Page 1

EfficiĂŤnte productie en levering van industriewater Annelies Huygen:

Bonus voor duurzaamheid Commissie moet gebruik groene energie aanjagen www.europoortkringen.nl

Kringen

Maart 2010, 49e jaargang

Industrieel Management Magazine

3


Flow-X速 series flow computers

De Imtech Flow Suite速 is een complete lijn van zowel hardware en software producten voor de olie- en gasindustrie. De Flow Computer kan worden beschouwd als de nieuwe generatie FC serie flow computer. De Flow-X serie computers zijn beschikbaar in veel verschillende hardware configuraties, van kostbesparende single stream flow modules, verscheidene multi-stream flow computer panelen tot complete distributie flow computersystemen. Productspecifieke supportsystemen zijn er voor onder andere gas, stoom, speciale gassen, ruwe olie, halffabrikaten / geraffineerde producten, NGL, LPG, etc. Imtech Analyser Systems, Marquesweg 4 (Bedrijventerrein de Poel II), 4462 HD Goes, Postbus 308, 4460 AS Goes Telefoon: +31 (0)113 241 100, Telefax: +31 (0)113 241 200, sales.goes.inl@imtech.nl

www.imtech.eu


Voorwoord Foto: Vincent Bergman

Ad van Gaalen

De Maas stroomt vanzelf

Cover foto: Rob Cloosterman

Kringen

ISSN: 1568 - 881X Uitgever Uitgeverij Lakerveld bv Harrie Jabroer Postbus 33050, 3005 EB Rotterdam Telefoon 0174 315 000 Telefax 0174 315 001 E-mail info@europoortproducties.nl Redactie Ad van Gaalen (hoofd­redactie) Astrid Hardenbol (eindredactie) Constant Gras (redactie) E-mail redactie@europoortkringen.nl Vaste medewerkers redactie Laurent Chevalier Jacques Kraaijeveld Co van Liere Kees Marges Abonnementen administratie E-mail abonnement@europoortkringen.nl Bladmanagement Barry Stok, telefoon 0174 315 000 Advertenties Remco Rooij, telefoon 0174 315 000 Vormgeving Vincent Bergman Abonnementsprijs € 85,- per jaar. Abonnementen kunnen op ieder gewenst moment ingaan en worden automatisch verlengd, tenzij er binnen twee maanden voor het einde van het kalenderjaar schriftelijk wordt opgezegd. Verschijning 12 x per jaar; Review en Company Guide 1 x per jaar Europoort Kringen biedt u een platform om gedachtenwisseling en meningsvorming te bevorderen. De verantwoordelijkheid voor de ingekomen mededelingen blijft bij de inzenders. Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. Wellicht ten overvloede: de aankeilers op de cover staan niet in relatie met de coverfoto.

Leefbaar Rotterdam en de PvdA zijn bij de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen even groot geworden. Beide partijen krijgen veertien zetels in de raad. Derde partij wordt de VVD, op afstand met slechts vier zetels. Maar eerst moeten nog even de stemmen herteld worden, want PvdA’ers zouden stemmen geronseld hebben... Althans: zo ziet het er naar uit bij het ter perse gaan van dit nummer. Wat betekent dit alles voor de bedrijvigheid in en om de havenstad? Misschien moeten we er positief tegen aan kijken. Wie terugkijkt in de geschiedenis ontdekt dat het succes van de regio is gebaseerd op politiek geharrewar. In de elfde eeuw was er een onbetekenende Hollandse graaf die het in zijn hoofd haalde, zonder toestemming van de hoge baas (de Duitse keizer) tol te gaan heffen. Hij voer heen en weer in de Maas, ter hoogte van Vlaardingen, en liet de koopvaarders van handelssteden Tiel en Gorkum betalen. Toen de centrale overheid de graaf tot de orde wilde roepen, was dat vergeefs. In het verzet van de eigenwijze Dirk III ligt de oorsprong van de bloei van Rotterdam, en de bloei van Holland, zegt men. Ook later, in de negentiende eeuw, was er weer een ruziezoekend politicus nodig om de havenstad een impuls te geven. Willem I, de koning-koopman. De Jan Salieparlementariërs van zijn tijd hadden helemaal geen zin om Nederland op te stoten in de vaart van de industriële revolutie. Het ging toch goed zo? We deden toch leuke handel? Wat moesten wij met fabrieken? De koning-koopman had gelukkig een potje gecreëerd, op vrij duistere manier, zeg maar een eigen bank, waarmee hij projecten als de Nieuwe Waterweg kon financieren, tegen de wil van het parlement. Het luidde een nieuwe bloei van de Maasmond in. Om wezenlijke zaken voor elkaar te krijgen, ook op economisch, technisch, industrieel en infrastructureel terrein, is politiek geharrewar nodig, lijkt het wel. Alleen de manier waarop dat werkt is een beetje onduidelijk. Je weet niet wie de kip is en wie het ei. Zonder handel op de Maas was Dirk III nooit tol gaan heffen. Zonder industrie in het Ruhrgebied had de koning zijn illegaal verkregen gelden nooit in de Nieuwe Waterweg gestopt. De Maas stroomt zonder hulp van Dirk III, Willem I of Aboutaleb. Ad van Gaalen hoofdredacteur ad.van.gaalen@lakerveld.nl

Europoort Kringen • Maart 2010

1


Inhoud europoort kringen

03 2010

06 Kort Nieuws 09

14

Stevige basis voor efficiënte watervoorziening

Evides Industriewater bouwt nieuwe waterplant in Botlek

Ketenefficiëntie is ingewikkeld

Effectieve energiebesparing vraagt vooral om nieuwe technologie

19 Column Kees Marges

Poging tot annexatie van KvK door VNO-NCW en MKB

2

Europoort Kringen • Maart 2010


23

‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ moet gebruik groene energie aanjagen

45 Column Rianne Roes 47 Korte Berichten Energie uit de diepte 55 Drie jaar onderwijsbeleid (I)

NAM boort naar gas in Westlands kustgebied

27 van biodiesel gaat niét ten koste van voedselvoorziening” 32 “Productie 64 Spraakmakers Gastcolumnist Annelies Huygen 39 40 Putinspectie met camerarobot Column Co van Liere Lente-uitjes

Robert Benninga en zijn HiT Experience

Bonus voor duurzaamheid

72 Agenda 75 Mensen in bedrijf 77 Boeken Uit 78 Alex van Warmerdam

Europoort Kringen • Maart 2010

3


BAM Industrie Service Samen meer Technische oplossingen voor industriële uitdagingen Sinds vele jaren ondersteunen BAM-werkmaatschappijen industriële bedrijven bij het realiseren van hun projecten. Nieuwbouwprojecten, uitbreidingen, maar ook modificaties van bestaande procesinstallaties, gebouwen en terreinen worden uitgevoerd door deskundige medewerkers. Bedrijven uit de voedingsmiddelenindustrie, de chemie, de afvalverwerking, staalindustrie en de olie- en gassector spreken over een succesvolle samenwerking. Onze dienstverlening start met alle voorbereidende studies met aansluitend de turnkey realisatie en onderhoud van industriële installaties. BAM Industrie Service is een gezamenlijk initiatief van BAM Techniek – Industrie, BAM Civiel, BAM Leidingen & Industrie, BAM Wegen, BAM Utiliteitsbouw en Tebodin Consultants & Engineers. Een initiatief bedoeld om in alle projectfasen aan uw verwachtingen te voldoen.

www.bamindustrieservice.nl


Industrieel Management Magazine

Kringen

Europoort Kringen is een managementblad voor bedrijfs­ leven, kennisinstituten en overheden. Het blad informeert over actuele ontwikkelingen op het kruispunt van nieuwe technologie, innovatieve projecten en regel­geving en vertaalt dat naar de praktijk. Ons motto ‘Ver­anderingen bij de één, hebben gevolgen voor de an­der’ staat hierbij symbool voor de integrale aanpak van on­der­ werpen op het gebied van (petro)chemie, transport en infrastructuur, milieu, arbo en maintenance.

Kamer van Koophandel Rotterdam

Havenschap Moerdijk

Educatief Informatie Centrum

Havenschap Vlissingen en Terneuzen

Zeehaven Dordrecht

Rijkswaterstaat

Havenbedrijf Rotterdam (HbR)

Kennisinfrastructuur Mainport Rotterdam

Rotterdam Port Promotion Council

Nederland Distributieland/ Holland International Distribution Council

Deltalinqs

Havenvereniging Rotterdam

Europoort Kringen wordt o.a. verzonden aan: ABN AMRO Bank nv Ahoy Rotterdam AIB Vinçotte Nederland bv Air Products Nederland B.V. - www.airproducts.com Ajax Fire Protection Systems B.V. Akzo Nobel Chemicals bv Algeco modulaire huisvesting – www.algeco.nl Almatis B.V. Aluminium & Chemie Rotterdam bv ARBO-Support - www.arbosupport.nl Ballast Nedam Industriebouw bv Ballast Nedam Infra B.V. BAM Techniek - www.bamtechniek.nl Binder Groenprojecten - www.binder.nl Bis Industrial Services Bos Nieuwerkerk b.v. Schoorsteentechniek BP Raffinaderij Rotterdam B.V. Brabant Groep - www.brabantgroep.nl Carbon Black Nederland bv Croon Elektrotechniek bv da Vinci College Techniek & Educatie - www.davinci.nl DDM Demontage BV Deloitte & Touche Delta Heat Services B.V. - www.delta-heat-services.nl Dow Benelux nv DSM Special Products Rotterdam bv E.I.C. Mainport Rotterdam ENCI b.v. vestiging Rotterdam Esso Nederland bv Raffinaderij European Bulk Services (EBS) bv Europe Container Terminals bv

Flash Services Nederland - www.flash-services.com Fortis Bank - Haven & Logistiek GE Capital Modular Space - www.modspace.nl GTI West Industrie HBD Total Security BV - www.portsecurity.nl Height Specialists - www.heightspecialists.nl Huntsman Holland BV H.W. Technics B.V. - www.hwtechnics.com Hydratight BV - www.hydratight.com ISO-Point - www.iso-point.nl Kemira Chemicals BV Keppel Verolme B.V. Kuwait Petroleum (Nederland) bv Linde Gas Benelux - www.lindegasbenelux.com Logisticon Water Treatment bv - www.logisticon.nl Lukagro B.V. - www.lukagro.nl Lyondell Chemie Nederland B.V. Maasvlakte Olie Terminal cv Maatschap Europoort Terminal Mammoet Holding B.V. MilieuTech bv, Milieu en Energie Mobil Oil bv Mourik Services - www.mourik.com Nederlandsche Benzol Maatschappij B.V. Nederlandse Aardolie Mij. (NAM) bv Nederlandse Gasunie nv Nederlandse Spoorwegen nv Peinemann - www.peinemann.nl Pietersen Elektriciteit b.v. – www.pietersen.nl R&AT bv Regel- en Analysetechniek Repro Voorne - www.reprovoorne.nl

Rotary Equipment Service b.v. www.rotaryequipmentservice.nl Rotterdam-Antwerpen Pijpleiding cv Rotterdam-Rijn Pijpleiding Mij. Sicon bv Schaeffler Nederland b.v. - www.schaefflergroup.com Schielab bv SGS Nederland B.V., Industrial Services - www.sgs.com Shell Nederland Chemie bv Shell Nederland Raffinaderij bv Smit - www.smit.com SmitSpido bv Sonovation B.V. - www.sonovation.com Stork Gears & Services Stork Industry Services B.V. Technicom - www.technicom.nl ThyssenKrupp Veerhaven Tower Services Europe - www.towerserviceseurope.nl Troost Pernis Groep bv Van Hattum & Blankevoort Vecom Group B.V. - www.vecom-group.com Vopak Chemicals Logistics Netherlands BV Vopak Management Chemicals Logistics Netherlands BV Vopak Oil Logistics Netherlands bv Westmark BV - www.westmark.nl Zuidgeest Uitzendbureau - www.zuidgeest.nl

Europoort Kringen • Maart 2010

5


Kort nieuws Duurzame ondernemersvereniging Op 10 februari hebben 34 bedrijven een nieuwe ondernemersvereniging opgericht die zich richt op duurzaam ondernemen, als alternatief voor werkgeversvereniging VNO-NCW. De nieuwe vereniging, De Groene Zaak, gaat zich ervoor inzetten dat bijvoorbeeld milieu- en klimaatproblemen sneller worden aangepakt en laten zien dat duurzaam ondernemen ook winstgevend kan zijn. Maar even belangrijk zijn het personeel en het effect dat het bedrijf heeft op de omgeving en de natuur. De Groene Zaak wil de overheid helpen de omslag naar een duurzame economie sneller te maken, zonder de regelgeving te vergroten. Enkele grote aangesloten bedrijven zijn: Eneco, Triodos Bank, Van Gansewinkel, TNT, Wessanen, Albron, Menzis, Athlon Car Lease, Nationale Postcode Loterij, ASN Bank.

Faillissementen nemen toe In het gebied van de Kamer van Koophandel Rotterdam zijn in 2009 meer bedrijven opgeheven en failliet gegaan dan in 2008. Het aantal starters en oprichtingen van dochter- en nevenvestigingen was in 2009 ongeveer gelijk aan 2008. Dat blijkt uit de Business Barometer van de KvK over het vierde kwartaal van 2009. In 2009 gingen 792 bedrijven failliet. Dat is 38 procent meer dan het jaar ervoor. 9.086 bedrijven werden opgeheven in 2009. Dat is een stijging van 23 procent ten opzichte van 2008. In het vierde kwartaal van 2009 waren er zeventien procent meer opheffingen dan in dezelfde periode het jaar ervoor. Het aantal faillissementen in het vierde kwartaal (235) was 45 procent hoger dan het vierde kwartaal van 2008 (162). Het aantal starters in het Kamergebied Rotterdam was over heel 2009 11.387 (een daling van één procent ten opzichte van 2008). In het vierde kwartaal van 2009 was het aantal starters drie procent hoger dan in dezelfde periode in 2008.
Het aantal oprichtingen van dochter- en nevenvestigingen nam in het vierde kwartaal van 2009 met tien procent toe ten opzichte van het vierde kwartaal van 2008 (van 1.147 naar 1.258). Er zijn geen grote verschillen in ontwikkeling tussen de kringgebieden van de KvK. Wel is er sprake van een stijging met twaalf procent van het aantal starters in de kring Rotterdam in 2009 ten opzichte van 2008 en een daling met veertien procent in de kring Drechtstreek.

Nyenrode koopt eigen aandelen van Hogeschool INHolland terug

 Hogeschool INHolland en de Nyenrode Business Universiteit hebben besloten hun samenwerkingsovereenkomst te beëindigen. INHolland nam in september 2004 een belang van vijftig procent in de business universiteit. Dat

6

Europoort Kringen • Maart 2010

belang wordt nu teruggekocht door de stichting Nyenrode. Beide onderwijsinstellingen blijven ook in de toekomst waar mogelijk samenwerken op het gebied van bedrijfskundig onderwijs en onderzoek.

Reden voor het beëindigen van de formele samenwerking is dat deze niet voldoende beantwoordde aan de doelen die beide partijen zich voor ogen hadden gesteld bij het aangaan ervan: een grotere doorstroom van studenten en een intensievere kennisuitwisseling op het gebied van de bedrijfskunde.

BedrijfsovernameRegister.nl helpt gedupeerde klanten MKBnext Ruim honderdvijftig ondernemers moeten ongevraagd een andere manier kiezen om op tijd een koper te vinden voor hun bedrijf. MKBnext (ondersteund door ABN AMRO) heeft op 15 februari via e-mail haar relaties geïnformeerd over de beëindiging van haar activiteiten per eind januari 2010. Het BedrijfsovernameRegister.nl helpt ondernemers om, juist in moeilijke tijden, zelf een goede koper voor hun bedrijf te vinden. Daarom stelt het BedrijfsovernameRegister haar systeem gratis ter beschikking aan iedere ondernemer, die op 15 februari 2010 nog ingeschreven stond bij MKBnext.

Biodieselfabriek in Amsterdamse haven In de Amsterdamse haven is de bouw van een nieuwe biodieselfabriek gestart. Dit wordt de grootste biodieselfabriek in Amsterdam, met een capaciteit van zo’n tweehonderdduizend ton duurzame biobrandstof per jaar. De fabriek wordt gebouwd door VESTA Biofuels, een dochterbedrijf van de Mercuria Energy Group Geneva. De fabriek komt op een terrein dat Oiltanking Amsterdam pacht van Haven Amsterdam. Oiltanking investeert in de tanks en alle benodigde logistieke voorzieningen waar de fabriek gebruik van maakt. Zo zal Oiltanking alle tankopslagoperaties uitvoeren en utilities leveren, zoals stoom. De biodieselfabriek staat in verbinding met de centrale controlekamer van Oiltanking. Op de Oiltankingterminal bestaat de mogelijkheid biodiesel bij te blenden met minerale diesel. De fabriek is onderdeel van een uitbreidingsproject door Oiltanking aan de zuidzijde van de Amerikahaven met tankage voor biobrandstoffen. Speciaal voor dit doel heeft Haven Amsterdam zo’n vijf hectare terreinen herontwikkeld en herverkaveld. Oiltanking heeft daardoor ook een nieuwe zeesteiger kunnen bouwen voor twee 45.000 ton-zeeschepen, die sinds het gereedkomen in 2008 dagelijks vrijwel volledig bezet is. De nieuwe biodieselfabriek past in de plannen van Haven Amsterdam om in 2020 te behoren tot de meest duurzame havens van Europa.

Groen licht voor stadsferry Het dagelijks bestuur van de stadsregio Rotterdam heeft het groene licht gegeven voor een stadsferry die een openbaarvervoersverbinding gaat verzorgen voor voetgangers en fietsers. De ferry gaat varen tussen Krimpen aan den IJssel en Vlaardingen en doet in totaal vijftien haltes aan. Het vaarschema is zodanig op-


gesteld dat de schepen de rivier telkens van de ene oever naar de andere zullen oversteken en daarmee de functie van bruggen en tunnels aanvullen. De eerste schepen komen af in 2011 en varen in de eerste fase een halfuursdienst tussen Heijplaat RDM naar Leuvehaven. Vanaf 2012 wordt met alle geplande schepen gevaren. De regioraad heeft al aangegeven een uitbreiding van de Fast Ferry uit Dordrecht richting het westen te willen. In mei 2008 werd de verbinding tussen Hoek van Holland en de Maasvlakte in gebruik genomen, die in de afgelopen tijd succesvol is gebleken. 

‘De Duurzame Weg’ Advies- en ingenieursbureau Movares heeft de Gouden Impuls gewonnen met haar concept ‘De Duurzame Weg’. De Gouden Impuls is onderdeel van het Fonds Stimulering Lokale Economie, waarmee de gemeente voor een bedrag van tien miljoen euro op vijf manieren de Utrechtse economie een impuls wil geven. De Duurzame Weg maakt gebruik van koudgebogen glas voor de overkapping van de A27. Deze overkapping vermindert geluid- en milieuoverlast. Deze overkapping wekt tevens energie op en rekent af met diverse problemen rond de snelweg. Zo wordt het geluiddrukniveau met 20dB(A) gereduceerd en verdwijnt langs de weg de overlast van fijnstof en verbrandingsgassen. Ook bij de overkappingmonden levert het een aanzienlijke reductie van de uitstoot op. De jury toonde zich zeer gecharmeerd van dit project dat energiebesparing combineert met mogelijkheden voor extra bouwgrond. Het juryrapport spreekt van ‘Een zeer vooruitstrevend en ambitieus plan, dat nadelige effecten van groei op een creatieve en duurzame manier aanpakt. Bovendien levert het grote werkgelegenheid voor Utrecht op’.

Nederland verkwist rivierwater Het zoete rivierwater dat Nederland bereikt, wordt niet efficiënt gebruikt. Daardoor kan in droge tijden een tekort aan zoet water ontstaan. Een studie van advies- en ingenieursbureau DHV in opdracht van het Wereld Natuur Fonds (WNF) wijst uit dat er in droge zomers veertig liter rivierwater nodig is om in een deel van Zuid-Holland één liter zoet water uit de sloot te kunnen halen. Oorzaak is het gebruik van het Nederlandse rivierwater uit de Rijn en de Maas. Dat wordt voor het overgrote deel gebruikt om tegendruk te geven aan het zoute water van de Noordzee, dat via de Nieuwe Waterweg de rivier op komt. Het kostbare zoete water wordt dus voornamelijk ongebruikt de zee ingepompt om tegendruk te geven. Bovendien is het systeem niet flexibel; ons land is slecht berekend op extra veel of juist zeer weinig aanvoer van rivierwater. Het WNF pleit dan ook voor een natuurlijker waterbeheer in het belang van natuur en landbouw. Gebruik het kostbare rivierwater niet voornamelijk om het zoute water buiten te houden, maar accepteer dat het water in sommige regio’s wat brakker is. Het aangevoerde zoete water kan dan zo rendabel mogelijk gebruikt worden voor natuur en landbouw. Voor de gebruikers in West-Nederland -zoals de bollenteelt- kan het water simpelweg iets verder landinwaarts uit de rivier worden gepompt dan nu gebeurt, om vervolgens via sloten en kanalen bij de gebruikers te komen.

Het Nationaal Waterplan -dat begin maart zou worden besproken in de Tweede Kamer- onderkent de inefficiëntie van de Nederlandse zoetwatervoorziening. Er wordt gepleit voor onderzoek, dat ruim vijf jaar mag duren. Omdat de zoetwaterverdeling in ons land een sleutelrol speelt bij het totale deltabeheer, pleit het WNF voor een veel snellere inventarisatie van de mogelijkheden voor natuurlijker en efficiënter waterbeheer.

Convenant duurzaamheid bedrijfsterreinen Overheden, bedrijfsleven en de milieufederatie in Zuid-Holland gaan samenwerken om de duurzaamheid van bedrijventerreinen te bevorderen. Duurzaamheid heeft daarbij zowel betrekking op bedrijventerreinen zelf als op het behoud van de functie van bestaande bedrijventerreinen. Het doel is de terreinen zoveel mogelijk te behouden en de kwaliteit, functionaliteit en waarde te verbeteren. De provincie Zuid-Holland, de gemeenten in Zuid-Holland verenigd in het Regionaal Economisch Overleg (REO), VNO-NCW West, MKB Nederland, Kamers van Koophandel en de Milieufederatie Zuid-Holland hebben hiertoe onlangs een convenant ondertekend. Het Zuid-Hollandse convenant is een uitwerking van het Convenant Bedrijventerreinen 2010-2020 dat Rijk, IPO en VNG eind vorig jaar ondertekenden. Bij dit laatste convenant waren alleen overheden betrokken. De meerwaarde van het Zuid-Hollandse convenant is dat ook het bedrijfsleven en de Milieufederatie meedoen. Een ander verschil met het landelijk convenant is dat het Zuid-Hollandse convenant ook over de kwaliteit van de terreinen gaat. In Zuid-Holland moet in de periode 2007-2011 zo’n 750 hectare bedrijventerreinen geherstructureerd worden.

Overheidsinstanties betalen sneller De overheid heeft haar betalingsgedrag in 2009 aanzienlijk verbeterd. Werden rekeningen in 2008 door overheidsinstanties gemiddeld pas na 93 dagen betaald, afgelopen jaar daalde dat aantal tot vijftig dagen. Vooral gemeenten, Rijkswaterstaat en politie waren in 2009 aanzienlijk sneller met het voldoen van uitstaande vorderingen. Dat blijkt uit cijfers van Intrum Justitia. De Europees marktleider in credit management services luidde vorig jaar nog de noodklok over het betaalgedrag van de overheid. Tijdig -dus binnen de wettelijke termijn van dertig dagenbetalen zou de kaspositie van het Nederlandse bedrijfsleven verbeteren met anderhalf miljard euro. Bovendien zou het direct een kleine tweeduizend banen extra opleveren. Dit signaal lijkt effect te hebben gesorteerd. Het totale aantal openstaande incassozaken bij de overheid daalde in 2009 met 32 procent.

Europoort Kringen • Maart 2010

7


Allround industriële dienstverlening Hoofdaannemer voor onderhoud, projecten en fabrieksstops • Hogedrukreiniging • Vacuümreiniging • Chemisch reinigen • Asbestverwijdering • Catalyst handling • Ademlucht services • Mechanisch werk • Engineering • Apparatenbouw • Staalconstructies • Exchanger services • Fornuis services • Infrastructuur • Milieutechniek • Industriebouw • Utiliteitsbouw • W, E & I installaties • Conserveringen

Sterk in ontwikkeling Branches: • Olie en gas • (Petro)chemie • Tank terminals • Energie • Staalindustrie • Voedingsmiddelen • Bouw en onderhoud • Overheid en instellingen

Mourik N.V. Groenendaallaan 399 2030 Antwerpen België T +32-3-542 20 40 (24 uur) F +32-3-542 36 23 E mourik@mourik.be

Mourik Services B.V. Nieuwesluisweg 110 3197 KV Botlek-Rotterdam Nederland T +31-10-296 54 00 (24 uur) F +31-10-296 54 09 E mserv@mourik.com

Vestigingen: • Antwerpen • Botlek-Rotterdam • Echt • Eindhoven • Gent • Gouda • Groot-Ammers • IJmond • Moerdijk • Vlissingen

www.mourik.com Adv_Mourik_190x275.indd 1

21-12-09 13:20


Milieu

Stevige basis voor efficiënte

watervoorziening Evides Industriewater bouwt nieuwe waterplant in Botlek

De mengbedketels voor polishing van demiwater. door Constant Gras

Met de bouw van een van Nederlands grootste demiwaterplants heeft Evides Industriewater haar positie in de regio Rijnmond aanzienlijk versterkt. Eind vorig jaar werd de eerste fase van dit nieuwbouwproject in de Botlek opgeleverd: een zuiveringsinstallatie voor de productie van gedemineraliseerd water met een capaciteit van veertienhonderd kubieke meter per uur. De tweede fase ging in januari van start en betreft de bouw van een installatie voor de voorzuivering van oppervlaktewater uit het Brielse Meer. Samen met haar bestaande distributienetwerk in het Rotterdamse havenindustriegebied verzekert Evides Industriewater zich hiermee van een stevige basis voor betrouwbare en efficiënte productie en levering van alle soorten industriewater.

W

ater is al sinds jaar en dag een belangrijke grond- en hulpstof in de procesindustrie, maar de markt voor industriewater is in Nederland nog jong. Pakweg tien jaar geleden verschenen de eerste gespecialiseerde industriewaterbedrijven op de Nederlandse watermarkt. Tot die tijd maakten waterleidingbedrijven doorgaans geen onderscheid tussen drinkwater en industriewater, waardoor industriewater vaak óf onder- óf overgekwalificeerd was. In de industrie wordt immers water gebruikt van verschillende kwaliteiten, afhankelijk van de toepassing. Met de liberalisering van de watermarkt in het vooruitzicht kregen ook waterleidingbedrijven zo rond de eeuwwisseling oog voor de behoefte van de industrie aan water(kwaliteit) op maat. De productie van hoge kwaliteit industriewater, zoals gedestilleerd en gedemineraliseerd water, werd

toen nog grotendeels door watergebruikende bedrijven zelf verzorgd. Onder invloed van het streven naar kostenbeheersing, energie-efficiëntie, kwaliteitsverbetering en hogere eisen aan beschikbaarheid en betrouwbaarheid ontwikkelde zich een markt voor uitbesteding van energiewateractiviteiten aan gespecialiseerde bedrijven als Evides Industriewater. Deze markt betreft behalve de productie en levering van industriewater als commodity (standaardkwaliteit via distributienetwerk) en speciality (klantspecifieke kwaliteit en installatie), ook de zuivering van industrieel rest- en afvalwater. De industriewatermarkt in Nederland is de laatste jaren sterk in ontwikkeling. Focus op de klant Evides, in 2004 tot stand gekomen door de samensmelting van het Zuid-Hollandse Waterbedrijf Europoort met

••

Europoort Kringen • Maart 2010

9


Milieu het Zeeuwse Delta Water, speelt hierin als Nederlands waterbedrijf een grote rol. “Als waterbedrijf met grote industrieclusters in haar leveringsgebied heeft Evides van oudsher sterke banden met de procesindustrie”, stelt Ad Speksnijder vast. Hij is regiohoofd Rijnmond van Evides Industriewater, het zelfstandige bedrijf binnen Evides holding, waarin de industriewateractiviteiten sinds januari 2006 zijn ondergebracht. In de Benelux wordt Evides Industriewater inmiddels als marktleider aangemerkt.

Ad Speksnijder, regiohoofd Rijnmond bij Evides Industriewater.

