Script/tekst 1954 - We zijn er bijna..

Page 1

Tekst/script

1954 - We zijn er bijna... VANTA x WERC x Fresku Projectie op de Oldehove, oktober & november

lanfantaal.frl


De makers Foar ‘1954’ wurkje VANTA, WERC en Fresku gear.

VANTA, WERC and Fresku worked together on ‘1954’.

Voor ‘1954’ werken VANTA, WERC en Fresku samen.

VANTA bestiet út Vernon Chatlein (komponis/ perkusjonist), Amber Nijman (sjongeres) en Juan-Carlos Goilo (spoken word artyst/ teätermakker). It trio hat Karibyske woartels en mingt ritme, klank en wurden ta in nij lûd.

VANTA consists of Vernon Chatlein (composer/percussionist), Amber Nijman (singer) and Juan-Carlos Goilo (spoken word artist/theatre maker). This trio with Caribbean roots blends rhythm, sound and words into a whole new sound.

VANTA bestaat uit Vernon Chatlein (componist/ percussionist), Amber Nijman (zangeres) en Juan-Carlos Goilo (spoken word artiest/ theatermaker). Het trio heeft Caribische roots en vermengt ritme, klank en woorden tot een nieuwe sound.

Keunstnerskollektyf WERC út Grins bestiet út Joachim Rümke, Olav Huizer, Joachim de Vries en Jelle Valk. Karakteristyk is harren eksperimint mei nije media en technyk en harren fassinaasje foar de konneksje tusken de digitale en de fysike wrâld. Fresku, yn Eindhoven berne as Roy Michael Reymound, bruts yn 2008 troch. De bekende rapper is in echte ferhaleferteller, dy’t humor en iepenhertichheid kombinearret. Yn ‘1954’ sil hy foar it earst yn it Papiamentu rappe. 2

Artist collective WERC from Groningen consists of Joachim Rümke, Olav Huizer, Joachim de Vries and Jelle Valk. They are characterised by their experimentation with new media and technology, and their interest in the connection between the digital world and the physical world. Fresku, who was born in Eindhoven as Roy Michael Reymound, made his breakthrough in 2008. This wellknown rapper is a true storyteller who combines humour with an open heart. In ‘1954’, he will be rapping in Papiamentu for the first time.

Kunstenaarscollectief WERC uit Groningen bestaat uit Joachim Rümke, Olav Huizer, Joachim de Vries en Jelle Valk. Typerend is hun experiment met nieuwe media en techniek en hun fascinatie voor de connectie tussen de digitale en de fysieke wereld. Fresku, in Eindhoven geboren als Roy Michael Reymound, brak door in 2008. De bekende rapper is een echte verhalenverteller, die humor en openhartigheid combineert. In ‘1954’ zal hij voor het eerst rappen in het Papiamentu.

VANTA

WERC

Fresku


1954 - We zijn er bijna… Yn ‘1954’ wurdt op grûn fan in spesifike histoaryske kontekst nei taal sjoen. Op 15 desimber 1954 tekene Keninginne Juliana it Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Suriname en de Nederlânske Antillen krigen dêrmei de status fan lân yn it Keninkryk. It karbrief wie in belofte om in lykweardige relaasje te ûntwikkeljen tusken wat earst oerhearsker en ûnderdrukte folken wiene. In lykweardige relaasje tusken minsken dy’t út op syn minst fiif ûnderskate talen wei de wrâld útlizze: Nederlânsk, Sranang Tongo (en wol tsien oare Surinaamske talen), Frysk, Papiamentu en Ingelsk.

‘1954’ approaches language from a specific historical context. On 15 December 1954, Queen Juliana signed the Charter for the Kingdom of the Netherlands. It gave Suriname and the Netherlands Antilles the status of land within the Kingdom. The statute was a promise to develop an equal relationship between what had been rulers and oppressed peoples. This equal relationship was between people who describe their worlds using at least five different languages: Dutch, Sranang Tongo (and at least ten other Surinamese languages), Fries, Papiamentu and English.

