Familiebedrijf in beeld Wubben.Chan by Govert Lagrouw

Vallen, opstaan, doorgaan en vooruit kijken!

JOHN CHAN

WE HADDEN GEWOON EEN KLIK

MIKE WUBBEN NIET HET GEBOUW STAAT VOOROP MAAR DE WEG ERNAARTOE

WEA Naaldwijk over Aad Wubben: bouwen met visie, vertrouwen en verbinding

Een eerbetoon vanuit WEA Naaldwijk aan een ondernemer die blijft inspireren.

Als financieel en strategisch partner kijkt Jos van Kester van WEA Naaldwijk met grote waardering naar het familiebedrijf Wubben.Chan. In het bijzonder naar oprichter Aad Wubben, die in februari een stap terugneemt uit de dagelijkse operatie. Voor Mike en het team markeert dit een bijzonder moment: een belangrijk moment van waardering voor een man die niet alleen gebouwen ontwierp, maar vooral aan mensen en vertrouwen bouwde.

Aad’s loopbaan is er een van visie, veerkracht en verbinding. Tot 2010 stond hij aan het hoofd van een van de grotere architectenbureaus van Nederland. De financiële crisis raakte hard; het bedrijf ging ten onder. Toch begon hij opnieuw. Aan de keukentafel, samen met Mike en architect John Chan, legde hij in 2011 het fundament voor een nieuw bedrijf: Wubben.Chan.

Wat volgde was meer dan een doorstart: het was een nieuwe manier van werken. Architectuur, engineering, visualisatie en innovatie werden samengebracht onder één dak. Niet vanuit ambitie alleen, maar vanuit de overtuiging dat samenwerking en menselijkheid het verschil maken.

“Aad is echt een verbinder,” vertelt Mike. “Hij stelt altijd het team boven zichzelf. Anderen het podium geven, ruimte bieden om te groeien en successen samen vieren – daarin ligt zijn kracht.”

Die visie vormt nog altijd de kern van de organisatie. Waar in de sector vaak een zekere afstandelijkheid wordt ervaren, kiest Aad juist voor nabijheid en persoonlijke betrokkenheid. “Hij bewaakt het menselijke aspect,” zegt Mike. “Voor hem draait waardering om inzet, bevlogenheid en wederzijds vertrouwen.”

Ook bij WEA Naaldwijk is die mentaliteit voelbaar. Jos van Kester, partner bij WEA, vertelt: “Wat mij raakt aan Aad is zijn energie. Hij is bijna zeventig, maar bruist van nieuwsgierigheid en betrokkenheid. Hij blijft leren, luisteren en uitdagen. Die houding werkt aanstekelijk, binnen zijn team maar ook bij ons als adviseurs.

De samenwerking tussen WEA en Wubben.Chan begon enkele jaren geleden vanuit wederzijds vertrouwen. “In de kern delen we dezelfde waarden,” zegt Jos. “Professionaliteit is belangrijk, maar het gaat uiteindelijk om het persoonlijke. Aad combineert ratio met gevoel. Hij durft beslissingen te nemen, maar altijd met oog voor de mensen erachter. Dat maakt hem bijzonder.”

Onder Aad’s leiding groeide Wubben.Chan uit tot een modern, multidisciplinair bureau met een sterke positie in de markt. De focus ligt niet alleen op innovatie in techniek, maar ook op cultuur. “We noemen het het familiaire DNA,” legt Mike uit. “We zorgen voor elkaar, we waarderen elkaar. Dat heeft Aad ingebracht en dat blijft onze basis, ook nu we verder groeien.”

Hoewel Aad in februari formeel een stap terugzet, blijft hij betrokken als adviseur en aandeelhouder. Zijn rol verandert, maar zijn invloed niet. “Hij is degene die met een paar woorden de vinger op de zere plek legt,” zegt Mike. “Zijn blik helpt ons scherp te blijven en vooruit te kijken.”

Jos vult aan: “Wat Aad heeft neergezet, is meer dan een bedrijf. Het is een cultuur waarin vertrouwen, passie en vakmanschap hand in hand gaan. Voor ons bij WEA is het bijzonder om daar onderdeel van te mogen zijn. Hij laat zien dat echt leiderschap draait om mensen.”

Voor WEA Naaldwijk is het een eer om samen te werken met een ondernemer als Aad Wubben: een man die met zijn visie niet alleen de toekomst van zijn bedrijf vormgaf, maar ook een blijvende indruk achterlaat op iedereen die met hem samenwerkt.

VAN MIERLO bedankt Aad Wubben

Waar onze samenwerking zo’n dertig jaar geleden begon, groeide in de loop der jaren een hechte band tussen onze families, gebaseerd op vertrouwen en vakmanschap.

Sinds een kleine tien jaar zetten we deze fijne samenwerking voort met de volgende generaties van Wubben.Chan en VAN MIERLO, in dezelfde geest van kwaliteit en partnerschap.

Aad, hartelijk dank voor de vele mooie projecten en de prettige samenwerking door de jaren heen. Geniet van je welverdiende pensioen!

NIVO BOUW IS EEN ERVAREN BOUWBEDRIJF UIT ’S-GRAVENZANDE DAT SINDS 2008 ACTIEF IS IN NIEUWBOUW, VERBOUW, ONDERHOUD EN RENOVATIE.

MET EEN PERSOONLIJKE, FLEXIBELE EN DUURZAME AANPAK REALISEERT NIVO BOUW PROJECTEN OP MAAT — VAN WONINGEN TOT BEDRIJFSPANDEN — IN NAUWE SAMENWERKING MET OPDRACHTGEVERS EN ARCHITECTEN. TRANSPARANTIE, VAKKUNDIGHEID EN EEN VASTE CONTACTPERSOON ZIJN KERNWAARDEN, TERWIJL HELDERE PLANNING, EERLIJKE KOSTPRIJSBEREKENING EN BETROKKENHEID HET BOUWPROCES BETROUWBAAR EN OVERZICHTELIJK MAKEN.

BOUWEN MET VERTROUWEN

Beste lezers, De laatste jaren zien we een duidelijke herwaardering van het familiebedrijf. Ons vakblad heeft tot doel om voorbeelden van dit type bedrijven op te sporen en te presenteren. Prachtige parels in alle takken van de economie. Familiebedrijven worden namelijk gekenmerkt door een hechte keten, gefundeerd op gedegen bedrijfsvoering, passie, hoge betrokkenheid van de medewerkers en een directie die het langetermijnbelang voor op stelt. Familiebedrijf in Beeld is spreekbuis van de directie en interviewt klanten, leveranciers en medewerkers. We bieden een levendig beeld van deze dynamische bedrijven. Zo mochten wij het verhaal opschrijven over Wubben.Chan, een bijzonder architectenbureau. Nou denken architecten natuurlijk allemaal dat ze een beetje bijzonder zijn, maar hier is meer aan de hand. De combinatie van techniek, detailleren en veel kennis op uitvoeringsniveau met hoogwaardig schetswerk maakt dit bureau uniek. Aad Wubben, één van de grondleggers van het bureau, heeft een bedrijf neergezet waar zoon Mike vleugels aan geeft. Waar je vaak ziet dat de transitie van vader naar zoon zorgt voor stagnatie, is hier eerder sprake van het tegenovergestelde. Wat niet wegneemt dat zoon Mike, net als de rest van het bedrijf, intens dankbaar is voor wat zijn vader allemaal heeft opgebouwd. Met het naderend pensioen voor Aad en zijn vrouw Hilda in aantocht blikken we daarom nog een keer terug en vooruit. Veel mensen die voor Aad en Hilda van betekenis waren, en zijn, komen in dit magazine aan het woord en steken de loftrompet. Niet omdat ze kritiekloos zijn, maar omdat Aad en Hilda dat verdienen. Dit blad is een eerbetoon.

Veel leesplezier,

Govert Lagrouw

Uitgever & hoofdredacteur Familiebedrijf in Beeld

Familiebedrijf in Beeld

Ippelseweg 14

4255 HZ Nieuwendijk

T 0183-401078

M 06-51200448

info@familiebedrijfinbeeld.nl www.familiebedrijfinbeeld.nl

Realisatie, tekst en coördinatie

Govert Lagrouw

Eindredactie

Govert Lagrouw

Fotografie

Britt de Looff

Vormgeving en opmaak Uitgeverij Familiebedrijf in beeld

Sales

Fred van Kuyen, 06 14 44 19 73

www.Wubben.Chan.nl

INHOUD

Historie en DNA

Vallen, opstaan, doorgaan en vooruitkijken!

15 _ John Chan architect

Ik heb geen moeite met repetitie

18 Dennis Beekhuizen, Dijckerhoek Projectontwikkeling

Ze hebben goede ingangen bij de gemeente

22 _ Zwager Arjan Kouwenhoven

Een pionierende Westlander in Brazilië

René Buur, directeur KOW- Architecten

We gaan steeds meer van ambacht naar industrialisatie

27 Stefan Zwinkels, operationeel manager

Geïnspireerd door Aad

31 Ernst Bouma, Cube House

Het kan anders

34 Mike Wubben

Samen het verschil maken

38 Paul Stevens van Probim

A ls je met Aad ruzie krijgt ligt het aan jezelf

40 Opvallende architectuur voor Mahiyettin Altan

Back to the roots

42 Opdrachtgever Willem van Mierlo

Elkaar vertrouwen en iets gunnen

46 Adverteerders bedankt

Rigobert Nivillac

Aad Wubben

Hilda Wubben

Vallen, opstaan, doorgaan en vooruitkijken!

Ze zijn streekgenoten. Aad komt uit ’s Gravenzande en Hilda komt uit Wateringen. Westlanders. Met de blik en de borst vooruit. Niet zeuren maar aanpakken. Geloven in wat je kunt.

Beiden groeiden op in een ondernemersgezin. Dat schept een band, maar kon ook lastig zijn. Hilda als dochter van een kweker: “Ik was gewend aan een dagritme van vijf uur ‘s morgens op en om tien uur ’s avonds naar bed. Maar dan ging Aad nog even verder met schetsen tot een uur of twee in de nacht. Eh, ja en toch ’s ochtends gelijk weer op. De horloges stonden niet altijd gelijk.” Hilda praat over de tijd dat ze als getrouwd stel door het leven gingen. Maar ook in hun verkeringstijd kon Aad er wat van. “Hij kwam vaak pas op zondagmiddag om vijf uur aan om mij nog even te zien. Hij had het hele weekend gewerkt en gestudeerd.” Aad zijn vader was kweker, niet altijd even succesvol, dus vaak een sappelend bestaan. “Na de lagere school, van de Mavo, tot de MTS, HTS en de Academie voor Bouwkunde, betaalde ik veel zelf. Kleding, uitgaan, studeren, rijbewijs.” Aad was handig. Had een eigen handeltje met perkplanten en pakte van alles aan. Vooral timmerwerk. Op de MTS in Den Haag viel hij in de smaak bij een tekenleraar die zag dat Aad als technisch tekenaar goed uit de voeten kon. “In die periode wilde ik helemaal nog geen architect worden maar gewoon iets gaan doen in de bouw.” Op de HTS was er weer een docent bij wie hij opviel. Aad liep stage bij een docent Bouwkunde die er thuis een architectenbureau op na hield. “Jij blijft het hele jaar gewoon hier werken”, zei de docent/ architect. “Dat is goed”, zei Aad “maar op een dag neem ik je bedrijf over.” De toon was gezet. En

inderdaad in no time werd Aad mede-eigenaar van dat bureau in Den Haag en was hij werkgever van zeven medewerkers. Samen met compagnon Rondeltap en Oosterheert kregen zij de vaart erin. Veel utiliteitsbouw, hotels en benzinepompen. Ze vulden elkaar goed aan. Aad de manager en de man met het technische brein, Oosterheert verzorgde de acquisitie en Rondeltap de architectuur. .

