__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

Accountancy &Tax

Tijdschrift van het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten Nr. 1 / 2018 – www.iec-iab.be

AFGIFTEKANTOOR: GENT X / P608443 - IEC-IAB / E. JACQMAINLAAN 135/2 - BE-1000 BRUSSEL — DRIEMAANDELIJKS TIJDSCHRIFT VAN HET IAB JANUARI, FEBRUARI, MAART 2018

Algemene vergadering in aanwezigheid van vice-eersteminister Kris Peeters

Pilootfase Unified by Invoicing is van start gegaan

Christine Cloquet, raadslid bij Accountancy Europe "Ik wil van mijn jarenlange beroepservaring gebruikmaken om mij op Europees niveau te blijven inzetten ten dienste van de leden van Accountancy Europe"

Member in business: getuigenis


Inhoud

Colofon

4. Actu@IAB Stéphane De Bremaeker

Accountancy & Tax Driemaandelijks tijdschrift van het IAB Nr. 1 / 2018

6. Gesprek met Christine Cloquet, raadslid bij Accountancy Europe Alexis de Biolley

Administratie en redactie IAB, Emile Jacqmainlaan 135/2, 1000 Brussel Tel.: +32 2 543 74 90 / Fax: +32 2 543 74 91 E-mail: info@iec-iab.be

9. Tien specifieke uitdagingen voor familiebedrijven Prof. dr. Johan Lambrecht 16. Gesprek met Bart Vanheste, member in business- financieel directeur bij Ons Tehuis Brabant Bart Van Moerkerke 20. Fiscale controle in het kantoor van accountants en/of belastingconsulenten: procedure in geval van inroeping van het beroepsgeheim Charles Bayart 24. Intellectuele eigendom: een nieuwe opportuniteit Bruno Vanderschoot 29. Procedure voor de uitsluiting van een aandeelhouder of vennoot uit een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Jean Pierre Riquet

36. Gesprek met Piergiorgio Valente, voorzitter van CFE Alexis de Biolley, i.s.m. CFE 43. Vakliteratuur

Redactiecoördinator Stéphane De Bremaeker E-mail: s.debremaeker@iec-iab.be Redactiecomité C. Bayart, L. Boonen, A. de Biolley, S. De Bremaeker, N. Hormans, E. Steghers, B. Van Coile, B. Vanderstichelen Uitgever ELS Belgium/Larcier Business - U kunt ons bereiken op 0800 39 067 of via professional@larciergroup.com en www.larciergroup.com © ELS Belgium, Hoogstraat 139, Loft 6, B-1000 Brussel Verantwoordelijke uitgever B. Vanderstichelen, Emile Jacqmainlaan 135/2, 1000 Brussel Fotografie ID/photo agency, iStockphoto, Triptyque Mededeling voor de lezer De auteurs, het redactiecomité en de uitgever streven naar de betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie, waarvoor ze echter niet aansprakelijk kunnen worden gesteld. De opinieartikelen vertegenwoordigen de inzichten en mening van auteurs en dus niet noodzakelijk die van het Instituut of van het redactiecomité. Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten (IAB) Opgericht bij wetten van 21 februari 1985 en 22 april 1999 Uitvoerend comité Voorzitter: B. Vanderstichelen Ondervoorzitter: B. Van Coile Secretaris-penningmeester: J. De Coster Secretaris: J.-L. Kilesse Leden: H. Vandelanotte en V. Delvaux Raad Voorzitter: B. Vanderstichelen Ondervoorzitter: B. Van Coile Leden: D. Bauwens, J.-M. Behaghel, R. Declerck, J. De Coster, V. Delvaux, S. Maenhout, A. Mons delle Roche, J.-L. Kilesse, F. Schelfhaut, P. Vanclooster, H. Vandelanotte, J. Van Hecke Algemeen bestuur E. Steghers ISSN 1375 9876

2


Editoriaal

Bart Van Coile & Benoît Vanderstichelen

Veranderende en evoluerende wetgeving, nieuwe uitdagingen ... Het beroep ontwikkelt zich verder

Niet-respecteren van verbintenissen, nalatigheid, misbruik van machtspositie, onmin: er zijn tal van redenen waarom een aandeelhouder, vennoot kan worden uitgesloten. Welke wettelijke mogelijkheden zijn er dan? En wat doet de rechtbank? Hoe worden de aandelen of deelbewijzen gewaardeerd? En wie bepaalt de betalingsmodaliteiten? Jean Pierre Riquet tracht op al deze vragen een antwoord te geven. U leest ze allemaal vanaf pagina 29. Nieuwe opdracht? Weinig ondernemers beseffen dat ze binnen hun onderneming intellectuele eigendom bezitten. Uiteraard kunnen we als economische beroepsbeoefenaar als geen ander uitleggen hoe het fiscale plaatje eruit ziet, maar wist u dat u als adviseur van de ondernemer hem ook kunt wijzen op het belang van de bescherming van zijn intellectuele eigendom? U kunt hem dus ook adviseren over de te ondernemen acties. Het Benelux-Bureau voor Intellectuele Eigendom (BOIP) lanceert op dit moment een informatiecampagne gericht op economische beroepsbeoefenaars. Op pagina 24 geven we tekst en uitleg over uw rol als accountant in de bescherming van de intellectuele eigendom van uw klanten ... en die van uzelf. Uitdagingen in een familiebedrijf Overdracht van een familiebedrijf, onderlinge relaties tussen familieleden in een raad van bestuur, relatie met de volgende Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

generaties, familievetes, omgang met onafhankelijke bestuurders ... Een familiebedrijf kent veel uitdagingen. Accountants en/of belastingconsulenten kunnen de bestuurders van een familiebedrijf veel steun bieden en hen begeleiden in de uitdagingen. Om die reden koos de Raad van het IAB ervoor om een opleiding tot het verkrijgen van een certificaat van onafhankelijk bestuurder aan te bieden aan zijn leden. Accountancy & Tax klopte aan bij Johan Lambrecht, een expert in de materie, om alle uitdagingen op een rijtje te zetten. Lees er alles over vanaf pagina 9. En nog zo veel meer Verder hebben we Christine Cloquet geïnterviewd. Zij werd in december immers benoemd tot raadslid bij Accountancy Europe. Wij willen haar bij deze nogmaals van harte feliciteren met deze benoeming (pagina 6). Naast de digitalisering in onze sector krijgen onze members in business te maken met extra sectorgebonden uitdagingen. Een voorbeeld daarvan is Bart Vanheste die als member in business actief is in de zorgsector, waar hij moet omgaan met nieuwe wetten, decreten en regels rond de financiering (pagina 16). Veel leesplezier, Bart Van Coile – Ondervoorzitter Benoît Vanderstichelen – Voorzitter

3


Actu@IAB

Actu@IAB Algemene vergadering IAB De algemene ledenvergadering van het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten vindt dit jaar plaats op 21 april 2018. Ze wordt georganiseerd in Square – Brussels Meeting Centre, Kunstberg, 1000 Brussel. Boven op de traditionele dagorde zal de algemene vergadering dit jaar twee commissarissen (een Nederlandstalige en een Franstalige) en een plaatsvervangend lid voor de Franstalige kamer van de Commissie van beroep benoemen. U kunt zich alvast inschrijven via de link naar de inschrijvingsmodule in uw uitnodigingsmail. IAB communiceert ook via sociale media Sommige leden maken al dagelijks gebruik van de sociale media en volgen Bart @VanCoile_IAB of BenoÎt @VDStichelen_IEC op Twitter. Anderen lezen regelmatig onze posts op LinkedIn. Er zijn zelfs leden die aanduiden of ze lid zijn, wat we alleen maar kunnen toejuichen. Tot voor kort waren we niet aanwezig op Facebook, aangezien dit medium zich, in tegenstelling tot LinkedIn, minder toespitst op professionals. Velen vroegen zich terecht af waarom, maar dat is nu veranderd. Voortaan zit het IAB dus op Facebook: www.facebook.com/BeAccountantsandTaxAdvisors. Een politiek en economisch drukkingsmiddel Uw aanwezigheid op de sociale media is nog om een andere reden belangrijk. Naast het ontvangen van feedback, het informeren en het in dialoog gaan met u, willen we het beroep aan de hand van de sociale media extra onder de aandacht brengen. Hoe meer followers, likes en lezers we hebben, hoe meer gewicht we kunnen geven aan onze standpunten om ons beroep te verdedigen. Dankzij die sociale media kunnen we tonen hoe groot ons draagvlak is.

Benieuwd naar de juiste links naar onze socialemediakanalen? Scan dan deze QR-code in.

4

Laat de stageovereenkomst door de professionele vennootschap ondertekenen Zonder stagemeesters zou het beroep van accountant of belastingconsulent niet meer bestaan. Om onze leden ertoe aan te zetten als stagemeester op te treden, voorziet het koninklijk besluit betreffende de stage dat in de stageovereenkomst verplicht een clausule wordt opgenomen die bepaalt dat de stagiair zich ertoe verbindt om na zijn stage of overeenkomst met de stagemeester rechtstreeks of onrechtstreeks het cliĂŤnteel van deze laatste niet over te nemen, zonder zijn/haar voorafgaande schriftelijke toestemming. Deze beschermingsclausule biedt de stagemeester garanties over het feit dat het vertrouwen dat hij/zij in de stagiair heeft gesteld, zich niet tegen hem/haar keert op het einde van die overeenkomst. De clausule is dus van groot belang, omdat ze bescherming biedt voor de inspanningen van de leden om stagiairs aan te werven of hen verantwoordelijkheden toe te vertrouwen. Zonder die bescherming zouden er veel minder leden geneigd zijn om zich toe te leggen op de opleiding van de stagiairs. De clausule is een belangrijk uitgangspunt voor het behoud en de ontwikkeling van het beroep. Daarom willen we de aandacht van de stagemeesters vestigen op het feit dat ze de stageovereenkomst laten ondertekenen door hun professionele vennootschap. Mocht de stagemeester die zijn/haar beroep in een vennootschap uitoefent de stageovereenkomst uitsluitend in eigen naam ondertekenen, dan kan die beschermingsclausule op juridisch vlak nietig worden verklaard. Een model van de stageovereenkomst kan worden gedownload via uw BeExcellent-platform. IAB-sessies in het voorjaar Elk jaar organiseert het IAB verschillende opleidingssessies voor zijn leden. Dit voorjaar staan workshops rond het gebruik van het BeExcellent-platform en de voorbereidende modules van de kwaliteitstoetsing op het programma.


Stéphane De Bremaeker

Datum

Di

Di

6 februari

6 februari

Sessie Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Kwaliteitsbeheersing inzake deontologie Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Organigram en personeelsbeleid

Van

09.30

13.30

Tot

Datum

Sessie

Van

Tot

9.30

13.00

Ma

7 mei

Workshops BeExcellent Introductie en functionaliteiten

Di

8 mei

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Kwaliteitsbeheersing inzake deontologie

09.30

13.00

Di

8 mei

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Organigram en personeelsbeleid

13.30

17.30

13.00

17.30

Do

8 februari

Workshops BeExcellent Introductie en functionaliteiten

09.30

13.00

Wo

28 februari

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Diensten van het kantoor

09.30

12.30

Wo

23 mei

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Diensten van het kantoor

09.30

12.30

Wo

28 februari

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Cliëntenacceptatiebeleid en voortzetting relatie met cliënt

13.30

17.00

Wo

23 mei

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Cliëntenacceptatiebeleid en voortzetting relatie met cliënt

13.30

17.00

Wo

14 maart

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Tijdregistratie, kostprijsbepaling en duurzame rentabiliteit van het accountantskantoor

09.30

12.30

Wo

6 juni

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Tijdregistratie, kostprijsbepaling en duurzame rentabiliteit van het accountantskantoor

09.30

12.30

Wo

14 maart

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Interne procedures tot permanente kwaliteitsbewaking

13.30

17.00

Wo

6 juni

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Interne procedures tot permanente kwaliteitsbewaking

13.30

17.00

Vr

16 maart

Workshops BeExcellent Introductie en functionaliteiten

9.30

13.00 Wo

20 juni

09.30

13.00

28 maart

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-1 Inleiding tot professioneel riskmanagement binnen accountants- of belastingconsulentenkantoren

Voorbereidende vorming kwaliteitstoetsing 2018-2 Inleiding tot professioneel riskmanagement binnen accountants- of belastingconsulentenkantoren

Do

21 juni

Workshops BeExcellent Introductie en functionaliteiten

9.30

13.00

Wo

Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

09.30

13.00

5


Interview

IAB-lid verkozen in de Raad van Accountancy Europe Allicht kent u Christine Cloquet al dankzij haar jarenlange inzet voor het Instituut. Ze is raadslid en lid van de Stagecommissie geweest, maar daarnaast vertegenwoordigt ze de Raad van het Instituut in tal van internationale organisaties. In december 2017 werd ze naar voren gedragen als kandidaat voor de Raad van Accountancy Europe. Haar kandidatuur werd ingediend door het IAB en het IBR. Ze heeft intussen al deelgenomen aan haar eerste raadszitting en vertegenwoordigt de belangen van alle leden van Accountancy Europe. Ze beantwoordt hieronder enkele vragen die wij haar in het kader van dit nummer hebben gesteld. Eerst en vooral proficiat met uw benoeming. Kunt u Accountancy Europe even voorstellen aan onze lezers? Christine Cloquet: "Hartelijk dank! Accountancy Europe is een internationale vereniging zonder winst, met zetel in België en ijvert op verschillende vlakken voor de waardering van het beroep van: ∙ accountants die als zelfstandige werken in een eenmansvennootschap, in een klein, middelgroot of groot kantoor, of die werkzaam zijn in de privésector of publieke sector. Onder publieke sector verstaan we bijvoorbeeld overheidsorganen of publiekrechtelijke ondernemingen; ∙ auditors (in België zijn dat de bedrijfsrevisoren); ∙ personen die ondernemingen fiscaal of financieel advies verlenen." Wie zijn naast het IAB de leden van Accountancy Europe en met hoeveel zijn ze? Christine Cloquet: "De leden van Accountancy Europe zijn ofwel nationale instituten ofwel beroepsverenigingen van wie de leden zijn toegelaten op basis van bewezen beroepsbekwaamheid of op basis van hun activiteiten op het gebied van accountancy, audit of fiscaliteit. Accountancy Europe telt op dit moment 51 leden die zijn verspreid over 37 landen. In België zijn het IAB en het IBR leden." Wat doet Accountancy Europe voor haar leden, en meer in het bijzonder voor de accountants en de belastingconsulenten? En waarom heeft het IAB er alle baat bij om bij te dragen aan haar activiteiten? Christine Cloquet: "Accountancy Europe werkt enerzijds in het algemeen belang van alle belanghebbende partijen en anderzijds voor haar leden. Daarnaast behartigt ze alle belangen van haar leden in de Europese Commissie, het Europees Parlement of de Europese Raad, de OESO of internationale standard-

6

setting boards die normen uitvaardigen, bijvoorbeeld rond de permanente kwaliteitsbewaking binnen de kantoren en de attesteringsopdrachten, maar ook de normen met betrekking tot permanente vorming of ethiek. Verder dient Accountancy Europe als ontmoetingsplek voor haar leden, met als doel informatie, studies en resultaten van enquêtes uit te wisselen. Daarmee kan elk lid zijn opdrachten op nationaal niveau in goede banen leiden. De reden waarom het IAB er alle baat bij heeft om bij te dragen aan de activiteiten van Accountancy Europe is om een woordvoerder te hebben binnen de Europese instellingen. Bovendien wordt de kennis van Accountancy Europe gebruikt om invloed uit te oefenen op de internationale wettelijke ontwikkelingen. Er wordt immers van uitgegaan dat ongeveer drie vierde van de regelgeving die betrekking heeft op de economische beroepen rechtstreeks of onrechtstreeks voortvloeit uit Europese richtlijnen of verordeningen (bijvoorbeeld de boekhoudrichtlijn, de richtlijnen inzake het vennootschapsrecht, de btw-richtlijnen, de antiwitwasrichtlijnen of de richtlijn van 16 april 2014 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen). De opdrachten van Accountancy Europe worden uitgevoerd door werkgroepen die op een bepaalde manier te werk gaan, maar ook door evenementen te organiseren waarop vertegenwoordigers van deze instellingen worden uitgenodigd en door regelmatig contact te houden met diezelfde vertegenwoordigers." Hoe gaan die werkgroepen te werk? Christine Cloquet: "Accountancy Europe telt ongeveer 27 werkgroepen. Alle instituten of beroepsverenigingen die lid zijn van Accountancy Europe kunnen een vertegenwoordiger sturen. De werknemers van Accountancy Europe staan ter beschikking voor elke werkgroep. Die werknemers zijn stuk voor stuk gespeciali-