“Onze specifieke industriewateractiviteiten zijn dus niet nieuw. Wel is in 2006 het besluit genomen om middels de oprichting van een zelfstandig Industriewaterbedrijf de dienstverlening naar de industrie te intensiveren”, vervolgt Speksnijder. “Wij kunnen onze klanten alle kwaliteiten industriewater leveren, van standaard proceswater tot water toegesneden op hun specifieke toepassingen. Voor de productie en levering daarvan zoeken wij naar duur-

Bouw in recordtijd De demiwaterplant van Evides Industriewater in de Botlek is in een recordtijd van veertien maanden ontworpen en gebouwd. Omdat de productie van gedestilleerd water ten behoeve van de raffinage- en chemische industrie in het gebied op 31 december 2009 zou worden gestaakt, was dit een harde deadline voor het nieuwbouwproject. Deze deadline werd ruimschoots gehaald, want al begin december 2009 kon de waterfabriek worden opgestart. De levering van destiwater is sinds eind december vervangen door die van demiwater van DWP Botlek. In deze nieuwe waterfabriek wordt gebruikt gemaakt van een combinatie van ionenwisselings- (ontharding en mengbed polishing) en RO membraanfiltratietechnologie (ontzouting door middel van Reverse Osmose). Hoogwaardige zuiveringstechnologie die bijdroeg aan het complexe karakter van het bouwproject. De werktuigbouwkundige en elektrotechnische werkzaamheden, uitgevoerd door Logisticon Waterbehandeling en haar zusterbedrijf Elmon Elektrotechniek, waren dan ook van wezenlijk belang voor het slagen van het project. Evides Industriewater startte in 2008 met het ontwerp van de nieuwe demiwaterplant waarvan een voorzuiveringsinstallatie deel uitmaakt. Als bron voor de productie van demiwater gaat namelijk gebruikgemaakt worden van voorgezuiverd oppervlaktewater uit het Brielse Meer. Door de tijdsdruk op het project werd besloten de bouw in twee fasen op te knippen. Eerst de installaties voor ontharding, ontzouting en polishing en daarna de voorzuiveringinstallatie op basis van Dissolved Air Flotation Filtration. Desondanks waren de uitdagingen in de planning van de werktuigbouwkundige werkzaamheden groot. Logisticon slaagde erin de doorlooptijden per procesonderdeel te minimaliseren en de procesonderdelen onderling goed op elkaar af te stemmen. De elektrotechnische werkzaamheden werden zo nauw mogelijk aangesloten op de werktuigbouwkundige montage, die op zijn beurt nauwkeurig werd afgestemd op de civiele bouw. ‘Long delivery items’ zoals pompen en drukvaten werden al binnen een maand na de start van de ontwerpfase besteld en bouwonderdelen werden zoveel mogelijk prefab uitgevoerd. Door de goede samenwerking tussen alle partijen in het bouwteam is het project conform de planning gerealiseerd.

10

Europoort Kringen • Maart 2010

zame oplossingen, zowel met het oog op milieubelasting en energiegebruik als op beschikbaarheid, betrouwbaarheid en kosten.” In het geval van specifieke waterkwaliteiten gaat het vaak om langjarige partnerrelaties op basis van DBFO-contracten (Design, Build, Finance & Operate). “Dat betekent dat we de installaties daarvoor in samenwerking met andere marktpartijen ontwerpen, bouwen, financieren, opereren en onderhouden. De nadruk ligt daarbij altijd ook op kwaliteit en leveringzekerheid”, legt Speksnijder uit. Ook in de samenwerkingsverbanden en contractvormen wordt op de industriewatermarkt overigens maatwerk geleverd. Uitbesteden Voor de watervoorziening in de industrie opereert Evides Industriewater los van Evides Drinkwater. Speksnijder: “We leveren momenteel zo’n tachtig miljoen kubieke meter industriewater van diverse kwaliteiten aan circa 25 grote industriële watergebruikers hier in Zuidwest-Nederland en in Duitsland. In Stade, nabij Hamburg zijn wij onder andere verantwoordelijk voor de productie van het demiwater voor chemiebedrijf Dow Chemical. Hier in Rijnmond realiseren we ruim vijftig procent van onze totale industriewaterafzet. Als basis daarvoor nemen we oppervlaktewater in uit de Maas en het Brielse Meer. De Rijn en de Elbe zijn de waterbronnen voor onze activiteiten in Duitsland en voor onze overige activiteiten maken we gebruik van kleinere lokale bronnen. In sommige gevallen leveren we oppervlaktewater rechtstreeks aan de klant, die dit zonder verdere behandeling kan gebruiken of zelf de zuivering ervan verzorgt”, licht Speksnijder toe. “Voor de rest gaat het door ons ingenomen oppervlaktewater naar onze installaties bij klanten, waar we het zuiveren tot de gewenste kwaliteitsniveaus.” Het uitbesteden van industriewateractiviteiten levert bedrijven volgens Speksnijder grote voordelen op. “Om te beginnen hoeven ze niet te investeren in een activiteit die niet tot hun core business behoort. Daarnaast is de productie van hoogwaardig industriewater zoals demiwater specialistisch werk. Industriewaterbedrijven zijn daar goed in en houden de ontwikkelingen op dat gebied bij omdat het hun kernactiviteit is. En dan zijn er nog de efficiëntievoordelen die wij kunnen realiseren door bepaalde zuiveringsstappen voor meerdere klanten grootschalig uit te voeren. Daar komt bij dat bedrijven die hun industriewateractiviteiten eerst zelf uitvoerden met de outsourcing daarvan hun CO2-uitstoot reduceren. Dat is niet alleen een verschuiving van het probleem, want gespecialiseerde industriewaterbedrijven kunnen op basis van schaal- en synergievoordelen duurzamere oplossingen realiseren.” Commodity plant In het Rotterdamse havenindustriegebied bezit en runt Evides Industriewater twee grote demiwaterfabrieken (Pernis en Botlek), voor direct gebruik in processen en voor stoomproductie, en een polishingplant (Europoort) voor specifieke nazuivering van standaard demiwater. Industriewaterproductie op maat, op basis van een contract met de klant. “Daarnaast produceren we nu ook demiwater •• als commodity, dus een standaardkwaliteit demiwater


Regelmatige controle van meetinstrumenten en analysers.

Europoort Kringen • Maart 2010

11


Milieu

Plaatsing van de mengbedketels. waarmee we meerdere klanten bedienen”, onderstreept Spijksnijder. “Dat gebeurt vanuit onze nieuwe demiwaterfabriek in de Botlek, die eind vorig jaar is opgeleverd.”

deze demiwater plant bezit Evides op dezelfde locatie een installatie voor de productie van proceswater. Deze plant draait al wel op oppervlaktewater vanuit het Brielse Meer.

Met de bouw van deze DWP Botlek (demi water plant) op het terrein van chemiebedrijf Huntsman (co-siting), heeft Evides Industriewater haar positie als industriële waterleverancier in het Rotterdamse havenindustriegebied verstevigd. “We hebben hier al vele jaren een leidingnet liggen voor de distributie van gedestilleerd water naar zo’n zestien bedrijven”, vertelt Speksnijder. Destiwater dat vrijkwam als gecondenseerd restwater van een afvalwaterzuivering op basis van vacuümverdamping. Voor het verdampingsproces werd gebruikgemaakt van restwarmte van de AVR-centrale. Een vroeg voorbeeld van ketenefficiëntie dus. Toen in 2007 duidelijk werd dat de destiwaterproductie via deze constructie beëindigd zou worden, besloot Evides Industriewater zelf een standaardkwaliteit industriewater te gaan produceren -in dit geval gedemineraliseerd water dat van een hogere kwaliteit is dan gedestilleerd water- om dit via het bestaande distributienetwerk aan de industrie in Botlek en Europoort te leveren.

Als eind dit jaar ook de tweede fase van deze nieuwe industriewaterplant in de Botlek is opgeleverd, kan Evides Industriewater de omliggende bedrijven van verschillende kwaliteiten standaard industriewater voorzien. “Het Brielse Meer-water dat we hier gaan gebruiken, ondergaat in totaal vier zuiveringsstappen”, legt Speksnijder uit. “Na de voorzuivering, waarin de zwevende stof wordt verwijderd, wordt het water onthard met behulp van een ionenwisselaar. Daarbij worden zouten als Magnesium en Calcium verwijderd. In de derde zuiveringsstap worden de overige zouten grotendeels verwijderd met behulp van de membraantechnologie omgekeerde osmose. Ten slotte wordt het water door een mengbedinstallatie gevoerd waardoor een hoge kwaliteit gedemineraliseerd water wordt verkregen.”

Voorzuivering De DWP Botlek draait en de zestien klanten, raffinaderijen en chemiebedrijven, worden met ingang van 2010 van een standaard kwaliteit demiwater voorzien. Met een ontwerpcapaciteit van veertienhonderd kubieke meter per uur was voorzien in een toekomstige toename van de vraag naar demiwater, maar inmiddels wordt nagenoeg de gehele capaciteit al geleverd. De plant van Evides Industriewater in de Botlek is echter nog niet helemaal klaar. “De demi-installatie draait nu nog op drinkwater, maar de planning is dat we eind 2010 overschakelen op gezuiverd oppervlaktewater uit het Brielse Meer”, vertelt Speksnijder. “De bouw van de installatie voor voorzuivering van dit Brielse Meer-water, eveneens op de locatie bij Huntsman, is in januari gestart.” Naast 12

Europoort Kringen • Maart 2010

Leveringszekerheid Het Brielse Meer is een duurzame waterbron voor de nieuwe productieplant, in de zin van gegarandeerde beschikbaarheid van water. “Maar ook een natuurlijke bron, met door het jaar heen veranderende samenstellingen van het water”, tekent Speksnijder aan. “Daarom hebben we het ontwerp van de zuiveringsinstallaties eerst een jaar lang als pilot met Brielse Meer-water van wisselende samenstelling beproefd. Dat bleek prima te werken.” Zowel aan de productie- als de transportkant is veel redundantie ingebouwd. De watertransportleidingen van het Brielse Meer naar het bedrijventerrein van Huntsman en de transport- en distributiepompen zijn dubbel uitgevoerd. Tevens is voorzien in een grote opslagcapaciteit voor demiwater. Met deze nieuwe industriewatervoorziening in de Botlek realiseert Evides Industriewater dan ook een verbetering van de kwaliteit en leveringszekerheid van industriewater in Botlek en Europoort op basis van een efficiënte productie.


Since 1954 Nodigt u uit voor de STOCEXPO Europe , stand 145-160

Engineering

Construction & Piping

Projects

Loading Technology

Engineering Revision & New Equipment Multidisciplinary Projects

J. de Jonge flowsystems B.V Vlaardingen

www.jdejonge.nl

J.de Jonge flowsystems regio Noord West B.V. Amsterdam

J. de Jonge flowsystems N.V. J. de Jonge Verladingstechnieken N.V. Antwerpen, België

Rotating Equipment

Heat Exchanger Service

24/7 Full Service VCA Petrochemie Hightech machines

J. de Jonge flowsystems GMBH Wilhelmshaven, Duitsland

Simplicity in safety Voorkomt ongevallen: Houdt kabels en snoeren bij elkaar CABLESAFE® draagt bij aan een veilige werkplek. Het is heel eenvoudig om de kabels in de S-vorm van de haak te hangen. Een kabelvrije werkvloer brengt het aantal struikel-ongevallen terug tot een minimum. Onderzoek van CBS meld dat het aantal industriële ongelukken op de werkvloer met Cablesafe tot maarliefst *21 % is verminderd. met CABLESAFE® kun je een nette, gestructureerde werkplaats creëren. Veiligheid gaat tenslotte boven alles! * Het CBS testresultaat meld dat 21% van de ongevallen wordt veroorzaakt door loszwervende kabels.

www.cablesafe.com

Lichtgevende haken voor in het donker.

In uw eigen bedrijfskleur.

Westmark BV Houston Branch: WestmarkUS ® and its Would you informatie like more information about CABLESAFE uses in making your ® en Wilt u meer over CABLESAFE of het gebruik ervan op uw werkplaats Stationsweg Oost 281D 4212 San Felipe Rd. Suite 407 workplace safer? Then contact Westmark BV. Tel. +31(0)33 461 48 44, er veiliger op wordt? Zoek dan contact met Westmark BV. Tel: 033 - 461 48 Houston, 44 3931 ER Woudenberg - Netherlands TX 77027 Fax +31(0)33 461 24E-mail. 61, E-mail westmark@cablesafe.com, www.cablesafe.com Tel: +31.33.4614844 - 61, Fax: +31.33.4612461 Tel: +1.832.242.5992 Fax: 033 - 461 24 westmark@cablesafe.com, www.cablesafe.com email: westmark@cablesafe.com westmarkUS@sbcglobal.net

Europoort Kringen • Maart 2010

13


energie

Ketenefficiëntie isEffectieve ingewikkeld energiebesparing

vraagt vooral om nieuwe technologie door Constant Gras

Verbetering van de energie-efficiëntie met gemiddeld twee procent per jaar. Dat is een zware opgave voor bedrijven in de procesindustrie, die met de optimalisering van hun installaties al bijna aan het plafond zitten. Maar in de samenwerking tussen bedrijven zitten nog vele mogelijkheden voor forse besparingen in het industriële energiegebruik. Ketenefficiëntie dus, bijvoorbeeld op basis van ruimtelijke clustering, koppeling van energie- en afvalsystemen en onderlinge afstemming van producten en diensten. Samenwerking die onder meer schaalvoordelen, energie- en grondstoffenbesparing en betere producten oplevert. De voorbeelden zijn er, vooral in het nuttig hergebruik van reststoffen en de toelevering van utilities. Maar integraal ketenbeheer met het oog op energie-efficiëntie over de gehele levenscyclus van een product is in de industrie voorlopig nog toekomstmuziek.

O

m bedrijven te stimuleren ook buiten de eigen organisatie te zoeken naar mogelijkheden voor besparing van en efficiënter omgaan met energie, werd in 2005 het Platform Ketenefficiency in het leven geroepen. Dit samenwerkingsverband van overheid, bedrijfsleven en kennisinstituten, waarvoor het Agentschap NL (voorheen SenterNovem) namens een aantal ministeries het secretariaat voert, richt zich daarbij op ketenexperimenten in het kader van de transitie naar een duurzame energievoorziening. “Bij ketenefficiency gaat het erom meerdere schakels of een gehele keten zo energie-efficiënt en -effectief mogelijk (her) in te richten; organisatorisch en technologisch, met energie-, milieu- en materiaalbesparende maatregelen. Daarbij wordt over de grenzen van de afzonderlijke bedrijven gekeken”, zo wordt op de website van het Platform Ketenefficiency uitgelegd. Een bekend voorbeeld daarvan in de procesindustrie is het benutten van restwarmte voor het verwarmen van woningen en tuinbouwkassen. Daarnaast wordt in de tuinbouw eveneens door de indus14

Europoort Kringen • Maart 2010

trie geproduceerde CO2 toegepast als hulpstof voor plantenteelt, waarmee additionele uitstoot wordt voorkomen. Warmte en CO2 Experimenten hiermee, inmiddels uitgekristalliseerd tot duurzame ondernemingen als het Warmtebedrijf Rotterdam en OCAP (Organic Carbondioxide for Assimilation of Plants), blijken zowel technisch als economisch haalbaar, maar organisatorisch en zakelijk moeilijk te realiseren. Het in 2005 opgerichte Warmtebedrijf Rotterdam wankelde toen Shell Pernis als warmteleverancier afhaakte. De duurzame garnalenkwekerij Happy Shrimp op de Maasvlakte, die voor de verwarming van haar kweekbassins gebruikmaakte van restwarmte van de elektriciteitscentrale van E.ON, ging vorig jaar failliet. Dat degelijke ketensamenwerking met het oog op duurzaamheid wenselijk is, staat nauwelijks ter discussie. Wat is er immers mooier dan dat het probleem van het ene bedrijf de oplossing is voor dat van een ander bedrijf. Als businesscase is zo’n constructie in veel gevallen haalbaar,


maar de praktijk van samenwerking tussen bedrijven is weerbarstig. Het is het gebrek aan ervaring in ketensamenwerking en risicomijdend gedrag als het om investeren in nieuwe ontwikkelingen gaat, waardoor dergelijke experimenten voorlopig weinig navolging krijgen. Dat is ook het geval met pilots op het gebied van co-siting, toepassing van nieuwe grondstoffen, eco-design en integraal ketenbeheer. Het kan en moet allemaal beter met de energie-efficiëntie in de keten, maar voor de meeste bedrijven blijkt dat nog net een brug te ver. Ongrijpbaar Het Platform Ketenefficiency stelt vast dat veel industriële bedrijven nog een fors potentieel aan energiebesparingen in de keten laten liggen: “Ze nemen door de toenemende kosten voor energie wel hun energiebesparingen en/of CO2-reducties onder de loep, maar voeren energiebesparende maatregelen nu nog uit binnen hun eigen grenzen. Door in samenwerking met ketenpartners de gezamenlijke productketens met productie-installaties en tussenliggende schakels te bekijken en organisatorisch en technologisch aan te passen, wordt dit forse besparingspotentieel aangeboord. Deze product- en productieketens van bedrijven zijn het domein waarop het Platform Ketenefficiency zich richt. Het speelveld strekt zich uit van grondstof tot eindproduct, inclusief de consument en het afval”.  “Ketenefficiëntie in de industrie is een moeilijk verhaal”, zegt Peter Alderliesten, programmamanager Energy Efficiency in Industry bij de unit Efficiency & Infrastructuur van het energieonderzoekcentrum ECN en lid van het Platform Ketenefficiency. “Het verbeteren van de energie-efficiëntie van het eigen productieproces is

zichtbaar en tastbaar, maar verbeteringen in de keten zijn voor bedrijven vaak weinig concreet. Wat moet je dan doen en wat levert dat je als bedrijf dan op? Je kan het niet vastpakken. En welke zijn die ketens dan precies? De vraag is dus hoe je het aansprekend maakt. Hoe onderbouw je de winsten die ketenefficiëntie bedrijven kunnen opleveren?” Organiseren Verbetering van functievervulling, vermindering van het gebruik van materialen en grondstoffen, efficiënter transport, besparingen in de gebruiksfase (minder energiegebruik of levensduurverlenging), besparingen die voortkomen uit efficiënt en effectief afdanken van producten (hergebruik, recycling/upcycling). Het zijn voorbeelden van energiebesparingen in de gehele keten van een product, van grondstof tot afdanking. Besparingen die alleen gerealiseerd worden als fabrikanten, toeleveranciers, transporteurs, distributeurs, consumenten en afvalverwerkers samenwerken. In een aantal gevallen kunnen bedrijven deze ook alleen realiseren, maar dan zal de winst aanmerkelijk lager zijn. Het verbeteren van de energie-efficiëntie in het productieproces begint immers al in de fase van de productontwikkeling. Ketens bieden kansen voor verbetering van de energieefficiëntie, maar dat moet wel georganiseerd worden. Wie neemt daartoe het initiatief, wie doet wat en hoe worden de energiewinst én financiële winst over de ketenpartijen verdeeld? In het kader van de MeerJaren Afspraken heeft het AgentschapNL een aantal brochures uitgegeven die antwoord geven op deze vragen. Hierin wordt een overzicht gegeven van de energiebesparingsmaatregelen die bedrijven op ketenniveau kunnen treffen en een systematiek voor het

••

Europoort Kringen • Maart 2010

15


energie berekenen van de energiewinst van deze efficiëntiemaatregelen. In De Ketenwijzer vinden bedrijven informatie over de uitvoering van projecten met andere partijen in de productlevensketen. Techniek en economie Ondanks alle inspanningen heeft het samenwerken aan energie-efficiëntie in productlevensketens in de industrie nog geen grote vlucht genomen. Energie-efficiëntie op zich is volgens Alderliesten al een complex thema. “Het industriële energiegebruik is gekoppeld aan de economische ontwikkeling. Als de economie groeit, neemt ook het energiegebruik toe, maar de industriële productie is in een hoogconjunctuur wel zeer efficiënt wat betreft het energiegebruik”, zo schetst hij de paradox tussen energiebesparing en energie-efficiëntie. “Wat we willen, is het reduceren van de negatieve effecten van energiegebruik en economisch blijven groeien; in feite een verlaging van de energie-intensiteit. Dat kan door het verbeteren van installaties zodat met minder energie meer geproduceerd wordt. Maar de beste verbetering van de energie-efficiëntie in de industrie is toch de toepassing van nieuwe installaties op basis van nieuwe technologie. Of en wanneer een bedrijf daartoe overgaat, is zowel een technische als economische afweging.” Hergebruik van industriële restwarmte voor gebouwverwarming hoeft volgens Alderliesten niet in alle gevallen energie-efficiënt te zijn. “Het is bijvoorbeeld de vraag hoe lang zo’n warmtenet blijft liggen. Voor bedrijven die restwarmte leveren, kan dat een reden zijn om af te zien

van het verbeteren van hun productieprocessen. Voor woningen die met restwarmte verwarmd worden, zijn dure isolatievoorzieningen niet voor de hand liggend.” Interesse wekken Om haar onderzoek op dit brede gebied adequaat te kunnen uitvoeren, kent ECN daarom zowel een unit Efficiency & Infrastructuur als een unit Beleidsstudies. Ketenefficiëntie wordt bij het Energieonderzoekscentrum in Petten al een paar jaar niet meer als apart onderscheiden, maar wel gehanteerd als kader.. “Energie-efficiëntie is sterk gerelateerd aan technologische innovatie”, stelt Alderliesten vast. “Warmtepompen in het bedrijf maken energie-efficiëntie direct zichtbaar en tastbaar, het organiseren van ketenbesparingen buiten het eigen bedrijf niet. Om de interesse voor ketensamenwerking bij bedrijven op te wekken, moeten we dus iets concreets aanbieden. Daarom concentreren wij ons in ons onderzoek op doorbraaktechnologieën voor energie-efficiëntie. Op het gebied van industriële warmtehuishouding bijvoorbeeld.” Zo wordt in het programma Energy Efficiency in Industry onderzoek gedaan naar opslag en transport van industriële restwarmte. Een terrein waarop vooral in de procesindustrie veel efficiëntieverbetering gerealiseerd kan worden. De ontwikkeling van een thermoakoestische warmtepompsysteem, in samenwerking met de apparatenbouwers Bronswerk en Dahlman, levert de industrie een tastbaar product voor energiebesparing binnen het bedrijf. Het gaat hier om een systeem dat industriële restwarmte gebruikt om een motor aan te drijven, terwijl het geproduceerde geluid gebruikt wordt om een ander deel van de industriële restwarmte in een warmtepomp op te waarderen. Op basis van de interesse die op deze manier voor energieefficiëntie in de industriële warmtehuishouding gewekt wordt, zal het makkelijker zijn om verdere besparingsmogelijkheden in de keten onder de aandacht te brengen, zo is de redenering. Cultuuromslag De benadering van ketenefficiëntie in de industrie is de afgelopen jaren veranderd. “We zijn anders gaan kijken naar de ketens”, zegt Alderliesten. Een verschuiving van de abstracte productketen (van grondstof tot afval) naar concrete geografische samenwerking tussen bedrijven. Industriële clusters waarin de synergie van bedrijven tastbaar is. “Je moet niet iets efficiënts doen als dat verderop in de keten tot inefficiëntie leidt. Hoe dichter bedrijven bij elkaar zitten, des te beter kan je dat overzien.” “Samenwerking in de keten is lastig voor industriële bedrijven. Daarvoor is een cultuuromslag nodig in het denken over de energiekosten van een product, ook nadat dit de fabriek heeft verlaten”, vervolgt Alderliesten. “Dat probeert het Platform Ketenefficiency te bereiken door het stimuleren van experimenten en voorbeeldprojecten. In de agro-industriële productieketen, waar het coöperatieve denken van oudsher aanwezig is en de papierindustrie, zijn goede voorbeelden van ketenefficiëntie te vinden. Voorbeelden waarin de winst voor de ketenpartners kwantificeerbaar is.

16

Europoort Kringen • Maart 2010


industrial events promotions

Uw partner bij werkzaamheden op hoogte. Height Specialists is één van de grootste IRATA bedrijven van Nederland en kan onderhoudswerkzaamheden professioneel en snel voor u uit voeren; zowel on- als offshore. Met veilige en duurzame Rope Access technieken komen wij op plaatsen waar geen steigers, hoogwerkers of platforms geplaatst kunnen worden.

Wij zijn gespecialiseerd in:  kitten  verven  lassen  algemene reiniging  glasbewassing  bekabeling  herstelwerkzaamheden  installatie en

reparatie van pijpen en constructies

Onze nieuwe website is in de lucht! www.heightspecialists.nl

 inspectie en controle  niet-destructief

onderzoek (NDO)  ultrasoon onderzoek

Height Specialists is IRATA, TÜV

Height Specialists

en VCA gecertificeerd. Wij zijn u ook

Dynamoweg 28

graag van dienst met montagewerk-

2627 CH Delft

zaamheden,

advisering,

trainingen en materiaal.

inspectie,

015 - 256 56 62 info@heightspecialists.nl


09MOB04 europoort kringen B.indd 2

01-03-2010 10:44:07


Kees Marges

Foto: Eric Bakker

Column

Kees Marges is voormalig Secretaris Havens Vervoersbond FNV en hoofd Havensectie International Transport workers Federation (ITF), Adviseur arbeidsverhouding, Lid van het Dagelijks Bestuur Kamer van Koophandel Rotterdam en lid van enkele Raden van Commissarissen in Rotterdam.

Poging tot annexatie van KvK door VNO-NCW en MKB Sinds begin 2006 ben ik lid van het dagelijksbestuur van de Kamer van Koophandel (KvK) in Rotterdam. Ik ben één van de twee werknemers in dat bestuur. Het dagelijks en algemeen bestuur bestaan voor eenderde uit vertegenwoordigers van de grote ondernemingen, meestal benoemd door VNO-NCW, eenderde uit vertegenwoordigers van bedrijven in het midden en kleinbedrijf, veelal benoemd door MKB en eenderde uit vertegenwoordigers van de werknemers, benoemd door FNV, CNV en MHP. De werknemers in de KvK vertegenwoordigen ook de zzp-ers. Het dagelijksbestuur met zes bestuurders (3x2) is onderdeel van een algemeen bestuur met 24 leden (3x8). De onafhankelijk voorzitter is geselecteerd en benoemd door leden van het algemeen bestuur. De verdeling van bestuurszetels is wettelijk vastgelegd. Eén van de drie kerntaken van een KvK is de stimulering van de regionale economie. Daarin zit het belang van werknemers omdat het bij die stimulering uiteindelijk ook om werkgelegenheid gaat. Toen ik nog fulltime vakbondsbestuurder was, had ik geen hoge dunk van de KvK. Het was me een raadsel wat de KvK deed. Na ruim vier jaren als lid van het Dagelijksbestuur te hebben gefunctioneerd, heb ik een ander beeld gekregen van de Rotterdamse KvK. Ik kan nu redelijk in de keuken kijken en kan dus zien hoe serieus de bestuursleden van de Kamer, maar vooral ook al die mensen die dagelijks in dienst van de Kamer voor het bedrijfsleven werken, met de stimulering van de regionale economie bezig zijn. Ze zijn zeer deskundig en hebben goed in de gaten wat ze moeten doen om vooral ook anderen, zoals politici en ambtenaren, aan te moedigen en te overtuigen de omstandigheden te creëren die nodig zijn om in deze regio goed te kunnen ondernemen en dus werkgelegenheid te scheppen. Veel werk gebeurt achter de schermen, waardoor anderen dikwijls de waardering opstrijken voor het werk van de KvK. In alle jaren die ik bij de vakbeweging heb gezeten, heb ik met veel bedrijven te maken gehad, die slecht werden geleid en dikwijls daardoor in de problemen kwamen. Ik was dan ook positief verrast toen ik bij de KvK Rotterdam een zeer efficiënt geleid bedrijf aantrof, met regionale ondernemers, die als bestuursleden van de

Rotterdamse KvK zelfstandig kunnen besluiten op welke manier deze KvK de regionale economie moet stimuleren. Op dit moment vindt een door de politiek voorgeschreven evaluatie plaats van het functioneren van alle KvK’s in Nederland. Er zijn er twaalf plus nog een overkoepelende KvK NL. Gezien het functioneren van de KvK Rotterdam en de verbeteringen die zijn aangebracht, met name bij veel andere regionale Kamers, zou die evaluatie met vertrouwen tegemoet gezien moeten kunnen worden. Toch vonden het bestuur van de KvK NL en vooral de Raad van Commissarissen, dat nog vóór de voltooiing van de evaluatie, de KvK’s zelf al met een onderzoek en met daaruit te trekken conclusies, zouden moeten proberen de meningen van de ambtenaren en politici te beïnvloeden. Onder aanvoering van oud MKB-voorzitter Hans de Boer, nu lid van de Raad van Commissarissen, heeft een interne KvK-commissie een rapport uitgebracht met voorstellen, die er op neer komen dat de landelijke werkgeverskoepels VNO-NCW en MKB de besluitvorming binnen de KvK naar zich toe moeten trekken. Werknemers werden doelbewust buiten de Commissie de Boer gehouden. Behalve dat de Boer c.s. de werknemers binnen de toekomstige KvK’s ook buitenspel wil zetten, wil de commissie de besluitvorming over de stimulering van de regionale economie verplaatsen van de regio naar het nieuw te vormen dagelijksbestuur van KvK NL, met daarin vooral vertegenwoordigers van VNO-NCW en MKB. De lokale ondernemers, die nu als bestuursleden van de regionale KvK’s zelfstandig besluiten kunnen nemen, mogen straks nog slechts opdrachten uitvoeren, die ze vanuit KvK NL gaan krijgen. Ouderwets centralisme. Met deze coup door de koepels VNO-NCW en MKB hopen ze de onafhankelijk KvK’s voor hun karretje te spannen als belangenbehartiger van alleen ondernemers. Die onafhankelijkheid vormde voor VNO-NCW en MKB al jaren een probleem en was aanleiding voor veel wrijvingen. Nu denken deze werkgeverskoepels blijkbaar dat ze, door vooruit te lopen op de evaluatie en de daaruit voortvloeiende besluitvorming, de ambtenaren, de regering en het parlement alvast voor hun visie en hun belang te kunnen winnen. Slim bedacht, maar niet slim genoeg om doordenkende ambtenaren en politici om de tuin te leiden, hoop ik. Europoort Kringen • Maart 2010

19


Milieu

Prijs voor twee offshore mega windparken Test- en certificatiebedrijf KEMA heeft de Europese aanbesteding gewonnen voor de ‘Front End Engineering Design Study’ (FEED studie) voor twee offshore mega windparken in de Duitse Noordzee. Het Duitse energiebedrijf EnBW Energie Baden-Württemberg AG had de aanbesteding uitgeschreven. Na realisatie zullen de windparken een maximum capaciteit hebben van twaalfhonderd Megawatt en ongeveer vierenhalf miljard kilowattuur per jaar produceren, gelijk aan het jaarlijkse verbruik van 1,2 miljoen huishoudens. De twee windparken zijn van groot belang voor het realiseren van de Duitse windenergiedoelstelling -tot vijfentwintigduizend Megawatt geïnstalleerd offshore windvermogen per 2030- en moeten gereed zijn op 31 december 2015. De resultaten van de FEED studie zullen belangrijke input zijn en de basis vormen voor de verdere projectplanning en investeringsbeslissingen van EnBW. De twee offshore windparken, waarvoor de vergunningen reeds zijn afgegeven, worden ongeveer 85 kilometer ten noorden van het eiland Borkum gebouwd. De totale capaciteit van de twee windparken bedraagt twaalfhonderd Megawatt, afhankelijk van de uiteindelijke opstelling en het ontwerp van de windturbinegenerator (WTG). De totale oppervlakte van de parken is 105 vierkante kilometer met een waterdiepte tussen 38 en veertig meter. KEMA is verantwoordelijk voor het opstellen en evalueren van diverse ontwerpconcepten, zoals de lay-out van het park, WTGkeuze, funderingstypes, platformconcepten, installatieprocedures en maritieme logistiek. Deze uitkomsten zijn een belangrijke bouwsteen voor het uiteindelijke ontwerp van de offshore windparken, dat zal worden uitgevoerd conform de specificaties van de Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie - het Duitse Federale Kantoor voor Zeescheepvaart en Hydrografie (BSH).

