Page 5

INTRO

BENT U EEN MAC OF EEN PC?

Bent u een Mac of een pc? Als we de populaire mythe mogen geloven, dan kunnen we de mensheid namelijk netjes opdelen in twee soorten computergebruikers die qua persoon­ lijkheid lijnrecht tegenover elkaar staan. Die mythe kreeg duidelijke vorm in 2006, toen Apple in een reeks van reclamefilmpjes gestalte gaf aan de twee soorten computer­ gebruikers. De Mac werd belichaamd door een jonge, relaxte en coole kerel, terwijl de pc geportretteerd werd als een saaie, duffe en ietwat sullige vent. De spotjes gingen in op de (vermeende) kwaliteiten en tekortkomingen van beide systemen, maar daar was het Apple uiteraard niet om te doen. Via de stereotypering hoopte Apple vooral dat mensen zich zouden identificeren met het sympathieke personage, en dus ook met het coole imago van het merk. Dat is een beproefde strategie, want aankoop­ beslissingen gebeuren maar gedeeltelijk op rationele gronden. Een groter deel verloopt on­ bewust, via impliciete associaties. Op de een of andere manier geloven we bijvoorbeeld dat positieve kenmerken van producten ook afstra­ len op hun bezitter. Al zijn we zelf niet creatief, toch lijkt het alsof we dat net iets meer zijn als we een Mac gebruiken. De ondertussen ter ziele gegane website Hunch.com ging in 2011 op zoek naar de be­ vestiging van de mythe. Hunch zocht naar correlaties tussen Mac- en pc-gebruik en andere consumptie­patronen. Daaruit bleek dat pcgebruikers liever op een Harley rijden en Pepsi drinken, terwijl Mac-gebruikers de voorkeur geven aan een Vespa en San Pellegrino. Het zal niemand verbazen dat Mac-gebruikers zichzelf ook meer dan gemiddeld als design enthusiasts beschouwen. Mac-gebruikers geven blijkbaar ook meer feestjes en de kans is groot dat u daar dan vegetarische kost voorge­ schoteld krijgt. Het is maar dat u het weet. Het is niet moeilijk om consumentenvoor­ keuren op een dergelijke manier in kaart te brengen, maar het waaróm ervan ontgaat ons veelal. Elke aankoopbeslissing is het resultaat van een complex amalgaam van culturele, so­ ciale, persoonlijke en psychologische variabelen. Dat geheel wordt ook wel eens de buyer’s black box genoemd, net omdat het zo weinig inzichtelijk is. Die zwarte doos is voor marke­ teers zowat de heilige graal: wie weet wat zich

daarin afspeelt, kan er vervolgens gemakkelijk op inspelen. Daarom wordt al decennialang gezocht naar een fundamenteel verband tussen wie we zijn en wat we kopen. Maar in weten­ schappelijk onderzoek blijft er alvast weinig overeind van een vermeende band tussen persoonlijkheidskenmerken en consumenten­ gedrag, of toch niet in de mate dat die statis­ tisch is en dus voorspelbaar is. Zo werden pc- en Mac-gebruikers aan de St. John’s University in New York onderworpen aan een courante psychologische test die vijf basale persoonlijkheidsdimensies hanteert. Uit het onderzoek kwam geen betekenisvol verschil tussen beide groepen naar voren. Met andere woorden: er bestaat dus niet zoiets als een ‘pc-persoonlijkheid’, noch een ‘Mac-per­ soonlijkheid’. Dat is misschien een bittere pil voor Apple-adepten, die zich lang aangesproken voelden door de slogan Think Different. Het laatste zal nog niet gezegd zijn over de wederkerige relatie tussen de eigen individuali­ teit en de producten waarmee we ons omringen. In het themadossier van dit nummer gaan we op zoek naar andere banden tussen design en identiteit. Welke rol spelen verschillende iden­ titeiten bijvoorbeeld in sociaal design? En hoe verzoen je de allures van een star designer met een bedrijfsidentiteit? Kan je als in-house designer je persoonlijkheid bewaren, of moet je daarvoor zelfstandig aan de slag? Zijn designers­­collectieven dan misschien het perfecte compromis tussen individuele expressie en anonieme dienstbaarheid? En hoe gaan designers met een migratie­ achtergrond om met hun identiteit? En wat met het verschijnsel normcore in de mode, dat opgaan in de mainstream net gebruikt als een manier om zich te differentiëren? We hopen dat we daarmee aantonen hoe diepgravend design kan zijn. Design gaat verder dan het praktische nut dat we ontlenen aan producten of diensten. Het wil ook voldoen aan meer fundamentele behoeftes en het teert daarbij op wie we zijn en wíllen zijn, op onze achtergronden en aspiraties, op onze behoefte om te behoren en tegelijkertijd onszelf te blijven. Steven Cleeren

Kwintessens 2015-1  

Het thema van dit nummer is helemaal gewijd aan identiteit. Hoe gaan designers met een etnisch diverse origine om met hun achtergrond, hoe t...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you