Werken en studeren

Het was een druk leven voor Hilda en Aad. Zeker als je weet dat Aad inmiddels ook was begonnen met zijn avondstudie aan de Academie voor Bouwkunst (die 7 jaar duurt). De man die tegenwoordig nog steeds halve marathons loopt had toen ook al energie voor twee. We vragen aan Hilda of er ook nog wel wat tijd over bleef voor de liefde? Gelach alom. Dat viel mee. In een handomdraai kregen ze vier kinderen, ook nog eens vrij kort achter elkaar. Hoe dan? Vraag je je af. Opgegroeid in een kwekersgezin wist Hilda instinctief dat werk altijd op de eerste plaats kwam. Ze stopte met haar baan op kantoor, maar bleef actief. Verrichtte hand en span diensten op het architectenbureau van Aad en werd later actief als pedagogisch mede-

“Gelukkig maar, ik blijf liever met beide beentjes op de grond.” Hilda

werkster op een kinderdagverblijf. De laatste jaren heeft ze vrijwilligerswerk gedaan voor de stichting ‘BoereGoed’ met als doel om sociaalmaatschappelijke activiteiten te ontwikkelen voor mensen met een rugzakje en mensen die tijdelijk uit het arbeidsproces zijn. Tegenwoordig komt daar ook nog het vrijwilligerswerk bij voor het Ronald McDonald huis in het Haga kinderziekenhuis in Den Haag. Een vol en zinvol leven. “Mijn agenda is altijd gevuld”, aldus Hilda. Wat bij Wubben.Chan later en vandaag de dag nog steeds de basis van het bureau vormde is de combinatie van creativiteit en technisch tekenen, engineeren. En eigenlijk zien we dat ook terug in de persoonlijke ontwikkeling van Aad zelf. Begonnen als handige klusjesman, ontwikkelt hij zich eerst tot technisch tekenaar op de HTS en later wat meer in creatieve zin op de Academie voor Bouwkunst waar hij beter leerde schetsen. “Veel architecten denken van buiten naar binnen. Eerst de schets en dan maar zien of het past. Bij ons is die volgorde andersom. Toen al en nog steeds.” Om dat te illustreren valt de naam Rem Koolhaas, een architect met wereldfaam “Bij hem wist je in het begin altijd een ding zeker, als Koolhaas het ontwerpt, lekt het gebouw. Later in zijn periode Shanghai ging hij de combi aan met Ole Scheeren, een Duitse architect en kwam er pas echt succes omdat de techniek toen ook in orde kwam.” We zeiden het al eerder; het

waren andere tijden. Aad en Hilda trouwen bijvoorbeeld in 1979 ‘voor de wet’ een truc om op die manier als kostwinner niet opgeroepen te worden voor het leger en in aanmerking te komen voor een woning in de gemeente ’s Gravenzande. In 1981 trouwde het jonge stel voor de kerk waarna het echte leven (‘kinderen krijgen’) kon beginnen. De vier zoons groeide op tot leuke gezonde jongens. Actief in de sport en later ook op hun werk. Aad en Hilda ondersteunde de jongens in het sporten, o.a. als teamleider, later ook op bestuurlijk vlak. Het architectenbureau van Aad groeide door. De filosofie (technisch tekenen en schetsen) bleef, de poppetjes veranderde.

Good times, bad times

Onder de vlag van KOW (Kuiper, Oosterheert en Wubben) werd dit kantoor een landelijk gerenommeerde naam met vestigingen in Den Haag, Amsterdam, Eindhoven en Shanghai en 180 medewerkers. Hilda werd regelmatig aangesproken als “de vrouw van die architect’. Succes doet iets met je omgeving. Blijkbaar. Hilda had daar niets mee. Aad werkte hard en was blij met de groei van het bureau, maar ook als persoon. Aad en Hilda bleven zo met beide voeten op de grond. Door de komst van Hans Kuiper brak het bureau ook door in de woningbouw. Waar utiliteit en luxe woningen al bekende terreinen waren kwam daar de opdracht bij voor een woontoren in Den Haag (Beatrixkwartier), waarna Enschede en Rotterdam ook volgden. De sky leek the limit, maar daar zou spoedig verandering in komen. 180 medewerkers en meerdere kapiteins op het schip. Ging dat wel goed? Aad: “Juist wel. Heel goed zelfs. Hans Kuiper en ik waren tegenpolen. Hij was heel creatief, een echte schetser, die ook volop genoot van het leven, met alles erop en eraan als je begrijpt wat ik bedoel.” (Bevestigend knikje van de schrijver) “Ik was meer de huisvader. Plooide alles glad en hield een oog in het zeil. Letterlijk en figuurlijk want mijn specialisme was en bleef de technische kant. Zo vulden Hans en ik elkaar perfect aan.” Het waren de jaren voor de financiële crisis van 2007-2008 dat de Nederlandse economie overuren draaide. Bedrijven draaiden mooie winsten. KOW liet zich niet onbe-

Start Wubben.Chan

tuigd. Het hoofdkantoor in Den Haag had een eigen atrium waar bij de oprichting van het kantoor, en later bij het vijf- en tien--jarig jubileum, Golden Earring (Aad’s favoriete band) een gastoptreden verzorgde. Het kwam voor dat in de winter het atrium werd omgetoverd tot ijsvloer waar jong en oud zich prima vermaakten. Wat een tijd. Een tijd die eindigde met een luide knal. Door de val van zakenbank Lehman Brothers in de Verenigde Staten ontstond er een financiële crisis die overwaaide naar Nederland. Grootbank ABN dreigde te kapseizen. Veel bedrijven in Nederland kwamen in gevaar. Zo ook KOW, dat uiteindelijk kopje onder ging. “Wel veel van geleerd”, aldus Aad. “Bijvoorbeeld, dat je zo min mogelijk moet bouwen op vreemd geld, zoals van banken, maar bouwen met eigen middelen. Als je dan de keuze krijgt tussen een BMW 3 of een 5-serie kies je vanzelf voor die 3-serie. We kijken er nu anders tegenaan.” Wat niet veranderde na de KOW-tijd, maar juist werd uitgebouwd, was het specialisme van schetsen en technisch tekenen.

Als eerste in 3D

“Als je denkt dat je er bent, ben je te laat. Je moet steeds een stap vooruitdenken. Wij waren een van de eerste bureaus die met software in 2D gingen tekenen en ook de eersten die de stap maakten naar 3D, later voegden we daar in vergaande mate het ‘Bimmen’ (BIM staat voor Building Information Modeling) aan toe. Steeds digitaler.” Het is even een stapje in

de tijd terug maar zoon Mike koos op de Hogeschool Rotterdam voor zijn afstudeeropdracht een opdracht met het softwarepakket Revit. “Er is toen aardig wat discussie geweest op de Hogeschool of dat wel een volwaardig onderwerp was. Uiteindelijk vonden ze dat toch oké, maar dat ging niet zonder slag en stoot. De architectenwereld was nog niet zover. Die dachten echt nog van ‘eerst creatief zijn en schetsen en dan pas de techniek. Bij ons was en is dat andersom, maar daardoor waren de aansluitingen in de productie bij ons veel beter en konden de onderaannemers en de hoofdaannemers efficiënter werken met minder faalkosten." Als gezegd: KOW groeide en groeide, met name in de luxe particuliere woningbouw en grootschalige woningbouw, maar tegen de naweeën van de financiële crisis konden de mannen niet op. In het voorjaar van 2011 viel het doek. Aad, op dat moment 55 jaar oud, bleef er opmerkelijk nuchter onder. Natuurlijk, de periode die eraan voorafging was niet leuk, om het eufemistisch uit te drukken, maar hij is iemand die het verleden nooit met zich meetorst. “Ik kijk altijd vooruit.” Gelukkig voor Aad: achter iedere sterke ondernemer staat een sterke vrouw. Hilda was vaak een luisterend oor. Vooral op soclaal vlak had ze een goed ontwikkelde antenne. Doorzag de ware aard van mensen waar Aad mee te maken kreeg. Twee jaar lang hadden hij en Hilda geen inkomen en teerde in op zijn spaarpotje. Wat nu? Nadat we failliet waren heb Ik er nooit over nagedacht om bij iemand in loondienst te gaan werken. Niet dat ik daarop neer keek, maar het kwam gewoon niet in me op. Ik dacht alleen in ondernemers ideeën.”

Wubben.Chan

Inmiddels had zoon Mike de stoute schoenen aangetrokken en was als éénpitter een technisch tekenbureau begonnen. En dat ging goed. “Ik heb het aan hem nooit gevraagd, maar Mike gooide zelf een balletje op bij mij om samen een bureau te starten.” En dan was er nog oud-collega architect John Chan die spontaan zei: “Aad als jij weer voor jezelf gaat beginnen doe ik met je mee. Zogezegd zo gedaan, we stapten op basis van gelijkheid in een nieuw bureau. Achter een overheaddeur in een bedrijfshal begonnen Aad, Mike en John, zeg maar de drie Musketiers, een nieuw bureau: Wubben.Chan architecten. Vol vertrouwen en onbevreesd. Bovendien, de combinatie klopte. John Chan was de creatieveling, Mike het 3D technisch brein, Aad de senior. Met zijn drieën konden ze de hele wereld aan. En dat zou ook gebeuren. Maar wel eerst terug naar de Westlandse roots. Aad: “We dachten nog even over een nieuwe naam. Maar iedereen die ik sprak wees ons op de goede naam die Wubben nog steeds had. Betrouwbaar. Bovendien Wubben.Chan klinkgoed. Compact. Wubben voor de degelijkheid, Chan voor de Aziatische komaf die tegenwoordig juist staat voor innovatief en ondernemend. Wubben.Chan, het nieuwe bureau was geboren. De eerste opdrachtgever, AM, meldde zich meteen al met een opdracht van 40 eengezinswoningen met appartementen in ’s Gravenzande. “We deden van alles om aan werk te komen in die begin dagen. Zelfs bouwkundige keuringen voor makelaars.” Er volgden opdrachten voor bedrijfsgebouwen en de naam van Wubben.Chan ging in de bouwwereld al spoedig weer rond. “Als je levert wat je belooft, volgt het werk vanzelf”, is de stelling van Aad. ▸

Vooroplopen met engineren

“Veel ondernemers gaven ons de kans. Na een bedrijfsgebouw volgde dan vaak hun privéwoning of net andersom.” Nog een kracht van het nieuwe bureau: een brede kijk op ondernemen. Het bureau kent namelijk nu drie pijlers: architectuur, enginering en studio voor het maken van impressies en verkoop- c.q. verhuurklare brochures. De bedrijfshal van 80 vierkante meter werd vaarwelgezegd en inmiddels huist het bureau in Naaldwijk op een mooie kantoorlocatie. Het bedrijf groeit weer goed en kent een probleem waar meerdere bedrijven zich in zullen herkennen nl. menskracht. ‘We zijn steeds op zoek naar goede medewerkers. Dat is mede de reden waarom we twee bureaus met elk ca. 10 medewerkers hebben overgenomen, zoals Kampman architecten en AtelierBouwkunde. Met inmiddels ook kantoren in Arnhem, Amsterdam en Alphen aan de Rijn timmert Wubben.Chan flink aan de weg. “We moeten voorop blijven lopen met zowel architectuur als engineering. We zijn ook steeds meer op stedenbouwkundig gebied bezig. De volgende stap in onze wereld draait om data. Als je de parameters van een gebouw aan de binnenkant meetbaar maakt leidt dat tot betere ontwerpen. Mike is daar al heel ver mee. We wandelen een nieuw tijdperk binnen. Ja Ai, gaat daar zeker een belangrijke rol bij spelen. Wij omarmen de laatste technieken en laten die voor ons werken. Of nee, die laten we werken voor onze opdrachtgevers.”

Nieuwe fase

12 februari 2026 tikt Aad de zeventig aan. Een leeftijd die Hilda oktober 2025 al begroette. De schrijver van dit stuk wisselt een veelbetekenende blik met haar en vraagt of zij zich voor kan stellen dat deze man ooit rustiger aan gaat doen?