Christine Cloquet

"Accountancy Europe behartigt de belangen van al haar leden in de Europese Commissie, het Europees Parlement of de Europese Raad, de OESO of internationale standard-setting boards die normen uitvaardigen" seerd in de behandelde materie en bieden technische ondersteuning aan. Daarnaast nemen ze het secretariaat van de werkgroep waar. Hun opdracht is met name om ideeën en initiatieven van de leden in die werkgroepen aan te vullen en in de verf te zetten. De activiteiten leiden finaal tot de publicatie van standpunten en tot contacten met de vertegenwoordigers van Europese en andere internationale instellingen. Op die manier kan het beroep in zekere mate invloed uitoefenen op de beleidsmakers zodat die rekening houden met de realiteit. De feedback van beroepsbeoefenaars leidt regelmatig tot aanpassingen aan de Europese richtlijnen en verordeningen, of zelfs aan de internationale standaarden. Zodra werkgroepen hun activiteiten rond een project hebben afgerond, worden de resultaten daarvan onderzocht en bekrachtigd door de Raad van Accountancy Europe. Tot slot worden ze gepubliceerd of officieel verstuurd naar de internationale instellingen." Waar houden de werkgroepen zich zoal mee bezig? Christine Cloquet: "De lijst is veel te lang om ze allemaal op te sommen, maar de werkgroepen waar IAB-leden het meest baat bij hebben zijn: ∙ Anti-Money Laundering Working Party (Jos De Blay en Patrick Van Haudt, IAB-leden, zijn er werkzaam); ∙ Audit and Assurance Working Party (Guy Van De Velde, IAB-lid, is er werkzaam); ∙ Business Restructuring & Insolvency Task Force (Daniël Maes, adviseur bij de IAB-studiedienst, vertegenwoordigt het IAB); ∙ Communications Network (Stéphane De Bremaeker, medewerker op de IAB-communicatiedienst, vertegenwoordigt het IAB); ∙ Corporate Reporting Policy Group; ∙ Professional Ethics and Competences Working Party (Eric Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

∙ ∙ ∙ ∙

Steghers, algemeen directeur van het IAB en ikzelf zijn lid); Public Sector Group (Lodewijk Goubert, IAB-lid, is er werkzaam); SME Forum (Johan De Coster, raadslid van het IAB, JeanMarie Cougnon en Noël De Rudder, beiden IAB-leden, nemen eraan deel); Tax Policy Group and VAT Task Force (Jean-Marie Cougnon en Yves Bernaerts, IAB-leden, nemen eraan deel); Young Professionals (Stéphane De Bremaeker, medewerker op de IAB-communicatiedienst, vertegenwoordigt het IAB)."

Hoe draagt dit allemaal bij aan de beroepsuitoefening door de IAB-leden? Christine Cloquet: "Dat zal ik toelichten aan de hand van enkele voorbeelden. ∙ In januari 2018 heeft Accountancy Europe een document gepubliceerd. Dat is gericht aan leden die zich inzetten voor kmo's en is bedoeld om in orde te zijn met de algemene verordening gegevensbescherming (GDPR). ∙ In oktober 2017 heeft Accountancy Europe in Brussel een conferentie georganiseerd met betrekking tot de digitalisering en de gevolgen ervan op de activiteiten van accountants. Tijdens deze conferentie werd aandacht besteed aan de uitdagingen die de fiscale overheden in sommige landen hebben opgelegd als gevolg van de digitalisering van gegevens. Dat heeft bijgevolg een impact op de ondernemingen die deze opgelegde uitdagingen en de bijbehorende aanpak van de fiscale autoriteiten willen invoeren in hun toekomstige aangiftesystemen. ∙ Accountancy Europe heeft in 2016 een gids1 gepubliceerd die is bedoeld voor accountants. De gids is een verzameling van good practices in verschillende landen met betrekking tot bedrijfsoverdrachten.

7


Interview

Verder hebben ook de werkzaamheden van de verschillende werkgroepen een impact op middellange termijn, aangezien ze zijn bedoeld om invloed uit te oefenen op wetgevende of reglementaire ontwikkelingen." Waarom hebt u zich in december 2017 kandidaat gesteld voor de Raad van Accountancy Europe? Christine Cloquet: "De voorzitters van het IAB en het IBR hebben me gevraagd of ik mij kandidaat wou stellen voor dit mandaat. Ik was in hun ogen de geknipte persoon, vooral dankzij mijn jarenlange beroepservaring en mijn activiteiten op internationaal niveau binnen KPMG op het gebied van audit en fiscaliteit. In die tijd was ik ook raadslid bij het IAB en lid van verschillende commissies. Ik heb het Instituut vijftien jaar lang vertegenwoordigd op internationaal niveau. Sinds 2003 draag ik ook bij aan de activiteiten van de Confédération Fiscale Européenne (CFE). Dat heeft er allemaal toe geleid dat de Raden van het IAB en het IBR mij als kandidaat hebben voorgedragen. Tot slot wil ik van mijn jarenlange beroepservaring gebruikmaken om mij op Europees niveau te blijven inzetten ten dienste van de leden van Accountancy Europe." Waarop wilt u zich tijdens uw mandaat in het bijzonder toeleggen? Christine Cloquet: "Ik hecht veel belang aan de volgende materies: ∙ de ontwikkeling van de jaarrekeningen die door ondernemingen (waaronder kmo's) worden gepubliceerd, met meer in het bijzonder de geïntegreerde verslaggeving (integrated reporting) (financiële en niet-financiële informaties); ∙ de technologische ontwikkelingen in de sector van de economische beroepen; ∙ de rol van de accountants op fiscaal vlak; ∙ ethiek, deontologie en toegang (basisopleiding, stage) tot de verschillende onderdelen van het beroep (auditopdrachten, assurance, nazicht – assurance engagements – accountancy, zowel in accountantskantoren als in ondernemingen, en fiscaliteit); ∙ de kwaliteitsverhoging van de dienstverlening, met inbegrip van de ontwikkeling van tools waarmee de kwaliteit in adviesverlening wordt verbeterd. Verder zet ik me ook in om de activiteiten van Accountancy Europe bekend te maken bij kleine en middelgrote kantoren die geen auditopdrachten uitvoeren of bij accountants die in ondernemingen werken (accountants in business)." Begin januari zat u voor het eerst in de Raad van Accountancy Europe. Wat was uw eerste indruk? Welke prioriteiten heeft deze Raad vastgepind voor 2018? En wat zijn de hot topics? Christine Cloquet: "Het was een geanimeerd debat, maar alles

8

Christine Cloquet

ging er zeer professioneel en gedisciplineerd aan toe. Steeds wordt voorzichtig omgegaan met de diversiteit van de activiteiten die door leden van Accountancy Europe worden uitgevoerd. De Raad heeft zijn prioriteiten gesteld rond de volgende beleidslijnen: ∙ Steeds uitkijken naar externe uitdagingen: · voor het beroep (belang van het debat over het algemeen belang en de manier waarop het beroep moet dienen, de druk die wordt gevoerd door de publieke opinie, de technologische veranderingen); · voor de leden van Accountancy Europe (diversiteit van de lidorganisaties en van de activiteiten die door beroepsbeoefenaars worden uitgevoerd); · voor Accountancy Europe zelf (evolutie in werkstructuren). ∙ De economische beroepen op krachtigere wijze vertegenwoordigen binnen de Europese instellingen. ∙ De reputatie van deze beroepsbeoefenaars in de ogen van deze stakeholders opkrikken. ∙ De innovatie bij de lidorganisaties en hun leden in de hand werken teneinde de relevantie van hun activiteiten en opdrachten te kunnen behouden en te doen toenemen. ∙ Meer aandacht besteden aan de jonge beroepsbeoefenaars en hun ontwikkeling in de hand werken." Hartelijk dank voor uw toewijding aan het Instituut en voor uw inzet ten dienste van het beroep. Het IAB vindt het ontzettend belangrijk om op mensen zoals u te kunnen rekenen, net zoals op organisaties als Accountancy Europe. Dankzij deze organisaties kunnen we ons beroep op internationaal niveau beschermen. Alexis de Biolley Public Affairs 1

Looking to the future – business succession for family business – Planning for you, your business and the next generation – INFORMATION PAPER, SMP Forum, October 2016.

We willen u er graag op wijzen dat Accountancy Europe regelmatig evenementen organiseert waar IAB-leden op worden uitgenodigd. De events worden voorgesteld op www.accountancyeurope.eu. Op de agenda staan alvast deze twee data geprikt: ∙ 28 maart 2018: een rondetafelgesprek en actieplan van de International Public Sector Accounting Standards Board; ∙ 19 juni 2018: Digital Day – opportunities and innovation.


Beroep

Onafhankelijk bestuurder

Tien specifieke uitdagingen voor familiebedrijven "Het merendeel van de ondernemingen in ons land is een familiebedrijf. Familiale ondernemingen vormen de ruggengraat van onze economie", is een vaak gehoorde bewering. De cijfers liegen er niet om. Als een familiebedrijf wordt gedefinieerd als een onderneming waar een familie een doorslaggevende eigenaar is en waar minstens één familielid actief is in het bestuur of het dagelijkse management, dan is bijna 80 % van de vennootschappen in België een familiebedrijf. Familiebedrijven zijn goed voor 45 % van de tewerkstelling in ons land en voor een derde van ons bruto binnenlands product (bbp). Een familiebedrijf is geen synoniem van een kmo. Er zijn ook grote familiebedrijven, die zelfs beursgenoteerd kunnen zijn. Zo is 55 % van de grote ondernemingen (met minstens 200 werknemers) in België een familiebedrijf. Vanwege hun eigenheid kennen familiebedrijven specifieke uitdagingen die zich niet direct voordoen in niet-familiebedrijven. In dit artikel zoomen we in op tien dergelijke uitdagingen. Als familiebedrijven en hun adviseurs die uitdagingen het hoofd bieden, komt dat het familiebedrijvensysteem en het advies ten goede. Accountants en/of belastingconsulenten zijn bij uitstek het best geplaatst om de rol van adviseur uit te oefenen. Uitdaging 1: overdracht Overdracht van het familiebedrijf blijft een zeer actueel thema: 30 % van de familiebedrijven in België wordt binnen een periode van vijf jaar geconfronteerd met de overdracht van de dagelijkse leiding. Bij een vierde van de familiebedrijven is eigendomsoverdracht binnen een tijdspanne van vijf jaar aan de orde. Die hoge aantallen hebben natuurlijk te maken met het feit dat heel wat ondernemers de pensioenleeftijd naderen of al voorbij zijn. We kunnen drie overdrachtsscenario's onderscheiden: de familiale opvolging, de familiale controle en de verkoop aan derden. Familiale opvolging Bij een familiale opvolging worden een of meerdere familieleden de nieuwe leidinggevenden en de nieuwe eigenaars van het bedrijf. Hoewel dat scenario de voorkeur geniet van eigenaarsfamilies, blijkt het toch een moeilijk proces te zijn, voornamelijk omdat de familiale overdracht gelijkstaat met machtsoverdracht. Leonard Lauder van het familiebedrijf Estée Lauder maakte dat duidelijk in een interview: "Het lastigste voor mij was het opgeven van macht. Ik had dat probleem gezien bij Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

mijn moeder, die het zeer moeilijk had om andere mensen – mij – dingen te laten doen. Maar op een bepaald moment moet je aanvaarden dat mensen niet helemaal op jouw manier dingen doen, maar dat wil niet zeggen dat ze die daarom slecht doen." Voor een volwaardige machtsoverdracht moeten vier elementen worden doorgegeven. Ten eerste moet de dagelijkse leiding worden overgedragen. Ten tweede moet ook de eigendom bij de volgende generatie terechtkomen. Het gebeurt dat overdragers de dagelijkse leiding overdragen, maar de belangrijkste of enige eigenaar blijven. Op die manier behouden zij de controle over het bedrijf en dus de macht. Ten derde moeten de familiale opvolgers de zogenaamde impliciete of verborgen kennis ontvangen. Dat is kennis die de overdrager bezit door jarenlange ervaring. Voorbeelden daarvan zijn de geschiedenis van de klanten, heel specifieke productkennis enzovoort. Overdragers houden die impliciete kennis soms deels voor zich. Daardoor hebben ze nog invloed en bijgevolg macht. Ten slotte moeten de familiale opvolgers voldoende zichtbaarheid als de nieuwe leidinggevenden en eigenaars krijgen. Als de overlater nog te dominant aanwezig is in het bedrijf, bestaat de kans dat hij zijn opvolgers te veel overschaduwt. De interne en externe omgeving zullen de overdrager dan als de eigenlijke baas blijven beschouwen. Tijdens dat proces van familiale opvolging is het duidelijk dat de overdragers voldoende vrijheid moeten geven aan hun familiale opvolgers. Zo effenen ze het pad voor hun ideale rol van adviseur op verzoek. De familiale opvolgers moeten dan weer de overdragers en het verleden respecteren, en daarop

9


Beroep

"30 % van de familiebedrijven in België wordt binnen een periode van vijf jaar geconfronteerd met de overdracht van de dagelijkse leiding. Binnen die familiebedrijven ontstaat dus een aartsmoeilijke keuze van het type overdracht: de familiale opvolging, de familiale controle en de verkoop aan derden. Accountants en/of belastingconsulenten kunnen de bedrijfsleiders helpen bij het maken van de juiste keuze en hen daarin begeleiden"

voortbouwen. Het verleden geeft immers een voorsprong. Familiale controle Bij een familiale controle blijft de familie eigenaar van het bedrijf, maar vertrouwt ze de dagelijkse leiding toe aan een niet-familiale of externe manager. De familiale controle kan alleen maar slagen als de familie bereid is om de macht te delen met die externe manager. Ze mag de externe manager dus niet louter beschouwen als een uitvoerder van haar beslissingen. Het niet-familiale management moet serieus worden genomen en moet daarom worden betrokken bij belangrijke strategische beslissingen. We verwijzen naar de woorden van Leon Antoon Bekaert van het gelijknamige familiebedrijf: "Ik maak bezwaar tegen de overdreven voogdij van beheerders op de verantwoordelijke belast met de dagelijkse leiding. Deze heeft behoefte aan verregaande onafhankelijkheid. Anders kan hij niet met voldoende gezag en in een geest van vruchtbare samenwerking het contact behouden met allen, die hem in de onderneming omringen." De eigenaarsfamilie moet zich eveneens hoeden voor de mythe van de messias. Het gebeurt dat een externe manager wordt binnengehaald als de grote verlosser die in een handomdraai alle problemen zal oplossen. De kans is evenwel klein dat die overdreven en hooggespannen verwachtingen kunnen worden ingelost, waardoor de samenwerking vroegtijdig wordt beëindigd. De niet-familiale managers van hun kant moeten hun ego temperen. Het familiebedrijf is niet van hen en ze dragen evenmin de naam van de eigenaarsfamilie. Ze moeten dan ook

10

kunnen aanvaarden dat familiale eigenaars-bestuurders al eens in het operationele duiken, zeker als die de dagelijkse werkzaamheden kennen als hun broekzak. Verkoop aan derden De verkoop aan een derde partij kan slaan op de aandelen of op de activa. Andere bedrijven, private equity-investeerders, managers en de eigen werknemers kunnen tot de kopers van het bedrijf behoren. Ook de verkoop van het familiebedrijf is een proces, waarbij de onderneming verkoopklaar moet worden gemaakt. Een bedrijf dat verkoopklaar is, voldoet aan zeven criteria: ∙ Het heeft een ware strategie. ∙ Het is niet te afhankelijk van één klant en/of één leverancier. ∙ Het staat of valt niet met de aanwezigheid van de ondernemer-overdrager. ∙ Het kent een grote klantenloyaliteit. ∙ Het boekt een positieve cashflow. ∙ Het heeft terugkerende inkomsten. ∙ Het bezit groeipotentieel. Uitdaging 2: rolverwarring Rolverwarring is vaak de achilleshiel in familiebedrijven. Er bestaan drie officiële bedrijfsrollen: de eigenaar, het lid van de raad van advies/raad van bestuur en het lid actief in de dagelijkse werking. Om rolverwarring te vermijden, is het noodzakelijk te weten waar welke rol wordt gespeeld. Dat geldt zeker in familiebedrijven waar verschillende petten tegelijk worden


Onafhankelijk bestuurder

iStockphoto.com/kaisersosa67.

