Landleven juli 2021

Page 1

INSPIRATIE VOOR BUITENWONEN & BUITENLEVEN

juli 2021

KIPPEN MET

gekleurde eieren TIMMER ZELF

een overkapping IN DE TUIN

van Vollenhoven

Molenaarskinderen www.landleven.nl

26E JAARGANG JULI 2021 PRIJS: NL/B €6,75

ZOMER

LANDLEVEN.NL

LAL_0721_001_Cover.indd 1

in de moestuin 01-06-2021 08:40


GEBRUIKT U AL DE LANDLEVEN-APP?

JULI 2021

Pagina 40-41

Lekker

eten

Zomerse courgettesoep

Burrata met tuin- en snijbonen Pasta met chili Vanillevla Zelf pasta maken Meri’s bosbessentaart Buurtbakker Brugse koekjes

Opgroeien zonder iPhone

7 9 10 11 54 65 93 128

6 78

26 DIEREN

Andere visie op wespen Boerderijdieren Rond het Erf: tekenvakantie Monumentaal kippenhok

26 37 53 68

4 Landleven | juli 2021

LAL_0721_004-005_Inhoud.indd 4

07-06-2021 08:47


72 ERF &Tuin In de moestuin van Vollenhoven Groene tips

Platteland Op bezoek in Alblasserwaard Molenaarskinderen

78 116

72 100

116 In elk nummer

Te hooi & te gras

Postbus Landlev en Column dierenar ts

13, 25, 33 34 Stef

Column Lenette van Dongen Vraag & aanbod

14

Volgende maand

86

BUITENWONEN Boomhuttenbouwers Het uitzicht in Lieren Verbouwing voor-na in Nijkerk Gezellig in de Eksterkeet Landleven van Linda en Dennis Binnenkijken op Middeltromp

14 20 44 60 108 122

Ger Zaagsma schildert het water

141 153

Lezersservice

Landleven-app Fietsroutegids Special Tuinfees t Landleven Puzzels

Creatief bezig Timmerman Nick bouwt prieel

39 59

40 42 66

Aanbieding abon nement Win een tuinbank Colofon

86 134

Foto voorpagina : Lode Greven

99 140 154 154

Landleven | juli 2021 5

LAL_0721_004-005_Inhoud.indd 5

07-06-2021 08:47


Zelfgemaakt het lekkerst

ZOMER DINER

uit eigen moestuin

Een warme, lome zomeravond. De lange tafel in de tuin is gedekt met een bonte verzameling servies en glazen. In de schaduw van de grote boom is het heerlijk toeven. De ideale setting om dit zomerse diner te serveren; met de ingrediënten zo veel mogelijk uit eigen moestuin. Tekst KL ASKE BAKKER Fotografie OTTO KALKHO V EN

6 Landleven | juli 2021

LAL_0721_006-011_Culi zomerdiner.indd 6

Dit menu is voor ongeveer zes personen.

01-06-2021 08:47


Zomerse courgettesoep met veel

tuinkruiden

BEREIDINGSWIJZE Maak de ui en de knoflook schoon en snijd fijn. Verwarm een scheut olijfolie in een

INGREDIËNTEN 1 ui 2 teentjes knoflook scheut olijfolie 1 bosje lente-ui 2 groene of gele courgettes flinke handvol verse zachte tuinkruiden, zoals basilicum, munt, peterselie, jonge tijm en blad van Oost-Indische kers flinke handvol doperwtjes (vers of diepvries) 1,5 l kippen- of groentebouillon zout en peper, naar smaak

ruime pan en bak de ui en de knoflook rustig vijf minuten aan. Maak ook de lente-uien en de courgettes schoon en snijd deze in grove stukken. Voeg ze toe aan de pan en bak mee. Was de kruiden en verwijder de harde takjes. Snijd de kruiden ook grof en voeg ze toe, samen met de doperwtjes. Giet de bouillon erbij en breng het geheel aan de kook. Draai het vuur zachter en laat de soep een kwartier pruttelen. Haal de pan van het vuur en maal de soep glad met een staafmixer. Proef of er nog zout en peper bij moet. Serveer de soep met een scheutje room, wat drupjes olijfolie en verse blaadjes goudsbloem voor een mooi kleurig effect.