Ze lacht om de vraag. Nee, eerlijkheidshalve gelooft ze daar niets van. Alhoewel. Dit interview nemen we af op de eerste verdieping van hun huis in ’s Gravenzande. Als je bij Aad en Hilda de straat in komt rijden zie je al van verre; ‘daar woont een architect. Hun woning steekt trots als een piramide boven de andere woningen uit en heeft door haar opmerkelijk puntje vormgeving een bijzondere uitstraling. Misschien is dat ook niet zo raar als we weten dat Aad dit gebouw ooit zelf heeft ontworpen. Zijn specialisme waar hij ooit op afstudeerde was hoogbouw. Vandaar misschien dat deze woning een beetje hoog uitpakte? Binnenkort gaan Hilda en hij afscheid nemen van de eerste verdieping. De begane grond wordt omgetoverd tot totale living met badkamer, slaapkamer en alles erop en eraan. Leven als een senior. Iets wat misschien niet zo past bij de passie en de dadendrang die Aad nog steeds op kan brengen voor het bureau Wubben.Chan. Maar toch. Drie jaar geleden begaf zijn hart het bijna en kreeg hij toch een seintje om het rustiger aan te gaan doen. Dat betekent bij Aad: geen hele maar halve marathons hardlopen. Maar ook, niet meer dag en nacht werken. Aad laat de dagelijkse gang van zaken over aan Mike en Jorne Olthof en de collega’s en blijft aan als bestuurder. Meer thuis. De vraag is: laat hij zich straks volgen naar de wetten van echtgenote Hilda, die thuis natuurlijk de scepter zwaait? Beiden lachen om de vraag. Hilda heeft haar eigen bezigheden en gaat die zeker niet opgeven. Aad denkt zich prima te gaan vermaken met klussen in en om het huis, veel sporten, kleinkinderen en ad-

“Veel ondernemers gaven ons de kans. Na een bedrijfsgebouw volgde dan vaak hun privéwoning of net andersom".

visering. En misschien komt er wel meer tijd voor hun gezamenlijke hobby: reizen. In hun KOW-tijd hebben de twee volop genoten van architectuurtrips naar landen als Dubai, Jordanië, Syrië, Jemen en Zuid-Afrika. Sindsdien hebben ze de smaak te pakken. Terugkijkend heeft het leven hun veel geschonken. Niet alleen het prachtige architectenbureau maar op de eerste plaats natuurlijk vier prachtige zoons. Mike, komt nog uitgebreid aan bod in dit blad. Maar ook de andere drie jongens hebben het goed gedaan met carrières in de bouw, tuinbouw en de kwekerijwereld. En het bureau heeft Hilda en Aad ook nader tot elkaar gebracht. Waar Hilda opgroeide in relatieve weelde, ‘wij hadden een vrijstaande woning met douche en televisie’, was Aad altijd gewend om met weinig rond te komen. Inmiddels gaan ze samen op en denken hetzelfde over materiele zaken, normen en waarden. Zelfs esthetisch groeiden ze naar elkaar toe. “Wij komen uit de periode van de zware eikenhouten meubels, maar dat ligt ver achter ons”. Inderdaad waar je in hun woning ook om je heen kijkt, alles is strak en modern. De technische man Aad Wubben ontwikkelde zich ook als vormgever. Het L’Agora in Valencia is zijn droomgebouw. Tijdens hun buitenlandse reizen leerden ze genieten van uitbundig kleurgebruik en weelderige vormen, eigenlijk in tegenstelling tot hun Mondriaan fascinatie waarvan de dikke boeken in Aad zijn boekenkast de stille getuigen vormen. Veel moderne hoogbouw ontwikkelde hij met het bureau maar meest opvallend was in 2001, met KOW, toch wel het hoofdkantoor van Mammoet (Frans van Seumeren) dat nu net naast Benelux-tunnel staat. “Dit kantoorgebouw werd in een scheepsloods gebouwd en plug

en play over het water vervoerd, alles zat er al in. Liften, wanden, plafonds, natte groepen, etc. Toen het voorbeeld van innovatie en duurzaamheid.” Zo mogen ze terugblikken op een rijk leven, vol verhalen met pieken en dalen, geweldige zoons, leuke schoondochters en acht/tien prachtige kleinkinderen.

Een leven waar zij hopelijk nog lang van mogen genieten. ▪

▹ Mammoet – de Bolder

Vrij-Hamasch 1, Den Hoorn

John Chan architect

Ik heb geen moeite met repetitie

“Mag ik je schrijfblok even, dan maak ik even een tekeningetje.” Aan het woord is architect John Chan (52) die tijdens dit gesprek zijn woorden kracht bijzet met een schetsje. Spontaan, zonder daarbij na te denken. Zijn tweede natuur.

Chan was sinds 2005 een belangrijke pijler onder het bureau KOW en tegenwoordig dus bij Wubben.Chan. Loyaal en aimabel. Hij kan het zich nog goed herinneren: “Ik weet nog dat ik op sollicitatiegesprek kwam bij KOW voor een gesprek met Hans Kuipers maar die was te laat. Aad zag dat aan en nam het gesprek over. “Afspraak is afspraak” zei hij toen, dat ben ik nooit vergeten.” Chan moet wennen aan het idee dat Aad met pensioen gaat. Geen wonder want een samenwerking van meer dan twintig jaar is niet niks. De twee lijken op elkaar maar zijn toch verschillend. Geen branieschoppers. Waar Aad juist meer de technische man is, de tekenaar, is Chan altijd de creatieveling geweest. Een architect-architect zoals ze dat in deze wereld vaak noemen. Wat die term nou precies inhoudt weet hij ook niet. “Ik ben gewoon degene die gebouwen ontwerpt.” Punt. Geen bladibla verhalen. Chan vertelt het allemaal stoïcijns. Misschien zijn Aziatische roots? “Ja dat zou kunnen. Ik denk het wel. Maar zo zie ik het gewoon.” Natuurlijk, hij is dol op zijn vak maar weet ook op tijd afstand te houden. Thuis wil hij vrouw en kinderen nog weleens trakteren op een uitleg van een mooi gebouw dat ze onderweg tegenkomen. “Dan wijs ik er ook op hoe moeilijk het soms is om iets simpels of eenvoudigs te bouwen. Maar ik ben niet zo verslaafd aan het vak dat ik daar mijn vakantie op aanpas zoals ik van andere architecten hoor. Dat heb ik niet.”

In balans

Mooie gebouwen waar hij terugkijkend nog steeds trots op is? John noemt de containertunnel Euromax in Rotterdam, het Alaska building voor Shell in Rijswijk, en het Arcade kantoor in Naaldwijk dat helemaal van glas is. Imposante gebouwen in de utiliteit. Maar John haalt heus zijn neus niet op voor woningbouwprojecten waar veel repetitie inzit. De

kunst is volgens hem om met net een ander accentje zo’n woning toch iets bijzonders mee te geven, ook al zijn ze ogenschijnlijk allemaal hetzelfde. Ogenschijnlijk, want in de praktijk is dat niet zo legt hij uit. Bewoners geven allemaal hun eigen kleur. Eigen tuin, eigen auto, zo gaat een straat leven en als je daar dan later doorloopt denk ik: “Ja zo is het goed. Mooi in balans.” Makkelijk is het nooit om woningbouw te tekenen die enerzijds functioneel wordt en toch karakteristiek. Dat karakteristieke kan volgens hem doorslaan. Neem wijken waar misschien iets te geforceerd een cosmetisch sausje overheen wordt gegoten, nogal overdone naar zijn idee, zoals de eeuwigdurende trend van het jaren-30 thema.

“Ik ben gewoon degene die gebouwen ontwerpt.”

“Al kan ik dat nog wel hebben omdat die jaren dertig look toch vrij tijdloos is. Wat ik belangrijk vind is eenduidigheid en zorgvuldigheid. Je ziet weleens van die vrije kavels waar iedereen zijn eigen idee op loslaat, maar dat is een rotzooitje. Misschien heeft het ook te maken met ouder worden, ik hou wel van repetitie. Paar mooie details en that’s it.” Goede voorbeelden zijn volgens hem zijn ontwerpen Wilderzijde in Bergschenhoek, Hogeland in Naaldwijk of Prinseneiland in Honselersdijk. Natuurlijk, in al die jaren ontwierp hij veel meer huizen en gebouwen, maar er zijn altijd wel een paar baby’s. Hij leerde van zijn KOW-tijd, en dan met name van architect Kuiper: “Als een klant je vraagt om een stoel te teke-

kantoor in Naaldwijk

nen moet je niet met een fauteuil aankomen zei Hans altijd. En zo is het. Als jonge architect ben je altijd optimistisch als je gaat ontwerpen; maar hou je aan je opdracht. Hans was architect en stedenbouwkundige, dat is bijzonder want de meesten zijn of of maar hij kon echt met beide disciplines uit de voeten. Een stedenbouwkundige denkt meer op schaal, het grote plaatje. Schoenmaker blijf bij je leest denk ik dan, als ik veel architecten aan het werk zie die ook denken dat ze stedenbouwkundige zijn. Dat is niet zo. Wij architecten tekenen gebouwen.”

Gedreven

Natuurlijk heeft hij veel herinneringen aan Aad Wubben. “Na de laatste ontslagronde in 2010 bij KOW hielden Hans en Aad een toespraak waarin ze uitlegden dat het over en uit was. Na afloop zei ik tegen Aad: “Mocht je iets gaan beginnen dan weet je me te vinden.” We hadden gewoon een klik. Vertrouwden elkaar en wisten van elkaar wat we konden. Aad had ook wel gezien dat ik als senior architect er altijd goed uitsprong met het soepel verlopen van mijn projecten. Dat had ik in de vingers. Hij was natuurlijk niet zo flamboyant als Kuiper, maar dat trok me juist zo aan. Hij had veel oog voor de menselijke factor. Als er iemand op kantoor moeilijkheden had zei ik altijd: “Bespreek het maar met mij dan praat ik wel met Aad.” 2011 was het zover. Aad begon opnieuw en vroeg inderdaad of John Chan als medefirmant toe wilde treden. Achter een overheaddeur van een bedrijfshalletje begonnen de twee aan het bureau Wubben.Chan. Ook zoon Mike trad toe waardoor ze met drie man de kost moesten verdienen. In het begin viel dat nog niet mee overigens maar al spoedig kwam de groei erin. “Ik vond dat dapper van Mike. Hij had toen al een leuk lopend tekenbureau en was nog maar een jaar of twintig. Om dan aan te sluiten bij twee gearriveerde namen is niet niks. Maar ik zag toen al, en nu nog beter, dat Mike echt een visie en een strategie had. Hij realiseerde zich dat hij in zijn eentje als tekenbureau niet makkelijk kon groeien en nu de kans had om met ons erbij meer

impact te maken. Dat is hem natuurlijk ontzettend goed gelukt. Hij was toen al een kei in BIMMEN en digitaliseren. Dat heeft hij heel goed gezien want daar ligt nu de kracht van het bureau. We zijn erg goed in de technische component, niet alleen schetsen, zoals het clichébeeld wil van architecten, maar juist zorgen voor focus op tekenen. De groei is eigenlijk vooral onder Mike tot stand gekomen. Hij heeft de visie om ook te groeien met overnames die passen bij ons bureau. Zo kiest hij er ook bewust voor om bureaus die hij overneemt in hun eigen identiteit te laten. Elk bedrijf in zijn eigen kracht.” Qua gedrevenheid lijkt de eerste generatie, Aad, veel op de tweede generatie, Mike. Er zijn ook verschillen legt Chan uit: “Mike is wat assertiever denk ik, Aad is zachter. Als die van kantoor naar huis gaat loopt ie altijd even langs iedereen heen om gedag te zeggen. Mike heeft daar geen erg in. Ik ook niet trouwens.” ▪

containertunnel Euromax in Rotterdam ▹

Dennis Beekhuizen, Dijckerhoek Projectontwikkeling

Ze hebben goede ingangen bij de gemeente

Als je op de website kijkt van Dijckerhoek Projectontwikkeling (www.dijckerhoek.nl) wordt daar gesproken over een ontwikkelaar met een Westlands accent. Dat is ook precies wat je hoort als je spreekt met Dennis Beekhuizen. Een Westlands accent, maar niet alleen in taal. Ook in daden.

Hier spreekt een echte ondernemer. Beekhuizen maakte ooit furore als ondernemer in de telecom. Vanuit die hoedanigheid bouwde hij letterlijk en figuurlijk aan een groot netwerk in deze regio. In 2006 liep hij zo Aad Wubben tegen het lijf in zijn zoektocht naar een architect voor een nieuw kantoor. “Ik kende Aad nog uit zijn KOW-tijd. Dat was toen een groot en gerenommeerd bureau. Ik had drie architecten uitgenodigd voor een pand van 3000 vierkante meter. Aad sprong er gelijk uit want die kwam aan met een maquette van een rond gebouw. Echt heel opvallend. Dat gebouw werd later niet gebouwd omdat de gemeente dat niet zag zitten, maar Aad had ons wel getriggerd. Ik weet niet eens of hij het nou zelf had ontworpen of een van zijn collega’s. Volgens mij was Aad toen wel een beetje de commerciële man daar.” De tijd verstreek maar stond niet stil. Beekhuizen stopte met zijn telecombedrijf en dook in de projectontwikkeling. En KOW veranderde in Wubben.Chan. Toen Dennis in 2017 een mooie ontwikkeling ging doen in ’s Gravenzande met project ‘Dijckerhoek (89 bedrijfsunits) nodigde hij twee architecten uit, waaronder Wubben.Chan die uiteindelijk tot winnende architect werd uitgeroepen. Dennis: “Wat voor ons toen de doorslag gaf is dat hun heel ver waren met 3D en Bimmen, dat was voor de aannemer en onderaannemers een voordeel door de hele goede aansluitingen. Vanaf die tijd is Wubben.Chan echt onze huisarchitect. Ze doen het hele traject. Dus van schetsplan tot technisch tekenen en het hele vergunningstraject. Ze hebben goede ingangen bij de gemeente en zijn geen schreeuwers. Nette mensen die weten wat ze doen. Ik vind het heel mooi om te zien hoe Mike erbij gekomen is. Hij is echt steengoed in Revit en in Bimmen. Ik ben zelf ook vader en mijn zoon Roy werkt hier mee in de zaak. Dus ik begrijp goed hoe dat werkt met zo’n opvolging. Maar Mike is echt van grote toegevoegde waarde voor dat bureau Die heeft het in zijn vingers.”