Taal wordt in ‘1954’ benaderd vanuit een specifieke historische context. Op 15 december 1954 tekende Koningin Juliana het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Suriname en de Nederlandse Antillen kregen daarmee de status van land binnen het Koninkrijk. Het statuut was een belofte om een gelijkwaardige relatie te ontwikkelen tussen wat eerst overheerser en onderdrukte volkeren waren. Een gelijkwaardige relatie tussen mensen die vanuit minstens vijf verschillende talen de wereld interpreteren: Nederlands, Sranang Tongo (en wel tien andere Surinaamse talen), Frysk, Papiamentu en Engels.

Yn ‘1954’ rane âlde teksten fan de ûnderskate talen yninoar. Elke taal sjocht út in oar perspektyf wei nei de wrâld en brûkt oare metafoaren en byldspraak. ‘1954’ stelt fragen oer de ôfrûne 60 jier. Wêrom binne der noch safolle misferstannen? Wêrom is it net slagge om yn de konstellaasje fan 1954 troch te gean mei gearwurkjen? Hokker macht skûlet der efter wurden?

In ‘1954’, the old texts in different languages are thrown into the melting pot. Each language approaches the world from a different perspective, and uses different metaphors and imagery. ‘1954’ asks questions about the past 60 years. Why are there still so many misunderstandings? Why did the countries fail to continue to work together in the form established in 1954? What power do words hide?

In ‘1954’ smelten oude teksten van de verschillende talen samen. Elke taal benadert de wereld vanuit een andere perspectief en maakt gebruik van andere metaforen en beeldspraak. ‘1954’ stelt vragen over de afgelopen 60 jaar. Waarom bestaan er nog zoveel misverstanden? Waarom is het niet gelukt om in de constellatie van 1954 te blijven samenwerken? Welke macht schuilt er achter woorden?

3


Scène 0: Welkom 15 min. Loop met samples uit nieuwsbericht over Statuut met een soundscape. Beeld van nieuwsbericht wordt aan het eind vervormd vertoond op Oldehove.

Uitleg In dit tekstboekje staan de teksten die je hoort steeds in de (gekleurde) linkerkolom.

4

De middelste kolom is de Engelse vertaling.

De rechter kolom is de Nederlandse vertaling.

Deze kolommen zijn leeg als vertalen niet nodig is.


Scène 1: De Nederlândske taal De Nederlânske taal is net myn eigen. Hoe oars klinke de wurden slaaf, kristen, master, god fan Nederlânske lippen as fan dy fan my? Ik kin dizze wurden net útsprekke of opskriuwe sûnder ûnrêst fan ‘e geast. It Nederlânsk, sa bekend en dochs sa frjemd, sil altyd dat wêze dat ik krigen ha yn ‘e finzenis fan’ e status quo. De wurden streame net troch myn ieren, en myn hert kloppet net yn har ritme. Myn stim kriget gjin Nederlânsk fan de djipste tsjustere dielen fan myn longen. Myn siel wurdt efternei sitten troch it skaad fan de Nederlânske taal. Lykas pake en beppe har soargen meitsje oer de dea fan de kij en fan de greiden. Mar dochs sprek ik it mei graasje, yn ‘e namme fan Sint Vitus, wachtsjend oant hja my sjogge om wa’t en wat ik bin.

The Dutch language is not my own. How different sound the words slave, christ, master, god on Dutch lips from mine? I cannot speak or write these words without unrest of spirit. Dutch, so known yet so strange, will always be something I acquired in the captivity of the status quo. The words do not run through my veins, nor does my heart beat in its rhythmn. My voice does not receive Dutch from the deepest darkest parts of my lungs. My soul is haunted by the shadows of the Dutch language. The same way grandpa and grandma fret the death of the cows and meadows. But still I speak it with grace, in the name of Saint Vitus, waiting for people to see me for who and what I am.