Het rendement van de twee windparken wordt geoptimaliseerd doordat KEMA in het businessmodel door middel van risico- en gevoeligheidsanalyses rekening houdt met de eigendomskostenposten gedurende de gehele levenscyclus zoals inkoop, constructie, bedrijfsvoering en ontmanteling. Belangrijke elementen hierbij zijn bedrijfsvoering en onderhoud, waaronder bemanningsvervoer, scheepstypes, helikoptertransport en accommodatieplatforms. De studie zal worden uitgevoerd door een internationaal team van KEMA uit de vestigingen in Arnhem, Bonn, Dresden en Hamburg. KEMA wordt bij dit project ondersteund door IMS Ingenieurgesellschaft GmbH, Hamburg, en DEWI GmbH, Wilhelmshaven.

Waterstofonderscheiding Air Products -één van de grootste leveranciers van waterstof en equipment voor opslag, transport en distributie van waterstofheeft de ‘Rushlight Hydrogen and Fuel Cell’ award ontvangen voor zijn innovatieve ‘Series 100’ waterstof tankstation. Dit type tankstation betekent volgens de jury een belangrijke stap in de commerciële ontwikkeling van waterstof als brandstof en verdiende daarom de prijs voor meest vooruitstrevende prestatie op het gebied van waterstoftechnologie in 2009. De Rushlight Awards worden elk jaar uitgereikt aan Britse en Amerikaanse organisaties die vooroplopen in de ontwikkeling van schone, industriële technologieën. Naast de miljardeninvesteringen die de automobielindustrie momenteel doet in de ontwikkeling van waterstofauto’s en energiesystemen, wordt ook steeds meer gekeken naar de benodigde infrastructuur voor het rijden op waterstof. De jury zag het ‘Series 100’ tankstation -de eerste twee stations zijn al in Groot-Brittannië gerealiseerd- als een goede eerste stap in het ontwikkelen van de benodigde waterstofinfrastructuur. Het waterstof tankstation kan volgens de jury ook een grote rol spelen in de verhoging van acceptatie bij consumenten en de industrie, en twijfels wegnemen over de betrouwbaarheid en veiligheid van waterstof als milieuvriendelijke energiebron. Het tankstation heeft namelijk een eenvoudige bediening, neemt weinig ruimte in beslag, kan snel geïnstalleerd worden en heeft met succes verschillende veiligheidstesten en proefprogramma’s doorstaan. De twee tankstations in Groot-Brittannië kunnen gezien worden als het fundament voor de toekomstige waterstoffaciliteiten en voor een landelijk dekkend waterstofnetwerk. Dat waterstofnetwerk zal bovendien automobielfabrikanten stimuleren in de verdere ontwikkeling van waterstofauto’s. Ian Williamson, Hydrogen Energy Systems Director van Air Products Europa, is vereerd met de onderscheiding. “Het winnen van deze prijs laat zien hoe belangrijk het is om naast waterstofvoertuigen ook een waterstofinfrastructuur te ontwikkelen. Daarnaast zal de introductie van waterstof als brandstof de uitstoot van broeikasgassen sterk verminderen. Wij spelen een belangrijke rol in de productie van waterstof en de ontwikkeling van de waterstofinfrastructuur. Behalve aan technologie zoals tankstations werken we ook hard aan milieuvriendelijke productiemethoden voor betaalbare waterstof.”

Geen CE-markering voor groendaken Op gezag van de Europese Commissie in Brussel heeft minister van VROM bepaald dat een CE-markering voor groendaken alsnog géén wettelijk vereiste is. Deze uitspraak betekent een overwinning voor producent ZinCo GmbH die een jarenlange bezwaarprocedure tegen de verplichte markering heeft gevoerd.
Vooropgesteld laat ZinCo weten absoluut geen principiële bezwaren te hebben tegen een CE-markering, zolang het gaat om een norm die direct van toepassing is op het betreffende materiaal. De NEN-EN 13252 is opgesteld voor geotextielen en aanverwante producten bedoeld voor drainagesystemen in verticale toepassingen. 20

Europoort Kringen • Maart 2010

De norm is geschreven voor onder meer wegen, spoorwegen en tunnels en heeft dus niets van doen met groendaken. In 2007 stelde het ministerie van VROM onder aansporing van één producent -die waarschijnlijk handelde uit concurrentieoverwegingen- de norm NEN-EN 13252 verplicht voor de gehele branche. Onder dreiging van een dwangsom en een leveringsstop werden hiermee alle producenten van drainagelagen voor daktuinen voor de Nederlandse markt verplicht deze CE-markering te voeren. De meeste producenten hebben daarop een dure spoedcertificering doorlopen.


U wilt uw doelstellingen halen: maximale productie, een veilige installatie, hoge beschikbaarheid, de laagst mogelijke kosten.

U wilt geen verrassingen: binnen budget en optimale betrouwbaarheid.

Maintenance Engineering is uw middel: onze praktische en effectieve onderhoudsoplossingen en tools uit de MaxMate leiden u naar uw doel.

U wilt maximale grip op uw onderhoud: MaxGrip voor maintenance consultancy en maintenance software services. MaxGrip logo CMYK versie

100C /0M /71Y /43K

0C /91M /76Y /0K

C85/M24/Y0/K0

C100/M92/Y0/K10

Producten en diensten van MaxGrip:

www.optimizerplus.nl

www.maxmate.nl

www.maint-it.nl

MaxGrip B.V. De Bouw 123, 3991 SZ Houten. Tel: 030-281 78 23 www.maxgrip.nl


Sommige zaken vinden wij nu eenmaal vanzelfsprekend. Vinรงotte Nederland levert als onafhankelijke inspectie- en keuringsinstelling diensten aan op het gebied van veiligheid, kwaliteit en het milieu. Onze expertise omvat onder meer de controle van de integriteit van constructies, installaties, machines, apparaten en gebouwen en diensten rond arbeidsomstandigheden. Bij Vinรงotte Nederland werken meer dan honderd technische deskundigen. Naast de hoofdvestiging te Breda hebben we ook kantoren te Rhoon en Akersloot en logistieke steunpunten in het hele land. Vinรงotte Nederland maakt deel uit van de internationale groep Vinรงotte, die met zijn meer dan 2000 medewerkers een kenniscentrum vormt en wereldwijd in vijftien landen vestigingen heeft. Interesse in een oplossing op maat? Neem dan een kijkje op onze website www.vincotte.nl.

Safety, quality and environmental services www.vincotte.com


Energie

Commissie

moet gebruik groene energie aanjagen door Laurent Chevalier

In de strijd tegen klimaatverandering heeft het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen topprioriteit. Om kans van slagen te hebben, acht de regering het noodzakelijk dat meer biomassa wordt gebruikt voor de productie van duurzame energie en brandstoffen. In de praktijk blijkt dit nog niet zo gemakkelijk te zijn. Een door het ministerie van VROM ingestelde ‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ moet het proces daarom aanjagen.

V

oorzitter van deze commissie is dr. Dorette Corbey, oud-lid van het Europees Parlement en sinds kort voorzitter van het bestuur van de Nederlandse Emissie-autoriteit (NEa). De negentien leden tellende commissie telt vertegenwoordigers van bedrijfsleven, wetenschap en natuur/milieu-organisaties. De commissie moet advies uitbrengen over duurzaamheidsvragen rond productie en gebruik van biomassa. Duurzaamheid geldt namelijk als belangrijkste randvoorwaarde om een forse inzet van biomassa van de grond te krijgen, of zoals de commissie stelt: “Grootschalig gebruik van biomassa levert een belangrijke bijdrage aan de oplossing van het klimaatprobleem, maar zonder garanties voor duurzaamheid is het stimuleren van biomassa eerder een stap achteruit.” De commissie moet tevens het forum worden voor maatschappelijke discussies over biomassa. Al deze activiteiten moeten leiden tot een vergroting van het volume aan duurzame brandstoffen. Dit is hard nodig, omdat de Europese

‘Richtlijn hernieuwbare energie’ (RED: Renewable Energy Directive) de lidstaten verplicht tot realisatie van twintig procent hernieuwbare energie en tien procent hernieuwbare transportbrandstoffen in 2020. Knelpunten En dat dit nog ‘a hell of a job’ is, blijkt alleen al uit het feit dat het gebruik van duurzame energie in Europa en zeker in Nederland maar langzaam groeit. In een door SenterNovem eind 2009 gepresenteerde studie ‘Beschikbaarheid van Nederlandse biomassa voor elektriciteit en warmte in 2020’ wordt bijvoorbeeld gesteld dat de beschikbaarheid daarvan in Nederland bij de huidige stand van zaken in 2020 maximaal zal (kunnen) uitkomen op niet meer dan een kwart of een derde van de gestelde targets. Hiermee lijkt de instelling van de ‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ geen overbodige luxe. Komt bij dat Nederland in Europa beslist

••

Europoort Kringen • Maart 2010

23


Energie

geen koploper is op dit gebied. Overigens groeit het aandeel duurzame energie in heel Europa sowieso maar mondjesmaat. Bij de instelling van de commissie benadrukte voorzitter Corbey dat het bij alle ambities om de productie van biomassa op te voeren voor het maatschappelijk draagvlak belangrijk is dat negatieve neveneffecten worden voorkomen. Als voorbeeld noemde zij verlies aan biodiversiteit of verdringing van voedselproductie. Met name in de Derde Wereld. De benoeming van Corbey als voorzitter van een ‘energiecommissie’ heeft overigens wel iets pikants. Nog maar enkele jaren geleden had zij zware kritiek op de Nederlandse overheid toen die vrijwel van de ene op de andere dag de MEP-subsidie (Regeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie) stopzette. Zij noemde dat toen: “Onbegrijpelijk en een verkeerd signaal

Biomassa Biomassa is een verzamelnaam voor stoffen en materialen van dierlijke (mest) en plantaardige oorsprong, die worden gebruikt voor energieopwekking: warmte, elektriciteit en gasvormige of vloeibare motorbrandstoffen. Deze omzetting kan gebeuren door verbranding, vergassing of vergisting. Biomassa geldt als een duurzame energiebron. Anders dan bij het gebruik van bijvoorbeeld olie, kolen (fossiele brandstoffen) voor het opwekken van energie is biomassa (vrijwel) CO2 - neutraal. In tegenstelling tot fossiele brandstoffen halen planten en bomen door groei en nieuwe aanplant namelijk evenveel CO2 uit de lucht als er bij verbranding ervan weer vrijkomt. Elektriciteitscentrales voegen vaak biomassa toe aan hun fossiele brandstoffen, waardoor ze een deel van hun stroom mogen labelen als ‘groene stroom’.

24

Europoort Kringen • Maart 2010

van de overheid, terwijl we veel belang hebben bij schone energie.” Uitgangspunt voor het werk van de ‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ is dat de inzet van biomassa kansen biedt. De commissie wil actief zoeken naar mogelijkheden om die kansen te benutten voor verduurzaming van de energiesector, transport, landbouw, innovatie en kennisontwikkeling. Negatieve effecten van grootschalig gebruik van biomassa voor energiedoeleinden, transport en materialen wil de commissie voorkomen door o.a. te werken aan voorstellen met praktische en controleerbare uitvoeringsmaatregelen. Goede en foute biomassa De commissie kan daarvoor te rade gaan bij de Stichting Natuur en Milieu. Vorig jaar publiceerde

Zestig miljoen euro extra voor bestrijding CO2

Het rijk stelt zestig miljoen euro extra beschikbaar voor programma’s uit de ‘Innovatie-agenda’, die de uitstoot van CO2 moeten verminderen. Eerder werd al 289 miljoen euro vrijgemaakt voor deze ‘Innovatie-agenda’. Met deze steun wil het rijk zowel de ontwikkeling van duurzame producten en processen bevorderen. De extra steun is bestemd voor industriële energiebesparing, vermindering van methaanuitstoot in de landbouw, realisatie van intelligente elektriciteitsnetten en CO2 -afvang.


die organisatie namelijk een lijst van goede en foute soorten biomassa. Volgens Natuur en Milieu leiden sommige soorten biomassa tot kap van oerwouden, hogere voedselprijzen en soms tot zelfs meer uitstoot van broeikasgassen dan bij gebruik van olie of kolen. Slechte biomassasoorten zijn o.a. koolzaad, soja, palmen zonnebloemolie, tarwe, bieten en mest. Als goede biomassa gelden (afval) reststromen uit de voedingssector, landbouw en industrie, alsmede houtachtige gewassen, zoals hennep, riet, populier en wilg. De instelling van de ‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ betekent overigens ook weer niet dat productie en gebruik van biomassa in Nederland nog in de kinderschoenen staan. Verre daarvan. Punt is wel dat deze manier van energieproductie nu nog door een bont gezelschap wordt toegepast en dat hier en daar al de nodige builen zijn opgelopen. Voorts is nog niet iedereen altijd even overtuigd van de milieuwinst van biomassa. Aan de andere kant van het spectrum klinkt de klacht dat het ontbreekt aan stevige aansturing van het ministerie van VROM en aan een langetermijnperspectief. Dit verklaart wellicht waarom de commissie in een eerste rapportage nadrukkelijk stelt dat ‘het maatschappelijk debat vraagt om transparantie van biomassa en dat het voor de overheid van belang is om de aard en herkomst van biomassastromen te kennen’. Om deze bezwaren te elimineren, zou het volgens de commissie zinvol kunnen zijn op enig moment een wetgevingsproces in te voeren, gericht op verplichte rapportages over herkomst en productie. Aan de andere kant voelt de commissie er niets voor om alles met regeltjes dicht te timmeren. Liever legt ze het zwaar-

tepunt van regulering bij de marktpartijen. Dat de markt niet stil heeft gezeten, blijkt klip en klaar uit de vele initiatieven van de afgelopen jaren, waarin met vallen en opstaan toch successen zijn geboekt. Zo kunnen automobilisten in Rotterdam zelfs al aardgas tanken nabij Rotterdam Airport. Eerder al werden in Rotterdam twee nieuwe tankstations met biodiesel geopend. Rijden op gas is een zeer milieuvriendelijke manier van autorijden. De uitstoot van stikstofdioxide is tot negentig procent lager dan bij auto’s op benzine of Dr. Corette Corbey voorzitter ‘Commissie diesel, terwijl er zelfs geen fijn Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ stof wordt uitgestoten. Argos Oil heeft een voortrekkersrol vervuld op het gebied van  alternatieve brandstoffen. Deze relatief kleine oliemaatschappij heeft enkele jaren geleden als eerste in Nederland een brandstof met een biocomponent op de markt gebracht. De komst van de ARGOS-aardgasbiogaspomp in samenwerking met CNG-Net maakt ook de weg vrij voor de komst van tientallen nieuwe taxi’s van de Rotterdamse taxicentale (RTC). Die zegde vorig jaar bij een door het Rotterdam Climate Initiative georgansieerde ‘biobrandstoffenbarbecue’ toe om met nieuwe wagens op gas te gaan rijden als er tankfaciliteiten waren. Europoort Kringen • Maart 2010

25


MC2009-03

Services: altijd de juiste balans. In de wereld van de procesautomatisering is het verkrijgen van de juiste servicebalans een kritiek punt. Te weinig service kan leiden tot een zeer kostbare machinestilstand; te veel service kan daarentegen resulteren in onnodige overheadkosten. Daarom verstrekt Endress+Hauser zorgvuldig gebalanceerde diensten om aan uw individuele eisen te voldoen. Laat ons u helpen de juiste balans te vinden. www.nl.endress.com/services

Endress+Hauser BV Postbus 5102 1410 AC Naarden

Tel. (035) 695 86 11 info@nl.endress.com www.nl.endress.com


Co van Liere

Foto: Eric Bakker

Column

Co van Liere promoveerde in 1976 aan de TU Delft en deed als CTO onderzoeken ontwikkeling bij KEMA. In 2002 ontving hij de DOW-energieprijs voor zijn werkzaamheden op het gebied van energie en duurzaamheid.

Lente-uitjes Ik hou van vliegen. Het sonore gebrom van de gasturbines geeft mij een vertrouwd gevoel van rust en de sensatie bij het opstijgen onderga ik nog steeds bij elke vlucht. Het is en blijft uniek dat de simpele wet van Bernoulli een dergelijke impact heeft gekregen op ons bestaan. Er is nauwelijks een bedrijfstak denkbaar die een grotere vlucht heeft genomen dan de luchtvaartindustrie die eigenlijk de ‘luchtvluchtindustrie’ zou moeten heten. Totdat de congestie in de lucht, de herrie op de grond en de bezwangering van de atmosfeer de grenzen aan de groei begonnen aan te geven. En nu is er ook nog het terrorisme, de dure brandstof en de ‘carbon footprint’. De ‘carbon footprint’ is een visualisatie van vooral onze CO2-emissie. In Nederland is de gemiddelde koolstofdioxide uitstoot circa 10,6 ton per persoon per jaar. In de VS is dat 19,5 ton en voor de topper Quatar 40,6 ton. De Congolese Republiek staat onderaan met 0,01 ton. ‘Carbon footprint calculators’ zijn leuk om mee te spelen. Voor een economyclass vlucht Amsterdam-Tokyo-San FranciscoAmsterdam wordt op basis van alleen de brandstof 2,4 ton CO2 berekend; dezelfde afstand in mijn BMW 316i levert 6,5 ton CO2 op, maar met de trein slechts 1,7 ton CO2. Vergeleken met een inwoner van Congo leven wij dus op grote voet! Tegenover de ‘carbon footprint’ staat de ‘carbon offset’. Hiermee wordt de uitstoot van koolstofdioxide gecompenseerd door de aanplant van bomen of anderszins. Het herinnert me eraan dat ik mede deelnemer ben van het Trésor Tropical Park in Frans Guyana. Althans, dat zegt een certificaat, ontvangen bij de opening van de kolengestookte centrale Hemweg 8 in 1994. De elektriciteitsbedrijven waren toen al bezig om de CO2-uitstoot van hun centrales te compenseren voor de gehele operationele levensduur van dertig jaar. Dit offsetmechanisme werkt overigens alleen als je daarna het gegroeide hout weer onder gecontroleerde condities in arbeid omzet! Boeing, GE en diverse luchtvaartmaatschappijen onderkennen dit en willen olie van aangeplante producten zoals de schijtnoot (Jatropha curcas) oogsten voor bijmenging bij hun kerosine. Deze vrucht heeft circa 35 procent aan winbare oliën en zoals de naam al zegt, is er geen concurrentie met de voedselproductie. Maar Boeing lijkt toch het meest geïntrigeerd door algen. Algen zijn eigenlijk bomen zonder stam en blaadjes zonder steeltje. Ze absorberen grote hoeveelheden CO2 en sommige soorten kunnen wel tot zeventig procent olie

bevatten. Doordat ze zowel in zoet-, brak- als zoutwater zweven, is er een soort driedimensionale teelt wat de opbrengst per hectare hoog maakt. Afhankelijk van de algsoort en de teeltvorm leveren ze volgens de WUR in Wageningen twintig- tot tachtigduizend liter olie per hectare per jaar op. Boeing houdt het op dertigduizend l/ha/jaar. Vliegen op biobrandstof lijkt geweldig maar het gemiddelde conversierendement van zonlicht naar biomassa is op aarde slechts 0,25 procent. Voor algen in een circulerende vijver is het conversierendement één procent en in optimale gesloten fotobioreactoren vier procent. Maar het kweken, oogsten en vervolgens omzetten in geschikte biobrandstof vraagt verrassend veel energie en netto blijft er maar weinig over. Genetische manipulatie kan de groei-eigenschappen en de olie-inhoud verder verbeteren en dat lijkt een begaanbare weg zolang we maar niet in het vaarwater van de voeding komen. In 2009 eindigde een kwart van het geteelde maïs in de Verenigde Staten als biobrandstof en dat deugt niet in een wereld met zoveel honger. Kortom, er zal voor een groene ‘luchtvluchtindustrie’ heel hard en inventief gewerkt moeten worden! Want één rondtrip als boven in een viermotorige Boeing 747-400 Combi vraagt 335 ton kerosine, in een tweemotorige Boeing 777-200 ER ruim 218 ton. De KLM verbruikt jaarlijks circa drie miljoen ton kerosine; met twintig procent bijmenging zou het gaan om zeshonderdduizend ton biobrandstof waarvoor dertigduizend hectare algenfaciliteit nodig is. Gelet op deze getallen tekent de trias-energetica zich ook voor de luchtvaart helder af: eerst terugdringen energieverbruik, dan het inzetten van duurzamere bronnen en gelijktijdig het efficiënter gebruiken van de beschikbare energie. Na een biefstukje met frisse lente-uitjes boven Queensland zakte ik slaperig onderuit, hopend dat de piloten van Quantas bij de les bleven. Mijn buurman aan het gangpad had zijn lente-uitjes gelardeerd met twee Dormicum en weggespoeld met diverse glazen Australische Shiraz. Terwijl de piloten naar grotere hoogte klommen om tijdens de vlucht brandstof te besparen, zakte de cabinedruk langzaam en bijna onmerkbaar. De lente-uitjes en de Dormicum van de buurman begonnen hun werk te doen en de eerste postanale depressies van deze nachtvlucht kondigden zich aan. De ecoterreur van de schijtnood is begonnen, dacht ik terwijl ik langzaam wegdoezelde met mijn hoofd tegen het koude raampje. Count your blessings. Europoort Kringen • Maart 2010

27


CONSTRUCTION

SHIPPING &

SHIPPING INDUSTRY CONSTRUCTION & INDUSTRY SHIPPING

Hét platform voor techniek, installatie en constructie in een regio die zich kenmerkt door een brede Hét platform voor techniek, installatie en constructie maritieme industrie in een regio die zich kenmerkt door een brede

INDUSTRY maritieme industrie

27, 28 voor entechniek, 29 installatie aprilen constructie 2010 Hét platform in5, een 6 regioen die zich kenmerkt door een brede 7 mei 2009 14.00 - 22.00 uur maritieme industrie

5, 6 en 7 mei 2009 Vraag via onze website een gratis VIP-Relatiekaart aan!

Bij deze vakbeurs wordt dé unieke full-service-formule gehanteerd.

BEZOEKADRES: EVENEMENTENHAL GORINCHEM Franklinweg 2, 4207 HZ Gorinchem

CORRESPONDENTIEADRES: EVENEMENTENHAL HARDENBERG Energieweg 2, 7772 TV Hardenberg T (0523) 28 98 98 E info@evenementenhalhardenberg.nl

W W W . E V E N E M E N T E N H A L G O R I N C H E M . N L


v o r k h e f t r u c k s

b . v .

Albert Plesmanweg 73 • 3088 GB Rotterdam Tel. 010-4293000 • Fax 010-4295656 www.vitesse-forklifts.nl

edrijf b r u u h r e V ks c u r t f e h k van vor

KAATMOSSEL.indd 1

09-03-10 15:42 Europoort Kringen • Maart 2010

29


Energie

Contract voor stroomkabels

‘Zero-landfill’ status

Nexans heeft een contract van dertien miljoen euro binnengehaald voor de levering van stroomkabels voor de nieuwe pompaccumulatie-waterkrachtcentrale van Kraftwerke LinthLimmern, die momenteel gebouwd wordt in het oosten van Zwitserland. Het contract omvat het ontwerp, de fabricage, de levering, de installatie, de verbinding en de inbedrijfstelling van ongeveer dertig kilometer Extra High Voltage (EHV)-kabels. Nexans zal zes XLPE-geïsoleerde, ondergrondse 380 kV-kabels leveren, met elk een lengte van ongeveer vijf kilometer, gelijk aan de lengte van de ondergrondse toegangstunnel waarin ze geïnstalleerd zullen worden. Deze kabels, voorzien van koperen geleiders met een diameter van 1.600 mm², worden in parallel geplaatst om de nieuwe centrale te verbinden met het EHVstroomtransmissienet. Het pompaccumulatieproject van Limmern in de vallei van Linthal maakt gebruik van de nabijheid van twee bestaande waterreservoirs -dat van Muttsee (hoogte: 2.474 m; nieuwe capaciteit: 25 miljoen m3 water) en het meer van Limmernsee (hoogte: 1.857 m; capaciteit: 92 miljoen m3 water)- door een ondergrondse pompaccumulatiecentrale te bouwen tussen de twee meren. Overdag, wanneer de vraag naar elektriciteit het hoogst is, stroomt er water door de turbines van de nieuwe centrale van Limmern zodat de elektriciteit wordt opgewekt om aan deze behoefte te voldoen. Wanneer ‘s nachts de vraag daalt, is er meer stroom beschikbaar op het net, die door de nieuwe centrale van Limmern gebruikt zal worden om het water terug ‘stroomopwaarts’ van de Limmernsee naar de Muttsee te pompen. Voor deze pomp-en-turbinewerking zal de centrale van Limmern voorzien worden van zo’n duizend MegaWatt vermogen via een ondergrondse toegangstunnel met een lengte van vijf kilometer. Doordat het water van het lager gelegen bassin terug naar het hoger gelegen bassin gepompt kan worden, werkt de centrale als een enorme herlaadbare batterij, die een nachtelijk overschot aan energie gebruikt voor een uiterst betrouwbare en flexibele stroomvoorziening die pieken in de vraag overdag kan opvangen. Zowel de elektriciteit die nodig is om het water terug te pompen als de elektriciteit die wordt opgewekt door de centrale wanneer de turbines in werking zijn, gaat door dezelfde elektriciteitslijnen, die verbonden worden met het Zwitserse EHVstroomtransmissienet. Deze verbinding zal verzekerd worden door de 380 kV-kabels van Nexans.