Ik leg hem nog even onder mijn kussen Ik hoop dat ze op een geleidelijke manier blijven groeien en niet de groeistuipen krijgen die KOW kreeg.” Praten over de zakelijke relatie tussen Dijckerhoek en Wubben.Chan is, onvermijdelijk, ook praten over geld. “Ha, schrijf dat maar op: Aad is meestal degene die op vrijdag de offerte komt brengen en met je doorneemt. Als ik dan zeg dat de prijs wat hoog is, zegt hij altijd: “Ik leg ’m nog even onder mijn kussen, dan kom ik er volgende week op terug.” Ach, het is altijd geven en nemen, maar vooral gunnen. We hebben een klik met elkaar. Er is vertrouwen en ze leveren goed werk. Aad zegt altijd: “Je betaalt niet alleen voor onze uren, maar ook voor het design. Dat is ook iets waard.” En daar heeft hij wel gelijk in. Een mooi ontwerp verkoopt beter en maakt de mensen blij. Dat is ook iets waard.” Dijckerhoek is een veelzijdige ontwikkelaar. Van garageboxen tot hoogbouw en van kantoorkolos tot klassieke villa. Wat al deze verschillende projecten gemeen hebben is dat ze staan in het Westland. Harde werkers met een ondernemende inborst. Als je daar je afspraken nakomt, kom je ver. “Als wij utiliteit ontwikkelen leveren we op woningbouw niveau. Dus geen stalen frames maar kalkzandsteen en dak van beton. Veel mooier. Bij Wubben.Chan begrijpen ze dat wel.” ▪

“Wij denken niet in functies maar in mensen. De functie bouwen we daaromheen.”

Samen met de geïntegreerde zonwering en de natuurlijke terughoudende kleurstelling biedt het geheel een samenhangende, verfijnde en warme uitstraling.

in berkel en rodenrijs

gerealiseerd: 120 screens

vitrona mocht meebouwen aan de groei van little dutch

Dankzij de samenwerking met Wubben Chan realiseerden wij in het nieuwe pand zonwering op maat: 120 Renson screens die een strakke uitstralen en comfort toevoegen.

Zo kunnen de medewerkers van Little Dutch elke dag genieten van een prettig werkklimaat.

FLANC Topvolging is er om de ‘huidige’ leider geleidelijk en bewust los te maken en gericht door te pakken met de nieuwe lichting.

Prinsenland Honselersdijk

Naaldwijk

Kwintsheul

Een pionierende Westlander in Brazilië

Met zijn 59 levensjaren heeft Arjan Kouwenhoven nog niet dezelfde senioriteit als zijn zwager Aad Wubben, maar qua levenservaring zijn ze al wel elkaars gelijke.

Kouwenhoven is zo’n typisch Westlandse ondernemer die door kansen te zien en zijn eigen boontjes te doppen de wereld tot zijn werkterrein wist te rekenen. Eerst als tuinbouwondernemer in paprika’s en tomaten en later in de handel van kassenmaterialen trok hij over de hele globe. Noord-Afrika, Amerika, Canada, Europa, Australië, Rusland, deze globetrotter kwam overal. In 2015 streek hij samen met zijn vrouw neer in Costes de Caldes, Brazilië. Hij begon hier een tomatenkwekerij die groeide als kool. In stappen van anderhalve hectare naar drie hectare en vervolgens naar zes hectare kasgroenteteelt weet de Wateringer al ruim 50 monden vast personeel te voeden. We spreken met hem om kwart over drie ’s middags, daar is het dan nog maar net tien uur in de ochtend geweest. Hij heeft het er prima naar zijn zin. De pionier uit Wateringen lijkt eindelijk zijn bestemming gevonden te hebben. Nederland werd hem te regeldriftig. Veel gezeur over niets, te weinig vrijheid. Brazilië is voor hem niet per se het beloofde land, maar wel een land met enorm veel potentie. En groot! Het land is twee keer zo groot als Europa en 200 keer zo groot als Nederland.

Mike en ik hebben een klik

Zijn bewondering voor zwager Aad en zoon Mike Wubben steekt hij niet onder stoelen of banken. “Als ik in Nederland ben ga ik altijd even bij Mike langs om te kijken hoe het gaat. Ik vind het knap hoe ze altijd weer stappen durven te zetten. Aad heeft dat ook altijd gedaan. Nadat hij in 2008 een draai om zijn oren kreeg van de kredietcrisis is hij later toch weer opgekrabbeld en doorgegaan. Als je ziet wat ze nu weer neergezet hebben neem ik daar mijn petje voor af. Ze hebben het weer helemaal opnieuw van de grond af aan opgebouwd. Ik praat veel met Mike. Hij lijkt wel wat op mij. We hebben een klik. Als je iets wilt bereiken in het leven moet je doorbijten.

Dat snapt ie. Zijn sterke punt is ook, vind ik, dat hij zich voor iedereen openstelt. Hij heeft zich gerealiseerd dat je als ondernemer de juiste mensen om je heen moet verzamelen. Hij weet waar hij goed in is, maar ook wat zijn mindere kanten zijn. Juist op die vlakken heeft hij mensen aangenomen en de kans gegeven. Zo kun je groeien en toch als ondernemer blijven doen waar je goed in bent. Al die overnames en die fusies hebben de zaak juist versterkt gedaan denk ik. Goed gekwalificeerd personeel is in Nederland steeds moeilijker te vinden. Door bedrijven erbij te nemen los je dat op.”

Nee, in Brazilië is er nog geen krapte op de arbeidsmarkt. “Hier kun je nog prima aan mensen komen.” Arjan is positief over de toekomst van Wubben.Chan. “Voor Aad wordt het denk ik nog wel een hele uitdaging om echt met pensioen te gaan en de zaak de zaak te laten. Gelukkig krijgt hij dan meer tijd voor zijn hobby’s, hardlopen, en tijd om met zijn kinderen en zijn kleinkinderen door te brengen.” Nog een vraag aan Arjan: “Is het nou echt waar dat Brazilianen liever aan strand liggen dan dat ze werken? “Nou, mijn stelling is: hoe meer mensen wonen richting de evenaar hoe meer die stelling op gaat ja. Nou voor ons is de evenaar richting het noorden dus dat valt nog mee. Er gaat hier een grap rond: Als je in Bahia om drie uur ’s middags een pilsje aan het strand wilt drinken moet je die om negen uur ’s morgens al bestellen… Ach, als je dat nou weet hou je er gewoon rekening mee.” ▪

“Als je iets wilt bereiken in het leven moet je doorbijten.”

René Buur, directeur KOW Architecten

We gaan steeds meer van ambacht naar industrialisatie

René Buur maakte in 2000 zijn debuut als technisch tekenaar bij KOW Architecten dat toen nog onder de supervisie stond van Aad Wubben. Net afgestudeerd als Bouwkundige in Delft wilde René maar één ding: zelf architect worden.

"Wij vinden dat je echt verstand van bouwen moeten hebben voor je als architect iets moois gaat maken.”

“De sfeer die er toen hing bij KOW was dat als je iets kon alles mogelijk was.” En alles werd mogelijk. In een paar jaar tijd groeide Buur door naar de positie van projectleider, architect en zelfs senior architect. “Ze waren het lievelingetje van de projectontwikkelaars. Het economisch tij zat ook mee, de economie groeide als kool.” Hij looft de sfeer die er hing in het toenmalige bureau. “Kuiper was een heel andere persoonlijkheid als Aad. Ze waren denk ook geen vrienden maar zakelijk klikte het wonderwel. Kuiper als de creatieveling en Aad met zijn goede gevoel voor de menselijke factor. Die kende ook iedereen bij naam die daar werkte. Kuiper echt niet.” In 2011 vertrok Buur naar het bureau Groosman en ging ook een tijdje in Australië wonen. Even er tussenuit. Maar lang zou dat niet duren omdat Hans Kuiper hem belde met de vraag of hij terug wilde komen bij KOW, maar dan als partner. Sebastiaan Jansen nam later de rol van Kuiper over en inmiddels zijn hij en René Buur samen eigenaren van het bureau KOW. “We dachten heus wel na over een andere naam, want feitelijk was er geen aandeelhouder meer die Kuiper, Oosterheert of Wubben heette. Maar hoe we ook ons best deden, we konden niets beters bedenken als KOW. Die naam bleef in de markt een goede klank houden. Onze signatuur was nog dezelfde als vroeger: Wij waren en zijn nog steeds een bureau met grote mate van technische kennis. Je zou ons bijna een ingenieursbureau kunnen noemen. Wij vinden dat je echt verstand van bouwen moeten hebben voor je als architect iets moois gaat maken. Die technische onderlegger hebben we steeds verder ontwikkeld. Daarom lopen we voorop met houten appartementen bijvoorbeeld. We zijn op tijd in dat gat gesprongen.”

Organisch

“Biobased bouwen met veel oog voor duurzaamheid zit in ons bloed. Daarom kunnen we ook zo goed detailleren in hout.” Tegenwoordig werkt KOW, niet alleen voor de utiliteit maar ook veel voor woningcorporaties. “Met veel sociale huur en gemeenschappelijke ruimtes. Maar we ontwerpen ook appartementen vanaf twee miljoen euro zoals aan de Ringdijk in Hillegersberg. Het is best breed wat wij allemaal doen, zoals bijvoorbeeld veel verduurzamen van vastgoed.” Nee hoor, antwoordt René, als we hem vragen of KOW nu een concurrent is van Wubben.Chan? “Ik denk als je de kantoren vergelijkt wij dan weer iets creatiever zijn en hun zo mogelijk nog wat technischer. Ik denk dat Wubben.Chan meer als een tekenbureau bekendstaat. Het komt ook echt wel voor dat wij zelf het schetsplan en de voorfase doen en we dan het technisch tekenwerk aan Wubben.Chan overlaten. We zijn goed met elkaar.” Buur begon ooit als werknemer en is nu al jaren zelf een gesetteld ondernemer met een bureau van 40 mensen. “Groeien om de groei ligt ons niet.” Het moet organisch bij Buur. Heeft hij terugkijkend nou als ondernemer dingen ‘geleerd’ uit zijn KOW-periode toen hij daar nog in loondienst was? “Ja, dat je niet alles zelf in de hand hebt als ondernemer. De economisch malaise waar KOW in 2008 door de wereldwijde kredietcrisis in terecht kwam kun je niet voorzien. Daar heb je als ondernemer geen invloed op. Dat is pure pech. Wel denk ik dat je op moet passen met je groeistrategie. Ik weet of niet of je rendement nou per se zoveel groter wordt als je steeds meer mensen in dienst neemt en overnames doet. Wat ik bij Aad opgestoken ook gezien heb is om altijd in contact te blijven met je mensen. Dat deed hij heel goed. Je maakt het met elkaar. Letterlijk en figuurlijk. ‘s Ochtends ben ik een van de eerste op kantoor en loop dan rond met de koffiepot. Dat zijn maar kleine dingetjes maar het telt wel mee.” We praten nog wat door over het vakgebied. Nederland zit op slot. Meer bouwen! “De grootse bedreiging zit in te veel regelgeving maar ook in het tekort aan vakmensen. Daarom zie je een verlegging van ambacht naar industrialisatie. Wij willen die nieuwe technieken juist omarmen. We gaan steeds meer toe naar fabrieksmatig bouwen waarbij je op de bouwplaatsen alleen nog maar wat dingen in elkaar schroeft. Alles prefab.” Het woord techniek boeit hem mateloos. Hij had industrieel ontwerper kunnen zijn. Dochterlief is overigens al zover, dus wie weet wordt dat nog eens wat? “Nou daar koers ik zeker niet op aan, het zijn haar eigen keuzes.” ▪

Een nieuw hoofdstuk begint...