gedragen. Op de algemene vergadering van aandeelhouders wordt de rol van eigenaar bekleed. De bestuursrol wordt waargenomen in de raad van advies of raad van bestuur. In de dagelijkse werking van het bedrijf wordt de functie gerespecteerd die daar eventueel wordt vervuld. Vooral eigendom en management worden door elkaar gehaspeld. Professor Ivan Lansberg gebruikt het beeld van het familiebedrijf als vliegtuig om het verschil tussen eigenaars en managers te duiden. De eigenaars kunnen kiezen waarvoor de vliegtuigen worden gebruikt en hoe de vloot wordt gefinancierd. Zij blijven evenwel uit de cockpit en serveren geen dranken. De eigenaars moeten de piloot en de bemanning hun werk laten doen. Er is ook sprake van rolverwarring wanneer de familiale hiërarchie zomaar wordt doorgetrokken naar het bedrijf. Uitdaging 3: opvoeding Een gedegen opvoeding van de volgende generatie(s) is de bakermat van een goede, latere samenwerking in het familiebedrijf en van een verantwoordelijke houding. Negatieve bijdragen vanuit de opvoeding dienen te worden vermeden. Ten eerste mogen de kinderen niet als elkaars concurrenten worden grootgebracht. Ten tweede mogen de kinderen niet te beschermend worden opgevoed. Ouders mogen hun kinderen niet te veel verwennen en ze niet kortwieken. Een derde minpunt in de opvoeding is wanneer een van de kinderen wordt voorgetrokken. Een dominante opvoeding is een vierde nadeel. Dat doet zich bijvoorbeeld voor wanneer een dominante ouder steeds korte metten maakt met ruzies tussen zijn jonge kindeAccountancy&Tax – nr. 1 / 2018

ren. Ten vijfde ondermijnen afstandelijke en afwezige ouders de latere samenwerking tussen hun kinderen. Er ontstaat dan een gebrekkige communicatie die van generatie op generatie kan overgaan. Er zijn evenwel ook positieve bijdragen vanuit de opvoeding, zoals het stimuleren van een hechte band en van overleg en het bedrijven van interpreneurship. Met dat laatste wordt de overheveling bedoeld van vakkennis, managementwaarden, ondernemerseigenschappen en de ziel van het familiebedrijf naar volgende generaties. Uitdaging 4: gedeelde eigenaarsvisie Niet alleen het bedrijf maar ook de eigenaarsfamilie moet een missie hebben. Zij moet een gedeelde eigenaarsvisie formuleren. Daartoe beantwoordt zij twee hamvragen: ∙ Wat is het meest essentiële dat de familie wil voortzetten? ∙ Wat is de beste manier voor de voortzetting van dat meest essentiële? Sommige eigenaarsfamilies hebben als gedeelde eigenaarsvisie de continuïteit van het bedrijf via familiale en regionale verankering. Andere families stellen de voortzetting van het familievermogen centraal via respect voor de familiewaarden. Die familiale missie moet ervoor zorgen dat de neuzen in dezelfde richting staan, vandaar de 'gedeelde eigenaarsvisie'. Daarnaast moeten afspraken over de toekomst, bijvoorbeeld inzake eigendomsoverdracht, stroken met de eigenaarsvisie. Zij vormt de toetssteen voor toekomstige familiale afspraken en beslissingen.

11


Beroep

"Een verantwoorde­lijke eigenaar moet doorgaans goed geïnformeerd zijn over familiebedrijven in het algemeen en over het eigen familiebedrijf in het bijzonder. Ook op dit vlak kunnen accountants de familiebedrijven helpen door hen met financiële kennis juiste adviezen te geven"

iStockphoto.com/andresr.

Uitdaging 5: verantwoordelijk eigenaarschap We vinden het nu heel normaal dat de leidinggevende van het familiebedrijf bekwaam en gemotiveerd is. We horen die eisen veel te weinig als het gaat over het eigenaarschap. Nochtans controleert de eigenaar het bedrijf en staat die dus bovenaan. Daarom moeten ook eigenaars zich verantwoordelijk gedragen. Een verantwoordelijke eigenaar van een familiebedrijf vertoont zes eigenschappen. De eerste eigenschap geeft aan wat een verantwoordelijke eigenaar niet is. Hij is niet louter een investeerder. Een eigenaar die uitsluitend financiële middelen verstrekt die algemeen en niet specifiek zijn, is immers vervangbaar. Een verantwoordelijke eigenaar van een familiebedrijf is bijgevolg geëngageerd (tweede eigenschap) en vereenzelvigt zich persoonlijk met het bedrijf. Een familiale eigenaar die alleen uit is op de voordelen van aandeelhouderschap, geeft blijk van een gebrekkige motivatie. Ten derde is een verantwoordelijke eigenaar zeer goed geïnformeerd over familiebedrijven in het algemeen en over het eigen familiebedrijf in het bijzonder. Een vierde kenmerk van een verantwoordelijke eigenaar is zijn bekommernis om de toekomst van de familie en van het bedrijf. Ten vijfde draagt een verantwoordelijke eigenaar zijn kennis van verantwoordelijk eigenaarschap van het familiebedrijf over aan toekomstige generaties. Een zesde en laatste eigenschap is handelen als een eigenaar. Deze eigenschap slaat vooral op familieleden die (nog) geen aandelen bezitten en (nog) geen juridische eigenaar zijn. Door zich de vorige eigenschappen toe te eigenen, kan een niet-juridische eigenaar zich als een verantwoordelijke eigenaar gedragen.

12

Via onder meer vorming kunnen familieleden zich ontpoppen als verantwoordelijke eigenaars. Die vorming omvat een algemeen luik, een onderdeel over het familiebedrijf en een financieel gedeelte. Tijdens de algemene vorming staan vooral de waarden en realistische verwachtingen centraal; dat algemene deel voedt de emotionele gezondheid van de kinderen. De vorming over het familiebedrijf gebeurt vooral via de eettafel, spelen en werken in het bedrijf, sociale gebeurtenissen in de schoot van het familiebedrijf en symbolen (bijvoorbeeld geschriften over de geschiedenis van het familiebedrijf). In het financiële vormingsgedeelte doen de jonge familieleden financieel-technische kennis op en communiceren ze met de overdragende generatie over het familievermogen. Uitdaging 6: besturen van de familie Een familiebedrijf is een systeem, met de individuele familieleden, de familie en het bedrijf als de drie subsystemen. Opdat het familiebedrijvensysteem zeer goed zou functioneren, dient ook, en vooral, de familie te worden bestuurd. Een belangrijk instrument voor die familiale governance is het familiecharter of het familiepact. Dat is een soort familiale grondwet die de rechten en de plichten van de familieleden tegenover elkaar en tegenover het bedrijf vastlegt. In dat uitgeschreven document komen de volgende onderwerpen aan bod: waarden, eigenaarsvisie, overdracht van eigendom en leiding, bestuur van het bedrijf en de familie, voorwaarden voor familiale aanwezigheid in het bedrijf, verloning, communicatie en wijziging van het charter. Dankzij het familiecharter kan de eigenaarsfamilie


Onafhankelijk bestuurder

"Familiebedrijven zijn goed voor 45 % van de tewerkstelling in ons land en voor een derde van ons bruto binnenlands product"

anticiperen op mogelijke familiekwesties door tijdig schriftelijke afspraken te maken en te plannen. Zeker in familiebedrijven geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Een van de eerste families in Europa die een familiepact uitwerkte, was de Franse familie Mulliez (eigenaar van onder meer Auchan, Decathlon en Leroy Merlin). In 1955 schreef zij daar een eerste versie van. Tijdens de viering van het gouden jubileum van haar familiepact zei de familie Mulliez daarover: "Notre pacte familiale est à la fois le ciment de notre unité et le sésame de notre prospérité." (N.v.d.r.: vrije vertaling: "Ons familiepact is de hoeksteen van onze eenheid en de poort van onze welstand.") Een ander vehikel voor het bestuur van de familie is de familieraad of het familieforum. Dankzij dat orgaan wordt structuur aangebracht in de interactie tussen de familieleden onderling en tussen de familie en het bedrijf. De familieraad zorgt voor frequent familieoverleg en dus voor familie-eenheid. Ten slotte is ook het familiehoofd – de Chief Emotional Officer (CEO) – cruciaal voor het besturen van de familie. Deze CEO, die vaak een vrouw is, vormt de lijm die de familie samenhoudt. Uitdaging 7: verzoenen van het verleden met het heden en de toekomst Een zevende uitdaging voor familiebedrijven is het trekken van draden naar het verleden voor het spinnen van de toekomst. Zelfs als het bedrijf wordt heruitgevonden, blijkt het verleden een gids te zijn. Een mooi voorbeeld daarvan is het Deense Lego. Dat familiebedrijf waande zich in de jaren negentig Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

onaantastbaar. Daardoor stompte de creativiteit af en ging het oneindig diversifiëren. De gevolgen bleven niet uit. In 2003 kelderde de omzet van Lego met 30 % en stapelden de verliezen zich op. In 2004 keerde het terug naar de essentie: het produceren van tijdloos, universeel en onverslijtbaar speelgoed maar met meer aandacht voor de wensen van het publiek. Het gaf een moderne insteek aan het verleden. Voortbouwen op het verleden mag er echter niet toe leiden dat de familie de gevangene wordt van dat verleden. Benedikt von Poschinger van de gelijknamige Duitse glasproducent, opgericht in 1568, verwoordt zeer mooi de betekenis van traditie: "Traditie is niet het bewaren van de assen, maar veeleer het doorgeven van het vuur." De Hénokiens bewijzen dat traditie en innovatie hand in hand kunnen gaan. Dat zijn familiebedrijven van minstens tweehonderd jaar oud die zich hebben verenigd in de internationale associatie van de Hénokiens. Hun producten en diensten kenmerken zich door de versmelting van voorvaderlijke knowhow met technologie. Renzo Salvadori, stichter van de Italiaanse pennenproducent Stipula, gebruikt de volgende metafoor voor de symbiose tussen het verleden, het heden en de toekomst: "Stipula heeft twee zielen: de ziel van grootvader en de ziel van kleinkind. Het kleinkind staat voor technologie en drukt dynamisme en de drang om vooruit te gaan uit; de grootvader staat voor traditie en moet de onstuimigheid van het kleinkind temperen." Het respect voor de voorvaderen en voor het verleden getuigt van toewijding aan de familie, wat zich in het bedrijf weerspiegelt. Sommige eigenaarsfamilies vergelijken daarom hun

13


Beroep

Onafhankelijk bestuurder

"Een familiebedrijf is een systeem, met de individuele familieleden, de familie en het bedrijf als de drie subsystemen. Opdat het familiebedrijvensysteem zeer goed zou functioneren, dient ook, en vooral, de familie te worden bestuurd"

iStockphoto.com/monkeybusinessimages.

bedrijf met een huis. Het woord 'huis' heeft een diepgaande betekenis; het geeft de passie voor continuĂŻteit weer. Uitdaging 8: temperen van familiaal ego De achtste uitdaging houdt in dat familiebedrijven zich niet bezondigen aan het geloof dat enkel familieleden weten wat het beste is voor het bedrijf. Pure trots heeft al veel familiale eigenaars verhinderd om op tijd de luiken van het familiebedrijf open te gooien. Het tijdig binnenhalen van externen in de raad van advies of raad van bestuur wordt als het ultieme teken beschouwd van de familie om haar ego in het belang van het bedrijf opzij te zetten. Die externen laten toe om familiale en bedrijfsuitdagingen aan te gaan, een buitenlicht te werpen op bedrijfsbeslissingen en feedback te geven aan de leidinggevenden. Uitdaging 9: weerstaan aan dogma's Familiebedrijven laten zich weleens leiden door sterke vooroordelen, die zich verheffen tot regelrechte dogma's. "Er kan maar ĂŠĂŠn kapitein op het schip zijn; geen schoonfamilie in het familiebedrijf" zijn voorbeelden. Vaak vloeien die hardnekkige stellingen voort uit negatieve ervaringen in het verleden. Er wordt daarbij vergeten waarom iets in het verleden niet heeft gewerkt. Die dogma's kunnen kansen en creatieve oplossingen in de weg staan en kunnen zelfs het familiebedrijf verlammen. Uitdaging 10: emoties toelaten maar beheersen In de jaren negentig overheerste de rationale benadering van

14

het familiebedrijf. De rationele school stelde resoluut: wat goed is voor het bedrijf is per definitie goed voor de familie. Nog volgens die rationele aanpak werd een familiebedrijf voorgesteld als een bedrijf met drie logica's: de bedrijfseconomische, de familiale en de emotionele. Er werd dan laconiek aan toegevoegd dat de emotionele logica geen logica is. Door het emotionele en het familiale te bannen, maakten de aanhangers van de rationele benadering van een familiebedrijf een niet-familiebedrijf. De aanwezigheid van het familiale en van het emotionele is precies wat het familiebedrijf kenmerkt. Rachel Longaberger van het gelijknamige Amerikaanse familiebedrijf omschrijft een familiebedrijf dan ook als volgt: "Een familiebedrijf is het beste van het beste en het slechtste van het slechtste. Het positieve is dat de emoties er betrokken zijn; het negatieve is dat de emoties er betrokken zijn. Kortom, een familiebedrijf is een tweesnijdend zwaard." Emoties kunnen en mogen in een familiebedrijf. Om die emoties te kanaliseren, moeten het individuele familielid, de familie en het bedrijf in balans zijn. Ermenegildo Zegna, die in 1910 het gelijknamige Italiaanse kledingbedrijf stichtte, had dat zeer goed begrepen. Zijn opvatting luidde: "Een grootse familie maakt een groots bedrijf. Een groots bedrijf maakt een grootse familie."

Prof. dr. Johan Lambrecht


UU ITIT ZZ OO NN DDEERRLLIJIJKE K 30% 30K %O RrtTin ko IN G g * PPro rofifite

€595,00

€945,00

en, ang onze eeronze tacter sie conacte en,cont ang ontv sieteteontv over demover eendem omeen Voo genofofom htingen om inlichtin up.c rgro meer rinlic rcie Voor rmee l@la ona om essi up.c prof rgro of rcie 067 l@la 39 0 ona 080 essi op t klan ienst op 0800 39 067 of prof tendiens klantend

www.sofisk.be

*Alleen geldig voor het eerste jaar van abonnement, voor alle intekeningen vóór 30 april 2018. Niet geldig voor huidige abonnees. Larcier Business en Indicator zijn merken van ELS Belgium nv, Hoogstraat 139 - Bus 6, 1000 Brussel, Btw BE 0436.181.878, RPR Brussel.

teeerreerrm meete teeennvvaann!!