Netwerkbekabelaar Siemon heeft aangekondigd dat zijn internationale hoofdkantoor en grootste productiefaciliteit vanaf heden volgens de milieudoelstelling ‘zero-landfill’ (geen afvalstort) opereren. Het bedrijf staat bekend om zijn groene beleid; de directie beheert bijvoorbeeld een eigen boomkwekerij van twaalfhonderd hectare. Volgens een uitgebreide interne kwaliteitstoetsing, gebaseerd op ISO-14001, wordt meer dan 99 procent van het afval op Siemon’s terrein op een duurzame manier gerecycleerd, hergebruikt of op een andere manier opnieuw ingezet. Siemon’s efficiëntie- en milieumanagementprogramma’s gaan uit van 95 procent recyclage van alle reststoffen, inclusief bijproducten en kantoorafval. Volgens het bedrijf zorgden deze inspanningen alleen al in 2008 voor het hergebruik van negenhonderd ton afval. Alle reststoffen die niet gerecycleerd kunnen worden, worden in een lokale afvalverwerkingsfabriek in een zorgvuldig gecontroleerde omgeving verbrand met het doel elektriciteit op te wekken. Alles wat uiteindelijk in een afvalstort terechtkomt, is een kleine hoeveelheid as, het bijproduct van het afval tot energieproces. Volgens Paul Knickerbocker, Siemon’s Plant Engineering and Facilities manager, werd de ‘zero-landfill’ doelstelling niet bereikt door één enkele inspanning, maar kwam deze voort uit jaren van initiatieven op het gebied van efficiëntieverhoging en het verbeteren van afvalmanagement. “Sinds 2006, en misschien zelfs eerder, is zo’n 98 procent van ons afval opnieuw ingezet”, legt Knickerbocker uit. “Om dit naar meer dan 99 procent te tillen, hebben we onze recyclagetrajecten zodanig geperfectioneerd dat we nog meer uit de afvalstroom konden halen.” Directeur en CEO Carl Siemon gaf aan dat ook de werknemers een belangrijke rol hebben gespeeld in de ‘zero-landfill’-prestatie. “Dit is echt teamwerk geweest,” vertelde hij. “Om dit tot een succes te maken, heeft iedereen bij Siemon zijn beste beentje voorgezet om zoveel mogelijk te recycleren. Dat heeft ons veel opgeleverd, maar we hopen ook dat het mensen aanmoedigt om thuis en elders meer te recycleren.” Hoewel de ‘zero-landfill’-status op zich al wordt gezien als een vooruitstrevende en vergaande prestatie op het gebied van milieuzorg, wijst Knickerbocker erop dat het maar één onderdeel is van Siemon’s veelomvattende groene beleid. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook zijn duurzame zonne-energieprogramma en zijn projecten op het gebied van bosbeheer. “Als zorg voor het milieu al zo lang onderdeel is van de bedrijfscultuur als bij ons het geval is, is het lastig om bij een willekeurige mijlpaal te zeggen ‘nu zijn we klaar’. We zijn trots op het feit dat we nu de ‘zero-landfill’-status hebben, maar we kunnen Siemon’s overige – en net zo belangrijke – groene initiatieven niet uit het oog verliezen “, aldus Knickerbocker.

(advertentie) 

 

 





30

Europoort Kringen • Maart 2010


Rotterdam Climate Initiative

“Productie van biodiesel gaat niét ten koste van voedselvoorziening” door Laurent Chevalier

“Deze tak van industrie vind ik een enorme uitdaging. Wij zijn bezig met het ontwikkelen en verfijnen van een geheel nieuwe technologie om duurzame biodiesel te produceren, waarbij ook nog eens 99,999 procent van de reststromen nuttig wordt hergebruikt. Inzet van biodiesel bespaart dertig tot vijftig procent op de uitstoot van CO2. Deze combinatie van innovatieve techniek, business en milieu vind ik fascinerend. Wij leveren hiermee een belangrijke bijdrage aan het Rotterdam Climate Initiative.” Is getekend: Rienk Wiersma (46), managing director van Biopetrol Rotterdam.

H

et bedrijf houdt zich sinds vorig jaar aan de Welplaatweg in Rotterdam-Europoort bezig met de productie van hoogwaardige biodiesel en farmaceutische glycerine voor gebruik in cosmetica, tandpasta en huidverzorgingsproducten. De uiterst moderne installatie heeft een jaarcapaciteit van vierhonderdduizend ton biodiesel en zestigduizend ton glycerine en biedt werk aan zo’n dertig personeelsleden in vijfploegendienst. Biopetrol is de grootste producent in Nederland van biodiesel en glycerine. Het van origine Zwitserse bedrijf heeft ook nog twee fabrieken in het Duitse Rostock en Schwarzheide. De totale productiecapaciteit bedraagt zevenhonderdvijftigduizend ton biodiesel en honderdduizend ton glycerine. Daarmee hoort Biopetrol Europees gezien tot de top drie. Geen roofbouw In zijn robuust ingericht kantoor vertelt Wiersma gedreven dat de productie van biodiesel bij zijn bedrijf absoluut niet ten koste gaat van de productie van levensmid-

32

Europoort Kringen • Maart 2010

delen, waar de kritiek vanuit de milieuhoek zich vaak op richt. “Onze manier van produceren is zeer milieuvriendelijk. Er wordt geen roofbouw gepleegd op de natuur in ontwikkelingslanden of waar dan ook, omdat wij vooral koolzaad gebruiken dat voor het allergrootste deel uit West-Europa komt. Koolzaad is op grote schaal beschikbaar. Je zou kunnen zeggen dat hoe meer biodiesel wij produceren, hoe meer hoogwaardig voer voor de vlees- en melkproductie beschikbaar komt. Het persen van tien ton koolzaad levert namelijk vier ton koolzaadolie op voor de productie van vierenhalve liter biodiesel en zes ton energierijke koolzaadoliekoek, die als diervoer wordt gebruikt.” Wiersma rekent (op basis van cijfers uit 2007) voor dat de voor de productie van biodiesel gebruikte hoeveelheid oliehoudende planten op wereldschaal eigenlijk ‘peanuts’ is. “Er werd toen circa vierhonderd miljoen ton oliehoudend zaad geproduceerd. Daarvan was slechts tweeënhalf procent bestemd voor de productie van biodiesel. Het overgrote deel ging naar de voedings- en veevoerindustrie. Verder leveren wij

••


Europoort Kringen • Maart 2010

33


Rotterdam Climate Initiative

Biodiesel kan worden gemengd met gewone diesel

met onze plantaardige glycerine een belangrijke bijdrage aan talloze chemische en farmaceutische producten op ecologische basis.” Wiersma verwacht dat de productie van biodiesel de komende jaren zal toenemen, omdat het brandstof zorgt voor een belangrijke reductie van de uitstoot van CO2. “Het is trouwens in alle opzichten een schone brandstof. Er komt geen zwavel vrij en je hebt ook geen uitstoot van andere schadelijke stoffen. Bovendien kan het worden gemengd met gewone diesel in vrijwel elk dieselvoertuig en het bevordert ook nog eens de levensduur van automotoren, omdat biodiesel een goed zelfsmerend vermogen heeft.” Biopetrol heeft zowel in Nederland als in Duitsland de ambitie om verder door te groeien. “We hebben natuurlijk ook last van de financiële crisis en de gevolgen daarvan. Wat dat betreft, hebben we best een zware dip meegemaakt. De economie toont gelukkig weer langzaam tekenen van herstel. Daarnaast hoop ik dat de nationale en Europese overheden nu eens echt stevig doorpakken om het gebruik van biobrandstoffen aan te zwengelen,

Managing director Rienk Wiersma: “Cowboys moeten wereldwijd hard worden aangepakt.” 34

Europoort Kringen • Maart 2010

zodat het nadrukkelijk op de kaart komt te staan. Er is nog een wereld te winnen. In de long run gezien, is dit een markt waar veel toekomst in zit. Schone biodiesel kan immers een zeer belangrijke bijdrage leveren aan de nieuwe Europese klimaatambities. Een beetje steun in de rug van onze biobrandstofindustrie en ook van de bio-based auto-industrie kan geen kwaad. Die sectoren staan eigenlijk nog in de kinderschoenen. Mooi gezegd heet het dat die markt nog immature is.” Cowboys hard aanpakken Op de vraag hoe het perspectief er voor zijn business uitziet, antwoordt Wiersma: “Ik verwacht dat de techniek om het gebruik van biodiesel mogelijk te maken zich de komende tien tot vijftien jaar sterk zal ontwikkelen. Wat dat betreft, hebben wij de wind echt wel mee.” Wiersma noemt de recente instelling van de ‘Commissie Duurzaamheidsvraagstukken Biomassa’ (zie elders in dit blad) met als voorzitter dr. Dorette Corbey -oud-lid van het Europees Parlement en voorzitter van het bestuur van de Nederlandse Emissie-autoriteit (NEa)- een belangrijke stap vooruit. De Commissie is door minister Jacqueline Cramer van VROM ingesteld, omdat er namelijk nog een ‘verkeerd luchtje’ hangt rond productie en gebruik van biobrandstoffen. Dat wordt met name veroorzaakt door de angst dat deze activiteiten onder het mom van ‘groen moet je doen’ ten koste gaan van de primaire voedselproductie. De nieuwe commissie moet daarom vooral advies uitbrengen over dit soort duurzaamheidsvragen. Wiersma onderschrijft van ganser harte de stelling dat duurzaamheid de absolute randvoorwaarde is om het gebruik van biobrandstoffen een forse ‘en uit klimaatoogpunt ook noodzakelijke’ duw in de goede richting te geven. “Zoals ik het nu kan beoordelen, denk ik dat deze Commissie goed werk kan verrichten. Ik kan mij ook best vinden in de ideeën van de Commissie over invoering van een uniforme certificering en verplichte rapportages over herkomst van de grondstoffen en de productie van biobrandstoffen. Maak alles maar zo transparant mogelijk. Dat is goed voor de ontwikkeling van deze markt. Wel graag wereldwijd, want juist buiten Europa regeren de ‘cowboys’, die het niet zo nauw nemen met de regels. Die moeten hard worden aangepakt, want zij vormen een ernstige belemmering voor verdere groei. Het is goed als Europa het voortouw neemt om de markt voor biomassa verder te reguleren, maar dan wel zoveel mogelijk in samenwerking met het betrokken bedrijfsleven. Als dat goed wordt aangepakt, kunnen naar mijn mening best snel spijkers met koppen worden geslagen. Overigens adviseer ik de Commissie om eens te kijken naar Engeland. Daar hebben ze al een behoorlijk werkend certificeringsysteem, waaruit duidelijk blijkt waar de grondstoffen voor de bio-industrie vandaan komen en hoeveel wordt bespaard op de uitstoot van CO2. Naar mijn mening zijn dat prima maatregelen om onze industrie goed op de rails te krijgen.” 


cc6959AD_NL_Corporate_Advert_190x130.qxd:cc6959AD

11/1/10

15:34

Page 1

TOEGANGSCONTROLE | CCTV | ELEKTRONISCHE ARTIKELBEVEILIGING | BRANDBEVEILIGING INBRAAKBEVEILIGING | MONITORING | COMMUNICATIE | OBSERVATIE

TOTAAL OPLOSSINGEN

Veiligheid boven alles! ADT Fire & Security, onderdeel van Tyco International, is wereldwijd één van de grootste aanbieders van (brand) beveiligings- en veiligheidsoplossingen. ADT ontwerpt, installeert en onderhoudt (elektronische) beveiligings- en veiligheidssystemen voor alle facetten van de maatschappij. Wilt u weten hoe we ook uw wereld kunnen beschermen? Bel

0800 - 225 52 38

of bezoek www.adtfireandsecurity.nl

A Tyco International Company

Hier kun je dus écht geen olie bij gebruiken

WIS ® , de olievrije compressor die zuivere perslucht garandeert De schroefcompressoren van onze WIS ® -serie werken op basis van een gepatenteerde waterinjectietechnologie. Bel GrassAir wanneer 100% olievrije perslucht ook in uw proces een absoluut vereiste is: 0412 664114

www.grassair.nl

Europoort Kringen • Maart 2010

35


Maintenance

Levensduurverlenging van bedrijfsmiddelen Op initiatief van onderhoudsadviesbureau Mainnovation, de brancheorganisatie World Class Maintenance (WCM) en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) is een project gestart om een van de belangrijkste ontwikkelingen in onderhoudsland te lijf te gaan, namelijk de verouderende bedrijfsmiddelen. Onder de naam VITALE (Value & Innovation Through Asset Life-time Extension) ontwikkelt een projectgroep bestaande uit achttien profit en non-profit organisaties een referentiemodel, waarmee onderhoudsmanagers de levensduur van hun bedrijfsmiddelen op bedrijfseconomische gronden kunnen prolongeren.

Steigerbouwopleiding in Rotterdam Vanaf 1 februari is het hoofdkantoor van het Opleidingsbedrijf VSB onderdak bij het Vakcentrum Afbouw en Onderhoud (www.vakcentrumrijnmond.nl) in Rotterdam. Naast de opening van een eigen nieuw kantoor in het bestaande complex aan de Drutenstraat, zal het Opleidingsbedrijf VSB ook gebruik gaan maken van de daar aanwezige praktijkruimten en optimaal geoutilleerde faciliteiten. Het Opleidingsbedrijf is daarmee fysiek gevestigd in Rotterdam, met tot dusverre vier nevenvestigingen in Dordrecht, Zwolle, Groningen en Nuth. Sinds de oprichting is het Opleidingsbedrijf VSB gevestigd bij de Stichting Samenwerkings-verband Praktijkopleiding Bouw SSPB

Het merendeel van de Nederlandse fabrieken is gebouwd in de periode net na de tweede wereldoorlog en nadert het einde van de technische of economische levensduur. Omdat de kosten voor vervanging of nieuwbouw zeer hoog liggen, proberen bedrijven met man en macht de vervanging zoveel mogelijk uit te stellen. Die verschuiving van reguliere vervanging naar levensduurverlenging is in bijna alle sectoren waar onderhoud een grote rol speelt waarneembaar; de procesmatige industrie, infra, energie, maritiem en luchtvaart. Binnen diverse sectoren is hier de afgelopen jaren de nodige ervaring mee opgedaan, maar deze ervaringen worden nog niet breed gedeeld. Daardoor steken bedrijven nu veel tijd en energie in het vinden van een goede oplossing hiervoor. Om bedrijven in alle sectoren hierbij te ondersteunen ontwikkelt de projectgroep VITALE een branche overschrijdend referentiemodel voor levensduurverlenging van bedrijfsmiddelen. Hiermee krijgt de uiteindelijke gebruiker een stevige basis om te bepalen of in zijn situatie levensduurverlenging de beste oplossing is en hoe dit het beste kan worden aangepakt. Bedrijven uit verschillende sectoren hebben zich inmiddels bereid gevonden om een bijdrage te leveren aan dit project. De hieruit voortvloeiende best practices zullen samen met technische en bedrijfseconomische afwegingen de basis vormen voor het referentiemodel. Uiteindelijk zullen hiermee aanzienlijke kostenbesparingen bereikt kunnen worden. Bovendien zal dit de omzet van deze bedrijven stimuleren en bijdragen aan een verbeterde concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland. De verwachting is dat het referentiemodel eind 2010 gelanceerd zal worden. Het te ontwikkelen referentiemodel is niet alleen bedoeld voor de deelnemende bedrijven. De gehele Nederlandse onderhoudsmarkt, inclusief MKB, zal baat hebben bij het referentiemodel. Vandaar dat SenterNovem en de Provincies Noord-Brabant en Zeeland subsidiegelden beschikbaar hebben gesteld voor dit project.

36

Europoort Kringen • Maart 2010

in Dordrecht. Door onder meer de uitbreiding van het aantal activiteiten en de benodigde praktijk- en instructieruimten, werd gezocht naar een geschikte nieuwe huisvesting. Op grond van de geboden faciliteiten en uitbreidingsmogelijkheden werd de keuze gemaakt voor het Vakcentrum Rijnmond. Het Vakcentrum Afbouw en Onderhoud Rijnmond is het opleidingscentrum voor de bedrijfstakken Afbouw (stukadoren) en Onderhoud (schilderen) in het Rijnmondgebied. Ieder jaar bieden de samenwerkingsverbanden die daar gevestigd zijn (Schilder’sCOOL-Rotterdam voor de schilders en SSPS ZuidHolland Zuid voor de stukadoors) aan honderd jongeren een betaalde opleiding die leidt tot een landelijk erkend diploma. Met ingang van 1 februari is het Vakcentrum dus ook dé opleidingslocatie voor de steigerbouwbranche in de randstad. Een deel van de instroom van het Opleidingsbedrijf VSB wordt gerealiseerd door de bij de VSB aangesloten lidbedrijven, die in toenemende mate gebruikmaken van de mogelijkheden van het Opleidingsbedrijf. Een ander deel van de instroom komt voort uit de samenwerking met regionale en lokale overheden. Hierbij leren leerlingen op praktische wijze de basis van het vakgebied, veiligheid, ergonomie en veiligheidsperceptie. Vervolgens kunnen leden van de VSB en eventuele andere steigerbouwbedrijven gebruik maken van deze aankomende steigermonteurs.


de kracht van veelzijdigheid

kraanbedrijf

VCA**

kraanverhuur Nevenvestiging

van Gouda 0182 - 565 555 www.nederhoff.nl

ISO 9001

G

Vianen 0347 - 372 122 www.vangenderen.nl

Als het gaat om vakmanschap Breevaartstraat 11-19 3044 AG Rotterdam

Tel. 010 - 415 52 77 Fax 010 - 415 45 02

info@bollegraafbv.com www.bollegraafbv.com

Oersterk in hijswerk!

De Bollegraaf hightech portaalkranen voor zwaargewicht hijswerk

Kennis en ervaring maken het verschil bij onderhoud aan uw procesinstallaties

Eenvoudige bediening, ook radiografisch · twee jaar garantie elk hefvermogen · eigen service-afdeling · efficiënt en kostenbesparend

aa

t

!

een Altijd

opl

in oss

go

p

m

MOERDIJK MIDDELBURG TERNEUZEN +31 (0) 168 334 200 - www.troost.nl

PARTNERS IN ONDERHOUD Europoort Kringen • Maart 2010

19000026.adv mammoetkraan 90x1301 1

29-03-2007 14:49:16

37


KOKS: MEER DAN MACHINES ALLEEN Bij KOKS Special Products draait alles om de ontwikkeling en productie van voertuigen voor vacuüm-, zuig- en blaastechniek en rioolreiniging. Een greep uit het leveringspakket: vacuümwagens, drogestoffenwagens, hogedrukwagens, combi’s en kolkenzuigers.

KOKS ‘ONTZORGT’ ‘Kopzorgen’ over de inzetbaarheid en duurzaamheid van het materieel, mogen onze klanten niet hebben. Wij leren u graag hoe u het optimale uit uw voertuig kunt halen. Hoe u slijtage voorkomt bijvoorbeeld. En hoe u de machine zo lang mogelijk op de weg houdt door regelmatig te inspecteren en te keuren. De verplichte SIR-keuring en VLG/ADR RDW-keuring voor hogedruk- en druk-/ vacuümmaterieel kunt u, net als reparaties en onderhoud, laten verrichten door onze specialisten. Onze 24-uurs service bespaart u tijd en geld. Nu en in de toekomst. Diamantweg 1 • 1812 RC Alkmaar • Tel. +31 (0)72 540 66 99 • Fax +31 (0)72 540 55 40 • E-mail: info@koksspecialproducts.com

WWW.KOKSSPECIALPRODUCTS.COM

Maatwerk in perslucht en koeltechniek

www.airconet.nl

Bezoekadres: Coenecoop 745 2741 PW Waddinxveen

38

Europoort Kringen • Maart 2010

Telefoon Fax E-mail

+31 (0)182 633 009 +31 (0)182 640 089 info@airconet.nl

Specialist in: • Luchtkoeling, verwarming en filtering • Proceskoeling • Persluchtsystemen Wij zijn u van dienst bij: • Verhuur (opp. lease) • Verkoop • Engineering • Service en onderhoud


Column Gastcolumnist Annelies Huygen

Annelies Huygen Senior strateeg bij TNO-ICT, bijzonder aandachtsgebied energie en duurzaamheid

Bonus voor duurzaamheid Directeuren, wier bonus niet meer alleen afhangt van de winst, maar ook van de duurzaamheid van het bedrijf. Is dat wenselijk? Hierover woedt een discussie. Een aantal Nederlandse bedrijven loopt voorop in deze duurzaamheidstrend, maar niet iedereen is daar blij mee. Pensioenfondsen en andere vertegenwoordigers van aandeelhouders vrezen dat bedrijven hun focus op aandeelhouderswaarde verliezen. Ze vragen zich ook af hoe duurzaamheid gemeten moet worden. Cynici zien een trucje om bonussen hoog te houden in tijden van lagere winsten. Het definiëren van duurzaamheid is inderdaad lastig. Duurzaamheid lijkt soms een containerbegrip, waaronder alles valt wat maar enigszins goed is. Ingeburgerde begrippen als duurzame arbeidsinzet of duurzaam leren zijn rijkelijk vaag. Ondernemingen nemen soms als doel bij het bonusbeleid opname in de Dow Jones Sustainability Index. Deze index is nogal gericht op transparantie: als je maar rapporteert, dan zal het wel goed zijn. Zo worden punten verdiend met sociale- en milieurapportages. Duurzaamheid moet niet verworden tot het slaafs afvinken van voorgekookte lijstjes. Bovendien worden resultaten niet automatisch beter als ze gepubliceerd moeten worden. De geschiedenis van het bonusbeleid toont dat aan. Toen directiebeloningen openbaar gemaakt moesten worden, gingen ze omhoog in plaats van omlaag, wat de bedoeling was. Blijkbaar werkte het mechanisme van ‘naming and shaming’ niet. Het is beter om bij het bonusbeleid concrete prestatiecriteria te formuleren met uitdagende doelen. Duurzaamheid in de energievoorziening kan bijvoorbeeld uitgedrukt worden in een gewenste vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De directie krijgt dan een bonus als dat bereikt wordt. Mogen we van ondernemingen verwachten dat zij duurzamer produceren dan de wet vereist? Is dat hun taak? De primaire reactie van de econoom in mij is ontkennend. Bedrijven moeten zorgen voor hun eigen, private belangen. Dat is de continuïteit van de onderneming, winst is daarvoor een instrument. Milieuschade is volgens de theorie een negatief extern effect, waarmee marktpartijen geen rekening houden. Ondernemingen internaliseren dat niet, omdat het de kosten verhoogt zonder dat er directe opbrengsten tegenover staan. Derden ondervinden de schade. Daarom moet de overheid ingrijpen. Via wetgeving kan ze marktpartijen dwingen om het milieu te ontzien. Op het gebied van broeikasgassen heeft de overheid al maatregelen genomen. Zo is er op Europees niveau een systeem van verhandel-

bare emissierechten. De prijs van de emissierechten is een afspiegeling van de waarde, die de samenleving hecht aan vermindering van de uitstoot. Hoge prijzen wijzen op een sterk milieubewustzijn en een gevoel van urgentie. Lage prijzen wijzen op het omgekeerde. Momenteel zijn de prijzen voor de rechten laag. Dat impliceert dat het broeikaseffect niet zo belangrijk wordt gevonden. Waarom zouden bedrijven dit signaal negeren en toch investeren in energiebesparing? Is dat pure liefdadigheid, op kosten van de aandeelhouders? Ik denk het niet. Ik denk dat ondernemingen een eigen inschatting maken van wat er leeft en wat de toekomst brengt. Wie de kranten bijhoudt, ziet dat duurzaamheid, als onderwerp steeds belangrijker wordt. Er wordt druk over gediscussieerd. Misschien strookt de prijs van de emissierechten niet met de maatschappelijke voorkeur, en hecht de samenleving wél aan duurzaamheid. Een duurzaam bedrijf verhoogt dan zijn imago, waardoor het beter personeel kan aantrekken. Ook klanten stellen dat op prijs. Waarnemers gaan er bovendien van uit dat de EU, en in navolging van haar, de nationale overheden op de wat langere termijn strikte eisen stellen op het gebied van energie-efficiëntie en duurzaamheid. Dan worden de prijzen van emissierechten torenhoog. Die verwachtingen kunnen ondernemingen verwerken in hun beleid. Als ze toch moeten investeren, zorgen ze voor een slimme en groene energievoorziening. De extra kosten leveren op termijn geld op. Het bonusbeleid is dan wat meer gekoppeld aan doelen op de langere termijn, wat iedereen toch wenst. Toch knaagt het, voor mij als econoom althans. Het lijkt wel alsof bedrijven de taak van de overheid op zich nemen. Met hun initiatieven voor duurzaamheid behartigen zij de collectieve belangen. Hoe kan dat? Zijn overheden kortzichtiger geworden? Weten bedrijven beter wat er speelt bij de bevolking dan de overheid? Reageren zij alerter? Het is een subtiel samenspel tussen ondernemingen en overheid. De voorhoede van de bedrijven wordt duurzaam omdat ze verwacht dat er stevige normen komen. Daarmee plaveit zij de weg voor de overheid, die de strenge regels vervolgens oplegt. De massa moet volgen. Blijkbaar werkt het marktmechanisme toch bij de bestrijding van externe effecten. Althans tot op zekere hoogte. Hoe dan ook, ik juich de ontwikkeling toe. Als de criteria tenminste scherp zijn. Europoort Kringen • Maart 2010

39


Maintenance

Putinspectie

met camerarobot Periodiek onderhoud en inspectie van de rioleringsleidingen zijn in Nederland aan de orde van de dag. Geconstateerde problemen worden snel opgelost om er zeker van te zijn dat de rioleringsleidingen optimaal en lekvrij functioneren. Dit hoge kwaliteitsniveau heeft de Nederlandse rioleringswereld zichzelf opgelegd en dat heeft tot mooie resultaten geleid.

I

r. Antoine Steentjes, Divisie manager inspectie-/renovatiesystemen bij KOKS Ridderkerk beschrijft in dit artikel dat aan de ene kant er dus alles aan wordt gedaan om de leidingen honderd procent waterdicht te houden, terwijl anderzijds de putten vaak genegeerd worden. Putten worden slechts vluchtig bekeken en eigenlijk alleen zeer ernstige tekortkomingen worden opgelost. Verwonderlijk, want lekkende putten leiden tot bodemverontreiniging. Daarmee komt de vraag boven of de kwaliteit van de riolering als geheel wel zo hoog is als men zich ten doel gesteld heeft? Tegenwoordig zijn alle middelen eindelijk beschikbaar om ook de putten efficiënt en effectief te inspecteren en zo nodig te herstellen. De volgende stap is om dit kwaliteitsniveau van de riolering ook in de GRP’s te gaan opnemen. Rioolinspectietechnologie Het inspecteren en renoveren van riolen zijn activiteiten die zich de laatste decennia hebben ontwikkeld tot een zeer professionele bedrijfstak. Waar vroeger de meeste

40

Europoort Kringen • Maart 2010

inspecties lopend in de grotere buizen of schuivend op een wagentje in de wat kleinere buizen werden uitgevoerd, worden de laatste twintig jaar camerarobots ingezet. Dit heeft het werk efficiënter gemaakt. Dat was ook noodzakelijk om het volledige stelsel iedere vijftien jaar te kunnen inspecteren en de gegevens nog te kunnen verwerken ook. De techniek heeft zich in deze periode steeds verder ontwikkeld, de eerste robots gebruikten camera’s die alleen recht vooruit konden kijken (eerst nog met zwart-wit beeld). Bij de volgende generatie camera’s kon de camerakop zwenken en roteren en zo details veel beter in beeld brengen. De nieuwste technologie die wordt ingezet, is de PANORAMO-technologie. Deze camerarobot heeft voor én achter een speciaal ontwikkelde, vervormingsvrije groothoeklens met een beeldhoek van 185 graden. Het systeem maakt iedere vijf centimeter voor en achter een foto. Door deze foto’s slim te combineren met software, ontstaat een virtual reality-omgeving van de binnenkant van de rioolbuis. Hierin kan de rioolbeheerder volledig zelf bepalen welk deel van de buis hij of zij wil zien.