Beste Aad,

Namens het hele team van harte gefeliciteerd met je pensioen!

We hebben altĳd met veel plezier met je samengewerkt. Jouw professionaliteit, toewĳding en warme persoonlĳkheid zullen worden gemist.

We wensen jou en Hilda alle goeds in deze nieuwe fase – vol tĳd, rust en mooie momenten!

Hartelĳke groet, Kesho Ghisai en het hele team

T. 0174-793 793 E. info@remmerswaalnotaris.nl

ABB Bouwgroep feliciteert Aad Wubben met een carrière die fundamenten heeft gelegd. Geniet van een welverdiend pensioen!

Stefan Zwinkels, operationeel manager

Geïnspireerd door Aad

Begin januari 2019 maakte Stefan Zwinkels, als gevolg van een overname, de overstap van Zwinkels Architecten, het bureau van zijn oom Jan, naar Wubben.Chan. Alle medewerkers en lopende projecten gingen daarbij mee over.

“Ik weet nog goed dat we begin januari bij Wubben. Chan werden gevoegd. Dat was ook het moment waarop het bureau zijn intrek nam op de tweede etage aan de Tiendweg in Naaldwijk. Alles kwam samen en er ontstond een nieuwe dynamiek. Dat past goed bij Aad en Mike. Zij zien altijd kansen in mensen, projecten en in de verdere ontwikkeling van de organisatie.” Stefan kwam naast Aad te zitten, een plek waar hij achteraf veel aan heeft gehad. “Aad was voor mij echt een coach, zowel zakelijk als persoonlijk. ‘Vallen, opstaan en weer doorgaan’, dat zegt Aad altijd. Altijd denken in kansen, waarbij ‘nee’ niet in zijn woordenboek voorkomt. Het lost zich uiteindelijk altijd op. Waar andere bureaus in moeilijke tijden gas terugnemen, ziet Aad juist kansen en zet hij een extra stap. Er vallen altijd geplande opdrachten uit of ze schuiven op, waardoor er ruimte ontstaat, zegt hij. En zo werkt het in de praktijk ook.” ▸

SAMEN STERK IN CIRCULAIR BOUWEN

Wat gebeurt er wanneer een familiebedrijf dat gelooft in hergebruik de krachten bundelt met een familiebedrijf dat denkt in creatieve oplossingen? Dan ontstaat er iets bijzonders.

In de samenwerking tussen Hans van der Meijs BV en Wubben Chan Architecten vormt creativiteit de rode draad: van idee tot uitvoering, van oud materiaal tot nieuw verhaal. Samen werkten zij aan twee bijzondere projecten: de nieuwbouw van het clubhuis van korfbalvereniging Dijkvogels in Maasdijk en de realisatie van het nieuwe kantoor van Hans van der Meijs BV zelf.

VAN OUD CLUBGEBOUW NAAR NIEUW CLUBHUIS

Een mooi voorbeeld is het clubhuis van korfbalvereniging Dijkvogels in Maasdijk. Toen de plannen voor nieuwbouw op tafel kwamen, was één ding direct duidelijk: er mocht zo min mogelijk verloren gaan. Het oude pand had zijn beste tijd gehad, maar zat nog vol waardevolle materialen.

“De stalen kasconstructie, plafondplaten, gevelbeplating, sandwichpanelen, het glas, de deuren, de kozijnen, en de sanitaire voorzieningen zijn zorgvuldig ingepakt, verhuisd en opnieuw toegepast. In totaal is 60% van het materiaal van het bestaande clubhuis hergebruikt,” verteld Peter van den Berg Het nieuwe clubgebouw moest groter worden om te kunnen voldoen aan de moderne eisen van een sportvereniging, met extra voorzieningen en kleedkamers. Wubben Chan ontwierp een gebouw dat het oude clubgebouw letterlijk omhelst: Het resultaat is een eigentijds sportcomplex waarin geschiedenis en toekomst samenkomen waarin oud en nieuw elkaar versterken.

OUD MATERIAAL, NIEUW GEZICHT

De samenwerking smaakte naar meer. Toen Hans van der Meijs BV besloot de bestaande bedrijfshal uit te breiden met een nieuwe kantoorruimte, werd opnieuw gekozen voor een ontwerp van Wubben Chan Architecten. Het resultaat is een opvallende oranje uitbouw die letterlijk uit het bestaande pand steekt. Dankzij de grote glaspartijen oogt het kantoor licht,

open en eigentijds. Toch is bijna alles wat je ziet gemaakt van hergebruikte materialen. “Dat past helemaal bij wie wij zijn als bedrijf,” vertelt Hans van der Meijs. “Veel mensen denken dat hergebruik altijd leidt tot een ruwe, onafgewerkte uitstraling, maar dat is zeker niet waar.”

CIRCULAIR BOUWEN IS MEER DAN EEN TREND

Bij Hans van der Meijs BV is circulair bouwen geen modewoord, maar een manier van werken en denken. Door bouwmaterialen zorgvuldig te demonteren en opnieuw in te zetten, voorkomt het bedrijf verspilling en verlengt het de levensduur van grondstoffen.

“Alles om je heen is gemaakt van grondstoffen,” zegt Peter van den Berg, directeur van het bedrijf. “Zonde om dat zomaar weg te gooien. Hergebruiken is slimmer en een stuk duurzamer, de volgende stap is pas recyclen.”

SAMEN BOUWEN AAN DE TOEKOMST

De samenwerking tussen de familiebedrijven toont aan dat duurzaamheid en esthetiek uitstekend samengaan. “Hergebruik vraagt soms meer denkwerk, maar het levert altijd iets bijzonders op,” zegt Hans van der Meijs. “Wij hopen hiermee anderen te inspireren om ook bewuster te bouwen.”

Het resultaat is dat de organisatie een mooie ontwikkeling heeft doorgemaakt, zowel in omvang als in kennis, kwaliteit en mensen. Dat is door de markt duidelijk opgemerkt en gewaardeerd. “Wat Aad en ik gemeen hebben, is de overtuiging dat mensen het bedrijf maken en daarmee het belangrijkste kapitaal vormen. Het is essentieel dat je collega’s betrekt bij de organisatie en oprecht geïnteresseerd bent in elkaar. Die cultuur, met het familie- DNA, heeft Aad gecreëerd en hij bewaakt die tot op de dag van vandaag.”

De mens staat centraal

“Aad loopt elke dag een rondje door kantoor en maakt met iedereen een persoonlijk praatje. Dat zit gewoon in hem.” Volgens Stefan leidt deze mensgerichte benadering niet alleen tot een prettige sfeer, maar ook tot goede resultaten en een sterke dynamiek. “Hier heerst het gevoel dat je alle kansen kunt pakken die er zijn. Er is geen plafond voor je persoonlijke en professionele ontwikkeling, mits je die kansen zelf ziet.” Toen Stefan zes jaar geleden begon als projectleider, wilde hij zijn horizon verbreden en ontwikkelde hij interesse in de bedrijfsmatige kant van de organisatie.

“Als je mensen vertrouwen geeft krijg je veel terug.”

“Offertes, planning, financiën, personeel en organisatie. Dat was de richting die ik op wilde, zodat ik op overkoepelend niveau kon meedenken en sturen. Doordat ik die ruimte kreeg en die kans heb gegrepen, heb ik nu entiteit overstijgende verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Ik zie het als mijn taak om samen Aad zijn nalatenschap te waarborgen. Wat hij heeft opgebouwd, en vooral die persoonlijke benadering en het familiegevoel, willen we vasthouden om het team naar een volgend niveau te brengen. Dat geldt voor zowel de ervaren collega’s als het jonge talent dat we in huis hebben. Waar word je enthousiast van. Waar wil je jezelf in ontwikkelen. Wij denken niet in functies, maar in mensen. De functie bouwen we om de mens heen. Maak het kenbaar en pak die ruimte. Het is belangrijk om mensen te enthousiasmeren en complimenten te geven als het goed gaat. En als het minder gaat, neem je iemand mee in de oorzaken. Vallen, opstaan en weer doorgaan. Hoe kun je de situatie weer naar je eigen hand zetten.”

Open deuren, open cultuur

“Als je mensen vertrouwen geeft, krijg je daar veel voor terug. Ik zeg ook altijd dat ik van hen leer. Door daar open over te zijn, bevorder je de samenwerking en groei je samen als team.” Stefan benadrukt dat iedere rol binnen het team evenveel waarde heeft. “We zijn een team. Als er één schakel wegvalt, missen we die. Niemand is belangrijker dan het geheel.” De organisatie kent een platte structuur. Iedereen kan bij Aad of bij één van de andere MT leden binnenlopen. “We zijn complementair aan elkaar, denken niet in hiërarchie en sparren veel. Geen gesloten deuren, maar een open werkcultuur. Dat gebeurt ook echt en onze mensen waarderen dat enorm. Het is zelfs een belangrijke reden waarom zij hier willen werken en blijven. Daarmee onderscheiden we ons in de markt.” Niet alleen de cultuur maakt Wubben. Chan onderscheidend. Ook het dienstenpakket speelt daarin een grote rol. “Veel architectenbureaus richten zich vooral op het ontwerp. Daarna wordt het project verder uitgewerkt door andere partijen. Onze kracht is dat wij de klant van a tot z kunnen ontzorgen. Dat doen we met onze verschillende entiteiten en expertises, zoals architectuur, engineering en de studio. Dat noemen wij het nieuwe Bouwmeesterschap.” Stefan voegt daaraan toe dat dit ook geldt voor de medewerkers. “Zij bouwen aan hun eigen meesterschap.” Samen met collega Rigobert Nivillac stapte hij in een participatietraject om medeaandeelhouder te worden. “Daarmee zetten we het gedachtegoed van Aad voort en bieden we Mike Wubben rugdekking. Met het oog op de toekomst. We hebben er alle vertrouwen in dat wat Aad heeft opgebouwd door ons wordt voortgezet, op een manier die past bij ons en die de organisatie toekomstbestendig maakt.” ▪

NAMENSHET

BOUWTEAM VAN: GENIET

DWbt

Engineering B.V.

feliciteren de heer

Aad Wubben

Designs

Met veel respect en waardering kijken wij naar het indrukwekkende ondernemerschap en de toewijding waarmee u het familiebedrijf Wubben.Chan heeft opgebouwd Uw visie en vakmanschap hebben een blijvende indruk op ons achtergelaten.

DWbt Engineering B.V. en SAM Designs B.V. bedanken u voor de inspirerende samenwerking en de vele jaren van professioneel contact.

Wij wensen u een prachtige, welverdiende nieuwe fase toe – vol gezondheid, sportiviteit en mooie momenten

Dimitri van der Wal

Engineering B.V.

Sadir Al Muhana

Ernst Bouma, Cube House

Het kan anders

De bouw als sector heeft vaak nog een wat conservatieve naam. Veranderingen en vernieuwingen komen maar zelden door. Althans, zo kijken Mike Wubben en Ernst Bouma er tegenaan.

Met hun baanbrekende bouwconcept Cube House willen ze de oude conventies doorbreken. Jonge honden als ze zijn loopt het duo over van ambitie. Digitalisering, robotisering, data en verandermanagement zijn de toverwoorden. Maar aan luchtfietserij wordt niet gedaan. Het idee van Cube House is gestoeld op nieuw eigenaarschap, andere verantwoordelijkheden en snel schakelen. Hoe dat gaat? Voor een bouwproject start komen de nieuwe bewoners, architect, aannemer en onderaannemers bij elkaar. Alles gaat op tafel. Om te beginnen de te verwachten netto kosten, dus zonder marge alle materialen en uren uitrekenen. Vervolgens leggen de bewoners hun kaarten op tafel: wat willen zij, hoogbouw, laagbouw, et cetera. Dat lijkt misschien op een potpourri maar niets is minder waar. Want vooraf committeren partijen zich aan het Cube House-concept; een bouwmethode van houtskelet, bijna modulair waarbij de lengte en de breedte maten opgerekt kunnen worden naar believen; maar wel alle woningen idem dito. In De Kwakel, woonplaats van Ernst, is zo al een project met acht huizen afgerond net als een project met 16 woningen in Nieuwkoop. En as we speak wordt een project opgestart met ruim 40 woningen. Het bijzondere van al deze vernieuwingen is dat de kiel van dit denken is gelegd door de vorige generatie! Aad Wubben was twaalf jaar geleden al een goede bekende van Ernst zijn vader Hans Bouma. Bouma de bouwer en Aad de architect trokken graag en vaak met elkaar op. Ze werkten samen, maar konden ook privé goed door een deur. ▸

BEDANKT!