Landleven | juli 2021 7

LAL_0721_006-011_Culi zomerdiner.indd 7

01-06-2021 08:47


14 Landleven | juli 2021

LAL_0721_014-019_Boomhutten.indd 14

01-06-2021 08:54


Hutten bouwen. Een oerinstinct dat vooral bij jongens in het DNA lijkt te zitten. Hamers, zagen, boormachines: mannen en gereedschap, een geijkte combinatie. Het bouwen vinden de jongens dan ook vaak leuker dan het spelen in de hut. “De jongens hebben klei uit de sloot gehaald om hun hut mee te verven”, zegt een moeder die erin berust dat buitenkinderen de natuur letterlijk mee in huis nemen. Tekst DOUW E ANNE V ERBRUGGE | Fotografie OTTO KALKHO V EN

Echte

Opgroeien in het buitengebied

Pietje Bells bouwen boomhutten

Landleven | juli 2021 15

LAL_0721_014-019_Boomhutten.indd 15

01-06-2021 08:54


Chanel en familie

Andere visie op wespen

26 Landleven | juli 2021

LAL_0721_026-031_Wespen.indd 26

01-06-2021 09:00


De eerste Franse veldwesp die ik ontdekte in mijn kas heb ik voor het gemak Chanel genoemd. Een nestje Franse veldwespen kun je zonder problemen bekijken; iets wat ik met een limonadewesp absoluut niet zou durven. Terwijl ik in mijn kas een band ontwikkel met de Franse veldwespen die volkomen zachtaardig zijn, blijkt wespenvriend Sjoert nog een paar stappen verder te gaan. Hij transplanteert wespennesten, strijdt onvermoeibaar tegen misverstanden over wespen en volgt de ontwikkeling van een wespennest in zijn vespiarium. Hier doen zich spannende zaken voor, zoals een poging tot koninginnenmoord.

Tekst en fotografie FEIKJE BREIMER

Landleven | juli 2021 27

LAL_0721_026-031_Wespen.indd 27

01-06-2021 09:00


Welkom

Vol schatten uit de natuur

IN DE EKSTERKEET

60 Landleven | juli 2021

LAL_0721_060-065_Magpies hut.indd 60

01-06-2021 10:24


Meri Loeffen woont aan de rand van de Veluwe. In haar tuin creëerde ze een speciaal plekje voor zichzelf. Het werd een ware eksterkeet; een helderwitte keet vol schatten uit de natuur. Tekst en fotografie ANNA RUBINGH | Recept MERI L OEFFEN | Bewerking KL ASKE BAKKER

In haar keet verzamelt Meri veel schatten uit de natuur: gevonden veertjes, schelpjes en takjes. Met haar achtergrond als meester-bloembindster weet ze de gevonden schatten vaak prachtig samen te brengen, bijvoorbeeld in collages aan de muur of op tafel. “Zo heb ik veel steentjes hier uit de buurt, van de oevers van de Rijn. Maar ook kleine familiestukken en souvenirs van vakanties of fietstochten ver of dichtbij. Eigenlijk heb ik overal herinneringen aan. Ik weet nog precies waar ik dat takje of die steen gevonden heb.”

Oude mandarijnenkistjes vormen een eenvoudige, maar mooie verzamelplek voor de schatten die nog geen plekje hebben gevonden.

“Het was echt een droom die uitkwam, toen het bouwpakket van de keet hier op de oprit lag. We zijn gelijk met het opbouwen begonnen en na wat weekendjes hard doorwerken stond ie er. We hebben hem op een fijne plek achter in de tuin gezet. Het dak hebben we een groene bedekking gegeven van sedum en kleine kruidenplanten. Er groeien wel acht soorten plantjes op.” Landleven | juli 2021 61