De Nederlandse taal is niet de mijne. Hoe anders klinken de woorden slaaf, christus, meester, god van Nederlandse lippen dan van de mijne? Ik kan deze woorden niet zonder onrust uitspreken of opschrijven. Het Nederlands, zo bekend en toch zo vreemd, zal altijd iets zijn dat ik heb verworven in de gevangenis van de status-quo. De woorden lopen niet door mijn aderen noch klopt mijn hart in haar ritme. Mijn stem ontvangt het Nederlands niet uit de diepste, donkere delen van mijn longen. Mijn ziel wordt achtervolgd door de schaduwen van de Nederlandse taal. Op dezelfde manier als dat opa en oma zich zorgen maken over de dood van de koeien en weilanden. Maar toch spreek ik het met gratie, in de naam van Saint Vitus, wachtend totdat men mij ziet voor wie en wat ik ben.

5


Scène 2: Atardi

6

Ta pa kiko mi no sa Ma esta tristu mi ta bira Tur atardi ku mi mira Solo baha den lamán!

For what I cannot say But I feel so disdained Every end of the day When the sun sets in the sea

Waaróm kan ik niet zeggen, nee, Maar ‘s avonds voel ik mij beklemd Wanneer ik droevig en ontstemd De zon zie ondergaan in de zee

Talbes ta un presentimentu O ta un recuerdo kisás; Podisé n’ta nada mas Ku un kos di temperamentu.

Maybe it’s a premonition Or a memory perhaps Maybe it’s nothing more Than a matter of temperament

Is het misschien een voorgevoel Of een herinnering wellicht? Het zou ook kunnen dat het ligt aan het temperament


Scène 3: Fire - Eterno tiempo de siembra Fire, fire, fire, catacombs of love Sweat, sacrifice, study and science

-

Vuur, vuur, vuur, catacomben van liefde Zweet, offers, studie en wetenschap

7


Scène 4: Huishoudelijke remix

8

Man: Kan een Creoolesmoel wel zwijgen?

Man: Does a creole hole ever shut up?

-

Vrouw: Da ogrie te mie pikkie dan?

Woman: Am I wrong to answer?

Vrouw: Is het verkeerd als ik antwoord?

Man: Moet men dan altoos woorden krijgen?

Man: Do people always need words?

-

Vrouw: Mie no sabie, haksie tarawan.

Woman: How should I know, ask someone else.

Vrouw: Weet ik veel, vraag iemand anders.

Man: Wat middel om die kop te breeken?

Man: How can I knock some sense into your stubborn head.

-

Vrouw: Jou no kan nak em nanga ston.

Woman: Maybe you should try a stone.

Vrouw: Probeer maar met een steen.

Man: Waar moet ik dan het vuilnis steeken?

Man: Where should I throw the trash?

-

Vrouw: Mie no sabie, haksie tarawan.

Woman: How should I know, ask someone else.

Vrouw: Weet ik veel, vraag iemand anders.

Man: Waar moet ik dan...

Man: Where should I...

-

Vrouw: Mie swerie Gado... loekoe bon!

Woman: I swear to God... Watch out!

Vrouw: Mijn god… Kijk uit!


Man: Wat zullen wij vanmiddag eeten?

Man: What are we having for lunch?

-

Vrouw: Na dienatem jou sa sie

Woman: At dinner time you shall see

Vrouw: Bij het avondeten zal je het zien

Man: Ik zeg, ik wil het aanstonds weeten! Wat schielijk, en niet lang te draalen!

Man: I said, I want an immediate answer. Hurry up, no time for games

-

Vrouw: Mie takkie jou, no barie mie

Woman: I am warning you, do not yell at me

Vrouw: Ik waarschuw je, schreeuw me niet

Man: Nu hier! Vuile teef...

Man: Come here! Filthy bitch...

-

Vrouw: Jou memmere mie fredde dan? Luku fa m’o kweri yu, wet mang dibri, mi e fluku you. Den bigi sma fu yu tyari nen, so leki yu baka piki, sa tjari shen. Dati o gi pardon fu yu sondu

Woman: You think I am scared of you? Look how I rip you apart, white devil, I curse you. Your ancestors carry guilt, your offspring the shame. Of your sins you remain guilty.