Aad, het was mooi samenwerken met jou in al die jaren! Met veel plezier zetten wij onze prettige samenwerking met Wubben.Chan voort.

www.waal.nl

Bedankt voor alle mooie samenwerkingen!

Jouw professionaliteit en toewijding hebben veel betekend voor onze gezamenlijke projecten.

Wij waarderen alles wat je hebt betekend en wensen je een mooi en welverdiend pensioen toe.

De Otterschelp

“Digitalisering, robotisering, data en verandermanagement zijn de toverwoorden.”

Twaalf jaar geleden leefden we nog in de nadagen van de financiële crisis. De bouw had te weinig werk en anderzijds konden met name jongeren en moeilijk aan woonruimte komen. Tegen die achtergrond werd het idee van Cube House geboren. Als we nou eens de normale manier van werken overboord zetten en opnieuw gaan redeneren met alle betrokkenen? Dat je netto kijkt naar de kosten en later als het project verkocht is de meerwaarde naar rato verdeeld onder de betrokken aannemers en onderaannemers.

Het gaat even om een voorbeeld maar stel je netto kosten bedragen dan 100, je verkoopt het project voor 150 en vervolgens verdeel je de 50 winst onder alle betrokkenen die alleen tegen netto hebben geleverd. Op die manier kweek je wel dat iedereen als het ware eigenaar wordt en een groot belang heeft bij het volbrengen van een efficiënt en kwalitatief hoogwaardig werk. Hoe beter alles loopt des te minder hoeft erin en des te meer hou je over. “In het begin vonden de aannemers het nog een beetje eng, maar in de praktijk zagen ze dat het zo ook kan. Van vakmensen tot kostendeskundigen, Ernst heeft al aardig wat mensen onder zijn hoede gehad in het kader van verandermanagement. Nieuw denken, het kan wel. Samen met Mike Wubben bouwt Ernst verder aan een nieuwe bouwkolom waarmee snel, doeltreffend en niet al te duur woningen gerealiseerd worden. “Het traditionele denken is dat bewoners zo ongeveer ja en amen moeten zeggen. Maar juist als ze met ze samenwerkt binnen dit concept merk je een nieuwe energie. Heel positief en anders.” Natuurlijk, zo beaamt Ernst, er is niet per se iets mis met de traditionele bouwkolom. Maar feit is dat we in Nederland voor een enorme bouwopgaaf staan die vooralsnog met al onze tradities alleen maar groter lijkt te worden. Waarom dan niet eens anders denken, om-denken? ▪

“Niet het gebouw staat voorop, maar de weg ernaartoe.”

Mike Wubben

Samen het verschil maken

Hij is een verrassende gesprekspartner.

Voldoet niet aan de clichés van een architect.

Mike Wubben, we hebben het hier natuurlijk over de zoon van Aad Wubben, groeide op in een ondernemersgezin. Maar over architectuur werd thuis zelden gesproken. Geen grootse rondleidingen door steden op zoek naar bijzondere gebouwen. Wel eindeloze gesprekken over ‘de zaak’ “Ik stond er niet bij stil dat ik deel uitmaakte van een ondernemersgezin. Het was gewoon zo. Nu ik zelf wat ouder (40) ben besef ik dat veel van mijn vrienden ook ondernemend zijn. Je zoekt elkaar op. Spreekt dezelfde taal. Voor mij is de zaak gewoon een manier van leven. 24/7. Ik zou niet anders willen. Proberen om het maximale uit je leven te halen. En het maximale uit je bedrijf.” Inmiddels is hij verantwoordelijk voor meerdere bedrijven, met Wubben.Chan, Kampman Architecten en AtelierBouwkunde. Het ging allemaal niet vanzelf. Hard werken en zorgen dat je collega’s voor gaan. Zorgen dat je de gehele dag tot hun beschikking staat en ze comfort bieden. Je collega’s stimuleren, aan de hand meenemen en gezamenlijk het verschil te maken. Daar zit voor Mike de kneep. Zijn eigen werk, zo legt hij uit, komt dan ‘s avonds of in het weekend wel. Hij vertelt het zonder te bluffen of met zijn ogen te knipperen. Recht uit het hart. Mike is Mike, zoveel is duidelijk. Terwijl; toen hij als jongen de mavo verliet was er eigenlijk nog helemaal niets duidelijk. Hij vierde het leven maar had nog geen idee wat hij wilde worden. Eerst maar een mbo Bouwkunde, dan viel de appel niet te ver van de boom. Later volgde een hbo Bouwkunde. Daar, tijdens die laatste studie, ging het lampje aan. Mike vond de bouw en bouwen steeds leuker worden en ontwikkelde een fascinatie voor de techniek die aan de basis ligt van, geslaagde, architectuur. Het zou ook de basis worden van al zijn latere successen.

3D en BIM

Als student aan de Hogeschool Rotterdam studeerde hij af op 3d Revit/ BIM. Daarmee onbewust al in de voetsporen tredend van vader Aad die ook als architect een voorliefde ontwikkelde voor technisch tekenen. We schrijven dat hier heel makkelijk op papier, maar zo makkelijk is dat niet. Gebouwen zitten ontzettend complex in elkaar met eisen aan constructie, esthetica, functionaliteit, comfort en techniek; heel veel techniek want de installatiekant van een gebouw wordt steeds dominanter. Robotisering en geïndustrialiseerd bouwen zijn belangrijke ontwikkelingen voor de toekomst. Maar die toekomst vereist wel dat het architectenbureau de techniek perfect op orde heeft. Juist daar zat en zit voor Mike de uitdaging. Overigens, dat afstuderen was nog niet zo’n eenvoudige zaak omdat de Hogeschool Rotterdam niet overtuigd was van Mike zijn afstudeeronderwerp: 3D Revit/ BIM. KOW, voormalig bureau van Aad, moest al zijn gewicht in de schaal leggen om het belang van dit onderwerp duidelijk te maken. Dankzij de praktijkervaring binnen het bureau kon overtuigend worden aangetoond dat het van grote waarde was. Mike liep voor de troepen uit. Iets wat hij als ondernemer altijd zou blijven doen. Voorsprong door techniek. De geschiedenis herhaalt zich want recentelijk moest Mike op zijn beurt als senior optreden om een werkstudent binnen zijn bureau te ondersteunen bij diens verzoek tot afstuderen. Theorie en praktijk, lopen blijkbaar nog steeds niet synchroon. Mike kreeg de smaak te pakken en begon zijn eigen tekenbureau. Beginnende opdrachten als een uitbouwtje, dakkapellen en op een gegeven moment zelfs een vrijstaand huis voor de familie van de Bos. Waar nodig hielp vader Aad mee en op die manier leerde Mike al op jonge leeftijd het ▸

klappen van de zweep. In 2011 volgde de stap om met vader Aad en architect John Chan, het architectenbureau Wubben. Chan te starten. Kon je tot nu toe zeggen dat Mike zijn professionele leven redelijk voor de wind was gegaan, vanaf dit moment maakte hij mee wat het was om te buffelen.

Netwerken

Het nieuwe bureau begon onder een slecht gesternte. De gevolgen van de kredietcrisis waren nog volop voelbaar en het werk lag niet voor het oprapen. De hele sector had het moeilijk. Daarbij kwam dat onder aanvoering van Mike gelijk gekozen werd om te werken met Revit, 3D en BIM. Ze liepen technisch voor op de rest maar ook op de markt. Opdrachtgevers herkende nog niet de technische superioriteit. Maar intern gaf die vergaande automatisering natuurlijk wel veel voordelen in de zin van zeer nauwkeurig en efficiënt werken. Op persoonlijk vlak kon Mike het prima vinden met John Chan en vader Aad, toch twee ervaren professionals. Mike als jonge hond ging gelijk mee in de flow van het nieuwe bureau. ”Natuurlijk was het in begin soms wat wennen tussen Aad en mij. Ik had mijn jeugdjaren nog maar amper achter me gelaten. Maar wat hielp is dat we elkaar concreet aanvulden. John was de schetsende en creatieve architect, ik de technische man en Aad de manager en de commerciële man.” Mike leerde zeker dingen van vader Aad. Netwerken bijvoorbeeld. “Mijn vader liet zien dat netwerken heel belangrijk is en hoe je dat moest doen. Hij toonde aan dat hij zich niet gemakkelijk uit het veld laat slaan en initiatief neemt.” Het werd een periode die een paar jaar zo duurde van alles aanpakken en weinig verdienen. Zoetjesaan veranderde het tij toen in

2015-2016 de economie wat opveerde en de naam van het nieuwe bureau Wubben.Chan steeds meer doordrong in de markt. De periode van alles opzijzetten begon vruchten af te werpen. De eerste collega werd aangenomen. “Werk moet je ook gegund worden. Als je doet wat je belooft, kun je groeien.” John Chan zijn aandeel mogen we daarin niet onderschatten volgens Mike. De architect viel goed in de smaak met zijn seriematige woningbouw-ontwerpen die Mike vervolgens weer vakkundig in 3D en BIM wist te zetten. De machine begon te lopen. “Wij werkten destijds al met hoogwaardige tekenpakketten, intern hadden we daar veel voordeel van (Adobe, Archicad, Revit), extern werd dat nog niet altijd herkend. De meeste architecten schetsen iets unieks en gingen dan aan de slag met werktekeningen om het uit te voeren. Wij doen het andersom.” Vanaf die periode groeide Wubben.Chan gestaag, mede dankzij een paar gerichte overnames. Hierdoor staat er momenteel weer een solide organisatie die sterk meedraait in de sector. Een groei die stoelt op een unieke propositie die Mike tot in de finesses doorvoert. “De rol van de architect is in de loop der jaren teruggedrukt. Wij zijn in dat gat gesprongen door opdrachtgevers te ontzorgen. Wij bieden een breed pakket van a tot z. Data gedreven ontwerptrajecten, vergunningstrajecten, bouwkundige BIM engineering, BIM coördinatie, detaillering en visualisaties, zeg het maar.” In tegenstelling tot andere bureaus kiest Wubben.Chan niet voor groot, grootser, grootst. De disciplines zijn georganiseerd in overzichtelijke units, professionele bedrijven die opereren vanuit hun spe-

cialisme:

• Wubben.Chan architecten

• Wubben.Chan engineering

• Wubben.Chan studio

• Kampman architecten

• AtelierBouwkunde

Van Nelle Fabriek

▹

“We bieden graag het volledige pakket, maar opdrachtgevers kunnen desgewenst ook kiezen voor losse onderdelen.”