LAL_0721_060-065_Magpies hut.indd 61

01-06-2021 10:24


68 Landleven | juli 2021

LAL_0721_068-071_Kippenhok.indd 68

01-06-2021 10:47


OPVALLEND MONUMENTJE VAN WIM EN BRENDA BOLINK

Kippenhok met vergulde haan In het verlengde van hun tuin kijken Wim en Brenda Bolink uit op het meest markante gebouwtje in de verre omtrek. Het is een chaletje met sierlijke daklijsten, rondgemetselde raampjes en een torentje met daarop een vergulde windhaan. “Een kippenhok, ja, dat is het. We noemen het ons kerkje, want het lijkt wat Russisch orthodox.” Tekst MARIO BROEKHUIS Fotografie THEO TANGELDER

Landleven | juli 2021 69

LAL_0721_068-071_Kippenhok.indd 69

07-06-2021 08:49


78 Landleven | juli 2021

LAL_0721_078-085_Geitenhoedster.indd 78

01-06-2021 11:23


Tekst DOUW E ANNE V ERBRUGGE | Fotografie L ODE GRE V EN

In harmonie met natuur en medemens Richting

DE MELKSTAL

Landleven | juli 2021 79

LAL_0721_078-085_Geitenhoedster.indd 79

01-06-2021 11:23


Creëer een plekje in de tuin

Stoer ontwerp voorROBUUSTE

OVERKAPPING

Een fijne plek in de tuin creëert u met een overkapping of prieel. Deze stoere variant maakt Landleventimmerman Nick van Zutphen van dikke balken. Met de tuinset eronder of een heerlijk tuinbed een ideale plek voor lange, warme zomeravonden. Ontwerp, tekst, productie & fotografie NICK VAN ZUTP HEN | Illustraties MAD Y NIJENHUIS

86 Landleven | juli 2021

LAL_0721_086-091_Nick Overkapping.indd 86

01-06-2021 11:29


DIT HEBT U NODIG: 4 x douglas balk 15 x 15 x 250 cm 4 x douglas balk 16 x 5,6 x 300 cm 6 x douglas balk 4,5 x 9,4 x 300 cm 25 vloerdelen 20 x 140 mm x 300 cm 4 x betonpoer 14 x 14 cm antraciet (plus metalen plaatjes) 26 x tellerkopschroeven 8.0 x 140 mm 28 x tellerkopschroeven 8.0 x 160 mm 6 x tellerkopschroeven 8.0 x 220 mm 176 x schroeven 4.0 x 60 mm (rvs) 18 x schroeven 3.5 x 40 mm (rvs) 3 x easyroofing aluminium dakfolie (zelfklevend) 4 x schuifdeurrail 300 cm 4 x stoeptegel 30 x 30 cm

En verder:

accuboor houtzaa g cirkelzaag grote lijmklemmen schuurpapier rolmaat potlood 8 mm houtboor 15 mm boor grade nhoek metseltouw wink elhaak waterpas watervaste houtlijm

Landleven | juli 2021 87

LAL_0721_086-091_Nick Overkapping.indd 87

01-06-2021 11:29


Kinderen die leefden van de wind

Opgegroeid op een

molen

Ria Willems, Kees Borst, Gerard Zonderop en Trijntje Veenstra zijn kind of kleinkind van een molenaar. Ze raakten in hun jeugd gewoon aan de draaiende wieken, het gekraak van de tandwielen of de geur van water. Tekst MARJAN TULP | Fotografie L ODE GRE V EN

116 Landleven | juli 2021

LAL_0721_116-121_Molenaarskinderen.indd 116

01-06-2021 12:05


‘M

ijn vader en moeder kwamen beiden uit een molenaarsgeslacht. Mijn grootvader kocht de molen in de Zaanstreek, de wieken

kwamen bijna tot de grond. In onderdelen ging de molen per boot naar Brabant. Toen mijn opa op 19 maart 1904 overleed, veranderde mijn oma de naam van de Blauwe Kuiper in St. Jozef, de heilige wiens naamdag op 19 maart gevierd wordt. Zij verhuurde de molen na zijn dood aan een knecht, die de molen liet versloffen, waarop mijn vader en mijn oom hem over-