Vrouw: Denk je dat ik bang voor je ben? Kijk hoe ik je verscheur, witte duivel, ik vervloek je. Die voorouders van jou dragen schuld, jouw nakomelingen dragen de schande. Je blijft schuldig aan jouw zonden.

9


Scène 5: Hebben alle vogela’s

10

Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op? Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op?

Have all the birds nested Except for me and you, what are we waiting for? Have all the birds nested Except for me and you, what are we waiting for?

Ik ben, jij bent, wij zijn vleugelvast Gebonden aan lucht vlieg je naar mijn keel,.. Wil niet vogelvrij zijn, ook niet te vrij, blijf Maak mij gek, para-dijs Ik ben jou en jij mij

I am, you are, we are, born with wings Bounded to sky, are trying to keep me down? I do not want to be outlawed, nor too free, stay Make me nuts, paradise I am you, and you are I

Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op? Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op?

Have all the birds nested Except for me and you, what are we waiting for? Have all birds nested Except for me and you, what are we waiting for?

Ik ben, jij bent, wij zijn vleugelvast Gebonden aan lucht vlieg je naar mijn keel, zucht.. Wil niet vogelvrij zijn, ook niet te vrij, blijf

I am, you are, we are, born with wings Bounden to sky, are trying to keep me down? I do not want to be outlawed, nor too free, stay


Maak mij gek, para-dijs Ik ben jou en jij mij

Make me nuts, paradise I am you, and you I

Ik ben klaar met wachten Klaar met smachten naar de levenslange verwachte Gedachte van jou en mij, ik ben mem en jij heit Gudu, dushi, leave skat, verzamel 1000 twijgjes Wat unbidan we nu, wat unbidan we nu

I am done with waiting, Done with lusting for that life long Assumption that there is an us, I am mom and your dad Lovely, sweet, honey dear, collect a thousand twigs What are we waiting for? What are we waiting for?

Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op? Hebben alle vogela’s nesten begonnen Behalve ik en jij, waar wachten we op?

Have all the birds nested Except for me and you, what are we waiting for? Have all the birds nested Except for me and you, what are we waiting for?

Ik ben, jij bent, wij zijn, vleugel, vast Gebonden aan lucht vlieg je naar mijn keel, zucht.. Wil niet vogelvrij zijn, ook niet te vrij, blijf Maak mij gek, para-dijs Ik ben jou en jij mij

I am, you are, we are, wing, steady Bounded to sky, are you trying to keep me down? I do not want to be outlawed, nor too free, stay Make me nuts, paradise I am you, and you are I

11


Scène 6: Track met Fresku

12

Mantra: Ku forsa di kenepa, shimaruku Sende sensia, kima fuku, Shi’kue!

Mantra: With the strength of kenepa, shimaruku Light an incense, burn the curses, be gone!

Mantra: Met de kracht van kenepa, shimaruku Steek een wierook aan, weg met vloeken, ga weg!

Buchi Wan: Suplá, Suplá, bai flit Baygon, Pif Paf, Plagatox Awaseru? kai kai? Dashi pushi? Kore bai Kore bai Kòrsou un tin sed, un ta yora malai Cactu ta krese, kla pa pika Si no yobe lo pinga Anto si yobe, kadushi ta sali Dushi dushi, manera tenta laria Djent’i kacho, sin plegaria Mi tin ku traha Mi tin ku baha Mi tin ku siña koperá Si no mañan, ta mi mes ta mal para Buchi wan pia diki te na unda bo ta bai…?

Buchi Wan: Blow, Blow, blow away Baygon, Pif Paf, Plagatox Rain, pour all you want Bow tie runs away, runs away Curacao is not thirsty No regrets Cactus grows, ready to sting If there is no rain, it will drizzle And when it rains Kadushi (Cactus fruit) will grow Delicious, tasty, just like Tentalaria (Curacao Cashew marzipan) No supplication I must work I must pace Learn cooperate Otherwise I am at my wit’s end Big brother John, where are you headed…?