Rioolinspectienormen Om deze grote hoeveelheid inspecties te kunnen verwerken, was het essentieel dat er een objectieve inspectienorm ontwikkeld werd. En misschien nog wel belangrijker, een bijbehorend uitwisselingsformaat, waarmee de inspectiegegevens overgedragen konden worden van de inspectiebus naar het beheerspakket. Deze beheerspakketten zijn niet meer weg te denken uit de beheerspraktijk en verwerken de waargenomen toestandsaspecten voor de beheerders tot maatregeladviezen. Eigenlijk maken de pakketten een mooie samenvatting van de uitgevoerde inspecties, zodat alleen de interessante delen door de beheerder bekeken hoeven worden. De inspectienormen zelf zijn steeds gedetailleerder geworden en zeker met de komst van de nieuwe Europese inspectienorm EN13508 kunnen praktisch alle toestandsaspecten vastgelegd worden. Hiermee is het ook mogelijk geworden om naast de rioolleidingen, ook de rioolputten te inspecteren. Putinspectie-technologie Zoals gezegd worden putten in Nederland alleen vluchtig geïnspecteerd door er vanuit de buis met een rijdende camera even in te kijken. Dat is geen echte putinspectie te noemen. Daarnaast zijn er wel verschillende pogingen

gedaan om met beschikbare technieken de put in beeld te brengen. Dat kan door een gewone camerarobot met de lier langzaam te laten zakken in de put, terwijl deze langzaam ronddraait. Daarmee kan de put redelijk in beeld gebracht worden, alleen kan de positie niet gemeten worden. Na de invoering van de nieuwe Europese inspectienorm, waarmee ook de inspectie van putten vastgelegd kon worden, kwamen er allerlei constructies op de markt waarmee putinspecties beter kunnen worden uitgevoerd. Dit waren allemaal constructies met een driepoot die bij de put uitgeladen en gepositioneerd moesten worden. Dit gaf best wel een goed beeld van de put, alleen kostte dit allemaal zoveel tijd dat het nooit kostenefficiënt ingezet kon worden. PANORAMO-SI In 2009 is het PANORAMO-SI systeem gelanceerd en hiermee is er nu eindelijk een systeem waarmee putten op een efficiënte manier geïnspecteerd worden. Daarnaast wordt met dit systeem niet alleen de put in beeld gebracht, maar wordt tegelijkertijd de volledige geometrie vastgelegd, zodat er achteraf op kantoor door de beheerder onbeperkt gemeten kan worden. Het systeem is gebaseerd op de IBAK PANORAMO 3D-techniek, die zich de afgelopen jaren wereldwijd

••

Europoort Kringen • Maart 2010

41


Maintenance

Deze putinspectie gaat zes keer sneller

bewezen heeft. De camera heeft wederom twee vervormingsvrije, groothoeklenzen die nu boven en onder geplaatst zijn. In de praktijk laat de inspecteur de camera zakken tot onderin de put en haalt de camera in één gang omhoog, terwijl de inspectiebeelden vastgelegd worden. Met sensoren wordt ook nog de beweging van de camera geregistreerd. Software compenseert dan achteraf deze bewegingen, zodat het eindresultaat optimaal is. De klant krijgt uiteindelijk geen film maar een complete virtual reality van de put te zien en kan dus helemaal zelf bepalen wat hij wil zien. De hele inspectie bij de put gaat wel tot zes keer sneller dan met de bestaande systemen, waarmee de hinder op straat echt tot een minimum wordt beperkt. Uitgebreide analyse van de verzamelde beelden kan ach-

teraf op kantoor gebeuren, waardoor de bezettingsgraad van het camerasysteem veel hoger is. Geometriebepaling Het PANORAMO-SI systeem levert niet alleen betere beelden van de rioolput, maar kan ook de volledige geometrie bepalen. Hiervoor is niets extra’s nodig. In samenwerking met verschillende instituten is speciale software ontwikkeld, die op basis van de PANORAMO-foto’s deze geometrie kan berekenen. Deze software gebruikt kenmerkende punten in de foto’s en bepaalt de positie van deze punten in meerdere foto’s na elkaar. Hiermee kan de 3D-positie van dat punt exact berekend worden. Er ontstaat als het ware een puntenwolk die het profiel van de binnenzijde van de put nauwkeurig weergeeft. Daarmee wordt het mogelijk om rechtstreeks in de 3D-beelden in de viewer objecten zoals aansluitleidingen te meten. De beheerder kan dus zelf achteraf in de meegeleverde viewer een aansluitleiding opmeten door een paar punten op de voeg te plaatsen. De software berekent dan zelf in 3D de best passende vorm door deze punten en geeft de afmetingen weer. In het voorbeeld hiernaast zijn de punten in het rood en de berekende cirkel in het groen te zien. Hierdoor is de noodzaak om mensen te laten afdalen in een put om metingen te verrichten compleet verdwenen, zonder dat de beheerder informatie hoeft in te leveren! Conclusie Er zijn de afgelopen twintig jaar grote stappen gemaakt om rioolleidingen steeds efficiënter te kunnen inspecteren en deze gegevens ook snel te kunnen verwerken. Dat was noodzakelijk om iedere vijftien jaar alle rioolleidingen te kunnen inspecteren en zo nodig ook te kunnen renoveren, om ze in goede staat te houden. De rioolleidingen in Nederland hebben hierdoor een relatief zeer hoog kwaliteitsniveau. Gek genoeg worden de putten nog nauwelijks geïnspecteerd, terwijl de putten ook voor een belangrijk deel de kwaliteit van de riolering als geheel bepalen. Zijn er dan nog redenen om de putinspectie niet uit te voeren? Allereerst moeten de inspectiegegevens objectief vastgelegd kunnen worden. Er is sinds een aantal jaar een Europese inspectienorm EN-13508 en een bijbehorend Nederlands uitwisselformaat, dus dat is geen belemmering. Ten tweede moeten er kostenefficiënte inspectiemethoden beschikbaar zijn; het is duidelijk dat de nieuwe PANORAMO-SI-camera een oplossing is. Sterker nog: naast het inspecteren van de put, kan in dezelfde werkgang ook de volledige geometrie vastgelegd worden. Bij de inspectie van rioolleidingen was er een bepaalde ontwikkeling nodig voordat de camera inspectie-technologie grootschalig kon worden ingezet. Bij de inspectie van putten heeft dit wat langer geduurd, maar is nu ook de technologie beschikbaar om het grootschalig en efficiënt te gaan inzetten!

42

Europoort Kringen • Maart 2010


adv. spartaan 6-2008:europoort 2008

09-06-2008

10:23

Pagina 1

HO O G V L I E T - A MS T E R DA M - R A A MS D O N KS V E E R - MO E R D I J K - V E N L O - A S S E N - V E E N DA M - R I J S W I J K - L O N D E R Z E E L ( B )

HĂŠt adres voor verhuur en lease van kranen, heftrucks en hoogwerksystemen Peinemann is al ruim 50 jaar een toonaangevend bedrijf in de wereld van horizontaal- en verticaal intern transport. Vanuit het hoofdkantoor in Hoogvliet is Peinemann uitgegroeid tot een one-stop-shopping bedrijf met vestigingen verspreid over heel Nederland. Met een verhuurvloot van ca. 7000 units kunnen wij u altijd een op uw situatie afgestemd aanbod doen. Of het nu gaat om kranen, heftrucks, hoogwerkers, detachering of opleiding: Peinemann is uw zakenpartner!

Hoofdkantoor Peinemann Nieuwe Langeweg 40, 3194 DB Hoogvliet Tel.: 010 - 295 50 00 Fax: 010 - 295 50 49 E-mail: info@peinemann.nl www.peinemann.nl

Europoort Kringen • Maart 2010

43


44

Europoort Kringen • Maart 2010


Onderwijs

Wetenschapsknooppunt Op 1 maart is het wetenschapsknooppunt Erasmus Universiteit Rotterdam van start gegaan. Een mini-kindercollege maakte deel uit van het programma. Het Orion Programma, van de Stichting Platform Bèta en Techniek, heeft de EUR voor het Wetenschapsknooppunt een startpremie toegekend van tweehonderdduizend euro. Hiermee kan meer aandacht worden gegeven aan talentvolle leerlingen op de basisschool. Talent moet beter worden herkend en leerlingen worden uitgedaagd met onderwijs dat hen laat kennismaken met wetenschap dat beter is afgestemd op hun mogelijkheden. In het Wetenschapsknooppunt werkt de universiteit samen met onder meer de Stichting BOOR, andere basisscholen en partners als de PABO van de Hogeschool Rotterdam en het Natuur Historisch Museum Rotterdam. Binnen het Wetenschapsknooppunt worden lesprogramma’s en activiteiten ontwikkeld waarvan niet alleen de leerlingen op de basisscholen profiteren. Ook studenten van de EUR en PABO, aio’s, wetenschappelijk medewerkers en leerkrachten doen mee. Ze wisselen expertise uit, volgen workshops en colleges bij de betrokken partners en doen onderzoek. De eerste periode gaat het om arrangementen op het gebied van Filosofie, Psychologie, en Geneeskunde en Gezondheid. Doel is uiteindelijk een goed verankerd systeem op te bouwen, waarmee talent dat anders verloren gaat in de regio, eerder wordt opgespoord. De startsubisidie is bedoeld voor de komende drie college-jaren. Het Orion Programma van het Platform Bèta Techniek stimuleert in het kader van het brede ‘Excellentieprogramma Primair Onderwijs’ van OCW de totstandkoming van regionale Wetenschapsknooppunten. Dit voorjaar wordt er aan zes universiteiten subsidie verstrekt, waarmee het totaal zeven is. Zie ook www.orionprogramma.nl. Binnen het bredere excellentieprogramma van OCW wordt ook gewerkt aan o.a. een digitale leeromgeving en werken scholen ook op lokaal niveau aan innovatief onderwijs voor de getalenteerde leerlingen.

Convenant metaalsector Bij Atlas Copco in Dordrecht hebben gemeenten, het UWV WERKbedrijf, vakbonden en werkgevers in de metaalsector, samen met staatssecretaris Jetta Klijnsma, het startschot gegeven voor een samenwerking om de jeugdwerkloosheid te bestrijden. Door ondertekening van een convenant hebben genoemde partijen zich bereid verklaard om landelijk zesduizend leerwerkplekken (lees: BBL-stageplekken) te creëren voor jongeren in de metaalsector. Bovendien hebben vakbonden en werkgevers laten weten nog eens 77 miljoen euro extra te investeren in de arbeidsmarkt en opleidingen voor deze branche. Jeannette Verzijl, HRM-manager/Communicatie manager bij Atlas Copco: “Door dit initiatief van de sociale partners krijgen bedrijven als Atlas Copco de mogelijkheid om bijna kostenneutraal toch werkleerplekken te creëren en dus vakmensen klaar te stomen voor de toekomst.” De zesduizend werkplekken worden verdeeld over dertig regio’s. Drieduizend van deze werkplekken komen in de metaal en techniek en Metalelektro. Daarnaast komen er 2.600 zogenaamde arbeidsfitstages: plekken waar werkloze, gekwalificeerde jongeren stage kunnen lopen om de noodzakelijke vaardigheden te onderhouden. Voor kwetsbare jongeren, die speciale aandacht nodig hebben, worden in totaal nog eens vierhonderd aparte leerwerkplekken gecreëerd.

Column ssen Rianne Roes

Onder tuop school...

Drie jaar onderwijsbeleid (l)

Rianne Roes is onderwijskracht op een VMBOschool en heeft een coachingsbureau.

Drie jaar het kabinet Jan Peter Balkenende IV, drie jaar minister Ronald Plasterk met zijn staatssecretaris Marja van Bijsterveldt on top in onderwijsland. Drie jaar waarin voor het onderwijs erg veel is gebeurd en veranderd. Ik ga proberen een zo duidelijk mogelijk beeld te schetsen van de afgelopen drie jaar, maar door de hoeveelheid is dit binnen een column niet mogelijk. Ik kies ervoor om alleen de belangrijke commissies onderwijs kort samen te vatten en de ontwikkelingen voor u op een rijtje te zetten. Commissie Rinnooy Kan, kwam als eerste in het najaar van 2007 met haar rapport ‘Actieplan Leerkracht’. Volgens de commissie zijn hogere salarissen nodig om het dreigende probleem van het lerarentekort te keren. Iedere leraar moet er volgens de commissie op vooruit kunnen gaan als hij goed functioneert. Docenten die beter zijn opgeleid, moeten een hoger salaris krijgen. Deze maatregel kost jaarlijks 1,1 miljard euro. Commissie Dijsselbloem, presenteerde haar rapport ‘Tijd voor onderwijs’ in het voorjaar van 2008. De commissie onderzocht met name de vernieuwingen uit de jaren negentig: de basisvorming, de Tweede Fase en het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). Het is niet te zeggen, zo stelt de commissie, of het onderwijsniveau is gedaald door de vernieuwingen. “Maar we stellen wel vast dat er meerdere generaties zijn, die niet goed kunnen spellen en onvoldoende weten van vaderlandse geschiedenis”, aldus Dijsselbloem. (Bron: NRC Handelsblad 13 februari 2008). Commissie Cornielje, adviseerde haar bevindingen in het voorjaar van 2009. De belangrijkste overgenomen aanbevelingen zijn: - De definitie van onderwijstijd wordt opnieuw bepaald met een norm van duizend uur per schooljaar in plaats van 1040 uur, uitgezonderd het examenjaar; - De school gaat verantwoording afleggen aan leerlingen en ouders over het beleid en het realiseren van onderwijstijd; - De zomervakantie wordt zes weken. Commissie Don, lanceerde als laatste haar rapportage in herfst 2009. Hierin worden steeds groeiende reserves van scholen door de Commissie Vermogensbeheer Onderwijsinstellingen onder voorzitterschap van Henk Don ter discussie gesteld. Kort samengevat sparen scholen te veel, waardoor er minder geld wordt ingezet voor het onderwijs. Het jaarlijkse exploitatie-overschot van alle onderwijsinstellingen schommelt de laatste jaren rond de driehonderd en vierhonderd miljoen. Het eigen vermogen van de onderwijssector bedroeg in 2007 ruim tien miljard euro. Zoveel veranderingen in zo weinig tijd. Ik ben zeer benieuwd wat het volgende kabinet zal gaan ondernemen om ons onderwijs nog beter te maken dan het al is.

Europoort Kringen • Maart 2010

45


HOE INGEWIKKELD UW LOGISTIEKE TRAJECT OOK IS ... WAGENBORG NEDLIFT BESCHIKT OVER EEN PASSENDE OPLOSSING WIJ BIEDEN U MET ONZE 450 DESKUNDIGE COLLEGA’S EN UITSTEKEND MATERIEEL EEN COMPLEET DIENSTENPAKKET IN ZWAAR TRANSPORT EN HIJSWERK. MET RUIME ERVARING IN DE PETROCHEMIE, DE OLIE- EN GASINDUSTRIE EN DE ENERGIESECTOR. IN EUROPA EN DAARBUITEN.

Schiedamsedijk 66, Vlaardingen, Tel. (010) 234 08 96

WWW.WAGENBORG.COM

WAG10020_ADV_europoort_190_fc.in1 1

04-03-2010 10:56:12

Tijdelijk of semi permanent behoefte aan extra warmte en/of energie? Uw bron van informatie bij het kopen of huren van ketelinstallaties voor stoom, warm en heet water. Verhuur • warmwaterketels tot 8 MW • heetwaterketels tot 12 MW • automatische expansie-inrichtingen • stoomketelunits tot 28 barg van 400 kg/hr tot 16.000 kg/st • ontgassers, voedingswatertanks, ontharders • olietanks 3, 5, 10 en 20m3 • in container, buitenopstelling of romneyloodsen

Services • 24 uurs storingsdienst • leidingwerkmontage • onderhoud • engineering

Milieuzorg • Low-NOx installaties • geluidsbesparende omhuizingen • CE normering

www.ecotilburg.com Postbus 899, 5000 AW Tilburg - Hectorstraat 23, 5047 RE Tilburg - Tel: 013 5839440 - Fax: 013 5358315 - E-mail: info@ecotilburg.com

46

Europoort Kringen • Maart 2010


Korte berichten

‘Rekeningrijden’ Binnen de intern transportsector kan Minister Eurlings vandaag nog van start gaan met de invoer van rekeningrijden, aldus Still Intern Transport. Deze vorm van rekeningrijden kan voor veel bedrijven voordelig uitpakken. Al langere tijd pleit Still voor een eerlijke berekening van de draaiuren die een hef- of magazijntruck maakt. De urentellers op intern transportmiddelen meten niet altijd hetzelfde. Er zijn tellers die gaan lopen als het contact wordt ingeschakeld of de chauffeur op de stoel gaat zitten, terwijl de truck nog niet werkelijk wordt ingezet. Ook zijn er tellersystemen die sneller gaan lopen als de rijmotor en hefpompmotor gelijktijdig actief zijn. Tot slot zijn er tellers die na het stoppen van de rij- of hefpompmotor nog enige tijd door tikken. Het kan voorkomen dat een urenteller nog een halve minuut doorloopt nadat de effectieve bediening van de truck is beëindigd. Al deze getelde, maar niet gewerkte tijd komen voor rekening van de gebruiker en kunnen bij de inzet van een vloot

aardig oplopen. Hierdoor kan het voorkomen dat een ogenschijnlijk goedkoper uurtarief, uiteindelijk toch veel duurder uitpakt. Bij inschakeling van de teller via de stoelschakeling bedraagt de afwijking in de praktijk al gauw vijftien tot vijftig procent. Bij schakeling via het contactslot zijn zelfs afwijkingen tot driehonderd procent geconstateerd. Ook de planning en uitvoer van onderhoudsbeurten gebeuren op basis van de geregistreerde uren. Hetzelfde geldt voor huurkosten en de berekening van de uiteindelijke inruilwaarde van de truck. Een Still urenteller rekent alleen de effectieve uren. Afrekenen op basis van werkelijk gewerkte uren is vergelijkbaar met het systeem van rekeningrijden zoals Minister Eurlings dat voor ogen heeft. Samen met het lage energieverbruik, mede door de besparingsknop Blue-Q en de hoge productiviteit bieden Still trucks een milieuverantwoorde en efficiënte oplossing voor elke interne transportopgave. Kijk voor meer informatie op www.ophef.nl

Lastoortsen

Overname offshorecentrum

De Nederlandse fabrikant van lastoortsen, Translas, heeft haar 4CE Force toortsenlijn vernieuwd. Een van de belangrijkste uitgangspunten bij de ontwikkeling van de nieuwe lijn, was de ergonomie en het bedieningsgemak voor de handlasser verder te verbeteren. Het resultaat is een mooi ontworpen lijn MIGen TIG-lastoortsen met een hoog comfort. Van belang is de toepassing van een geïntegreerd uitwisselbaar schakelsysteem in de handgreep van de 4CE Force MIG-lastoortsen. Translas heeft daarvoor drie wisselmodules ontwikkeld, waarvan één met afstandsbedieningfunctie en LED aflezing, één met up/down schakelaar en één met potentiemeter. De schakelsystemen zijn robuust uitgevoerd en de handgreep is zodanig vormgegeven dat de schakelknop op meerdere posities indrukbaar is. De 4CE MIG-lastoortsen worden standaard geleverd met een microschakelaar, voorzien van hoogwaardige contactpunten, zodat ze onder extreme temperatuurverschillen feilloos hun werk blijven doen.

De STC-Group -een internationale onderwijs en kennisinstelling voor de scheepvaart, het transport en de havenindustrie- neemt een belang van honderd procent in het offshorecentrum SAIO Offshore. Daarnaast neemt de STC-Group een aandeel in SAIO Onshore. De overname past in het strategische beleid van de STC-Group dat gericht is op versterking van alle kennisinfrastructuur voor het voor Nederland zo belangrijke maritieme cluster. SAIO is een van de weinig erkende opleidings- en trainingscentra voor de offshore in Nederland en komt hiermee binnen de publieke kennsinfrastructuur. De aanwezige kennis, een extra netwerk van klanten in de internationale agenda en de ligging van SAIO -gevestigd aan de Heysehaven in Rotterdam- maakte voor de STC-Group de match compleet. Het Havenbedrijf Rotterdam en de grote klanten van SAIO hebben onverdeeld positief op het nieuws gereageerd. Zowel het publieke - (zoals het Scheepvaart en Transport College en de Hogeschool voor de Zeevaart), het private deel (de opleidingen en cursussen van de STC BV) alsmede de projecten (de onlangs gestarte European Transport Academy) en de internationale vestigingen kunnen veel baat hebben bij deze overname. De STC-Group zal zorgen voor continuïteit in de kwaliteit, uitbouw van mogelijkheden, verbreding van het aanbod en versterking van de bedrijfsvoering en het personeelsbeleid. Er vallen geen ontslagen en de huidige directie zal haar taken voortzetten. SAIO zal na de overname STC-SAIO gaan heten en extra investeringen zijn aangekondigd. De ambitie is om met STC-SAIO uit te groeien tot het trainingcentrum en expertisecentrum voor de offshore. Alle kennis voor toegepast onderzoek voor alle activiteiten in de offshore, van hydrografie tot positionering van grote productie en opslageenheden, alle internationaal erkende veiligheidstrainingen en nieuwe kennis voor de offshore binnen erkende MBO, HBO en Masteropleidingen moet hier geboden gaan worden.

4CE Force is een jong merk lastechnische producten, ontwikkeld, geproduceerd en op de markt gebracht door Translas. 4CE Force lastechnische producten worden verkocht via exclusieve dealers in meer dan 55 landen. Voor meer informatie: tel. 030 6047373.

Europoort Kringen • Maart 2010

47


EEN GOED VERZORGD WEGDEK, DAG EN NACHT Onze

dienstverlening

omvat

een

volledig

Het grondig reinigen van asfalt gebeurd

pakket, waarmee aan al uw eisen en wensen

voor zowel overheid en gemeenten als voor

kan worden voldaan. Daarin is het reinigen

bedrijven. Grondigheid is niet het enige kenmerk

van bedrijfsterreinen en het schoonmaken

van ons werk. Ook flexibiliteit is voor ons een

van freesvakken van oudsher onze specialiteit.

sleutelbegrip.

ZANTELWEG 48 • 3161 XS RHOON • TEL: (010) 5014289 FAX: (010) 5012522 • I: WWW.VERHUCO.NL • E: INFO@VERHUCO.NL

+LHKSPUL

MVY

:,7;,4 ),9 

EXHIBITION & CONFERENCE Verhuco Pantone: 299 CV Font: Eurostile - Bold

L_OPIP[PV U IVVRPUN 

7 OCTOBER, 2010 DEN HELDER, THE NETHERLANDS OFFSHORE OIL & GAS | TRANSPORT & STORAGE MARITIME SERVICES | OFFSHORE WIND OFFSHORE SUPPLY | OFFSHORE CONTRACTING OFFSHORE VESSELS For more information about participation or visiting Offshore Energy 2010 please contact Mrs. Annemieke den Otter, Event Manager, +31 10 2092606 or ao@navingo.com

organized by

www.offshore-energy2010.com 48

Europoort Kringen • Maart 2010

in association with

supported by


Korte berichten

Arbocatalogus ‘Service en Vertegenwoordiging repareren mobiele werktuigen’ waterstraalsnijmachines De arbocatalogus ‘Service en repareren mobiele werktuigen’ is officieel goedgekeurd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Met deze goedkeuring is de arbocatalogus een gezaghebbend document bij arbeidsinspecties. De catalogus is ontwikkeld door de BMWT en Vakvereniging Het Zwarte Corps (HZC).
Vertegenwoordigers van deze organisaties hebben in de arbocatalogus maatregelen uitgewerkt op basis van bestaande arbowetgeving. De maatregelen gelden voor werknemers die actief zijn in de sector service en reparatie mobiele werktuigen. De arbocatalogus is terug te vinden op http://bmwt.dearbocatalogus.nl en wordt ook gepubliceerd op www.hzc.nl.
 Tijdens de Technische Kontakt Dagen (TKD) op 3, 4 en 5 juni in Barneveld besteden HZC en BMWT de nodige aandacht aan de goedkeuring van de arbocatalogus. Op een buitenkavel worden in een Masterclass een aantal realistische arbo-gerelateerde situaties neergezet. In deze situaties wordt de arbo-veiligheid aan de orde gesteld zoals die door leerlingen of beginnende monteurs/machinisten uitgevoerd wordt.

Winnaar Innovation Award Infratech 2010 FiberCore Europe is met haar gepatenteerde InfraCore Inside-technologie uitgeroepen tot winnaar van de InfraTech Belgium Innovation Award 2010. Recentelijk werd het bedrijf al opgenomen in de prestigieuze FEM Tech25. Belangrijke argumenten van de jury waren dat FiberCore Europe er in is geslaagd deze composietconstructies te produceren voor een prijs die zeer concurrerend is met beton en staal, er snel gewerkt kan worden en er veel minder materiaal nodig is om een brug te bouwen en te plaatsen. InfraCore® Inside is daarom geschikt voor de bouw van bruggen in alle verkeersklassen, maar ook voor sluisdeuren, industrievloeren en drijvende wegen. InfraCore® technology is speciaal ontwikkeld voor zwaar te belasten composiet draagconstructies. Inmiddels zijn er in Nederland circa dertig bruggen met InfraCore® Inside gebouwd. De technologie realiseert een forse trendverandering in bouw en infra. Bouwen met dit vezelversterkte kunststof is licht, veilig, snel, duurzaam, onderhoudsvrij en milieuvriendelijk, iets wat naadloos aansluit op Duurzaam Inkopen. Het materiaal is tien keer sterker dan staal en beton, en bovendien veel lichter. Hierdoor is het mogelijk veel grotere contructies pre-fab te produceren. Het materiaal voldoet aan alle geldende TGB en NEN- normen, en vanzelfsprekend aan de Eurocodes.

Metall, leverancier van plaatbewerkingsmachines van onder meer Boschert, Gasparini, Ras en Murata-Wiedemann uit Zandvoort, gaat de waterstraalsnijmachines van de Amerikaanse fabrikant Flow op de Benelux markt vertegenwoordigen. Metall completeert met het Flow programma haar leveringsprogramma van kantpersen, ponsmachines, plasmasnijmachines, scharen en zwenkbuigmachines. Het bedrijf heeft direct geïnvesteerd in het opleiden van eigen medewerkers om aan de vraag naar service en onderhoud van Flow waterstraalsnijmachines in de Benelux te kunnen voldoen. Na overeenkomst van samenwerking tussen beide firma’s realiseerde Metall afgelopen maand de eerste verkoop aan een Nederlands bedrijf. De machine wordt in maart van dit jaar afgeleverd bij Van Noorloos Casco-bouw in Werkendam. Van Noorloos produceert aluminium casco’s voor de beroeps scheepvaart. De machine zal samen met medewerkers van Metall inbedrijf worden gesteld.

Flow is specialist in ultra-hoge druk snijden en Abrassivwaterstraalsnij-technologie. Sinds 1974 zijn meer dan tienduizend hogedruk pompen en systemen van deze fabrikant geïnstalleerd. Het bedrijf werkt al jaren aan de doorontwikkeling van hoge drukpompen. Bij de hoge drukpompen op dit moment ligt de bovengrens bij zesduizend bar. Daarmee weet Flow de snijtijden te verkorten en bovendien de toevoeging van Abrassiv materiaal te reduceren.

Uitbreiding hijsmaterieel LGH, specialist in het verhuren van hef- en hijsmaterieel, breidt zijn assortiment opnieuw uit. Het bedrijf heeft de capaciteit van zijn modulaire hijstraverse-systeem verder vergroot, tot een capaciteit van 400 ton. Reden hiervoor is dat de vraag naar dit soort zware en tegelijkertijd flexibele systemen toeneemt. Het modulaire hijstraverse-systeem van het bedrijf uit Ridderkerk omvat een reeks hijstraversen met een modulaire spanwijdte en een groot aantal mogelijkheden. Het modulaire hijssysteem is zeer flexibel waardoor zelfs de meest moeilijke lasten kunnen worden gehesen en een bijna oneindig aantal configuraties mogelijk is. Het modulaire hijssysteem is licht en draagbaar, simpel te monteren en gemakkelijk te vervoeren. Meestal is een man voldoende om het systeem in elkaar te zetten. De traversen variëren in lengte, van 1 tot 24 meter (in stappen van 1 of een halve meter op te bouwen). Voorheen kon LGH klanten voorzien van hijstraversen tot een capaciteit van 250 ton. 

Europoort Kringen • Maart 2010

49


Besparen op onderhoudkosten?

kies voor touwtechniek! Voor aL uw w- EN E- TEcHNiScH oNDErHouD o.a. iSo & Vca-P GEcErTificEErD

Laat uw contact­ gegevens achter op de site, en win een rope access clinic. lsb sky-Access bv Hofdwarsweg 1 6161 DE Geleen The Netherlands T. +31 (0)46 - 474 24 10 info@lsb-sky-access.com www.lsb-sky-access.com LSB-groep, al meer dan 50 jaar uw partner voor een veilige werkplek op hoogte!

Veilig Efficient Snel

GROEP

Portable Lighting Communication Mobile Computing Measuring & Calibration

CNx series Fully Rugged Mobile Computers

V100-Ex Fully Rugged Convertible Tablet

• Thin, rugged form factor fits the needs of the mobile worker • Integrated GPS with internal antenna enables efficient deployment of resources, improves asset visibility • WiFi®, Bluetooth®, and choice of WWAN radios keep field workforce connected • Color camera provides powerful tool for documenting proof-of-service or vehicle inspection • Ultra-slim extended battery provides all-day power

• EU Explosive Atmosphere ATEX Zone 2 / 22 certified • Glove-friendly Multi-touch LCD • Assorted Displays 10.4“ TFT LCD XGA • Display Convertible for Laptop and Tablet • Getac QuadraClearTM Sunlight Readable Display: Up to 1200 Nits with Touchscreen • Integrated GPS and Wireless Access Capable • MIL-STD 810G Certified and IP65 Compliance

ecom instruments bv Watertoren 45c · 3247 CL Dirksland Tel.: 01 87 60 59 16 · Fax: 01 87 60 33 47 · E-Mail: info.nl@ecom-ex.com · www.ecom-ex.com 50

Europoort Kringen • Maart 2010


Korte berichten

Contract Emerson Process Management heeft bekendgemaakt een vijfjarig Global Framework Agreement (GFA) te zijn overeengekomen met Shell. Emerson Process Management wordt daarmee Main Automation Contractor (MAC) voor toekomstige automatiseringsprojecten van Shell wereldwijd. Het contract omvat de levering van project- en ondersteunende diensten voor Main Automation Systems, inclusief Distributed Control Systems (DCS) en Safety Instrumented Systems (SIS). Bovendien zijn de partijen overeengekomen dat Emerson Process Management het lopende onderhoud van bestaande systemen gaat verzorgen (Brownfield) plus nieuwe systemen levert (Greenfield). Shell past al jarenlang een MAC-strategie toe in haar downstreamactiviteiten en breidt dit concept nu uit als uitgangspunt van een bedrijfsbrede automatiseringsstrategie.

