Page 42

Tattoo als taboe Mismeestering In veel landen is de tattoo mainstream aan het worden, maar dit is zeker niet in alle cul­­turen het geval. Binnen de islam worden tattoos beschouwd als haram (onrein, verboden) en in Japan worden ze nog sterk geassocieerd met Yakuza, de Japanse maffia, en dus met georganiseerde misdaad. Met een tatoeage word je nog altijd niet toegelaten in publieke zwembaden en fitnessscholen, en geconfronteerd met discriminatie op de arbeidsmarkt. “Een normale kantoorjob kun je wel vergeten”, vertelt de naar Tokio geëmigreerde fotograaf Rob Walbers, die begin dit jaar samen met journalist Leen Creve de website TalesInInk lanceerde. Een geografische portretserie in woord en beeld. Aan de hand van de getuigenissen en lichamen van de geportretteerden wordt een beeld geschetst van een stad: Tokio, Antwerpen, Londen. Op die manier toont het platform diversiteit en universaliteit. “De invloed van het Westen is groot hier in Tokio. Je ziet – net als in andere steden – een bonte mengeling van stijlen en technieken. De Japanse stijl (tebori: tatoeëren met de hand en een bamboestok in plaats van met een machine, red.) is nog steeds geliefd, hoewel die oorspronkelijk alleen populair was onder de Yakuza.” Dat sommige inwoners van Tokio zich niets aantrekken van het taboe blijkt ook uit het feit dat in deze stad extreme vormen van body modification worden gepraktiseerd. De meest dichtbevolkte metropool ter wereld is een van de moeilijkste plekken om uniek te zijn. Om op te vallen ondergaan mensen een breed scala bizarre behandelingen om hun uiterlijk te veranderen. Neem de zogenaamde bagelhead of donuthead, een tijdelijke look die wordt verkregen door het injecteren van een medische zoutoplossing in het voorhoofd. Eenmaal ‘volgepompt’ is het tijd voor het moment suprême: door met de duim in het midden van het gezwollen gebied te drukken ontstaat de felbegeerde donutvorm. De verbijsterende resultaten van de 2 uur durende behandeling houden slechts 16 tot 24 uur aan, waarna de zoutoplossing wordt geabsorbeerd door het lichaam en het voorhoofd slinkt naar zijn normale grootte. De hype werd aangewak­ kerd door fotograaf en journalist Ryoichi ‘Keroppy’ Maeda, die de afgelopen 20 jaar de toenemende populariteit van extreme body modification-praktijken in underground Japan vastgelegde. Hij kwam het fenomeen in 1999 tegen tijdens ModCon, een conventie over extreme body modification in Toronto, en kreeg toestemming van de bedenker om het concept naar Japan te halen. National Geographic Channel maakte een documentaire over het onderwerp waarna die een YouTube-hit werd.

40

“De wetenschap heeft enorme stappen gezet. Mede door plastische chirurgie kun je tegenwoordig heel ver gaan, denk ik”, zegt make-upartiest Inge Grognard, die de ideale verhoudingen saai vindt. Zo maakte ze een dubbelportret van een jonge en een oudere vrouw van wie de neus en oogleden met transparante tape omhoog worden getrokken, waardoor ze ondanks het zichtbare leeftijds­ verschil op elkaar lijken. En via Facebook werd zij verrast door foto’s van Jocelyn Wildenstein alias ‘Catwoman’, die gefasci­ neerd is door het gezicht van een kat. “Met opgespoten lippen, wang-implantanten en getoupeerd haar als manen probeert ze de gelaatstrekken van een leeuw te imiteren. Mooi vind ik het niet, het is mismeestering.” Het lijkt iets van deze tijd. Ook de ‘levende Barbie’ en de ‘Lizardman’ – die van zichzelf een freakshow heeft gemaakt – verkregen bekendheid bij het grote publiek dankzij internet. Toch is het niet nieuw. Begin vorige eeuw was een radicaal uiterlijk eveneens een middel om de aandacht te trekken of geld te verdienen. Ieder groot rondtrekkend circus had destijds meerdere volledig getatoeëerde artiesten in dienst, man én vrouw, die figureerden in freakshows en soms zelf tatoeëerder waren. Toeschouwers konden geld in een bakje werpen om die zeldzaam­ heden te aanschouwen en na afloop van de act zelf een tattoo laten zetten.

Hoe zullen technologische ontwikkelingen de toekomst van body modification beïnvloeden? Wat is de volgende stap? Gaan we straks behalve uiterlijke kenmerken ook de natuurlijke eigenschappen van het lichaam aanpassen? ‘Body architect’ Lucy McRae verzon een pil die je na het inslikken parfum laat zweten, een concept dat nog in de onderzoeksfase zit. Waar ligt de grens? “Er zijn geen grenzen. Ik geloof erg in de toepassing van technologie op het menselijk lichaam”, aldus Inge. “Onlangs bezocht ik voor een project een laboratorium in Leuven en was onder de indruk hoever we op dit vlak staan. Van onderhuidse chips die warmte reguleren tot grote delen huid die getransplanteerd kunnen worden zonder te worden afgestoten.” Het is vooral de vraag hoe en wanneer deze mogelijkheden hun weg zullen vinden naar de commerciële cosmetische industrie. www.instagram.com/joedynamite1980 www.talesinink.com www.ingegrognard.com

Van zeldzaamheid naar mainstream De tattoo, ooit voorbehouden aan zeebonken, vechtersbazen en circusartiesten, is mode geworden en daardoor meer voor de massa. Ook het vak is nu toegankelijker. Volgens Rob Walbers doen tatoeëerders tegenwoordig vaak uitwisselingen: iedereen leert van elkaar. Tegelijkertijd zie je de laatste jaren een breder spectrum aan stijlen, evenals een opvallende link met grafische vormgeving. Niet elke tekening is geschikt als tattoo, maar toch zie je hippe tekenstijlen terugkomen. “Vroeger was het wereldje veel kleiner, niemand gaf zijn geheimen prijs”, vult Joe aan. “Nu kan iedereen die in het bezit is van een creditcard via internet een machine bestellen. Gelukkig zijn er tegenwoordig volksgezondheidswetten, qua hygiëne is er veel vooruitgang geboekt.” Hoewel tattoos en piercings niet meer zo uniek zijn als vroeger, is lichaamsversiering nog altijd intrigerend. En omdat er steeds nieuwe vormen van body modification worden uitgevonden, blijven we ons erover verwonde­ ren en blijft het spraakmakend.

Body Art is een tentoonstelling over lichaamsversieringen in de breedste zin van het woord: van make-up en tatoeages tot onderhuidse implantaten en chirurgische veranderingen. Dwars door de tijd en culturen heen. De vraag die hierbij centraal staat: waarom passen mensen hun lichaam aan? De tentoonstelling loopt van 20 maart tot 30 augustus 2015 in het Tropenmuseum in Amsterdam.

thema

Kwintessens 2015-1  

Het thema van dit nummer is helemaal gewijd aan identiteit. Hoe gaan designers met een etnisch diverse origine om met hun achtergrond, hoe t...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you