Ria Willems-Jacobs (86)

namen. Mijn vader was met hart en ziel molenaar, zijn broer helemaal niet, die wilde liever studeren. Wij woonden in een ruim huis en leefden van het maalgeld dat de boeren moesten betalen. Een maalderij heette het.” Ria woonde tot haar tiende in het huis naast de molen. In de oorlog werd de familie voor de veiligheid te voet geëvacueerd naar een boer in Schijndel. “Voor ons vertrek had mijn vader een wiek op het hoogste punt gezet. Dagelijks keek hij of hij het topje van de

‘Het geluid van de wieken ZIT IN MIJN OREN’

St. Jozef (bouwjaar 1887, afgebrand in 1944) korenmolen, achtkantige grondzeiler Middelrode (NB)

wiek nog kon zien.” In 1944, tijdens de bevrijding van Middelrode, werd de molen beschoten. “Mijn vader nam mij, mijn zus en mijn moeder bij de hand en liet

brandbaar zou zijn. Maar helaas. “Een wiek is er als een brandend mes door-

ons de zwarte rookwolken zien. De molen stond in

heen gesneden.” De as van de molen is geplaatst in een molen in Boekel.

brand. Wij konden er niet naartoe, want de Duitsers

“Dat is het enige dat er van de molen is overgebleven.” Na de brand werd de

zaten daar. Onze molen was van hout, mijn vader

molen niet herbouwd, er kwam een modern pakhuis. De Molenstraat is het

zette de molen jaarlijks in de zwarte teer. Daardoor

enige dat in Middelrode herinnert aan de molen. Ria houdt nog steeds van

gaf de brand zwarte rook. Ons huis was helemaal

molens. “Als ik een molen zie, maakt mijn hart een sprongetje. Ik luister graag

kapot en van de molen bleef niets over.” Alle waarde-

naar het krakende geluid van de wieken als je in een molen bent. Het geluid

volle spullen lagen onder de kunstmest, dat niet

zit in mijn oren.” Voor de foto poseert ze bij een andere molen in de buurt. Landleven | juli 2021 117

LAL_0721_116-121_Molenaarskinderen.indd 117

01-06-2021 12:05


‘H

et is heel lokaal”, zegt Ger Zaagsma met zachte stem over de Noord-Hollandse landschappen die hij schildert, “want ik woon hier middenin,

mijn hele leven al. We wonen aan een sloot, hebben een boot achter het huis liggen en varen zo het Wormer- en Jisperveld in. Je vaart een bochtje om en hebt weer een ander uitzicht, andere rietkragen, iets anders in de verte. Ik heb hier altijd gezwommen, gevist en geschaatst, het is gewoon mijn wereld.” Of ieder schilderij een echt bestaand plekje is? “Mensen die vertrouwd zijn met deze omgeving denken: dat lijkt daar en daar wel. Maar het is Met een paletmes aangebracht krijgt de olieverf een mooi reliëf.

aangepast. Het landschap zit in mijn hoofd en ik maak veel schetsen, maar tijdens het schilderen verander ik het. Een boom kan evengoed links staan als dat voor het perspectief beter uitkomt, terwijl hij in werkelijkheid rechts staat. Ik ben geobsedeerd door luchten en wolken, de regendruppels hangen bij wijze van spreken al aan de lijst. Zwaar in wolken, slecht weer vaak, de spiegeling in het water, en dan is het stukje land ertussenin eigenlijk alleen om aan te geven dat er land is. Nee, die voorliefde voor zwaar weer komt niet voort uit somberheid, want ik ben niet somber, absoluut niet.” Toch staat zijn gevoelsleven niet geheel los van het schilderen, zegt echtgenote Marjan: “Na het overlijden van onze dochter dacht ik weleens: maak eens iets blauws. Zijn werk werd wel heel erg zwaar en hard. Volgens mij was het niet goed voor hem om er zo in op te gaan, maar goed, daar kun je weinig aan doen.” Het blauw keerde als vanzelf terug in zijn gedachten en in de wolkenluchten. “Nou”, nuanceert hij gelijk, “ik schilder wel blauwe luchten, maar in een aquarel waarbij het om een stadsgezicht of een onderwerp gaat, niet in een landschap, want pas bij een onweerswolk is het prachtig, dan gebeurt er iets in de lucht.”