Interview

"De persoonsvolgende financiering brengt een grote verandering teweeg: we gaan van een aanbod- naar een vraaggestuurde manier van werken. We worden niet meer betaald door de overheid, maar door onze cliënten. Het nauwgezet opmaken en opvol­gen van budgetten, het kostenbewustzijn doen doorsijpelen in heel de organisatie, het verhogen van de efficiëntie, zijn allemaal thema's die nog belangrijker worden. Dat vergt een heel andere aanpak, waar ik als intern accountant een meerwaarde kan bieden voor het bedrijf" 16


Bart Vanheste

"Verandering brengt onzekerheid én kansen" Voorzieningen die mensen met een beperking begeleiden, zitten midden in het grootste veranderingsproces sinds vele decennia. De persoonsvolgende financiering plaatst hen voor enorme uitdagingen, zeker ook financieel. Bart Vanheste is intern accountant-financieel directeur bij Ons Tehuis Brabant in Kampenhout. "De verandering zorgt voor onzekerheid maar ze schudt de hele sector ook op, ze maakt ons alert. Het kostenbewustzijn in de hele organisatie is de voorbije jaren enorm toegenomen." Bart Vanheste heeft een professionele voorgeschiedenis van acht jaar bij Deloitte en drie jaar bij Luminus. "Na mijn opleiding tot A1-boekhouder en de start van mijn loopbaan in een fiduciaire ben ik meer de richting van bedrijfsrevisor en interne-auditmanager uitgegaan. Maar het kriebelde om een operationele en leidinggevende functie op te nemen. De vacature van financieel directeur bij Ons Tehuis Brabant paste perfect bij mijn ambitie. Ik ben hier nu 3,5 jaar aan het werk. Ik sta aan het hoofd van twee teams van een twintigtal mensen die de boekhouding, de aankopen, het contractmanagement, de cliëntenadministratie, de begroting en opvolging van de technische dienst en voor een stuk ook ICT voor hun rekening nemen." Stelt u Ons Tehuis Brabant even voor. Bart Vanheste: "We zijn een voorziening voor volwassenen met een mentale beperking. We begeleiden 150 cliënten. Honderd mensen zijn intern en wonen hier, vijftig zijn extern en komen op weekdagen naar het dagcentrum of naar een van onze ateliers voor begeleid werken. We hebben 155 personeelsleden, goed voor 110 fte's. We werken met een budget van om en bij de acht miljoen euro, de investeringen in infrastructuur niet inbegrepen." Was de overstap van de bedrijfswereld naar de sociale sector niet zeer groot? Bart Vanheste: "Ik ben van een macro- naar een microniveau gegaan maar eigenlijk zijn de processen sterk gelijkend. Alleen werk ik hier niet in een SAP-omgeving maar veeleer in een Exact Globe-omgeving. En er zijn niet zoveel staffuncties als bij mijn vorige werkgevers. Een specialist die over de IT-veiligheid waakt bijvoorbeeld, hebben we niet. Mijn jobinhoud is niet zo heel anders, zeker niet nu de persoonsvolgende financiering de voorzieningen in Vlaanderen nog meer in de richting van privéondernemingen duwt. Het nauwgezet opmaken en opvolgen van budgetten, het kostenbewustzijn doen doorsijpelen in heel de organisatie, het verhogen van de efficiëntie, het zijn thema's die nog belangrijker worden. Het grote verschil met een privébedrijf is natuurlijk dat wij niet winstgevend zijn. Ons Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

doel is onze cliënten kwaliteit bieden aan een betaalbare prijs." Kunt u de verandering even toelichten die de persoonsvolgende financiering teweegbrengt? Bart Vanheste: "Vroeger werden voorzieningen rechtstreeks gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. Ze kregen een erkenning voor een bepaald aantal plaatsen en daar stond een subsidie tegenover. Vanaf dit jaar zijn het de personen met een beperking die, afhankelijk van hun zorgzwaarte, een budget krijgen van de overheid. Daarmee kunnen ze diensten inkopen, onder meer bij een voorziening. Wij worden dus niet meer betaald door de overheid maar door onze cliënten. Dat is een enorme verandering, we gaan van een aanbod- naar een vraaggestuurde manier van werken. Vroeger hadden we een globale pot die we inzetten vanuit het solidariteitsprincipe. Nu zijn het allemaal individuele potjes en moet een voorziening per cliënt veel meer verantwoording afleggen over de besteding van zijn of haar middelen. Bovendien gaat een cliënt de dienstverlening van verschillende voorzieningen vergelijken. De concurrentie tussen zorgaanbieders wordt dus aangescherpt." Wat betekent dit voor het boekhoudkundige en financiële beleid? Bart Vanheste: "Een voorziening is niet meer zeker van de middelen die ze binnenkrijgt, wat vroeger met het subsidiesysteem veel meer het geval was. Nu moet ze, als iemand overlijdt bijvoorbeeld, zo snel mogelijk een nieuwe cliënt aantrekken die over een voldoende groot budget beschikt. Dat is niet vanzelfsprekend omdat nieuwkomers doorgaans een lager budget en een grotere zorgzwaarte hebben. De persoonsvolgende financiering plaatst ons ook voor strategische keuzes in verband met het al dan niet individueel doorrekenen van kosten. Nemen we bijvoorbeeld maaltijden of vervoer van externe cliënten op in de vaste dagprijs? Of halen we die eruit en betaalt een cliënt die kosten enkel als hij of zij van die dienst gebruikmaakt? De tweede optie vraagt veel meer inspanningen op het vlak van registratie. Ze heeft ook tot gevolg dat een cliënt meer zal moeten betalen voor bijvoorbeeld vervoer omdat de kostprijs niet meer wordt gedeeld door alle cliënten. Die

17


Interview

Bart Vanheste

keuzes zijn dus niet zonder gevolgen voor onze positionering tegenover andere voorzieningen, die misschien andere keuzes zullen maken. Op dit vlak komt de tweejarige postuniversitaire opleiding Finance die ik bij Hogeschool Odisee volgde goed van pas. Ze helpt me om op het niveau van corporate finance en controlling het juiste beleid te voeren."

dat voorzieningen in de toekomst nieuwe infrastructuur zullen moeten voorfinancieren. Wij werken nu bijvoorbeeld aan een masterplan om een verouderd deel van onze infrastructuur te vervangen. Omdat de plafonds waarover ik sprak nog niet vastliggen, is het momenteel echter onmogelijk om al te weten hoe ver we kunnen springen."

Brengt dat mee dat de workload voor de financiële dienst toeneemt? Bart Vanheste: "We moeten inderdaad meer registreren en meer individualiseren. Ik schat dat de persoonsvolgende financiering de inzet van een extra fte vraagt. Omdat die omslag al lang is aangekondigd, hebben we er ons de voorbije jaren op kunnen voorbereiden. We hebben de boekhoudkundige processen sterk gedigitaliseerd. Toen ik hier begon, deden de medewerkers nog heel veel tijdrovend, administratief inputwerk. Nu veel is geautomatiseerd, kunnen ze zich toeleggen op controle."

Is de slotsom dat de enorme verandering in de sector nog voor heel veel onzekerheid zorgt? Bart Vanheste: "We zitten in een onzekere periode, maar dat is eigen aan elke grote verandering. Tegelijkertijd biedt deze situatie ook kansen. De hele sector wordt opgeschud. We zijn verplicht onze processen tegen het licht te houden en te werken aan meer efficiëntie. Het kostenbewustzijn dringt meer en meer bij alle medewerkers door. We hebben nu veel meer kennis over de eigen organisatie dan vroeger. Welke diensten verlenen we tegen welke prijs? Welke cliënten en welke budgetten hebben we nodig om ons personeelsbestand te kunnen aanhouden? Wat kunnen we automatiseren? Wat moeten we anders aanpakken? Moeten we samenwerken met andere voorzieningen zodat we bijvoorbeeld bepaalde ondersteunende diensten kunnen delen? Onze volledige werking is veel transparanter geworden."

Kunt u een voorbeeld van die verandering geven? Bart Vanheste: "Drie jaar geleden hadden we een facturatieboek. Alle facturen, jaarlijks toch een tweeduizendtal, werden daarin genoteerd. Ze kregen een intern nummer. Na de goedkeuring werden ze ingeboekt. Nu hebben we een soort van ERP-pakket ontwikkeld. Onze recurrente leveranciers sturen hun factuur naar een mailbox. Wij trekken die automatisch binnen met een scan- en OCR-systeem, de software herkent de leverancier en stelt een type boeking voor. Daar komt geen inputwerk meer bij kijken, de boekhouder moet enkel de boeking controleren. Ook voor de vele duizenden kostennota's die we elk jaar moeten verwerken, hebben we de administratieve input zeer sterk kunnen beperken. Vroeger noteerden de opvoeders de kosten die ze maakten voor de cliënten – voor vervoer, voor de aankoop van kledij ... – en voegden er het bewijsstuk aan toe. De boekhouding moest al die nota's verwerken en ingeven. Sinds juni vorig jaar vullen opvoeders de kosten in Excel in en die informatie gaat in pdf-vorm naar een kostenmailbox waar ze automatisch wordt verwerkt. Ook hier moet de boekhouder enkel nog controleren. Omdat met de persoonsvolgende financiering het aantal kostennota's enkel zal toenemen, zal ons dat in de toekomst nog meer tijd besparen. Van de opvoeder vraagt het systeem niet zozeer meer werk, maar wel een andere manier van werken. Ik zal het hele proces van digitalisering nu ook trekken voor vzw Rozemarijn, een andere voorziening waarmee we zeer nauw willen gaan samenwerken op het vlak van de ondersteunende diensten." Speelt de grote verandering in de sector ook voor de manier waarop nieuwe infrastructuur wordt gefinancierd? Bart Vanheste: "Ja, vroeger subsidieerde het Vlaams Infrastructuurfonds VIPA nieuwe gebouwen, nu niet meer. Enkel het bovengebruikelijke, de handicapspecifieke aanpassingen aan een gebouw zullen nog worden gesubsidieerd. Het plafond van die subsidie ligt nog niet vast, er is sprake van maximaal 1 500 tot 2 000 euro per cliënt per jaar. Daarnaast zal een cliënt aan de voorziening een woonkost betalen. Ook daar is sprake van een eventueel plafond, zoals een maximaal percentage van zijn of haar vervangingsinkomen. Dat wil zeggen

18

Bart Van Moerkerke Persoonsvolgende financiering De persoonsvolgende financiering is een belangrijke pijler van het nieuwe ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap, zoals beschreven in het Perspectiefplan 2020. In dat plan van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin staan gedeelde zorg en ondersteuning, inclusie, vraagsturing en zelfregie centraal. Persoonsvolgende financiering gaat uit van een vraaggestuurde ondersteuning. Dat wil zeggen dat mensen met een handicap een budget van de Vlaamse overheid krijgen waarmee ze zelf hun zorg kunnen organiseren. Zorg en ondersteuning voor personen met een handicap is een gedeelde verantwoordelijkheid bestaande uit vijf concentrische cirkels, waarbij de persoon met een handicap telkens in het middelpunt staat: ∙ cirkel 1: zelfzorg; ∙ cirkel 2: gebruikelijke zorg; ∙ cirkel 3: zorg en ondersteuning van familie, vrienden en kennissen die niet bij elkaar wonen; ∙ cirkel 4: professionele zorg en ondersteuning voor alle burgers. Bijvoorbeeld: Centra Algemeen Welzijnswerk (CAW), gezinszorg, poetshulp, kinderopvang ...; ∙ cirkel 5: professionele zorg en ondersteuning die het VAPH vergoedt. Elke cirkel staat voor verschillende mogelijke bronnen van ondersteuning die door elkaar of onafhankelijk van elkaar kunnen worden ingezet. Meer informatie over persoonsvolgende financiering vindt u op www.vaph.be.


WILT U OOK BIJDRAGEN TOT EEN KWALITEITSVOLLE TOEKOMST VOOR HET BEROEP? WENST U IDEEËN EN BEST PRACTICES ROND KANTOORORGANISATIE UIT TE WISSELEN MET CONFRATERS?

HET IAB BREIDT DE BESTAANDE GROEP ZEER GEMOTIVEERDE TOETSERS NOG UIT.

IAB ZOEKT TOETSERS STEL U KANDIDAAT EN BOUW MEE AAN EEN STERK BEROEP! ALS TOETSER 1. Kunt u samen met uw confraters ideeën uitwisselen om de kwalitatieve dienstverlening aan de kmo’s, de zelfstandigen en de vrije beroepen naar een hoger niveau te tillen.

2. Draagt u de principes van het Instituut uit om uw confraters te begeleiden in hun beroepsuitoefening. Dankzij uw ervaring reikt u hen de juiste tools aan voor een sterkere organisatie en een professionele omgeving.

3. Investeert u in de toekomst van het beroep. U bent er dan ook van overtuigd dat de toetsing het best onder de begeleiding van het Instituut gebeurt.

Hebt u interesse of wenst u meer informatie? Neem dan contact op met Fabienne Cleymans f.cleymans@iec-iab.be. Neem gerust ook de modaliteiten door! Surf naar onze website (rubriek ‘Kwaliteitstoetsing) of scan de QR-code in.

Er waren drie redenen waarom ik toetser wou worden: • Ik wou de kwaliteit van onze beroepsuitoefening van morgen bevorderen; • Ik wou ook ten dienste staan van mijn confraters; en • Ik wou iets terugdoen voor dit fantastische beroep waar ik heel wat plezier aan heb beleefd.

Jacques Drèze, Managing Partner bij RSM Belgium Accountant-belastingconsulent, toetser van 2013-2016. Sinds 2016 lid van de Commissie Kwaliteitstoetsing

Institut des Experts-comptables et des Conseils fiscaux Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten Bâtiment Renaissance Renaissance Building

De ervaring leert me: goede kwaliteit = happy client = happy me. Onze kwaliteit kunnen we steeds verbeteren, maar mijn reeds gedane kennis delen met de confraters, was voor mij dé aanzet tot mijn kandidaatstelling.

Kris Vanhinsbergh, Partner bij Tax Consult Accountant-belastingconsulent, toetser sinds 2013

Boulevard Emile Jacqmainlaan 135/2 - 1000 Bruxelles - Brussel Tél. + 32 (0)2 543 74 90 Fax + 32 (0)2 543 74 91 E-mail info@iec-iab.be


Raadsbeslissing

Fiscale controle in het kantoor van accountants en/of belastingconsulenten: procedure in geval van inroeping van het beroepsgeheim Inzake inkomstenbelastingen is het zo dat wanneer de accountant, de belastingconsulent of het kantoor bezoek krijgt van de fiscale administratie en zich bij die gelegenheid beroept op het beroepsgeheim, de administratie krachtens artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen een beslissing van het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten (IAB) moet aanvragen. In deze beslissing dient het IAB zich uit te spreken omtrent de vraag of, en gebeurlijk in welke mate, het verzoek van de administratie verzoenbaar is met de eerbiediging van het beroepsgeheim. Artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen Hierna wordt in extenso een beslissing weergegeven die op 5 december 2017 door het IAB werd genomen naar aanleiding van een vergelijkbaar verzoek vanwege de administratie. In deze aangelegenheid heeft het accountants- en belastingconsulentenkantoor het beroepsgeheim ingeroepen ten aanzien van gegevens die door de administratie werden opgevraagd tijdens een fiscale controle in het kantoor. Deze gegevens werden vervolgens in een verzegelde envelop gestoken en door de administratie meegenomen. In deze zaak heeft de administratie echter deze verzegelde envelop geopend zonder de beslissing van het IAB af te wachten. Het IAB heeft dan ook geoordeeld dat de administratie de procedure van artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen niet heeft nageleefd. Niet van toepassing op btw? Inzake btw bestaat er voor de administratie geen wettelijke verplichting om het vraagstuk van het beroepsgeheim ter arbitrage aan het IAB voor te leggen. Bijgevolg zal, wanneer er – naar aanleiding van een controle die uitsluitend betrekking heeft op de btw – enige betwisting over het beroepsgeheim blijft bestaan tussen de administratie en de accountant en/of de belastingconsulent, het aan de rechter staan om deze te beslechten. De rechter kan het advies van het IAB inwinnen omtrent de

20

vraag of het beroepsgeheim al dan niet terecht werd ingeroepen.1 Charles Bayart Verantwoordelijke juridische dienst van het IAB 1

Artikel 30, tweede lid van de wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen.