Extra kennis en kunde

Als onderlegger is er een constante drang naar innovatie en improvement. Steeds beter. Dag in dag uit. Het bureau biedt ook datagedreven oplossingen waarmee de opdrachtgever op elk moment in elke fase van het traject met een druk op de knop inzicht heeft in de parameters. Op een klant specifiek web based dashboard kan het bouwproces door die klant van minuut tot minuut gevolgd worden. Om dit proces steeds maar te optimaliseren pusht Mike dag en nacht het teamproces. “Dat vind ik het mooist, om met zijn allen een geslaagd proces te doorlopen. Niet het gebouw staat voorop, maar de weg ernaartoe. Daar gaat het om.” Het gebouw is voor hem de resultante. Voor de klant het einddoel maar voor Wubben.Chan slechts de eindstreep. Jonge collega’s met unieke kwaliteiten, Mike smeekt er bijna om. Zijn eigen ondernemerschap werd zeker niet door Aad en Hilda opgelegd. Helemaal niet zelfs, het was een compleet vrije keuze. En eigenlijk acteert hij zelf als leider ook op die manier. Waar het kan, faciliteert Mike met plezier. Neem items als data, scripting en automatisering waar hij een jonge collega graag in enthousiasmeert. Mike glundert als hij daarover vertelt. Als we in dit interview praten over het verleden, geeft hij keurig antwoord, maar verblikt of verbloost hij zelden. Net als vader Aad slaat hij vooral aan op de toekomst en de vooruitgang. Daar ligt het Wubben DNA. Daarom is hij als leider altijd bezig met acquisitie en externe accenten. Hij is trots op zijn relatief jonge team met een enorme dynamiek. Je merkt het, proeft het en voelt de vibe als je binnenkomt. Hier gebeurt iets. Om die lijn door te trekken en voorop te blijven lopen zijn er met AtelierBouwkunde en Kampman Architecten twee nieuwe pijlers onder het groepsproces bijgezet. Niet om in de breedte te groeien, niet om te groeien om het groeien maar om extra kennis en kunde in huis te halen die additioneel inzetbaar is voor de klant en ook onderling zijn teams beter maakt. Steeds beter worden. Met zijn eigen persoonlijkheid die weliswaar weer anders is dan vader Aad, lijkt de Westlandse roots zo gewaarborgd. Goed, beter, best. Vader Aad deed het altijd al zo. Binnenkort doet Aad een stapje terug en is de vraag: Gaat Mike hem missen als compagnon? “Ik gun mijn vader en ook mijn moeder dat ze kunnen genieten van een onbezorgde oude dag. Maar ja, ik geeft toe Aad en ik zijn ontzettend met elkaar verweven. Vaak hebben we aan een half woord voldoende. Die synergie zal ik missen. We voelden elkaar goed aan, maar aan de andere kant staan we daarmee wel aan de vooravond van de volgende stap in onze organisatie. Aad blijft natuurlijk wel gewoon mij sparringpartner en ik zal nog regelmatig dingen tegen hem aanhouden. Er komt een nieuwe tijd.” ▪

Mini BIM ▹

Paul Stevens van Probim

Als je met Aad ruzie krijgt ligt het aan jezelf

Hij is een generatiegenoot van Aad Wubben maar net even ouder. Paul Stevens tikte in januari de 75 aan, maar ziet daarin nog geen enkele aanleiding om te stoppen met werken.

De druk is eraf en het heilige ‘moeten’ voelt hij ook niet meer. Maar volgens de aimabele senior is werken een perfecte dagbesteding. Overigens, met zo’n 24 uurtjes in de week hebben we het wel gehad, maar desondanks is Stevens een en al vrolijkheid als we hem spreken. Ook in dat opzicht lijkt hij op Aad. Stevens studeerde aan de HTS en de TU Delft architectuur, maar vond zichzelf een architect die niet kon tekenen. Een opmerkelijke uitspraak natuurlijk, maar bij nader inzien ook wel kenmerkend voor deze opgeruimde vakgenoot. Organiseren, motiveren en controleren van het bouwproces gingen hem beter af. Paul begon begin jaren negentig een Bouwprojectmanagementbureau onder de naam Stevens-Van Dijk, dat uitgroeide tot 80 medewerkers. Na vijftien jaar buffelen verkocht hij dit bedrijf om daarna verder te gaan als eenmanszaak. In de bloeitijd van Stevens-Van Dijk kwam hij ook in contact met KOW-Architecten. “In die tijd echt een groot bureau waar wij graag mee samenwerkten. Die samenwerking was echt verbluffend goed. Het waren mensen die je niet het vel over de neus trokken. Heel betrouwbaar, mooie architectuur en afspraak is afspraak. Zo was Aad Wubben zelf ook. Hele fijne man. Soms misschien zelfs wat te goed van vertrouwen in deze wereld. Ik had toen vaak met hem te maken en we trokken samen op bij het Helen Dowling Instituut, een organisatie voor kankerpatienten in Bilthoven dat wij toen voor niks hielpen bouwen. De architect rekende er ook maar een schijntje voor.” Dit gebouw, een prachtig organisch gebouw in twee lagen met aardse tinten en veel glas staat in de bossen van Bilthoven.

Heerlijk om met Aad te werken

“Ik vind het fijn om te zien dat Wubben.Chan het nu weer zo goed doet, dat komt ook zeker door Aad zijn zoon Mike, een zakelijk genie als je het mij vraagt.” Soort zoekt soort dat kan ook heel positief uitpakken, zo legt Stevens uit: “Je ziet vaak dat een bedrijf dezelfde soort mensen aantrekt als de grondlegger, Aad dus. Nou dat betekent dat daar in de regel hele aardige mensen werken dus. Aad is zo’n man die geen problemen veroorzaakt. Heel gelijkmatig en innemend. Ik ben niet half zo innemend, al zeg ik het zelf, maar ik kan ook mensen van me verwijderen. Aad niet. Als je met Aad ruzie krijgt ligt het echt aan jezelf.” Een nadeel kleeft er wel aan het stabiele karakter van Aad, merkt hij lachend op. “Ik heb voor dit interview diep na lopen denken over sappige anekdotes, maar die zijn er gewoon niet. Schrijf dan maar op dat hij een opgeruimde persoonlijkheid heeft, iemand die nooit moppert. Sommige mensen hebben voor elke oplossing een probleem, maar bij hem is het andersom.” De twee mannen werken nog geregeld samen aan een project zoals ‘De Rijenhof, een racketsportcomplex in Den Haag, op de grens met Wateringen. Dit tennispark van 35.000 vierkante meter wordt omgetoverd naar een nieuw park met tennisbanen, padelvelden, een Basic-Fit gebouw en naar het zich nu laat aanzien ook nog eens 45 woningen die volgens Stevens genoeg op moeten brengen om een belangrijk deel van de kosten van het project te dragen.

“Ik vind het heerlijk om weer met hem samen te werken. Wat je wel ziet is dat je hier over stedenbouw en architectuur spreekt, echt de beide disciplines, die hebben ze ook heel goed onder de knie tegenwoordig. Hé, daar zit een hele mooie vogel in de boom. Tjonge jonge.” Stevens geniet hoorbaar van zijn leven waarin hij voldoende energie overhoudt om de kleine dingen te waarderen die het leven zo mooi maken. Nee, hij vindt helemaal niet dat Aad veranderd is in al die jaren. “Maar ik kan me wel voorstellen dat het fijn is voor hem om het bedrijf in handen te geven van een nieuwe, jongere directie. Ze hebben daar hele goede mensen zitten die daar zeker capabel voor zijn.” ▪

“Sommige mensen hebben voor elke oplossing een probleem, maar bij hem is het andersom.”

Mahiyettin Altan werd succesvol ondernemer in vastgoed en de glastuinbouw (tomaten en bloemen). Zijn woning aan de Tomatenlaan in Den Haag is een opvallend en architectonisch bijzonder project.

Opvallende

architectuur

Back to the roots

Als je ernaar kijkt ben je even in verwarring. Staat dit in Den Haag? Aan de exotische bouwstijl te zien, verwacht je dit droomhuis eerder in Florida of Turkije. En dat klopt ook wel. Altan bleef trouw aan zijn Turkse afkomst en liet de villa helemaal optrekken naar het uiterlijk van zijn DNA. Een keuze waar je moed en visie voor nodig hebt. Aan beiden heeft het zo te zien niet ontbroken. Als drukbezet zakenman maakt Altan gebruik van de diensten van ontwikkelaar Mehmet Soysal die zijn vastgoedbelangen behartigt. Geen sinecure maar Soysal weet van wanten. Deze 55-jarige Hagenees werkt al meer dan dertig jaar in de sector en laat zich niet gauw gek maken. Dat blijkt wel uit dit opmerkelijke project dat in maart 2019 werd gerealiseerd. “Communiceren, communiceren, communiceren”, dat is zijn lijfspreuk. En communiceren is goed luisteren. Dat is precies wat Aad Wubben zo goed kan, volgens hem. “Veel architecten zijn eigenwijs, Aad ook wel een beetje, en plakken hun visie op die van de klant, maar Aad niet die heeft dit project precies zo ontworpen als de klant het wilde.”

Prefab en toch traditioneel

Niet alleen het uiterlijk, ook het innerlijk was bijzonder, zo legt Mehmet uit. “Er is hier gekozen voor een SISMO-bouwsysteem, dat wil zeggen dat de muren constructief en dragend zijn, geïsoleerd met piepschuim en tussenin beton gestort. De basisstructuur van de SISMO-bouwtechnologie is een driedimensionale module. Deze bestaat uit een gegalvaniseerd staaldraadraster. Aan de buitenkanten worden invulpanelen geplaatst. Deze panelen maken van het raster een gesloten structuur, die wordt gevuld met structuurmateriaal (beton). De staaldraden fungeren ook als wapening en verankering voor het afwerkingsmateriaal. Dit geeft de vrijheid van traditioneel bouw, gecombineerd met de efficiency van prefab bouwtechnologie.” Als intermediair weet Mehmet als geen ander hoe belangrijk het is dat partijen elkaar goed verstaan. Hij roemt de daadkrachtige aanpak van Wubben. “Het zijn realisten, geen dromers. Wat ze altijd goed doen is dat alles heel secuur wordt gedetailleerd. Ze detailleren zich suf zeg maar. Dat is voor de bouwer wel zo fijn natuurlijk. Ze zijn heel praktisch ingesteld en denken concreet mee op uitvoeringsniveau.

Dat gold voor dit project ook voor de bouwer, Staton uit Werkendam. Dat zijn ook mannen die aanpakken, harde werkers die net als Wubben alles gelijk aftikken en afhandelen. Net als wij.”

Veel vertrouwen

Zo zien we een architect uit het Westland, met een project in Den Haag voor een opdrachtgever met Turkse roots. Wat al deze windstreken gemeen hebben is een no-nonsens instelling, hard werken en een pragmatische werkwijze. Echte ondernemers. Zo tekende Wubben.Chan voor Mahiyettin Altan ook het bedrijfsverzamelgebouw aan de Den Haagse Fruitweg, wat in tegenstelling tot zijn privé-woning een heel zakelijk, strak en modern uiterlijk heeft. Een buurt die zich kenmerkt door wederopbouwarchitectuur met vaak gele baksteen en betonnen elementen in het gevelbeeld met veel aandacht voor ambachtelijkheid. De eenduidige uitstraling met veel repetitie is zo ongeveer in uiterlijk het tegenovergestelde van Altan’s villa. Om maar aan te geven dat de architecten van Wubben.Chan niet voor een gat zijn te vangen. Uiteindelijk, zo verklaart Mehmet, draait alles om vertrouwen. “De basis kun je vaak al op de achterkant van een sigarendoosjes tekenen, dat er dan later nog heel veel moet gebeuren en dat het allemaal goed komt is eigenlijk niet meer dan een kwestie van vertrouwen. En dat is er met Wubben.Chan over en weer.” ▪

Fruitweg, Den Haag ▹

Willem van Mierlo > VAN MIERLO

Elkaar vertrouwen en iets gunnen

Ze vullen elkaar goed aan. Niet alleen in het werk, maar ook in doen en laten. Hij verwijst naar een boekje genaamd ‘Trots’ dat Wubben.Chan jaren geleden liet maken over hun 10-jarig jubileum. “Die titel is heel toepasselijk voor Aad Wubben. Als je ziet hoe hij zijn bedrijf samen met zijn zoon Mike en John Chan, weer heeft opgebouwd na een mindere periode… daar mag hij best trots op zijn.” Zelf is Willem in 1997 bij VAN MIERLO in de zaak gekomen, maar de samenwerking met Aad Wubben stamt van ver daarvoor. “Aad is iemand die met hart en ziel zijn bedrijf heeft opgebouwd. In de tijd van KOW behoorden ze tot één van de grotere bureaus van Nederland, met zelfs internationale faam. Oké, die periode liep vervelend af, maar als je dan ziet hoe hij zich heeft herpakt, dan heb ik daar veel bewondering voor. Dan toon je lef. Wij hebben altijd veel en goed met elkaar samengewerkt.” Als ontwikkelende bouwer, zowel voor opdrachtgevers als met eigen grondposities, concentreert VAN MIERLO zich op zowel het voortraject als op de bouw. “In de ontwikkelen ontwerpfase”, zo legt Willem uit, “toont Wubben.Chan zich altijd heel creatief. Dat had Aad al en doet Mike nu nog eens dunnetjes over. Maakbare architectuur, dat is het eerste wat bij me opkomt als ik denk aan Wubben.Chan. Geen onbetaalbare of onhaalbare schetsen. Daar wordt niemand gelukkig van. Ze zijn ook heel sterk toekomstgericht bezig.”