Buchi Wan: Blazen, blazen, blaas weg Baygon, Pif Paf, Plagatox Regenbui, stort maar Vlinderdas rent weg, rent weg Curaçao heeft geen dorst Geen spijt Cactus groeit, klaar om te steken Als het niet regent, zal het miezeren En als het regent zal Kadushi (Cactus vrucht) groeien Heerlijk, lekker, net als Tentalaria (Curaçaose Cashew Marsepein) Geen smeekbede Ik moet werken Bescheidenheid tonen Leren samenwerken Anders ben ik zelf ten einde raad Grote broer Jan, waar ga je naartoe…?


Fresku verse: Hombu, Rabia! Nan no sa kon Fresku nos idioma ta Kurashon, kurason, ku rason, Curaçao, Korsou!

Fresku verse: Man, wicked! They have no clue how fresh our language is A cure, the heart, with reason, Curaçao, Korsou!

Fresku verse: Man, te gek! Ze weten niet hoe Fresku (brutaal, fris, vernieuwend) onze taal is Een kuur, het hart, met reden, Curaçao, Korsou!

Hopi kurashi, hopi siminja den Tula su kurá sí Ban para tras di otro, sera man I traha sí Hopi ko’i hasi, u’n tin kuent’i kasi Papia eduká si, no keda sinta kas sí, bo mente bo pasashi

A lot of courage, lots of seeds in Tula’s garden Let’s have each others back, yes work together, work A lot to be done, we are not there yet Talk, educate, don’t sit at home, your mind is the key

Heel veel lof, heel veel zaadjes in Tula’s hof Laten we achter elkaar staan, ja Handen ineen slaan, werken Veel werk aan de winkel, niks we zijn er bijna… Praat, voedt op, niet thuisblijven, je geest is de ingang

Pa’kiko bo ke ta strit? Kuent’I bala no ta bal’a pena, dal Balashi Bròder wak bo fashi, bachi ku bo dashi Nada kon ku ta sí, aunke no ta fasil

Why do you want to be streets? All that talk about bullets, drink some Balashi (Aruba brand beer), Check your fashion, your coat and tie No half-assedness, although it isn’t easy

Waarom wil je straat zijn? Al dat over kogels is niet nodig, drink een Balashi (Arubaans bier) Broeder, kijk naar je fatsoen, je pakje en je dasje Nooit onverzorgd, alhoewel niet makkelijk

Yama dios danki, full pro Anti Yuda otro lucha pa nos tur por bai dilanti Aunke tin yen hende ku ta odia ken nos ta si nos uni nos ta gana K’i b’a hasi?

Give thanks to god, full pro Anti (Antilian) Help each other in the struggle to progress Even though some hate who we are if we unite, we will win Now you!

Geef god dank, full pro Anti (Antilliaan) Help elkaar in de strijd naar vooruitgang Ook al zijn er mensen die ons haten als wij verenigen gaan wij winnen Nu jij!

13


14

Fresku Mantra: Misschien is dit voor jou een ongewone taal Maar ik weet niet beter want het is gewoon m’n taal In de mode taal, begonnen als codetaal Verboden taal, verboden taal

Fresku Mantra: Maybe for you it is an uncommon language But I don’t know any better, because it’s just my language Now a trending language, started as code language Forbidden language, forbidden language

-

Chorus 2: We praten Papiamentu Papiamentu

Chorus 2: We speak Papiamentu Papiamentu

-

Chorus 3: Ku forsa di, ku forsa

Chorus 3: With the power of, with the power.

Chorus 3: Met de kracht van, met de kracht.


Credits Script: VANTA Video/animatie: WERC Collective Muziek & zang: VANTA en Fresku Spoken word: Fresku en Sjoukje Bierma Productie: Siart Smit en Fredau Buwalda Technische productie: Remco Smit Soundmixing: Paul Pouwer (Power Sound Studio Amsterdam) Marketing: Berber van Oyen Vormgeving campagne: Mark van der Steen

We would like to thank: Lân fan taal and all the sponsors Family and friends for supporting us in the process VANTA - Amber Nijman, Vernon Chatlein, Juan-Carlos Goilo wearevanta@gmail.com WERC Collective - Joachim Rßmke, Jelle Valk info@werccollective.com

15


lanfantaal.frl


Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.