστοσελίδα μας www.oikonomotexniki.com.

13

πλους

ολοκληρωμένης μορφής ξενοδοχειακών μονάδων, εφόσον δεν ανήκουν ή δεν αναβαθμίζονται αντίστοιχα σε κατηγορία τουλάχιστον τριών (3) αστέρων. Εξαιρούνται και υπάγονται οι επενδύσεις τουρισμού υγείας. Επίσης, δεν υπάγονται επενδυτικά σχέδια αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων, ενοικιαζόμενων δωματίων και διαμερισμάτων. 58 Εκδοτικές Δραστηριότητες 59 Παραγωγή Κινημ. ταινιών, Βίντεο και Τηλεοπτικών προγραμμάτων, Ηχογραφήσεις και Μουσικές εκδόσεις 61 Τηλεπικοινωνίες 62 Δραστηριότητες προγραμματισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών, παροχής συμβουλών και συναφείς δραστηριότητες 63 Δραστηριότητες υπηρεσιών πληροφορίας 72 Επιστημονική έρευνα και ανάπτυξη 74 Άλλες επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες 82 Διοικητικές δραστηριότητες γραφείου, γραμματειακή υποστήριξη και άλλες δραστηριότητες παροχής υποστήριξης προς τις επιχειρήσεις 87 Δραστηριότητες βοήθειας με παροχή καταλύματος (γηροκομεία) 91 Δραστηριότητες βιβλιοθηκών, αρχειοφυλακείων, μουσείων και λοιπές πολιτιστικές δραστηριότητες 95 Επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης Διαδικασία Ένταξης στο νέο νόμο Η όλη διαδικασία θα ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών, από την προκήρυξη μέχρι την έγκριση του επενδυτικού σχεδίου. Οι υποψήφιοι θα εγγράφονται ηλεκτρονικά στο πληροφοριακό σύστημα κρατικών ενισχύσεων και θα λαμβάνουν έναν προσωπικό κωδικό. Θα υποβάλλουν ηλεκτρονικά όλα τα τεχνοοικονομικά στοιχεία του επενδυτικού του σχεδίου και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Εν συνεχεία, θα πρέπει να υποβάλλουν σε έντυπη μορφή τον επενδυτικό φάκελο (με τα πρωτότυπα έγγραφα) στο αρμόδιο γραφείο εξυπηρέτησης επενδυτών. Σήμερα λοιπόν παρουσιάσαμε τον νέο επενδυτικό νόµο 3908/2011, που απευθύνεται σε όλους τους τομείς της οικονομίας και προσφέρει την ευκαιρία σε πολλούς να προχωρήσουν σε επενδύσεις, τις οποίες λόγω της πολυδιάστατης πλέον οικονομικής κρίσης δύσκολα θα αποφάσιζαν. Επίσης ευκαιρίες για νέες δουλειές προσφέρει και σε άλλα κομμάτια του επιχειρηματικού κόσμου που επίσης ταλαιπωρούνται από τη γενίκευση της κρίσης. Κλείνοντας το άρθρο μας διατυπώνουμε ως εξής ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΜΑΣ : Θεωρούμε ότι ο νέος επενδυτικός νόµος 3908/2011, θα είναι το δημοφιλέστερο πρόγραμμα της περιόδου, αν όχι το πλέον επιτυχημένο. Για την Αναπτυξιακή Εταιρεία ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ

Μπαλλή Κυριακή Σύμβουλος Επενδύσεων, Πιστοποιήσεων & Περιβάλλοντος


zoom in Επίσκεψη του Γ.Γ. του Ε.Ο.Τ. στη Χαλκιδική Οι εθελοντές στηρίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Τη Χαλκιδική επισκέφθηκε ο Γενικός Γραμματέας του ΕΟΤ κ. Γιώργος Κολέτσος, την Τρίτη 7 Ιουνίου 2011. Στo πλαίσιo της επίσκεψής του πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο Διοικητήριο της Περιφερειακής Ενότητας Χαλκιδικής παρουσία του Αντιπεριφερειάρχη Χαλκιδικής, της Διευθύντριας του ΕΟΤ Π.Υ.Τ. Κεντρικής Μακεδονίας, των μελών του Τουριστικού Οργανισμού Χαλκιδικής, της Ένωσης Ξενοδοχείων, της Ομοσπονδίας Οικογενειακών Τουριστικών Καταλυμάτων, της Ένωσης Camping και του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής. Στη σύσκεψη έγινε ενημέρωση από τον Γ.Γ. του ΕΟΤ για τους τρόπους αξιοποίησης από την πλευρά μας των 19 γραφείων του ΕΟΤ που υπάρχουν στο εξωτερικό, για τα ταξίδια εξοικείωσης, καθώς επίσης και για την αμέριστη βοήθεια και στήριξη από την πλευρά του ΕΟΤ σε συνεργασίες με αντίστοιχους φορείς του εξωτερικού και σε θέματα διαφήμισης και προβολής. Οι φορείς από την πλευρά τους, έθεσαν τους προβληματισμούς τους και έδωσαν υπομνήματα με τις προτάσεις τους. Συζητήθηκε για το πως μπορούν να αναπτυχθούν περισσότερο οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού στη Χαλκιδική, όπως ο θρησκευτικόςπροσκυνηματικός, ο τουρισμός γαστρονομίας, ο καταδυτικός τουρισμός, ο τουρισμός ευεξίας κλπ. Έγιναν επίσης προτάσεις προς τον Γ.Γ. για την καλύτερη αξιοποίηση του γραφείου πληροφόρησης του ΕΟΤ στο αεροδρόμιο ‘‘Μακεδονία’’ της Θεσσαλονίκης και την επαναλειτουργία των γραφείων πληροφόρησης στους συνοριακούς σταθμούς, σε συνδυασμό με τον εξωραϊσμό τους, γιατί η εικόνα τους είναι η χείριστη. Μεγάλη σημασία δόθηκε και στην συλλογή στατιστικών στοιχείων για την καλύτερη προετοιμασία, στόχευση και προγραμματισμό επόμενων δράσεων. Ο κ. Κολέτσος έμεινε εντυπωσιασμένος με τις δυνατότητες που έχει η περιοχή μας να αναπτύξει, πάνω στο θέμα των εμπειριών των τουριστών, που είναι και το κεντρικό μήνυμα του ΕΟΤ. Αμέσως μετά την σύσκεψη ο Αντιπεριφερειάρχης Χαλκιδικής κ. Ιωάννης Γιώργος, ο Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής κ. Γρηγόρης Τάσιος, μέλη της Ένωσης Ξενοδοχείων Χαλκιδικής και μέλη του Τουριστικού Οργανισμού Χαλκιδικής συνόδευσαν τον Γενικό Γραμματέα του ΕΟΤ στην ξενάγηση που πραγματοποιήθηκε στη Μονή Ζυγού στην Ουρανούπολη. ΠΗΓΗ: HALKIDIKINEWS

14

πλους

Ο αγιασμός των νέων μηχανημάτων του δήμου Πολυγύρου (4 απορριμματοφόρα και 3 σάρωθρα), τα οποία αποκτήθηκαν χάρη σε αντίστοιχες δωρεές δημοτών και ομογενών για να συμπληρώσουν το στόλο του Δήμου συμβάλλοντας έτσι στην καθημερινή καθαριότητα της πόλης και των τοπικών διαμερισμάτων, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη. Ο δήμαρχος Πολυγύρου κ. Αστέριος Ζωγράφος για μια ακόμη φορά ευχαρίστησε τους δωρητές τονίζοντας πως οι ρόλοι πλέον, στις δύσκολες εποχές που περνάμε, φορέων και εθελοντών, έχουν αλλάξει, με τους δεύτερους να στηρίζουν με τον καλύτερο τρόπο τις προσπάθειες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στους δωρητές έχει σταλεί ευχαριστήρια επιστολή και μετά από την απόφαση της αρμόδιας επιτροπής θα τιμηθούν σε ειδική εκδήλωση. Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Ζωγράφος ευχήθηκε και άλλοι πολίτες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της κοινωνικής προσφοράς και του εθελοντισμού των δωρητών, μιας και ο τόπος μας το έχει ανάγκη. ΠΗΓΗ: HALKIDIKINEWS


Φωτοβολταϊκά συστήματα

ΕΙΔΙΚΗ ΤΙΜΗ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

10KWP με € 34.500 Η προσφορά ισχύει έως 30/04/2011

10 χρόνια

επιτυχηµένες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε στέγες

Η REW Hellas Solartechnik ΕΠΕ είναι θυγατρική του γερμανικού ομίλου και ιδρύθηκε το 2007 στην Ελλάδα σαν μέλος της REW SOLAR, η οποία έχει επίσης μέλη και στις ΗΠΑ, Αγγλία και Τσεχία. Οι υπηρεσίες που προσφέρει έχουν τη γερμανική ποιότητα εγκατάστασης, υποστήριξης κα εγγύησης των φωτοβολταϊκών συστημάτων με υψηλές προδιαγραφές σε όλη τη γκάμα των προϊόντων. Παρέχει πλήρη κάλυψη των έργων από το σχεδιασμό, την οικονομοτεχνική μελέτη ως την εγκατάσταση. Οι υψηλότερες εγγυημένες αποδόσεις ανά KWp στην αγορά: 12 χρόνια εγγυημένο 95% 25 χρόνια εγγυημένο 90% 30 χρόνια εγγυημένο 80%. Ειδικός σύμβουλος θα έρθει στην κατοικία σας, θα πραγματοποιήσει μελέτη και θα διεκπεραιώσει όλες τις διαδικασίες για εσάς, χωρίς κόστος.

REW SOLAR Λεωφ. Ελευθερίας 5, Νέα Μουδανιά, Χαλκιδική | Τηλ. 23730 22 484, Κιν. 6936 81 49 44 Email: koulikidis@ rewhellas.gr | www.rewhellas.gr Γραφεία εξυπηρέτησης πελατών σε όλη την Ελλάδα


επιχειρείν Βασίλης Παππάς*

Marketing για δύσκολες εποχές

Είναι γεγονός ότι κάθε επιχείρηση ζει από τους πελάτες της. Χωρίς αυτούς δεν υπάρχει. Επομένως για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί, χρειάζεται κόσμο να μπαίνει στο μαγαζί και συνήθως (όχι πάντα) όσο περισσότεροι μπαίνουν, τόσο το καλύτερο! Το marketing είναι η λειτουργία εκείνη της επιχείρησης, το μέσο αν προτιμάτε, το οποίο σας εξασφαλίζει τους πελάτες σας. Είναι κυριολεκτικά η τροφή που κρατάει ζωντανό το σώμα σας. Χωρίς αυτό δεν θα υπήρχατε!

Το marketing είναι αναμφισβήτητα από τα πιο αγαπημένα και ενδιαφέροντα θέματα για τους ανθρώπους της αγοράς και τους επιχειρηματίες. Στο άρθρο αυτό θα μιλήσουμε για marketing μέσα στην δύσκολη οικονομική περίοδο που διανύουμε! Καθημερινά δέχομαι ερωτήσεις όπως: Τώρα που η οικονομία βρίσκεται στα χειρότερα της, είναι απαραίτητο το marketing; Πως ξεκινάμε; Είναι απαραίτητη η διαφήμιση; Μήπως όλα αυτά είναι περιττά αφού όλοι ψάχνουν το φθηνό; Είναι ερωτήματα που απασχολούν όλο τον κόσμο. Το marketing θα πρέπει να γνωρίζετε, ότι δεν ξεκινάει με εξεζητημένες μεθόδους, μυστικές τεχνικές και πολύπλοκες έρευνες. Το marketing ξεκινάει με το να βάλετε μαζί όλα τα δυνατά στοιχεία της επιχείρησης σας, τα σημαντικότερα και πιο άμεσα οφέλη που προσφέρετε στους πελάτες σας, τους λόγους που σας κάνουν μοναδικούς και ξεχωριστούς στην αγορά, και στην συνέχεια να μετατρέψετε όλα αυτά σε ένα ισχυρό “μήνυμα marketing” που θα προωθήστε έντονα στο κομμάτι της αγοράς που απευθύνεστε. Έτσι ξεκινάει το marketing! Σε μια έρευνα που πρόβαλε πριν μερικές ημέρες το CNN, ρωτήσανε 100 ανώτατα στελέχη εταιρειών και CEO για το αν (και κατά πόσο) το marketing είναι απαραίτητο να υπάρχει την περίοδο αυτή της οικονομικής ύφεσης σε μια εταιρεία. Το 92% απάντησε ότι το marketing παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιβίωση και ανάπτυξη της εταιρείας τους και θα κάνουν μόνον τις απαραίτητες περικοπές! Αυτή είναι και η άποψη μου. Θα μου πείτε εδώ είναι Ελλάδα, άλλα τα δεδομένα. Το δέχομαι! Η άποψη μου είναι ότι δεν πρέπει να κόψετε το marketing, αλλά ούτε και να κρατήσετε διαφημιστικές δαπάνες που είχαν μικρά και αμφίβολα αποτελέσματα. Σκεφτείτε κάποιον που προχωράει στον δρόμο. Εάν δεν φωνάξεις το όνομα του θα γυρίσει να σε κοιτάξει; Σίγουρα όχι! Το ίδιο ισχύει και στην αγορά. Εάν σταμα-

16

πλους

τήσετε να “φωνάζετε” προς του πελάτες σας “εδώ είμαι και έχω αυτό που θέλεις”, το πιθανότερο είναι να σταματήσουν και αυτοί να “κοιτάζουν” προς το μαγαζί σας! Υπάρχει η άποψη ότι ο πελάτης πλέον δεν ενδιαφέρεται για τίποτα απ’ όλα αυτά, παρά μόνον για να βρει φθηνό το προϊόν! Σίγουρα η χαμηλή τιμή είναι ελκυστική προς τον καταναλωτή, πόσο μάλλον μέσα στην δύσκολη αυτή οικονομική συγκυρία. Αυτό όμως που θέλω να σας πω, είναι ότι το φθηνό προϊόν από μόνο του δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα! Αργά ή γρήγορα θα προσαρμοστεί ολόκληρη η αγορά στις χαμηλές τιμές, και τότε πάλι τι κάνετε; Θα κατεβάσετε ακόμα περισσότερο τις τιμές; Πόσο ακόμα; Εάν σταματήσετε εντελώς την παρουσία σας στην αγορά, αν σταματήσετε να δείχνετε τα οφέλη και πλεονεκτήματα των προϊόντων σας και δείξετε αδράνεια, τότε το πιθανότερο είναι ότι όταν κάποιος καταναλωτής χρειαστεί το προϊόν σας, να του έρθει στο μυαλό πρώτος κάποιος ανταγωνιστής σας, γιατί έτυχε να δει κάπου την διαφήμισή του και πολύ απλά, αυτός του ήρθε πρώτος στο μυαλό! Το μήνυμα που θέλω να περάσω είναι ότι χρειάζεται επαναξιολόγηση των μεθόδων που χρησιμοποιούσατε μέχρι σήμερα για να προσελκύσετε πελάτες. Χρειάζεται επανασχεδιασμός της Στρατηγικής marketing που θα χρησιμοποιήσετε. Δεν κόβουμε αδιακρίτως τα πάντα! Χρειάζεται να προσαρμοστείτε στις νέες τάσεις και την νέα ψυχολογία των καταναλωτών. Χρειάζεται να παρακολουθήσετε λίγο πιο στενά τον τρόπο που κινούνται πλέον οι πελάτες σας αλλά και ολόκληρη η αγορά! Η σωστή και μελετημένη εφαρμογή του marketing μπορεί να σας δώσει σημαντική βοήθεια στην δύσκολη αυτή οικονομική περίοδο που διανύουμε! * Ο Βασίλης Δ. Παππάς είναι Επιχειρηματικός Σύμβουλος (BA, MBA in Marketing) Διαβάστε περισσότερα άρθρα και αναλύσεις στο ιστολόγιο του: epixeirein.gr


αφιέρωμα

ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Τόπος αρχέγονος Κράτησε σημειώσεις, εξερεύνησε και φωτογράφισε ο Πελαγίσιος

Όσο κι αν δεν είναι στα σχέδιά σου να αφήσεις τις θάλασσες της Χαλκιδικής για να ανέβεις στο βουνό, όταν το αποφασίσεις και πάρεις τον δρόμο προς τα πάνω, μετά από λίγα χιλιόμετρα ευλογείς την απόφασή σου, αναρωτιέσαι γιατί άργησες να στρέψεις το βλέμμα σου σε τούτη την μυστήρια και αλλοπαρμένη ομορφιά που παραμένει ασύνδετη με την βοή της παραθαλάσσιας κατάληξης.

18

πλους

Συναντάς τοπίο που σου δημιουργεί συναισθήματα άγνωστα, αποκαλυπτόμενα τη στιγμή της συνάντησης με το απρόσμενο. Δεν προλαβαίνεις να λες «εδώ θα κατέβω να περπατήσω». Πριν λίγα χρόνια οι στροφές του παλιού δρόμου ήταν πολλές κι έτσι ανεβαίνοντας για τον Πολύγυρο και μετά για την Αρναία μέσα από τον Ταξιάρχη, κομμάτι-κομμάτι σου αποκαλυπτόταν η ομορφιά, τα τρελά κόκκινα και βαθιά καφετιά χρώματα τον Νοέμβρη, τα πολύχρωμα ταπέτα πάνω στις πλαγιές από αγριολούλουδα κάθε μορφής, την άνοιξη. Σε διαδρομή μίας ώρας -τότε- είχες συναντηθεί με το θαύμα της δημιουργίας, είχες χορέψει στη μέση του δρόμου κάτω από την καλοκαιρινή καταιγίδα, είχες μουσκέψει και στέγνωσες με τον πρώτο ήλιο που σε λίγα λεπτά έβγαινε απειλητικά ζεστός, είχες περπατήσει μέσα στο απάτητο χιόνι του Χολομώντα με έντονη τη διάθεση να κυλιστείς στην αγνότητά του. Κορφές και καμπύλες που καταλήγουν σε μικρά λιβάδια είναι ο τόπος. Αλλού πρασινισμένο από την απαλή βλάστηση της εποχής του Μαϊου, αλλού γεμάτο καστανιές και εσύ από μακριά βλέπεις μόνο τις κορυφές τους να διαφοροποιούν την ενότητα του όγκου και τα έλατα με όλες τις αποχρώσεις του πράσινου επάνω τους, χαρούμενα και παιχνιδιάρικα τα μικρά, βαριά και σκούρα τα σοφά πολύχρονα δέντρα, και τους ελαιώνες σε τάξη ανθρώπινη να πρασινίζουν στον καιρό. Καμπύλες, μόνο καμπύλες σαν τροφαντή ευλογημένη γυναίκα έτοιμη να δημιουργήσει νέα ζωή, η Χαλκιδική ακόμη και στα τοπία

που η πέτρα κυριαρχεί γύρω από μικρά σιταροχώραφα είναι η ήπια προσμονή για την αλλαγή, είναι έτοιμη να ποζάρει στον ζωγράφο, να συνομιλήσει με τον συγγραφέα. Βρήκα μία μικρή έκδοση στο αρχείο μου από την εποχή που μαζί με φίλους, συντρόφους, κι ένα σμάρι ερώτων ανακαλύπταμε την Χαλκιδική, νεότεροι εμείς από τους παλιούς περιηγητές, με άλλη αίσθηση, με άλλο πάθος. Πρόκειται για την εκτός εμπορίου μονογραφία του Εκδοτικού Οργανισμού Θεσσαλονίκης (1987)- «Γιώργος Γαβρίλης- Λεπτομέρειες απ’ τη Χαλκιδική», του δημοσιογράφου και συγγραφέα Θεόδωρου Ιωαννίδη. Αναδημοσιεύω ένα μικρό μέρος. «…Τα βουνά είναι και αυτά στα μέτρα του ανθρώπου. Ξέρουν όμως πως η αξία τους δε μετριέται με την απόσταση της κορυφής τους από την επιφάνεια των νερών. Όταν συναντιούνται με το βλέμμα του ανθρώπου, μιλάνε με διαδοχικά πλάνα. Αρχίζουν αμέσως μετά τη στροφή του χωματόδρομου και στέκονται στη σειρά, όπως στις παλιές συντροφικές φωτογραφίες: κατ’ ανάστημα. Σπάνια είναι πράσινα. Μπορεί ο Χολομώντας να κάνει τρέλες στις αρχές του Νοέμβρη και να γεμίζει τα μάτια των ανθρώπων με χρυσό, με σκουριά, με κόκκινο της φωτιάς ή του αίματος, στο βάθος όμως υπάρχει το βουνό θεμέλιο, που ακόμα κι αν είμαστε σίγουροι ότι δεν υπάρχει, θα πρέπει να το ανακαλύψουμε. Κι αυτό το βουνό είναι γαλάζιο, σαν τον ουρανό. Γιατί ο ζωγράφος ξέρει ότι λίγο πιο πέρα θα υπάρχει μόνο ένα χρώμα, που δεν είναι χρώμα:


photo: Βασίλης Μποζίκης

Βασίλης Μποζίκης ‘‘Έφυγε’’ ο ‘‘Πελαγίσιος’’ του περιοδικού μας

η απόλυτη άρνηση, το αιώνιο μαύρο. Και τότε ξεπροβάλλει για μια ακόμη φορά το πανάρχαιο δίλημμα: μια μεταφυσική πίστη επιτρέπει στον τεχνίτη ν’ αντικρύσει χαμογελώντας την απάντηση που τον περιμένει πίσω απ’ το γαλάζιο βουνό. Αν όμως βρει το κουράγιο να περιφρονήσει την εύκολη και δοτή παραμυθία του μεταθανάτιου κόσμου, τότε το βουνό θα παραμείνει γαλάζιο, κι ο ζωγράφος θ’ απομακρύνει το χέρι του απ’ τη λεπτοδουλεμένη επιφάνεια νοιώθοντας την υπεράνθρωπη περηφάνεια και ηδονή που χάρισε –εφτά αιώνες προ Χριστού στα παράλια της Μικρασίας- η πεισματική γνώση του πεπερασμένου και η παντοδυναμία της τέχνης. Η επώδυνη συνειδητοποίηση των ασταθμήτων συγκυριών και της άνισης αναμέτρησης με το χρόνο και το χώρο θ’ ακουμπήσουν βαριά στο στήθος του και θα σπρώξουν προς τα πίσω, σε παλιές αναγνώσεις γηραιών κειμένων: Όστις έσχεν μάθησιν…της ομορφιάς των χρωμάτων, της σεμνότητας των γραμμών και τους θησαυρορούς της αιδούς, όστις έσχεν μάθησιν της ιερότητος του ζώντος ιχθύος, μελετώντας τις ακτές του θρησκευτικού Όρους με την πατούσα γυμνή στο χώμα της Σιθωνίας, όλβιος! Όλβιος και ολβιόδωρος!». Στην ορεινή Χαλκιδική, στην κακοτράχαλη Σιθωνία, στην απαλή Κασσάνδρα αναμετριέσαι με το τοπίο και ως γνωρίζεις πως ποτέ δεν θα βγεις νικητής προσπαθείς να μαζέψεις όλους τους χυμούς σ’ ένα κανάτι να πίνεις γουλιά – γουλιά κάθε πρωί για να κερδίσεις τη δύναμη του βλέμματος ώστε στην

19

πλους

επόμενη συνάντηση να μπορείς να πεις: «Τώρα ξέρω βουνό, είσαι νικητής γιατί δεν το επιδιώκεις, είσαι μέρος της αρχής μου και του ονείρου μου, του πάθους που με καταδιώκει. Τώρα ξέρω θάλασσα είσαι ήρεμη γιατί με περιέχεις». Ανηφορίζοντας από τον δρόμο της Νικήτης στη διασταύρωση προς τον Άγιο Νικόλαο και τον όρμο της Παναγιάς, συναντιέσαι με την μικρή και απαλή κατάβαση του βουνού προς την ακτή, μα ο τόπος σου μοιάζει άγνωστος, «δεν είναι της Χαλκιδικής αυτό», θα έλεγες, μα είναι. Ένα από τα διαφορετικά της πρόσωπα, αναλλοίωτο, παράξενο, απόμακρο. Δεν αγαπάς την Χαλκιδική έτσι απλά, δεν σου είναι δυνατό να μείνεις σ’ αυτό, την επιθυμείς, την ποθείς και επιστρέφεις, πάντοτε. Ο τόπος μπαίνει μέσα σου και δεν σε αποχωρίζεται. Πόσους εραστές χωνεύει αυτή η περίεργη γόνιμη γυναίκα, με τρία πόδια, εκτυφλωτική το καλοκαίρι, σκοτεινή στο βάθος του χειμώνα, επικίνδυνη σειρήνα την άνοιξη. Αν τελειώσεις τη μέρα σου στο βουνό πάνω από το Μεταγγίτσι, καθώς σκοτεινιάζει, βλέπεις: το απέραντο νερό της θάλασσας από ασημένιο να γίνεται σκούρο μπλε και μαύρο σκοτεινό πολύ γρήγορα, έτοιμο να φωτιστεί περίτεχνα από την σελήνη που ακολουθεί τη διαδρομή πάνω από την κορυφογραμμή του Όρους και πέφτει μέσα στα μικροχώραφα με ευλάβεια. Το χάραμα, με τις πρώτες ακτίνες ξεκινά στο δάσος του βουνού ο ψίθυρος για τον ερχομό της μέρας.

www.agelioforos.gr

Έφυγε απρόσμενα! Η οικογένεια, αυτοί που τον γνώρισαν και το έργο του, θα μαρτυρούν στο εξής για την ευαισθησία του καλλιτέχνη, την οξύνοια του γνώστη, την υπομονή του δάσκαλου, τη μακροθυμία του συνεργάτη... Η αναδημοσίευση του -πραγματικά αντιπροσωπευτικούάρθρου του από παλαιότερο τεύχος του ‘‘πλου’’, αποτελεί για μας το ελάχιστο που θα μπορούσαμε να κάνουμε για να τιμήσουμε τη μνήμη του. Επειδή ήταν τιμή για μας να είμαστε συνεργάτες του!


periplous

Η αρχαία Άκανθος

Σύμφωνα με τις γραμματειακές πληροφορίες η Άκανθος αποικίστηκε γύρω στα μέσα του 17ου αι. από κατοίκους της Άνδρου, σε θέση όπου κατά τον Πλούταρχο προϋπήρχε «η πόλις του Δράκοντος». Αρχαιολογικά δεδομένα για την ύπαρξη προϊστορικού οικισμού στον ευρύτερο χώρο της Ακάνθου δεν υπάρχουν, αλλά συστηματική έρευνα δεν έχει γίνει. Η θέση της Ακάνθου τοποθετείται σε τρείς λόφους που βρίσκονται 600 περίπου μέτρα ΝΑ από το σημερινό οικισμό της Ιερισσού, όπου διασώζονται τμήμα του ανατολικού σκέλους του οχυρωματικού τείχους της πόλης και διάσπαρτα διάφορα αρχιτεκτονικά μέλη. Η εντός των τειχών πόλη υπολογίζεται, στα κλασσικά και Ελληνιστικά χρόνια, σε 375 στρέμματα τουλάχιστον. Στην ίδια θέση υπάρχουν οικοδομικά λείψανα της Ρωμαϊκής και της Βυζαντινής πόλης καθώς και του παλιού χωριού της Ιερισσού, που εγκαταλείφτηκε στο σεισμό του 1932. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των κατοίκων, που ενισχύονται από τις παρατηρήσεις σε παλιά κτίσματα, αξιόλογα τμήματα και πύργοι του τείχους καταστράφηκαν για να γίνουν οικοδομικό υλικό των σπιτιών του νέου χωριού.

20 πλους

Ως τα μέσα του αιώνα μας ήταν ορατός και ο ανατολικός λιμενοβραχίονας του αρχαίου μώλου, που στο μεταξύ καλύφτηκε στο μεγαλύτερο μέρος του από τον νεότερο. Η θέση του προσδιορίζεται με μεγάλη πιθανότητα στο χώρο του σημερινού ξενοδοχείου «Άθως». Μολονότι έρευνα για την ανάδειξη της Ακάνθου είναι σχετικά πρόσφατη και σε εξέλιξη, τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα και ικανοποιητικά και προδιαγράφουν το μέλλον ενός λαμπρού αρχαιολογικού χώρου. Όσον αφορά στο όνομά της, είναι πιθανόν να αναφέρεται στο πλήθος των ομώνυμων φυτών, που ακόμη και σήμερα κατακλύζουν την περιοχή, δεν αποκλείεται όμως να σχετίζεται και με την οχυρή της θέση. Στην αρχαϊκή περίοδο (7ος–6ος αι. π.Χ.) η ιστορία της Ακάνθου, όπως άλλωστε και των άλλων πόλεων στο βόρειο Αιγαίο, δεν είναι γνωστή. Αρχαιολογικά δεδομένα και ευρήματα μαρτυρούν ότι αναπτύχθηκε γρήγορα σε σημαντική πόλη-κράτος και είχε άμεση επικοινωνία με μεγάλα κέντρα του Νότιου

Ελλαδικού χώρου, όπως π.χ. με την Αθήνα, την Εύβοια, την Κόρινθο, αλλά και του νησιωτικού καθώς και του ανατολικοϊωνικού (με τη Χίο, τη Ρόδο, τη Σάμο), από τον οποίο δέχτηκε και καθοριστικές επιδράσεις για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα της τέχνης. Στον βορειοελλαδικό χώρο, πέρα από τις γειτονικές πόλεις, Σάνη και Στάγειρα, φαίνεται να διατηρεί κάποιες σχέσεις και με την Όλυνθο, την Αμφίπολη, τη Θάσο, τα Άβδηρα, τα Λείβηθρα. Την οικονομική ευρωστία και ακτινοβολία της στην περίοδο αυτή αντανακλά κυρίως η μεγάλη κυκλοφορία των νομισμάτων της, που αρχίζει γύρω στο 530 π.X. Τα γνωστά ασημένια νομίσματά της με απεικόνιση λιονταριού που κατασπαράζει ταύρο, κομμένα με τον «αττικό-ευβοϊκό» σταθμικό κανόνα βάρους, έχουν βρεθεί τόσο στην Ανατολή, όπως στην Αίγυπτο, τη Συρία, την Περσία, το Αφγανιστάν, όσο και στην Δύση, όπως στον Τάραντα και την Σικελία. Αξίζει να σημειωθεί ότι το βαρύτερο γνωστό ασημένιο νόμισμα αυτής της πρώιμης περιόδου της αρχαιότητας προέρχεται από το νομισματοκοπείο της Ακάνθου.


periplous

Η Ανατολικής προέλευσης παράσταση του συμπλέγματος λιονταριού–ταύρου, ζώων που σχετίζονται με την θεά Κυβέλη, αποτελεί το έμβλημα της πόλης και απεικονίζεται και σε ανάγλυφη πλάκα από παριανό μάρμαρο, που πιθανότατα προέρχεται από την Άκανθο. Το ανάγλυφο αυτό χρονολογείται γύρω στα μέσα του 5ου αι. π.χ. και αρχικά ίσως ήταν τοποθετημένο στην κεντρική πύλη της πόλης. Βρίσκεται στο μουσείο του Λούβρου, όπου μεταφέρθηκε το 1816, αμέσως μετά την αγορά του από Γάλλους στην Θεσσαλονίκη. Στο ιστορικό προσκήνιο η Άκανθος εμφανίζεται με τα Μηδικά. Με την λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων περνά διαδοχικά από την Αθηναϊκή στην Σπαρτιατική συμμαχία, ενώ το 421 π.Χ. με τη «Νικίειο ειρήνη», προσχωρεί και πάλι στη σφαίρα επιρροής της Αθήνας, στην οποία παραμένει σε όλη τη διάρκεια του 5ου αι. π.Χ. Στις αρχές του 4ου αι. π.Χ. αντιτάσσεται από κοινού με την Απολλωνία στην Ολυνθιακή Συμπολιτεία των χαλκιδικών πόλεων και το 382 π.Χ. συμβάλλει στην εκστρατεία των Λακεδαιμονίων εναντίον της Ολύνθου.

Στην συνέχεια διατηρεί μια αυτονομία κάτω από την κηδεμονία της Σπάρτης και το 348 π.Χ. εντάσσεται αλώβητη στις κατακτήσεις του Φιλίππου. Στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. φαίνεται πιθανή και πάλι μια διοικητική συνένωση της Ακάνθου με τη νεότερη της Σάνης, την Ουρανούπολη, που την ίδρυσε ο Αλέξαρχος κοντά στη «Διώρυγα του Ξέρξη». Η Άκανθος, σύμφωνα με τον Λίβιο (ΧΧΧΙ. XCV.16), κατακτάται από τους Ρωμαίους γύρω στο 200 π.χ., αλλά επιβιώνει και μετά την Ρωμαϊκή κατάκτηση, στην διάρκεια της οποίας γνωρίζει νέα άνθηση και ευημερία σύμφωνα με τις φιλολογικές πηγές (Liv. XLV. XXX.4) και τις επιγραφικές μαρτυρίες. Στα παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά χρόνια διατηρείται με το τοπωνύμιο Ερισσός, το οποίο προφανώς προέρχεται από το λατινικό Ericius, που αποτελεί τη μετάφραση του ονόματος Άκανθος. Το ανασκαφικό έργο στην περιοχή της Ακάνθου ξεκινά γύρω στο 1970 και επικεντρώνεται στο νεκροταφείο της, που καλύπτει, κυρίως, τη παράλια ζώνη της σημερινής Ιερισσού. Η έρευνά του αποσκοπούσε και αποσκοπεί στη σταδιακή αποδέσμευση των οικοπέδων και την απόδοση στους ιδιοκτήτες τους. Συστηματική ανασκαφή στον αρχαίο οικισμό αρχίζει μόλις τον χειμώνα του 1994, με την ένταξη της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου της Ακάνθου στα Περιφερειακά Επενδυτικά Προγράμματα.

ΠΗΓΗ: ‘‘Αχαιολογικοί χώροι’’ έκδοση π. δήμου Σταγείρων-Ακάνθου, σε κείμενα της Αρχαιολόγου Ελένης Τρακοσοπούλου-Σαλακίδου (‘‘Άκανθος-Ερισσός-Ιερισσός’’). * Ευχαριστούμε την Κοινωφελή Επιχείρηση του Δήμου και την π. πρόεδρό της κ. Ελένη Βεργίνη.

21

πλους


έρευνα ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ- ΕΤΑΙΡΕΙΑ INTERVIEW

Οικονομική κρίση

Έρευνα και συμπεράσματα για τη Χαλκιδική Στο Συνεδριακό Κέντρο του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής στον Πολύγυρο, παρουσιάστηκαν πριν λίγες μέρες σε ειδική εκδήλωση, τα αποτελέσματα της έρευνας που διενήργησε για λογαριασμό του Επιμελητηρίου η εταιρία συμβούλων επιχειρήσεων INTERVIEW, με θέμα την οικονομική κρίση που πλήττει τους επιχειρηματίες και τους καταναλωτές του νομού μας. Στην εκδήλωση αυτή παρουσιάστηκαν αναλυτικά από στελέχη της Ιnterview τα στοιχεία της έρευνας, ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν την κρίση που πλήττει τη χώρα οι επιχειρηματίες-μέλη του Επιμελητηρίου απ’ τη μια και οι καταναλωτές του νομού απ’ την άλλη, ενώ εξήχθησαν χρήσιμα συμπεράσματα και υποδείχθηκαν τρόποι αντιμετώπισης της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί. Το περιοδικό μας θεωρώντας την ευρύτερη ενημέρωση και τη βούληση της κοινής γνώμης απαρχή νέων προοπτικών για τις τοπικές κοινωνίες, δημοσιεύει το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας (υπό τον κλασικό -πάντοτε- περιορισμό της στενότητας του χώρου), ευχαριστώντας παράλληλα την διοίκηση του Επιμελητηρίου για την παραχώρηση των στοιχείων. Πάντως σε κάθε περίπτωση, η έρευνα στο σύνολό της είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου.

Μέρος 1ο: Έρευνα Μελών Επιμελητηρίου

32%

Ερώτηση 1: Πόσο αισιόδοξος είστε για το μέλλον της επιχείρησης σας;

68%

26,4% 73,6%

40,8% 59,2%

25,0% 75,0%

47,8% 52,2%

33,5% 66,5%

25,0% 75,0%

2%

15%

32%

Ερώτηση 2: Τι εκτιμάτε για τον τζίρο της επιχείρησης σας για το επόμενο εξάμηνο;

51%

14,7% 57,1% 25,2% 3,0%

17,2% 42,6% 39,1% 1,1%

11,8% 53,9% 32,9% 1,4%

-

22 πλους

29,2% 70,8%

-

8,7% 50,0% 41,3%

19,3% 47,2% 31,7%

9,1% 51,1% 37,5%

16,8% 54,9% 25,7%

0,0%

1,8%

2,3%

2,6%


έρευνα Ερώτηση 3: (Αν δηλώθηκε μείωση τζίρου) Σε σχέση με πέρυσι, πόσο τοις εκατό υπολογίζετε την μείωση του τζίρου σας; * Μείωση τζίρου δήλωσε το 55% του δείγματος ** Μέσος Όρος μείωσης τζίρου : 37%

38,9%

34,0%

38,8%

-

33,8%

Ερώτηση 4: Για το επόμενο διάστημα σκέφτεστε να προσλάβετε, απολύσετε ή να κρατήσετε το ίδιο προσωπικό; 13%

-

35,9%

41,7%

12,0%

16,5%

3,0%

78,3%

69,6%

78,8%

9,7%

13,9%

18,2%

12%

-

75%

-

16,7%

15,6%

13,2%

4,1%

77,8%

71,1%

73,7%

81,6%

5,6%

13,3%

13,2%

14,3%

Ερώτηση 5: (Αν απολύθηκε προσωπικό) Πόσα άτομα απολύθηκαν από την επιχείρηση σας; * Μέσος Όρος απολύσεων ανά επιχείρηση : 2,1 εργαζόμενοι

2,7

1,5

2,0

-

2,0

Ερώτηση 6: Σε σχέση με το παρελθόν, θα λέγατε πως η σχέση με την κύρια τράπεζα σας έχει γίνει καλύτερη, χειρότερη ή παρέμεινε η ίδια; 12%

2%

1,7

0,7% 36,0% 53,4% 9,9%

30%

-

1,6

23 πλους

3,2

2,4% 25,0% 57,1% 15,5% -

56%

36,2%

1,3% 28,9% 59,2% 10,6% -

0,0% 20,0% 66,7%

2,5% 34,6% 51,6%

1,2% 26,1% 59,1%

0,9% 31,0% 55,8%

13,3%

11,3%

13,6%

12,3%


έρευνα Ερώτηση 7: Κατά τη άποψη σας, οι τράπεζες στηρίζουν την επιχειρηματικότητα όσο πρέπει;

19%

8%

5,5% 76,1%

8,3% 74,0%

10,5% 68,4%

18,4%

17,7%

21,1%

-

73%

-

8,7%

6,2%

10,2%

7,1%

67,4%

78,3%

71,6%

71,7%

23,9%

15,5%

18,2%

21,2%

Ερώτηση 8: Με ποια από τις παρακάτω υπηρεσίες του δημόσιου τομέα έχετε τα περισσότερα προβλήματα;

19%

Ερώτηση 9: Είχατε ή έχετε ακόμα συναλλαγές με το Δημόσιο ή ευρύτερο Δημόσιο τομέα, ως προμηθευτής του;

81%

30%

Ερώτηση 10: Μείνατε ικανοποιημένος από τον τρόπο πληρωμής του Δημοσίου;

70%

Ερώτηση 11: Πόσο ικανοποιημένοι είστε από το Επιμελητήριο Χαλκιδικής ως μέλος του όταν συναλλάσσεστε μαζί του;

24 πλους

2011 16,8% 46,6% 8,5% 9,0% 19,1%

2005 13,6% 40,7% 7,7% 11,9% 26,1%


έρευνα Ερώτηση 12: Τι θα θέλατε περισσότερο από το Επιμελητήριο; (μέχρι δυο επιλογές)

13,1% 9,8% 47,8% 34,9% 50,3%

Ερώτηση 13: Ποιο κατά την άποψη σας είναι το αναπτυξιακό μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσει η Χαλκιδική για τα επόμενα χρόνια;

70,9% 12,1% 9,9% 5,7% 1,4%

Ερώτηση 14: Πόσο έχει επηρεάσει η οικονομική κρίση την επιχείρηση σας;

81,6% 18,4%

21%

74,5% 25,5% -

70,5% 29,5%

74,4% 25,6%

85,5% 14,5% -

81,8% 18,2%

88,5% 11,5%

79%

Μέρος 2ο: Έρευνα Καταναλωτών Νομού Ερώτηση 1: Πόσο έχει επηρεάσει η κρίση την κατανάλωση σας;

89,4% 10,6%

87,1% 12,9%

13%

82,8% 17,2% 87%

Ερώτηση 2: Εσείς προσωπικά, για τις ανάγκες σας προτιμάτε την αγορά της Χαλκιδικής (του χωριού ή της μεγαλύτερης κοντινή σας κωμόπολης) ή πηγαίνετε στη Θεσσαλονίκη;

25 πλους

83,5%

88,1%

89,1%

16,5%

11,9%

10,9%

13%

87%


έρευνα Ερώτηση 3: Από το εισόδημα σας, το μεγαλύτερο μέρος το διαθέτετε στην αγορά της Χαλκιδικής ή σε άλλες αγορές εκτός Νομού;

90,6%

95,0%

89,1%

9,4%

5,0%

10,9%

8%

92%

Ερώτηση 4: Από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που θα σας αναφέρω, ποια είναι αυτά που περιορίσατε ή αναβάλατε την αγορά τους; (μέχρι 3 επιλογές)

Ερώτηση 5: Ποιο κατά την άποψη σας είναι το αναπτυξιακό μοντέλο που πρέπει να ακολουθήσει η Χαλκιδική για τα επόμενα χρόνια;

70,9% 12,1%

57,6% 26,8%

9,9%

10,4%

5,7% 1,4%

2,4% 2,8%

Μέρος 3ο : Συμπεράσματα Συμπεράσματα Αναλύοντας οικονομικά την Χαλκιδική, λαμβάνουμε πάντα υπόψη μας τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, αλλά και τις διαφορετικές οικονομικές πηγές δημιουργίας εισοδήματος (τουρισμός, αγροτικά προϊόντα, μεταποίηση). Έτσι έχουμε μια διαφορετική κατάσταση στην βόρεια Χαλκιδική, μια άλλη στην κεντρική και μια ακόμα πιο διαφορετική στη νότια Χαλκιδική. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν περιοχές που ‘‘παντρεύουν’’ όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του Νομού (τουριστικές περιοχές που ταυτόχρονα έχουν και έντονα στοιχεία του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα). Στόχος της έρευνας ήταν να αποτυπώσει την παρούσα κατάσταση στην Χαλκιδική, τα προβλήματα ή τις ευκαιρίες που παρουσιάζει η περιοχή μέσα στην κρίση που βιώνει η χώρα μας στο σύνολό της, να ιεραρχήσει τις προτεραιότητές της και τέλος να καταθέσει προτάσεις για το μέλλον.

26 πλους

Αναλύοντας το πρώτο μέρος της έρευνας: Έρευνα Μελών Επιμελητηρίου • Περίπου 7 στους 10 επιχειρηματίες της Χαλκιδικής δηλώνουν από λίγο έως καθόλου αισιόδοξοι για το μέλλον της επιχείρησής τους. Ένα αρκετά υψηλό και απογοητευτικό ποσοστό, είναι όμως αντιληπτό πως μέσα από μια πρωτόγνωρη κρίση για την ελληνική οικονομία, η Χαλκιδική δεν θα μπορούσε να έχει μια διαφορετική οπτική γωνία. Και άλλες έρευνες δείχνουν υψηλά ποσοστά απογοήτευσης ανάλογα με αυτά της Χαλκιδικής, σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα πολύ υψηλότερα. Στατιστικά σημαντικές διαφορές υπάρχουν στις εκτιμήσεις των διάφορων επαγγελματικών κατηγοριών και γεωγραφικών περιοχών. Έτσι το υψηλότερο ποσοστό αισιοδοξίας το καταγράφουν επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο του τουρισμού και αυτές που έχουν έδρα την κεντρική Χαλκιδική (Δήμου Πολυγύρου και Σιθωνίας). • Ο δείκτης τζίρου (2η ερώτηση, 1ου μέρους) μας δείχνει επίσης με ασφάλεια τι περιμένουν

οι επιχειρηματίες του Νομού για το επόμενο εξάμηνο. Εδώ πρέπει να προσέξουμε το γεγονός ότι το επόμενο 6μηνο εμπεριέχει τους μήνες της υψηλής τουριστικής κίνησης. Παρόλα αυτά, πάνω από 1 στους 2 επιχειρηματίες περιμένουν μείωση του τζίρου τους. Μεγαλύτερη μείωση περιμένουν οι εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά και αυτές που έχουν έδρα την νότια Χαλκιδική (Ν. Προποντίδα, Κασσάνδρα). • Ήδη σε σχέση με πέρυσι, το 55% των επιχειρήσεων δήλωσε πως υπέστη μείωση τζίρου, που κατά μέσο όρο ανήλθε σε μια πτώση του 37%. Μεγαλύτερη πτώση είχαν οι επιχειρήσεις της περιοχής Ν. Προποντίδας και Κασσάνδρας και οι επιχειρήσεις που ανήκουν στην βιοτεχνία/μεταποίηση. • Στο πεδίο της απασχόλησης τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα από ότι στην υπόλοιπη χώρα, και ειδικότερα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Ένα υψηλό ποσοστό επιχειρήσεων δείχνει διατεθειμένο, αν μη τι άλλο, να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας. Η ψαλίδα δε μεταξύ αυτών που λένε πως θα απολύσουν προσωπικό (13%) και αυτών που ισχυρίζονται πως θα προσλάβουν (12%) είναι


έρευνα μόλις μια μονάδα επιπλέον ανεργίας. Παρά το γεγονός πως η ανεργία είναι σημαντικό πρόβλημα στον Νομό, δεν είναι τόσο κακή η κατάσταση όσο σε άλλες περιοχές της Περιφέρειας. Και αυτό είναι μάλλον στα θετικά. Στην επιμέρους ανάλυση έχουμε όμως μια διαφορετική εικόνα. Για παράδειγμα στη Βόρεια Χαλκιδική (Δήμος Αριστοτέλη) το ποσοστό των επιχειρήσεων που προτίθενται να προβούν σε απολύσεις είναι εξαπλάσιο από τις επιχειρήσεις που δηλώνουν προσλήψεις. Η ανεργία στην συγκεκριμένη περιοχή είναι σοβαρότατο θέμα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί χωριστά από τον υπόλοιπο Νομό. • Για τις επιχειρήσεις που το προηγούμενο διάστημα προέβησαν σε απολύσεις, προκύπτει ένας μέσος όρος του 2,1 εργαζόμενοι ανά επιχείρηση. • Οι τράπεζες, ένα δύσκολο θέμα ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο. Οι τράπεζες πέρασαν από το ένα άκρο στο άλλο. Εκεί που αφειδώς μοίραζαν δάνεια και κάρτες, τώρα δεν δίνουν σε κανένα και τίποτε. Τα αποτελέσματα στην πραγματική οικονομία και το έμφραγμα που προκαλεί το κλείσιμο της στρόφιγγας του δανεισμού, είναι εμφανή. Το 30% των επιχειρήσεων δηλώνει επιδείνωση της σχέσης του με την κύρια τράπεζα, με τα μεγαλύτερα προβλήματα να εμφανίζουν οι επιχειρήσεις στην νότια Χαλκιδική, αλλά και αυτές που ανήκουν στην κατηγορία επαγγελματική/ υπηρεσιών. Η επιχειρηματική κοινότητα του Νομού πιστεύει σε ποσοστό 73% πως οι τράπεζες δεν στηρίζουν την επιχειρηματικότητα όπως πρέπει και όπως είναι ο ρόλος τους. • Τα προβλήματα των επιχειρηματιών με τους φορείς του δημοσίου, δείχνουν να έχουν επιδεινωθεί σε σχέση με την ίδια ερώτηση σε έρευνα του 2005. Η εφορία παίρνει το χρυσό μετάλλιο στα προβλήματα, με τα ασφαλιστικά ταμεία να παίρνουν το αργυρό και το ΙΚΑ το χάλκινο. Αν βεβαίως οι επιχειρήσεις στο σύνολό τους απασχολούσαν προσωπικό (πολλοί είναι αυτοαπασχολούμενοι), ίσως τότε το ΙΚΑ να έβγαινε πιο ψηλά. Σημαντικό είναι πάντως πως από το 2005 μέχρι σήμερα, αντί τα πράγματα να γίνουν καλύτερα, αντί η γραφειοκρατία να μειωθεί και αντί η πολιτεία να είναι σύμμαχος και αρωγός του επιχειρηματία, ό,τι έγινε πήγε προς την λάθος κατεύθυνση. Καμμία απολύτως βελτίωση! • Για τις επιχειρήσεις που έχουν συναλλαγές με το δημόσιο, προκύπτει το θέμα της αποπληρωμής των οφειλών. Επτά στους δέκα επιχειρηματίες που συναλλάχτηκαν με το δημόσιο, δεν έμειναν ικανοποιημένοι από τον τρόπο που πληρώθηκαν (πολλοί από αυτούς δεν έχουν πληρωθεί ακόμα). Αυτό επιφέρει προβλήματα ρευστότητας στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις, που εκτός από το κόστος των πρώτων υλών και των εργατικών, έχουν καταβάλει και τον αναλογούντα ΦΠΑ (πολλές φορές και τον φόρο εισοδήματος). Αποτέλεσμα είναι πολλές φορές επιχειρήσεις υγιέστατες να βρίσκονται σε δυσχερή θέση χωρίς οι ίδιες να φταίνε σε κάτι. Πρόκειται για θέμα ειδικού ενδιαφέροντος που όμως παίζει ρόλο στη τοπική κοινωνία και

27

πλους

οικονομία.

• Βελτιωμένη δείχνει και η συνολικότερη λει-

τουργία του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής, σε σχέση με αντίστοιχη ερώτηση σε έρευνα του 2005. • Ζητούμενο από τα μέλη είναι το επιμελητήριο να είναι πιο κοντά στα καθημερινά τους προβλήματα και αυτά είναι λίγο πολύ σε όλους μας γνωστά: προβλήματα με τις τράπεζες, με τους φορείς του δημοσίου, με τα ασφαλιστικά ταμεία, τα προβλήματα της ρευστότητας και πολλά άλλα. Ίσως να μη μπορεί να δώσει άμεσες και ουσιαστικές λύσεις σε πολλά από αυτά. Η αίσθηση όμως ότι κάποιος είναι εκεί, έστω να τα ακούσει, είναι αναγκαίο και στις δύσκολες εποχές που περνάμε άκρως καθησυχαστικό. Σημαντικό κρίνουν επίσης οι επιχειρηματίες την καλύτερη ενημέρωση για προγράμματα επιδοτήσεων. Πρέπει να εξεταστούν εναλλακτικοί τρόποι επικοινωνίας, έτσι ώστε για τα προγράμματα αυτά να ενημερώνονται όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη. Ειδικά (κλαδικά) σεμινάρια θέλουν τα μέλη επίσης (πχ για υδραυλικούς, αρτοποιούς, κρεοπώλες, ηλεκτρολόγους κλπ). Σεμινάρια τέτοιας μορφής έχουν πάντα μεγάλη ζήτηση και αποτελούν ένα είδος δια βίου μάθησης για τον κάθε κλάδο χωριστά. • Το μοντέλο ανάπτυξης για τον Νομό στα επόμενο χρόνια, οι επιχειρηματίες του Νομού το βλέπουν στον τουρισμό και είναι αναμενόμενο. Ο κλάδος του τουρισμού ανήκει στο βαρύ πυροβολικό της χώρας και είναι η ναυαρχίδα του Νομού. Τουρισμός όμως χωρίς σωστό περίγραμμα από υποδομές και άλλες υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, δεν νοείται. Είναι πλέον παγκοίνως γνωστό πως μόνο ο ήλιος και η θάλασσα δεν αποτελούν εγγύηση από μόνα τους για τουριστική ανάπτυξη. • Η κρίση έχει επηρεάσει και τη Χαλκιδική και αυτό ισχυρίζονται για τις επιχειρήσεις τους τα μέλη του Επιμελητηρίου. Περίπου το 80% θεωρεί πως η κρίση έχει επηρεάσει την επιχείρηση τους. Πιο έντονο είναι το φαινόμενο στις επιχειρήσεις της βόρειας Χαλκιδικής και στις επιχειρήσεις που ανήκουν στον κλάδο των εμπορικών επιχειρήσεων.

Γενικά

Η βόρεια Χαλκιδική δείχνει ο πιο αδύναμος κρίκος του Νομού. Είναι η περιοχή που δύσκολα αντιμετωπίζει την κρίση, με τις εκεί επιχειρήσεις να δηλώνουν πάνω από το μέσο όρο απογοητευμένοι/απαισιόδοξοι, με πτωτικούς τζίρους και αδυναμία διατήρησης των θέσεων εργασίας. Οι φορείς δεν έχουν βελτιωθεί καθόλου σε σχέση με το παρελθόν. Ο Καλλικράτης ίσως επιδεινώσει στο αρχικό στάδιο την κατάσταση και ίσως προκαλέσει περισσότερα προβλήματα στις επιχειρήσεις από όσα προσπαθεί να λύσει. Ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία του Νομού και σε αυτό συγκλίνουν σχεδόν όλοι οι επιχειρηματίες μέλη, ακόμα και αυτοί που δεν ανήκουν άμεσα στο κλάδο αυτό.

Αναλύοντας το δεύτερο μέρος της έρευνας: Έρευνα Καταναλωτών Νομού • Επηρεασμένοι δείχνουν οι καταναλωτές

του Νομού από την κρίση σε ποσοστό 87%. Υψηλό ποσοστό, αλλά όχι ασυνήθιστο για την συγκεκριμένη περίοδο. Κι άλλες περιοχές της χώρας εμφανίζουν ανάλογη καταναλωτική συμπεριφορά. Πιο επηρεασμένοι δείχνουν οι καταναλωτές της νότιας Χαλκιδικής. • Σε πολύ υψηλό ποσοστό επίσης, υψηλότερο από ότι στην έρευνα του 2005 με την ίδια ερώτηση, οι καταναλωτές προτιμούν την αγορά της Χαλκιδικής για την εξυπηρέτηση των αναγκών τους. Ίσως η κρίση αλλά και ίσως η ακριβή βενζίνη, να καθιστούν ασύμφορη πλέον την μετάβαση στη Θεσσαλονίκη για αγορές. • Συντριπτικό δείχνει και το ποσοστό (92%) των καταναλωτών που δηλώνει πως το μεγαλύτερο μέρος τους εισοδήματος του παραμένει εντός Νομού. Είναι περίπου 11% περισσότερο από την στην αντίστοιχη ερώτηση του 2005. Ασχέτως των λόγων που συμβαίνει αυτό, είναι καλό για την τοπική αγορά. • Ο κυρίως χαμένος της κρίσης δείχνει ο κλάδος της ένδυσης και της υπόδησης, ο εμπορικός κλάδος δηλαδή, αυτός που στο πρώτο μέρος της έρευνας (επιχειρήσεις-μέλη) δήλωσε και τα περισσότερα προβλήματα τζίρου!. Η διασκέδαση και τα ταξίδια ακολουθούν. • Μικρή διαφοροποίηση έχουμε στις απόψεις των καταναλωτών με αυτές των επιχειρηματιών, στην ερώτηση για το αναπτυξιακό μέλλον του Νομού. Βεβαίως και οι καταναλωτές συμφωνούν πως το μέλλον είναι στον τουρισμό, δεν παραβλέπουν όμως και τον πρωτογενή τομέα ως τομέα που έχει και αυτός πολλά να προσφέρει στην τοπική κοινωνία και οικονομία. Ακολούθησε ένα σύνολο προτάσεων από την ερευνήτρια εταιρεία Interview προς το Επιμελητήριο. Οι προτάσεις αυτές, όπως άλλωστε και η ίδια η εταιρεία αναφέρει, ‘‘είναι ενδεικτικές και σε καμμία περίπτωση δεν φιλοδοξούν να αποτελέσουν μια ολοκληρωμένη πρόταση για τον Νομό. ‘Εγιναν αποκλειστικά στο πλαίσιο της ποσοτικής έρευνας που προηγήθηκε και των συμπερασμάτων που προέκυψαν από αυτήν, αποτελούν απόψεις της ερευνητικής ομάδας της Interview και σε καμμία περίπτωση δεν δεσμεύουν το Επιμελητήριο Χαλκιδικής ή οποιοδήποτε άλλο φορέα.’’

Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Επιμελητήριο Χαλκιδικής. Υλοποίηση: Interview– Δημοσκοπήσεις–Έρευνα Αγοράς–Στατιστική Ανάλυση. Σκοπός: Καταγραφή των απόψεων των μελών του Επιμελητηρίου σχετικά με θέματα που αφορούν το επιχειρείν στο Νομό. Καταγραφή των απόψεων των καταναλωτών του Νομού σχετικά με την κρίση και τις προοπτικές του. Μεθοδολογία: Τηλεφ. συνεντεύξεις με το σύστημα iCATI και δομημένο ερωτηματολόγιο. Μέγεθος δείγματος: Επιχειρήσεις-Μέλη 408 άτομα. Καταναλωτές: 300 άτομα, ηλικίας 18+. Σύνολο συνεντεύξεων: 708 άτομα. Σταθμίσεις: Το δείγμα σταθμίστηκε ως προς το πλήθος των επιχειρήσεων ανά κλάδο δραστηριότητας (σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής) και τον πληθυσμό των Καλλ. Δήμων της Περιφ. Ενότητας Χαλκιδικής. Ημερομηνία διεξαγωγής:12/5/ έως 13/5/2011. Αριθμός Μητρώου ΕΣΡ: 7(επτά). Η INTERVIEW εφαρμόζει τον κώδικα δεοντολογίας της ICC/ ESOMAR για την διεξαγωγή και δημοσίευση των αποτελεσμάτων έρευνας κοινής γνώμης και είναι μέλος της WAPOR.


θέμα Θανάσης Γραμμένος

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Άγιος Πρόδρομος (Ρεσιτνίκια)

1

Ο Άγιος Πρόδρομος ορεινό χωριό της Χαλκιδικής, που απέχει 14 χλμ από τον Πολύγυρο και 50 από την Θεσσαλονίκη. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, λόγω της θέσης στον οδικό χάρτη της περιοχής, μετατράπηκε σε τόπο εστίασης των διερχομένων και έγινε γνωστός για το καλό σουβλάκι που προσφέρουν οι πολλές ταβέρνες, 17 των αριθμό, που λειτουργούν εκεί.

Προέλευση ονόματος Ρεσιτνίκια: Για την προέλευση του ονόματος υπάρχουν δυο εκδοχές. • Μια εκδοχή για την προέλευση του ονόματος είναι από το βυζαντινό χωριό Ρεσετινίκια. • Άλλη εκδοχή είναι πως όλη η περιοχή, επί τουρκοκρατίας, ήταν ιδιοκτησία του Ρεσάτ πασά. Άγιος Πρόδρομος: Το σύγχρονο χωριό άλλαξε όνομα δυο φορές μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους. • Η πρώτη ονομασία που του δόθηκε το 1918, ήταν Άγιος Πέτρος. • Το τελικό όνομα δόθηκε το 1928, χάρη στο ομώνυμο εξωκλήσι που υπάρχει στην περιοχή. Ιστορικά στοιχεία Η πρώτη αναφορά για το χωριό υπάρχει σε έγγραφο του 996 της Ι.Μ. Βατοπαιδίου, όπου αναφέρεται η ύπαρξη χωριού στην περιοχή με το όνομα Ρεσετινίκια. Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, ο Ρεσάτ πασάς, που του ανήκε όλη η περιοχή, την πούλησε σε μια τουρκάλα με το όνομα Σαρούλα και πολύ αργότερα οι ντόπιοι κάτοικοι την αγόρασαν απ’ αυτήν. Πληθυσμιακή εξέλιξη

• Ευχαριστούμε για τις πληροφορίες και την συνεργασία, τον Ιωάννη Σαράφη από τον Άγιο Πρόδρομο. • Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του Συλλόγου Γυναικών Αγίου Προδρόμου. ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΟΛ. ΣΥΛΛ. ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟΥ “Τα Αηδόνια” τεύχος 21.

28 πλους

Την πληθυσμιακή εξέλιξη του χωριού μπορούμε να την παρακολουθήσουμε κυρίως μέσα από τα κατάστιχα των οθωμανικών απογραφών. Έτσι έχουμε: • Το 1478 καταγράφονται 30 νοικοκυριά. • Το 1519 έχει 63 νοικοκυριά. • Το 1568 έχει 44 νοικοκυριά. • Το 1771 πληρώνει σε φόρο 700 άσπρα. • Το 1861 έχει 58 σπίτια. • Το 1914 έχει 681 κατοίκους. Σήμερα το χωριό έχει περίπου 400 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι ντόπιοι. Μερικές οικογένειες έχουν έρθει από την Βόρεια Ήπειρο και μια οικογένεια είναι προσφυγική.


θέμα

2

t t t t

3

t

ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΑΔΕΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΥΘΑΙΡΕΤΩΝ ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Ν. 3843/10 ΓΝΩΜΟΝΑΣ ΜΑΣ ΟΙ ΚΑΛΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

4

t t t t t t

ΔΙΝΟΥΜΕ ΕΜΦΑΣΗ ΣE: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

Αξιοθέατα του χωριού - Το εξωκλήσι του Αγίου Προδρόμου πετρόκτιστο κτίσμα του 1852. - Η εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου κτίσμα του 1857. - Τα πετρόκτιστα εξωκλήσια του Προφήτη Ηλία και Αγίου Γεωργίου. - Τρεις εγκαταλειμμένοι νερόμυλοι. Ο Εγγλεζάδικος, του Κολυμπάνη και του Μαυρογιάννη. - Η πηγή Μούτας στην άκρη του χωριού και πάνω από το ομώνυμο ρέμα. - Τα πετρόκτιστα σπίτια του Γαγρίνα κτισμένο το 1890 και του Εγγλέζου κτισμένο το 1899. - Άξιο αναφοράς είναι το πολύ γνωστό και παλιό πανηγύρι του Αγίου Προδρόμου.

1. Πανοραμική άποψη του σημερινού χωριού. 2. Παρέα νέων στην πηγή “Μούτας” πριν αυτή ανακατασκευαστεί. 3. Ταβέρνα “Παράδεισος”. Ήταν η πρώτη που άνοιξε πάνω στον κεντρικό δρόμο για να ακολουθήσουν πολλές άλλες. 4. Μερική άποψη του χωριού από την θέση “Μπρούτσος”, περίπου το 1950.

29 πλους

ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΩΖ.

ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ. Ζαφειρίου 4, Νέα Μουδανιά (δίπλα στο Ειρηνοδικείο) ΤΗΛ. 23730 23800 ΚΙΝ. 6978 087300 polimixanikos@gmail.com


θέμα

Χρήστος Ντικμπασάνης Συγγραφέας-Μελετητής Θρησκειών

Ο ΜΟΝΑΧΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΘΕΟΒΑΔΙΣΤΟ ΟΡΟΣ

Σινά Μέρος B’

‘‘Η Εκκλησία και το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά για την ευλάβεια, το πολυφοίτητο και το ιερό όνομα του τόπου, πολύ δίκαια μπορεί να ονομαστεί οφθαλμός της πίστης μας και δεύτερος μετά τον πρώτο, ο οποίος είναι ο Ναός της Ιερουσαλήμ. Ο Τάφος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού’’. Ιωάννης Μώντζεν Δουξ των Ενετών, 14 Απριλίου 1481

Ο πόθος να βρίσκονται κοντά στο Θεό και μακριά από τους διωγμούς της ειδωλολατρικής Ρώμης έφερε στο Σινά πολλούς από τους πρώτους χριστιανούς, οι οποίοι ζητούσαν ησυχία, σιωπή, απομόνωση και αγιότητα. Από τον 3ο αιώνα μ.Χ. και μετά δημιουργήθηκαν μικρές μοναστικές κοινότητες σε ιερούς τόπους γύρω από το βουνό Χωρήβ, όπως ο τόπος της φλεγομένης βάτου, η περιοχή της Φαράν και άλλα μέρη του νοτίου Σινά. Η ακριβής τοποθεσία αυτών των ιερών τόπων διατηρήθηκε στη μνήμη του γηγενούς πληθυσμού διαμέσου των αιώνων. Ήταν ο ίδιος μυστικός πόθος, που έφερε άλλους στους Αγίους Τόπους, στα άγονα όρη της ερήμου της Ιουδαίας, σε αναζήτηση της βαθύτερης εν Χριστώ ζωής. Οι πρώτοι μοναχοί υπέφεραν στερήσεις σε καθημερινή βάση. Η φύση ήταν εχθρική προς τον άνθρωπο και πολλοί έπεσαν θύματα των ληστών (κυρίως Βλέμμυες), που συχνά έκαναν επιδρομές. Παρ’ όλα αυτά συνέχισαν να κατοικούν στο Σινά. Οι πρώτοι αυτοί μοναχοί ήταν αυτάρκεις ερημίτες, οι οποίοι ζούσαν μόνοι μέσα σε σπήλαια με απόλυτη φτώχεια, προσευχόμενοι μόνοι. Συγκεντρώνονταν όμως όλοι τις Κυριακές στο τόπο της φλεγομένης βάτου, στο Κυριακό, με σκοπό να ακούσουν τον πνευματικό λόγο από τον ηγούμενό τους και να μεταλάβουν την θεία Κοινωνία. Εξαιτίας του αγίου βίου τους οι χριστιανοί ερημίτες ήταν φυσικοί ιεραπόστολοι μεταξύ των ειδωλολατρικών φυλών του Σινά. Έτσι, την εποχή της Αραβικής κατάκτησης, τον 7ο αιώνα, οι περισσότεροι από τους ντόπιους ήταν χριστιανοί. Το 313 μ.Χ. ο Μέγας Κωνστα-

30 πλους

ντίνος υπέγραψε το διάταγμα της ανεξιθρησκείας και επέτρεψε την χριστιανική λατρεία σε όλη την αυτοκρατορία. Πράγματι, αυτός και οι περισσότεροι βυζαντινοί αυτοκράτορες κατόπιν, ευνόησαν τον μοναχικό βίο, που έτσι αυξήθηκε πολύ στις χώρες των αγίων Γραφών. Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα της θρησκευτικής ελευθερίας ο μοναχισμός δέχτηκε μία ισχυρή νέα ώθηση. Οι μοναχοί του Σινά ζήτησαν από την μητέρα του αγίου Κωνσταντίνου, την αυτοκράτειρα αγία Ελένη, να τους προστατεύσει. Πραγματικά, το 330 μ.Χ. η αγία Ελένη έκτισε στον τόπο της φλεγομένης βάτου ένα μικρό ναό, αφιερωμένο στην Θεοτόκο και έναν πύργο για να χρησιμεύσει ως καταφύγιο των μοναχών. Προσκυνητές του τέλους του 4ου αιώνα αναφέρουν, ότι υπήρχε σημαντική και ανθούσα κοινότητα μοναχών στο Σινά. Μεταξύ αυτών περίφημος ήταν ένας πρώην ανώτατος αξιωματούχος του αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη, ο άγιος Νείλος, του οποίου τα συγγράμματα αποτελούν θαυμάσιο πνευματικό εντρύφημα, όπως και ο Ιωάννης της Κλίμακος, ηγούμενος του όρους Σινά, που έγραψε το θεόπνευστο έργο Ουρανοδρόμος Κλίμαξ, το οποίο αποτελεί έναν κατάλογο συμβουλών προς τους μοναχούς τους διαβιούντες στη Λαύρα της Ραϊθώ. Μια νέα περίοδος του μοναχισμού στο Σινά αρχίζει τον 6ο αιώνα, όταν ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός (527-565 μ.Χ.) διέταξε την κατασκευή ενός μεγάλου και ισχυρού φρουρίου, που να περικλείει τα κτίσματα της αγίας Ελένης, ενός μεγάλου ναού και κελιών για τους μοναχούς. Το τείχος της μονής κτίσθηκε από τον αρχιτέκτονα του Ιουστινιανού

Στέφανο Αϊλίσιο, με σκοπό να προστατεύσει τους μοναχούς, που κατοικούσαν γύρω από τη φλεγόμενη βάτο, από τις επιδρομές βαρβάρων και ληστών. Το τείχος από τη βόρεια πλευρά επανειλημμένως έπαθε ζημιές από την υγρασία. Μάλιστα το 1798 κατέπεσε τελείως το εξωτερικό του μέρος από σφοδρή καταιγίδα και ξανακτίστηκε το 1801 από τις δυνάμεις κατοχής του Ναπολέοντα. Το ύψος του τείχους ποικίλλει από 10 μέχρι 20 μέτρα και το πλάτος του φθάνει σε ορισμένα σημεία τα δύο μέχρι τρία μέτρα. Στη δυτική πλευρά του φρουρίου βρίσκεται η αρχαία είσοδος, η οποία σήμερα δεν χρησιμοποιείται. Επάνω από αυτήν υπάρχει ένα παρατηρητήριο, για να παρακολουθεί κανείς τα όσα συμβαίνουν έξω από αυτήν και αν παραστεί ανάγκη να αμυνθεί εναντίον των επιδρομέων. Σήμερα βρίσκεται σε χρήση μία άλλη στενή είσοδος, επίσης αρχαία, που κλείνεται από τρεις σιδερένιες πύλες. Κατά μήκος της εσωτερικής πρόσοψης του φρουρίου κτίσθηκαν τα κελιά των μοναχών και διάφορα άλλα οικοδομήματα. Εντός των τειχών βρίσκονται σήμερα δώδεκα παρεκκλήσια και εντός του καθολικού της μονής άλλα εννέα. Με σκοπό να ισοπεδωθεί το ανώμαλο και επικλινές έδαφος, κτίσθηκαν ισχυρά τόξα και κυλινδρικοί θόλοι, όπου βασίστηκαν τα δάπεδα των κελιών και των παρεκκλησίων. Περισσότεροι από 20 θόλοι και 40 τόξα σώζονται ακόμη στο ιστορικό αυτό φρούριο. Το 1951 κτίσθηκε στα θεμέλια της νότιας πλευράς του τείχους η νέα πτέρυγα της μονής, που στεγάζει τη νέα τράπεζα των μοναχών, το διαμέρισμα του Αρχιεπισκόπου, την


πινακοθήκη και τη βιβλιοθήκη. Επίσης κατά μήκος της εσωτερικής πρόσοψης της δυτικής πλευράς του τείχους κτίσθηκε ο ξενώνας της μονής. Ο Ιουστινιανός προέβλεψε ακόμη για τη μόνιμη εγκατάσταση στρατιωτών, που να υπερασπίζονται τους μοναχούς, καθώς και για επαρκή σιτηρέσια από την Αίγυπτο. Ελληνικές επιγραφές στις δοκούς της στέγης του ναού μνημονεύουν τα ονόματα του Ιουστινιανού, της συζύγου του Θεοδώρας και του αρχιτέκτονα Στεφάνου. Ο Προκόπιος, ο ιστορικός του αυτοκράτορα, δίνει μία σύγχρονη μαρτυρία στο βιβλίο του Περί Κτισμάτων. Ένα άλλο χειρόγραφο, διατηρούμενο στη βιβλιοθήκη της μονής, η Αραβική Χρονογραφία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Ευτυχίου (9ος αιώνας), είναι μία άλλη πηγή, αναφερομένη στην ανέγερση της μονής, χρονολογικώς όμως απομακρυσμένη από τα γεγονότα. Όπως η αγία Ελένη, έτσι και ο Ιουστινιανός αφιέρωσε το ναό και τη μονή στη Θεοτόκο, γιατί, σύμφωνα με την ερμηνεία των Πατέρων της Εκκλησίας, η φλεγομένη βάτος είναι ένα σύμβολο του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, και όπως η βάτος φλεγόταν, αλλά δεν κατακαιόταν, έτσι και η Παναγία, που ήταν ένα ανθρώπινο πλάσμα, συνέλαβε στα σπλάχνα της το πυρ της θεότητας και δεν κατακάηκε, αλλά γέννησε τον Κύριο και παρέμεινε παρθένος. Στο τέλος περίπου του 6ου αιώνα, μετά το θάνατο του Ιουστινιανού και μερικές δεκαετίες μετά την ανέγερση του ναού, έγινε ένα περίφημο έργο τέχνης με τη μέριμνα των πατέρων της μονής: το μωσαϊκό της Μεταμόρφωσης του Ιησού Χριστού. Έτσι ο ναός ονομάσθηκε αργότερα Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού. Στο τέλος αυτής της περιόδου ο Θεός έκανε ένα αξιοζήλευτο δώρο στη μονή: Τα ιερά λείψανα της αγίας Αικατερίνης, τα οποία βρέθηκαν στο όρος, που φέρει σήμερα το όνομά της. Το άγιο λείψανο ανεκομίσθη και τοποθετήθηκε στο Ιερό Βήμα του Καθολικού της Μονής, μέσα σε μία μαρμάρινη λάρνακα. Το μύρο που αναβλύζει από την αγία κάρα είναι και σήμερα ένα συνεχές θαύμα. Η ευλάβεια προς την αγία Αικατερίνη διαδόθηκε στη Δύση από τους σταυροφόρους και τιμήθηκε ως μεγάλη Αγία. Έτσι από τον 11ο αιώνα η Μονή της Μεταμορφώσεως γίνεται γνωστή και ως Μονή της αγίας Αικατερίνης. Το 625 μ.Χ., σύμφωνα με την παράδοση, οι πατέρες της μονής έστειλαν μία πρεσβεία στη Μεδίνα για να ζητήσουν από τον Μωάμεθ πολιτική προστασία. Ο Μωάμεθ ενέκρινε τα αιτήματα και υπέγρα-

31

πλους

ψε με την παλάμη του, με σκοπό να βοηθήσει τους χριστιανούς, τον περίφημο Αχτιναμέ, ή «διαθήκη» του Μωάμεθ, με τον οποίο διακήρυσσε, ότι οι Μουσουλμάνοι οφείλουν να υπερασπίζονται τους μοναχούς και να μην εισπράττουν από αυτούς τους φόρους. Ο Σουλτάνος Σελήμ Α΄, όταν κατέλαβε την Αίγυπτο και το Σινά το 1517, είδε τον Αχτιναμέ του Μωάμεθ, τον πήρε μαζί του και άφησε αντίγραφο στους Σιναϊτες πατέρες. Αντίγραφα του Αχτιναμέ σώζονται μέχρι σήμερα στη μονή, ενώ ένα εκτίθεται και στην πινακοθήκη της. Λέγεται, ότι ο Μωάμεθ επισκέφθηκε και τη μονή στις εμπορικές του περιοδείες. Αυτό είναι πιθανό, γιατί το Κοράνι μνημονεύει τους ιερούς τόπους του Σινά. Έτσι, όταν η χερσόνησος του Σινά περιήλθε στην κυριαρχία των Αράβων το 641 μ.Χ. η μονή συνέχισε το βίο της ανενόχλητη, ο αριθμός όμως των μοναχών άρχισε να ελαττώνεται. Στην αρχή του 9ου αιώνα είχαν μείνει μόνο τριάντα. Πολλοί χριστιανοί του Σινά αρνήθηκαν την πίστη τους και έγιναν μουσουλμάνοι και άλλοι έφυγαν. Το τζαμί, που μένει μέχρι σήμερα ως μουσειακό κτίσμα, κτίσθηκε πιθανώς τον 11ο αιώνα σε δυσχερείς περιόδους για τη μονή. Πληροφοριακά μόνο οι μοναχοί που βρίσκονται σήμερα στη μονή της Αγ. Αικατερίνης είναι 25 στον αριθμό. Η παρουσία των Σταυροφόρων στο Σινά (1099-1270 μ.Χ.) ήταν επίσης ένα ζωτικό γεγονός για τη μονή, η οποία έγινε πλέον προσιτή στους Ευρωπαίους προσκυνητές. Ένα ιδιαίτερο τάγμα Σιναϊτών Σταυροφόρων ανέλαβε την προστασία της και την οικονομική ενίσχυση, όσες φορές παρουσιάστηκε ανάγκη. Την ίδια περίοδο όμως υπήρχε μουσουλμανική φρουρά στο μοναστήρι και γι’ αυτό το λόγο οι Σιναϊτες έπρεπε να διατηρούν λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στους χριστιανούς της Δύσης και στους Άραβες μουσουλμάνους της περιοχής. Μετά από μία δύσκολη περίοδο κάτω από την εξουσία των Μαμελούκων, η οθωμανική κατάκτηση της Αιγύπτου και του Σινά από τον σουλτάνο Σελήμ τον Α΄ το 1517 μ.Χ. έφερε στη μονή ένα νέο προστάτη. Η τουρκική εξουσία σεβάσθηκε τα δικαιώματα της μονής, ο δε Αρχιεπίσκοπός της απολάμβανε ιδιαίτερης τιμής. Οι χριστιανοί βασιλείς της Ευρώπης ακολούθησαν το παράδειγμα του Σουλτάνου και έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μονή, συνεισφέροντας χρηματικά ποσά και συμβάλλοντας στη διατήρηση των κτημάτων της μονής σε διάφορες χώρες του κόσμου.

Κατά τον 17ο αιώνα η μονή είχε εκτεταμένη πολιτιστική και εκπαιδευτική δράση και εκτός της Σιναϊτικής χερσονήσου στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, π.χ. περίφημη ήταν η Σχολή Γραμμάτων και Ζωγραφικής στο Ηράκλειο Κρήτης, όπου εκπαιδεύτηκαν μερικοί από τους μεγαλύτερους άνδρες της εποχής. Επίσης τα σιναϊτικά μετόχια των άλλων χωρών (Αιγύπτου, Τουρκίας, Παλαιστίνης, Ρουμανίας, Ρωσίας, Ινδίας κ.ά.) εξελίχθηκαν σε αληθινά πνευματικά κέντρα. Όταν ο Μέγας Ναπολέων κατέκτησε την Αίγυπτο (1797-1804) κατέστησε και αυτός τον εαυτό του προστάτη της μονής και χορήγησε το Ασφαλιστήριον Έγγραφον, το οποίο εκτίθεται σήμερα στη πινακοθήκη της μονής. Επίσης ανέλαβε και την ανοικοδόμηση του βόρειου τείχους της μονής, το οποίο είχε καταπέσει το 1798 μετά από καταρρακτώδη βροχή. Το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα και το πρώτο του 20ου δεν ήταν περίοδοι ευνοϊκές για τη μονή, γιατί αυτή έχασε την περιουσία της και τα μετόχια στη Ρωσία, τη Ρουμανία, την Τουρκία και σε άλλες χώρες. Εντούτοις διατηρεί ακόμη σημαντική κτηματική περιουσία στην Ελλάδα (Αθήνα, Κρήτη, Ζάκυνθο, Ιωάννινα), στην Κύπρο, στην Αίγυπτο και στον Λίβανο και κατορθώνει έως σήμερα να διατηρεί την φιλανθρωπική και πνευματική της δράση. Επιπλέον το μεγάλο Σιναϊτικό ζήτημα, που δημιουργήθηκε ήδη από τον 14ο αιώνα, αν η Αρχιεπισκοπή Σινά εξαρτάται από το πατριαρχείο Ιεροσολύμων ή από το πατριαρχείο Αλεξανδρείας και αφού απασχόλησε το Οικουμενικό πατριαρχείο επί σειρά αιώνων, τελικά λύθηκε μόλις το 1932 με την υπαγωγή της μονής και της Αρχιεπισκοπής Σινά στο πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Πριν ανοίξω όμως την πόρτα της δεύτερης σε αριθμό χειρογράφων βιβλιοθήκης του κόσμου, δεν θα ήταν σωστό να μην αναφέρω έστω, ότι το μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, στεγάζει μία από τις σημαντικότερες συλλογές εικόνων στον κόσμο. Περισσότερες από 2.000 εικόνες μικρές ή μεγάλες, μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας ή απλοϊκής τέχνης, φυλάσσονται στο Καθολικό, την πινακοθήκη, τα παρεκκλήσια, το Σκευοφυλάκιο, τα κελιά και τους άλλους χώρους της μονής. Οι εικόνες καλύπτουν το μεγάλο χρονικό διάστημα από τον 6ο έως τον 19ο αιώνα. Η κάθε εποχή (παλαιοχριστιανική, βυζαντινή, μεταβυζαντινή) πρόσθετε τους δικούς της θησαυρούς κι έτσι σιγά αλλά σταθερά εμπλουτίστηκε η σπουδαία συλλογή των εικόνων με καινούργια έργα.


κοινωνία

Μιχάλης Κουτσός Κτηνίατρος

Γαλακτοκομικά προϊόντα Μέρος Α’

Τυρί : είναι προϊόν γνωστό σε όλους μας και προέρχεται από την πήξη του κανονικού ή του αποβουτυρωμένου γάλακτος με πυτιά ή άλλα ένζυμα, στο οποίο δεν προσθέτουμε τίποτα άλλο παρά μόνο μαγειρικό αλάτι, σορβικό νάτριο σαν συντηρητικό σε ποσοστό μέχρι 2% και μερικές άλλες ύλες που προβλέπονται από τους κανονισμούς ανάλογα με τον τύπο του τυριού. Υπάρχουν πολλά είδη τυριών προελεύσεως εσωτερικού ή εξωτερικού τα οποία ανάλογα με τη σύστασή τους διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες. ΣΚΛΗΡΑ ΤΥΡΙΑ : χαρακτηρίζονται έτσι τα τυριά των οποίων η υγρασία είναι μικρότερη από 40% (κεφαλοτύρι, κεφάλι, κασέρι, κασκαβάλι, γραβιέρα, κεφαλογραβιέρα κα.). Στην κατανάλωση τα τυριά αυτά επιτρέπεται να διατίθενται στις παρακάτω ποιότητες : α) Εξαιρετική ποιότητα, εφόσον το ποσοστό υγρασίας που περιέχει δεν είναι πάνω από 35% και το λίπος υπολογιζόμενο σε ξηρή ουσία τουλάχιστον 47%. β) Πρώτη ποιότητα, εφόσον περιέχει λίπος σε ποσοστό όχι κάτω από 40% σε ξηρή μάζα και υγρασία όχι πάνω από 38%. Εξαίρεση αποτελεί το κασέρι με ανώτατο όριο υγρασίας 40%. γ) Δεύτερη ποιότητα, όταν το λίπος που περιέχει δεν είναι κάτω από 32% σε ξηρή ουσία και υγρασία όχι πάνω από 38%. δ) Ημιαποβουτυρωμένο ή άπαχο, σκληρό τυρί που περιέχει λίπος σε ποσοστό τουλάχιστον 20% σε ξηρή ουσία και υγρασία όχι πάνω από 38%. ΤΥΡΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ (ΗΜΙΣΚΛΗΡΑ) : είναι τυριά ελληνικά ή εξωτερικού τα οποία, ανάλογα με τη μέθοδο παρασκευής τους, έχουν όριο υγρασίας από 41-46% και περιεκτικότη-

32 πλους

τα λίπους σε ξηρό τυρί από 43-50% και ίσως και περισσότερο. ΕΙΔΙΚΑ ΗΜΙΠΑΧΑ ΤΥΡΙΑ : είναι τυριά τύπου «παρμεζάνα» ελληνικής προέλευσης ή εισαγόμενα τα οποία έχουν υγρασία 32% κατ’ ανώτατο όριο και περιεκτικότητα σε λίπος, όταν υπολογίζεται σε ξηρή ουσία, τουλάχιστον 32% έως 38%. ΜΑΛΑΚΑ ΤΥΡΙΑ : χαρακτηρίζονται έτσι τα τυριά εκείνα που έχουν υγρασία όχι πάνω από 56% (τουλουμοτύρι, κοπανιστή κα.). Υπάρχουν βέβαια και μαλακά τυριά εισαγόμενα. Στην κατανάλωση τα μαλακά τυριά διατίθενται στις παρακάτω ποιότητες: α) Εξαιρετική ποιότητα, υγρασία όχι πάνω από 52,5% και λίπος τουλάχιστον 22% στο τυρί όπως έχει. β) Πρώτη ποιότητα, υγρασία όχι πάνω από 56% και λίπος τουλάχιστον 19% στο τυρί όπως έχει. γ) Δεύτερη ποιότητα, υγρασία όχι πάνω από 56% και λίπος τουλάχιστον 15% στο τυρί όπως έχει. δ) Ημιαποβουτυρωμένο ή άπαχο, επιτρέπεται να υπάρχει στην κατανάλωση μαλακό τυρί του οποίου η περιεκτικότητα σε λίπος είναι τουλάχιστον 10% στο τυρί όπως έχει και η υγρασία δεν υπερβαίνει το 56%. Τυριά αυτών των τύπων που περιέχουν λίπος σε ποσοστό κατώτερο από 10% (σε ουσία όπως έχει), απαγορεύεται να κυκλοφορούν στην κατανάλωση σαν «τυριά». ΤΥΡΙΑ ΤΥΠΟΥ ΜΥΖΗΘΡΑ : ως μυζήθρα, χαρακτηρίζεται το προϊόν ωρίμανσης της τυρώδους μάζας που παίρνουμε με δυνατή θέρμανση τυρογάλακτος (τζίρου) με ή χωρίς προσθήκη προσγάλακτος. Το προϊόν αυτό επιτρέπεται να προσονομάζεται «τυρί», αποκλειστικά και μόνο εφόσον περιέχει λίπος σε ικανό ποσοστό, έτσι ώστε να είναι δυνατή η

κατάταξή του σε μια από τις ποιότητες των μαλακών τυριών. Η υγρασία δεν πρέπει να υπερβαίνει το 70%. Στην κατηγορία της μυζήθρας υπάγεται και το τυροκομικό προϊόν «γκίζα» ή «ούρδα». Τυριά τύπου «μυζήθρας» είναι : το μανούρι, η μανουρομυζήθρα, το ανθότυρο Κρήτης κα. ΤΗΓΜΕΝΑ Η΄ ΑΝΑΚΑΤΕΡΓΑΣΜΕΝΑ ΤΥΡΙΑ : το «τυρί κρέμα» και το «τηγμένο τυρί» ή «ανακατεργασμένο» όταν φτάνει στην κατανάλωση πρέπει να φέρει ένδειξη για λιποπεριεκτικότητα όχι κάτω από 15% σε ξηρή ουσία και υγρασία όχι πάνω από 60%. ΤΡΙΜΜΕΝΑ ΣΚΛΗΡΑ ΤΥΡΙΑ : επιτρέπεται η παρασκευή και η διάθεση στην κατανάλωση σκληρού τυριού τριμμένου ή σε κομμάτια μέσα σε ειδική συσκευασία. Τα τυριά αυτά ως προς την περιεκτικότητα σε λίπος και υγρασία πρέπει να πληρούν τους όρους που καθορίζονται για τα αντίστοιχα σκληρά τυριά. Το βάρος των τυριών αυτών που έχουν συσκευαστεί σε κομμάτια ή σε τρίματα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 500γρ. και πρέπει να είναι τυρί καθαρό, χωρίς τίποτα το ύποπτο από υγιεινή και μικροβιολογική άποψη και οπωσδήποτε απαλλαγμένο από παθογόνους μικροοργανισμούς. ΤΥΡΙΑ ΤΡΙΜΑ ΑΠΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ : σαν «τυρί τρίμα από υπολείμματα» επιτρέπεται να διατίθενται στην κατανάλωση τα κομμάτια μαλακών τυριών που απομένουν μέσα στα δοχεία συσκευασίας (βαρέλια, τενεκέδες κα) αποκλειστικά και μόνο εφόσον η περιεκτικότητα σε λίπος (σε ουσία όπως έχει) είναι τουλάχιστον 15%, η υγρασία 60% το ανώτερο και πρακτικά είναι απαλλαγμένα από άλμη και ορό (γάρο). Προσοχή όμως, τα τρίματα αυτά πρέπει να συγκεντρώνονται αμέσως, μετά το άδειασμα των δοχείων από τα κυρίως τυριά, μέσα σε ειδικό βαρέλι που έχει κάλυμμα και διατηρείται πάντοτε μέσα στο ψυγείο.


λαογραφία Ειρήνη Μαυρίδου-Μαστοράκη

ΑΠΟ ΤΑ Ν. ΦΛΟΓΗΤΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Μνήμες

Σκέφτηκα να γράψω ξεχασμένες μνήμες από τα παιδικά μου χρόνια. Μνήμες που μοσχομύριζαν. Μνήμες που όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο κι αναπολώ. Μερικά απ’ αυτά τα βίωσα, τα πιο παλιά τ’ άκουγα από τους γονείς μου, από τους μεγαλύτερους... Μια χειμωνιάτικη βραδιά, κοντά στο τζάκι τ’ αναμμένο παρέα με τη μητέρα μου συζητούσαμε για τα παλιά. Αρπάζω λοιπόν την ευκαιρία και της λέω. -Για πες μου μαμά πως ήταν παλιά η ζωή στο σπίτι; Τι κάνατε; -Δύσκολα χρόνια παιδί μου, πολύ δύσκολα. Φτώχεια, φτώχεια, και πολύ δουλειά. Δουλειά να χορτάσει και το μεδούλι σου. Οικογένεια μεγάλη. Στόματα πολλά. Αυτά όλα ήθελαν δουλειά. Τα σπίτια τότε ήταν όλα του εποικισμού. Ανάλογα με τα μέλη που είχε κάθε οικογένεια η επιτροπή έδινε και το ανάλογο σπίτι. Είχες μικρή οικογένεια; έπαιρνες ένα δωμάτιο, σάλα, κουζίνα. Είχες μεγάλη οικογένεια; Είχες δύο δωμάτια σάλα, κουζίνα. Όλα τα σπίτι ήταν ίδια. Και όταν λέμε οικογένεια δεν εννοούμε μόνο τους γονείς με τα παιδιά. Παιδιά από τέσσερα πέντε και πάνω. Εννοούμε και τον παππού με την γιαγιά. Και παρόλο που ήταν άνθρωποι μεγάλης ηλικίας βοηθούσαν και αυτοί με τον τρόπο τους. Είχαν όμως μεγάλη εκτίμηση μέσα στην οικογένεια. Να φανταστείς όταν παντρεύτηκα και ήρθα νύφη σ’ αυτό το σπίτι, έπλενα τα πόδια του παππού σου. Και πάντοτε του μιλούσα με σεβασμό και σκυμμένο κεφάλι. Όχι μόνο εγώ αλλά όλες οι νύφες το κάνανε. Στα περισσότερα σπιτικά δεν έκανε κουμάντο το νιόπαντρο ζευγάρι. Ο παππούς και η γιαγιά έκαναν κουμάντο και έπαιρναν αποφάσεις. Και το ζευγάρι ακολουθούσε.

34 πλους

Ο παππούς βοηθούσε στα χωράφια και η γιαγιά καθόταν σπίτι για να φροντίσει και να μεγαλώνει τα παιδιά. Έλεγε η συγχωρεμένη η γιαγιά σου. ‘‘Ευτυχισμένο σπιτικό όταν η κούνια του μωρού είναι δίπλα στην πολυθρόνα της γιαγιάς’’. Κι έτσι τα περισσότερα παιδιά τα μεγάλωσαν οι γιαγιάδες, γιατί εμείς έπρεπε να τα προλάβουμε όλα. Οι ανάγκες μας ανάγκαζαν να τρέχουμε από το πρωί μέχρι το βράδυ, γιατί εκτός από τις καθημερινές δουλειές που ήταν πολλές, είχαμε και τις εποχιακές. Δηλαδή, ξεκινούσαμε το φθινόπωρο, ετοιμάζαμε τις σόμπες τις καθαρίζαμε, βάφαμε τα μπουριά με ασημί χρώμα για να είναι όμορφα. Ετοιμάζαμε τα ξύλα. Τα ξύλα τότε τα κόβαμε με το τσεκούρι και έπρεπε να τα κόψουμε μικρά για να χωράνε στη σόμπα. Αλήθεια, τη θυμάσαι καθόλου εκείνη τη σόμπα; -Ναι την θυμάμαι μια μικρή στρογγυλή με μια μικρή πορτούλα. Θυμάμαι κι όταν έσταζαν τα μπουριά, έπαιρνες ένα πανί με ζυμάρι και τύλιγες το μπουρί. -Αργότερα ήρθε η κορδέλα και έκοβε τα ξύλα μικρά. Κάθε Σεπτέμβρη, Οκτώβρη τρυγούσαμε τα αμπέλια και φτιάχναμε κρασί, μούστο και τσίπουρο, ρετσέλια. Εδώ στα Φλογητά εκείνα τα χρόνια φτιάχναμε μια πολύ ωραία γιορτή, τη ‘‘γιορτή του τρύγου’’, που μάζευε πολύ κόσμο. Κάθε σπίτι, άλλος λίγο άλλος πολύ έβγαζε το δικό του ούζο. Φτιάχναμε επίσης

πολύ ωραίες σταφίδες. Πω, πω! Τι δουλειά είχαν οι σταφίδες! Αλλά και τι νοστιμιά! Λίγες σταφίδες, λίγα αμύγδαλα, να ένα κολατσιό, για το σχολείο. Οι νοικοκυρές ετοίμαζαν και τις τροφές που θα τρώγαμε το χειμώνα. Από νωρίς το Σεπτέμβρη κάναμε τραχανά, πλιγούρι, χυλοπίτες, τουρσιά, γλυκά. Κάθε εποχή είχε και το δικό της γλυκό. Αλλά το κυρίαρχο γλυκό τα παλιά τα χρόνια ήταν ο χαλβάς και δεν τον κάναμε με σιμιγδάλι, γιατί δεν υπήρχε, αλλά με καβουρντισμένο αλεύρι και το σιροπιάζαμε με πετμέζι. Πω, πω! Μοσχοβολούσε όλη η γειτονιά! Αυτό το λέγαμε χαλβατέρ. Τι μου θύμισες τώρα! Ωραία χρόνια. Χρόνια ζεστά, ήσυχα. Ο τραχανάς. Φτιάχναμε και ξινό και γλυκό τραχανά. Ήταν ένα φαγητό για όλες τις ώρες. Με αλεύρι, γάλα και αυγά. Όλα ήταν υλικά που υπήρχαν στα σπίτια μας. Όλα φρέσκα. Τα κρύα βράδια του χειμώνα, τι θα φάμε; Ένα ζεστό πιάτο τραχανά με φρέσκο βούτυρο και τυράκι. Τι πιο ωραίο! Περίσσευε; Το τρώγαμε το πρωί ζεστό-ζεστό και ξεκινούσαμε για τις δουλειές μας. Πιστεύω πως όλη η Ελλάδα εκείνα τα δύσκολα χρόνια μεγάλωσε με ένα πιάτο τραχανά. Πολύ ωραίες ήταν και οι χυλοπίτες. Ζυμώναμε το αλεύρι, το γάλα, αυγά, γιαούρτι και ανοίγαμε φύλλα. Ξέρεις τι είναι ο σοφράς; Ένα στρογγυλό, χαμηλό τραπέζι. Δεν είχαμε τότε τραπέζια, καρέκλες. Καθόμασταν κάτω,


ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ Θέρμανση | Ψύξη | Ηλιακά

Αποκλειστικός αντιπρόσωπος

1ο χλμ. Νέων Μουδανιών - Θεσσαλονίκης (έναντι supermarket Αρβανιτίδη) Τηλ. 2373 100 281 / Κιν. 6973 351 669 / e-mail: anastasiadisgiannis@hotmail.gr