Als je spreekt met Willem van Mierlo kun je nauwelijks geloven dat deze man al de 63 jaar aantikt. Nog lang geen pensionado, zou je zeggen. Zijn bouwen ontwikkelingsbedrijf in Maasdijk, dat hij samen met zijn broer Bert runt en waar inmiddels ook de vierde generatie bij betrokken is, doet al jarenlang zaken met Wubben.Chan.

Methodisch werken

Die toekomstgerichte manier van werken krijgt ook vorm in initiatieven die uit de samenwerking zijn voortgekomen. Neem iBuild, een methodiek waarmee opdrachtgevers vroeg keuzes kunnen maken en inzicht krijgen in de haalbaarheid en kosten van een plan. De ontwikkeling van iBuild vond zijn oorsprong bij, onder andere, Mike, die aan de basis stond van deze innovatie. VAN MIERLO geloofde daarin en herkende vroegtijdig de strategische waarde ervan. Dat heeft in 2025 geleid tot een overname van iBuild, waarin Mike betrokken blijft bij de verdere ontwikkeling. Hoewel Willem graag praat over het roemruchte verleden van beide bedrijven, wijst hij erop dat het heden en de toekomst juist benadrukt moeten worden in het verhaal. De lijst met projecten die ze samen realiseerden is eindeloos lang. Zo zijn onder meer Van Buyten in Poeldijk, Heulpark in Kwintsheul, en Boomgaerde in Monster gerealiseerd of in uitvoering. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan nieuwe ontwikkelingen, waaronder de gewonnen tender Terrazza in ’s-Gravenzande, een zorginitiatief naast de Spaansche Vloot en het Rhijenhof tenniscenter. Voor we verder praten over de toekomst van beide bedrijven, wil Willem eerst nog een smakelijke anekdote aan ons toevertrouwen. “We hebben niet alleen veel met elkaar gewerkt, maar ook veel met elkaar gelachen. Humor is belangrijk. Bouwprojecten

kunnen jaren duren, dan heb je soms een grap nodig om het licht te houden. Ik kocht destijds, samen met een paar anderen, een oude herberg genaamd ‘De Spaansche Vloot’ uit de zestiende eeuw. Daar gebeurde van alles, bloembolveilingen, trouwerijen en notariële afhandelingen. Zo’n herberg had destijds heel veel functies. We hebben het gebouw helemaal gerenoveerd en op vrijdagmiddag vergaderden we daar regelmatig. En ja, als je zoiets aankoopt, ben je ook verantwoordelijk voor de voorraad. Je begrijpt, we lieten ons wat dat betreft niet onbetuigd … En dan moet je weten dat er op vrijdagmiddag vlakbij een viskraam stond. Hupsakee, scheepsladingen kibbeling werden er gehaald, zodat de vis kon zwemmen, zeg maar. Zo verenigden we het nuttige met het aangename. Aad sprak daar nog vaak over.

We verstonden elkaar, er was een klik en veel vertrouwen. Ik zie dat met de jeugd nu ook. Mike staat nu aan de lat als opvolger van Aad en heeft dezelfde drive en DNA. Wat ik zo mooi vind, is dat Mike ook weer heel goed is met onze nieuwe generatie, mijn zoon Robert en Willem-Geert, de zoon van mijn broer Bert, die bezig zijn met een opvolgingstraject. Zo zie je dat ons beider legacy’s wordt overgedragen aan de volgende generaties en weer nieuw bloed krijgen.” ▪

Rigobert Nivillac over verbondenheid, zorgvuldigheid en helderheid

We spreken elkaar stipt om acht uur in de morgen. Een half uur later wordt Rigobert (42) alweer aan zijn jasje getrokken voor de volgende meeting en zit ons gesprek erop.

Zo snel gaat het leven van deze veertiger die drie jaar geleden in dienst kwam bij Wubben.Chan en doorgroeide tot de positie van medefirmant. Dat was overigens ook het doel van zijn komst toen Aad en Mike Wubben met hem in zee gingen. Rigobert werkte daarvoor maar liefst zeventien jaar als architect in Den Haag, de stad waar zijn carrière als architect is gestart en in diezelfde periode bouwkunde/architectuur doceerde op de Haagse Hogeschool. Zelf studeerde hij Bouwkunde en Architectuur aan de TU Delft, na ooit op de MTS (Bouwkunde) begonnen te zijn. De combinatie van esthetica en functionaliteit zijn in zijn visie dan ook de leidraad van het bureau. Het was even wennen voor hem. Het gebrek aan openbaar vervoer en de Westlandse nuchterheid waren andere koek dan de Randstad. Aan de andere kant, zijn vrouw werkte al een aantal jaar in het Westland dus Nivillac wist waar hij aan begon. Het is en wordt zijn hoofdtaak om de Wubben.Chan visie op architectuur eigen te maken aan de drie entiteiten van het bureau. Een overstijgende functie dus die Wubben.Chan, AtelierBouwkunde en Kampman Architecten dezelfde toon moet laten blazen. Zijn achtergrond in het onderwijs kan daarbij van pas komen, gewend als hij is om overdrachtelijk te werken. “Als je een verhaal doceert aan 30 studenten, kan je ervan uitgaan dat 70% het gelijk oppikt. Die overige 30% moet je andere paden laten bewandelen. De kunst is om de mensen zelf te laten zien wat onze visie betekent. Dat ze daar enthousiast over zijn en trots op wat we met zijn allen presteren. Dat als ze ons kantoor uitlopen, ons verhaal en de projecten waar we aan werken graag delen met vrienden en familie.”

Inspelen op context

Faciliterend leiderschap is de term die valt. “Daar bedoel ik mee dat onze mensen de vrijheid krijgen om te ontdekken en te innoveren. Eigenzinnigheid, dat is heel erg het DNA van Wubben.Chan.” We doen even een stapje terug en vragen hem wat nou de visie van Wubben.Chan op architectuur inhoudt? “Uiteindelijk gaat het bij ons altijd om de verbinding tussen techniek en vormgeving. Neem een architect als Richard Niemeyer, die heeft een heel duidelijk handschrift: wit en aluminium; voor al zijn gebouwen. Die denkt vanuit zijn eigen architectuurbeeld. Wij juist niet. We draaien het om. Denken vanuit de opdrachtgevers, de plek en de functie van het gebouw. Uniek. Wij spelen heel erg in op de context, de eisen en de gebruikers.” Om dat te vertalen werkt Rigobert graag met de drie bouwblokken; verbondenheid, zorgvuldigheid en helderheid. Laten we ze eens onder de loep nemen. “Verbondenheid is dat we ontwerpen in relatie tot mens, natuur, context en tijd, wij zien gebouwen als onderdeel van een groter ecosysteem. Helderheid vereist dat je duidelijk bent in je verhaal over functionaliteit, vorm en beleving, maar ook dat de bouwkundige- en constructieve kant logisch in elkaar steekt, zonder gekke trucs (eerlijkheid). Zorgvuldigheid tenslotte vereist aandacht voor vakbekwaamheid, maakbaarheid en materialiteit, zorgvuldigheid is onze basishouding. Het Nieuwe Bouwmeesterschap noemen wij dat, maar ook dat een gebouw zo goed is dat het tijdloos is en in de tijd van functie kan veranderen. Neem een gebouw als het Flora Village in het Westland, een gebouw waar arbeidsmigranten worden gehuisvest, maar wat over dertig jaar weer omgebouwd zou kunnen worden tot studentenhuisvesting.”

Grootschalige projecten

Met zijn komst naar Wubben.Chan beoogden Mike en Aad Wubben ook iemand binnen te halen met ervaring in grootschalige woningbouw en utiliteit. Laat Flora Village daar nou een mooi voorbeeld van zijn. Twee woontorens van 60 meter in de hoogte die ruimte bieden aan maar liefst 1200 mensen om in te wonen in het kleinschalige Westland. “Bizar. We hebben daar bewust de naam Village (dorp) aan gegeven: een plek waar je als in een dorp kunt wonen met collectieve ruimten, een mini-markt, sportzaal, fraaie binnen- en buitenruimtes om elkaar te ontmoeten en waar met aardse tinten in de plint met naar boven toe steeds lichtere tinten ook gedacht is aan plezierig kleurenpalet.” Eenmaal op gang horen we wel dat Nivillac er duidelijk plezier in heeft om te vertellen over de projecten. Neem project Timber aan de Dordtse Straatweg in Rotterdam, waar 37 koopwoningen verschijnen, volledig in houtbouw, modulair, snel en met een duidelijke knipoog naar duurzaamheid. Hij verwacht niet dat zijn leven 180 graden gaat draaien nu hij medefirmant wordt. Het participatietraject is voor hem vooral een volgende stap naar meer verantwoordelijkheid en kansen om het bureau en de mensen naar een volgend niveau te tillen. Iets wat hem als voormalig docent van nature afgaat. “Met forceren bereik je niets. Met mensen bereik je alles. Als je als leider maar oog hebt voor de verschillende wegen die bij mensen naar Rome leiden.” Over dat Rome gesproken: “Ja daar ben ik weleens geweest. En inderdaad daar staan nog aardig wat gebouwen die voldoen aan onze visie op tijdloze architectuur.” Altijd leuk om te vragen aan een architect: welk gebouw dat hij zelf niet getekend heeft spreekt hem heel erg aan? Nou voor dat gebouw hoeven we helemaal niet zo ver van huis. In de Eifel staat de door Peter Zumthor ontworpen broeder Klauskapel, een ogenschijnlijk wat saai betonnen gebouwtje dat op afstand aan een watertoren doet denken waar met minimale middelen een maximale impact is bereikt door de materialisering, ruimtelijkheid en betekenis van bovenin een klein lichtopening naar God te plaatsen. Je zou kunnen zeggen; het ultieme bewijs dat vorm en functie elkaar tot grote hoogte kunnen doen stijgen. ▪

Sportief Besteed Groep ▹

Wubben.Chan en uitgeverij Familiebedrijf in

Beeld bedanken hun adverteerders voor het mogelijk maken van deze uitgave

Hermes Project bedankt Wubben Chan voor de prettige samenwerking en mooie bijdrage aan de architectuur. Jarenlang hebben jullie met visie, creativiteit, kennis en vakmanschap indrukwekkende projecten gerealiseerd.

Samen realiseerden wij een aantal prachtige projecten, o.a.:

Graaf Willem II: 20 appartementen en 3 woningen, Delfgauw Louise de Colignystraat: 7 woningen, Pijnacker Park Meervaart: 43 woningen, Berkel en Rodenrijs

De Smederij: 3 kantoorpanden, 6 winkelunits, 3 appartementen, Berkel en Rodenrijs

BUBP: 18 bedrijfsunits, Berkel en Rodenrijs

BUBP 2: 33 bedrijfsunits en 49 garageboxen, Berkel en Rodenrijs

Het Dozijn: 12 woningen, Berkel en Rodenrijs

Aad, nu jij mag genieten van een welverdiend pensioen, wensen wij jou alle geluk, gezondheid en mooie momenten toe.

Marcel en Piet Hermes

Advertentie Wubben Chan, 90 x 127 mm

hermesproject.nl

WEA Naaldwijk weanaaldwijk.nl

Van Mierlo vmierlo.nl

Nivo Bouw www.nivobouw.nl

Ter Steege Bouw Vastgoed www.tsbouwvastgoed.nl

Vastgoedprofs www.vastgoedprofs.com

NL Nieuwbouwteam www.nlnieuwbouwteam.nl

Jury Architecture www.juryarchitecture.com

Remmerswaal notaris www.ghisai-remmerswaal.nl

Waal www.waal.nl

van Leent Bouwbedrijf www.vanleent-bouw.nl

Verbakel bouwbedrijf www.verbakel.nl

Wolf Dikken adviseurs www.wolfdikken.nl

Vitrona www.vitrona.nl

Flanc Topvolging www.flanc.nl

ABB Bouwgroep www.abbbouwgroep.nl

Dijckerhoek Projectontwikkeling www.dijckerhoek.nl

SD Creative Agency www.sdcreativeagency.nl

Sam design & DWbt Engineering www.samdesign.nl

Hermes Project www.hermesproject.nl

ProSpaces Professionele bedrijfsruimtes www.prospaces.nl

Staton bouw www.staton.nl

Hans van der Meijs www.hansvandermeijs.nl

Gedreven en persoonlijk betrokken.

Bouwen op vertrouwen

Bouwen is onze passie. In ons vak leggen we de lat hoog: u krijgt namelijk de beste bouwoplossing tegen een gunstige prijs. En elke dag werken we eraan om de lat hoger te leggen. Want morgen willen we nóg beter zijn dan vandaag.