Page 82

80 Futur Archaïque / Archaïsche Toekomst

Lut Pil

Nadenken over de toekomst is in de geschiedenis van design vaak een rationeel vooruitkijken dat tabula rasa maakt met het verleden. Daarbij gaan verworvenheden verloren die essentieel zijn voor een maatschappij. De tentoon­ stelling Futur Archaïque / Archaïsche Toekomst in Le Grand-Hornu brengt daarom designprojecten bijeen waarin op onverwachte wijze een band wordt gecreëerd met eigenschappen uit het verleden. Die toekomst is reeds begon­ nen of kan nog lang op zich laten wachten, maar het verleden waarop in de tentoonstelling wordt gefocust is een oerverleden (‘arche’ = bij het begin). Uitersten vinden elkaar in designobjec­ ten die soms expliciete statements zijn. In de donkere paardenstallen van Le Grand-Hornu staan ze opgesteld als kostbare stukken in een natuurhisto­ risch museum.

GESPOT en handmatig kapwerk krijgen ook hun plaats in de sofa Onyx van het Peugeot Design Lab. Het grootste deel van de sofa bestaat uit koolstofvezelcomposiet, een hightech materiaal dat door zijn eigenschappen steeds meer gebruikt wordt in de vliegtuigbouw. Hoge stijf­ heid en sterkte gaan er samen met licht gewicht en vloeiende vorm. In de sofa Onyx contrasteert dit nadrukkelijk met de zwaarte en ruwheid van een 11 000 jaar oude, vulkanische steenblok uit de Auvergne, waarin een ervaren steenkapper een zitkuip heeft uitgehakt. In veel van de tentoongestelde projecten toont het archaïsche zich nadrukkelijk in materiaal en/of beeld, van de uitgebrande boomstamkrukjes van Kaspar Hamacher en de schedeltheepot van Wieki Somers tot de koeienmaag­ lampen van Julia Lohmann en de bronzen ketel van Nacho Carbonell. Split Box Shelves, Peter Marigold

High Tea Pot, Studio Wieki Somers

BC-AD, Ami Drach & Dov Ganchrow

Bronze Hot Kettle, Nacho Carbonell

Onyx, Pierre Gimbergues en Peugeot Design Lab

Ami Drach & Dov Ganchrow geven prehistorische vuistbijlen aangepaste handgrepen in latex, zoals we die kennen bij industrieel geproduceerde beitels, tangen en drilboren. De vuist­ bijlen zijn digitaal gescand om hun nieuwe, 3D-geprinte handgrepen perfect te laten aansluiten. De titel van de reeks brengt in al zijn beknoptheid het prehistorische en historische tijdperk samen: BC-AD (Before ChristAnno Domini). Eeuwenoude materialen

Soms is het primitieve minder extreem aanwezig. In Split Box Shelves zaagt Peter Marigold houtblokken tweemaal doormidden en gebruikt de stukken als hoeksteunen voor een houten opberg­ systeem. De houtblokken zijn niet in perfecte hoeken van 90° gezaagd en vormen geen rechthoekige modules, ook al is de som van de 4 hoeken telkens opnieuw 360°. Geometrie wordt hier een beheersbare chaos zoals die in de natuur bestaat. De principes van natuurlijke vormingsprocessen – kalkafzetting, de groei van een boomstam –, al of niet gekoppeld aan digitale ontwerp­ programma’s en 3D-printing, inspire­ ren meerdere designers, bijvoorbeeld

CaCO3 Stoneware project, Laura Lynn Jansen & Thomas Vailly

Laura Lynn Jansen & Thomas Vailly (CaCO3 Stoneware project). Intrigerend is ook de industriële robotarm uit 2007 die ‘menselijk’ traag de Bijbel kopieert, zoals de monniken eertijds in het scriptorium van hun klooster (Robotlab, The Bible Scribe). De lijst van thema’s waarvoor in de vele designprojecten aandacht wordt gevraagd is lang: natuurlijke materia­ len en natuurlijke groeiprocessen, organische vormen, lichamelijkheid, trage en eenvoudige productiemethoden, streekgebondenheid, rituelen, geloof en traditie, mythische uitstraling, uniciteit en authenticiteit, poëtische verbeelding, intimiteit. Vanuit een dynamische interactie tussen verleden en toekomst houdt de tentoonstelling een poëtisch pleidooi om design (opnieuw) te laten aansluiten bij onze ‘roots’. De tentoonstelling Futur Archaïque / Archaïsche Toekomst loopt nog tot 19 april 2015 in Le Grand-Hornu en is een coproductie van CID (GrandHornu) en mudac (Lausanne). www.cid-grand-hornu.be

Foto © CID

Kwintessens 2015-1  

Het thema van dit nummer is helemaal gewijd aan identiteit. Hoe gaan designers met een etnisch diverse origine om met hun achtergrond, hoe t...