"Betwisting over toepassing beroepsgeheim bij btw-controle? Rechter moet beslissing nemen, al dan niet na advies van het IAB"


Inroeping beroepsgeheim

Beslissing van de Raad van het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten Artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen (WIB) Vergadering van de Raad van 5 december 2017 Betrokken lid: Het kantoor [...], waaraan de hoedanigheid van extern accountant en belastingconsulent werd toegekend, waarvan de zetel gevestigd is te [...] en waaraan het lidnummer [...] werd gegeven. Gelet op het verzoek van de fiscale administratie dat op 11 juni 2017 werd ontvangen; Gelet op het dossier met stukken en de correspondentie; I. Verzoek van fiscale administratie en standpunt van betrokken lid Omdat er een verdenking van onregelmatigheden bestond, is de fiscale administratie overgegaan tot onderzoekingen bij het kantoor [...] teneinde vennootschappen die bij dit kantoor cliënt waren te controleren. Met een verwijzing naar artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen (WIB) verzoekt de fiscale administratie om tussenkomst van het Instituut opdat dit zou beoordelen in welke mate deze onderzoekingen verenigbaar zijn met de eerbiediging van het beroepsgeheim van [...] in zoverre deze onderzoekingen strekken tot de overlegging van: 1° gegevens opgeslagen in het informaticasysteem van het kantoor [...]; 2° documenten op papieren drager met betrekking tot vennootschappen die behoren tot het cliënteel van het kantoor [...]. Dat omvat de notulen van algemene vergaderingen – met inbegrip van de voorbereidende documenten –, correspondentie en e-mails verstuurd tussen het kantoor en zijn cliënten met betrekking tot het houden van de algemene vergaderingen, verslagen opgemaakt overeenkomstig artikel 313 van het Wetboek van vennootschappen – met inbegrip van de voorbereidende documenten – ...). Het kantoor [...] werpt op dat er sprake is van een schending door de fiscale administratie van artikel 334 van het WIB. II. Beoordeling van de Raad 1) Beroepsgeheim in geval van fraude vanwege de cliënt. De gegevens die het bewijs vormen dat een accountant en/ of belastingconsulent fraude heeft toegedekt of aangemoedigd of daar op om het even welke wijze aan heeft meegewerkt, vallen niet onder het beroepsgeheim. In casu houdt het betrokken lid staande dat de door de fiscale administratie geopperde verdenkingen van onregelmatigheden ongegrond zijn. 2) Toepassing van artikel 334 WIB In artikel 334 van het WIB is bepaald dat: "Wanneer een krachtens de artikelen 315, eerste en tweede lid, 315bis, eerste tot derde lid, 316 en 322 tot 324 aangezochte persoon het beroepsgeheim laat gelden, verzoekt de Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

administratie om tussenkomst van de territoriaal bevoegde tuchtoverheid opdat deze zou oordelen of, en gebeurlijk in welke mate, de vraag om inlichtingen of de overlegging van boeken en bescheiden verzoenbaar is met het eerbiedigen van het beroepsgeheim." a) Computergegevens Gelet op het feit dat [...] haar beroepsgeheim inriep, werd de kopie van de computergegevens die tijdens de controle in het kantoor [...] werd gemaakt in een verzegelde envelop gestoken die door de fiscale administratie werd meegenomen. De fiscale administratie heeft daarop echter deze verzegelde envelop buiten de aanwezigheid van het Instituut of het kantoor [...] geopend. Echter is het zo dat de fiscale administratie alvorens de verzegelde envelop te openen conform artikel 334 van het WIB had moeten informeren naar het standpunt van het Instituut. Aan de voorwaarden voor de toepassing van artikel 334 van het WIB is derhalve niet meer voldaan sinds de fiscale administratie de verzegelde envelop heeft geopend. De omstandigheid dat de fiscale administratie aanvoert de computergegevens niet te hebben 'gebruikt' doet op geen enkele wijze af aan deze vaststelling. b) Documenten op papieren drager Naar aanleiding van de controle bij [...] heeft de fiscale administratie documenten meegenomen die niet in een verzegelde envelop waren geplaatst. In een brief van 31 oktober 2016 gericht aan de fiscale administratie werd door [...] aangevoerd dat deze documenten "eveneens het voorwerp moeten zijn van verzegeling [...], met uitwerking vanaf het ogenblik waarop ze werden meegenomen". Deze documenten werden nadien, op 9 november 2016, door de fiscale administratie aan het kantoor [...] terugbezorgd. Nu de bewuste documenten aan de fiscale administratie werden overhandigd of door deze laatste werden meegenomen vindt artikel 334 van het WIB evenwel geen toepassing meer. Om deze redenen, Weigert de Raad in te gaan op het verzoek van de fiscale administratie met toepassing van artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen; Wijst de Raad erop dat, wanneer door de administratie een verzoek wordt geformuleerd buiten de toepassing van artikel 334 van het Wetboek van inkomstenbelastingen, de Raad van het Instituut een advies kan uitbrengen omtrent de vraag of [...] het beroepsgeheim met recht en reden heeft ingeroepen; Herinnert de Raad eraan dat de minister van Financiën of iedere belanghebbende, indien hij dat nodig acht, tegen [...] een tuchtklacht kan indienen bij de Raad van het Instituut.

21


IAB in beeld

Het werd al aangekondigd tijdens ons IAB-congres en in het decembernummer van Accountancy & Tax. Het IAB gaat een partnership aan met UnifiedPost en lanceert zo zijn eigen e-facturatieplatform Unified by Invoicing. Het officiĂŤle startschot van de pilootfase is gegeven op 7 februari 2018. Het IAB heeft een selectie gemaakt van een vijftigtal IAB-kantoren die het platform kunnen uittesten om zo alle kinderziekten op te lossen. Deze kantoren werden die dag op het IAB uitgenodigd voor een korte inleiding tot het platform.

22


Onboarding Unified by Invoicing

Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

23


Beroep

Intellectuele eigendom: een nieuwe opportuniteit Elke ondernemer bezit intellectuele eigendom (IE), maar vaak beseft hij dat niet eens. Denk maar aan de merknaam, een technisch vernieuwend product of zelfs de klantenbestanden. Verkeerd omgaan met deze immateriĂŤle eigendom kan leiden tot inkomstenverlies, of zelfs erger, wanneer anderen aan de haal gaan met de intellectuele eigendom van de ondernemer. Het is dus belangrijk dat de ondernemer zich bewust wordt van het belang van intellectuele eigendom, zowel van de eigen intellectuele eigendom als die van anderen. Met dit laatste vermijdt hij immers dat hij wordt beschuldigd van inbreuk en dat hij eventueel zijn producten van de markt moet halen. Als accountant en/of belastingconsulent kunt u de ondernemer helpen bij het herkennen van zijn intellectuele eigendom en hem adviseren over de te ondernemen acties. Wat is intellectuele eigendom? Intellectuele eigendom is de verzamelnaam van rechten op intellectuele creaties zoals een merk-, octrooi-, auteurs- of modelrecht. Een aantal van deze rechten verkrijgt men enkel na registratie. Dat is het geval bij bijvoorbeeld een merk of een octrooi. Andere rechten ontstaan automatisch, zoals het auteursrecht. Elk IE-recht biedt een specifieke bescherming, bijvoorbeeld voor een vormgeving, een naam of een technische vinding. Rol van de accountants en/of belastingconsulenten Veel ondernemers denken vaak niet of te laat aan de bescherming van hun intellectuele eigendom. En hier biedt zich een opportuniteit aan voor de accountants en/of belastingconsulenten. Een moderne accountant en/of belastingconsulent

24

denkt mee met de ondernemer, geeft advies op verschillende gebieden die van belang zijn voor de onderneming. De expertise van de economische beroepsbeoefenaar wordt zeer gewaardeerd en als vertrouwenspersoon kan hij de ondernemer helpen bij het in kaart brengen en beschermen van zijn intellectuele eigendom. Al bij de oprichting van een onderneming speelt intellectuele eigendom een rol. De accountant en/of belastingconsulent kan hier adviseren. Daarvoor hoeft hij geen specialist in intellectuele eigendom te worden. Weten welke rechten er zijn en doorverwijzen naar de juiste specialisten en bevoegde instanties kunnen een onderdeel vormen van het takenpakket van een accountant en/of belastingconsulent. Daarnaast kan het een uitdaging zijn om intellectuele eigendom ook in de boekhouding te laten renderen door bijvoorbeeld de oprichting


Intellectuele eigendom

Vaak zijn meerdere rechten van toepassing op één product:

Tekening (2D): bekleding autostoel

Merk: naam en logo

Octrooi: remsysteem Model (3D): radiator grille

van een aparte vennootschap die de IE-rechten in bezit heeft en werkt met licenties. Wat te doen met merken? De accountant en/of belastingconsulent kan helpen bij de keuze van de handelsnaam en domeinnaam door na te gaan of de gekozen naam niet in strijd is met een geregistreerd merk. Het is al vaker gebeurd dat ondernemingen hun naam moesten wijzigen door een conflict. Dit kan eenvoudig worden vermeden door eerst de naam te checken in het Benelux-Merkenregister. Vervolgens kan een accountant en/of belastingconsulent hulp bieden bij de registratie van de merknaam. Een geregistreerde merknaam heeft zo zijn voordelen: ∙ Een geregistreerd merk heeft een grotere territoriale beschermingsomvang dan een handelsnaam. Een handelsnaam geeft Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

Maar ook: ∙ Auteursrecht: reclamefoto's, handleiding, promotekst ... ∙ Domeinnaam: www.merk.be

bescherming in de regio waar de onderneming actief is. Zo biedt de handelsnaam 'Het Konijntje' voor een restaurant in Gent enkel in die regio bescherming. Een merk daarentegen biedt bescherming voor het hele gebied waarvoor de registratie geldt, met name de Benelux. Een geregistreerd merk biedt voordelen op de sociale media en het internet. Zo scoort een merk hoger in de zoekresultaten van Google. Een merkhouder kan ook in bepaalde gevallen optreden tegen het onrechtmatig gebruik van zijn merk op Facebook of als domeinnaam.

25


Beroep

Subsidies en steun¹ Vlaanderen

1. Kmo-portefeuille www.kmo-portefeuille.be Tel.: 1700 2. Subsidiemogelijkheden in het kader van onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten (VLAIO) www.vlaio.be/ontwikkelingsproject Tel.: 0800 20 555

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Recht

Officiële bevoegde instantie

Octrooien

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Merken¹

Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) Tel.: 070 24 42 42

Tekeningen en modellen¹

Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) Tel.: 070 24 42 42

Kwekersrecht²

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Auteursrecht³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Naburige rechten van het auteursrecht³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Computerprogramma's³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Rechtsbescherming van databanken³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Innovatie en intellectuele eigendom³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Geheimhouding van uitvindingen, knowhow of informatie³

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Creaties in dienstverband en op bestelling

Dienst voor de Intellectuele Eigendom (DIE) Tel.: 0800 12 033

Bewijs van datum van het bestaan van een creatie4

Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) Tel.: 070 24 42 42

1

Contactformulieren

2. Impulse Brussels (Steun en begeleiding) www.abe-bao.be Tel.: 1819 Wallonië

3. Verwerving van nieuwe technologieën https://recherche-technologie.wallonie.be > Services publics wallons en charge de la recherche et des technologies > Département du Développement technologique > Direction de l'accompagnement de la recherche > Description des aides spécifiques > Conseil en vue d'un transfert de technologie Tel.: 081 33 44 89 4. Advies voor marketing https://recherche-technologie.wallonie.be > Services publics wallons en charge de la recherche et des technologies > Département du Développement technologique > Direction de l'accompagnement de la recherche > Description des aides spécifiques > Conseil en Marketing Stratégique Tel.: 081 33 44 89 5. Steun aan projectleiders www.infos-entreprises.be Tel.: 04 220 51 00

de Benelux, de drie landen hebben een gezamenlijke wet waarvan de uitvoering is toevertrouwd aan BOIP. Betreft rasbenamingen van planten.

3

Deze rechten behoeven in principe geen enkele formaliteit.

4

De ontwerper beschikt tevens over andere middelen: registratie bij een Registratiekantoor van de FOD Financiën, vastlegging in een akte door de notaris.

26

1. Octrooien https://recherche-technologie.wallonie.be > Services publics wallons en charge de la recherche et des technologies > Département du Développement technologique > Direction de l'accompagnement de la recherche > Description des aides spécifiques > Subvention dépôt ou extension de brevet Tel.: 081 33 45 75 2. Chèques 'PI' www.infos-entreprises.be Tel.: 04 220 51 00

Voor merken, tekeningen en modellen is de inschrijving rechtstreeks voor heel

2

1. Octrooien www.innoviris.be/nl > Financiële steun aan ondernemingen > Protect patent Tel.: 02 600 50 63

1

Enkel subsidies en steun worden hier vermeld (fiscale maatregelen zijn een federale bevoegdheid).


Intellectuele eigendom

"Een moderne accountant en/of belastingconsulent denkt mee met de ondernemer, geeft advies op verschillende gebieden die van belang zijn voor de onderneming en kan helpen bij het in kaart brengen en beschermen van zijn intellectuele eigendom"

Wat te doen met andere IE-rechten? Niet alleen bij de oprichting maar in elke fase van het bestaan van een onderneming speelt intellectuele eigendom een rol. Bedrijven die veel aan onderzoek en ontwikkeling doen, hebben vaak nood aan specifieke bescherming zoals geheimhouding en octrooien. De accountant en/of belastingconsulent kan hier een bijdrage leveren. Zo kan de beroepsbeoefenaar zorgen voor sluitende arbeids- of koopcontracten waardoor de intellectuele eigendom steeds eigendom blijft van de onderneming. Hij kan nagaan welk IE-recht het best geschikt is en of er subsidies mogelijk zijn. Voor inkomsten uit octrooien, kwekersrecht en innovatieve software voorziet de overheid fiscale maatregelen. Per gewest zijn er innovatiesubsidies (zie de tabel op pagina 26). Bij een overdracht van een bedrijf is het belangrijk dat de intellectuele eigendom eerst op juiste waarde wordt geschat. Vervolgens moet de overdracht van de intellectuele eigendom worden geregeld en dan in de desbetreffende registers worden geregistreerd. Op pagina 26 vindt u een overzicht van alle IErechten met nuttige links. De ondernemer vertrouwt en leunt op zijn accountant en/of belastingconsulent. De beroepsbeoefenaar ziet zijn rol als adviseur toenemen. Intellectuele eigendom is voor velen een nieuw terrein en is zeker een uitdaging. De accountant en/of belastingconsulent die daarover kan adviseren, is een meerwaarde voor de ondernemer en voor zichzelf. Ook de economische beroepsbeoefenaars bezitten intellectuele eigendom, maar hebben ze het beschermd?

Handelsnaam

Merk

Wat is het?

Naam waaronder de onderneming handel drijft. Dit teken mag beschrijvend zijn.

Teken waaronder de producten of diensten worden aangeboden. Dit teken moet een onderscheidend vermogen hebben.

Hoe krijg je bescherming?

Door gebruik in economisch verkeer, registratie is niet vereist.

Met een registratie.

In welk gebied krijg je bescherming?

Geeft bescherming in de regio waarin je actief bent.

Het hele gebied waarvoor de registratie geldt (bv. Benelux).

Wat is beschermd?

Alleen de naam wordt beschermd.

Ook logo's, namen, kleuren enzovoort worden beschermd indien ze zijn opgenomen in de registratie.

Wanneer kun je optreden tegen een inbreuk?

Optreden tegen concurrenten die een naam gebruiken die verwarring sticht binnen het gebied waarin de handelsnaam bekendheid geniet.

Optreden tegen elk gebruik van tekens die verwarring wekken of de merkhouder schaden.

Bruno Vanderschoot Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

27


++

+

Hoe maken wij voor u het verschil?  De meest uitgebreide, tweetalige databank voor tax en accountancy. TaxWin Expert verzamelt meer dan 80.000 documenten uit alle fiscale materies.  De snelste updates, inclusief een dagelijkse nieuwsbrief: onze auteurs verzamelen, becommentariëren en klasseren elke dag opnieuw alle nieuwigheden op het vlak van fiscaliteit.  Gespecialiseerde auteurs en redactieleden. Ons team bestaat uit advocaten, fiscaal adviseurs, belastingconsulenten, accountants en academici die samen alle specialiteiten van het fiscaal recht dekken.  Op TaxWin Expert vindt u (on)uitgegeven rechtspraak, wekelijkse analyses over evoluties op fiscaal vlak, gidsen die u toelaten om u te verdiepen in de fiscaliteit, thematische documentatie en zo veel meer.  Diverse modellen, rekentools en cijfers.  Krachtige en gebruiksvriendelijke zoekmotor, inclusief de mogelijkheid om te zoeken via de aangifte en de tijdlijn in de wetgeving, zodat u verschillende versies kunt vergelijken.  Deelname aan professionele seminaries gegeven door docenten uit de praktijk.  De mogelijkheid om vragen te stellen aan onze professionele redactie.