Leuker dan werken Als geboren Zaandammer verhuisde hij telkens in de omgeving: van Jisp via Knollendam naar Wormer, in het veenweidegebied aan het water. “Het is bijna onvermijdelijk, er is hier alleen maar water”, grapt hij. De aantrekkingskracht Landleven | juli 2021 135

LAL_0721_134-139_Ger Zaagsma.indd 135

01-06-2021 12:22


cursus tekenen en schilderen voor beginners zag hij de uitdaging van aquarel en olieverf. “Het was nooit mijn intentie om beroepskunstenaar te worden, het is gewoon zo gegroeid. Nadat ik een aantal aquarellen had gemaakt van de omgeving van Purmerend, heeft Marjan ze in laten lijsten en de lijstenmakerij zag er wat in. Op dat moment was ik aan het solliciteren naar een andere baan en dat hoefde niet van het water komt uit zijn jeugd: “Ik was eeuwig

gedaan. Vroeger zal het de spanning van dat

meer, dit was leuker dan werken. Dat was 33

en altijd aan het vissen, de hele zomervakantie

dobbertje zijn geweest, het afwachten wat eraan

jaar geleden.”

stond ik ’s ochtends om vijf uur op om in een

zat. Het was lekker rustig aan de waterkant.

zelfgemaakt bootje het water op te gaan. Ik heb

Alle hengels heb ik nog, een karperhengel, een

Grijze archief

nauwelijks gevoetbald, alleen maar gevist. Ik zou

snoekbaarshengel, speciale spullen die staan

Aanvankelijk werkte Ger alleen in waterverf.

nu niet meer weten wat de lol daarvan was,

te verstoffen, maar het zegt me niets meer.

“Iedereen vond het mooi, maar voor een galerie

want ik heb het in geen twintig jaar meer

Als m’n buurjongetjes een karper vangen, dan

is een aquarel niet interessant. Een olieverf-

vind ik dat hartstikke leuk voor ze, maar om

schilderij brengt meer op per meter. Telkens

dat zelf te gaan doen … De lol is eraf.”

hoorde ik: als je olieverf hebt, kom dan maar

Bracht het vissen hem in zijn jonge jaren tussen

eens terug. Tot mijn verdriet ben ik ermee

de rietkragen, van tekenen of schilderen van

begonnen. De eerste veertig, vijftig gingen het

het landschap was nog geen sprake. Ger maakte

grijze archief in, tot ik tien jaar geleden de

carrière als bassist in een popband en technisch

slag te pakken had. Als je een aquarel af hebt,

chemicus in een laboratorium. Pas na een

kun je er eigenlijk niets meer aan doen. Van

‘Pas bij een onweerswolk is het prachtig’ 136 Landleven | juli 2021

LAL_0721_134-139_Ger Zaagsma.indd 136

01-06-2021 12:22


Volgende maand

De nieuwe Landleven ligt vanaf 23 juli in de winkels.

HONDJES DIE FIKKIE HETEN Geen dure rashonden, maar van die gewone vuilnisbakkies die een vriend voor het leven zijn. Drie portretten. En dan voor de afwisseling toch ‘ns recepten proberen zonder vlees, best lekker, wel uit eigen tuin uiteraard. Timmerman Nick geeft de bouwtekening voor een hangend bed in de tuin, terwijl columnist Margreet Welink mest en stront vergelijkt: “Het lijkt hetzelfde maar het ene is vergif, het andere is goud. Het is maar net wie ernaar kijkt.” En u gaat mee op een spannende jacht naar de zaden van onze oorspronkelijke groentes.

Vegetarisch op tafel

Aardappels van Lambert L ANDLE VEN

Bij Mei zelfoogst-tuin

Op Friese zeedijk

uis ontvangen?

Gebruik de antwoordkaart achter in dit magazine of ga naar www.landleven.nl/abonneren Landleven | juli 2021 153

LAL_0721_153_volgende maand.indd 153

01-06-2021 12:26