λαογραφία

γύρω από το σοφρά και τρώγαμε. Αφήναμε λοιπόν λίγο τα φύλλα να στεγνώσουν και τα κόβαμε σε λεπτές λωρίδες και είχαμε όλο το χειμώνα να τρώμε. Και το πλιγούρι ήταν πολύ νόστιμο. Βράζαμε το σιτάρι, το στεγνώναμε καλά, μετά το πηγαίναμε στο ‘‘Ντίν’’. Σ’αυτή τη μεγάλη πέτρα που έχουμε στο χωριό για να το ξεφλουδίζουμε. Μετά το περνούσαμε από τα χειρομύλια για να σπάσει. Τα χειρομύλια ήταν δυο μεγάλες στρογγυλές πέτρες, ξεχωριστές. Βάζαμε ανάμεσα το σιτάρι, γυρνούσαμε την επάνω πέτρα και έσπαζε το στάρι. Φτιάχναμε και κορκότ. Πάλι με το σιτάρι αλλά αυτό δεν το βράζαμε. Και αυτό το περνούσαμε από το ‘‘Ντίν’’ και μετά από τα χειρομύλια. Τα ζυμαρικά αυτά τα φυλάγαμε μέσα σε σακουλάκια πάνινα για να παίρνουν αέρα και τα κρεμούσαμε ψηλά στην αποθήκη. Φτιάχναμε και βούτυρο. Όλα τα σπίτι τότε δεν είχανε λάδι και το βούτυρο αντικαθιστούσε το λάδι. Το βούτυρο αυτό το λέγαμε Ντουρβανήσιο. Βράζαμε το γάλα και το κάναμε γιαούρτι. Το βάζαμε μέσα σε ένα ειδικό πήλινο δοχείο (τσίκι-τσολμέκι) που εκτός από το στόμιο είχε και μια τρύπα. Το κουνούσαμε πάνω-κάτω πολύ ώρα. Παίρναμε το βούτυρο που στεκόταν επάνω και το χρησιμοποιούσαμε για το φαγητό, για να αλείφουμε στο ψωμί. Πεντανόστιμο! Το υπόλοιπο που έμενε μέσα στο δοχείο, πάλι το κουνούσαμε πάνω κάτω και παίρναμε πάλι το επάνω μέρος. Αυτό το λέγαμε Λώρος. Είναι η γνωστή μυζήθρα. Το υπόλοιπο που έμενε στο δοχείο το δίναμε στα γουρούνια (τυρόγαλο). Βλέπεις τίποτα δεν πήγαινε χαμένο. Δεν πετούσαμε τίποτα. Σήμερα, αγοράζετε μια σακούλα τρόφιμα από το Σούπερ Μάρκετ και τρείς σακούλες πετάτε στα σκουπίδια. Κάθε σπίτι είχε και τα ζώα του. Αγελάδες, κότες, άλογα, γουρούνια. Δεν είχαμε τη δυνατότητα τότε να αγοράσουμε κρέας. Δεν υπήρχε. Οπότε κανονίζαμε να το έχουμε στο σπίτι, όσα μπορούσαμε. Ερχόταν κανένας μουσαφίρης, σφάζαμε μια κότα και το τραπέζι έτοιμο. Τον δε κόκορα τον αφήναμε αν ερχόταν κανένας γαμπρός στο σπίτι. Για το γαμπρό επίσης εκείνα τα

36 πλους

χρόνια φτιάχναμε και τις ‘‘τσιπέλ’’. Τι είναι οι ‘‘τσιπέλ’’. Ένα επιδόρπιο τέλειο. Παίρναμε αρκετά κιλά γάλα το βάζαμε μέσα σε ένα ταψί και το βάζαμε επάνω στο τουντούρι -για το τουντούρι θα σου πω μετά- σε χαμηλή φωτιά κι έβραζε. Δεν το ανακατώναμε καθόλου, έβραζε, έβραζε και στο τέλος έμενε μόνο το βούτυρο, αυτό στέγνωνε και το δίναμε πεσκέσι στο γαμπρό. Μεγάλη διαδικασία είχε όταν ερχόταν η ώρα να σφάξουμε το γουρούνι. Αυτό γινόταν παραμονές Χριστουγέννων. Σε όλο το χωριό δεν άκουγες τίποτε άλλο εκτός από τις φωνές του ζώου. Δεν υπήρχε σπίτι που να μην έσφαζε γουρούνι. Τι δουλειά! Τι σαματάς! Τι πανηγύρι! Τι μου θύμισες τώρα βρε κορίτσι μου! Το πρώτο κρέας που κόβαμε το κάναμε τηγανιά. Εκεί να δεις τηγανιά! Να τρώει η μάνα και του παιδιού να μη δίνει. Τι νοστιμιά! Τι μαλακό κρέας! Μοσχοβολούσε όλη η γειτονιά, είχαμε και το κρασάκι μας το κόκκινο και ήταν τέλεια. Και τι δεν φτιάχναμε από το γουρούνι. Σουτζουκάκια, παστό, τσιγαρίδες παστουρμά. Είχαμε τον τρόπο να τα διατηρούμε κι έτσι όλο το χρόνο η αποθήκη ήταν γεμάτη με όλα τα καλούδια. Ερχόταν κάποιος στο σπίτι; Του βγάζαμε ένα σωρό στο τραπέζι. Δυό ελίτσες, λίγο λουκάνικο, δυό αυγά, λίγο παστό, ένα ποτήρι κρασάκι, το τραπέζι έτοιμο κι όλα αυτά μέσα από το σπίτι. Κουραζόμασταν πάρα πολύ αλλά έτσι μάθαμε και μας φαίνονταν απλά. Περιττό να σου πω όταν ερχόταν η ώρα να κάνουμε τον παστουρμά και τα λουκάνικα. Όλο το σπίτι επί μέρες μύριζε σκόρδο και τσεμένι. Όταν ζυμώναμε το τσεμένι για να αλείψουμε τον παστουρμά, φτιάχναμε και κουτσάκια δηλαδή κεφτέδες από τσεμένι. Το πρωί τα βγάζαμε στον ήλιο να στεγνώσουν και το βράδυ τα παίρναμε μέσα στο σπίτι. Να σου πω ακόμα ότι και τα κόκκαλα από το γουρούνι δεν τα πετούσαμε. Αφού παίρναμε όλο το κρέας, τα κόκκαλα τα λειάναμε στον ήλιο να στεγνώσουν καλά και τα παστώναμε με αλάτι κι όταν θέλαμε να τα μαγειρέψουμε (φασόλια, ρεβίθια) τα πλέναμε και τα βάζαμε στο φαγητό. Εκεί να δεις νοστιμιά! Τύφλα να χει το σημερινό κρέας. Ακόμα πιο παλιά, χρησιμο-

ποιούσαν και το δέρμα από το γουρούνι και φτιάχνανε τσαρούχια (παπούτσια), γουρουνοτσάρουχα τα λέγαμε. -Τα βράδια του χειμώνα, τι κάνατε; Πώς περνούσατε; Πολύ ωραία. Μαζευόμασταν γειτονιές γειτονιές τη μια στο ένα σπίτι, την άλλη στο άλλο και μιλούσαμε και λέγαμε διάφορες ιστορίες. Όχι σαν τώρα που κάθε οικογένεια κάθετε μόνη στο σπίτι. Και αν μαζεύεστε κάθεστε γύρω από την τηλεόραση και δεν μιλάτε. Τι είναι αυτό; Νυχτέρια να δεις τότε με κουβέντα, με γέλια και με τόση καθημερινή κούραση! Και να σου πω και το άλλο. Τα βράδια μπορεί να καθόμασταν γύρω-γύρω από τη σόμπα, το μαγκάλι ή το τουντούρ. -Γιατί γελάς μαμά; Αχ! Ξέρεις τι ιστορίες λέγαμε γι’αυτό το τουντούρ. Μέσα στο δωμάτιο που καθόμασταν στη μέση είχε μια μεγάλη τρύπα, βάζαμε μέσα σκληρά άχυρα κι ανάβαμε και γέμιζε καπνό όλο το σπίτι. Τα σπίτια όμως δεν είχανε τότε ταβάνια. Ήταν με δοκάρια και κεραμίδια. Όταν καθόταν η φωτιά, σκεπάζαμε την τρύπα με ένα καπάκι και από πάνω στρώναμε μιντέρια (λεπτά παπλωματάκια). Όλο το δωμάτιο ήταν στρωμένο με μιντέρια και γύρω γύρω μαξιλάρες. Οι μαξιλάρες ήταν γεμάτες με άχυρα. Καθόμασταν κάτω και γύρω-γύρω απ’ το τουντούρ και σκεπάζαμε τα πόδια μας με μιντέρια, άντρες, γυναίκες, παιδιά, όλοι μαζί. Παλιά στο τουντούρ μαγειρεύαμε. Να φας φασολάδα ή ρεβίθια απ’ το τουντούρ και να γλείφεις τα δάχτυλά σου. -Στο τουντούρ μαγειρεύατε; -Παλιά ναι. Μετά στη φουφού, μετά στη γκαζιέρα και ύστερα στη πετρογκάζ. Α! Δεν τελείωσα για τα βράδια. Καθόμασταν γύρωγύρω απ το τουντούρ, αλλά τα χέρια μας δούλευαν. -Δηλαδή τι κάνατε; -Και τι δεν κάναμε! Πλέκαμε φανέλες, κάλτσες μάλλινες, μπαλώναμε παντελόνια. Κάλτσες... Τώρα μια τρύπα να έχει η κάλτσα, την πετάμε. Παίρνουμε άλλη. Ποτέ δεν ήταν έτσι. Περισσότερο ήταν τα μπαλώματα απ’ το κανονικό ύφασμα. Και το μπάλωμα ήταν


λαογραφία

δύσκολο. Τα υφάσματα σκληρά, τραχιά. Να σου δώσω τώρα να μπαλώσεις ένα παντελόνι ‘‘μάλτα’’, να δούμε τι θα το κάνεις! Τα κορίτσια που ήταν για παντρειά, κεντούσαν. Και τι δεν κεντούσαν τα καημένα. Όλη την προίκα τους. Μαξιλάρια, σεμέ-καρέ, σεντόνια, κάδρα. Και το κυριότερο να κεντάνε μαύρη ιταμίνα, κάτω από το φως της γκαζόλαμπας που ήταν κρεμασμένη ψηλά στον τοίχο. Φαντάσου τι φως έδινε! Και όμως έκαναν υπέροχα κομψοτεχνήματα. Αλλά και ο γιαγιάδες δεν καθόντουσαν με σταυρωμένα χέρια. Και αυτές είχαν τη δουλειά τους. Όλες οι γιαγιάδες είχαν περασμένο στα χέρια μόνιμα το μαλλί από τα πρόβατα και το έγνεθαν με τη ρόκα και το έκαμαν κλωστή .Έτσι περνούσαμε τα βράδια. Και το πρωί πρωί ξεκινούσαμε για τις δουλειές μας. Η πρώτη φροντίδα μας ήταν τα ζώα. Να τα ταΐσουμε, να τα ποτίσουμε, να τ ’αρμέξουμε. Τις αγελάδες έπρεπε μετά να τις κατεβάσουμε στο τσαΐρι (βοσκότοπος) να βοσκήσουν, το μεσημέρι να πάμε να τις ποτίσουμε και το απόγευμα να πάμε να τις πάρουμε και ξανά πότισμα, άρμεγμα. Βλέπεις όλη μας η μέρα

37

πλους

ήταν γεμάτη. Και όλοι δουλεύαμε. Από τα μικρά παιδιά έως τους μεγάλους. Τα περισσότερα παιδιά από πέντε-έξι χρονών και πάνω έβοσκαν τις αγελάδες. Οι αυλές μεγάλη φροντίδα. Κάθε μέρα έπρεπε να σκουπίσουμε τις αυλές και το δρόμο και μιλάμε για αυλές στρέμματα. Αλλά ευτυχώς είχαμε κάτι μεγάλες σκούπες, οπότε ήταν εύκολα. Το χειμώνα οι αυλές δεν είχαν και πολύ δουλειά, αλλά από την άνοιξη και μετά που άνθιζαν τα λουλούδια και ήθελαν περιποίηση είχε δουλειά. Όλα τα σπίτια ήταν ανθοστολισμένα. Γλάστρες δεν είχαμε, είχαμε όμως τενεκέδες. Να δεις τι βασιλικούς είχαμε μέσα στους τενεκέδες! Θεόρατους! Κάθε πρωί η γιαγιά σου καθάριζε το λαμπογυάλι από την γκαζόλαμπα γιατί μαύριζε. Χρησιμοποιούσε ένα λεπτό ξυλάκι κι ένα πανί. Την γέμιζε με καθαρό πετρέλαιο και ήταν έτοιμη για το βράδυ. Είχαμε και το ζύμωμα. Τη βδομάδα μια φορά, ζυμώναμε για να φτιάξουμε το ψωμί. Τότε τρώγαμε πολύ ψωμί, δεν είχαμε και πολλές επιλογές. Πεινούσαν τα παιδιά ενδιάμεσα; Μια φέτα βρεγμένη, ρίχναμε και λίγη ζάχαρη το έτρωγαν τα καημένα. Άλλοτε πάλι με μια ελιά τρίβαμε μια φέτα, έτοιμο κι αυτό! Δεν πετούσαμε καθόλου ψωμί. Το θεωρούσαμε ιερό. Και αν το ψωμί καιγόταν λίγο στο φούρνο ή ξεραινόταν από τις πολλές μέρες, πάλι το τρώγαμε. Και λέγαμε μάλιστα στα παιδιά Όποιος τρώει το καμένο το ψωμί και το μπαγιάτικο, θα παντρευτεί πλούσιο. Να δεις τι καλά το τρώγανε! Το ψωμί το ζυμώναμε στο σπίτι, το βάζαμε στις πινακωτές, αφού στρώναμε ένα ωραίο καθαρό σεντόνι ή κεντημένο ή με λίγη δαντέλα και το πηγαίναμε στο φούρνο. -Στα Φλογητά πόσους φούρνους είχατε; -Είχαμε δυο φούρνους. Έναν της κυρά Ανίκας και έναν της κυρά Μαρίας. Συναντιόμασταν εκεί γυναίκες και από τον πάνω και από τον κάτω μαχαλά και λέγαμε και λέγαμε και ανακατώναμε νύφες και πεθερές και περνούσε η ώρα μέχρι να φουρνίσουμε τα ψωμιά. Αργότερα φτιάξαμε και στις αυλές μας φούρνους άλλα για ευκολία τα πηγαίναμε εκεί. -Στους φούρνους πληρώνατε; -Βέβαια. Όχι φυσικά λεφτά. Πηγαίναμε ένα τσουβάλι άχυρα και αφήναμε και ένα ψωμί ψημένο. Μαζί με τα ψωμιά ζυμώναμε πάντοτε και μια λειτουργιά για να την πάμε στην εκκλησία. Επίσης ζυμώναμε και σεπέδια, τις σημερινές λαγάνες. Μόλις έβγαινε το ψωμί ζεστό-ζεστό και μοσχομύριζε, το κόβαμε, βάζαμε λίγο ντουρβανίσιο βούτυρο και σας το δίναμε να το φάτε. Επίσης ξέχασα να σου πω, κατά τις δέκα η ώρα με έντεκα, όταν γεννούσαν οι κότες τα πρώτα αυγά, παίρναμε ένα αυγό ωμό, το χτυπούσαμε με λίγη ζάχα-

ρη και το τρώγατε. Αυτό το λέγαμε χτυπητό αυγό. -Μαμά μπουγάδα πως βάζατε; -Πω, πω! Τι μπελάς, τι κούραση. Νερό δεν είχαμε στα σπίτια, έπρεπε να το φέρνουμε με τις στάμνες και με τους κουβάδες από το Χτυπητό ή τα Λακιά. Αργότερα η βρύση στο πάρκο και τις διασταυρώσεις των δρόμων. Και άντε τώρα να κουβαλάς νερό από χιλιόμετρα για να κάνεις τη λάτρα του σπιτιού, να ποτίσεις τα ζώα, να λουστείς και να βάλεις και μπουγάδα. Είχε όμως και την ομορφιά του! Μέχρι να έρθει η σειρά σου να γεμίσεις τη στάμνα, μάθαινες νέα από το χωριό. Ποιά γέννησε, ποιά παντρεύεται και είχαμε να συζητάμε το βράδυ γύρω-γύρω απ΄το τουντούρ. Ανάβαμε λοιπόν έξω καζάνι ό,τι καιρό και να είχε και πλέναμε. -Απορρυπαντικά είχατε; -Τι είναι αυτό; Τίποτα δεν είχαμε. Εκείνα τα χρόνια χρησιμοποιούσαμε σόδα και σταχτόνερο (αλυσίβα) και να δεις τι μπουζάτα ρούχα. Βάζαμε σε ένα τουλπάνι στάχτη και το κρεμούσαμε μέσα στο καζάνι, βάζαμε και τα ρούχα να βράσουν. Αργότερα ήρθε το σαπούνι και μετά όλα τα άλλα. Σαπούνι φτιάχναμε και στα σπίτια με το λάδι που καθόταν κάτω στους τενεκέδες. Ωραίο σαπούνι, αγνό. Αχ! Θυμάμαι και το άπλωμα των ρούχων. Δεν είχαμε ούτε σύρματα, ούτε μανταλάκια. Επάνω στους φράχτες τα απλώναμε, το φαντάζεσαι; Όταν πλησίαζε το Πάσχα και θέλαμε να πλένουμε κιλίμια, κουρελούδες, μιντέρια, τα κατεβάζαμε κάτω στο Χτυπητό και τα πλέναμε εκεί. -Σιδερώνατε; -Βέβαια σιδερώναμε. Παλιά δεν σιδέρωναν. Τα διπλώνανε όμορφα και ωραία, τα βάζανε κάτω από το στρώμα και ήταν έτοιμα. Εμείς όμως σιδερώναμε. Είχαμε το σίδερο με τα κάρβουνα. Δύσκολα! Αφού γινόντουσαν τα κάρβουνα, τα βάζαμε μέσα στο σίδερο και περιμέναμε να ζεσταθεί καλά το σίδερο. Και για να δούμε αν ήταν έτοιμο το σίδερο, βάζαμε λίγο σάλιο στο δάχτυλο, πιάναμε τον πάτο από το σίδερο και καταλαβαίναμε αν ήταν έτοιμο. Τι να σου πω παιδί μου! Κουραζόμασταν πάρα πολύ. Όλες οι δουλειές είχαν μια ιεροτελεστία, αλλά δόξα τω Θεώ, δεν είχαμε άγχος. Εσείς τώρα δεν έχετε αυτές τις δουλειές και είστε φορτωμένοι με άγχος. Εμείς κουράζαμε το σώμα μας, εσείς κουράζετε το μυαλό σας. Τι είναι πιο καλό; Δεν ξέρω. Σκεφτείτε το εσείς. -Σε ευχαριστώ μαμά για αυτό το ωραίο ξετύλιγμα των αναμνήσεων, για ένα μέρος από τις μικρές λεπτομέρειες που συνέθεταν την καθημερινή ζωή στα Φλογητά.


summer sports

ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ

Beach soccer Το ποδόσφαιρο στην άμμο γίνεται ολοένα και πιο γνωστό σε όλα τα πλάτη και τα μήκη του πλανήτη. Ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, που όλα τα πρωταθλήματα και διοργανώσεις έχουν τελειώσει, το ποδόσφαιρο στην άμμο γίνεται το νούμερο ένα ποδοσφαιρικό άθλημα, ιδιαίτερα στις παραθαλάσσιες πόλεις. Ξεκίνησε την εμφάνιση του στις κοσμοπολίτικες παραλίες της Βραζιλίας και ειδικά του Ρίο Ντε Τζανέιρο. Το πρώτο όμως καταγεγραμμένο τουρνουά που διοργανώθηκε, ήταν στο Λος Άντζελες της Αμερικής το 1992. Με αυτό το τουρνουά καταγράφηκαν και οι πρώτοι κανονισμοί του αθλήματος. Τον Απρίλιο του 1994 διοργανώθηκε στο Ρίο το πρώτο Παγκόσμιο τουρνουά ποδοσφαίρου στην άμμο, το οποίο μεταδόθηκε για πρώτη φορά από την τηλεόραση και το διαδίκτυο σε όλο τον κόσμο. Με τα χρόνια, οι κανονισμοί εξελίχθηκαν και έκανε την εμφάνισή της η Beach Soccer World Wide, μια οργάνωση που ανέλαβε την εξέλιξη του αθλήματος και τη διάδοσή του σε Ευρώπη, Ασία και Αμερική. Το 1998 διοργανώθηκε το πρώτο επίσημο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και το 2005 στο Ρίο, έγινε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο, με τη συνεργασία της FIFA. Συμμετείχαν 12 ομάδες από όλες τις ηπείρους και νικήτρια αναδείχτηκε η Γαλλία του Ερίκ Καντονά, βετεράνου παίκτη της Εθνικής Γαλλίας και της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. 38 πλους

Βασικοί Κανονισμοί του beah soccer Το γήπεδο και η μπάλα. Το γήπεδο του beach soccer έχει μήκος 35-37 μέτρα και πλάτος 26-28 μέτρα και χωρίζεται σε 4 περιοχές των 9 μέτρων. Η περιοχή προς την εστία είναι η περιοχή τερματοφύλακα, όπου μόνο αυτός δικαιούται να αγγίξει τη μπάλα με τα χέρια. Είναι επίσης η περιοχή πέναλτι. Οποιαδήποτε παράβαση σε αυτή την περιοχή τιμωρείται με πέναλτι, το οποίο εκτελείται από τα 9 μέτρα. Οι περιοχές των τερματοφυλάκων σηματοδοτούνται με κίτρινα σημαιάκια, ενώ τα σημεία κόρνερ και του κέντρου του γηπέδου με κόκκινα. Οι εστίες έχουν ύψος 2,2 μέτρα και μήκος 5,5 μέτρα. Η μπάλα είναι κατασκευασμένη από μαλακό υλικό, έχει περιφέρεια 68-70 εκατοστά και ζυγίζει 400-440 γραμμάρια. Διάρκεια του παιχνιδιού. Ο χρόνος διάρκειας του παιχνιδιού είναι 3 δωδεκάλεπτα. Το χρονόμετρο σταματά κάθε φορά που το παιχνίδι διακόπτεται. Σε περίπτωση ισοπαλίας το παιχνίδι παρατείνεται για 3 λεπτά. Στη διαδικασία των πέναλτι οι ομάδες χτυπούν διαδοχικά πέναλτι και όταν κάποια ομάδα αστοχήσει, ενώ η άλλη προηγείται, τότε το παιχνίδι λήγει. Φάουλ. Στο beach soccer την εκτέλεση κάθε φάουλ και πέναλτι, αναλαμβάνει υποχρεωτικά ο παίκτης που το κέρδισε, εκτός κι αν αυτός έχει τραυματιστεί και πρέπει να αντικατασταθεί. Όταν το φάουλ κερδίζεται εντός του μισού γηπέδου της αντίπαλης ομάδας, όλοι οι παίκτες θα πρέπει να τοποθετηθούν σε απόσταση 5 μέτρων από τη μπάλα και πίσω από αυτήν. Όταν το φάουλ κερδίζεται στο μισό γήπεδο της ομάδας που επιτίθεται, τότε όλοι οι παίκτες θα πρέπει να τοποθετηθούν σε απόσταση 5 μέτρων από τη μπάλα και κατά μήκος του νοητού διαδρόμου που σχηματίζεται από τη μπάλα και τα δυο δοκάρια της αντίπαλης εστίας. Μόνο όταν η μπάλα χτυπηθεί, μπορεί κάποιος παίκτης να παρέμβει στην πορεία της. Περιβάλλον του παιχνιδιού. Οι θεατές του beach soccer είναι βέβαιο ότι θα ευχαριστηθούν απόλυτα. Άλλωστε έτσι έχει σχεδιαστεί το άθλημα. Το ίδιο το παιχνίδι έχει πολλά γκολ (11 περίπου σε κάθε ματς κατά μέσο όρο), κάθε 30 sec σουτ για γκολ και πολλές φάσεις. Η ατμόσφαιρα που επικρατεί είναι πανηγυρική, με μουσική και ψυχαγωγία για τους θεατές και τη συμμετοχή διάσημων αθλητών. Είναι ένα οικογενειακό άθλημα, που ταιριάζει στο καλοκαίρι και προσθέτει ‘‘πόντους’’ στη ξενοιασιά της παραλίας και του θαλασσινού μπάνιου.


ομορφιά Μάρθα Διδασκάλου Όλγα Κίστρη

Σύσφιξη - Αδυνάτισμα Η ηλεκτροθεραπεία είναι ανώδυνη, ευχάριστη θεραπεία για σύσφιξη και αδυνάτισμα, τοπικό πάχος, πτώση μαστών, κυτταρίτιδα, μυϊκή ατονία, γυμνάζοντας ‘‘παθητικά’’ το σώμα. Η μυϊκή άσκηση εξασφαλίζει τη σωστή λειτουργία όλου του οργανισμού. Η αναπνευστική συχνότητα αυξάνεται, ενώ το νευρικό σύστημα χαλαρώνει. Το σώμα γίνεται πιο εύκαμπτο και τα αντανακλαστικά ταχύτερα. Έτσι, οι κινήσεις του σώματος αποκτούν αρμονία. Αντίθετα, όταν ο φυσιολογικός τόνος είναι ελαττωμένος, εμφανίζονται μια σειρά από σοβαρά προβλήματα. Αντί οι μύες να είναι σκληροί, εμφανίζονται χαλαροί, με ελαττωμένη μυϊκή δύναμη. Επιπλέον όλος ο οργανισμός πάσχει λόγω της μυϊκής αδράνειας. Η κυκλοφορία του αίματος ελαττώνεται και η αντοχή του ατόμου σε μυϊκή και πνευματική εργασία περιορίζεται σημαντικά. Οι νέες συσκευές ηλεκτροθεραπείας, σχεδιάστηκαν για την αύξηση του μυϊκού τόνου, ερεθίζοντας συγκεκριμένες μυϊκές δεσμίδες. Η αλληλουχία των παλμών προκαλεί κίνηση στον μυ με αποτέλεσμα την βελτίωση της ροής του αίματος και την αύξηση της πρόσληψης του οξυγόνου.

Η πρότασή μας Το All about beauty προτείνει το μηχάνημα παθητικής γυμναστικής τελευταίας τεχνολογίας για πρόσωπο και σώμα . Το μοναδικό σήμα της Ultrawave της Ultratone μιμείται τη φυσική βιοηλεκτρική ενέργεια του ιδίου του σώματος και εκπέμπει μια σειρά από διαφορετικές κυματομορφές-ερεθίσματα, εύρη και συχνότητες, για να διεγείρει, να τονώσει και να αναζωογονήσει τις προς θεραπεία περιοχές. Οι παλμοί του Ultratone μεταδίδονται αυτόματα σε φυσιολογικά διαδοχικές εναλλασσόμενες μορφές και διεισδύουν στην επιδερμίδα, τον συνοδευτικό ιστό, το λίπος, τους μύες και στο κυκλοφορικό και λεμφικό σύστημα. Έτσι όλες οι περιοχές του προσώπου και του σώματος μπορούν να επιλεγούν με ακρίβεια, για την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης σειράς αποτελεσμάτων ανόρθωσης-σύσφιξης-λιποδιάχυσης. Το Futura pro είναι η μόνη συσκευή ηλεκτροθεραπείας με δυνατότητα ταυτόχρονης εφαρμογής σε έξι διαφορετικές περιοχές του σώματος, διαφορετικών θεραπειών. Σας περιμένουμε στο κατάστημά μας να σας προμηθεύσουμε τους νέους καταλόγους με περισσότερες παροχές και χαμηλότερες τιμές, καθώς και στο Club Prive , στην παραλία των Ν. Μουδανιών, όπου θα συμμετέχουμε με το μακιγιάζ των μοντέλων. Καλό Καλοκαίρι!

Κέντρο Αισθητικής Προσώπου & Σώματος Ν. Μουδανιά Χαλκιδικής, Εθν. Αντίστασης 45 Τηλ. 23730 22206 allaboutbeauty@windowslive.com 41

πλους


σελιδοδείκτης

Συνέντευξη στην Κατερίνα Μαγουνάκη

Θάνος Ψυχογιός ‘‘... μια κοινωνία χρειάζεται μορφωμένους ανθρώπους, αν θέλει, όπως στην παρούσα φάση, να αναστρέψει την κατάσταση αυτή. Πρέπει να είμαστε μορφωμένοι για να τρέξουμε μπροστά την κοινωνία μας...’’

Δεν μου αρέσει να επαναλαμβάνω όλα όσα λέγονται για την κρίση κλπ. Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξος άνθρωπος. Το ίδιο κι εσείς νομίζω. Αυτό έχω ακούσει κι αυτό εισπράττω και από την προσωπική μας επικοινωνία. Θα ήθελα να μου πείτε λοιπόν τα νέα των εκδοτικών οίκων και φυσικά των εκδόσεων Ψυχογιός. Είναι γεγονός ότι και το βιβλίο υφίσταται μια πίεση, αφού υπάρχει κρίση οικονομική και πολιτιστική, θα έλεγα εγώ και των αξιών και των πάντων. Και το βιβλίο έχει συμπαρασυρθεί σε αυτή την κατάσταση, αλλά όχι σε πολύ μεγάλο βαθμό. Όσον αφορά εμάς είμαστε μια εταιρεία με όραμα, κοιτάζοντας μπροστά, καταβάλουμε υπερπροσπάθεια, όλη η ομάδα των εκδόσεων Ψυχογιός, δηλαδή 50 άτομα. Δουλεύουμε με μέγιστη αφοσίωση στον εκδοτικό τομέα και προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε την κρίση με αισιοδοξία και χωρίς να οπισθοχωρούμε. Υπάρχει γενική οπισθοχώρηση, αλλά όχι για μας. Κάθε χρόνο είμαστε σε ανάπτυξη και φέτος η εταιρεία έχει αύξηση και πάει μπροστά. Αυτό οφείλεται στο ανθρώπινο δυναμικό που είναι εξειδικευμένο και Πανεπιστημιακού επιπέδου, στο ότι έχουμε καλλιεργήσει το ομαδικό πνεύμα. Μάλιστα έχουμε στην

42 πλους

αίθουσα συσκέψεων μια επιγραφή που αναγράφει ‘‘κανείς δεν είναι εξυπνότερος από τους πολλούς’’. Επειδή έχουμε άρτια γνώση της αγοράς και την ξένης και της εγχώριας, οι επιλογές μας είναι σωστές και όταν εκδίδουμε βιβλία δεν τα αφήνουμε απροστάτευτα. Τα προωθούμε στον ύψιστο βαθμό. Πολύ μεγάλο μέρος των εσόδων μας το διαθέτουμε για promotion. Όσον αφορά στο τυπικό κομμάτι, γνωρίζουμε όλοι την αύξηση των τιμών του χαρτιού, ακόμη συζητιέται και η έλλειψη σε χαρτί. Δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα. Υπάρχει χαρτί απεριόριστο. Εμείς κάνουμε χρήση χαρτιού χωρίς σπατάλη και τα παιδικά μας βιβλία, για να δημιουργήσουμε οικολογική συνείδηση στους μικρούς αναγνώστες, τα τυπώνουμε σε χαρτί οικολογικό. Στο περίπτερό μας θα δείτε αφίσα που αναφέρει τι κερδίσαμε φέτος από τη χρήση οικολογικού χαρτιού. Πόσα δέντρα σώθηκαν στον κόσμο, πόσο διοξείδιο του άνθρακα έχει σωθεί από τις βιομηχανίες κλπ. Δεν υπάρχει ο φόβος που συζητιέται. Ότι δηλαδή ήρθε το ηλεκτρονικό βιβλίο για να υποκαταστήσει το έντυπο, διότι το έντυπο καταστρέφει τα δάση. Αυτό είναι μύθος.

Ταξίδεψα δυο φορές στον Καναδά και τον έχω διατρέξει από το Βανκούβερ μέχρι την Αλάσκα, είναι όλο δάση με συστηματική ανάπτυξη. Δημιουργούν δάση για τις πρώτες ύλες και μόλις κόβεται ένα δένδρο αμέσως φυτεύουν ένα άλλο. Επομένως ορθολογικά χρησιμοποιούν το δένδρο για την πρώτη ύλη που είναι το χαρτί. Τι ρόλο θα παίξει το ηλεκτρονικό βιβλίο, θα αντικαταστήσει το έντυπο; Αν και προσωπική μου άποψη είναι ότι οι λάτρεις του εντύπου βιβλίου είναι λάτρεις του για πολλούς λόγους, ακόμη και για τη μυρωδιά του χαρτιού. Θα συμφωνήσω μερικώς μαζί σας, με την έννοια ότι κι εμείς μεγαλώσαμε με το βιβλίο και το βλέπουμε με ρομαντική διάθεση. Μέχρι ενός σημείου αυτό είναι σωστό. Δεν μπορούμε όμως να αποφανθούμε εάν και τα ηλεκτρονικά βιβλία που θα ακολουθήσουν αύριο θα έχουν τη δική τους χάρη ή όχι. Εν πάσει περιπτώσει, κάθε νέα τεχνολογία έχει και τα advantage και τα disadvantage. Ο συγγραφέας γράφει σήμερα στο computer. Εάν έγραφε χειρόγραφα, όπως συμβαίνει με τον κ. Πολυράκη που διατηρεί τα χειρόγραφά του και τα βιβλιοδετεί, ένας μελετητής μετά από 20 χρόνια μπορεί να ανατρέξει στο


σελιδοδείκτης

¸Cafe-Bar ¸Πιτσαρία ¸Ψητοπωλείο ¸Τσιπουράδικο ¸Παιδότοπος

43 πλους

Το μήνυμά σας στους βιβλιόφιλους; Επειδή τα Μ. Μ. Επικοινωνίας μας ρίχνουν τη διάθεση και δημιουργούν κλίμα τρόμου, φόβου και αβεβαιότητας για να μας χειραγωγούν καλύτερα οι πολιτικοί μας, δεν πρέπει να τα παρακολουθούμε ιδιαίτερα και μονομερώς. Πρέπει να διαβάζουμε, να σκεπτόμαστε και να έχουμε ανεξάρτητη συνείδηση. Όταν διαβάζουμε αφενός ψυχαγωγούμαστε, αφετέρου μορφωνόμαστε και τέλος, στην παρούσα φάση, κατανοούμε πολύ καλά την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Όταν διαβάσει κανείς δυο βιβλία οικονομίας ολικής και ιστορίας, κατανοεί πολύ καλύτερα τα τεκταινόμενα. Κι έτσι δημιουργεί πιο αντικειμενική άποψη. Καλό είναι οι γονείς και οι παππούδες να διαβάζουν στα μικρά παιδιά. Να υπάρχει στο σπίτι πλούσια βιβλιοθήκη για να μπορεί μεγαλώνοντας να επιλέγει. Αν αγαπήσουν το διάβασμα τα παιδιά, προχωρούν καλύτερα στη ζωή κι έχουν καλύτερη πορεία και επαγγελματική και προσωπική. Μια κοινωνία χρειάζεται μορφωμένους ανθρώπους, αν θέλει, όπως στην παρούσα φάση, να αναστρέψει την κατάσταση αυτή. Πρέπει να είμαστε μορφωμένοι για να τρέξουμε μπροστά την κοινωνία μας!

Κατάστη Στο μα

λ ργεί ου ειτ

πρωτότυπο και να βγάλει συμπεράσματα για τον συγγραφέα. Στην άλλη περίπτωση, μετά από χρόνια έρχονται νέες τεχνολογίες και οι σημερινές δεν λειτουργούν. Το έντυπο βιβλίο κουβαλάει την ιστορία του. Η μυρωδιά του χαρτιού, η υπογραφή του συγγραφέα όλα αυτά κι άλλα πολλά. Το advantage του ηλεκτρονικού βιβλίου είναι ότι φθάνει παντού χωρίς κανένα έξοδο και τάχιστα, μπορεί να το αγοράσουμε όλο το εικοσιτετράωρο, όλο το χρόνο, σε όποιο σημείο του πλανήτη. Εξυπηρετεί επίσης η μορφή του για τους απόδημους Έλληνες, οι οποίοι δεν αγόραζαν βιβλία γιατί τα ταχυδρομικά έξοδα ήταν περισσότερα από την αξία του βιβλίου. Συμμετέχουμε λοιπόν σε όλες αυτές τις εξελίξεις. Έχουμε δημιουργήσει ήδη 250 ηλεκτρονικά βιβλία για ενήλικες που μπορεί να τα αγοράσει όποιος διαβάζει Ελληνικά μπαίνοντας στο site μας www.psihogios.gr. Ο κατάλογος αυτός συνεχώς αυξάνεται. Για τους μικρούς μας φίλους δε, έχουμε δημιουργήσει διαδραστικά βιβλία. Δηλαδή, με κείμενα και εικόνες με κίνηση, στα οποία μπορούν να συμμετέχουν, να ζωγραφίσουν και να δώσουν κίνηση.

Πλατεία Νέας Ποτίδαιας Τηλ. 23730 43043


τέχνη - πολιτισμός Μάγδα Ξύδη

ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ...

... το βιβλίο γιορτάζει ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΒΙΒΛΙΟΥ Η 23η Απριλίου έχει καθιερωθεί από την UNESCO ως Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, γιατί στις 23 Απριλίου 1616 έφυγαν από τη ζωή δύο μεγάλα ονόματα των γραμμάτων. Ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ ήταν ο ένας, ο γνωστός Άγγλος δραματουργός και ο Μιγκέλ Ντε Θερβάντες ο άλλος, ο Ισπανός συγγραφέας του περίφημου «Δον Κιχώτη». Ημέρα προάσπισης των πνευματικών δικαιωμάτων, ημέρα ενίσχυσης της αγάπης μας για τη γνώση, για την αν άγνωση, για το Βιβλίο. Στην Καταλονία και συγκεκριμένα στη Βαρκελώνη, την ημέρα αυτή εορτάζεται η «Μέρα των Βιβλίων και των Ρόδων», μια τοπική παραλλαγή του γνωστού σε όλους μας Αγίου Βαλεντίνου. Η ημέρα των Βιβλίων και των Ρόδων εορτάζεται μαζί με τον προστάτη της πόλης, Άγιο 44 πλους

Γεώργιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πανέμορφος δρόμος «Λα Ράμπλα», ένας δρόμος γεμάτος όμορφες μυρωδιές, έντονα χρώματα και ιδιαίτερους ήχους, αυτός για τον οποίο είχε κάποτε πει ο Φρεντερίκο Γκαρθία Λόρκα ότι είναι «O μόνος δρόμος, που δεν θα ήθελα να τελείωνε ποτέ», την συγκεκριμένη ημέρα πλημμυρίζει από ζωή και συναίσθημα. «Ένα τριαντάφυλλο για την αγάπη , ένα βιβλίο για πάντα» μήνυμα που ψιθυρίζεται από στόμα σε στόμα, σε κάθε γωνιά την ημέρα εκείνη, στην Καταλονία. Ο άνδρας, ως πρίγκιπας παραμυθιού, ιδιαίτερα ρομαντικός και ευγενικός προσφέρει ένα τριαντάφυλλο στη πολυαγαπημένη του. Και εκείνη, περιμένοντας τον πρίγκιπά της, του προσφέρει με τη σειρά της ένα βιβλίο, ίσως θέλοντας έτσι να

τον παροτρύνει να διαβάσει το βιβλίο, παραμύθι με σκοπό να διαρκέσει και η αγάπη τους για πάντα όπως ακριβώς διαρκεί και η γνώση. Την ημέρα αυτή σύμφωνα με εκτιμήσεις διακινούνται 500.000 βιβλία και 4.000.0000 τριαντάφυλλα. Σίγουρο είναι ένα, είτε διαβάζοντας ένα παραμύθι είτε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, η γνώση είναι για πάντα. Όταν την αποκτήσεις δεν πρόκειται κανείς να σου την αφαιρέσει και να την κάνει κτήμα δικό του, ούτε πρόκειται να χάσει εντελώς ξαφνικά την αξία της και να πωλείται σε τιμή ευκαιρίας. Ας διαβάζουμε λοιπόν συνειδητά, και με τη βοήθεια της γνώσης μας θα βελτιωνόμαστε ένα βήμα τη φορά.


τέχνη - πολιτισμός

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Εορτάσθηκε η παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου στις 2 Απριλίου, ημέρα την οποία γεννήθηκε ο γνωστός σε όλους μας Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Η εορτή αυτή καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Βιβλίων για την Νεότητα-ΙΒΒΥ (International Board of Books for Young People)- το 1966 με κύριο σκοπό και στόχο την αγάπη για το διάβασμα καθώς και την υποστήριξη της διεθνούς συνεργασίας για την ανάπτυξη και εξέλιξη της Παγκόσμιας Παιδικής Λογοτεχνίας. Από τότε έως σήμερα ένα διαφορετικό εθνικό τμήμα της οργάνωσης αυτής (ΙΒΒΥ) ετοιμάζει κάθε χρόνο ένα μήνυμα και μία αφίσα, τα οποία διανέμονται σε όλο τον κόσμο. Φέτος υπεύθυνο για το συγκεκριμένο αυτό μήνυμα ήταν το τμήμα της Εσθονίας. Η Εσθονή συγγραφέας Aino Pervik, γεννημένη το 1932, με το μήνυμά της ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «ΘΥΜΑΤΑΙ» θέλησε να μας παροτρύνει να διαβάσουμε και να μάθουμε για το παρελθόν μας. Γιατί πράγματι οι αναμνήσεις και οι εμπειρίες του παρελθόντος αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για τη ταυτότητά μας και για την απόκτηση των γνώσεων που θα μας βοηθήσουν στο μέλλον. Το μήνυμα αυτό μεταφράστηκε από το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ-ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και η αφίσα εκτυπώθηκε με την ευγενική χορηγία των εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ. Εάν και η εποχή που διανύουμε είναι δύσκολη, μία εποχή περικοπών, μία φειδωλή εποχή ακόμη και στις αξίες της, η ημέρα παιδικού βιβλίου τιμήθηκε ιδιαί-

45 πλους

τερα με μία σειρά πολυπληθών εκδηλώσεων από τη μία έως την άλλη άκρη της χώρας. Ξεχύθηκαν στους δρόμους τα παιδιά, οι συγγραφείς, οι εκδότες οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς να γιορτάσουν όλοι μαζί με το βιβλίο για το βιβλίο σε σχολεία, βιβλιοθήκες, βιβλιοπωλεία, πλατείες. Ο επιτυχημένος αυτός εορτασμός καθώς και τα εκατομμύρια τίτλων παιδικών βιβλίων που εκδίδονται κάθε χρόνο αποδεικνύουν πως η αξία του βιβλίου δε γνωρίζει κρίση, παραμένει σταθερή στο πέρασμα του χρόνου. Σήμερα σε μία εποχή αυτοματισμού, καθώς η ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τεχνολογία έχει εισβάλει στη καθημερινότητά μας, με τη διαρκή είσοδο πολλών τρισδιάστατων εικόνων, σίγουρα το βιβλίο θα μπορούσε να βρίσκεται ξεχασμένο και σκονισμένο στο ράφι της βιβλιοθήκης μας. Όμως η προσπάθεια του κάθε εκπαιδευτικού καθώς και η προσωπική προσπάθεια του κάθε γονέα κάνει τη διαφορά. Ας βοηθήσουμε τα παιδιά μας στη μάθηση της ανάγνωσης διότι το παιδικό βιβλίο μας μαγεύει και μας ταξιδεύει σε κόσμους παραμυθένιους. Ας αφήσουμε τη φαντασία του παιδιού μας να δημιουργήσει τις δικές του όμορφες εικόνες με τη δύναμη της ανάγνωσης, και να οδηγηθεί μέσω του βιβλίου σε κόσμους μαγικούς. Να ταξιδέψει σε παραμυθένια χωριουδάκια και να συναντήσει ιππότες και νεράιδες, ήρωες που μας μεταδίδουν μηνύματα χαράς και αισιοδοξίας, που μπορούν εύκολα να κατανοήσουν τα αγνά παιδικά μυαλά.


διακόσμηση

Νίκος Σαράφης

Η διακόσμηση του παιδι κού δωματίου θα πρέπει να είναι μια διαδικασία συ παστική και διασκεδασ ναρτική τόσο για εσάς όσο και για το παιδί σας, φυσικ ά. Αυτό που πρέπει να έχετ ε πάντα κατά νου όταν σχεδιάζετε ή διακοσμείτ παιδικό δωμάτιο είναι να ε ένα συμφωνεί ο διάκοσμος με την ηλικία του παιδιού Δεν θα θέλατε να διακο σας. σμήσετε το δωμάτιο τη ς 3χρονης κόρης σας στ στυλ με το δωμάτιο της ο ίδιο 12χρονης κόρης σας, σω στά; Αυτό, βέβαια, δεν σημα ίνει πως θα πρέπει να αν αδιακοσμείτε τα δωμάτια κάθε ένα ή δύο χρόνια. τους Σημαίνει όμως, πως πρέπ ει να προσπαθήσετε να ουργήσετε ένα δωμάτιο δημιτο οποίο θα αντικατοπτρ ίζει την ηλικία του παιδι και ο διάκοσμος του δω ού σας ματίου θα εξελίσσεται πα ράλληλα με εκείνο.

46 πλους


διακόσμηση

Στη συνέχεια σας δίνουμε μερικές ιδέες για το πώς μπορεί να γίνει η διακόσμηση του παιδικού δωματίου πιο εύκολη και πιο ευχάριστη. Πρώτο και σημαντικό είναι να καταλάβετε ποιά χρώματα αρέσουν στο παιδί σας. Εάν το παιδί είναι πολύ μικρό σε ηλικία, δώστε του ένα κουτί με ξυλομπογιές και αφήστε το να διαλέξει το αγαπημένο του χρώμα. Χρησιμοποιήστε αυτά τα χρώματα ως πηγή έμπνευσης για τα χρώματα που θα χρησιμοποιήσετε στο διάκοσμο του δωματίου του. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να σας πουν ποιά χρώματα προτιμούν και μαζί να συζητήσετε τις επιλογές που σας δίνονται. Μην επιβάλλετε το δικό σας στυλ και τις δικές σας χρωματικές προτιμήσεις στα παιδιά. Παρά το νεαρό της ηλικίας τους, τα παιδιά αναπτύσσουν τη δική τους προσωπικότητα και το δωμάτιο τους είναι μια προέκτασή της (εάν βέβαια, επιμένουν για ένα ολόμαυρο δωμάτιο στο οποίο θα υπάρχουν παντού αφίσες του Μέρυλιν Μάνσον, είναι φυσικό να μην το δεχτείτε). Ακολουθήστε τη μέση οδό, θέστε κάποια όρια στις επιλογές των παιδιών σας, αλλά μην το παρακάνετε! Δώστε τους τη δυνατότητα να δημιουργήσουν το δικό τους ιδιαίτερο χώρο μέσα στο σπίτι τον οποίο και θα αισθάνονται πραγματικά δικό τους και θα τον απολαμβάνουν κάθε μέρα που περνά. Όταν θα έρθει η ώρα να βάψετε το δωμάτιο του παιδιού σας χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας (ρωτήστε και το παιδί σας για να πάρετε ιδέες), καθώς οι επιλογές που σας δίνονται για

τους τοίχους είναι πάμπολλες...ανοιχτόχρωμες και ξεκούραστες, γήινες αποχρώσεις ή πολύχρωμα σχέδια, τα οποία σαν άλλες τοιχογραφίες θα ζωντανέψουν τα όνειρα των παιδιών σας. Όλα είναι στη διάθεση σας! Επίσης, το ντεκουπάζ (τεχνική της επικόλλησης αντικειμένων που κόβουμε, κυρίως από χαρτί, πάνω σε άλλα) για παράδειγμα, είναι μία ακόμη διακοσμητική τεχνική η οποία θα σας βοηθήσει να δημιουργήσετε ένα πραγματικά μαγικό παιδικό δωμάτιο! Όσον αφορά στα θέματα που μπορείτε να επιλέξετε για τα έπιπλα του παιδικού δωματίου, μερικές επιλογές θα μπορούσαν να είναι οι εξής: για το κοριτσάκι σας, έπιπλα χαριτωμένα με πεταλούδες και μελισσούλες, κομψά σε στυλ γαλλικής εξοχής ή ρομαντικά με ένα θέμα εμπνευσμένο από κάποια πριγκίπισσα, για το αγοράκι σας, κάποιο ηρωικό θέμα εμπνευσμένο από τους πυροσβέστες για παράδειγμα, με ένα πυροσβεστικό όχημα για διώροφο κρεβάτι ή αντίστοιχα κάποιο ρομαντικό θέμα που θα τον κάνει να αισθάνεται ο ιππότης ή ο βασιλιάς του παραμυθιού...και του δωματίου του! Μπορείτε να βρείτε στην αγορά πολλά από αυτά τα θεαματικά είδη για την διακόσμηση του παιδικού δωματίου ή μπορείτε ακόμη και να φτιάξετε κάποια από αυτά μόνοι σας. Αφήστε την φαντασία σας ελεύθερη, εμπνευστείτε από τον κόσμο των παιδιών, νιώστε για λίγο παιδί και τότε σίγουρα θα δημιουργήσετε ένα παιδικό δωμάτιο τόσο ξεχωριστό όσο και το παιδί σας!

Ο Νίκος Σαράφης είναι Τεχν. Πολιτικός Μηχανικός Α.Τ.Ε.Ι.Θ. Πωλητής-Σύμβουλος διακόσμησης του καταστήματος ‘‘Έπιπλα Σαράφη exclusive’’ http://exclusive-design-gr.blogspot.com e-mail: nikosa20@yahoo.gr

47

πλους


περιβάλλον Επιμέλεια: Χάρης Σαρόγλου

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Δηλητηριάσεις μικρών κατοικίδιων Ένα από τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ο ιδιοκτήτης μικρών ζώων είναι η δηλητηρίαση του κατοικιδίου του. Υπάρχουν πολυάριθμες τοξικές ουσίες διαφόρων προελεύσεων, όπως από χημικές ουσίες (κυρίως φυτοφάρμακα), φάρμακα, έντομα, ερπετά, φυτά. Οι ουσίες αυτές μπορούν να προσληφθούν από το ζώο είτε από το στόμα, είτε να το εισπνεύσει, είτε ν’ απορροφηθεί από το δέρμα του, είτε να τσιμπηθεί το ζώο από κάποιο δηλητηριώδες έντομο. Σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των τοξικώσεων είναι η διατήρηση της ψυχραιμίας του ιδιοκτήτη, η άμεση προσαγωγή του ζώου στον κτηνίατρο αν αυτό είναι δυνατό, και η χορήγηση πρώτων βοηθειών μέχρι να το δει ο κτηνίατρος. Σε περίπτωση λήψης της τοξικής ουσίας από το στόμα, η πρόκληση του εμετού στο ζώο είναι ευεργετική. Υπάρχουν πολλές διαθέσιμες ουσίες στο σπίτι μας, που μπορούν να προκαλέσουν εμετό, όπως : • Το υπεροξείδιο του υδρογόνου, το γνωστό μας οξυζενέ • Το αλατόνερο • Το σιρόπι ιπεκακουάνας Συγκεκριμένα, όταν θέλουμε να προκαλέσουμε εμετό με οξυζενέ, μπορούμε σε μισό ποτήρι νερό να διαλύσουμε τρεις κουταλιές της σούπας οξυζενέ και με τη βοήθεια μιας μεγάλης σύριγγας (20ml) να το χορηγήσουμε σιγά-σιγά από το στόμα. Βασική προϋπόθεση για τη χρήση αυτών των διαλυμάτων, είναι το ζώο να μην εμφανίζει καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, απώλεια συνείδησης, σπασμούς, μείωση ή απώλεια των φαρυγγικών αντανακλάσεων λόγω του σοβαρού κινδύνου πρόκλησης εισροφητικής βρογχοπνευμονίας. Αν έχουμε την υποψία ότι το ζώο έχει προσλάβει ισχυρά οξέα ή αλκάλια ή έντονες καυστικές ουσίες ή παράγωγα πετρελαίου, τότε

48 πλους

πάλι αντενδείκνυται η χορήγηση εμετικών. Για την πρόκληση εμετού με αλατόνερο, μπορούμε σε μισό ποτήρι νερό να διαλύσουμε τόσο αλάτι ώστε να γίνει το διάλυμά μας κορεσμένο (συνήθως 3 κουταλιές της σούπας αλάτι είναι αρκετές) και να το χορηγήσουμε με τη βοήθεια μιας σύριγγας. Επίσης η χορήγηση ½ με 2 κουταλιές του γλυκού σιροπιού ιπεκακουάνας (η δοσολογία ρυθμίζεται ανάλογα με το σωματικό βάρος του ζώου), μπορεί να προκαλέσει εμετό μέσα σε λίγα λεπτά. Η δόση αυτή μπορεί να επαναληφθεί, αν μετά από είκοσι λεπτά το ζώο δεν έχει κάνει εμετό. Αν μετά τη χορήγηση σιροπιού ιπεκακουάνας δεν προκληθεί εμετός, τότε πρέπει να διενεργείται πλύση στομάχου, για ν’ απομακρυνθεί η χορηγηθείσα ποσότητα και ν’ αποφευχθεί η καρδιοτοξική του δράση. Το σιρόπι αυτό δεν πρέπει να χορηγείται σε συνδυασμό με ενεργό άνθρακα, γιατί έτσι μειώνεται η αποτελεσματικότητά του. Επίσης δεν πρέπει να συγχέεται με το υγρό εκχύλισμα ιπεκακουάνας, το οποίο είναι 14 φορές περισσότερο δραστικό. Τέλος μια αποτελεσματικότατη μέθοδος για πρόκληση εμετού είναι η ενέσιμη χορήγηση υποδορίως απομορφίνης (εμπορική ονομασία: Filtalen). Η δοσολογία είναι 3 με 6 κάψουλες μαζί, ανάλογα με το βάρος του ζώου. Η ατροπίνη είναι ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται και ως αντίδοτο για τις δηλητηριάσεις από φυτοφάρμακα, που ανήκουν στην κατηγορία των οργανοφωσφορικών ή των καρβαμιδικών. Η δοσολογία είναι 0,2 έως

2mg/κιλό σωματικού βάρους και χορηγείται ενδομυϊκά ή υποδόρια. Η δόση αυτή μπορεί να επαναληφθεί ανάλογα με τη σοβαρότητα της κάθε περίπτωσης κάθε 3 με 6 ώρες. Ενδεικτικά συμπτώματα, ότι το ζώο μας μπορεί να έχει πάρει φυτοφάρμακο, είναι η έντονη σιελόρροια, ο μυϊκός τρόμος και πιθανόν οι σπασμοί. Υπ’ όψη ότι τα φυτοφάρμακα είναι τα πιο συνηθισμένα δηλητήρια που συναντούμε στην πράξη, είτε αυτά προέρχονται από εσκεμμένη δηλητηρίαση (γνωστές φόλες) είτε από δική μας απροσεξία, όταν αφήνουμε σε μη καλά προστατευμένο χώρο αυτές τις τοξικές ουσίες ή όταν ψεκάζουμε ή βάζουμε λιπάσματα σε χώρους που ζουν τα ζώα μας. Τέλος, σε περίπτωση δαγκώματος του ζώου από φίδι, ή άλλο δηλητηριώδες ερπετό ή έντομο, θα ήταν χρήσιμο μέχρι να το αντιμετωπίσει αυτό το περιστατικό ο κτηνίατρος, να γίνει ενδομυϊκά στο ζώο μια ένεση κορτιζόνης ταχείας απορρόφησης και συγκεκριμένα η Solucortef των 500mg, η οποία μπορεί ν’ αντιμετωπίσει μερικώς τον κίνδυνο αναφυλακτικού shock. Προσοχή, δεν πιάνουμε το σημείο του δήγματος, ειδικά αν έχουμε και μια μικρή αμυχή στο χέρι μας, γιατί θα περάσει μέρος του δηλητηρίου στον οργανισμό μας. Καλό είναι λοιπόν, να είναι πάντα κάποιος σε ετοιμότητα, έχοντας ένα μικρό φαρμακείο στο σπίτι του, στο αυτοκίνητό του ή ακόμα και επάνω του ειδικά αν πρόκειται για κυνηγό, στον οποίο μπορεί να συμβεί μια τέτοια κατάσταση σ’ ένα πολύ απομακρυσμένο μέρος.


γεύση O ερχομός του καλοκαιριού και το τέλος της σχολικής χρονιάς προτρέπει αρκετούς από μας να σχεδιάσουμε μικρές ή μεγάλες εξορμήσεις προς τέρψη ψυχής και σώματος. Βέβαια, αν οι υποχρεώσεις δε μας επιτρέψουν φέτος να ξεφύγουμε από τη καθημερινότητα, μπορούμε να υιοθετήσουμε συνήθειες και να κάνουμε αυτό το καλοκαίρι πιο ανάλαφρο και δροσερό. Η υψηλή θερμοκρασία επηρεάζει τη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και θα ήταν καλό να αποφύγετε να καταναλώνετε τηγανητά. Οι λιπαρές τροφές είναι δύσπεπτες για το στοσεφ Αναστάσιος μάχι και προσθέτουν περιττές θερμίδες! Το ίδιο ισχύει και για τα tasosaxa@windowslive.com αναψυκτικά, τα οποία μπορεί μεν να είναι γλυκά και γευστικά, απ’ την άλλη όμως δεν έχουν καθόλου θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες. Μια σωστή καλοκαιρινή διατροφή σε συνδυασμό με κολύμπι και περισσότερο χρόνο για αυτούς που αγαπάμε, είναι σίγουρο ότι θα μας βοηθήσει να περάσουμε ένα καλοκαίρι μακριά από κάθε είδους κρίση. Πάντως, κάθε μέρα διαπιστώνω ότι όλοι αυτοί οι περιορισμοί που λίγο πολύ έχουν προκύψει σχεδόν για όλους μας, είτε σε προσωπικό είτε σε οικογενειακό επίπεδο μπορεί να μας ωφελήσουν. Λέτε η οικονομική κρίση να αρχίσει να μας κάνει καλύτερους ανθρώπους; Ας ανοίξουμε την καρδιά μας να υποδεχτεί το καλοκαίρι! Η παρακάτω συνταγή είναι αφιερωμένη στην αναγνώστρια που μου την ζήτησε.

Μακαρονόπιτα

Υλικά (για 4 άτομα) • 350 γρμ μακαρόνια τρικολόρε • 30 γρμ βούτυρο • 350 μλ γάλα • 2 αυγά • 50 γρμ τυρί Ένταμ

• 50 γρμ τυρί Γκούντα • 30 γρμ ζαμπόν • 500 γρμ φύλλο σφολιάτας • Αλάτι, πιπέρι • μοσχοκάρυδο

Εκτέλεση Βράζουμε τα μακαρόνια. Ζεσταίνουμε το γάλα μαζί με το βουτυρο και ανακατεύουμε μαζί τα τυριά. Μολις κρυώσει λίγο το μίγμα μας, προσθέτουμε τα μακαρόνια και τα αυγά. Σε ένα ελαφρά βουτυρωμένο ταψί, απλώνουμε το ένα φύλλο από την σφολιάτα. Αδειάζουμε τα μακαρόνια και τα σκεπάζουμε προσεκτικά με το άλλο φύλλο. Ψήνουμε στους 180 βαθμους μέχρι να πάρει χρώμα η πίτα μας. Καλή επιτυχία! Για οποιαδήποτε διευκρίνιση, στη διάθεσή σας.

49 πλους


gtdg  

gtfgsdfvdfvfdvdfvdfvdfvdfvdfvdvfdv

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you