Wilt u meer informatie of een gratis demonstratie? Stuur dan een e-mail naar info@taxwin.be of bel naar 0800 39 067.

www.taxwin.be

* Larcier Business en Indicator zijn merken van ELS Belgium nv, Hoogstraat 139 - Bus 6, 1000 Brussel, Btw BE 0436.181.878, RPR Brussel.

hebben hun krachten gebundeld en gaan nu door het leven als


Vennootschapsrecht

Uitsluiting van aandeelhouders of vennoten

Procedure voor de uitsluiting van een aandeelhouder of vennoot uit een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Kunt u worden verplicht uw deelbewijzen of aandelen in een vennootschap te verkopen? Zeker wel, als dat gebeurt in het belang van de vennootschap. De procedure bestaat voor bvba's, nv's en cva's, onder artikel 636 van het Wetboek van vennootschappen. Voor cvba's geldt een verschillende procedure, die onder artikel 370 valt. Dit mechanisme is niet georganiseerd voor ondernemingen zonder beperkte aansprakelijkheid, maar is wel mogelijk op basis van een overeenkomst. Het gaat hier verplicht om een rechtsvordering die moet worden voorgelegd aan de voorzitter van de rechtbank van koophandel (weldra de ondernemingsrechtbank) van de hoofdzetel van de vennootschap. De zaak wordt behandeld zoals in kort geding en heeft betrekking op alle aandelen of deelbewijzen en alle effecten die in het bezit zijn van de aandeelhouder of vennoot waarop de uitsluiting betrekking heeft en die kunnen worden omgezet of die recht kunnen geven op de inschrijving op of de omruiling in aandelen of deelbewijzen van de vennootschap. Het gaat bijgevolg om aandelen, deelbewijzen, met of zonder stemrecht, converteerbare obligaties, opties, inschrijvingsrechten, scripts en warrants. Schuldvorderingen en certificaten zijn daarentegen uitgesloten. Voorwaarden Artikel 636 van het Wetboek van vennootschappen geeft een of meer aandeelhouders, vennoten die samen aandelen of deelbewijzen bezitten waarvan de gezamenlijke nominale waarde of fractiewaarde 30 % van het kapitaal van de vennootschap vertegenwoordigt, of 20 % als de vennootschap effecten heeft uitgegeven die het kapitaal niet vertegenwoordigen, het recht om met wettige redenen aan de rechtbank te vragen een aandeelhouder op te leggen zijn aandelen of deelbewijzen over te dragen aan de eisende partij. Het zijn de aandeelhouders, vennoten die de rechtszaak aanspannen en niet de vennootschap of haar dochterondernemingen (de moedermaatschappij wel, aangezien zij aandeelhouder is). Opdat de gerechtelijke actie ontvankelijk is, moet de minimumdrempel zijn bereikt. Het bewijs van de eigendom van de effecten kan vaak worden geleverd op basis van het register van aandelen of door een uittreksel van de inschrijving op een effectenrekening. Ook aanwezigheidslijsten van algemene vergaderingen of overeenkomsten voor de verkoop van Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

effecten zijn toegelaten bewijsmiddelen. Met name in geval van nalatenschap en versnippering van aandelen en deelbewijzen (blote eigendom en vruchtgebruik), stelt de rechtspraak dat enkel de blote eigenaar (de erfgenaam) de rechtszaak kan aanspannen. Artikel 642 van het Wetboek van vennootschappen verzekert de bescherming van de minderheidsaandeelhouder, vennoot in de ruime zin, aangezien hij niet de volle eigenaar van de effecten moet zijn. De vruchtgebruiker (vaak de langstlevende echtgenoot) kan de zaak daarentegen niet aanhangig maken zonder de blote eigenaar. De kapitaaldrempel is een absolute vereiste. Het is dus niet mogelijk die bijvoorbeeld door middel van een overeenkomst onder aandeelhouders of vennoten aan te passen. Er kunnen vooraf echter wel overeenkomsten worden afgesloten om striktere voorwaarden op te leggen bij de overdracht van aandelen of deelbewijzen, binnen de beperkingen van de wetgeving of de statuten. De overname gebeurt, indien van toepassing, na de uitoefening van de eventuele voorkooprechten die zijn bepaald in het vonnis, in verhouding tot het aantal aandelen of deelbewijzen dat iedere aandeelhouder bezit, tenzij anders overeengekomen. Let wel: zodra het geding is ingesteld, is het verboden de desbetreffende aandelen of deelbewijzen over te dragen, behoudens na akkoord van de rechtbank of de partijen. De vennootschap moet al haar aandeelhouders, vennoten ervan op de hoogte brengen dat er een geding is ingesteld (kopie van de dagvaarding versturen). De rechter kan de opschorting bevelen van de rechten die aan de over te dragen aandelen zijn gekoppeld, met uitzondering van het dividendrecht. Tegen deze beslissing is geen bezwaar mogelijk. Vrijwaring van het belang van de vennootschap De wettige redenen moeten ernstig zijn, want in het Belgische

29


Vennootschapsrecht

iStockphoto.com/VLIET.

en het Europese recht wordt aan het eigendomsrecht een absoluut karakter toegekend. Worden verplicht daar afstand van te doen en ervan te worden uitgesloten, is dus een zware, ernstige en uitzonderlijke sanctie. Het is niet minder dan een onteigening van maatschappelijke rechten! De mate waarin de werking van de vennootschap wordt belemmerd, moet dus eveneens ernstig en zwaar zijn opdat het belang van de vennootschap kan vereisen dat een aandeelhouder, vennoot moet vertrekken. Er kan niet in een overeenkomst worden bepaald of beperkt wat de rechtbank als wettige redenen moet beschouwen. De rechtbank oordeelt soeverein, want uitsluiting is een dwingende bepaling. Er werd beslist dat de volgende situaties aanleiding kunnen geven tot uitsluiting: ∙ de schending door een aandeelhouder, vennoot van een overeenkomst waarin hij voor de vennootschap exclusief wordt aangesteld als verantwoordelijke voor het beheer van een klant; ∙ het niet-respecteren van verbintenissen inzake aankoopminima door de aandeelhouder bij de vennootschap; ∙ het niet-respecteren van een aandeelhoudersovereenkomst die voorziet in een kapitaalverhoging.

∙ ∙ ∙

∙ In ieder geval moet de nalatigheid echt tot een blokkering binnen de vennootschap leiden of moet ze zo ernstig zijn dat de aandeelhouder, vennoot, die wordt verondersteld in gebreke te zijn gebleven, niet langer deel kan blijven uitmaken van de vennootschap: ∙ de weigering door een aandeelhouder, vennoot om het kapitaal op verzoek van de raad van bestuur vol te storten, terwijl hij hiertoe werd veroordeeld, wegens gebrek aan financiële middelen; ∙ de opzegging door een aandeelhouder, vennoot van een

30

licentieovereenkomst die werd afgesloten tussen hem en de vennootschap, als de activiteiten van de vennootschap afhangen van dat contract en hij een nieuwe octrooiaanvraag indient met de duidelijke bedoeling de vennootschap in de problemen te brengen of zelfs haar faillissement te veroorzaken; volledige desinteresse voor het beheer van de vennootschap, herhaalde afwezigheid tijdens vergaderingen waarvoor hij correct werd uitgenodigd; het opzeggen van de telefoonlijn, zodat klanten de vennootschap niet langer konden bereiken en daarom een van de vennoten moesten bellen in plaats van de vennootschap; daden van oneerlijke concurrentie tegenover de vennootschap, de uitbouw van een concurrerende activiteit met nefaste en schadelijke gevolgen voor de vennootschap of een daad van oneerlijke concurrentie met onaanvaardbare omstandigheden (zoals het gebruik van vertrouwelijke informatie van de vennootschap); het onvermogen van een vennoot om zijn rol uit te oefenen, van rechtswege of feitelijk, voor zover de activiteit van de vennootschap afhangt van de activiteit van de vennoten of op zijn minst van hun positieve medewerking; het feit dat een aandeelhouder, vennoot binnen een kleine vennootschap niet optreedt als bestuurder of beheerder, voor zover deze twee hoedanigheden nauw met elkaar zijn verbonden; in geval van scheiding waarbij de echtgenoten vennoten waren in de vennootschap, is een uitsluiting om wettige reden enkel gerechtvaardigd indien binnen de vennootschap echtelijke twisten worden uitgevochten en samenwerken binnen de vennootschap onmogelijk is geworden. De rechtbank beschikt over een heel ruime discretionaire bevoegdheid.


Uitsluiting van aandeelhouders of vennoten

"Het Belgische en het Europese recht kennen een absoluut karakter toe aan het eigendomsrecht. Een aandeelhouder of vennoot verplichten daarvan afstand te doen of uit te sluiten, is een zware, ernstige en uitzonderlijke sanctie"

Andere wettige redenen zijn misbruik van meerderheid, van minderheid of gelijkheid, zoals: ∙ de weigering om te stemmen voor een kapitaalverhoging met de bedoeling onrechtmatige voordelen te verkrijgen, zoals de heronderhandeling van een niet-concurrentiebeding of het verkrijgen van een bepaalde verkoopprijs (voor de aandelen van de stemmende persoon) die boven de reële waarde ligt; ∙ het feit dat een controlerend aandeelhouder de belangen van een dochteronderneming opoffert ten voordele van zichzelf, met de bedoeling de dochteronderneming volledig afhankelijk te maken van de productie en de commerciële strategie van de moedermaatschappij en de rol van de dochteronderneming te reduceren tot niet meer dan een verkoopkantoor, wat in strijd was met de samenwerkingsovereenkomst tussen beide vennootschappen, die de dochteronderneming de mogelijkheid bood haar eigen productengamma te ontwikkelen; ∙ de herhaalde blokkering van een kapitaalverhoging om redenen die te maken hebben met aanhoudende onenigheid, zonder rekening te houden met het feit of de kapitaalverhoging gegrond is of niet enzovoort. Ook ernstige en aanhoudende onmin werd in het verleden als een gewettigde reden beschouwd. Bijvoorbeeld: ∙ strategische meningsverschillen tussen aandeelhouders die leiden tot aanhoudende onenigheid die de uitsluiting van een van hen noodzakelijk maakt; ∙ het inleiden van gerechtelijke of strafrechtelijke procedures door een van de aandeelhouders, vennoten met de bedoeling de vennootschap schade te berokkenen uit kwade wil, of met de bedoeling voordelen te verkrijgen onder druk van een mogelijke rechtszaak; Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

∙ ∙

∙ ∙

de verduistering van activa, de weigering om een rekeningcourant aan te zuiveren en de verschuldigde socialezekerheidsbijdragen te betalen, de oprichting van een concurrerende vennootschap; het beperken van de communicatie tussen de aandeelhouders door middel van een aangetekend schrijven, advocaten en gerechtelijke procedures voor de invordering van verschuldigde sommen; het indienen van een vordering tot faillietverklaring tegen de vennootschap zonder dat er sprake is van een belang (omdat de aandeelhouder geen schuldeiser is) of een grondige reden (omdat hij zich baseerde op een verslag van een deskundige die was aangesteld op grond van artikel 168 van het Wetboek van vennootschappen, waaruit blijkt dat de voorwaarden voor een faillissement niet zijn vervuld); de hardnekkige weigering van een aandeelhouder om te stemmen over een agendapunt; het beperken van de communicatie tussen de aandeelhouders door middel van advocaten en het systematisch nietrespecteren van de statutaire regels met betrekking tot de beraadslaging van de algemene vergadering; het indienen van klachten door elk van de aandeelhouders over vermeende wanpraktijken in het beheer van de vennootschap; het slecht voeren van de boekhouding, de weigering van de statutaire zaakvoerder om een algemene vergadering samen te roepen ondanks de schriftelijke verzoeken daartoe van een vennoot, het niet-organiseren van jaarlijkse algemene vergaderingen gedurende twee boekjaren, het neerleggen van jaarrekeningen die niet zijn goedgekeurd door de algemene vergadering, het bestaan van een grote rekeningcourant terwijl de vennootschap in financiële moeilijkheden verkeert.

31


Vennootschapsrecht

"De deskundige gaat na of de betrokken klachten werkelijk bestaan of overeenstemmen met de waarheid. Hij is niet bij machte zich uit te spreken over het feit of iets een wettige reden is of niet"

Het bewijs van gegronde redenen kan worden geleverd op basis van e-mails, brieven of stukken die traditioneel als bewijs worden toegelaten. De aanvrager kan ook de aanstelling van een deskundige vragen (artikel 168 van het Wetboek van vennootschappen), die de boeken en rekeningen van de vennootschap evenals de verrichtingen van haar organen kan nakijken. Er kan ook aan de rechtbank worden gevraagd in kort geding een deskundige aan te stellen, of een voorlopige bewindvoerder te benoemen. De opdracht van de deskundige blijft beperkt tot het nagaan of de betrokken klachten werkelijk bestaan of overeenstemmen met de waarheid. De deskundige is niet bevoegd om zich uit te spreken over het feit of iets een wettige reden is of niet. Bij de beoordeling van de wettige redenen kan de rechtbank rekening houden met het gedrag van de aandeelhouder, vennoot op wie de uitsluiting betrekking heeft, in zijn hoedanigheid van zaakvoerder of bestuurder, of in iedere andere hoedanigheid binnen de vennootschap, op voorwaarde echter dat het gedrag minstens deels verband houdt met zijn hoedanigheid van aandeelhouder, vennoot. Gedrag dat uitsluitend verband houdt met de hoedanigheid van zaakvoerder, bestuurder kan geen wettige reden zijn. Bevoegdheid van de rechtbank Conform artikel 640, lid 1 van het Wetboek van vennootschappen beslist de rechtbank of zij het verzoek tot uitsluiting inwilligt. In dat geval veroordeelt zij de desbetreffende aandeelhouder, vennoot om de aandelen, deelbewijzen binnen de door haar gestelde termijn te rekenen vanaf de betekening van het vonnis, over te dragen aan de andere aandeelhouders, vennoten van wie het verzoek tot uitsluiting uitgaat. Zij moeten de aandelen, deelbewijzen aanvaarden tegen betaling van de prijs die de rechtbank vaststelt.

32

Het is dus de rechtbank die de aandelen, deelbewijzen waardeert, die voorschrijft op welke datum de eigendomsoverdracht moet plaatsvinden en die zelf, zelfs zonder zich te baseren op een deskundig onderzoek, de prijs van de effecten evenals de modaliteiten voor de overdracht en de betaling van de prijs kan bepalen. De rechter waardeert de effecten met het oog op de continuĂŻteit, zonder dat rekening mag worden gehouden met de gevolgen van het gedrag van de partijen op de situatie die tot het indienen van het verzoek heeft geleid en op het eventuele herstel van de vennootschap dat sinds het begin van de gerechtelijke procedure reeds heeft plaatsgevonden. De rechtbank kan enkel uitspraak doen over de uitsluiting of de uittreding van de aandeelhouder, vennoot op wie de procedure betrekking heeft. Ze kan niet oordelen over aansprakelijkheid, afrekeningen gekoppeld aan de wettige redenen (bijvoorbeeld de rekening-courant van vennoten) of de activiteiten binnen de vennootschap. Al deze eventuele fouten die de uitgesloten personen zouden hebben begaan, moeten worden beslecht voor een feitenrechter, want zoals reeds gezegd, doet de rechtbank hier slechts uitspraak in een procedure 'zoals in kort geding'. De gerechtelijke beslissing geldt dus als titel voor de overdracht van effecten op naam (voor een nv: artikel 640, lid 2 van het Wetboek van vennootschappen; voor een bvba: artikel 338, lid 2). De vennootschap zal de overdracht van de effecten opnemen in het register van aandeelhouders of vennoten. Voor gedematerialiseerde effecten geldt het vonnis als titel van de overdracht voor de overboeking van rekening naar rekening. Moment van betaling van de prijs Uiteraard zal de rechtbank waken over de betalingsmodalitei-


Uitsluiting van aandeelhouders of vennoten

iStockphoto.com/AntonioGuillem.

ten van de prijs. De door de uitsluiting beoogde persoon zal zich vaak het slachtoffer voelen van de uitsluitingsprocedure en hoeft zich niet tekortgedaan te voelen doordat de door de rechtbank opgelegde prijs niet werd betaald. Artikel 640, lid 1 van het Wetboek van vennootschappen stelt dat eisers van de uitsluiting de aandelen, deelbewijzen moeten aanvaarden tegen betaling van de prijs die door de rechtbank is vastgesteld. Er moeten een aantal modaliteiten worden overeengekomen die niet worden verduidelijkt in het Wetboek van vennootschappen. De rechter spreekt in feite twee veroordelingen uit: ∙ de overdracht van de effecten door de persoon die daar door de rechtbank toe wordt verplicht; ∙ de aanvaarding door de eiser van de effecten tegen betaling van de vastgestelde prijs. Er bestaan verschillende manieren om deze twee veroordelingen ten uitvoer te brengen: 1. Eigendomsoverdracht op korte termijn De rechtbank koppelt de beide veroordelingen tijdelijk los van elkaar. In het belang van de vennootschap, bijvoorbeeld indien er absoluut en dringend maatregelen moeten worden genomen, beveelt de rechter de eigendomsoverdracht van de effecten binnen een door hem bepaalde korte termijn. Daarnaast stelt hij een deskundige aan die de opdracht krijgt de waarde van de aandelen, deelbewijzen te bepalen. In dat geval wordt de prijs dus later betaald, na de expertiseprocedure. Deze oplossing is in het bijzonder gerechtvaardigd als er een einde moet worden gemaakt aan een situatie die het voortbestaan van de vennootschap in gevaar kan brengen. Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