Vertegenwoordiging Koning & Hartman gaat LS Industrial Systems in de Benelux vertegenwoordigen. Op 10 februari werd op het Amsterdamse hoofdkantoor van Koning & Hartman door beide partijen een overeenkomst getekend. Het Koreaanse LS Industrial Systems is een voormalig dochteronderneming van LG. Het bedrijf is wereldwijd vertegenwoordigd met innovatieve producten voor industriële automatisering en elektronica en is marktleider in Zuid-Korea. De overeenkomst met Koning & Hartman betreft toepassingen voor industriële automatisering zoals frequentieregelaars, PLC besturingen en bedieningspanelen. Hiermee kan de industriële eindgebruiker eenvoudige en complexe processen aandrijven, besturen en bedienen.

 

Vergadertafel voor effectief samenwerken De verschuiving van vaste naar mobiele werkplekken is samen met de verschuiving naar meer samenwerking de belangrijkste ontwikkeling in het moderne kantoorleven. Steelcase, specialist in werkomgevingen, rust kantoren uit met producten die communicatie en teamwerk bevorderen. Media:scape is een product uit de nieuwe productlijn van Steelcase en brengt de sociale en technologische aspecten van samenwerken samen in één vergadertafel met laptopvoorzieningen, waaronder een wisselbare koppeling naar een groot scherm. Hiermee krijgen werknemers de ruimte om zo optimaal mogelijk te presteren. Uit het IPSOS-onderzoek van Steelcase blijkt dat kenniswerkers graag samenwerken; 53 procent van de Nederlandse kantoorwerkers werkt vaak samen met een ander en 43 procent werkt ook vaak samen in een kleine groep of team (van drie tot zes personen). Problemen oplossen, leren, kennis delen en innoveren gaat het beste wanneer er wordt samengewerkt in kleine teams die informeel met elkaar communiceren, face to face of in de klassiek ronde tafel opstelling. Door de nieuwe manieren van werken zijn teams echter vaak niet fysiek in elkaars bijzijn. Digitalisering helpt de fysieke afstand te overbruggen. Volgens het IPSOS-onderzoek is 21 procent van de Nederlandse kantoorwerkers in het bezit van een laptop, en is 22 procent van de Nederlandse kantoren uitgerust met en een WiFi netwerk. Maar ook als een team of een aantal mensen van buiten de organisatie samen komt, blijft digitalisering een belangrijke

ondersteuning voor communicatie. Dit vereist, naast de meer traditionele apparatuur zoals een kopieerapparaat en scanner of internetverbinding, de juiste technologische infrastructuur en apparatuur. Met Media:scape worden alle deelnemers actief betrokken bij de meeting. Doordat iedereen gelijke mogelijkheden heeft om digitale informatie te delen en een bijdrage kan leveren, wordt de vergadering ‘democratischer’. Dit heeft een productiever en creatiever groepsproces tot gevolg, in tegenstelling tot een vergadering die door één persoon wordt voorgezeten. Een open platform verbindt deelnemers aan de vergadering door de Personal User Control Key (PUCK) die ingebouwd is in de tafel. De PUCK wordt aangesloten op de laptops van de deelnemers en met één druk op de knop van de PUCK wordt de informatie van de laptop zichtbaar op het grote scherm. Wil iemand anders de leiding overnemen dan drukt hij op de PUCK en is de informatie van zijn laptop voor iedereen zichtbaar op het scherm. De PUCK stroomlijnt zo de manier waarop de gebruikers informatie ontsluiten, delen en controleren met snelle overgangen tussen de verschillende technologieën en deelnemers, zonder kostbare tijd te verliezen. Er is plaats voor maximaal acht deelnemers die totaal vier beeldschermen tot hun beschikking hebben. Zij kunnen samenwerken in verschillende houdingen; zit-, sta- of loungehoogte en in een open of gesloten ruimte, aansluitend op de behoefte en organisatiecultuur. Traditionele meeting rooms zijn met Media:scape overbodig, zodat er efficiënter met vierkante meters kan worden omgegaan.

Europoort Kringen • Maart 2010

51


NORMAAL DICHTEN WIJ OPENINGEN...

Furmanite is wereldleider in engineered solutions voor reparatie en onderhoud aan industriële installaties, zowel in goed geoutilleerde werkplaatsen als onsite. Op onze research– en engineersafdeling zijn wij voort-durend bezig met innovatie. Om er bovenop te blijven zitten voor onze klanten. Zo dicht mogelijk. Bij ons bruist het. Onlangs hebben we intrek genomen in een nieuw bedrijfspand, langs de A15 ter hoogte van Charlois, met 2700 m2 werkplaats. Daar proef je de passie; ambitieuze medewerkers en jonge talenten, die we in onze eigen Furmanite Academy opleiden tot inspirerende professionals. Op 15 april van 14.00 tot 18.00 uur gooien wij alles open, met demo’s, rondleidingen en workshops. En rond 15 uur zullen we onze nieuwe locatie feestelijk inluiden. Ervaar hoe het er bij Furmanite aan toe gaat en wat we voor u kunnen betekenen. Misschien smaken we naar meer? U bent van harte welkom.

OP 15 APRIL CREËREN WIJ ZE

Driemanssteeweg 150 Rotterdam

C2 provides inspection, repair and maintenance services at a higher level That’s why we call it IRM2 Services -

Industrial Rope Access Crane Inspection NDT Conservation

-

Inspection Repair Maintenance Certification of PPE

Tel.: +31 (0)88 2009 290 info@crane-inspections.com www.crane-inspections.com

52

Europoort Kringen • Maart 2010

info@2goaccess.com www.2goaccess.com


Korte berichten

Uitbreiding tankopslag bio-ethanol en methanol Met de uitbreiding van het tankpark van Caldic Chemie, gevestigd in Europoort, is fase één vanaf heden operationeel. De tanks, goed voor 62.500 m3 opslagvolume zijn geschikt voor de op- en overslag van bioethanol en methanol. Abengoa Bioenergie Netherlands is de eerste partner van Caldic die bio-ethanol opslaat in het nieuwe tankpark; het eerste schip heeft inmiddels gelost. De tweede fase van de uitbreiding is in aanbouw en staat gepland om de tweede helft van dit jaar in bedrijf te gaan. De totale capaciteit van de uitbreiding zal dan 112.500 m3 bedragen. De plannen voor een derde fase tot een totaal van 150.000 m3 zijn reeds ontwikkeld.

Op Transport & Logistiek 2010 De drie voorlichtingsbureaus voor binnenvaart, shortsea en spoor bundelen hun krachten om het belang van intermodaal vervoer onder de aandacht te brengen en nemen gezamenlijk deel aan Transport & Logistiek 2010 met de stand ‘Holland Intermodal’, standnummer T1318. De vijfde editie van Transport & Logistiek zal plaatsvinden in de Brabanthallen in ’s-Hertogenbosch op 7 en 8 april 2010. De drie bureaus werken al enige jaren samen op het gebied van intermodaal vervoer. Zo verzorgen zij gezamenlijk presentaties en workshops en hebben de website www.hollandintermodal.com. Door de kennis van de verschillende modaliteiten in de transportmarkt te combineren wisselen zij veel informatie uit en zetten hiermee het intermodale vervoer beter op de kaart.

Technisch centrum voor innovaties Wiltec uit Uden breidt haar services uit met de komst van een compleet ingericht technisch centrum (circa 200m²), waarmee alle noviteiten op het gebied van verf-, lijm-, of kitverwerkende apparatuur gepresenteerd worden. In het centrum staat de complete serie Graco 2-komopenten apparatuur, uiteenlopend van de Promix 2KS tot aan Reactor systemen ten behoeve van PUR en

Polyurea. Ook te bezichtigen zijn de nieuwste elektrische airless pompen, lijm-, kit- en harsdoseerapparatuur, de complete Wilcom compressorenlijn en alle pneumatische airless- en airmix pompen die nodig zijn om een applicatie in te vullen. Naast alle applicatie apparatuur presenteert het bedrijf ook spuitcabines en bijbehorende accessoires. Persluchtoplossingen worden aangeboden door dochteronderneming Ter Horst, welke eveneens in Uden gevestigd is.

Drukwerk op gerecycled papier

Facility management contract

Vistaprint, aanbieder van persoonlijk drukwerk en services op maat voor consumenten en kleine bedrijven kondigt aan gerecycled papier te gaan aanbieden voor een deel van de bedrukte producten. De optie om gerecycled papier te gebruiken is momenteel beschikbaar voor visitekaartjes, postkaarten en extra grote postkaarten en wordt wereldwijd aangeboden via twintig gelokaliseerde websites. Naast het introduceren van gerecycled papier in het aanbod van mogelijkheden heeft het productteam ook uitgebreid onderzoek gedaan naar de kwaliteit van het papier. Vistaprint overtreft de gemiddelde standaard met  265 g/m2  papier gemaakt van honderd procent papierafval. Het nieuwe papier is daarnaast net zo glad en wit als standaard papier. Het kiezen voor gerecycled papier voor visitekaartjes, postkaarten en extra grote postkaarten is gemakkelijk geïntegreerd in het bestelproces en klanten kunnen de optie selecteren wanneer zij hun producten online ontwerpen of huidige producten nabestellen. De meeste producten kunnen bovendien binnen drie dagen worden geleverd. Men kan bestellingen plaatsen of meer informatie vinden over de eco-logische activiteiten van Vistaprint via www.vistaprint.nl/groen.

ARCADIS heeft aangekondigd dat ARCADIS AQUMEN, een joint venture van Arcadis met het Engelse Carrillion, een contractverlenging heeft getekend van de facility management contracten met DSM. De verlenging geldt voor een periode van vier jaar (drie jaar plus een optie op één jaar verlenging). Het vorige contract met DSM had een looptijd tot 1 januari 2011 en wordt nu dus met drie jaar verlengd. Op jaarbasis verzorgt Arcadis Aqumen de inkoop en het management van facility management diensten voor DSM met een waarde van circa twintig miljoen euro. De activiteiten bestaan onder andere uit de inkoop en aansturing van gebouwenonderhoud en vastgoedbeheer, catering, schoonmaak en personenvervoer. Met de verlenging van het contract moet men ook een bijdrage leveren aan het strategische kostenbesparingsprogramma van DSM.   

Europoort Kringen • Maart 2010

53


ConsultanCy leermiddelen examinering training & oPleiding subsidie-adVisering


Energie

Energie uit de diepte

NAM boort naar gas in Westlands kustgebied

Innovatieve boorinstallatie van de NAM bij zonsopgang Foto Dries Zwikker

Vanaf februari 1997 zijn er door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) een aantal kleine gasreserves aangetoond onder de kustlijn van het Westland. Op een diepte van 3000-3500 meter diepte is totaal ongeveer vijf miljard kubieke meter aardgas aanwezig. Voor het ’s-Gravenzande-veld moet er over een lengte van 4500 meter en voor het Noorderdam-veld, bij Hoek van Holland, over een lengte van 7200 meter worden geboord. Op dit moment wordt er een boring uitgevoerd vanaf het gasbehandelingsstation Gaag (bij Maasland). Met een nieuw ontwikkelde boorinstallatie die slechts dertig meter hoog is, wordt over een lengte van 4500 meter geboord naar een veld ter hoogte van Maasdijk. Vanuit dit kleine gasveld wordt circa één miljard kubieke meter gas gewonnen. Dat staat gelijk aan het jaargebruik van een stad als Rotterdam.

A

ardgas, wie gebruikt het niet, voor de verwarming, om te douchen en sommige onder ons zelfs voor de wasdroger. Ook in het kassengebied in het Westland, in de industrie en voor het opwekken van stroom wordt veel aardgas gebruikt. Het is een schone brandstof die na de ontdekking van de gasvelden in het Groningse Slochteren 1959 in geheel Nederland is geïntroduceerd. De ouderen onder ons herinneren zich de grootschalige ombouw van de aardgastoestellen in de jaren zestig nog. Na die tijd is er veel veranderd. Om tegenwoordig naar gas te kunnen zoeken, moet men aan strenge milieuregels voldoen. Zo zijn vergunningen nodig om proefboringen uit te kunnen voeren. Door de vergunningverlener worden eisen gesteld aan de geluidsproductie, de lichthinder en de duur van de activiteiten. De NAM

heeft hiervoor een aantal goede technieken ontwikkeld om aan deze eisen te voldoen. Kleine velden beleid Toen de grote gasvondst bij Slochteren (één van de grootste ter wereld) werd aangeboord, besloot de Nederlandse regering dat het aardgas de rol van steenkool als belangrijkste energiebron kon overnemen. Omdat men er bovendien vanuit ging dat kernenergie na enkele tientallen jaren het aardgas zou verdringen, werd zelfs veel gas aan het buitenland verkocht. Het gebruik van kernenergie ondervond echter nogal wat weerstand. Bovendien merkte men tijdens de oliecrisis in 1974 hoe afhankelijk Nederland was van

••

Europoort Kringen • Maart 2010

55


Energie

Gasboring 2002 bij Hoek van Holland met de grote installatie en de beschermingscocon en geluidsschermen

56

Europoort Kringen • Maart 2010


andere energieproducerende landen. Bij Ruud Lubbers (destijds minister van EZ in het kabinet Den Uyl) lag de basis voor het kleine-velden beleid. Dit beleid houdt in dat de NAM de kleine velden met voorrang opspoort en ontwikkelt. Dit in 1974 genomen besluit is zeer belangrijk voor het Nederlandse energiebeleid. Zonder deze gasvelden zou het aardgasveld bij Slochteren nu al bijna leeg zijn geweest. Het belang van dit kleine velden beleid is duidelijk weergegeven in onderstaande grafiek. Een groot deel van het gas komt uit de kleine velden. Het gasveld locatie Gaag dat nu wordt aangeboord, hoort bij een van de 175 ‘kleine’ gasvelden van Nederland. Meervoudig ruimtegebruik Voordat de eerste boringen konden beginnen, is op de hoek van de Maasdijk en de Noordlandseweg in ‘s-Gravenzande een terrein ingericht. Dit terrein beslaat slechts éénderde van het normaal benodigde oppervlak omdat de vier boorkelders en een deel van de technische installatie onder het maaiveld liggen. Een landschapsarchitect heeft in overleg met de omwonenden, de Gemeente en de Provincie een plan gemaakt voor de landschappelijke inpassing. De overgebleven ruimte is volgens dit plan ingericht zodat

Ontstaan van aardgas Aardgas is ontstaan door de vorming van verschillende aardlagen. Afgestorven planten en bomen werden in miljoenen jaren samengedrukt tot veen en later tot steenkool. Onder invloed van hoge druk en temperatuur vormde zich daarin aardgas. Dit gas baande zich een weg naar hoger gelegen, poreuze zandsteenlagen dat wordt omsloten door afsluitende aardlagen. Om het aardgas te kunnen lokaliseren, wordt bodemonderzoek uitgevoerd. Eerst wordt met geologisch onderzoek het gebied in beeld gebracht. Daarna kan men aan de hand van seismisch onderzoek een driedimensionale kaart van de aardlagen maken. Geologen voorspellen hiermee op welke plaatsen aardgas gevonden zou kunnen worden. Alleen met een zogenaamde proefboring kan hierover zekerheid verschaft worden. Hiervoor is een relatief kleine boorinstallatie nodig waarmee men tot in de gasvoerende lagen kan boren. Voor de gasvelden in ’s-Gravenzande en Hoek van Holland is deze methode ook toegepast met als resultaat dat er gasvoorraden zijn gevonden. De hoeveelheid te winnen gas (vijf miljard kubieke meter) is voldoende om bijvoorbeeld de huishoudens in de steden Rotterdam en Den Haag gedurende vijf jaar van aardgas te kunnen voorzien.

Dagelijks wordt er circa vier miljoen kubieke meter gas gewonnen de winlocatie zo goed mogelijk in het gebied ingepast wordt. Groenvoorzieningen, een waterpartij en bomenrijen zorgen voor de camouflage van het terrein voor de omwonenden. Het boorproces Het boren naar aardgas verloopt als volgt: eerst wordt een grote mantelbuis in de grond aangebracht. Hiermee beschermt men het grondwater en de bodem. Na het plaatsen van de mantelbuis kan het boren beginnen. De eerste honderden meters worden met een overmaat geboord, vervolgens brengt men stalen mantelbuizen in het boorgat aan. De wand tussen de buis en het boorgat wordt gevuld met cement. Daarna start fase twee waarbij de boordiameter kleiner is. Bij elke boorserie neemt de diameter af. Tijdens het boren wordt een boorvloeistof via de gaten in de boorkop naar buiten geperst. De boorspoeling dient als tegendruk tijdens het boren, koelt de boorkop en het boorgruis wordt ermee afgevoerd. Uit onderzoek naar de samenstelling van het boorgruis kan men bepalen in welke aardlaag er geboord wordt. Omdat de NAM het boren zo snel mogelijk wil afronden, wordt er gewerkt in ploegendienst zodat het proces 24 uur per dag door kan gaan. In 2001 en 2004 is nog met een 58 meter hoge boorinstallatie en geluidsschermen en een cocon gewerkt. Hierdoor bleef de geluidsproductie onder de wettelijke normen. Uit onderzoek bleek dat deze constructie de piekgeluiden

••

Projectgegevens Werk: Gasput GAAG 6 gasbehandelingsstation Gaag ­ Opdrachtgever: Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) Assen Opdrachtnemers: • Concept ontwerp Tebodin • Ontwerp locatie: Fluor Daniel; Bergen op Zoom • Aanleg locatie: NBM Culemborg • Geluidswanden: BOS Coevorden • Gasboring: Deutag Start: augustus 2009 Oplevering: mei 2010

Europoort Kringen • Maart 2010

57


Energie

met een factor dertig reduceerde. Door deze brongerichte afschermingsconstructie bleef ook de lichthinder voor de omgeving beperkt. Bij de boring die in 2009 is gestart, is op het gasbehandelingsstation Gaag een nieuwe boorinstallatie ingezet met een hoogte van dertig meter. Alleen aan de noordkant van de installatie zijn omwonenden aanwezig. Tussen de bebouwing en de boorinstallatie is een tien meter hoge wand geplaatst die geluid- en lichthinder beperkt. Met een vergelijkbare boorinstallatie is begin 2009 al een boring uitgevoerd in het olieveld te Schoonebeek. Een proefboring is vrijwel nooit recht naar beneden. Tegenwoordig kan er schuin geboord worden naar een ondergronds doel, soms wel zeven kilometer horizontaal. Dit is een belangrijke verbetering, want hierdoor kan de boorlocatie zo gekozen worden dat er minimale overlast ontstaat voor de omwonenden. De gasvelden zijn begin jaren tachtig ontdekt. In totaal

Planning gasboringslocaties Westland Februari 2001 Aanleg bedrijfsterrein door BAM NBM bij Hoek van Holland December 2001 Eerste gasboring met 58 meter hoge boortoren + cocon en geluidsschermen Maart 2002 Start van de aanleg van de twaalf kilometer lange transportleiding van ’s-Gravenzande naar het gasbehandelingsstation Gaag te Maasdijk Oktober 2002 Productie van het eerste ’s Gravenzande gas December 2004 Tweede gasboring met 58 meter hoge boortoren + cocon en geluidsschermen Augustus 2009 Derde gasboring vanaf het gasbehandelingsstation Gaag met de innovatieve dertig meter hoge boortoren en eenzijdig geluidscherm

58

Europoort Kringen • Maart 2010

zijn er op de locatie drie putten in het zogenaamde Gaagveld. Momenteel wordt er put geboord in het Maasdijkveld. Totaal kan de komende vijf jaar circa één miljard kubieke meter aardgas uit het Maasdijkveld gewonnen worden. Transportleiding van twaalf kilometer Vanuit de boorlocatie bij Hoek van Holland wordt al een aantal jaren gas gewonnen. Dit gas wordt per transportleiding naar het gasbehandelingsstation Gaag bij Maasland vervoerd. Hiervoor is een twaalf kilometer lange, ondergrondse pijpleiding aangelegd. Dagelijks wordt er circa vier miljoen kubieke meter gas gewonnen, dat via een zogenoemde natgastransportleiding naar de gasbehandelingsinstallatie getransporteerd wordt. Daar wordt het gas gedroogd en op de juiste druk afgeleverd aan de Gasunie. Via de distributeurs wordt het gas aan de verbruikers geleverd. De gasvoorraad zal na vijftien à twintig jaar uitgeput zijn. Hierna worden de locatie en de pijpleiding ontmanteld en krijgt de locatie een volgende bestemming. Gas uit en voor het Westland Na de boring wordt de boortoren geamoveerd en naar een andere boorlocatie vervoerd. De gaswininstallatie is zo ontworpen dat er zo min mogelijk activiteiten op de locatie zelf hoeven te worden uitgevoerd. De bediening vindt plaats met een modern controlesysteem vanuit het hoofdkantoor van de NAM in Assen. Na transport wordt het gas bij de behandelingsinstallatie afgenomen door de Gasunie, die weer voor verdere distributie zorgt via het uitgebreide pijpleidingennet dat zich in de Nederlandse bodem bevindt. Met de aanleg van deze nieuwe winlocaties kunnen veel kwekers in het Westland voorzien worden van gas dat uit de zogenaamde geologische Bunterformatie gewonnen wordt.


LOGISTICON WATER TREATMENT DÉ SPECIALIST IN WATERBEHANDELING!

VIEW ON

DEMOLITION, DIsMaNTLINg aND asbEsTOs rEMOvaL

DDM offers services in four main area’s; view on

DDM Demontage BV

demolition, dismantling and asbestos removal.

P.O. Box 253,

View on transport and logistics, view on industrial

3454 ZM De Meern

services and view on oilfield equipment and

Veldzigt 62,

services. The activities vary from the (petro)chemical

3454 PW De Meern

and offshore industry to the automotive and

The Netherlands

food sector in and outside Europe. DDM is a fully

T : +31 (0)30 666 97 80

certified company that works according to an

F : +31 (0)30 245 91 27

innovative and flexible policy now and in the future.

E : info@ddm.eu

Proceswater

W : www.ddm.eu

www.ddm.eu

Demiwater

afvalwater

Turnkey stoomsystemen Afvoergassenketels tot 30 ton/uur en 200 barg

Een zuivere samenwerking Welke vorm van waterbehandeling u ook wenst, Logisticon levert u: Klant specifieke installaties Ontwerpen in 3D Procesontwerp en Werktuigbouw/Elektrotechniek in één hand Optie huur (pilot)installatie Aarzel niet en maak gebruik van onze expertise in water.

Koelwater

Logisticon Water Treatment b.v. Postbus 38, 2964 ZG Groot-Ammers, Nederland Telefoon: +31 (0) 184 - 60 82 60 Website: www.logisticon.com

Europoort Kringen • Maart 2010

adv Petrochem 90x267.indd 1

59

16-02-2010 10:51:1


Maintenance

Industriële bedrijven willen uitbreiding onderhoudstaken productiepersoneel 85 procent van de industriële bedrijven is van mening dat productiepersoneel eerstelijns onderhoud moet kunnen verrichten. Dit blijkt uit een online onderzoek van ROVC, partner voor trainingen, opleidingen en advies & implementatie voor de Nederlandse industrie. Momenteel is er een groeiende behoefte om productiepersoneel technisch te ontwikkelen. Dit is onder andere een resultaat van de investeringen in machines en middelen die organisaties de laatste jaren hebben gedaan om de mogelijkheden voor een optimale productie in huis te hebben. Echter, investeringen in de mensen die met deze machines en middelen werken -de operators- worden hierin vaak vergeten. Dit gebeurt vaak onbewust, terwijl juist kennis en vaardigheden van operators erg belangrijk zijn om het maximale uit de productiemiddelen te kunnen halen.

Daarnaast is de groeiende behoefte aan ontwikkeling een gevolg van het stijgende tekort aan goed opgeleide technici op de Nederlandse arbeidsmarkt. Technische Diensten zijn gekrompen binnen industriële bedrijven en zijn steeds vaker bezig met ‘het blussen van brandjes’ in plaats van met proactief onderhoud en het reduceren van storingen. Operators die taken als het eerstelijns onderhoud en de signaalfunctie in het werken met de machines op zich nemen, kunnen hiermee de Technische Dienst ondersteunen in het uitvoeren van hun taken. Om op deze trend in te spelen heeft ROVC een groot aantal cursusmodules ontwikkeld, speciaal voor deze doelgroep.

60

Europoort Kringen • Maart 2010

Digitalisering kolkenonderhoud en -beheer De Gemeente Roermond gaat het Kolkenreiniger Administratie Systeem (KAS) van Remote-SD Europe inzetten bij het reinigen van straat- en trottoirkolken. Met de aanschaf loopt Roermond voorop als het de digitalisering van reinigingsdiensten aangaat. Door het gebruik van KAS worden alle relevante gegevens digitaal opgeslagen en verstuurd op het moment dat de kolken worden gereinigd. De hiermee gepaard gaande efficiëntieverbetering en het verbeterde inzicht kunnen worden vertaald naar een meer en betere servicegerichte dienstverlening voor de burgers. Het reinigen van straat- en trottoirkolken is op de traditionele manier van werken -een persoon die de kolkenreinigingswagen bestuurt en in de cabine handmatig de administratie over de kolken doet, en een collega die de zuigarm of slurf bedientzeer arbeidsintensief en bovendien onveilig. Remote-SD heeft in antwoord hierop in samenwerking met een aantal gemeenten en de rioolreiniging- en onderhoudsbranche een oplossing ontwikkeld die het administratieve proces veiliger en efficiënter maakt. Met behulp van het Kolkenzuiger Administratie Systeem, kortweg KAS, worden door middel van GPS automatisch de te reinigen of te onderhouden kolken op een digitale kaart in beeld gebracht. Dit maakt KAS tot een informatiesysteem en een beheersysteem. KAS biedt op elk moment en op afstand nauwkeurig inzicht in het type kolk, de locatie, de vervuilingsgraad en noodzakelijke reinigingsmomenten van de kolk, alsmede eventuele defecten. Doordat de actuele status van alle kolken altijd bekend is, kan efficiënter worden beheerd en kan daar worden ingegrepen waar het nodig is. Dit is een duidelijke verbetering in vergelijking met de huidige situatie waarbij standaardroutes worden afgelegd. KAS komt daarnaast de veiligheid ten goede doordat gegevens automatisch worden opgeslagen via het bedieningspaneel dat op de zuigarm is gemonteerd, waardoor de chauffeur zijn volledige aandacht bij het verkeer kan houden. Aspecten als ARBO en veiligheid zijn voor de gemeente Roermond doorslaggevend geweest in de keuze voor KAS. Maar ook het direct digitaal kunnen beschikken over de informatie -ter vergelijking, in de oude situatie was de informatie pas aan het eind van een werkdag beschikbaar- geldt als belangrijk argument. Fred van Lemmen, Managing Director van Remote-SD: ‘Met KAS worden alle gegevens aangaande het reinigingsproces vastgelegd op een digitale kaart. In het kader van PSMS (public space management service) is KAS geschikt om actuele reinigingsactiviteiten zichtbaar te maken voor het publiek. Rapportages over de verrichte werkzaamheden zijn in een handomdraai te maken en het systeem kan worden gekoppeld aan een website waardoor het tevens een communicatiemiddel wordt voor burgers. Enerzijds kunnen burgers zo eenvoudig klachten over stankoverlast of verstoppingen doorgeven, waarna gericht ingrijpen mogelijk is. Anderzijds kan de burger zich eenvoudig informeren over bijvoorbeeld de route van de reinigingsauto´s en wat er met hun melding gebeurt. Dit past helemaal in de moderne internetwereld waarin burgers steeds meer betrokken willen worden bij hun woon- en werkomgeving. Ze willen kunnen communiceren met de gemeente of stad waarin zij wonen.’ Remote-SD staat voor Remote Service Device en ontwikkelt draadloze applicaties voor met name onderhoudstoepassingen. Remote-SD heeft meer dan tien jaar ervaring op dit terrein en is expert in het ontwikkelen van machine-to-machine- (M2M), track&trace- en telemetrie-oplossingen. De web-based oplossingen zijn gebaseerd op een universele blackbox waar afhankelijk van de behoefte eenvoudig componenten kunnen worden toegevoegd. Dankzij deze flexibliteit kan de box universeel worden toegepast op een breed terrein van oplossingen, zoals het monitoren van een wagenpark (track&trace) tot het centraal just-in-time leveren van informatie.


www.werkenbijelectrabel.nl

Energiecentrale in Rotterdam zoekt technisch talent Electrabel Nederland is de grootste elektriciteitsproducent van Nederland. Met moderne, technisch hoogwaardige centrales zorgen we voor bijna een kwart van de in Nederland opgewekte elektriciteit. Op de Maasvlakte in Rotterdam bouwen wij momenteel een nieuwe biomassa-/kolencentrale.

Productietechnici / teamleiders We bieden je de unieke kans om vanaf de start betrokken te zijn bij de realisatie van een nieuwe biomassa-/kolencentrale en daarvoor een volledige hoogwaardige opleiding te volgen. Na een opleidingstraject van ongeveer twee jaar, ga je een uitdagende functie bekleden binnen de bedrijfsvoering op onze nieuwe biomassa-/kolencentrale in Rotterdam. Je werkt in een 7 ploegendienst met de modernste technieken en bent aan het eind van ons opleidingstraject uitgegroeid tot een kei in je vakgebied. Afhankelijk van jouw ervaring en de functie die je uiteindelijk gaat bekleden, bieden we je een salaris tussen â‚Ź 2.308,- en â‚Ź 4.262,- bruto per maand, exclusief ploegentoeslag. Tijdens je opleidingstraject ga je zowel in Rottedam als op onze centrale in Nijmegen aan de slag, waarbij wij zorgen voor je huisvesting in Nijmegen. Je beschikt over een afgeronde technische opleiding, minimaal op MBO-niveau 4 of HBO-niveau, richting Algemene Operationele Techniek, Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek, Meet- en Regeltechniek (of vergelijkbaar). Hierbij zoeken we starters of mensen met enige jaren ervaring. Voor meer informatie over deze vacature, kun je terecht op: www.werkenbijelectrabel.nl of contact opnemen met: Radjes Mangroe, 088-7691692 of Claudia Buijs, 088-7693282. Direct solliciteren? Stuur dan je sollicitatie voorzien van motivatie en CV naar vacatures@electrabel.nl.


Oplossingen voor tal van zware industrieën en toepassingen INFOLIJN 0578 578 578

    

grote voorraden enorme know-how prima service 24 uurs service snelle levertijden



  

Zoals bijvoorbeeld: chemie, scheepvaart, grondstofverwerking, cement & betonindustrie, kunststof & rubberindustrie, papier & kartonfabrieken, machinefabrieken, pompen & ventilatorenproducenten, tuinbouw, waterbeheersingssystemen, voedsel & diervoeder industrie en meer. Speciale motoren, onderwatermotoren, bijzonder nabouw motoren Van losse componenten tot turn key projecten 24/7 Service, maar ook trainingen en opleidingen

Aalbosweg 24, Postbus 195, NL - 8170 AD Vaassen, Tel. 0578 578 578, Fax 0578 578 585, E-mail: info@helmke.nl

www.helmke.nl

een dynamische Leasepartner in een dynamisch werkgebied • operational lease • flexlease • shortlease • vanpooling • personeels-vervoerprojecten • ontwerp en uitvoering autoregeling • beheer van uw eigen wagenpark • autohuur • voorloopauto’s • autotransport • 24 uurs service • schadelastbeheersing

U weet wat u wilt. Maar ook wat u niet wilt. En dát willen wij graag weten. Want alleen dan kunnen we uw wensen en onze mogelijkheden samenbrengen. Dat doen we inmiddels voor een groot aantal bedrijven die dagelijks van onze ervaring en kwaliteit profiteren. En daar zijn we best trots op! Met bijna 20 jaar ervaring in dit bijzondere werkgebied heeft V&M Leasing een eigen kijk op mobiliteit ontwikkeld. Een bijzondere aanpak is ook wel nodig als je letterlijk 24 uur per dag op je rijdende gereedschap moet kunnen vertrouwen. Nieuwe of tijdelijke werknemer, proeftijd, onzeker economisch klimaat, aparte voertuigen… soms voldoet een standaard leasecontract. Maar meestal niet. En dat prikkelt onze creativiteit, maakt ons enthousiast en ja, soms zelfs wat eigenwijs. Maar dat is wél de manier om samen tot een gedegen invulling van uw mobiliteitsbehoefte te komen. “Outsourcing” tot het niveau dat u wenst. Snel, flexibel en vooral persoonlijk. Want we zitten in de buurt en dat werkt wel zo prettig. Zullen we eens een afspraak maken?

V&M LEASING BV | Christiaan Huygensweg 14 | 3225 LD Hellevoetsluis | Telefoon: +31(0)181-395520 | Fax: +31(0)181-324424 | E-mail: info@venmleasing.nl | Internet: www.venmleasing.nl

62

Europoort Kringen • Maart 2010


Filevermijdend vergaderen bij de Beer Begin uw dag met een heerlijk ontbijt Onderbreek uw vergadering met een picknick op ons zonnig terras en een heerlijke wandeling langs het Hartel kanaal Sluit een volledige werkdag voor het spitsuur af Dit en meer is mogelijk bij de Beer Hotel-Restaurant-Vergadercentrum Europaweg 210 3198 LD Rotterdam Europoort T: +31(0)181 26 23 77 I: www.hoteldebeer.nl

Europoort Kringen • Maart 2010

63


Spraakmakers

Robert Benninga en zijn HiT Experience “Meer doen met minder moeite” door Jacques Kraaijeveld

“Je hebt mensen die veel ellende op hun bord krijgen. Anderen leven zonder praktisch enige tegenslag. Maar ze leven wel bijna allemaal onder hun potentieel. De boodschap die ik hun wil meegeven: stop ermee onder je niveau te leven. Je kunt veel meer, door je gevoel om te veranderen ook echt te volgen.”

A

64

an het woord: Robert Benninga. Hij maakte in 1989, na het vallen van de Berlijnse muur, de keuze om zijn leven een andere draai te geven. En met succes. Hij behoort tot de top drie best betaalde sprekers van ons land, of zoals hij zelf aangeeft: “Quality has a certain price.”

De vierde: vraag concreet om hulp. En als laatste: sta steeds open om meer te leren en neem actie. Zelf trek ik er minimaal zes weken per jaar voor uit om me verder te bekwamen door seminars te bezoeken, cursussen te volgen, me persoonlijk te laten coachen en andere initiatieven te ontplooien.”

“Ik was toen 39 en had een aantal goeie functies achter de rug. Was er achter gekomen dat het steevast gaat om keiharde resultaten en menselijk functioneren. Met name over dat laatste valt meer te zeggen. Zeventig procent van de Nederlandse werknemers vindt het werk dat ze doen niet leuk. En 55 procent doet werk waar ze eigenlijk geen zin in hebben. Nou, daar viel en valt volgens mij wel wat aan te doen. Met als doel: met minder moeite meer bereiken. Ik nodig mensen uit het beste uit zichzelf te halen. Ik wil ze op een hoger plan brengen. Dat gaat niet vanzelf. Een van mijn uitgangspunten is de tienduizend uren regel. Het gaat om passie en concentratie. Neem Serena Williams. Zij heeft van jongs af aan vier uur per dag getennist. Je kunt natuurlijk ook tienduizend uur televisie kijken, maar of dat effect sorteert... ‘De tienduizend uren regel’ is een van de vijf pilaren om meer te bereiken. De andere zijn: zet je ego in de ijskast. De derde: niet vertellen…maar vragen stellen.

Voldoening “Deze vijf pilaren aanpak heeft altijd resultaat. Een anekdote: er was eens een man in de Sahara die een café runde. Nou komen daar niet zo veel mensen. Dus toen er een keer iemand langskwam, vroeg die: “Waarom zit je hier met je café?” Hij gaf toe: “Er komen hier inderdaad niet zo veel mensen langs. Maar als er eentje komt, dan heeft ie een dorst...” Met andere woorden: je moet ergens anders gaan zitten als de rek er uit is of als iets niet werkt. Ik doe dit nu negentien jaar, langer dus dan de periode van zeventien jaar dat ik vijf corporate jobs deed. En ik heb regelmatig het idee dat ik er nog maar net mee begonnen ben. Af en toe benaderen bedrijven mij om weer CEO te worden. Geen haar op m’n hoofd. De belangrijkste reden: op deze manier is mijn bijdrage aan de maatschappij veel groter dan wanneer ik in één positie één bedrijf run. Ik doe ook regelmatig dingen pro Deo. En ook -betaald weliswaar- voor het UWV.

Europoort Kringen • Maart 2010

••


Europoort Kringen • Maart 2010

65


Spraakmakers Dat geeft een enorme voldoening. Het gaat er hierbij om werklozen meer mentale weerbaarheid te geven en hun belemmerende overtuigingen te ontzenuwen. Door deze opzet bereik ik dus veel meer mensen. Naar schatting zijn dat er inmiddels driehonderdduizend in zo’n vijftig landen. Mijn doel voor dit jaar is er zo’n zeventigduizend aan toe te voegen; dat is zo’n één procent van de werkende bevolking in Nederland. Zo is bijvoorbeeld één aanpak om alle business clubs van het betaalde voetbal in Nederland te benaderen en via hun De HiT Experience te doen voor betere resultaten van hun leden. Veel mensen voelen zich shit, haal die ‘s’ van slachtoffer er af en je hebt een HiT.”

Authenticiteit “Of ik het beter doe dan anderen? Dat oordeel laat ik graag aan anderen over. Ik doe het in ieder geval anders. Ik wil mensen diep raken en ik streef naar authenticiteit. Het gaat om van hart tot hart communicatie. Daarnaast stop ik er veel interactiviteit in. Tijdens een seminar doen we heel veel in weinig tijd, verhoudingsgewijs. Het is voor mij erg belangrijk om mijn meningen te funderen. Mijn intenties zijn zuiver. Ik verkoop geen onzin. En daarbij streef ik naar een mix van ernst en humor. En grote ingewikkelde zaken breng ik terug tot ‘een bouillonblokje’. Door alles wat ik doe, loopt een enorme spirituele draad. Ik ben niet het centrum van het universum, maar ik ben een straaltje van de zon, dus ben ik de zon, ik ben een druppeltje van de oceaan, dus ben ik de oceaan. Of het resultaat heeft? We doen alleen maar dit soort seminars als er een resultaateis is, bijvoorbeeld twintig procent minder verlies, 25 minder ziekteverzuim of dertig procent meer omzet. Natuurlijk verandert er in de loop der jaren best veel. Ik blijf me constant vernieuwen en verdiepen. Er is voortschrijdend inzicht. Een voorbeeld. Eerst schreef ik in 1994 in ‘Haal het beste uit jezelf ’: eerst zien, en dan geloven. Daar mankeert echter duidelijk iets aan. Je moet er zelf ook concreet mee aan de slag gaan, anders gebeurt er helemaal niets. Dus eerst geloven in jezelf en het grotere waar je onderdeel van bent, dan in actie komen, en uiteindelijk zul je het zien en beleven...”

De HiT Experience™

Wie is Robert Benninga? Robert S. Benninga MBA (1950) is een van Europa’s topsprekers op het gebied van leiderschap, high performance, persoonlijke ontwikkeling en De HiT Experience™. Hij gaf zeventien jaar leiding aan bedrijven als Hyatt Hotels USA, AHOLD, De Bijenkorf, WE international en de METRO Group. In 1991 richtte hij Mindpower International op. Vanuit Mindpower (www.mindpower.nl) begeleidt Robert -samen met zijn team- projecten om mensen en organisaties hun potentieel (weer) optimaal te leren benutten. Benninga sprak voor ruim vijftienhonderd corporate, MKB en individuele opdrachtgevers. Zijn aanpak is uitnodigend, interactief en dynamisch. Praktische instrumenten en oefeningen vanuit bewezen methodes garanderen buitengewone resultaten.

66

Europoort Kringen • Maart 2010

De HiT Experience is een programma om scherpte in aanbod, bezieling in aanpak en daadkracht in acties te genereren. HiT staat voor High impact Transformatie, het goed omgaan met een klap/HiT en het scoren van nieuwe HiT’s. Toen in het najaar van 2008 na de ‘Wallstreet Tsunami’ duidelijk werd dat ‘de wereld’ fundamenteel veranderde en bedrijven mee moesten veranderen, ontwikkelde Robert Benninga ‘De HiT Experience’. Het werd heel snel duidelijk dat een beetje anders niet voldoende was. Er zijn fundamenteel nieuwe inzichten, gedragingen en commitments voor nodig om nieuw succes mogelijk te maken. “Wij hebben eind 2008 een aantal ‘next practices’ (in plaats van de oude ‘best practices’) op een rij gezet door een pragmatische Check-Up. Dit uitnodigende ‘wake-up protocol’ sprak meteen sterk aan. De expertise, ervaring, ideeën, creativiteit en innovativiteit van alle deelnemers worden in De HiT Experience samengebracht en naar boven gehaald. Het gevolg is een snelle en brede bewustwording, het erkennen en herkennen van vele nieuwe kansen en keuzes en het concreet uitwerken en realiseren van een realiseerbaar actieplan, inclusief praktische en makkelijk uit te voeren feed-back procedures.”


adv 90 x 130

13-02-2007

13:20

Pagina 1

Een beter milieu met duurzame isolatie

Permanente Visco-Elastische Coating & Sealant Systemen ● INDUSTRIËLE ISOLATIE ● CONSTRUCTIEWERK ● ASBESTVERWIJDERING

Van der Linden & Veldhuis b.v. Edisonstraat 5 Postbus232 - 3130 AE Vlaardingen Telefoon 010 - 445 66 00 Telefax 010 - 435 64 80

- Directe hechting op staal, PE, PP, epoxies, ook bij koude temperaturen - Snelle en eenvoudige applicatie (zonder primers) - Minimale ondergrond voorbehandeling St 2/3 (Shell GS) - Zelf-reparerende eigenschappen bij kleine beschadigingen - Eenvoudig te combineren met Outerwrap tapes, Sleeves, Polyester, Flamespray, PU infill etc.

Vestigingen: Sas van Gent Wormerveer

www.lindveld.nl

Gasselterstraat 20 9503 JB Stadskanaal P.O. Box 285 9500 AG Stadskanaal The Netherlands T +31 (0) 599 696170 F +31 (0) 599 696177 info@stopaq.com

-

Offshore & Onshore Renovatie & Nieuwbouw Veld & Fabrieksapplicaties Onderwater & Bovengronds

Europoort Kringen • Maart 2010

67


Informatief

Nieuwe serres voor faculteit Bouwkunde

Kilometerheffing of flexibel werken?

De nieuwe Zuid- en Oost-serre van de faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft, die na de grote brand van 13 mei 2008 dringend behoefte had aan nieuwe huisvesting, hebben een dragende constructie van thermisch verzinkt staal. De nieuwe serres zijn gebouwd tegen de gevels van het voormalige, uit het begin van de twintigste eeuw daterende bakstenen hoofdgebouw van de universiteit aan de Julianalaan in Delft. Door de toepassing van thermisch verzinken als oppervlaktebehandeling zijn de stalen constructies optimaal beschermd tegen corrosie. De zuidserre heeft een oppervlak van vijftienhonderd vierkante meter; de oostserre van negenhonderd vierkante meter. Ze dienen voor de huisvesting van grootschalige activiteiten (maquettewerkplaats en workshops voor studenten) en spelen een ruimtelijk, lichte rol in evenwicht met het verder gesloten gebouw. De nieuwe hallen zijn ontworpen door prof.dr.ir. Mick Eekhout -tevens verbonden als hoogleraar Productontwikkeling aan de faculteit Bouwkunde TU Delft- en gebouwd door Octatube te Delft. De toegepaste staalconstructie is uitgevoerd volgens het door Octatube ontwikkelde ruimtelijke vakwerksysteem, ondersteund door buiskolommen. Octatube ruimtevakwerken zijn driedimensionaal werkende vakwerkconstructies, die industrieel worden vervaardigd. Het thermisch verzinkt stalen ruimtevakwerk is opgebouwd uit Tuball bollen en staven met een moduulmaat van 2,7 m. Deze maat was ook de ontwerpmoduul van het afgebrande gebouw van Bouwkunde. Het Tuball systeem bestaat uit stalen knopen en ronde buizen. De knopen zijn ronde holle bollen. De buizen zijn voorzien van ingelaste proppen met een draadgat. Door middel van een boutverbinding worden de buizen op de bollen aangebracht. De gevels van de serres zijn uitgevoerd in een kassenbouwsysteem met dubbelglas, waarbij een lichte thermisch verzinkte staalconstructie dient voor de bevestiging en de ondersteuning van het aluminium gevelsysteem met de glaspanelen. De gekozen geveluitvoering verzekert optimale transparantie. Architecten van de renovatie van het hoofdgebouw zijn Braaksma & Roos architectenbureau te Den Haag.

Flexibel werken is een belangrijk middel om het file probleem te verminderen. De VerkeersInformatieDienst heeft berekend dat met circa twintig procent minder verkeer -vergelijkbaar met verkeersintensiteit tijdens de vakantie- er geen knelpuntfiles meer zouden staan. Maar hoe kunnen organisaties flexibel werken concreet invoeren? Daarover bestaan nog veel vragen. Daarnaast valt op dat de informatie over flexibel werken erg versnipperd is; de behoefte aan overzicht en concrete adviezen neemt toe. Daarom heeft Qidos www.flexibelwerken.nl geintroduceerd, het online kennisplatform met visies en best practices van werkgevers, vakbonden en organisaties.

Op www.flexibelwerken.nl wordt op een interactieve wijze informatie over flexibel werken gepresenteerd. Werkgevers, werknemers, sociale partners en de overheid worden gefaciliteerd door het bieden van concrete handvatten. Alle informatie wordt omkleed met visies van diverse aansprekende personen en organisaties. SNS Reaal, IBM en Microsoft vertellen over hun eigen  praktijkervaring en de voorzitters van FNV, CNV en MHP geven hun visie op het thema. De doelstelling van www.flexibelwerken.nl is drieledig: Het nationaal stimuleren c.q. agenderen van het thema flexibel werken, het overzichtelijk presenteren van informatie en het bieden van praktische handvatten om aan de slag te gaan. Het Nieuwe Werken c.q. flexibel werken staat momenteel volop in de belangstelling. “Het gaat dan onder meer over de fysieke werkomgeving, thuiswerken en flexibele begin- en eindtijden. Werkgevers zijn nog wat terughoudend ten aanzien van flexibel werken en zien het vaak als ‘cadeautje voor de medewerker’ in plaats van een effectieve manier van werken”, zegt initiatiefnemer Martijn de Wildt. “Er wordt veel onderzoek gedaan naar het belang en de waardering vanuit medewerkersperspectief met betrekking tot flexibel werken, maar het gezichtspunt van de werkgever en het belang voor organisaties ontbreekt vaak nog.”  

(advertentie)

INDUSTRIEEL GROEN REALISATIE EN INTEGRAAL BEHEER

Hofhoek 3 Poortugaal Tel.: 010 - 5016111 Fax: 010 - 5013650 info@binder.nl www.binder.nl

Bestekservice- en Advies, Terreininventarisatie, Integraal Terreinonderhoud, Maaiwerk Dijken & Vlakland, Chemische Onkruidbestrijding, Grond- & Straatwerk

68

BIN6018 ADV Kringen EUROPOORT.indd Europoort • Maart 20101

30-10-2006 13:46:38


3638 Europoort 2071907 briefpapier.QXD

01-06-2007

09:50

29/10/09

11:58

Page 1

Pagina 1

LIBBENGA BV KONSTRUKTIEBEDRIJF Kotterstraat 20, 3133 KW Vlaardingen Postbus 119, 3130 AC Vlaardingen Telefoon 010 - 434 39 91 010 - 435 90 35 Fax 010 - 434 61 23 http://www.libbenga.nl e-mail: libbenga@wxs.nl

Postbank nr.: 290432

.

ABN-Amro nr.: 47.68.05.392

.

Inschrijvingsnr. K.v.K. Rotterdam 24232022

XTP600 Hydratight sets international standards in joint integrity on a global scale. With a team of over 1,000 employees operating from 35 global locations, Hydratight has the engineering technology and expertise to offer fast, accurate solutions to your bolting and machining needs.

Explosie veilige paramagnetische zuurstof transmitter www.michell.com/nl

We are the world leader in leak-free connections and pipeline integrity solutions which ensures that our customers improve their operational efficiency. Using state-of-the-art equipment, our qualified onsite technicians offer extensive monitoring, bolting, machining and training services to maximise safety, reduce plant down-time and extend facility life.

Michell Instruments Benelux BV Burgemeester van Campenhoutstraat 61 4921 KR MADE The Netherlands [31] 162 680471 nl.info@michell.com

To find out more visit

www.hydratight.com or email integrity@hydratight.com

Dauw Punt - Vocht - Zuurstof

ENGINEERING

MAINTENANCE

TRAINING

SERVICE

Europoort Kringen • Maart 2010

69


INDUSTRIE Contracten/Projecten BOUW Nieuwbouw/Restauratie/ Renovatie ONDERSTEUNINGEN Bruggen/Viaducten/U-bouw Speciale bekistingen ALPI MONTAGE / VERHUUR / VERKOOP

SINDS 1960

DEZE VAKBEURS IS NIET VOOR GROENTJES INDUSTRIE & MILIEU

MILIEUTECHNISCHE- EN KOSTENBESPARENDE OPLOSSINGEN VOOR DE INDUSTRIE

EER R T IS R EG I N E OP O N L co m / I M - N L ea s yF Of b

air s .

62- 4 0 1 (0)1 3 + l e

8 9 95

AHOY, ROTTERDAM - 19 & 20 MEI 2010

www.easyFairs.com 190_130_I&M_NL_2010_NL.indd 1 Europoort Kringen • Maart 2010

70

ALS ALLE VAKBEURZEN ZO GEMAKKELIJK WAREN! 10/02/2010 15:11:37


Prefab loodsen en hallen Snel

Flexibel Economisch Eigen productie en montage

Bliek 21 - 4941 SG Raamsdonksveer T : +31 162 518 165 - info@frisomat.nl

www.frisomat.com

Gizom levert een compleet programma producten en halffabrikaten in aluminium, koper en brons. In vrijwel elke afmeting. Wij kunnen meestal uit voorraad leveren.

UIT ONZE CATALOGUS www.gizom.nl

Aan de leiding in aluminium, koper en brons. Tel. (0598) 61 57 38. Fax (0598) 61 23 52.

Specialist in Heat Treatment Preheating and stress relief Induction and resistance Stationary furnaces

Dry out and curing Rental and sales Mobile furnaces

easyFair

MainTe

na

s

nce 31 Maa BruSSreT - 1 april Hall 11 lS expo STand 1 307

www.delta-heat-services.nll info@delta-heat-services.nl +31 (0) 187 - 49 69 40

Europoort Kringen • Maart 2010

71


agenda 23-24 maart, Rotterdam Partnerships voor Uitbesteding van Onderhoud 2010 Inl.: IIR, tel. 020 5805400, fax 5805454

8 april, Enschede Bouwen in Duitsland Inl.: Ned.Duitse Kamer van Koophandel, tel. 070 3114133, fax 3114199

23-25 maart, Hardenberg Klein Transportbeurs Inl.: Evenementenhal Hardenberg, tel. 0523 289898, fax 289800

12-16 april, Veldhoven (NB) Landelijke finale metselkampioenschap Inl.: www.metselwedstrijden.nl

23-26 maart, Amsterdam Intertraffic Inl.: Amsterdam RAI, tel. 020 5491212, fax 5491889

15 april, Zwolle Seminar ‘Recycling van verpakkingen, elektronische apparatuur en batterijen in Duitsland’ Inl.: Ned.Duitse Kamer van Koophandel, tel. 070 3114133, fax 3114199

24-25 maart, Brussel InfoSecurity.be Storage-Expo.be Inl.: VNU Exh.Europe, tel. 030 2952700, fax 2952701, info@vnuexhibitions.com

15-16 april, Amersfoort Nederlandse Rail Carrièredagen Inl.: Europoint, tel. 030 6981800, fax 6917394

24-26 maart, Veldhoven Thermische analyse Inl.: Paton, tel. 071 5214155, www.paton.nl

19-23 april, Hannover Hannover Messe Inl: www.hannovermesse.de

24-26 maart, Assen Bouwbeurs Noord-Nederland Inl.: VNU Exh.Europe, tel. 030 2952700, fax 2952701, info@vnuexhibitions.com

20-22 april, Amsterdam International Biomass Valorisation Congress Inl.: www.biomass-valorisation.com

25 maart, Rotterdam Milestones in Metrology – Oil & Gas congres Inl.: Nmi, tel. 078 6332332

22 april, Arnhem Seminar ‘Beëindigen van Duitse dienstverbanden’ Inl.: Ned.Duitse Kamer van Koophandel, tel. 070 3114133, fax 3114199

30 maart-1 april, Gorinchem On & Offshore Gorinchem Inl.: Evenementenhal Gorinchem, tel. 0523 289898, Fax: 0523 289800 30 maart, Nieuwegein Fotonica Evenement 2010 Glasvezel, LED en lasertechnieken Inl.: www.fotonica-evenement.nl 31 maart, Den Haag Dag van het Ondergronds Bouwen (15 jaar COB) Inl.: Centrum Ondergronds Bouwen, tel. 0182 540660, fax 540661 31 maart-1 april, Brussel EasyFairs® Maintenance Inl.: EasyFairs®NV/SA, tel. +32 (0)3 2805300, fax 2805353, www.easyfairs.com/MAINTENANCE-BE 7-8 april, ’s-Hertogenbosch Transport & Logistiek Empack Inl.: EasyFairs Nederland, tel. 0162 408983, fax 467988 72

Europoort Kringen • Maart 2010

26-29 april, Amsterdam ISSA/Interclean Inl.: Amsterdam RAI, tel. 020 5491212, fax fax 5491889 26-29 april, Cleveland Material Handling & Logistics Show and Conference Inl.: C&H Maastricht, tel. 043 3255262, fax 5100, www.dmm-ch.nl 27-29 april, Gorinchem Construction & Shipping Inl.: Evenementenhal Gorinchem, tel. 0523 289898, Fax: 0523 289800 27-29 april, Utrecht Overheid & ICT Inl.: VNU Exh.Europe, tel. 030 2952700, fax 2952701, info@vnuexhibitions.com

INTERTRAFFIC AMSTERDAM 2010 Van 23 tot 26 maart kunnen professionals uit de verkeersindustrie voor de nieuwste producten en totaaloplossingen binnen hun vakgebied terecht op de twintigste editie van Intertraffic Amsterdam. De vakbeurs voor infrastructuur, ITS verkeersmanagement, veiligheid en parkeren staat weer bol van de innovaties. Naast de vier bestaande segmenten zijn er twee nieuwe aandachtsgebieden; duurzaamheid en coöperatieve systemen. Het thema duurzaamheid zal als groene route over de beurs worden uitgezet. De coöperatieve systemen krijgen hun eigen expo binnen Intertraffic in de vorm van i&CDrive. i&CDrive maakt deel uit van de prestigieuze Cooperative Mobility Showcase 2010 die gelijktijdig met Intertraffic wordt gehouden. Tijdens Intertraffic Amsterdam 2010 presenteren ruim 750 exposanten uit de hele wereld hun producten en diensten in Amsterdam RAI op een beursoppervlak van 53.000m2. Ze zijn gegroepeerd op basis van de zes thema’s van de beurs: infrastructuur, ITS verkeersmanagement, veiligheid, parkeren, duurzaamheid (als groene route) en coöperatieve systemen. Op het buitenterrein worden live demonstraties gegeven. Extra aandacht krijgen de nominaties voor de Intertraffic Innovation Award. Uit 86 inzendingen heeft de internationale jury zeventien genomineerden geselecteerd. Het expositieprogramma wordt omlijst door diverse seminars, bijeenkomsten en congressen. Cooperative Mobility Showcase 2010 Een showcase van wereldklasse over innovatieve voertuig-naar-voertuig en voertuig-naarwegkant technologieën vindt gelijktijdig met Intertraffic plaats in de RAI. Het programma van de openingsdag van de conferentie omvat VIP sprekers zoals Camiel Eurlings (Minister van Verkeer en Waterstaat), Helmut Matschi (Member of Board, Continental), Alessandro Coda (EUCAR Research Coordinator), Giovanni Colombo (European Institute of Technology), Gilles Vesco (Vice-President of the Greater Lyon Urban Community), die allen hun visie geven op de toekomst van coöperatieve mobiliteit. Voor meer informatie: www.cooperativemobilityshowcase2010.eu Intertraffic Seminars In het seminarprogramma in hal 9 zullen per dag drie tot vijf thema’s worden besproken. Op dinsdag 23 maart zijn dat de onderwerpen: Mobiliteitsmanagement, Parkeeroplossingen en Coöperatieve Systemen, op woensdag 24 maart zijn dat: Verkeersveiligheid, Wegonderhoud, Incident Management,


Beprijzing & Tolsystemen, op donderdag 25 maart zijn dat: Veilig, Slim en Duurzaam Reizen, Groene Wegen, Parkeerinformatie- en Parkeerverwijssystemen en erkeersmanagement, en op vrijdag 26 maart zijn dat: ITS Tenders, Projecten en Pilots, Beprijzing & Mobiliteitsoplossingen. Op dinsdag, woensdag en donderdag is de beurs geopend van 10-18 uur en op vrijdag van 10-16 uur. Meer informatie over de beurs en omlijstende activiteiten is te vinden op www.intertraffic.com

Industrie en Milieu 2010 Antwerpen De derde editie van easyFairs INDUSTRIE & MILIEU Antwerpen vindt plaats op 24 en 25 maart 2010. easyFairs Industrie & Milieu richt zich naar de industriële markt waarbij evoluties op het gebied van milieutechnologie en haar interactie met de industrie de kern vormen. Dit totaalconcept biedt een uitgebreid scala van innovatieve oplossingen en diensten aan in alle deelaspecten van de milieumarkt zoals afvalmanagement, (afval) water- & emissiebehandeling, bodemonderzoek en energietechnologie. Kluwer Opleidingen organiseert twee van zijn milieuseminars tijdens de beurs.  Op 24 maart ‘De financiële gevolgen van het Vlaams waterbeleid - praktijkproblemen en -cases belicht’. En op 25 maart ‘Vergunningsaanvragen milieu en stedenbouw - wetgeving en praktijk voor de milieuprofessional’ Voor meer informatie: www.klu.be/induwnb  Verder zijn er op 24 maart onder andere de seminars ‘Bio-Energie’ en ‘Smart Grids’. Op 25 maart de seminars ‘Zonne-Energie’, ‘Windenergie’, ‘Emissie’ en ‘Cradle to cradle’. Voor meer informatie: www.easyfairs.com

Maritiem Onderwijs in Bedrijf Op 25 maart organiseert Scheepsbouw Nederland het seminar Maritiem Onderwijs in Bedrijf in het Delta Hotel te Vlaardingen. In het seminar komen actuele ontwikkelingen binnen het maritieme onderwijs aan de orde.  Vier sprekers uit het maritieme onderwijs geven hun visie op onderstaande vragen:
Is het onderwijsaanbod voldoende afgestemd op de behoefte van de industrie?; Is er een langetermijnvisie op onderwijs en onderzoek?; Hoe kan de kennisinfrastructuur Maritieme Techniek versterkt worden?; Wordt er ingespeeld op de behoefte aan lifelong learning programma’s?; Hoe kan het maritieme onderwijs in tijden van crisis massa en kwaliteit   handhaven?


Seminar over technische aspecten van afsluiters Op 25 maart 2010 organiseert de branchevereniging Vereniging Importeurs en Fabrikanten van Industriële Appendages (VIFIA) in Hotel Assen een seminar waarin de technische aspecten van afsluiters worden behandeld. Leerdoelen zijn onder andere de juiste variabelen te kunnen leveren voor product selectie, het toepassen van de juiste installatietechniek en storingen tijdig te kunnen herkennen. Er wordt tevens dieper ingegaan op de werktuigbouwkundige principes van afsluiters door een spreker namens Akzo Nobel. Op het seminar zullen enkele VIFIA leden aanwezig zijn om de cursisten de gelegenheid te geven kennis te maken met verschillende soorten en merken afsluiters. Voor meer informatie: Ir. B.J. Nesse, bne@ fme.nl , tel. 079 3531256, www.vifia.nl

Duurzaamheidspaviljoen op Building Holland 2010 In het Duurzaamheidspaviljoen op Building Holland 2010 van dinsdag 13 tot en met donderdag 15 april worden innovatieve en duurzame bouwsystemen getoond voor gevels, daken en vloeren. Aan de orde komen aspecten als licht-, integraal-, industrieel- en ‘future proof ’ bouwen, waaronder prefabricage, IFD, luchtdichtheid, integraal ontwerpen en BREEAM. Het paviljoen is met name interessant voor architecten en opdrachtgevers. Zij worden wegwijs gemaakt in het denkproces en de praktijk van duurzaamheid en duurzaam bouwen. Drie dagen lang zijn er interessante presentaties, workshops en seminars van sprekers van kenniscentra, brancheorganisaties en universiteiten. Zij belichten actuele onderwerpen als slim & intelligent bouwen, toepassen van de passiefhuis standaard in scholen- en kantorenbouw en duurzaam bouwen met behoud van creatieve vrijheid en architectonische schoonheid. Dagelijks open van 10-18 uur. Voor meer informatie: www. duurzaamheidspaviljoen.nl

Installatie Vakbeurs of Klimaatvak Gorinchem Dit jaar wordt op 20, 21 en 22 april voor de zesde keer Installatie Vakbeurs en Klimaatvak Gorinchem georganiseerd. Branchegerichte informatie en producten op het gebied van verwarmingssystemen, meet- en regelapparatuur, sanitair, bevestigingsmaterialen en overige branchegerelateerde producten zijn te vinden op Installatie Vakbeurs Gorinchem. Klimaatvak Gorinchem die tegelijkertijd plaats vindt, is dé vakbeurs voor airconditioning, luchtbehandeling en koudetechniek.

Evenals bij Evenementenhal Hardenberg vindt Installatie Vakbeurs en Klimaatvak Gorinchem ook plaats volgens de unieke full-service-formule. De openingstijden voor de drie dagen zijn van 13-21 uur. Voor meer informatie: Evenementenhal Gorinchem, tel. 0523 289898.

Seminar over offshore wind installatie en onderhoud Navingo organiseert, in samenwerking met HME (onderdeel van vereniging Holland Marine Equipment), op donderdag 29 april 2010 een seminar over offshore wind installatie en onderhoud. Het seminar, gecombineerd met een ruimte voor product- en bedrijfspresentaties, vindt plaats in het WTC Rotterdam en is het eerste in Nederland dat volledig is gewijd aan installatie en onderhoud. Het programma draait om de kansen en uitdagingen in deze groeimarkt voor onder meer projectontwikkelaars, toeleveranciers en service engineers. De offshore windindustrie kenmerkt zich door ambitieuze groeidoelstellingen. Dat biedt nieuwe kansen voor de maritieme en offshore industrie want deze doelstellingen kunnen alleen gehaald worden door het juiste materieel en de juiste uitvalsbases voor installatie en onderhoud. In 2020 moeten circa 10.000 windmolens in Noordwest-Europa zorgen voor 40GW op zee opgewekte windenergie. Op dit moment is er ongeveer 1,5 GW aan geïnstalleerde capaciteit. Deelnemers kunnen rekenen op een gevarieerd programma met visies op de ontwikkeling van de offshore windsector in met name Noordwest-Europa en op de gevolgen voor specifieke delen van de offshore wind waardeketen. Sprekers van onder andere ECN, Gusto en Siemens nemen seminarbezoekers in vogelvlucht mee langs vereisten aan schepen en havens voor windmoleninstallatie, inbedrijfstelling en onderhoudsprocessen. Eneco is uitgenodigd voor een presentatie over de ontwikkeling van het offshore windpark in Engeland waarvoor het onlangs toestemming kreeg. Het installeren en beheren van de grote aantallen windturbines op zee vormen een geweldige logistieke uitdaging. Schepen zullen af en aan moeten varen om de windmolens te plaatsen. Service-engineers moeten ter plaatse kunnen komen voor inspectie en onderhoudswerkzaamheden aan de turbine. IRO en Scheepsbouw Nederland, brancheverenigingen voor toeleveranciers in de olie- en gas industrie en voor de maritieme industrie, onderkennen het winstpotentieel van offshore wind installatie en onderhoud en steunen het seminar. Het seminarprogramma en aanmeldingsformulier zijn te downloaden via www.offshorewind. biz/event. Europoort Kringen • Maart 2010

73


Haaksbergen Tolstraat 26, 7482 DB Postbus 97, 7480 AB Telefoon 053 5728785 Fax 053 5727375

TILbUrg Aresstraat 3a, 5048 CD Postbus 5107, 5004 EC Telefoon 013 5780070 Fax 013 5780071

veenenDaaL De Smalle Zijde 16, 3903 LP Postbus 958, 3900 AZ Telefoon 0318 550466 Fax 0318 551528

DracHTen De Kiel 29, 9206 BG Postbus 731, 9200 AS Telefoon 0512 546269 Fax 0512 546279

www.meesvandenbrink.nl

info@meesvandenbrink.nl

PIRANACONCEPTS.COM

TAS TECHNICS B.V. Ambachtweg 29a 2841 MB MOORDRECHT THE NETHERLANDS T +31 (0)182 373 182 F +31 (0)182 370 895

tastech@euronet.nl www.tastechnics.com

HEAT EXCHANGERS SHELL & TUBE / PLATES SHELL & PLATE / FINNED TUBES

L. TAS & Co. BVBA Dorp 38 2242 PULDERBOS BELGIUM T +32 (0)3 466 05 40 F +32 (0)3 466 05 49

info@tas.be www.tas.be


Mensen in bedrijf Bouwbedrijf Heijmans krijgt een nieuwe bestuursvoorzitter. Vicevoorzitter G. Witzel (58) volgt per 28 april R. van Gelder op. Witzel was van 1998 tot 2008 voorzitter van de Groepsdirectie van Strukton Groep. B. van der Els (55), thans lid van de Concerndirectie, wordt vicevoorzitter in de raad van bestuur van Heijmans. Na het vertrek van Van Gelder zal de raad bestaan uit G. Witzel, B. van der Els en de CFO M. van den Biggelaar. Drs. J. Dura MRE volgt in de loop van dit jaar ing. D. van Well op als voorzitter van de Raad van Bestuur van bouwconcern Dura Vermeer Groep NV. Dura is sinds 2004 lid van de Raad van Bestuur van Dura Vermeer.   J. van Leeuwen (50) is aangesteld als manager van de business unit Industrial Automation van SPIE. Hij heeft ruim 28 jaar ervaring in de procesindustrie. Zijn loopbaan begon in de analysehoek, ging J. van Leeuwen via veldapparatuur naar DCS en werd doorkruist door specialisatie op de aandachtsgebieden explosieveiligheid, SIL en uiteindelijk totale veiligheid. A. Kooij is toegetreden tot adviesbureau The Brown Paper Company, waar hij verantwoordelijk is voor uitbouw van de sector Finance. Eerder werkte hij onder meer voor IG & H en Schouten & Nelissen. B. Rutgers is benoemd tot director corporate communications & investor relations van Koninklijke Vopak. M. Huussen (38) is per 1 februari directeur van de businessunit New Energy van Essent geworden. Zij werkte eerder als manager bij de Energiekamer van de Nederlandse M. Huussen Mededingingsautoriteit en bij de directie Marktwerking van het Ministerie van Economische Zaken. Ze neemt de taken van A. van Huffelen over, die toetreedt tot de raad van advies van Nintes, ook onderdeel van Essent.

Grontmij maakt de benoeming bekend van S. Larsen (46) in de functie van algemeen directeur in Denemarken. Daarnaast bereidt Grontmij de benoeming voor van een aantal senior managers die verantwoordelijk worden voor de uitrol van de recentelijk gepresenteerde strategie 2010 - 2015. Larsen, die sinds 1992 bij Grontmij in Denemarken werkzaam is, heeft binnen de organisatie verschillende functies bekleed, zowel nationaal als internationaal. Meest recentelijk was hij directeur van de divisies Projectmanagement en Bouw. Accountancy- en adviesorganisatie Grant Thornton heeft drs. S.J.L. den Ouden RA (38) tot partner benoemd. Door deze benoeming heeft Grant Thornton in totaal 51 partners. Den Ouden trad op Drs. S.J.L. den Ouden 1 mei 2009 in dienst bij Grant Thornton als senior manager. De ervaren registeraccountant was afkomstig van Ernst & Young waar hij circa veertien jaar werkzaam was, onder meer voor de profit en non-profit sector en multinationalcliënten. P. Buitink is als senior consultant in dienst getreden bij Grant Thornton Specialist Advisory Services op de afdeling restructuring & performance improvement. De ervaren consultant is onder meer specialist op gebied van operationele en financiële herstructureringen. Eerder werkte hij bij kredietverzekeraar Atradius als manager van de risico-acceptatieafdeling, waar zijn focus lag op bedrijven met een verhoogd risicoprofiel. Werkend voor NIBC Bank was Buitink onder meer verantwoordelijk voor leningen gerelateerd aan vastgoedtransacties. G. Maas, directeur strategie bij bouwconcern BAM, is verkozen tot voorzitter van het European Construction Technology Platform. P. Swaak (49) is als Director Strategy & Business Development in dienst getreden bij Portbase. Hij heeft ruime ervaring op het gebied van strategie en business development en een gedegen achtergrond op het vlak van havens en logistiek. De afgelopen vijf jaar werkte hij bij Samskip Multimodal Container Logistics, eerst als COO en later als Director Strategic development.

D. Konings is per 1 februari bij Riwal Hoogwerkers benoemd tot ‘senior account manager‘. Konings (59) is ruim 36 jaar werkzaam in de hoogwerkerbranche. Sinds 2008 was hij werkzaam D. Konings bij Platform Sales Europe in de functie van account manager. Hij heeft in de afgelopen jaren veel internationale contacten opgebouwd. Binnen Riwal zal hij zich dan ook focussen op internationale klanten en projecten en crossborder verhuuractiviteiten. Prof.dr. P. Goos is voor twee jaar benoemd als hoogleraar Statistics in Marketing in de Erasmus School of Economics. Goos promoveerde aan de Katholieke Universiteit Leuven en is sinds 2004 als hoogleraar statistiek verbonden aan de Universiteit Antwerpen en sinds 2006 als gasthoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven. Goos doceerde eerder aan de International School of Management in Sint-Petersburg. HintTech, expert op het gebied van eBusiness technologie, IT-projecten en Application Lifecycle Mangement, heeft S. Budhu Lall (39) aangesteld als business unit manager Projects. Budhu Lall, die deel gaat uitmaken van het managementteam, wordt S. Budhu Lall verantwoordelijk voor de financiële en kwaliteitsbewaking van projecten en voor de aansturing van de projectleiders. De laatste tien jaar was hij werkzaam voor Capgemini. Hier was hij onder meer projectleider en projectmanager. Twee jaar lang vervulde hij de rol van delivery & people manager bij practice Architecture, Governance improvement and Infrastructure (AGI), een onderdeel binnen de Public Sector. De laatste twee jaar bij Capgemini begeleidde hij een groot transitieproject. H. Hovestad is benoemd tot algemeen directeur bij Thieme GrafiMedia Groep. Hij is vennoot bij Custom Management. Eerder werkte hij bij Agens en Syntens.

Europoort Kringen • Maart 2010

75


When it really counts. Wind force: 11-12 Wave height: 14 m rising Humidity: 97% Controller: >99,96% availability

www.bachmann.info/nolimits

Bachmann electronic Nederland - Buskesdries 2a, 6673 DP Andelst - T 0488 453468


Boekbespreking De Geldpomp

1. Vastgoedfraude - Miljoenenzwendel aan de top van het Nederlandse bedrijfsleven V. vander Boon & M. van der Marel Uitgeverij Nieuw-Amsterdam E 22,50 2. De Zeven Eigenschappen Voor Succes In Je Leven S. Covey Uitgeverij Business Contact E 26,50 3.

Prooi Blinde trots breekt ABN AMRO       Jeroen Smit Prometheus E 19,95

4. Overleef de Kredietcrisis W. Middelkoop Uitgeverij Nieuw-Amsterdam E 17,50 5. De Schitterende Eenvoud van Indexbeleggen J. Wintermans Uitgeverij Pearson E 24,95 6.  Zo Denkt Steve  L. Kahney Uitgeverij A.W. Bruna   7. Superfreakonomics  S. Levitt & S. Dubner Uitgeverij De Bezige Bij   8.  Hoe Word Ik een Rat? J. Schrijvers Uitgeverij Scriptum

E 18,95

E 19,90

E 19,95

9. Dromen, Durven, Doen B. Tiggelaar  Uitgeverij Het Spectrum E 16,49   10. This Time Is Different - Eight Centuries of Financial Folly  C. Reinhardt Uitgeverij Norton E 30,00

‘De Geldpomp’ is het verhaal van miljarden euro’s die van niemand zijn. Van bizarre carrièrewendingen en absurde salarissen. Van pragmatisme en opportunisme. Van ruim een eeuw felle strijd tussen vakbeweging, werkgevers, kerk en staat om de macht in de sociale zekerheid. Omroepverenigingen, woningbouwcorporaties of ziektekostenverzekeraars: ze werden ooit door burgers opgericht voor de leden van hun zuil. In het land van minderheden mocht elke minderheid een eigen club beginnen. Op staatskosten. Maar in de 21ste eeuw zijn deze clubs losgezongen van de oorspronkelijke achterban. Oud-politici en managers maken ongezien de dienst uit. Zo ook in de sociale zekerheid: die mag ooit bedacht zijn door vakbeweging en werkgevers, de overheid heeft de uitvoering inmiddels naar zich toe getrokken.
De grillige geschiedenis van het roemruchte poldermodel roept grote vragen op. Wie krijgt het geld en wie deelt het uit? Wie bepaalt de regels en wie rekt ze op? Gijs Hederscheê kent de polder op zijn duimpje. Zijn boek geeft verrassende achtergronden bij de voortdurende polderproblemen - van de salarissen van managers in de zorg tot de achterhaalde inrichting van het omroepbestel. Dat maakt ‘De Geldpomp’ niet alleen tot een zeer lezenswaardig, maar ook tot een hoogst actueel boek. Gijs Hederscheê studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij schreef ruim vijftien jaar over sociale zekerheid en arbeidsverhoudingen, aanvankelijk voor Het Financieele Dagblad en sinds 1995 voor de Volkskrant. Nu is hij parlementair redacteur van de Volkskrant. In 1994 won hij met collega’s Jeroen Smit en Menno Tamminga de Financiële Persprijs voor hun verslaggeving over het faillisement van DAF. Het boek is uitgegeven door Uitgeverij Balans en te koop voor E 17,50.

Uitgekleed ‘Uitgekleed’ van econoom en oud-minister Eduard Bomhoff is het verhaal van de huidige crisis, uitgelegd in honderd korte en toegankelijke hoofdstukken. Het bevat geen gemakkelijke kritiek achteraf op politici en bankiers, maar is een zo precies en objectief mogelijke analyse van de eerste twee crisisjaren. Honderd illustraties geven de details weer van een wrede financiële neergang. Korte, heldere teksten lichten de dynamiek van financiële markten en macro-economie toe. De lezer krijgt zo de feiten en gegevens om zelf te oordelen.

Bomhoff stelt de diagnose. Hij gaat in op de dynamiek en de voorspelbaarheid van beurzen en huizenprijzen, schetst hoe Fortis en ING even

roekeloos waren als de grote Amerikaanse banken, en analyseert het falen van De Nederlandsche Bank in het Icesavedrama. Hij laat zien waarom de scenario’s voor Europa somberder zijn dan voor de Verenigde Staten. En hij legt uit waarom deze crisis economen diep verdeelt. Een uitgave van Balans, E 16,95.

Vrouwelijk leiderschap Hoe doen die vrouwen het toch die carrière maken en hoge leidinggevende posities bekleden? In de media wordt volop geklaagd dat vrouwen niet doorbreken of zelfs afhaken, terwijl er talloze voorbeelden te geven zijn van vrouwen die de top wél bereiken. Hun succesfactoren blijken niet alleen op professioneel, maar juist vaak op persoonlijk vlak te liggen. Joanna Barsh studeerde aan Harvard Business School en is senior partner bij McKinsey Centered Leadership Project met als doel de ontwikkeling van vrouwelijke leidinggevenden te ondersteunen. Susie Cranston studeerde aan Stanford University en werkt als bedrijfsconsultant bij McKinsey & Company in San Francisco. Ze was verantwoordelijk voor het team dat het Centered Leadership-model ontwikkelde dat aan dit boek ten grondslag ligt. Een uitgave van Bruna, E 17,95.

Ondernemen op de juiste toonhoogte De universele Wet van het Octaaf met zijn acht tonen brengt aan het licht dat organisaties zich volgens vaste patronen ontwikkelen. Naast natuurlijke versnellingen zijn er natuurlijke vertragingen, ‘intervallen’. Juist in die intervallen vinden de wezenlijke veranderingen plaats. Dit inzicht is van groot belang als een organisatie zich snel en met succes aan veranderende omstandigheden wil aanpassen. Vandaag de dag is de bereidheid om te veranderen groter dan ooit, evenals de wens tot zelfontplooiing van de individuele leidinggevenden en medewerkers. Dat is natuurlijk winst. Maar veel verandertrajecten verzanden en maken de deelnemers kopschuw. Veranderen is één ding, maar hoe? En wat zijn de kaders en patronen bij veranderingen? De Wet van het Octaaf is een uniek en prachtig model waarmee ondernemers en managers leren de acht tonen te vertalen in praktisch handelen en de intervallen als leermomenten te koesteren. Robert Rosenboom, oud-ondernemer met een filosofische achtergrond, is trainer en consultant bij Springteam trainersatelier in Rotterdam. Een uitgave van Uitgeverij TenHave en te koop voor E 24,90. Europoort Kringen • Maart 2010

77


UIT

Alex van Warmerdam Meisje met koffers, 2000 gouache en acrylverf op papier, 38 x 27 cm

Man met koffers, 2005 gouache en acrylverf op doek 100 x 150 cm. collectie Jan Mulder foto: John Stoel

H

et Stedelijk Museum Schiedam presenteert tot en met 24 mei de eerste grote tentoonstelling van het multitalent Alex van Warmerdam. Nieuwe ensceneringen van filmfragmenten, beelden uit theatervoorstellingen, affiches, foto’s en maquettes gaan samen met schilderijen, tekeningen, grafisch werk, teksten en ter plekke vervaardigde wandschilderingen. Vier zalen ontvouwen de gedachtewereld van de maker, vervuld van grimmige humor en absurdistische wendingen. Alex van Warmerdam (Haarlem, 1952) is theatermaker, filmmaker, schrijver en schilder. Hij volgde de Grafische School en de Rietveld Academie in Amsterdam, waar hij afstudeerde in Vrije grafiek en Schilderen. In 1974 was hij medeoprichter van het legendarische muziektheatergezelschap Hauser Orkater. Sinds 1980 heeft hij met zijn eigen theatergezelschap De Mexicaanse Hond twaalf voorstellingen uitgebracht, waaronder Graniet, De wet van Luisman, Onnozele Kinderen, Kaatje is verdronken en Wees ons genadig. Van Warmerdam combineert de rollen van schrijver, acteur, muzikant, regisseur en ontwerper van decors en affiches. Idee, tekst, vormgeving, en muziek vormen een onlosmakelijke eenheid. Na de korte film De Stedeling maakte Van Warmerdam in 1986 zijn eerste speelfilm Abel, gevolgd door onder andere De Noorderlingen, Grimm, Ober en De Laatste Dagen van Emma Blank. Het zijn films die hun plaats hebben gevonden in de canon van de Nederlandse film en het collectieve geheugen van het publiek. Van Warmerdam ontving vele (film)prijzen, in binnen- en buitenland. Meest recent is de bekroning van De Laatste Dagen van Emma Blank (2009) op het filmfestival in

78

Europoort Kringen • Maart 2010

Venetië en in Utrecht (Gouden Kalf voor beste scenario). In 1995 werd hem de Prins Bernhard Cultuurprijs toegekend voor zijn hele theater- en filmoeuvre. Als ‘alleskunner’ beweegt Van Warmerdam zich tussen de diverse artistieke disciplines. In 1987 verschijnt de roman ‘De hand van een vreemde’; in 2006 de dichtbundel ‘Van alle kanten komen ze’. Het minst bekend zijn tot nu toe de tekeningen, prenten en schilderijen. Ook dit werk bevindt zich in het grensgebied tussen droom en nachtmerrie, verwant aan het bizarre domein in zijn films, toneelstukken en gedichten. In 2000 en 2001 maakte Van Warmerdam een reeks gouaches voor NRC Handelsblad. De lezer trof tussen het nieuws wekelijks vervreemdende verschijningen, zoals een naakte poppenspeler in het bos of rond Pasen, een haas met stigmata. Vanaf het begin speelt de beeldende kunst een hoofdrol in Van Warmerdams werk. Niet alleen treden in zijn voorstellingen en boeken schilders op of personages die schilder zouden willen zijn. Ze doen ook mee op het toneel en in de films, als onderdeel van het decor. In korte animatiefilms transformeren schilderijen zichzelf. Andersom lijken hoofdrolspelers soms weg te zinken in het schildersdoek: hun gezicht geschminkt als was het een geschilderd portret. Het zijn vroege toepassingen van audiovisuele kunst in een literair, theatraal en filmisch verband; pionierswerk uit een tijd waarin modieuze termen als ‘cross over’ en ‘multidisciplinaire integratie’ nog moesten ontkiemen. Het Stedelijk Museum Schiedam ligt aan de Hoogstraat 112114, tel. 010 2463666 en is geopend dinsdag tot en met zondag van 10-17 uur en ook de Eerste en Tweede Paas- en Pinksterdag.


Alex van Warmerdam, 2000 gouache en acrylverf op papier, 21,5 x 33,5 cm foto: Bob Goedewaagen

Zomer, 2001 acryl op doek, 240 x 180 cm. foto: Bob Goedewaagen

Alex van Warmerdam, 2001 gouache en acryl op papier, 21 x 21,7 cm.

Man op akker, 2004 olieverf op doek, 150 x 100 cm. foto: Bob Goedewaagen

Alex van Warmerdam, 2001 gouache en acrylverf op papier, 38,5 x 26,5 cm.

Europoort Kringen • Maart 2010

79


INFO

VOLGENDE MAAND IN EUROPOORT KRINGEN April 2010 staat het teken van duurzaam produceren. Heeft u persmateriaal in verband met dit thema? Stuur het dan vóór 30 maart naar redactie@europoortkringen.nl. Is uw bedrijf op een bijzondere manier actief op het gebied van industriële duurzaamheid? Kunnen anderen daar iets van opsteken? Aarzel niet, en neem contact op met redactie@europoortkringen.nl

Nummer 4 • 2010

Advertentiemateriaal

Uitkomstdatum

Duurzaam produceren 30 maart 20 april Construction & Shipping Industry, Gorinchem, 27-29 april

Thema 2010 Duurzaamheid Europoort Kringen 2010 staat in het teken van het centrale thema duurzaamheid. In twaalf specials wordt dit mondiale onderwerp van vele kanten belicht. Europoort Kringen 2010 is hét platform voor industriële bedrijven die zich aan een groot publiek willen presenteren. Naast de twaalf specials verschijnen dit jaar opnieuw een Engelstalige Review voor internationaal opererende bedrijven en de Company Guide 2011.

Adverteerders index 2rent ADT Fire & Security AIB-Vinçotte Nederland Airconet Bachman electronic Benelux BAM Industrie Service Binder Groenprojecten Bollegraaf Brasserie Kaat Mossel Carrecon Piguillet Clayton Nederland Coservices International Crane Inspection Service DDM Demontage De Beer Hotel - Restaurant Vergadercentrum Delta Heat Services easyFairs Industrie & Milieu ECO Ketelservice Ecom Instruments Electrabel Nederland Endress+Hauser

80

Europoort Kringen • Maart 2010

Cover 4 35 22 38 76 4 68 37 29 44 59 31 52 59 63 71 70 46 50 61 26

Euro Hübner Benelux Evenementenhal Construction & Shipping eVision Industry Software FIB Industriële Bedrijven Frisomat Furmanite Gizom GrassAir Compressoren Height Specialists Helmke Hydratight SAS Imtech Analyser Systems J. de Jonge Flowsystems James Walker Benelux Koks Groep Konstruktiebedrijf Libbenga Lekkerkerker Rotterdam Logisticon Water Treatment LSB Groep MaxGrip Mees van den Brink

67 28 43 Cover 3 71 52 71 35 17 62 69 Cover 2 13 63 38 69 31 59 50 21 74

Michell Instruments Benelux Montage Onderneming Benelux Mourik Services Navingo Offshore Energy 2010 Nederhoff Kraanbedrijf Nord-Lock Benelux Peinemann Repro Voorne Rotary Equipment Service Stopaq TAS Technics TRAVHYDRO Nederland Troost Mechanical Services Uitzendbureau Zuidgeest V&M Leasing Van der Linden & Veldhuis Isolatie Vapro Verhuco Reinigingsbedrijf Vitesse Vorkheftrucks Wagenborg Nedlift Westmark

69 18 8 48 37 35 43 30 44 67 74 70 37 31 62 67 54 48 29 46 13


Serving the industry FIB IndustriĂŤle Bedrijven Einsteinweg 18 8912 AP Leeuwarden The Netherlands Phone +31 58 294 59 45 Fax +31 58 212 57 42 E-mail info@fib.nl Web www.fib.nl

Fabricator of stainless steel process equipment.

Pressure Vessels Internals

Beersystems Assembly on site

FIB: specialist in stainless steel and high nickel alloys. Please, call us or visit www.fib.nl.


2rent:

professional equipment

Full-Service verhuur

TOOLS & EQUIPMENT

STEIGERS, LIFTEN & HOOGwERkERS

LASSPEcIALIST, AdvIES, APPARATUUR & TRAINING

ENERGIE

vERLIcHTING

PERSLUcHT

cONSUMAbLES

HEFFEN EN HIjSEN

VERHUUR-INFOLIJN NL 0900-2020069 B 070/220.440 FR 0811 888 987

www.2rent.eu


EK03_2010  

Bonus voor duurzaamheid Commissie moet gebruik groene energie aanjagen Efficiënte productie en levering van industriewater Annelies Huygen: I...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you