2. Overdracht van de effecten en betaling van de prijs op hetzelfde moment De eigendomsoverdracht van de aandelen is onderworpen aan de voorwaarde dat parallel de door de rechtbank bepaalde prijs wordt betaald. Deze oplossing wordt toegepast wanneer de persoon die de uittredingsprocedure inleidt, risico's van financiële moeilijkheden of feitelijke of latente insolventie loopt. De bedoeling is gewoon te vermijden dat de uitgeslotene die tot verkoop wordt gedwongen, wordt beroofd van een deel van zijn vermogen zonder enige betalingsgarantie. Deze aanpak is vooral zinvol wanneer er een reëel risico bestaat dat de uittredende vennoot, die niet noodzakelijk een fout ten laste wordt gelegd, in de positie zou terechtkomen waarbij hij de eigendom van zijn aandelen, deelbewijzen moet overdragen zonder enige garantie dat hij de prijs ervoor ook daadwerkelijk zal ontvangen. Bij de indiening van het wetsontwerp voor de wet van 13 april 1995 had de Kamer van Volksvertegenwoordigers een termijn van twee weken aangenomen voor de overdracht van de effecten tegen contante betaling. Uiteindelijk heeft men tijdens de besprekingen in de Senaat beslist af te zien van deze termijnen. Het is de rechter die soeverein de betalingsvoorwaarden voor de prijs van de aandelen, deelbewijzen bepaalt en de rechtbank kan voorwaarden en termijnen toekennen overeenkomstig het gemeen recht. 3. Overdracht van de effecten en betaling van een voorschot op de prijs De overdracht van de effecten vindt plaats nadat er een voorlopig bedrag is betaald, dat is bepaald op basis van de elementen in het dossier en in afwachting van een expertise. Op die manier wordt de werking van de vennootschap niet verstoord door de onzekerheid rond de persoon die

33


Vennootschapsrecht

Uitsluiting van aandeelhouders of vennoten

"De rechtbank waardeert de aandelen of deelbewijzen en schrijft voor op welke datum de eigendomsoverdracht moet plaatsvinden. Ze kan ook de prijs van de effecten, en de modaliteiten voor de overdracht en de betaling van de prijs, bepalen"

eigenaar is van de aandelen, deelbewijzen en hoeft de verkoper niet te vrezen dat de eiser de prijs eventueel niet zou betalen. De rechtbank baseert haar beslissing op de voorlopige waarde van de effecten, ofwel op basis van ramingen door de beide partijen als die niet te ver uit elkaar liggen, ofwel op basis van de boekwaarde van de vennootschap zoals weerspiegeld in de laatste jaarrekeningen, of anders op een andere waarde als een deskundige vooraf onderzoek heeft verricht. Vervolgens wordt na het afsluiten van die expertise de definitieve prijs bepaald en wordt het saldo betaald. 4. Overdracht van de effecten en zekerheidstelling Ook een bankwaarborg of een consignatie van de fondsen kan de uitgesloten verkoper zekerheid bieden over de betaling van de verkoopprijs van de effecten, of althans van het voorlopig bepaalde bedrag. Deze zekerheid wordt verstrekt tot de waarde van de aandelen, deelbewijzen is bepaald. De zekerheid wordt vastgesteld in verhouding tot de omvang van de zaak, de mogelijke waarde van de deelbewijzen en de verstrekte waarborgen.

overdracht en bij de waardering van de aandelen, deelbewijzen op de datum van de eigendomsoverdracht, is zij niet verplicht op te leggen dat de betaling op hetzelfde moment als de overdracht plaatsvindt. Jean Pierre Riquet

Bibliografie en sitografie

X. Dieux, P. Lambrecht en O. Caprasse, "Examen de jurisprudence. Les

P. Paulus de Châtelet, L'exclusion, www.droitbelge.be/fiches_detail.

E. Pottier, A. Coibion en A. de Sélys Longchamps, Commentaire systématique

∙ ∙

S. De Geyter, "Geschillenregeling in een BVBA", NJW, 2008, p. 35.

∙ ∙

B. Tilleman, "De gedwongen uitsluiting en uittreding", TRV, 1995, p. 540.

J. Lievens, De reparatiewet vennootschapsrecht. Een commentaar bij de wet

Als er meerdere eisers zijn, zijn zij solidair verplicht tot betaling van de prijs. Het vonnis van de rechter is uitvoerbaar bij voorraad, niettegenstaande verzet of beroep.

J. M. Nelissen Grade, "De geschillenregeling en de uitkoopregeling", in De

H. Braeckmans en E. Wymeersch, Het gewijzigde vennootschapsrecht 1995,

Besluit De rechtbank beschikt over een heel ruime autonomie, zowel wat de waardering van het belang van de vennootschap of het bewijs van de wettige redenen betreft, als in de bepaling van de prijs van de gedwongen overdracht. De rechtbank bepaalt autonoom de modaliteiten voor de

L. Cornelis en J. Willemen, "Naar keuze: de stok achter de deur of de

sociétés commerciales", RCJB, 2016, p. 478. asp?idcat=32&id=770. du Code des sociétés, Art. 640, 2015, p. 23. K. Geens, M. Wyckaert, C. Clottens, F. Parrein, S. De Dier en S. Cools, "Chronique de jurisprudence", TPR, 2012, p. 547. I. Corbisier, "La société et ses associés", in Droit des sociétés: les lois des 7 et 13 avril 1995, 1995, p. 232. van 13 april 1995, 1995, p. 435. nieuwe vennootschapswetten van 7 en 13 april 1995, 1995, p. 362. 1996, pp. 321-322.

34

knuppel in het hoenderhok", in De gewijzigde vennootschapswet 1995, 1996, p. 281.

∙ ∙ ∙

Gedr. St., Kamer, 1992-1993, 1005/1, p. 44. Gedr. St., Senaat, 1993-1994, 1086/2, p. 424. Cass., 15 december 2017, C2016-444F.


Belastingen & meer

Fiscal & plus

+

Hoe maken wij voor u het verschil?  Tweetalige, allesomvattende online oplossing.  Eén bron voor alle fiscale basisinformatie, actualiteit, adviezen, oplossingen en hulpmiddelen om zo aan uw cliënten steeds de beste adviezen te geven om belastingen te besparen.  Multidisciplinaire analyse van elk fiscaal vraagstuk: vennootschapsbelasting, personenbelasting, btw, successierechten, vennootschapsrecht, ...  Tijdwinst: u krijgt telkens één praktisch en concreet advies op maat inclusief alle hulpmiddelen om dit advies in de praktijk toe te passen, zoals rekentools, checklists, modellen van brieven en contracten, ...  Permanent up-to-date gehouden door specialisten uit de praktijk.  Gebruiksvriendelijke zoekmotor én een thematische index om snel en efficiënt het juiste advies en de beste oplossing te vinden.

Wilt u meer informatie of een gratis demonstratie? Stuur dan een e-mail naar info@taxwin.be of bel naar 016/26 95 07.

www.taxwin.be

* Larcier Business en Indicator zijn merken van ELS Belgium nv, Hoogstraat 139 - Bus 6, 1000 Brussel, Btw BE 0436.181.878, RPR Brussel.

hebben hun krachten gebundeld en gaan nu door het leven als


Internationaal

"In de loop der jaren is de CFE binnen de Europese instellingen gegroeid tot een gewaardeerde gesprekspartner" Het IAB is als lid aangesloten bij een aantal internationale organisaties. Via die organisaties kan het Instituut de belangen van zijn leden op internationaal niveau en binnen een reeks instellingen behartigen. Daarnaast kan het Instituut op deze manier veel informatie delen en zich samen met andere leden klaarmaken voor de toekomst. Specifiek voor de belastingconsulenten is het IAB aangesloten bij de Confédération Fiscale Européenne, die de belangen van alle Europese belastingconsulenten op internationaal niveau behartigt. Het IAB klopte aan bij de voorzitter van de CFE om na te gaan op welke manier ze het beroep verdedigt en, niet onbelangrijk, op de kaart wil zetten. Kunt u de CFE voorstellen? Piergiorgio Valente: "De Confédération Fiscale Européenne (CFE) werd opgericht in 1959. De federatie overkoepelt vandaag 30 nationale organisaties uit 24 Europese landen die meer dan 200 000 belastingconsulenten vertegenwoordigen." Wat zijn de belangrijkste opdrachten en doelstellingen van de CFE? Piergiorgio Valente: "Onze belangrijkste opdracht is om de komende jaren het fiscale beroep in Europa te begeleiden en om de belangen van onze lidorganisaties op het gebied van internationale fiscaliteit te behartigen. Uiteraard worden ethiek en professionaliteit steevast hoog in het vaandel gedragen. De belangrijkste prioriteiten voor de CFE zijn: ∙ bereiken van gelijke voorwaarden binnen de EU; ∙ bijdragen aan de verbetering en verduidelijking van het wettelijke kader in Europa en daarbuiten; ∙ zorgen voor de efficiëntie en duidelijkheid die belastingbetalers, consulenten en alle andere belanghebbenden eisen; ∙ versterken van de rechten van belastingbetalers. Al deze thema's staan centraal in de agenda van de CFE in het licht van haar belangrijke rol als overkoepelende organisatie van Europese belastingconsulenten. Kort samengevat zijn de andere belangrijke doelstellingen van de CFE in het belang van haar leden, het fiscale beroep en belastingbetalers in het algemeen: ∙ de professionele belangen van belastingconsulenten beschermen en zorgen voor kwalitatief hoogstaande fiscale

36

∙ ∙ ∙

dienstverlening door belastingconsulenten; de relaties met belastingautoriteiten op nationaal en internationaal vlak onderhouden, en in het bijzonder, aan de autoriteiten en instellingen binnen de EU de ervaring overbrengen van professionelen binnen alle belastingdomeinen en over alle andere thema's van de belastingpraktijk; de coördinatie van nationale wetgeving aangaande het fiscale beroep bevorderen, en in het bijzonder de bescherming krijgen van elke nationale titel van belastingconsulent in Europa, en werken aan de erkenning van rechten van belastingconsulenten om hun klanten voor fiscale aangelegenheden te vertegenwoordigen bij financiële en gerechtelijke autoriteiten en bij andere nationale, internationale en supranationale autoriteiten; het publiek informeren over de diensten en bijdragen die belastingconsulenten leveren; streven naar de best mogelijke omstandigheden waarin belastingconsulenten hun vak kunnen uitoefenen; de samenwerking mogelijk maken op alle gebieden van gemeenschappelijk belang voor belastingconsulenten in Europa, zowel binnen als buiten de grenzen van de EU."

Welke leden zijn al toegetreden tot de CFE, zijn er leden die wensen toe te treden? Piergiorgio Valente: "Zoals eerder gesteld, overkoepelt de CFE 30 nationale verenigingen uit 24 Europese landen, die meer dan 200 000 belastingconsulenten vertegenwoordigen. De volledige lijst van leden is beschikbaar op www.cfe-eutax.org/members. De CFE gelooft sterk in de kracht van samenwerking en wil


CFE

haar ledenbestand blijven uitbreiden met meer organisaties uit meer verschillende landen. Een zo ruim mogelijke interactie op internationaal vlak is een absolute prioriteit in onze globaliserende fiscale gemeenschap. Hoewel binnenkort namen van nieuwe leden zullen worden bekendgemaakt, geven we al graag mee dat in september de volgende nationale verenigingen lid werden van de CFE: ∙ Ordine dei Dottori Commercialisti e Degli Esperti Contabili (ODCEC) van San Marino; en ∙ Hrvatska Komora Poreznih Savjetnika (Kroatische Kamer van Belastingconsulenten)." Kunt u het besluitvormingsproces van de CFE toelichten? Piergiorgio Valente: "Wat het bestuur betreft, is het bestuursorgaan de algemene vergadering (General Assembly) waarin alle lidorganisaties en waarnemende organisaties zijn vertegenwoordigd en stemrecht hebben. De algemene vergadering kan een aantal van haar verantwoordelijkheden op administratief vlak en managementvlak delegeren aan de raad van bestuur. De raad van bestuur staat in voor de dagelijkse bedrijfsactiviteiten en legt verantwoording af aan de algemene vergadering. De raad van bestuur bestaat uit de voorzitter, drie vicevoorzitters, de algemeen secretaris, de voorzitters van de twee technische comités (Technical Committees) en de penningmeester." Wat is het specifieke karakter van de CFE, waarom is het belangrijk om lid te zijn? Piergiorgio Valente: "Van de zestig jaar sinds de oprichting van Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

de CFE is dit tijdperk wellicht het meest uitdagende voor het fiscale beroep. Binnen de steeds veranderende en evoluerende fiscale, juridische en professionele context staan wij als belastingconsulent volop in de schijnwerpers. De wijzigende regelgeving vergt grote inspanningen van beroepsbeoefenaars om inzicht te krijgen in de nieuwe bepalingen en vereisten, en om te voldoen aan de nieuwe normen die multilateraal en/of unilateraal worden ingevoerd. Instellingen zoals de EU, de OESO of de VN zetten zich in om het huidige systeem te verbeteren door de ruime interpretatie van fiscale regels te beperken en door eventuele mogelijkheden tot erosie van de belastbare grondslag tegen te gaan en zo uiteindelijk tot een rechtvaardigere belasting te komen. De uitwisseling van informatie tussen belastingautoriteiten, meer vereisten inzake transparantie en informatieverschaffing en daaruit voortvloeiend meer compliancevereisten, hebben een impact op de activiteiten en verzoeken van onze klanten. Dat allemaal noopt ons ons beroep opnieuw te omschrijven. Bovendien stelt de digitalisering heel wat praktische en beleidsmatige vraagstukken aan de orde, die naar verwachting een invloed zullen hebben op het beroep van belastingconsulent. Hoofdzaak is nu om na te gaan hoe het best kan worden ingespeeld op deze onrust door verandering, om er voordeel uit te halen voor ons, als professional, en voor onze klanten, met zo weinig mogelijk potentiële risico's of tegenslagen. In deze omstandigheden blijven we waakzaam en trachten we ervoor te zorgen dat het nieuwe belastingtijdperk op de allereerste plaats duidelijkheid en coherentie waarborgt, potentiële geschillen zo veel mogelijk beperkt, en de rechten van

37


Internationaal

"De CFE gelooft sterk in de kracht van samenwerking en wil haar ledenbestand blijven uitbreiden met meer organisaties uit meer verschillende landen"

belastingbetalers versterkt. Daarnaast is het ook van cruciaal belang dat we worden beschouwd als professionals die naleving van fiscale voorschriften mogelijk maken (in plaats van professionals die het mogelijk maken om belastingen te ontwijken, zoals we soms worden afgeschilderd in de media). De CFE heeft zich steeds ingezet om de belangen van het fiscale beroep te vertegenwoordigen en te beschermen. Die taak is vandaag des te belangrijker geworden: de uitdaging van nieuwe aanbevelingen en regelgeving en een snel veranderend economisch klimaat. De CFE tracht de nieuwe fiscale realiteit op constructieve wijze te beïnvloeden door haar betrokkenheid bij technisch overleg, vergaderingen met afgevaardigden van de EU, de OESO en de VN over sleutelthema's en specifieke initiatieven die de belangen en bezorgdheden op het vlak van beleid van onze leden vertegenwoordigen. Daarnaast heeft de CFE het European Register of Tax Advisers ontwikkeld, een instrument waarmee professionals zich als erkend belastingconsulent kunnen identificeren. Het lidmaatschap van de CFE is van essentieel belang om nationale beroepsorganisaties de kans te geven om actief deel te nemen aan het huidige internationale fiscale debat en om daarop invloed uit te oefenen. Leden hebben ook het voorrecht van interactie en regelmatige communicatie met internationale sectorgenoten. Deze internationalisering is vooral belangrijk nu de globalisering zich overal doorzet, ook binnen het fiscale beroep." Welke activiteiten worden binnenkort georganiseerd door de CFE? Piergiorgio Valente: "Op 24 november 2017 hielden we onze tiende Professional Affairs Annual Conference in Praag. Het

38

thema dit jaar was 'Tax is Going Digital – Are Tax Advisers Ready?'. Onder de regelmatige bijeenkomsten van de CFE is onze jaarlijkse conferentie zeker het vermelden waard: het CFE Tax Forum. In 2018 zal die op 19 april plaatsvinden in Brussel. Meer informatie over de thema's en sprekers is binnenkort verkrijgbaar via onze website. In april houden we ook een conferentie in Luxemburg, die wordt georganiseerd door de CFE ECJ Task Force Tax en de Digital Economy. Meer informatie volgt binnenkort. Daarnaast worden leden en afgevaardigden van de CFE regelmatig als hoofdspreker uitgenodigd voor bepaalde evenementen, vaak samen met afgevaardigden van instellingen zoals de OESO, de EU en de VN. Doorheen het jaar worden meestal ook andere evenementen georganiseerd met de lidorganisaties, gewoonlijk over specifieke thema's die binnen het land aan bod komen. Tot slot dient te worden vermeld dat vertegenwoordigers van de CFE regelmatig vergaderingen met afgevaardigden van de EU en de OESO bijwonen in de context van onze activiteiten en om onze deskundige kennis en ideeën te delen met internationale autoriteiten." Kunt u de comités en hun werkzaamheden aan ons voorstellen? Piergiorgio Valente: "De technische werkzaamheden van de CFE worden gevolgd door twee specifieke comités, respectievelijk het Fiscal Committee en het Professional Affairs Committee. Het Fiscal Committee beheert strategische belastingkwesties en het fiscale beleid op Europees en internationaal vlak. Het volgt bovendien de vooruitgang van EU-lidstaten op het


CFE

"Binnen de steeds veranderende en evoluerende fiscale, juridische en professionele context staan wij als belastingconsulent volop in de schijnwerpers"

vlak van de invoering van belastinghervormingen. Het vertegenwoordigt de CFE ook bij fiscale groepen van de EU, zoals het Platform for Tax Good Governance, het EU VAT Forum en de EU VAT Expert Group. Verder stelt dit comité adviezen op ten aanzien van belangrijke fiscale thema's, die worden voorgelegd aan de Europese Commissie, andere Europese instellingen, overheden en het publiek. Het Fiscal Committee heeft twee subcomités: één dat bevoegd is voor Direct Taxation en een ander dat de nadruk legt op Indirect Taxes. Het Direct Tax Sub-Committee behandelt thema's inzake vennootschapsbelasting op Europees vlak, rekening houdend met internationale en supranationale ontwikkelingen en nationale trends op basis van vergelijking. Het Indirect Tax Sub-Committee volgt alle thema's rond indirecte belastingen, waaronder btw en heffingen op financiële transacties op Europees vlak. Er zijn ook een aantal ad-hocgroepen die zich toeleggen op specifieke thema's, zowel op het vlak van directe als indirecte belastingen, of die zijn belast met speciale opdrachten in verband met internationale organisaties als de OESO en de VN. Het Professional Affairs Committee houdt zich bezig met thema's inzake het beroep en regelgeving, zoals beroepskwalificaties, grensoverschrijdende diensten, het witwassen van geld, de rechten van belastingbetalers en de relatie tussen belastingconsulenten en belastingautoriteiten. In deze context stelt het ook adviezen op. Die worden voorgelegd aan de Europese Commissie, aan andere Europese instellingen, en aan overheden en het publiek. De lidorganisaties en de waarnemende organisaties kunnen afgevaardigden aanstellen om aanwezig te zijn bij beide technische comités. Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

Meer technische werkzaamheden worden uitgevoerd door werkgroepen en taskforces (bijvoorbeeld over BEPS, CCCTB, Verrekenprijzen, HvJ-EU). Alle leden van de raad van bestuur en de meeste leden van de technische comités zijn fiscale beroepsbeoefenaars. De resterende leden zijn afgevaardigden van de lidorganisaties. Op het vlak van technische middelen behartigt de CFE de belangen van belastingconsulenten door: ∙ uitwisseling van informatie en praktijkervaring; ∙ opstelling van Opinion Statements (opinieverklaringen) voor Europese instellingen, de OESO enzovoort; ∙ opstelling van technische vragenlijsten en enquêtes; ∙ deelname aan Technical Consultations (technische raadplegingen) gepubliceerd door de EU, OESO enzovoort; ∙ aanwezigheid bij vergaderingen met afgevaardigden van de EU, de OESO enzovoort; ∙ betrokkenheid bij vergaderingen van Expert Groups (zoals het EU Platform for Tax Good Governance, VAT Expert Group); en ∙ voorbereiding van evenementen en publicaties." Aan welke grote thema's werken de verschillende comités momenteel? Piergiorgio Valente: "De voorbije jaren was de CFE bijzonder actief en leverde ze uitmuntende technische bijdragen. De zichtbaarheid van onze federatie nam toe en onze bijdragen werden (en worden) zeer gewaardeerd door andere belanghebbenden en sectorgenoten. Onze opdracht zou niet mogelijk zijn geweest zonder de aanzienlijke bijdrage en betrokkenheid van elk van onze lidorganisaties. Tijdens het voorbije jaar waren de CFE Committees (het

39


Internationaal

Fiscal Committee en het Professional Affairs Committee (PAC)) actief op heel wat beleidsvlakken die relevant zijn voor het fiscale beroep, zowel binnen de EU als binnen de OESO. De comités droegen bij tot de lopende beleidsdiscussie die vooral voor belastingconsulenten zeer relevant is, met technisch-fiscale commentaar in de vorm van Opinion Statements, beleidsbijdragen aan de Europese Commissie en permanente deelname aan vergaderingen, deskundigengroepen en activiteiten van de Europese Commissie, het Europees Parlement, de OESO en de Europese Sociaal-Economische Raad. Een aantal thema's die nu worden besproken, zijn een opvolging van verschillende thema's die door de CFE werden aangekaart in 2017 en ze houden rekening met de agenda van de EU en de OESO. Het voorbije jaar publiceerde het Fiscal Committee tien Opinion Statements over technische kwesties die in het bijzonder van belang zijn voor het beroep van belastingconsulent: de hoofdthema's hebben te maken met fiscale zekerheid, betere mechanismen voor geschillenregeling en betrokkenheid bij de nieuwe voorstellen van de CCCTB. Tijdens het laatste kwartaal van 2017 werden ingrijpende beleidsvoorstellen ingevoerd en besprekingen gehouden over zowel directe als indirecte belastingen. Deze ontwikkelingen vormen de huidige prioriteiten van het Fiscal Committee voor 2018." Directe belastingen – Eerlijke belastingheffing van de digitale economie Samenwerking met de OESO en de Europese Commissie over de beste manier om een eerlijke belastingheffing te realiseren

40

binnen de digitale economie is een absolute prioriteit van het Direct Tax Sub-Committee. In dit opzicht is het publiceren van Opinion Statements rond de technische aspecten van de voorstellen en het informeren van onze leden over ontwikkelingen op dit vlak een hoofdprioriteit. In 2018 zal het Direct Tax Sub-Committee nauwgezet de ontwikkelingen volgen en op proactieve wijze deelnemen aan het belastingdebat rond enkele van de volgende thema's: ∙ gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCTB)/gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB); ∙ openbare verslaglegging per land; ∙ implementatie van ATAD en ATAD 2 in de lidstaten; ∙ fiscale zekerheid; ∙ ontwikkelingen OESO en permanent werk rond de implementatie van het BEPS-pakket; ∙ evolutie naar een gemeenschappelijke btw-ruimte in de EU. Update Professional Affairs Committee Het afgelopen jaar onderging het Professional Affairs Committee een ingrijpende herstructurering die leidde tot een herzien werkprogramma, prioriteiten en de oprichting van nieuwe werkgroepen. De wijzigingen werden doorgevoerd om het werk van het comité beter te stroomlijnen en voor een meer gerichte betrokkenheid van de afgevaardigden bij de ter discussie voorliggende beleidsdocumenten. Het PAC omvat de volgende werkgroepen: ∙ Ethics and Codes Working Group;


CFE

"De digitalisering stelt heel wat praktische en beleidsmatige vraagstukken aan de orde, die naar verwachting een invloed zullen hebben op het beroep van belastingconsulent"

∙ ∙ ∙ ∙ ∙

Regulatory Affairs Working Group; Anti-Money Laundering Working Group; Tax Digitalisation (Professional Affairs-wise) Working Group; Working Group on Tax Certainty and Taxpayers' Rights; Professional Affairs Conference Task Force.

Regels verplichte openbaarmaking Het Professional Affairs Committee werkte mee aan de beleidsbesprekingen met de Europese Commissie rond de voorgestelde richtlijn van de Raad over verplichte automatische uitwisseling van informatie op het vlak van belastingen met betrekking tot rapporteerbare grensoverschrijdende regelingen (Tax Intermediaries Directive), dat het voorbije jaar een van de meest relevante thema's voor het fiscale beroep was. Het Professional Affairs Committee was ingenomen met de beleidskoers rond meer fiscale transparantie, maar drong tegelijkertijd aan op een voorzichtige benadering en technische verfijning van het voorstel alvorens toepassing. Het voorstel van de Commissie zal in de loop van 2018 door de EU-Raad worden gevolgd. Het PAC heeft ook samengewerkt met AOTCA en WAUTI. De drie verenigingen zijn de oprichters van het Global Tax Advisers' Cooperation Forum over specifieke thema's rond het fiscale beroep, zoals het overleg met de OESO over verplichte openbaarmaking met betrekking tot het vermijden van de gemeenschappelijke standaard voor rapportering ('CRS') en offshorestructuren. Het Professional Affairs Committee werkte ook mee aan de volgende thema's: ∙ bescherming van klokkenluiders op fiscaal vlak; Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

∙ ∙ ∙ ∙ ∙ ∙

zwarte lijst van de Europese Unie van niet-meewerkende jurisdicties voor fiscale doeleinden; implementatie van de vierde antiwitwasrichtlijn van de EU; antiwitwas supranationale risicobeoordeling voor belastingprofessionals; beleidsbesprekingen over de implementatie van de vijfde antiwitwasrichtlijn; besprekingen met het Europees Parlement binnen het PANA Committee of Inquiry; Services Package van de EU, in het bijzonder het voorstel voor een richtlijn rond een evenredigheidstoets.

Het comité werkte ook aan de tiende European Conference on Tax Advisers' Professional Affairs 'Tax is Going Digital – Are Tax Advisers Ready?' die op 24 november in Praag werd georganiseerd in samenwerking met de Tsjechische lidorganisatie van de CFE. Het thema van digitalisering van belastingen en de gevolgen voor belastingprofessionals zorgden voor een verhitte discussie en een levendige conferentiedag in Praag. Voor de CFE is het duidelijk dat de thema's rond het fiscale beroep een dominante plaats zullen innemen op de fiscale agenda 2018-2020, en de CFE zet zich voluit in voor opvolging en advies rond deze thema's, steeds met de meest constructieve commentaar en adviezen bij het debat en fiscale beleid. Een transparant en evenwichtig kader is een zeer belangrijke prioriteit voor de CFE en voor de belastingconsulenten die worden vertegenwoordigd door de CFE. Alexis de Biolley, i.s.m. CFE

41


Uw essentiële hulpmiddelen Belastingalmanak - 2018 •

Al meer dan 40 jaar dé onmisbare leidraad bij het invullen van de aangifte personenbelasting.

Meer dan 500 pagina’s boordevol weetjes, tips en concrete aanbevelingen om uw aangifte personenbelasting zo optimaal mogelijk in te vullen.

Volledig up-to-date voor aanslagjaar 2018 - inkomstenjaar 2017. Voordeelprijs

Meer dan 500 pagina’s

€ 35,38 excl. btw

Publicatiedatum: mei 2018

EDITIE

2018

MAD ALBEL

Een onmisbaar werkinstrument in een handig formaat en met een overzichtelijke structuur voor wie snelle en correcte oplossingen zoekt voor dagelijkse btw-vragen.

Een handige gids voor het invullen van de btw-aangiften in 2018.

Volledig up-to-date voor 2018, inclusief alle wijzigingen in de Europese en Belgische wetgeving. Voordeelprijs

Meer dan 300 pagina’s

€ 112 - € 30 korting

€ 82 excl. btw

Publicatiedatum: 03.04.2018

EDITIE

2018

MAD ALBTW

Almanak Vennootschapsbelasting - 2018

Meer dan 300 pagina’s Publicatiedatum: 26.04.2018 MAD ALVEN

De meest betrouwbare en actuele gids voor al uw dagelijkse vragen bij het invullen van de aangifte vennootschapsbelasting.

Een handige leidraad die u deze complexe materie op een compacte manier en in een verstaanbare taal uitlegt.

Volledig up-to-date voor aanslagjaar 2018 - inkomstenjaar 2017, inclusief de belangrijkste rechtspraak, parlementaire vragen en administratieve circulaires uit het voorbije jaar.

Inclusief alle ingrijpende wijzigingen van de Relancewet voor 2019 en 2020. Voordeelprijs € 112 - € 30 korting

€ 82 excl. btw

EDITIE

2018

INFORMATIE EN BESTELLINGEN

professional@larciergroup.com | Tel.: 0800 39 067 | Fax: 0800 39 068 www.larciergroup.com | Larcier Business | Uitbreidingstraat 184 | 2600 Berchem

* Larcier Business en Indicator zijn merken van ELS Belgium nv, Hoogstraat 139 - Bus 6, 1000 Brussel, Btw BE 0436.181.878, RPR Brussel.

Almanak Btw - 2018


Vakliteratuur

Artikel 49 WIB 1992 ont(k)leed. Lessen uit negentig jaar cassatierechtspraak inzake kostenaftrek S. Gnedasj Wolters Kluwer, 2017. 788 p. In dit analytische naslagwerk ontleedt auteur Svjatoslav Gnedasj het iconische artikel 49 WIB 1992 ongezien grondig. Dit boek is vooreerst een praktische consultatiebron, waarin elke fiscale practicus die met principiële of praktische vragen over de kostenaftrek in de vennootschapsbelasting worstelt, snel een aanzet tot oplossing kan vinden die bovendien is voorzien van een wetshistorische, doctrinaire en jurisprudentiële achtergrond en kritische commentaar. Daarbij wordt de lezer geholpen door een overzichtelijke inhoudstafel, een trefwoordenregister en een overzicht van de geciteerde rechtspraak. Daarnaast bevat dit werk een kritische uiteenzetting met problemen rond de interpretatie en toepassing van artikel 49 WIB 1992. De auteur analyseert grondig alle bronnen, en geeft ook telkens zijn eigen mening. De tekst werd bijgewerkt tot 26 oktober 2017. De volledige inhoudstafel kan worden bekeken op shop.wolterskluwer.be. Prijs: € 149,98 Bestellen: shop.wolterskluwer.be Tel.: 015 78 7600

Praktische gids Privacy in de onderneming M. Caproni en S. De Smedt Wolters Kluwer, 2017. 300 p.

Internationale handel en btw M. Govers, E. Meynendonckx en P. Raes Intersentia, 2017. 662 p. (Fiscale Topics), 4e ed.

Met de inwerkingtreding van de Algemene Verordening Gegevensverwerking of GDPR (vanaf 25 mei 2018) zijn privacy en gegevensbescherming niet meer weg te denken uit de dagdagelijkse activiteiten van zowel grote als kleine bedrijven, in eender welke sector. Privacy en gegevensbescherming zijn echter zoveel meer dan de GDPR alleen (denk maar aan camerabewaking, privacy in een hr-context, beveiliging van gegevens enzovoort). Vele praktische en prangende vragen bestonden al vóór de GDPR en worden er niet noodzakelijk door opgelost. Dit boek is geschreven vanuit de praktijkervaring van de auteurs. De verschillende hoofdstukken zijn opgesteld aan de hand van concrete vragen en gaan verder dan de loutere toepassing van de GDPR. Om praktisch mee aan de slag te gaan. De volledige inhoudstafel kan worden bekeken op shop.wolterskluwer.be.

Vrijwel alle ondernemingen zijn internationaal actief. Een groot deel van de aankopen gebeurt bij buitenlandse leveranciers. Ook een groot deel van de verkopen gaat naar buitenlandse klanten. De internationalisering en globalisering van de handel heeft ook een zekere complexiteit met zich meegebracht. Er zijn heel wat juridische en fiscale aspecten aan verbonden. In de praktijk doen er zich dikwijls moeilijkheden voor op het fiscale vlak, en dan meer bepaald de btw. De reden hiervan is dat de btw een belasting is die op de huid van de economie kleeft, dat wil zeggen: op het moment van de handelstransactie moet de juiste toepassing van de btw bekend zijn. Veelal is een transactie reeds afgerond en moet achteraf worden vastgesteld dat de btwtoepassing niet of verkeerd gebeurde. Een rechtzetting is in heel wat gevallen niet vanzelfsprekend. Vandaar dat dit boek ter zake een leidraad wil zijn voor alle betrokken partijen, niet alleen het fiscale en/of juridische departement van een onderneming maar ook de aankopers van een productieafdeling of verkopers van de commerciële afdeling. Ook de diverse externe raadgevers van de onderneming kunnen op dit boek terugvallen. De volledige inhoudstafel kan worden bekeken op www.intersentia.be.

Prijs: € 118,00 Bestellen: shop.wolterskluwer.be Tel.: 015 78 7600

Prijs: € 85,00 Bestellen: www.intersentia.be Tel.: 03 680 15 50 Accountancy&Tax – nr. 1 / 2018

43


SAVE THE DATE ZATERDAG

21 APRIL 2018

ALGEMENE

VERGADERING IAB 9.00 UUR

MINISTER

K. PEETERS 11.45 UUR ACADEMISCH DEEL

Kris Peeters werpt een blik op de toekomst van de kmo’s, met een centrale rol voor de erkende economische beroepen

Meer informatie volgt.

Profile for Larcier Business

Accountancy & Tax nr. 1/2018  

Accountancy & Tax nr. 1/2018  

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded